Initial commit of ebook 78354 filesHEAD main

author: www-data <www-data@mail.pglaf.org> 2026-04-03 15:43:06 -0700
committer: www-data <www-data@mail.pglaf.org> 2026-04-03 15:43:06 -0700
commit: 2238832c75464575dc9c05448719466cddc7f5b3 (patch)
tree: 8cf08956903fe539a69d0a017ab7b1e95409f8ca /78354-h
12 files changed, 12052 insertions, 0 deletions
diff --git a/78354-h/78354-h.htm b/78354-h/78354-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..167ee01
--- /dev/null
+++ b/78354-h/78354-h.htm
@@ -0,0 +1,12052 @@
+<!DOCTYPE HTML>
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2026-04-03T21:28:21Z using SAXON HE 9.9.1.8 . -->
+<html lang="nl">
+<head>
+<title>De goudzoekers | Project Gutenberg</title>
+<meta charset="utf-8">
+<meta name="generator" content="tei2html.xsl, see https://github.com/jhellingman/tei2html">
+<meta name="author" content="Gustave Aimard (1818–1883)">
+<link rel="coverpage" href="images/front.jpg">
+<link rel="icon" href="images/front.jpg" type="image/x-cover">
+<meta name="DC.Title" content="De goudzoekers">
+<meta name="DC.Creator" content="Gustave Aimard (1818–1883)">
+<meta name="DC.Contributor" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900">
+<meta name="DC.Format" content="text/html">
+<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg">
+<style> /* <![CDATA[ */
+html {
+line-height: 1.3;
+}
+body {
+margin: 0;
+}
+main {
+display: block;
+}
+h1 {
+font-size: 2em;
+margin: 0.67em 0;
+}
+hr {
+height: 0;
+overflow: visible;
+}
+pre {
+font-family: monospace;
+font-size: 1em;
+}
+a {
+background-color: transparent;
+}
+abbr[title] {
+border-bottom: none;
+text-decoration: underline;
+}
+b, strong {
+font-weight: bolder;
+}
+code, kbd, samp {
+font-family: monospace;
+font-size: 1em;
+}
+small {
+font-size: 80%;
+}
+sub, sup {
+font-size: 67%;
+line-height: 0;
+position: relative;
+vertical-align: baseline;
+}
+sub {
+bottom: -0.25em;
+}
+sup {
+top: -0.5em;
+}
+img {
+border-style: none;
+}
+body {
+font-family: serif;
+font-size: 100%;
+text-align: left;
+margin-top: 2.4em;
+}
+div.front, div.body {
+margin-bottom: 7.2em;
+}
+div.back {
+margin-bottom: 2.4em;
+}
+.div0 {
+margin-top: 7.2em;
+margin-bottom: 7.2em;
+}
+.div1 {
+margin-top: 5.6em;
+margin-bottom: 5.6em;
+}
+.div2 {
+margin-top: 4.8em;
+margin-bottom: 4.8em;
+}
+.div3 {
+margin-top: 3.6em;
+margin-bottom: 3.6em;
+}
+.div4 {
+margin-top: 2.4em;
+margin-bottom: 2.4em;
+}
+.div5, .div6, .div7 {
+margin-top: 1.44em;
+margin-bottom: 1.44em;
+}
+.div0:last-child, .div1:last-child, .div2:last-child, .div3:last-child,
+.div4:last-child, .div5:last-child, .div6:last-child, .div7:last-child {
+margin-bottom: 0;
+}
+blockquote div.front, blockquote div.body, blockquote div.back {
+margin-top: 0;
+margin-bottom: 0;
+}
+.divBody .div1:first-child, .divBody .div2:first-child, .divBody .div3:first-child, .divBody .div4:first-child,
+.divBody .div5:first-child, .divBody .div6:first-child, .divBody .div7:first-child {
+margin-top: 0;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4, .h5, .h6 {
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+h3, .h3 {
+font-size: 1.2em;
+}
+h3.label {
+font-size: 1em;
+margin-bottom: 0;
+}
+h4, .h4 {
+font-size: 1em;
+}
+.alignleft {
+text-align: left;
+}
+.alignright {
+text-align: right;
+}
+.alignblock {
+text-align: justify;
+}
+p.tb, hr.tb, .par.tb, li.tb {
+margin: 1.6em auto;
+text-align: center;
+}
+p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument {
+font-size: 0.9em;
+text-indent: 0;
+}
+p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument {
+margin: 1.58em 10%;
+}
+.opener, .address {
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+}
+.addrline {
+margin-top: 0;
+margin-bottom: 0;
+}
+.dateline {
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+text-align: right;
+}
+.salute {
+margin-top: 1.6em;
+margin-left: 3.58em;
+text-indent: -2em;
+}
+.signed {
+margin-top: 1.6em;
+margin-left: 3.58em;
+text-indent: -2em;
+}
+.epigraph {
+font-size: 0.9em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+.epigraph span.bibl {
+display: block;
+text-align: right;
+}
+.trailer {
+clear: both;
+margin-top: 3.6em;
+}
+span.abbr, abbr {
+white-space: nowrap;
+}
+span.parNum {
+font-weight: bold;
+}
+span.corr, span.gap {
+border-bottom: 1px dotted red;
+}
+span.num, span.trans {
+border-bottom: 1px dotted gray;
+}
+span.measure {
+border-bottom: 1px dotted green;
+}
+.ex {
+letter-spacing: 0.2em;
+}
+.sc {
+font-variant: small-caps;
+}
+.asc {
+font-variant: small-caps;
+text-transform: lowercase;
+}
+.uc {
+text-transform: uppercase;
+}
+.tt {
+font-family: monospace;
+}
+.underline {
+text-decoration: underline;
+}
+.overline, .overtilde {
+text-decoration: overline;
+}
+.rm {
+font-style: normal;
+}
+.red {
+color: red;
+}
+hr {
+clear: both;
+border: none;
+border-bottom: 1px solid black;
+width: 45%;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+margin-top: 1em;
+text-align: center;
+}
+hr.dotted {
+border-bottom: 2px dotted black;
+}
+hr.dashed {
+border-bottom: 2px dashed black;
+}
+.aligncenter {
+text-align: center;
+}
+h1, h2, .h1, .h2 {
+font-size: 1.44em;
+line-height: 1.5;
+}
+h1.label, h2.label {
+font-size: 1.2em;
+margin-bottom: 0;
+}
+h5, h6 {
+font-size: 1em;
+font-style: italic;
+}
+p, .par {
+text-indent: 0;
+}
+p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line {
+text-transform: uppercase;
+}
+.hangq {
+text-indent: -0.32em;
+}
+.hangqq {
+text-indent: -0.42em;
+}
+.hangqqq {
+text-indent: -0.84em;
+}
+p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter {
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0 0.05em 0 0;
+padding: 0;
+line-height: 0.8;
+font-size: 420%;
+vertical-align: super;
+}
+blockquote, p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote {
+font-size: 0.9em;
+margin: 1.58em 5%;
+}
+.pageNum a, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover, a.hidden:hover, a.hidden {
+text-decoration: none;
+}
+.advertisement, .advertisements {
+background-color: #FFFEE0;
+border: black 1px dotted;
+color: #000;
+margin: 2em 5%;
+padding: 1em;
+}
+span.accent {
+display: inline-block;
+text-align: center;
+}
+span.accent, span.accent span.top, span.accent span.base {
+line-height: 0.40em;
+}
+span.accent span.top {
+font-weight: bold;
+font-size: 5pt;
+}
+span.accent span.base {
+display: block;
+}
+.footnotes .body, .footnotes .div1 {
+padding: 0;
+}
+.fnarrow {
+color: #AAAAAA;
+font-weight: bold;
+text-decoration: none;
+}
+.fnarrow:hover, .fnreturn:hover {
+color: #660000;
+}
+.fnreturn {
+color: #AAAAAA;
+font-size: 80%;
+font-weight: bold;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+a {
+text-decoration: none;
+}
+a:hover {
+text-decoration: underline;
+background-color: #e9f5ff;
+}
+a.noteRef, a.pseudoNoteRef {
+font-size: 67%;
+vertical-align: super;
+text-decoration: none;
+margin-left: 0.1em;
+}
+.externalUrl {
+font-size: small;
+font-family: monospace;
+color: gray;
+}
+.displayfootnote {
+display: none;
+}
+div.footnotes {
+font-size: 80%;
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+hr.fnsep {
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+p.footnote, .par.footnote {
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+p.footnote .fnlabel, .par.footnote .fnlabel {
+float: left;
+margin-left: -0.1em;
+min-width: 1.0em;
+padding-right: 0.4em;
+height: 1ex;
+}
+.apparatusnote {
+text-decoration: none;
+}
+.apparatusnote:target, .fndiv:target {
+background-color: #eaf3ff;
+}
+table.tocList {
+width: 100%;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+border-width: 0;
+border-collapse: collapse;
+}
+td.tocText {
+padding-top: 2em;
+padding-bottom: 1em;
+}
+td.tocPageNum, td.tocDivNum {
+text-align: right;
+min-width: 10%;
+border-width: 0;
+white-space: nowrap;
+}
+td.tocDivNum {
+padding-left: 0;
+padding-right: 0.5em;
+vertical-align: top;
+}
+td.tocPageNum {
+padding-left: 0.5em;
+padding-right: 0;
+vertical-align: bottom;
+}
+td.tocDivTitle {
+width: auto;
+}
+p.tocPart, .par.tocPart {
+margin: 1.58em 0;
+font-variant: small-caps;
+}
+p.tocChapter, .par.tocChapter {
+margin: 1.58em 0;
+}
+p.tocSection, .par.tocSection {
+margin: 0.7em 5%;
+}
+table.tocList td {
+vertical-align: top;
+}
+table.tocList td.tocPageNum {
+vertical-align: bottom;
+}
+table.inner {
+display: inline-table;
+border-collapse: collapse;
+width: 100%;
+}
+td.itemNum {
+text-align: right;
+min-width: 5%;
+padding-right: 0.8em;
+}
+td.innerContainer {
+padding: 0;
+margin: 0;
+}
+.index {
+font-size: 80%;
+}
+.index p {
+text-indent: -1em;
+margin-left: 1em;
+}
+.indexToc {
+text-align: center;
+}
+.transcriberNote {
+background-color: #DDE;
+border: black 1px dotted;
+color: #000;
+font-family: sans-serif;
+font-size: 80%;
+margin: 2em 5%;
+padding: 1em;
+}
+.missingTarget {
+text-decoration: line-through;
+color: red;
+}
+.correctionTable {
+width: 75%;
+}
+.width20 {
+width: 20%;
+}
+.width40 {
+width: 40%;
+}
+p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint {
+color: #666666;
+font-size: 80%;
+}
+span.musictime {
+vertical-align: middle;
+display: inline-block;
+text-align: center;
+}
+span.musictime, span.musictime span.top, span.musictime span.bottom {
+padding: 1px 0.5px;
+font-size: xx-small;
+font-weight: bold;
+line-height: 0.7em;
+}
+span.musictime span.bottom {
+display: block;
+}
+audio {
+height: 20px;
+margin-left: 0.5em;
+margin-right: 0.5em;
+}
+ul {
+list-style-type: none;
+}
+.splitListTable {
+margin-left: 0;
+}
+.splitListTable td {
+vertical-align: top;
+}
+.numberedItem {
+text-indent: -3em;
+margin-left: 3em;
+}
+.numberedItem .itemNumber {
+float: left;
+position: relative;
+left: -3.5em;
+width: 3em;
+display: inline-block;
+text-align: right;
+}
+.itemGroupTable {
+border-collapse: collapse;
+margin-left: 0;
+}
+.itemGroupTable td {
+padding: 0;
+margin: 0;
+vertical-align: middle;
+}
+.itemGroupBrace {
+padding: 0 0.5em !important;
+}
+.titlePage {
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0 7em;
+padding: 5em 10% 6em;
+text-align: center;
+}
+.titlePage .docTitle {
+line-height: 1.7;
+margin: 2em 0;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .docTitle .mainTitle {
+font-size: 1.8em;
+font-weight: inherit;
+font-variant: inherit;
+line-height: inherit;
+}
+.titlePage .docTitle .subTitle,
+.titlePage .docTitle .seriesTitle,
+.titlePage .docTitle .volumeTitle {
+font-size: 1.44em;
+font-weight: inherit;
+font-variant: inherit;
+line-height: inherit;
+}
+.titlePage .byline {
+margin: 2em 0;
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.5;
+}
+.titlePage .byline .docAuthor {
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .figure {
+margin: 2em auto;
+}
+.titlePage .docImprint {
+margin: 4em 0 0;
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.5;
+}
+.titlePage .docImprint .docDate {
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+div.figure, div.figureGroup {
+text-align: center;
+}
+table.figureGroupTable {
+width: 80%;
+border-collapse: collapse;
+}
+.figure, .figureGroup {
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.floatLeft {
+float: left;
+margin: 10px 10px 10px 0;
+}
+.floatRight {
+float: right;
+margin: 10px 0 10px 10px;
+}
+p.figureHead, .par.figureHead {
+font-size: 100%;
+text-align: center;
+}
+.figAnnotation {
+font-size: 80%;
+position: relative;
+margin: 0 auto;
+}
+.figTopLeft, .figBottomLeft {
+float: left;
+}
+.figTopRight, .figBottomRight {
+float: right;
+}
+.figure p, .figure .par, .figureGroup p, .figureGroup .par {
+font-size: 80%;
+margin-top: 0;
+text-align: center;
+}
+img {
+border-width: 0;
+}
+td.galleryFigure {
+text-align: center;
+vertical-align: middle;
+}
+td.galleryCaption {
+text-align: center;
+vertical-align: top;
+}
+body {
+padding: 1.58em 16%;
+}
+.pageNum {
+font-variant: normal;
+text-transform: none;
+display: inline;
+font-size: 12.8px;
+font-style: normal;
+margin: 0;
+padding: 0;
+position: absolute;
+right: 1%;
+text-align: right;
+letter-spacing: normal;
+}
+.marginnote {
+font-variant: normal;
+text-transform: none;
+font-size: 12.8px;
+height: 0;
+left: 1%;
+position: absolute;
+text-indent: 0;
+width: 14%;
+text-align: left;
+}
+.right-marginnote {
+font-variant: normal;
+text-transform: none;
+font-size: 12.8px;
+height: 0;
+right: 3%;
+position: absolute;
+text-indent: 0;
+text-align: right;
+width: 11%
+}
+.cut-in-left-note {
+font-variant: normal;
+text-transform: none;
+font-size: 12.8px;
+left: 1%;
+float: left;
+text-indent: 0;
+width: 14%;
+text-align: left;
+padding: 0.8em 0.8em 0.8em 0;
+}
+.cut-in-right-note {
+font-variant: normal;
+text-transform: none;
+font-size: 12.8px;
+left: 1%;
+float: right;
+text-indent: 0;
+width: 14%;
+text-align: right;
+padding: 0.8em 0 0.8em 0.8em;
+}
+span.tocPageNum, span.flushright {
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+text-indent: 0;
+}
+.pglink::after {
+content: "\0000A0\01F4D8";
+font-size: 80%;
+font-style: normal;
+font-weight: normal;
+}
+.catlink::after {
+content: "\0000A0\01F4C7";
+font-size: 80%;
+font-style: normal;
+font-weight: normal;
+}
+.exlink::after, .wplink::after, .biblink::after, .qurlink::after, .seclink::after {
+content: "\0000A0\002197\00FE0F";
+color: blue;
+font-size: 80%;
+font-style: normal;
+font-weight: normal;
+}
+.pglink:hover {
+background-color: #DCFFDC;
+}
+.catlink:hover {
+background-color: #FFFFDC;
+}
+.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover, .qurlink:hover, .seclin:hover {
+background-color: #FFDCDC;
+}
+body {
+background: #FFFFFF;
+font-family: serif;
+}
+body, a.hidden {
+color: black;
+}
+h1, h2, .h1, .h2 {
+text-align: center;
+font-variant: small-caps;
+font-weight: normal;
+}
+p.byline {
+text-align: center;
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+.div2 p.byline, .div3 p.byline, .div4 p.byline, .div5 p.byline, .div6 p.byline, .div7 p.byline {
+text-align: left;
+}
+.figureHead, .noteRef, .pseudoNoteRef, .marginnote, .right-marginnote, p.legend, .verseNum {
+color: #660000;
+}
+.rightnote, .pageNum, .lineNum, .pageNum a {
+color: #AAAAAA;
+}
+a.hidden:hover, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover {
+color: red;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6 {
+font-weight: normal;
+}
+table {
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+td.tocText {
+text-align: center;
+font-variant: small-caps;
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.5;
+}
+.tableCaption {
+text-align: center;
+}
+.arab { font-family: Scheherazade, serif; }
+.aran { font-family: 'Awami Nastaliq', serif; }
+.grek { font-family: 'Charis SIL', serif; }
+.hebr { font-family: 'SBL Hebrew', Shlomo, 'Ezra SIL', serif; }
+.syrc { font-family: 'Serto Jerusalem', serif; }
+/* CSS rules generated from rendition elements in TEI file */
+.small {
+font-size: small;
+}
+.large {
+font-size: large;
+}
+.vam {
+vertical-align: middle;
+}
+.center {
+text-align: center;
+}
+.xl {
+font-size: x-large;
+}
+.xxl {
+font-size: xx-large;
+}
+.xxxl {
+font-size: 300%;
+}
+/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */
+.cover-imagewidth {
+width:486px;
+}
+.frontispiecewidth {
+width:488px;
+}
+.titlepage-imagewidth {
+width:461px;
+}
+.p016width {
+width:481px;
+}
+.p032width {
+width:486px;
+}
+.p080width {
+width:491px;
+}
+.p156width {
+width:495px;
+}
+.p172width {
+width:487px;
+}
+.p196width {
+width:487px;
+}
+.p220width {
+width:482px;
+}
+.spinewidth {
+width:720px;
+}
+/* ]]> */ </style>
+</head>
+<body>
+<div style='text-align:center'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78354 ***</div>
+<div class="front">
+<div class="div1 cover"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure cover-imagewidth"><img src="images/front.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="486" height="720"></div><p>
+<span class="pageNum" id="pb1">[<a href="#pb1">1</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div1 frenchtitle"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
+<p class="first center large">DE GOUDZOEKERS.
+<span class="pageNum" id="pb2">[<a href="#pb2">2</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div1 frontispiece"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure frontispiecewidth"><img src="images/frontispiece.jpg" alt="Al de Spaansche gevangenen werden vlak bij den grooten mast gebracht;—de beul onthoofden al de gevangenen tot op één na.—Blz. 138." width="488" height="720"><p class="figureHead">Al de Spaansche gevangenen werden vlak bij den grooten mast gebracht;—de beul onthoofden
+al de gevangenen tot op één na.—Blz. 138.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb3">[<a href="#pb3">3</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div1 titlepage"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure titlepage-imagewidth"><img src="images/titlepage.png" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="461" height="720"></div><p>
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<div class="docTitle">
+<h1 class="mainTitle">DE GOUDZOEKERS.</h1>
+</div>
+<div class="byline">Naar de zesde Fransche Uitgave<br>
+VAN<br>
+<span class="docAuthor">GUSTAVE AIMARD.</span></div>
+<div class="docImprint">MET ACHT OORSPRONKELIJKE HOUTGRAVURES.<br>
+DERDE DRUK.
+<br>
+<span class="sc">’s Gravenhage</span>,<br>
+DE ERVEN J.&nbsp;L. NIERSTRASZ.</div>
+</div>
+<p><span class="pageNum" id="pb4">[<a href="#pb4">4</a>]</span></p>
+<div class="div1 last-child imprint"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
+<p class="first center small">GEDRUKT BIJ G.&nbsp;J. THIEME TE ARNHEM.
+<span class="pageNum" id="pb5">[<a href="#pb5">5</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="body">
+<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch1.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="super">DE GOUDZOEKERS.</h2>
+<h2 class="label">I.</h2>
+<h2 class="main">DE PRAUW.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De 25 September 16 .. juist op het tijdstip dat de zon tot het zenith gekomen, hare
+gloeiende heete stralen loodrecht nederzond op den reeds half verschroeiden grond,
+voer een prauw door drie personen bemand, na veel moeite Kaap Coquibacoa om, zette
+haar koers langs de westkust van de baai van Venezuela voort, en bleef ten laatste
+vast zitten in het zand van den oever, bij de monding eener rivier zonder naam, na
+zich eerst doorgeworsteld te hebben tusschen doode boomen en zware waterplanten van
+allerlei soort, die op deze plek bijna totaal de bedding van dit armzalige stroompje
+verstopten.
+</p>
+<p>De bemanning van de prauw beraadslaagde eenige minuten in fluisterend gesprek en hield
+vrij bezorgd den blik onafgebroken gericht naar de beide te dezer plaatse niet ver
+van elkaar verwijderde oevers. Een hunner wantrouwender of misschien voorzichtiger
+dan zijne metgezellen, trok uit zijn wambuis een verrekijker te voorschijn (een werktuig
+dat in die dagen nog tot de zeldzaamheden behoorde) en na die gesteld te hebben, doorsnuffelde
+hij met zijn oog, om het zoo eens uit te drukken, al de dicht begroeide plekjes en
+boschjes in de nabijheid; daarna schoof hij den kijker met de palm van zijn rechterhand
+ineen en zei:
+</p>
+<p>—Wij kunnen gerust aan wal stappen. In den ganschen omtrek is geen menschelijk wezen
+door mij ontdekt kunnen worden.
+</p>
+<p>Toen sprongen alle drie op den oever, zorgden daarna er voor <span class="pageNum" id="pb6">[<a href="#pb6">6</a>]</span>om de prauw stevig vast te meeren, schoon de boeg reeds diep in het zand was gewoeld
+en gingen toen zitten in de schaduw van eenige kort daarbij staande boomen, wier zwaar
+bladerengewelf hun eene hoogst welkome beschutting aanbood tegen de zonnestralen die
+van lieverlede verzengend dreigden te worden.
+</p>
+<p>Zooals wij reeds gezegd hebben bestond de bemanning van de prauw uit drie personen.
+</p>
+<p>De Spaansche schildwacht, die op post stond op den toren van Guette, waardoor de ingang
+van de golf van Venezuela wordt beschermd, had met onverschilligen blik de vlugge
+vaart van het lichte vaartuig, dat bijna binnen het bereik van een geweerschot van
+zijn wachtpost passeerde, gadegeslagen; meer dan half drommelend, en misleid door
+het armzalige voorkomen van de prauw, had hij die gehouden voor een kano uit boomschors
+vervaardigd, waarvan de Indianen zich bedienen als zij in volle zee gaan visschen,
+en verder had hij zich daarover niet bekommerd. Maar als hij beter toe had gekeken,
+dan zou hij zeker gehuiverd hebben van angst en alarm gemaakt, want dan zou hem gebleken
+zijn, dat de drie gewaande Indianen, niet slechts waren Broeders der Kust, maar zelfs
+twee hunner voornaamste aanvoerders, Montbars de Verdelger en Luiwammes<a class="noteRef" id="xd33e182src" href="#xd33e182" title="Ga naar noot 1.">1</a>, want werkelijk waren zij het die met zoo groote stoutmoedigheid de golf van Venezuela
+binnendrongen. Wat hun metgezel betreft, dit was iemand van vier- of vijfendertig
+jaar, die men zoo door zijn voorkomen als door zijne lengte, die meer bedroeg dan
+zes voet, een echte Hercules had kunnen noemen; even als dit dikwerf voorkomt had
+ook deze reus, een open gelaat, een frissche kleur, rood als van een jong meisje,
+dikke, hoogroode lippen en prachtig aschblond haar, wel slecht verzorgd, doch dat
+toch met lokken zacht als zijde tot op zijne schouders neerviel; om kort te gaan,
+zijn gunstig uiterlijk werd gekenmerkt door eene zóó groote mate van goedhartigheid,
+schoon volstrekt niet verwant met onnoozelheid, dat dit dadelijk iedereen reeds bij
+de eerste ontmoeting voor hem moest innemen.
+</p>
+<p>Zijn gewaad bestond uit den bol van een hoed met oogklep, twee hemden, over elkaar
+aangetrokken, een broek, een wambuis, alles van dezelfde stof, namelijk grof linnen;
+zijne krachtig gespierde beenen, zoo harig als die van een beer, waren naakt; sandalen
+van varkensleer, beschermden zoo goed als kwaad dit ging, zijne voeten tegen de beten
+der slangen en de scherpte der steenen op den weg. Hij droeg een gordel van stierenleer,
+waaraan aan den eenen kant hingen een kruithoorn en kogeltasch en aan den anderen
+kant een <span class="pageNum" id="pb7">[<a href="#pb7">7</a>]</span>koker van krokodillenvel, waarin vier lange, breede messen en een dolk staken; een
+tent van zeer fijn linnen, zoodanig in elkaar gerold, dat die niet veel plaats besloeg,
+was bij wijze van bandelier over zijn schouder geslagen, en het was of die diende
+om zijne uitrusting compleet te maken, doch toch was hij nog bovendien gewapend met
+een geweer uit de fabriek van Brachie te Dieppe. Die man was de pandeling van Montbars,
+en heette Tributor. In de hoogste mate gehecht aan zijn meester, wien hij reeds sinds
+een paar jaar toebehoorde, werd hij door Montbars bij voorkeur gekozen als er sprake
+was van een dier gevaarlijke verkenningstochten die gewoonlijk de expeditie van den
+Verdelger voorafgingen.
+</p>
+<p>Wij hebben nog verzuimd gewag te maken van een prachtige patrijshond met gele vlekken,
+lange hangende ooren, en oogen die tintelden van slimheid; dat dier was ook uit de
+prauw gesprongen en had zich op een wenk van Tributor, aan diens voeten neergelegd.
+Dit laatste personage was begiftigd met den naam van Monaco.
+</p>
+<p>En wat was nu de oorzaak dat die drie mannen en die hond zóóver verwijderd waren van
+de streek waar zij gewoonlijk vertoefden, en zich nu bevonden in de golf van Venezuela
+dat wil zeggen geheel en al op Spaansch territoir en dus te midden hunner onverzoenlijke
+vijanden? Dit zal ons duidelijk worden door het volgende gesprek.
+</p>
+<p>Toen zij daar een poosje gezeten hadden, begon Luiwammes zich druk onledig te houden,
+al zijne zakken te doorsnuffelen, die hij den een na den ander omkeerde, hoogst waarschijnlijk
+om naar iets te zoeken, wat hij maar niet kon vinden; eindelijk na tal van vergeefsche
+pogingen, gaf hij het op, sloeg met de vuist op de dij en riep spijtig:
+</p>
+<p>—Mooi zoo! Nu ziet het er voor mij prettig uit! Waarachtig! Dat mankeerde er nog maar
+aan.
+</p>
+<p>Montbars draaide het hoofd naar hem toe en vroeg:—Wat scheelt er aan?
+</p>
+<p>—Ik heb mijn pijp en mijn tabak verloren,—gaf de flibustier ten antwoord.—Wat zegt
+ge van zoo iets? Nu weet ik niet wat ik moet aanvangen.
+</p>
+<p>—Wel natuurlijk!—hernam Montbars.—Niet rooken tot ge weer in de gelegenheid zijt.
+</p>
+<p>—Niet rooken!—herhaalde de ander met diepe verslagenheid.
+</p>
+<p>—Ik weet ten minste niets anders te bedenken; ge weet dat ik nooit rook.
+</p>
+<p>—Dat is zoo!—stemde hij toe, zeer teleurgesteld.—Wel verduiveld! Het is of in de laatste
+dagen alles ons moet tegenloopen.
+</p>
+<p>—Vindt ge dat?—vroeg Montbars, en glimlachte daarbij op <span class="pageNum" id="pb8">[<a href="#pb8">8</a>]</span>eene zonderlinge manier.—Dan ben ik het niet met je eens, kameraad.
+</p>
+<p>—Zoo!—bromde de ander met gebogen hoofd.—Verschil van opinie! Nu, houd het er dan
+maar voor, dat ik niets heb gezegd.
+</p>
+<p>—Kapitein Luiwammes,—begon de pandeling op zeer onderdanigen toon.—Ik heb nog tabak,
+’t is wel niet veel, maar toch genoeg om zoo gij dit verlangt je een pruim aan te
+bieden.
+</p>
+<p>—Wat, of ik dit verlang?—herhaalde Luiwammes zeer verheugd.—Geef maar gauw, beste
+Tributor! Drommels, ge zijt nog eerst een ferme kerel, en op dit oogenblik doet ge
+niet veel minder al gelooft ge dat zoo niet, dan mijn leven redden.
+</p>
+<p>—Ba!—hernam de pandeling goedhartig.—Dit meent ge niet!
+</p>
+<p>—Niet meenen? Ik ben er zeker van! Geef maar gauw wat!
+</p>
+<p>—Ik ga het halen uit de prauw, waar ik de tabak onder een bank had gestopt om die
+frisch te doen blijven.
+</p>
+<p>—Hij is toch een onbetaalbare kerel!—verklaarde Luiwammes lachend.—Hij denkt altijd
+aan alles!
+</p>
+<p>Tributor stond op en liep naar de prauw, maar halverwege bleef hij staan, bukte, en
+uitte een kreet van verrassing.
+</p>
+<p>—Hei! Waarom schreeuwt ge zoo?—vroeg Luiwammes.—Hebt ge misschien zonder het te merken
+op een slang getrapt?
+</p>
+<p>—Dat niet,—luidde het antwoord,—maar ik heb je pijp en je tabak teruggevonden. Kijk
+maar eens!
+</p>
+<p>Te gelijk toonde hij een soort van zak gemaakt uit de blaas van een wild zwijn, en
+een rood steenen pijp met korten steel van kersenboomenhout, welke beide zaken hij
+uit het gras had opgeraapt.
+</p>
+<p>—Het is waarachtig waar!—riep Luiwammes recht in zijn schik.—Het is zeker onderweg
+uit mijn zak gevallen<span id="xd33e218">.</span> Heerlijk! Nu is, Goddank! de ramp zóó groot niet, als ik duchtte.
+</p>
+<p>Zonder verder verwijl, begon hij de pijp te stoppen, die Tributor hem had aangereikt,
+stak die aan, en dampte toen met die uitdrukking van innig welgevallen, zoo dikwerf
+merkbaar op het gelaat van een hartstochtelijk rooker. Tributor had zich weer op het
+gras uitgestrekt.
+</p>
+<p>—Dus, Luiwammes, oude jongen—zei Montbars spottend—schijnt ge nu tot andere gedachten
+gekomen, en voelt ge u niet meer zoo diep ongelukkig als straks?
+</p>
+<p>—Dat is zoo kameraad, maar toch ge moet er niet boos om worden als ik dat zeg, hebben
+wij overigens geen reden te beweren dat wij tot nu toe gelukkig gekoerst hebben.
+</p>
+<p>—Dan ben je te hoog in je eischen. Komt er een kink in de kabel, dan raak je dadelijk
+overstuur, en gelooft niet anders dan dat de heele boel verloren is.
+<span class="pageNum" id="pb9">[<a href="#pb9">9</a>]</span></p>
+<p>—Neen, ik geloof niet zoo gauw dat de heele boel verloren is, Montbars, en vooral
+niet als gij er bij zijt maar toch …
+</p>
+<p>—Maar toch—viel de ander haastig in—, meent ge dat er veel te veel gewaagd wordt,
+is het niet zoo?
+</p>
+<p>—Waarom zou ik dit ontkennen? Het is immers de waarheid<span id="xd33e231">.</span>
+</p>
+<p>—Hoor eens, wij hebben op dit oogenblik overvloed van tijd<span id="xd33e236">,</span> want de felste hitte moet geweken zijn, eer wij onzen tocht voortzetten, zeg dus
+hoe ge er over denkt. Ik luister naar je.
+</p>
+<p>—Blijft ge dan nog altijd van plan om er naar toe te gaan?—werd met groote verbazing
+door den ander gevraagd.
+</p>
+<p>—Ge weet toch dunkt mij van ouds,—antwoordde Montbars eenigszins heftig,—dat ik nooit
+op een eens genomen besluit terugkom.
+</p>
+<p>—Dat is volkomen waar! Het schijnt dat ik alles ga vergeten en een halve zot word.
+</p>
+<p>—Daarover wil ik niet met je harrewarren, je moet zelf maar uitmaken wat daarvan aan
+is, maar dat is nu de zaak niet.
+</p>
+<p>—En wat dan wel?
+</p>
+<p>—Wij moeten nu spreken over de weinige kans, die naar jou meening, voor ons bestaat.
+</p>
+<p>—Nu, dat kan gauw afgehandeld zijn, want waarachtig is het niet noodig zóó verbazend
+knap te wezen, om dit dadelijk in te zien<span id="xd33e248">.</span>
+</p>
+<p>—Leg mij dit dan uit.
+</p>
+<p>—Als ge dit wilt, goed! Maar ge eischt het bepaald van mij, niet waar?
+</p>
+<p>—Zeker, zeker! Ik verlang er zelfs naar om precies te weten hoe ge daarover denkt.
+Spreek vrijuit, en zonder omwegen.
+</p>
+<p>—Och! Wat ik te zeggen heb, is gauw genoeg verteld<span id="xd33e256">.</span> Wij zijn uit Port-Margot vertrokken, op een goed schip, bemand met veertig flinke
+kerels, klaar en gereed voor ieder karweitje, dat gij ons aan de hand mocht doen,
+goed! Wij kruisen een paar weken in de richting die de galjoenen gewoonlijk nemen,
+en zien niets, zelfs geen enkele meeuw, over het gansche natte vlak opdagen, best!
+Wij krijgen onze bekomst van zoo’n vervelende vaart, wendden het over den anderen
+boeg, om dichter bij de kust te komen, in de hoop dáár een goeden slag te slaan, en
+krijgen het toen te kwaad met een bui, die ons dwarschscheeps aanpakt uit het noord-noordwesten,
+met zoo’n geweld dat wij genoodzaakt zijn de zeilen in te halen en ons op goed geluk
+te laten drijven, hoe langer hoe mooier! En of dit alles nog niet goed genoeg was,
+stoot ons goed, lief schip plotseling op een vervloekt stuk rots tusschen wind en
+water, dat wij niet gewaar hadden kunnen worden, waardoor het opensplijt, als een
+gehalveerde meloen en binnen een uur gaat het naar den grond met al onze kameraden.
+Het mag nog een geluk genoemd worden, dat …
+<span class="pageNum" id="pb10">[<a href="#pb10">10</a>]</span></p>
+<p>—O, zoo!—viel Montbars in.—Ge spreekt daar toch nog over een geluk! Ik zal dat woord
+onthouden.
+</p>
+<p>—Mij wel, onthoud zooveel als je maar wilt, maar dit verandert niets aan de ramp.
+Onze kameraden zijn verdronken en ons goede schip is te gronde gegaan!
+</p>
+<p>—Wat konden wij er tegen doen? Is het onze schuld geweest?
+</p>
+<p>—Dat wil ik volstrekt niet beweren. Neen, in het geheel niet!
+</p>
+<p>—En wat is er nog meer gebeurd? Dit, dat wij toen heel toevallig een prauw op sleeptouw
+hadden, een paar dagen te voren door ons in volle zee opgepakt; hoe en waarom weet
+ik niet, misschien onder den drang van een voorgevoel, had ik Tributor last gegeven,
+om die prauw te voorzien van leeftocht, kruit en wapens. Juist op het tijdstip van
+dat noodlottige onheil, was de flinke kerel daarmee klaar gekomen; hij sneed de tros
+door waarmee de prauw aan ons schip was verbonden, deed zich ongeveer een kabellengte
+afdrijven om buiten het zog van ons vaartuig te blijven, en trok ons in de boot juist
+in tijds, want uitgeput door inspanning waren wij op het punt als baksteenen te zinken.
+Zes uur later liepen wij de golf van Venezuela binnen, dáár hebben wij verder geen
+last van storm gehad, en nu het laatste, wat eigenlijk de hoofdzaak is, die ge goed
+in gedachte moogt houden,—hier zijn wij nu als de eenige overgeblevenen van de gansche
+equipage.
+</p>
+<p>—Ja, dat alles is waar, dat alles moet ik toegeven, maar voeg er dan ook bij, hoe
+wij hier zijn, namelijk ver van onze broeders, overgelaten aan ons zelven, in een
+land waar allen, beesten zoowel als menschen, ons vijandig zijn, en dan zult ge mij
+ook moeten toegeven, dat die toestand alles behalve aangenaam genoemd kan worden.
+Denkt ge des ondanks er anders over, dan maar basta! En spreken wij liever over iets
+anders.
+</p>
+<p>—Luister eens, Luiwammes,—hernam Montbars—het wordt nu meer dan tijd dat ge met mijne
+gansche meening daarover bekend wordt.
+</p>
+<p>—Ook al goed!—zei de Luiwammes tamelijk onverschillig.—Het kan mij eigenlijk ook bitter
+weinig schelen of ik hier moet sterven of ergens anders, als ik er maar voor zorgen
+kan dat ik op eene glansrijke manier naar de andere wereld vertrek.
+</p>
+<p>—Wees daarover gerust, vriendlief. Zoo wij hier ten onder moeten gaan dan zullen wij
+slechts in de hitte van een gevecht omkomen.
+</p>
+<p>—Dan is alles zooals ’t hoort! En nu weg met al die droefgeestigheid! Zelfs een kat
+verkwijnt door smart of bezorgdheid, zeggen ze bij mij te lande. Nog eens, basta!
+ik wil niets meer weten.
+</p>
+<p>—Dat is wel mogelijk, maar ik sta daarentegen er op, dat ge nu al mijne plannen te
+weten komt, dan kunt ge mij helpen om die ten uitvoer te brengen.
+<span class="pageNum" id="pb11">[<a href="#pb11">11</a>]</span></p>
+<p>—Goed, als ge het zoo bedoelt, ga dan je gang maar. Ik luister.
+</p>
+<p>—Doe dit met de meeste oplettendheid, want ik verzeker je, die zaak is het wel waard.
+Het zal nu zoo wat zes weken geleden zijn, dat ik op Tortue was en toen dáár een bericht
+ontving van het hoogste gewicht.
+</p>
+<p>Luiwammes schudde eenige keeren het hoofd, en mompelde:
+</p>
+<p>—Zoo! Alweer?
+</p>
+<p>—Ja! Alweer, zooals altijd.
+</p>
+<p>—Nu, zet maar door!—deed de flibustier hooren, op den toon van iemand die er aan wanhoopt
+een ander tot rede te brengen, en zich nu maar getroost om naar hem te luisteren daar
+het voor het oogenblik niet anders kan.
+</p>
+<p>—Ik rustte dus de brigantijn uit met het uitsluitende doel om naar deze kust te komen.
+Mijn plan was om het schip hier of daar in eene kreek te verbergen en daarna met vijf
+of zes van onze fermste kameraden in een boot de golf binnen te roeien, hier te landen,
+en.…
+</p>
+<p>—Wel dan mankeert er zoo goed als niets meer aan. Het eenige verschil bestaat hierin
+dat wij in plaats van met ons achten, met ons <span id="xd33e284">drieën</span> zijn,—viel Luiwammes in,—en dit is een bagatel, niet de moeite waard om er over te
+spreken. Gij hadt dit dadelijk moeten zeggen, maar ’t doet er niet toe, nu ik weet
+dat wij juist hier moesten komen, maak ik mij over niets meer ongerust.
+</p>
+<p>—Ja, doch het is nu juist niet bepaald hier, waar wij moesten komen,—gaf Montbars
+te kennen, met een flauw lachje.
+</p>
+<p>—Nu! Gaan wij nog verder?
+</p>
+<p>—Ja, nog een eindje,—hernam de flibustier, half spottend.—Wij zijn op weg naar <span id="xd33e291">Maracaïbo</span>.
+</p>
+<p>—Wat!—riep Luiwammes uit, en sprong op van verrassing.—Naar <span id="xd33e296">Maracaïbo</span>?
+</p>
+<p>—Ja zeker.
+</p>
+<p>—En ge weet dat dit een stad is met tien of twaalf duizend inwoners.
+</p>
+<p>—Zeker, zeker! Maar wat kan mij dat schelen?
+</p>
+<p>—En een garnizoen van zes duizend man sterk!
+</p>
+<p>—Zeker! Maar daar geef ik niets om.
+</p>
+<p>—Daarenboven kanonnen.…
+</p>
+<p>—Nog iets meer?
+</p>
+<p>—Maar ge zult toch voor den drommel, er niet over denken om <span id="xd33e309">Maracaïbo</span> te nemen?—viel de ander op eens uit ten hoogste verstomd en zelfs bijna verschrikt
+door de koelbloedigheid van den flibustier die thans waarlijk zoover gedreven werd,
+dat het, zooals Luiwammes in zich zelven zei, de spuigaten uitliep.
+<span class="pageNum" id="pb12">[<a href="#pb12">12</a>]</span></p>
+<p>—Wie weet?—sprak Montbars, met dezelfde kalmte en denzelfden spot, die zijne woorden
+hadden gekenmerkt, sinds het begin van het gesprek.
+</p>
+<p>—Wel, heb ik van mijn leven!—riep Luiwammes en sloeg uit verbazing de handen tegen
+elkaar.—Hoor eens, Montbars, ik heb je veel zien uitvoeren, menige expeditie, die
+alleen door jou stoutmoedigheid gelukte, heb ik met je meegemaakt, maar als dit je
+mocht gelukken, dan grenst dat aan het wonderbaarlijke! Dus,—voegde hij er bij, met
+een hartelijken lach,—gij, ik, Tributor en Monaco, wij trekken er op los om <span id="xd33e316">Maracaïbo</span> te gaan belegeren. Ik kan er niet anders van zeggen, dan dat het een hoogst origineel
+idee is. Het is meer dan waarschijnlijk dat wij er niet in zullen slagen, maar dat
+doet er niet toe, het is al mooi genoeg als men zoo iets heeft durven beproeven. Waarlijk
+het is een idee waardig om door je te zijn bedacht, en wat er ook van moge komen,
+ik help er graag een handje aan meê!
+</p>
+<p>—Als ge goed kunt vinden op te houden met spotten,—werd hem koeltjes door Montbars
+toegevoegd,—dan zal ik vervolgen.
+</p>
+<p>—Spotten? Ik denk er niet aan, beste vriend! Maar dit weet je, neem mij die uitdrukking
+niet kwalijk, komt mij zoo potsierlijk voor dat …
+</p>
+<p>—Ge gelooft dat ik gek ben of op het punt van het te worden, is het niet zoo?—viel
+Montbars haastig in.—Wees daarover niet bezorgd, ik heb al mijne zinnen goed bij elkaar,
+en was nooit kalmer dan op dit oogenblik. Ik heb volstrekt geen plan om zelfs met
+hulp van Monaco mij meester te maken van <span id="xd33e323">Maracaïbo</span>, later zullen wij nader zien, maar voor het tegenwoordige is de hoofdzaak eenvoudig
+om in de stad te komen.
+</p>
+<p>—Hm! Een zeer eenvoudige hoofdzaak, die mijns inziens, zeer moeielijk tot stand zal
+komen. Ik verklaar je ronduit, dat ik er geen kans op zou zien en als gij geen middel
+weet te bedenken.….
+</p>
+<p>—Ik zal te zijner tijd wel een middel vinden.
+</p>
+<p>—Maar eer wij er over behoeven te denken hoe in de stad te komen, is het toch vrij
+wat noodzakelijker dunkt mij, dat wij beginnen met er voor te zorgen dat wij in de
+buurt van de stad zijn en dit zal al even bezwarend wezen.
+</p>
+<p>—Het is niet meer dan hoogstens een dozijn mijlen van hier.
+</p>
+<p>—Het is mij in mijn leven meer dan eens voorgekomen, dat het de hoogste inspanning
+kostte om zelfs maar een kwartmijl af te leggen! Doch dat daargelaten, hoe denkt ge
+het aan te vangen?
+</p>
+<p>—Vriendlief, om voor eene expeditie, zoo hachelijk als de onze waarbij alle kansen
+tegen ons zijn plannen te beramen, dat zou eene groote dwaasheid wezen. Het is vrij
+wat raadzamer om ons te laten leiden door het toeval, te meer daar zooals ge weet
+het toeval <span class="pageNum" id="pb13">[<a href="#pb13">13</a>]</span>de groote beschermer is van de Broeders der Kust<span id="xd33e336">.</span> En ook thans zal het wel niet in gebreke blijven.
+</p>
+<p>—Nu, ik merk al uit welken hoek de wind gaat waaien, en als dit zoo volhoudt, dan
+zullen wij heel wat voor het mes krijgen.
+</p>
+<p>—Heel wat, toegestemd! Hebt ge er spijt van, dat ge met mij zijt medegaan?
+</p>
+<p>—Wis en waarachtig niet! Maar toch zou ik er een lief ding voor willen missen als
+Michel de <span id="xd33e342">Baskiër</span> en de Olonner bij ons waren, die ontbreken nog aan het spel.
+</p>
+<p>—Dat is zoo, beste vriend, maar wie kan daar iets aan doen? Wij zullen ons zonder
+hen moeten redden.
+</p>
+<p>—Och, dat zal misschien wel lukken, maar ik wil er maar mee zeggen dat zij zwaar het
+land zullen hebben als zij hooren, wat wij zonder hen hebben uitgevoerd.
+</p>
+<p>—Het is nu minder warm, de stralen van de zon vallen reeds in de schuinte, als ge
+dus genoeg zijt uitgerust, en ge vindt het goed, dan moesten wij onzen tocht hervatten.
+</p>
+<p>—Moeten wij nog lang pagaaien als waren wij Caraïben?
+</p>
+<p>—Neen, maar tot morgen.
+</p>
+<p>—Dan maar weer verder op goed geluk! Maar dat doet er niet toe, ik blijf er bij dat
+wat wij gaan uitvoeren iets hoogst origineel is. Was dat door je ontvangen bericht
+nu werkelijk van zooveel gewicht?
+</p>
+<p>—Ja!—werd dof ten antwoord gegeven.—Eindelijk heb ik eenige hoop iets op het spoor
+te zijn gekomen, en wee! over wie getracht mocht hebben mij te verschalken, en als
+slachtoffer in een hinderlaag te lokken<span id="xd33e354">.</span> Maar bij den hemel! de Spanjaarden kennen mij nog niet, als zij mij voor zoo oliedom
+houden, dat ik mij op zulk eene wijze zou laten snappen! Hoe groot en sterk Maracaïbo
+mag zijn dan zou ik het te vuur en te zwaard verwoesten!
+</p>
+<p>—Wel drommels, hij meent het!—zei Luiwammes in zich zelven.—En wat zal ik er verder
+van denken? Och wat doet het er toe? Het zou toch waarlijk meer dan zonderling wezen
+als hij haar hier nog terug vond na twintig jaar zoekens.
+</p>
+<p>Juist toen zij de prauw te water brachten hoorden zij in de verte een geschreeuw,
+en dadelijk daarna een dubbele ontploffing.
+</p>
+<p>—Ei, ei!—zei Luiwammes die zich oprichtte om eens rond te kijken.—Het schijnt dat
+men daar in den omtrek elkaar klop geeft.
+</p>
+<p>—Wat gaat het ons aan,—gaf Montbars ten antwoord, en haalde de schouders op.—Laten
+we voortmaken.
+</p>
+<p>Zij grepen de pagaaien en begonnen tegen den stroom op te werken, zich tegelijk een
+doortocht banend tusschen de zware planten en boomstammen, waardoor het lichte vaartuig
+telkens gevaar liep om bij den minsten schok te kantelen.
+<span class="pageNum" id="pb14">[<a href="#pb14">14</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e182">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e182src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie de Zeeschuimers, bij dezelfde Uitgevers de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e182src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch2.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">II.</h2>
+<h2 class="main">DRIE MANNEN EN VIJFHONDERD KAAIMANNEN.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De oevers van het riviertje waarin de flibustiers met zooveel moeite slechts langzaam
+vooruit kwamen, waren hoogst schilderachtig en vol oneffenheden; ’s avonds tegen vijf
+uur kwamen zij op eens in de nabijheid van een meer van middelbare grootte, dat eigenlijk
+niet anders was dan een uitbreiding van de rivier. Aan den oostkant van dat meer bestonden
+uitgestrekte moerassen en aan den westkant groote wouden en boschjes van oranjeboomen.
+Daarna passeerden zij een baai die omringd werd door moerassen met cipresseboomen.
+Verder op naderden de beide oevers elkaar zoo dicht dat zij als het ware een soort
+van kanaal vormden ter breedte van ongeveer honderd vijftig vademen, waardoor zij
+naar eene andere rivier kwamen, de Rio Trinidad.
+</p>
+<p>De avond naderde; het werd dus hoog tijd om uit te kijken naar een heuvel of steilte
+waar men het kampement voor den nacht zou kunnen opslaan, want in die tropische streken
+volgt de duisternis bijna onmiddellijk op het licht, zoodat dus de zon nauwelijks
+is ondergegaan of de nacht is reeds ingetreden.
+</p>
+<p>De flibustiers, die, om het zoo eens uit te drukken, als verdwaald waren op een terrein
+dat hun totaal onbekend was, geraakten in geen geringe verlegenheid en wisten niet
+waar zij aan land zouden stappen, doch op eens bespeurden zij na een bocht in de rivier
+een kleine landtong die den stroom tot een breedte van bijna vijfenzeventig vademen
+vermeerderde; die landtong was zoo iets als een schiereiland, eene oppervlakte van
+ongeveer twee hectaren hoogland, geheel bedekt door boschjes oranjeboomen en enkele
+groene eiken, magnolia- en palmboomen.
+</p>
+<p>—Dáár moeten wij heen!—gelastte Montbars.—Wij konden het niet beter treffen.
+</p>
+<p>—Ja, daarheen!—beaamde Luiwammes.
+</p>
+<p>Zij pagaaiden langs de uiterste punt en kwamen toen op de plek die zij hadden uitgekozen
+om er te landen, en die werkelijk zoo gunstig gelegen was als zij slechts konden verlangen.
+</p>
+<p>Het was een kleine kringvormige haven, aan den voet van de kust, die te dezer plaatse
+eene hoogte van twaalf voet had. Achter dit heuveltje was een groot cipressebosch,
+dat zich naar beide kanten uitstrekte, en nog verder naar achter bespeurde men groene
+vlakten, bezaaid met heuveltjes, bedekt door verschillende boomen, waaronder <span class="pageNum" id="pb15">[<a href="#pb15">15</a>]</span>magnolia’s en palmen; die heuveltjes, uitsluitend gevormd door massa’s schelpdieren,
+stonden langs de oevers der kleinere stroomen, gevoed door het water van de rivier,
+die in deze onmetelijke prairiën rondslingeren en in den winter alles overstroomen.
+</p>
+<p>Het kamp werd door de avonturiers opgeslagen op een open plek, dicht bij de uiterste
+punt van de landtong en niet verder dan enkele vademen van de prauw verwijderd, die
+zij stevig hadden vastgemeerd bevestigd aan een grooten eik<span>,</span> zeker de oudste in deze woeste streken, die eenzaam en afgezonderd stond op het hoogste
+punt, alsof hij zich daar wilde vergasten aan het grootsche landschap dat zich aan
+zijn voet uitbreidde.
+</p>
+<p>Van deze plaats, beheerschten de flibustiers de rivier en konden alles gewaar worden
+wat daarop voorviel.
+</p>
+<p>Nadat door Tributor eene hoeveelheid hout was bijeengebracht, voldoende om het vuur
+den ganschen nacht aan te houden, ving hij aan om alles voor den avonddisch gereed
+te maken; het was reeds laat, de dag was vermoeiend geweest, en de drie mannen hadden
+allen trek, doch toen hij den leeftocht onder oogen kreeg, zag hij dadelijk dat de
+provisie zeer was ingekort <span class="corr" id="xd33e386" title="Bron: er">en</span> er genoegzaam niets was overgebleven. Dit was een hoogst ernstig geval. De drie avonturiers
+beraadslaagden met elkaar. Zij allen waren lieden verhard door het leven in de Amerikaansche
+woestijnen; zonder zich dus erg ongerust te maken, doorzochten zij den omtrek van
+hun tijdelijk verblijf, om zich zekerheid te verschaffen of die hun eenige levensmiddelen
+zou kunnen opleveren. Op ongeveer vijftig schreden beneden hun kamp vormde de rivier
+een <span class="corr" id="xd33e389" title="Bron: kreet">kreek</span> of baai, waarvan de ingang zeer nauw was, maar die zich verder op uitbreidde en een
+meertje vormde, dat in moerassen uitliep. Bij den ingang en langs de oevers van dit
+meer waren groote plekken <i>pistia</i>, <i>nymphea</i> en andere waterplanten; de forel houdt bij voorkeur zijn verblijf bij dergelijke
+planten, en dus was het meer dan waarschijnlijk dat men die visch dáár zou kunnen
+bemachtigen. Voor een gedeelte van het souper bestond dus bijna geen bezwaar meer.
+Bovendien waren de oevers en de eilandjes van het meer overal bedekt met planten en
+heesters die in bloei stonden; tal van kleine vogels liepen met half uitgeslagen vleugels
+langs de kreeken, en vervolgden elkaar al tjilpend onder het hoog opgeschoten gras;
+hoog in het water zwommen talinkjes rustig de moeder volgende, terwijl er nu en dan
+een gesnapt werd door eene groote forel die op haar beurt de prooi werd van een vraatzuchtige
+krokodil.
+</p>
+<p>Voor het souper was dus alles te verkrijgen, visch, wild, tot zelfs sappige vruchten;
+het kwam er nu slechts op aan, die visschen te vangen, die vogels te dooden en die
+vruchten te plukken. Die bezigheden werden verdeeld; Montbars nam de jacht op zich;
+Luiwammes <span class="pageNum" id="pb16">[<a href="#pb16">16</a>]</span>zou visschen; Tributor belastte zich met het plukken van de vruchten en Monaco, die
+zeer bedaard op zijn achterklavieren bleef zitten, moest het kampement bewaken en
+keek daarbij zeer ernstig naar de verschillende bewegingen zijner meesters.
+</p>
+<p>Het was zacht en helder weer: de krokodillen deden zich hooren en vertoonde zich in
+talrijke groepen langs de oevers en in den stroom van de rivier.
+</p>
+<p>Opeens kwam een kaaiman uit de struiken en bladeren waartusschen hij verscholen had
+gelegen. Het afgrijselijke dier zwelgde een massa water naar binnen en sloeg nu en
+dan met den schubachtigen staart. Het water golfde uit den wijd geopenden muil en
+uit zijne neusgaten steeg een wolk van damp op. Het gebrul dat hij deed hooren weerklonk
+heinde en ver. De drie avonturiers staakten allen hunne verschillende bezigheden,
+en ondanks al hunne manhaftigheid, gevoelden zij zich angstig en verschrikt. Het uitdagende
+gebrul van den kaaiman werd dadelijk aan den tegenovergestelden oever op gelijke manier
+beantwoord, en een tweede kaaiman kwam voor den dag. De twee monsters stoven op elkaar
+los en deden in hun vaart het water schuimend opstuiven. Daarop begon een afschuwelijke
+worsteling, of beter gezegd een ontzettend tweegevecht. Kort in elkaar gestrengeld
+doken zij dadelijk en verdwenen in de diepte, en terstond daarna borrelde van den
+bodem een dikke laag modder op, die het water tot op verren afstand troebel deed worden.
+Spoedig echter kwamen zij weer boven, steeds vechtende, en deden de lucht weergalmen
+van het herhaalde geklapper van hunne zware kakebeenen, die zij met kracht en geweld
+open en dicht sloegen; toen doken zij weer, en de strijd eindigde op den bodem van
+het meer.
+</p>
+<p>De overwonnene maakte zich het troebele water ten nutte, om te gaan schuilen in de
+moerassen, doch de trotsche overwinnaar kwam weer te voorschijn op de plek waar de
+worsteling was ontstaan. Het monster scheen zeer in zijn schik, en het was alsof een
+groot aantal kaaimannen die van den kampstrijd getuigen waren geweest, hem toejuichten,
+want de echo’s herhaalden tot vervelens toe hunne afschuwelijke geluiden, die tot
+ver in de bosschen weerklonken. Het afschuwelijke schouwspel dat zoo onverwacht vóór
+hunne oogen was afgespeeld, deed bij de avonturiers ernstige bezorgdheid ontstaan,
+want zij begrepen ten volle hoe ieder oogenblik hun toestand nog <span class="corr" id="xd33e404" title="Bron: bezwarenden">bezwarender</span> en gevaarlijker kon worden. De zon was op het punt van onder te gaan en de krokodillen
+kwamen van alle kanten opzetten, om zich te vereenigen in de haven kort waarbij de
+<span class="corr" id="xd33e407" title="Bron: ffibustiers">flibustiers</span> hun nachtverblijf hadden opgeslagen. Die overwegingen brachten hen er toe om den
+voorgenomen tocht naar de kreek om visch en talingen te vangen ten spoedigste te staken,
+en daar zij meenden dat het zeer noodzakelijk was om al hunne krachten te vereenigen,
+werd <span class="pageNum" id="pb17">[<a href="#pb17">17</a>]</span>Tributor door Montbars en Luiwammes aangeroepen, en stapten met hem in de prauw, Monaco
+voorloopig ter bescherming van het kamp achterlatende. Zij namen hun geweren niet
+mede, daar die nu geen dienst konden doen en wapenden zich met stevige staken beter
+geschikt om zich tegen de kaaimannen te verdedigen, zoo die monsters mochten beproeven
+hen aan te vallen.
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure p016width"><img src="images/p016.jpg" alt="Verscheidene kaaimannen deden hun best om de prauw te doen kantelen, vier van de sterksten waren tegelijk daarmede bezig.—Blz. 17." width="481" height="720"><p class="figureHead">Verscheidene kaaimannen deden hun best om de prauw te doen kantelen, vier van de sterksten
+waren tegelijk daarmede bezig.—Blz. 17.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb17a">[<a href="#pb17a">17</a>]</span></p>
+<p>Toen vertrokken zij; gekomen bij den eersten troep kaaimannen, waardoor zij als omringd
+waren, weken die dieren; doch daar enkele der grootste de avonturiers volgden, bleven
+deze op hunne hoede en pagaaiden zoo snel zij konden, naar den toegang tot het moeras,
+in de hoop dat zij daar bevrijd zouden wezen van het verder opdringen dier monsters.
+Doch nog eer zij halverwege waren gekomen, werden zij op eens van alle zijden aangevallen.
+Verscheidene kaaimannen deden hun best om de prauw te doen kantelen, vier van de sterksten
+waren tegelijk daarmeê bezig, brulden afschuwelijk en braakten massa’s schuim over
+de avonturiers uit, wier toestand zeer kritiek werd, daar zij onophoudelijk in het
+gevaar verkeerden van in het water te vallen en dan door de monsters verslonden te
+worden.
+</p>
+<p>Toch slaagden zij er eindelijk in, doch niet dan na de grootste moeite, de prauw dicht
+naar den oever te sturen, en daarna langs de kust waardoor zij minder gevaar liepen.
+Terwijl Montbars en Luiwammes pagaaiden, hield Tributor door middel van een enorm
+zwaren staak de kaaimannen op behoorlijken afstand. Zij maakten zich die tijdelijke
+verademing ten nutte om eenige forellen en een paar talingen te vangen en haastten
+zich te wenden, om zoo spoedig doenlijk weer in hun kamp te komen. De kaaimannen waren
+in grooten getale bijeengekomen vlak vóór den ingang van de haven, toch gelukte het
+aan de vrijbuiters, dank zij hun beleid en hunne stoutmoedigheid, het kamp te bereiken,
+zonder te erg in de klem te zijn geraakt. Toen was hun eerste zorg de prauw zoo ver
+mogelijk op vasten wal te trekken, om daardoor den monsters te beletten haar te doen
+kantelen of te doen zinken. Na alles wat er zich in bevond meegenomen te hebben, maakten
+de flibustiers het gansche terrein rond hen effen, om bij een mogelijken nachtelijken
+aanval, hetzij van den waterkant hetzij van de landzijde, door niets te worden gehinderd.
+Want zij hadden ook nog bemerkt dat het schiereilandje wat zij hadden uitgekozen,
+tamelijk druk bezocht werd door wolven en beren, wier sporen overal merkbaar waren.
+Na eene verkenning in de omstreken van het kamp begonnen de avonturiers aan de toebereidselen
+voor hun maal, en legden tevens het wachtvuur aan.
+</p>
+<p>Het was reeds donker geworden; het gebrul van de kaaimannen had opgehouden, en de
+avonturiers zaten druk en met goeden trek te eten, toen op eens hunne aandacht opnieuw
+werd gaande gemaakt door een ontzettend rumoer dat in de rivier ontstond, dicht bij
+hun <span class="pageNum" id="pb18">[<a href="#pb18">18</a>]</span>kamp. Toen waren zij getuigen van een vreemd schouwspel, dat niet alleen met de grootste
+verrassing maar zelfs met bewondering door hen werd aanschouwd. Dat ontzettende rumoer
+toch, werd veroorzaakt door eene ontelbare menigte kaaimannen die zich bij den ingang
+van de haven vereenigd hadden. De rivier scheen over hare gansche oppervlakte van
+den eenen oever tot den anderen en verder dan een mijl, zoowel boven als beneden het
+kamp der vrijbuiters, niets anders dan één enkele stevig ineengedrongen school visschen
+van allerlei soort die zich in den zoo nauwen ingang der haven verdrongen, om uit
+de rivier naar het kleine meer te komen. De krokodillen wachtten hen dáár, en waren
+zóó talrijk en lagen zóó tegen elkaar aangedrukt, dat het niet moeielijk zou geweest
+zijn, de rivier over hunne koppen over te steken.
+</p>
+<p>Ondoenlijk is het te beschrijven welk eene afschuwelijke slachting er plaats had,
+gedurende den tijd dat dit onnoemelijk aantal visschen trachtte den doortocht te forceeren;
+millioenen bij millioenen werden door die vraatzuchtige monsters verzwolgen. Het gebeurde
+soms dat een aantal visschen tegelijk door een kaaiman hoog uit het water werden opgegooid
+en in het vallen weer gegrepen en tusschen de sterke tanden verbrijzeld; de staarten
+der forellen sloegen nog langs de huid of in de oogen der monsters, terwijl de koppen
+reeds waren verslonden; het geklapper van de kakebeenen der kaaimannen was ijzingwekkend;
+meer dan eens zag men hoe zij doken midden onder dien hoop rampzalige visschen, om
+bijna terstond met hun prooi weer boven te komen, en zich alsdan ter hoogte van eenige
+voeten uit het water op te heffen. Stroomen bloed en water golfden uit hunne muilen,
+en het was of uit hunne neusgaten een wolk van rook steeg. Die ontzettende slachting
+duurde zoolang er nog visschen waren die naar een uitgang zochten, dat wil dus eigenlijk
+zeggen den ganschen nacht door.
+</p>
+<p>Hoe afgrijselijk dit schouwspel ook mocht wezen, toch stelde het de avonturiers eenigszins
+gerust, want nu werd het hun duidelijk dat die verzameling van zulk een groot aantal
+kaaimannen moest worden toegeschreven aan den regelmatigen terugkeer der visschen,
+en bijgevolg konden zij er staat op maken, dat die monsters het nu in hun eigen element
+te druk zouden hebben om alles te verorberen, dan dat zij er nog over zouden denken
+het kamp aan te vallen. De flibustiers hervatten dus hun maal, en toen dit was afgeloopen,
+gooiden zij zooveel hout op het vuur dat dit lang genoeg kon aanblijven, strekten
+zich toen op den grond uit, en sliepen spoedig zoo rustig en onbezorgd, als alleen
+mogelijk is wanneer men vertrouwd is geworden met ieder gevaar.
+</p>
+<p>Tegen twee ure in den morgen werd Tributor plotseling in zijn slaap gestoord door
+Monaco, die hem over het gelaat likte en tegelijk zacht knorde. <span class="pageNum" id="pb19">[<a href="#pb19">19</a>]</span>
+</p>
+<p>—Wat is er aan de hand, trouw dier?—vroeg de reus, die zich half slaapdronken de oogen
+uitwreef, en toen met uitvorschenden blik om zich heen keek.
+</p>
+<p>Alles was kalm en stil, iets wat hij gemakkelijk gewaar kon worden, daar het zeer
+licht was door den helderen maneschijn, en de flikkering van de millioenen sterren,
+die als diamanten aan den hemel schitterden. Maar daar de pandeling wist hoe goed
+hij op zijn hond kon vertrouwen en dat het dier hem niet zonder reden zou wekken,
+greep hij zijn geweer en luisterde scherp toe. Een oogenblik later kwam het hem voor
+alsof hij een nog bijna onmerkbaar geluid hoorde dat van de landzijde kwam; Monaco
+bleef steeds knorren. Tributor stond zeer stil op en luisterde opnieuw; toen vernam
+hij duidelijk het geluid van een dier dat door het water liep. De pandeling achtte
+het onnoodig zijne metgezellen te wekken, doch toch wilde hij zonder verder verwijl
+weten waardoor het geluid werd veroorzaakt, dat zich hoe langer hoe sterker deed hooren;
+daarom begaf hij zich buiten het kamp en liep zeer behoedzaam naar den ingang van
+de haven. Een honderdtal passen verder stond hij stil en verschool zich tusschen een
+groepje oranjeboomen. Monaco was steeds bij hem gebleven, maar de hond liep niet zooals
+anders snuffelend vooruit, doch volgde thans zijn baas met hangende ooren en den staart
+tusschen de pooten. Dit was zóó vreemd bij dit dier, dat Tributor vermoedde dat de
+vijand die kon opdagen, wie af wat die wezen mocht, zeker niet gering mocht geschat
+worden, en bijgevolg hield hij zich gereed om dien bij de eerste verschijning behoorlijk
+te ontvangen. Lang behoefde hij niet te wachten; want slechts enkele minuten daarna,
+werd Tributor op geen verderen afstand dan vijftig vademen, twee groote zwarte beren
+gewaar, die dwars door het water het bosch waren ingeloopen en nu bedaard naderden
+naar den kant waar hij zich bevond. Waarschijnlijk waren die dieren nog niets bewust
+geworden van de aanwezigheid van Tributor, daar zij langzaam bleven doorloopen zonder
+de minste onrust te toonen, maar op een afstand van vijftien vademen gekomen, begonnen
+zij te snuffelen, hun neus in den wind te steken en overal rond te staren. Tributor
+begreep dat zij hem gewaar waren geworden; hij mikte en schoot met goed gevolg, want
+een der beren, de zwaarste, rolde over den grond; de andere keerde dadelijk om, vluchtte
+overhaast, plompte in het water en verdween in het moeras. Tributor verliet toen zijn
+schuilplaats, en liep naar den getroffen beer, om hem verder af te maken, zoo het
+dier nog niet dood mocht wezen, maar bij hem gekomen bespeurde hij dat het morsdood
+was; de kogel was door het oog heen ingedrongen. Montbars en Luiwammes wakker geworden
+door het gevallen schot, dachten niet anders dan dat er een aanval gaande was en snelde
+toe om Tributor te hulp te komen. Tegelijkertijd sprong Monaco, die tot nu toe <span class="pageNum" id="pb20">[<a href="#pb20">20</a>]</span>steeds dicht achter zijn meester was gebleven, vooruit onder hevig geblaf.
+</p>
+<p>—Hoe nu!—sprak Tributor in zich zelf, terwijl hij zijn geweer haastig weer laade<span id="xd33e438">.</span>—Al wêer iets op til! Het is een raar soort van landje hier, dat men er bijna geen
+oogenblik rust kan hebben!
+</p>
+<p>—Mooi zoo, mijn jongen!—riep Montbars hem toe.—Het is een uitmuntend schot! Dat noem
+ik nu nog eens een mooie jacht.
+</p>
+<p>—En die waarschijnlijk nog niet is afgeloopen,—merkte de reus aan<span id="xd33e443">.</span>—Luister maar eens naar Monaco!
+</p>
+<p>—Ja,—bevestigde Luiwammes,—de hond heeft zeker de lucht van iets gekregen, maar ik
+zou zeggen, ofschoon het mij vreemd voorkomt, dat het er meer van heeft of hij blaft
+uit blijdschap dan wel uit kwaadheid.
+</p>
+<p>—Daar hebt ge gelijk in—hernam Tributor.—Nu dit is al zeer vreemd.
+</p>
+<p>—Laten wij gaan zien wat er van waar is,—sprak Montbars, die de haan van zijn geweer
+spande om op alles bereid te wezen, en toen met vasten tred het spoor van den hond
+volgde.
+</p>
+<p>Zijne metgezellen volgden hem. Alle drie liepen het bosch dwars door, behoorlijk er
+voor zorgende van iederen boom als borstwering gebruik te maken, en kwamen toen na
+enkele minuten aan de grens van de belommering. Toen zagen zij op ongeveer een geweerschot
+afstand van de plek waar zij stonden twee mannen, die met het geweer over den schouder
+in groote haast naar hun kant kwamen. Vroolijk blaffend sprong <span class="corr" id="xd33e451" title="Bron: Menaco">Monaco</span> op en langs die beide mannen.
+</p>
+<p>—Wel drommels!—begon Montbars—Nu wordt het hoe langer hoe interessanter! Monaco schijnt
+bij kennissen te wezen. Zou hij bij geval een vriend hebben onder de Spanjaarden?
+Daar moet ik dadelijk het mijne van hebben!
+</p>
+<p>De flibustier deed een paar passen buiten het bosch, zette het geweer met de kolf
+op den grond en riep met luider stem:
+</p>
+<p>—Werda!
+</p>
+<p>—Vrienden!—werd hem terstond daarop in het Fransch toegeroepen.
+</p>
+<p>—Vrienden? Des te beter!—hernam Montbars.—Het kan waar wezen, want het is of je stem
+mij niet geheel onbekend is, maar toch, mijn goede man, zoudt ge mij genoegen doen
+te zeggen wie ge zijt, eer ge een stap verder doet.
+</p>
+<p>—Kom, kom, Montbars, dat doet er immers niet toe!—luidde het antwoord.—Ik ben Philippe.
+</p>
+<p>—Philippe!—herhaalde de avonturier met de grootste verbazing.<span class="pageNum" id="pb21">[<a href="#pb21">21</a>]</span>—Wel drommels! Dat is eerst eene zeldzame ontmoeting.
+</p>
+<p>Dadelijk verlieten zij hunne schuilplaats, en ijlden met vaart de anderen te gemoet,
+die van hun kant ook hun tred bespoedigden. Werkelijk waren het Philippe en Pitrians.
+Hoe hartelijk en oprecht gemeend was de wederzijdsche begroeting! De vijf avonturiers
+keerden in opgetogen stemming terug naar het kamp, doch vergaten niet ook den beer
+daarheen te brengen, zoo behendig geveld door Tributor, die niet had kunnen vermoeden
+dat dit goed gemikte schot nog buitendien zulke belangrijke gevolgen zou hebben, waardoor
+de avonturiers elkander ontmoet hadden.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch3.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">III.</h2>
+<h2 class="main">DE VRIJBUITERS.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Tributor wierp een goede portie droog hout op het wachtvuur, dat toen opnieuw vroolijk
+opflikkerde, de vrijbuiters legden zich er om heen, en toen vroeg Montbars aan Philippe
+door welk toeval hij hier was gekomen, op eene plek zóó ver verwijderd van de streken
+die gewoonlijk door de flibustiers bezocht worden.
+</p>
+<p>—Diezelfde vraag zou ik tot jou kunnen richten, waarde Montbars,—gaf Philippe ten
+antwoord.—Want dat toeval, aangenomen dat er een toeval is, bestaat evenzeer voor
+jou als voor mij.
+</p>
+<p>—Dat is zoo, vriendlief,—stemde Montbars toe,—maar wat mij betreft is het juist niet
+geheel alleen het toeval dat mij hier heeft gebracht.
+</p>
+<p>—Wat dan nog meer?
+</p>
+<p>—De storm! Door een stormvlaag heb ik mijn schoener verloren, en ben hier aangeland
+eigenlijk zonder precies te weten waar ik mij bevond; ik moet er echter in één adem
+bijvoegen, dat ik zeer in mijn schik was, zoodra ik bemerkte dat ik in de golf van
+Venezuela was terecht gekomen, want reeds sinds lang was het mijn wensch die te bezoeken.
+</p>
+<p>—En uwe bemanning?
+</p>
+<p>—Behalve mijne beide metgezellen hier, is die totaal verloren gegaan.
+</p>
+<p>—Dat is zeer treurig!—zuchtte Philippe en schudde het hoofd.—Wat mij zelven aangaat,
+wil ik je rondweg verklaren, waarde Montbars, dat ik Tortue verlaten heb met het formeele
+plan mij hierheen te begeven.
+<span class="pageNum" id="pb22">[<a href="#pb22">22</a>]</span></p>
+<p>—En ben jij, evenals ik, door een onheil overvallen?
+</p>
+<p>—Neen, Goddank niet! Mijn schip ligt verscholen in een kreek van de kust, en geankerd
+te midden van dicht geboomte, dat er als het ware zulk een dicht gordijn om vormt,
+dat ik de gavachos tart om het dáár te ontdekken.
+</p>
+<p>—Heerlijk, opperbest, kameraad! Dat is een nieuwtje dat mij des te meer welkom is
+daar ik je eerlijk moet bekennen dat ik waarlijk geen raad wist hoe ik mij uit dit
+wespennest hier redden moest.
+</p>
+<p>—Je kunt geheel over mij beschikken, daaraan zult gij trouwens niet hebben getwijfeld.
+</p>
+<p>—Dank je wel! Wanneer zijt ge aangekomen?
+</p>
+<p>—Gisterenavond tusschen zeven en acht uur. Eer ik dezen morgen aan wal zou gaan, kreeg
+ik, bezig om den horizont op te nemen, een prauw in het oog, die de punt bij de vuurbaak
+omkwam. Ik kon wel niet duidelijk gewaar worden door wie die bemand was, maar reeds
+bij het eerste gezicht zag ik dat er Broeders der Kust in zaten. Toen deed ik mij
+dadelijk naar wal roeien en ben er terstond op los gegaan om je op te zoeken, en,
+zoo gij daaraan behoefte mocht hebben, je mijne goede diensten aan te bieden, en mij
+geheel tot je beschikking te stellen.
+</p>
+<p>—Waarde vriend<span id="xd33e489">,</span> bij herhaling nogmaals dank, zoowel voor mijn persoon als voor mijne metgezellen,
+want op mijn woord wij bevonden ons in een zeer neteligen toestand. Nu wil ik ook
+gaarne erkennen, dat het toeval, waarover ik sprak, werkelijk in dit <span class="corr" id="xd33e492" title="Bron: opzich">opzicht</span> niet bestaat. Doch houd mij één enkele vraag ten goede.
+</p>
+<p>—Zeg vrij wat gij verlangt te weten.
+</p>
+<p>—Hoe komt het dat gij ons reeds sedert den ganschen dag zoekt en ons eerst nu diep
+in den nacht vindt?
+</p>
+<p>—Dat is, als ik mij veroorloven mag dit te zeggen, eenigszins je eigen schuld.
+</p>
+<p>—Hoe dat?
+</p>
+<p>—Hebt ge dan onze signalen niet gehoord?
+</p>
+<p>—Wel, nu ik er over denk,—viel Luiwammes in,—schiet het mij te binnen dat ik even
+vóór zonsondergang gemeend heb een schot te hooren.
+</p>
+<p>- Zoo was het, wij, Pitrians en ik schoten toen, zooals wij ook den ganschen dag niet
+hebben nagelaten, op gevaar af van door de Indianen ontdekt te worden, want wij zijn
+hier, zooals ge weet, in het hartje van het Indiaansch territoir.
+</p>
+<p>—Wij hebben toch niet meer dan één schot gehoord.
+</p>
+<p>—Ja,—voegde Montbars er bij,—en wij durfden het niet te beantwoorden, uit vrees van
+ons daardoor de Spaansche boekaniers op den hals te halen.
+<span class="pageNum" id="pb23">[<a href="#pb23">23</a>]</span></p>
+<p>—De gavachos hebben den moed niet om zich hier te wagen in de streken langs de zee,
+want de bewoners zijn hunne verwoede vijanden en daarenboven menscheneters.
+</p>
+<p>—Het is goed dat wij dit weten!
+</p>
+<p>—Kort en goed, wij begonnen er aan te wanhopen je te vinden, en stonden op het punt
+naar boord terug te keeren (ons schip <span class="corr" id="xd33e511" title="Bron: licht">ligt</span> hier dicht bij), toen het door Tributor zóó juist gemikte schot op den beer ons precies
+de richting aangaf, waar wij je konden ontmoeten. Ge ziet dus, waarde Montbars, dat
+alles zeer eenvoudig is toegegaan.
+</p>
+<p>—Ge hebt gelijk <span class="corr" id="xd33e516" title="Bron: vriend lief">vriendlief</span>, maar ge hebt mij nog niet gezegd, welke reden je hier naar de kust gevoerd heeft;
+mocht dit echter een geheim wezen, houd het dan als niet gevraagd, en spreken wij
+over iets anders.
+</p>
+<p>—Waarde vriend, er bestaat geen enkele aanleiding om die redenen geheim te houden,
+maar vooral niet tegenover jou. Ik ben op een verkenningstocht om zoowel het terrein
+als het gansche land te onderzoeken daar ik plan heb eene expeditie tegen Maracaïbo
+te beproeven, dat, als de geruchten niet overdreven zijn, onmetelijke schatten moet
+bevatten.
+</p>
+<p>—Is het waar wat ge daar zegt?—riep Montbars met groote opgewondenheid.—Zijt ge werkelijk
+met dat doel hier?
+</p>
+<p>—Waarom anders zou ik gekomen zijn?
+</p>
+<p>—Dat is zoo! Welnu, waarde Philippe, ik wil niet minder openhartig zijn dan jij. Weet
+dan dat mijn doel hetzelfde is als het uwe, ook ik wil een aanslag op Maracaïbo wagen.
+</p>
+<p>—Wel drommels!—uitte de jonge man zeer verheugd.—Beter kan het niet treffen! Dan sta
+ik gaarne en gewillig aan jou het opperbevel over die expeditie af. Uw meerdere ondervinding
+en uw roemrijke naam geven je daarop het volste recht, alleen zou ik gaarne tot voorwaarde
+maken dat je mij aanstelt tot je luitenant.
+</p>
+<p>—Blijft dit afgesproken?—vroeg Montbars, die hem de hand toestak.
+</p>
+<p>—Wis en waarachtig!—bevestigde de jonge man met een stevigen handdruk aan den vermaarden
+vrijbuiter.—Zoo vast en zeker afgesproken, dat ik zoo gij het goedvindt van stonden
+af aan mij ondergeschikt verklaar, en jou het gezag van mijn schip overdraag.
+</p>
+<p>—Ik neem je aanbod even rondborstig aan als je het mij doet doch alleen in zoo verre
+betreft deze expeditie, of beter gezegd de verkenning die wij willen beproeven; wat
+het bevel over uw bodem aangaat, zult ge mij genoegen doen dit te behouden. Naar ik
+hoop zal het niet lang meer duren eer ik je een nog veel gewichtiger opdraag, als
+wij hier weer terug zijn gekomen.
+</p>
+<p>—Het zij zooals gij verlangt, waarde Montbars.
+<span class="pageNum" id="pb24">[<a href="#pb24">24</a>]</span></p>
+<p>Tributor die aan het gansche gesprek geen deel had genomen, was al dien tijd druk
+in de weer geweest om den beer in stukken te snijden; eerst had hij de vier pooten
+afgehakt en die onder de gloeiende asch gestopt, daarna met verbazende behendigheid
+de huid afgestroopt, en schijfjes van de nier afgesneden, die hij terstond roosterde
+met een paar prachtige forellen en een taling aan het spit gestoken door middel van
+zijn laadstok. Daarna had hij oranjes, limoenen, guyaven (Indische peren) en andere
+vruchten geplukt, palmbladeren neergelegd om als borden te dienen, en na al die toebereidselen
+was hij naar het vuur gegaan. Juist op dat oogenblik brak de dag aan, en prachtig
+verscheen de zon aan den horizont, te midden van wegtrekkende nevels die schitterden
+met al de kleuren van den regenboog.
+</p>
+<p>—Het ontbijt staat gereed,—kondigde Tributor aan.
+</p>
+<p>—Kom, laten wij dan gaan eten,—liet Luiwammes er op volgen.
+</p>
+<p>—En al etende kunnen wij verder praten,—voegde Montbars er bij.
+</p>
+<p>In opgeruimde stemming nam men aan tafel plaats, of beter gezegd ging ieder op het
+gras zitten vóór het palmblad dat hem tot bord diende, en toen nam het ontbijt een
+aanvang. Een jagersmaal duurt zelden lang, ook dit was in een half uur afgeloopen,
+en zoo daar zooveel tijd aan besteed werd, kwam dit hoofdzakelijk door de groote hoeveelheid
+der spijzen, die door Tributor met veel deftigheid en groot vertoon werden opgediend.
+De goedhartige reus toonde een hoogst vergenoegd gelaat en was erg in zijn schik,
+toen Montbars hem bijzonderen lof toezwaaide over die staaltjes zijner kookkunst.
+Na den afloop van het ontbijt, en toen de pijpen waren aangestoken, nam Montbars opnieuw
+het woord en zei:—Nu moeten wij onze zaken gaan behandelen.
+</p>
+<p>—Niets liever dan dat,—verklaarde Philippe.
+</p>
+<p>—Maak jij dan daarmee een begin, waarde vriend, en vertel mij hoe ge het denkt aan
+te leggen om het land, de stad Maracaïbo en het fort te Gibraltar te verkennen, want
+om den goeden uitslag van onze onderneming te verzekeren, is het eene eerste vereischte
+dat wij geheel en al bekend raken met de punten waarop de aanval gericht zal worden,
+om gevrijwaard te blijven van reeds bij onze landing eene groote fout te begaan.
+</p>
+<p>—Naar mijne meening,—merkte Luiwammes aan,—zou het beste wezen, dat die verkenning
+door ieder afzonderlijk beproefd werd.
+</p>
+<p>—Verklaar je nader,—zei Montbars.
+</p>
+<p>—Ik bedoel daarmee dat een onzer de kust voor zijn rekening moest nemen, een ander
+het binnenland, de derde de stad en de laatste het fort.
+<span class="pageNum" id="pb25">[<a href="#pb25">25</a>]</span></p>
+<p>—Voeg er dan nog bij een vijfde, die belast moet worden met opnemen en peilen van
+de baai, en dit is, volgens mijn meening, eene zeer gewichtige zoo niet de gewichtigste
+taak, want de baai is als verstopt door een aantal zandbanken,—werd door Pitrians
+aangevoerd—en onze schepen loopen groot gevaar om bij het binnenkomen daarop vast
+te geraken.
+</p>
+<p>—Die opmerking van Pitrians is zeer juist<span>,</span>—gaf Montbars te kennen<span id="xd33e549">.</span>—Hoe denkt gij over die voorstellen, Philippe?
+</p>
+<p>—Ook ik, Montbars moet erkennen dat die zeer goed zijn. Al die inlichtingen zijn werkelijk
+voor ons onontbeerlijk, en wij moeten, wat het ook kosten moge, trachten die te verkrijgen.
+</p>
+<p>—Ik ben het daarmee eens, en nu is de vraag maar, hoe wij die rollen zullen verdeelen.
+</p>
+<p>—De beslissing daarvan komt je rechtens toe, Montbars.
+</p>
+<p>—Het zij zoo. Hoor dan hoe ik daarover denk. Luiwammes moet, als hoogst ervaren zeeman,
+zich belasten met het opnemen van de kust.
+</p>
+<p>—Goed! zoo’n karreweitje is juist iets voor mij.
+</p>
+<p>—Tributor moet de peiling van de baai op zich nemen; dat is de gevaarlijkste post,
+die daarenboven de grootste behendigheid vereischt, maar ik vertrouw ten volle dat
+hij er in zal slagen.
+</p>
+<p>—Dat zal ik!—verzekerde de reus, zeer gestreeld door het vertrouwen dat Montbars in
+hem stelde, en vurig verlangend om dit te rechtvaardigen.
+</p>
+<p>—Nu blijven nog over het inwendige van het land, de stad en het fort. Pitrians is
+langen tijd werkzaam geweest als beambte bij de belasting, dat is juist iets voor
+hem. Hij moet uit hoofde van de Indianen een paar maats met zich nemen en Tributor
+moet Monaco aan hem afstaan, daar hij den hond toch niet kan gebruiken.
+</p>
+<p>—Best!—zei Pitrians<span id="xd33e563">.</span>—Als mij een paar dagen worden toegestaan dan neem ik op mij om deze streek voldoende
+te verkennen.
+</p>
+<p>—Ten laatste iets over de stad en het fort,—zei Montbars.—Nu, dunkt mij, dat wij daaromtrent
+ons eerste plan eenigszins moesten wijzigen, naar aanleiding van de moeielijkheden
+die zich daarbij kunnen opdoen. Gij, waarde Philippe, ge spreekt het Spaansch zoo
+goed alsof ge een zoon waart van het oude Castilië en ik geloof daarmee zoo heel ver
+niet bij je achtertestaan, wij beiden zullen ons dus naar Maracaïbo begeven, lukt
+het om in die stad te komen, welnu dan zullen wij ons door de omstandigheden laten
+leiden en ons daarnaar regelen. Hoe vindt ge dit plan?
+</p>
+<p>—Zeer goed! Ik deel volkomen uw meening, en ben bereid op staanden voet je blindelings
+te volgen, waar heen ge ook moogt goedvinden mij te brengen.
+<span class="pageNum" id="pb26">[<a href="#pb26">26</a>]</span></p>
+<p>—Dit houden wij dus voor afgesproken; maar er ontbreken ons nog eenige onvermijdelijke
+zaken, die wij ten zeerste behoeven om ons in de stad te vertoonen zonder argwaan
+te wekken, en ik vrees er hard voor dat het tot het onmogelijke zal behooren om ons
+die te verschaffen.
+</p>
+<p>Philippe lachte luide, en vroeg,—En wat verstaat gij onder die onvermijdelijke zaken,
+Montbars?
+</p>
+<p>—Vooreerst en vóór alles kleederen, mijn vriend.
+</p>
+<p>—Aan boord heb ik drie koffers vol, dus kust en keur.
+</p>
+<p>—Mooi. Dan goud, en zelfs veel goud. Ik moet je ronduit bekennen dat ik bij de schipbreuk
+geen enkelen piaster heb kunnen redden.
+</p>
+<p>—Vijftig duizend piasters kan ik tot je beschikking stellen. Is dit genoeg?
+</p>
+<p>—Zeker, vriend. Zooveel zullen wij bepaald niet noodig hebben.
+</p>
+<p>—Goed, dit is dan afgehandeld. Tot dusver heb ik uwe bezwaren vrij gemakkelijk kunnen
+oplossen. Vindt ge niet?
+</p>
+<p>—Niet alleen gemakkelijk, maar op verwonderlijk afdoende manier, kameraad. Toch blijft
+er, jammer genoeg, nog één bezwaar over en ik vrees zeer, dat ge er niet in zult slagen
+om dit even gemakkelijk uit den weg te ruimen als al de vorige.
+</p>
+<p>—Ba, wie weet? zooals de gavachos gewoonlijk zeggen. Maar laat hooren waarin dit onoplosbare
+bezwaar bestaat.
+</p>
+<p>—Ge weet toch, niet waar, hoe argwanend de Spanjaarden zijn, en hoe verbazend veel
+voorzorgen zij genomen hebben, om voor goed te beletten, dat vreemdelingen in hunne
+koloniën op het vasteland komen, daar zij niet dulden dat die zich dáár vestigen.
+</p>
+<p>—Zooals ge zegt dat weet ik. En verder?
+</p>
+<p>—Verder? Wel mij dunkt dit is genoeg gezegd, want nu vraag ik je, hoe zal het voor
+ons mogelijk zijn, om in de stad te komen?
+</p>
+<p>—O! Is het niet anders! Wel, zeer gemakkelijk!
+</p>
+<p>—Dat betwijfel ik nu toch zeer!
+</p>
+<p>—Ongeloovige Thomas!—voegde de jonge man hem spottend toe.—Niet alleen zal ik u goud,
+en kostbaarheden en kleêren verschaffen meer dan ge noodig hebt om uw rol als Spaansch
+hidalgo of zoo ge dit beter oordeelt als grande van Spanje behoorlijk te kunnen vervullen,
+maar wat meer zegt, ik verbind mij je de noodige papieren te bezorgen, zoo volkomen
+volgens regel en wet, dat de autoriteiten der stad, zoodra zij er één enkelen blik
+op geworpen hebben, je volkomen vrij zullen laten in al je handelingen, en zelfs zich
+geheel onder je orders zullen stellen.
+</p>
+<p>—Maar waarachtig maat, als je tot zoo iets in staat zijt, dan kan ik niet anders zeggen
+dan dat je een toovenaar zijt.
+</p>
+<p>—Drommels!—zei Philippe lachend.—Pas toch wat ik je <span class="pageNum" id="pb27">[<a href="#pb27">27</a>]</span>bidden mag op, dat je dit niet te Maracaïbo zegt, want voor de inquisitie ben ik zoo
+bang als een wezel en er ganschelijk niet op gesteld om levend verbrand te worden
+tot meerdere eere Gods.
+</p>
+<p>—Ge brengt mij in de grootste verbazing! Hoe is het mogelijk dat ge al uwe maatregelen
+reeds zóó goed genomen hebt?
+</p>
+<p>—Ik heb je immers gezegd, dat ik opzettelijk hier naar de kust koers heb gezet. Niet
+waar?
+</p>
+<p>—Dat is zoo, werkelijk hebt ge mij dit gezegd.
+</p>
+<p>—Welnu, Montbars, ge ziet dus dat ik drie maanden den tijd had om alles in orde te
+brengen.
+</p>
+<p>Montbars schudde herhaaldelijk het hoofd.
+</p>
+<p>—Waarom schudt ge uw hoofd zoo?—vroeg Philippe.
+</p>
+<p>—Kameraad,—antwoordde Montbars peinzend en ernstig,—ik ben een der oudste en intiemste
+vrienden van den heer d’Ogeron, uw oom. Ik ken je reeds van toen ge nog een kind waart,
+en evenzeer je karakter alsof ge mijn eigen zoon waart. Dat karakter haakt naar het
+grootsche en edelmoedige. Wat bij al onze expedities steeds en overal bij jou op den
+voorgrond stond, was de zucht naar roem. Meer dan eens was ik er getuige van dat je
+geweigerd hebt deel te nemen aan eene expeditie, als daardoor, naar je meening, meer
+bedoeld werd goud dan glorie te winnen. Is alles wat ik je daar zeg waarheid, Philippe?
+</p>
+<p>—Ja, waarde Montbars! Ik kan dit niet ontkennen. Maar wat maakt gij daaruit op?
+</p>
+<p>—Niets, vriendlief, doch nu weet ik alles wat ik weten wilde.
+</p>
+<p>—Ik begrijp je niet, Montbars, en nu verzoek ik dringend nadere verklaring.
+</p>
+<p>—Waartoe zou die dienen?
+</p>
+<p>—Ik herhaal je mijn dringend verzoek.
+</p>
+<p>—Welnu, als ge er zóó op staat, zal ik aan je verlangen voldoen. Ge zult mij nooit
+kunnen wijs maken, Philippe, dat ge zulk eene gevaarvolle expeditie wilt ondernemen
+alleen met het doel om een stad te plunderen, hoe rijk die stad ook wezen moge!
+</p>
+<p>—Maar, waarlijk, Montbars, ik verzeker je …
+</p>
+<p>Montbars zweeg glimlachend.
+</p>
+<p>—Hoe nu! Waarom glimlacht ge, waarom schudt ge het hoofd, wat vooronderstelt ge dan
+toch van mij, Montbars?
+</p>
+<p>—Ik vooronderstel niets, Philippe, daarvoor beware mij God! Ge zijt jong, daarmee
+is genoeg gezegd, en de hartstochten der jeugd zijn niet die van den mannelijken leeftijd.
+Gierigheid is een ondeugd der grijsheid.
+</p>
+<p>Philippe kleurde even, boog het hoofd en raakte geheel in verlegenheid dat Montbars
+hem zoo goed doorgrond had, doch hij herstelde zich terstond en voegde den ander toe:—Maar
+wat drommel, <span class="pageNum" id="pb28">[<a href="#pb28">28</a>]</span>waarde Montbars, ik heb alle recht om je eigen woorden op je zelf toe te passen!
+</p>
+<p>—Hoe dat, waarde vriend?
+</p>
+<p>—Omdat gij zelfs nog veel minder dan ik, door geldzucht wordt gedreven, want zoo ge
+dit had gewild, waart ge reeds sinds lang de rijkste man van al de flibustiers geweest.
+</p>
+<p>—In zooverre hebt ge gelijk, Philippe. Ik geef niet om geld.
+</p>
+<p>—Goed, maar dan zult ge ook mij nooit wijs kunnen maken dat zucht tot plundering je
+er toe brengt om zulk eene gevaarlijke expeditie te wagen.
+</p>
+<p>—En ik zal ook wel degelijk oppassen zoo iets tegen je vol te houden, want het zou
+geheel bezijden de waarheid zijn.
+</p>
+<p>—Ha! Ha!—lachte de ander<span id="xd33e623">.</span>—Er is dus ook bij jou een ander doel in het spel?
+</p>
+<p>—Dat ontken ik niet.
+</p>
+<p>—En wat is dat doel?
+</p>
+<p>—Wraak!—werd op doffen toon geantwoord.
+</p>
+<p>Philippe zweeg een poosje en zei toen<span id="xd33e631">:</span>
+</p>
+<p>—Misschien wordt het zelfde doel door mij beoogd.
+</p>
+<p>—Neen, Philippe want jij draagt den Spanjaard geen haat toe.
+</p>
+<p>—Ja! Wel drommels.…
+</p>
+<p>Glimlachend viel Montbars hem in de rede, en vervolgde:—Ik zal je zeggen wat je eigenlijke
+doel is, daar je mij niet genoeg schijnt te vertrouwen om het mij mede te deelen.
+Wat je zoekt is … eene vrouw. Ge zijt verliefd.
+</p>
+<p>—Ik!—riep de ander uit en maakte een heftig afwijzend gebaar.
+</p>
+<p>—Philippe, vriend, ik wil mij niet dringen in je geheim; bewaar dit veeleer als een
+kostbaren schat in het diepst van je gemoed. Maar vergeet nooit dat ik je vriend ben
+en ten dage dat ge mij noodig mocht hebben steeds bereid zal zijn je te helpen wat
+er ook moge gebeuren.
+</p>
+<p>—O! mijn vriend!—juichtte de ander in vervoering.
+</p>
+<p>—Geen woord meer daarover, thans over iets anders. Wij moeten ons nu bezig houden
+met ernstiger zaken dan waarover je zeker zoudt uitwijden nu ge weet dat ik je doorgrond
+en als in je hart gelezen heb; alles op zijn tijd niet waar? Denken wij nu liever
+aan het dringendste en voor ons is thans het dringendste om langs den kortsten weg
+naar ons schip te gaan.
+</p>
+<p>—Het is zoo, Montbars, ge hebt volkomen gelijk. Dus opgestapt zonder langer te talmen.
+</p>
+<p>—Gij hebt zooeven gezegd dat het niet ver van hier ligt?
+</p>
+<p>—Hoogstens een paar mijlen; als wij het water te baat nemen, dan duurt de tocht zeker
+niet langer dan een uur.
+</p>
+<p>—Liever zou ik als het je hetzelfde is toch den langeren weg <span class="pageNum" id="pb29">[<a href="#pb29">29</a>]</span>kiezen en over land gaan, want onze prauw is zeer klein en bovendien heeft die gisteren
+avond zoo erg geleden door de krasse aanvallen der kaaimannen, dat ik niet graag nog
+eens het brooze vaartuigje daaraan zou blootstellen; niet dat ik zoozeer opzie tegen
+den dood, maar, naar mijne meening, heeft de mensch die zich ten plicht heeft gesteld
+nog eene grootsche taak te vervullen, geen recht zich onnoodig in gevaar te begeven,
+eer hij aan dien plicht voldaan heeft.
+</p>
+<p>De vrijbuiters braken hun kamp op en verborgen zeer zorgvuldig de prauw tusschen de
+struiken om die terug te kunnen vinden zoo dit voor hen nog noodig mocht worden; daarop
+sloegen zij door Philippe en Pitrians voorafgegaan een pad in, dat eenigszins door
+de wilde dieren gebaand was en waarlangs zij komen konden op de plaats waar de brigantijn
+ten anker lag.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch4.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">IV.</h2>
+<h2 class="main">BERAADSLAGING.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Het pad dat de vrijbuiters volgden liep langs de rivier. Van die ontzaglijke menigte
+kaaimannen in den afgeloopen nacht vóór den ingang van het meer verzameld, waren nu
+slechts weinigen overgebleven; verscheidene sliepen aan den oever, of warmden zich
+in de zon en wentelden zich in het slijk; anderen zwommen heen en weer, zonder bepaalde
+richting. Maar één van die alligators, een kaaiman van bijzondere grootte, die met
+den stroom meezwom en op afgrijselijke manier schreeuwde en brulde, trok zeer de aandacht
+der vrijbuiters; een vast aaneengesloten groep van minstens een honderdtal jonge kaaimannen
+volgde in het zog van dit monster, dat hun moeder of beter gezegd hun beschermster
+was. Zwemmend vormden zij eene lange colonne die noch te rechter noch te linkerzijde
+afweek. Al die kleine dieren schenen van denzelfden leeftijd, hadden eene lengte van
+ongeveer vijftien centimeter, waren zwart met schuinsche strepen of donker gele vlekken,
+en hadden wat de kleur betreft veel van ratelslangen. De moeder of aanvoerdster stootte
+voortdurend dreigende geluiden uit, en de kaaimannen die in de rivier rondspartelden,
+haastten zich om haar niet in haar vaart te belemmeren daar zij er blijkbaar weinig
+trek in hadden met haar in gevecht te komen.
+</p>
+<p>Steeds langs den oever voortloopende, bespeurden de vrijbuiters bij eene kromming
+van de rivier een groot aantal heuveltjes, of pyramiden, het best te vergelijken met
+hoopen hooi, en als eene rij <span class="pageNum" id="pb30">[<a href="#pb30">30</a>]</span>tenten langs de oevers der rivier opgesteld. Die heuveltjes stonden acht tot tien
+vademen van het water af, en staken ongeveer vier voeten rechtstandig daar boven uit.
+Verscheidene groote alligators zwommen kort in den omtrek. Het waren niet anders dan
+krokodillen-nesten, de meesten reeds verlaten, terwijl men er om heen op den grond
+groote witachtige schalen zag liggen afkomstig van de gebroken eieren.
+</p>
+<p>Hoeveel haast de vrijbuiters ook mochten hebben om de brigantijn te bereiken, toch
+konden zij hunne in hooge mate opgewekte nieuwsgierigheid niet bedwingen, en daarom
+besloten zij naar die nesten te gaan, om die nader te onderzoeken, daar zij meermalen
+er over hadden hooren vertellen, doch geen van hen er ooit een had gezien.
+</p>
+<p>Het resultaat van dit onderzoek was het volgende:
+</p>
+<p>Die nesten of heuveltjes hebben den vorm van een afgeknotten kegel, vier voeten hoog
+en aan de basis vier tot vijf voeten in doorsnede, en zijn samengesteld uit slik en
+gras. Het dier gaat bij de vervaardiging op de volgende wijze te werk: Eerst maakt
+het op den grond een laag gras en slijk, legt daarop een rij eieren, bedekt die vervolgens
+weer met een laag van zes tot acht centimeters dikte, legt daarop wederom een rij
+eieren en zoo vervolgens tot bijna aan den top van den kegel. Ieder nest bevat dan
+van honderd tot tweehonderd eieren. Waarschijnlijk worden die door de hitte der zon
+uitgebroed, doch het zou ook kunnen wezen dat de plantaardige bestanddeelen vermengd
+met slijk, waaruit die nesten bestaan, onder den invloed der zonnewarmte overgaan
+tot eene soort van gisting, en dat daardoor de voor de broeding noodige warmte ontstaat.
+Ik laat het aan de geleerden over om hierover uitspraak te doen.
+</p>
+<p>In den omtrek van verscheidene bunders, rondom deze nesten, droeg de grond onmiskenbare
+sporen dat daar kaaimannen aanwezig geweest waren. Het gras was overal platgedrukt,
+en de aarde vast gestampt, en er was bijna geen plant of struik meer te bekennen,
+terwijl verder op het gras zeer dik en vijf, op sommige plaatsen zelfs zes voet hoog
+stond. Het kan als zeker worden aangenomen dat het wijfje met de meeste zorg haar
+nest bewaakt tot de eieren zijn uitgekomen, en het zou ook wel mogelijk zijn, dat
+zij daarna al de jongen die tegelijkertijd uitkomen, zoowel van haar eigen nest als
+van die van anderen onder haar bescherming neemt; dit ten minste is stellig dat die
+kleine kaaimannetjes nooit zonder toezicht blijven. Wij moeten hier nog opmerken dat
+de liefde van die moeders voor de kleinen even groot is als die van de kloekhen voor
+hare kuikens; zij zijn even oplettend als deze en even bereid te allen tijde de kleinen
+die aan hare zorgen worden toevertrouwd te beschermen of te voorzien van het noodige
+voedsel; en als die beestjes uit het water komen <span class="pageNum" id="pb31">[<a href="#pb31">31</a>]</span>om zich in de zon te warmen, dan hoort men hen schreeuwen en roepen, juist zooals
+de kuikens doen.
+</p>
+<p>Hoogstens een zesde van een broedsel en gewoonlijk nog minder wordt volwassen, want
+de groote krokodillen zijn er zeer opgesteld om de kleine op te peuzelen, zoolang
+die nog niet in staat zijn zich te verdedigen.
+</p>
+<p>De Amerikaansche krokodil, kaaiman of alligator is tegenwoordig te algemeen bekend,
+dan dat wij die in het breede behoeven te beschrijven. Wij willen ons dus bepalen
+tot de mededeeling, dat het dier tot vollen wasdom gekomen kolossaal groot is, eene
+verbazende kracht heeft en onbegrijpelijk vlug en vaardig is bij al zijne bewegingen
+in het water; de gemiddelde lengte bedraagt ongeveer twintig voet, doch er zijn er
+die twee-en-twintig soms zelfs drie-en-twintig voet lang worden. Hun gebrul is angstwekkend
+om aan te hooren, vooral in de lente dat de paartijd is; het gelijkt op het gerommel
+van den donder in de verte.
+</p>
+<p>Een der oudste kaaimannen is gewoonlijk de alleenheerscher van ieder klein meer of
+moeras; al zijn er ook vijftig andere, net zoo sterk als hij, bijeen, zoo wagen zij
+het niet te brullen dan alleen in de naburige kleine kreken. Als de kaaiman te voorschijn
+komt van onder de struiken of het riet waar hij zijn schuilhoek heeft, vertoont hij
+zich in zijn volle lengte aan de oppervlakte van het water, en neemt in rechte lijn
+de richting naar het midden. Aanvankelijk is daarbij zijne snelheid bijzonder groot,
+maar van lieverlede vermindert die tot hij in het midden van het meer komt, daar houdt
+hij stil; dan zuigt hij door zijn bek lucht en water op, zoodat hij opzwelt, waardoor
+uit zijn borst een snijdend scherp gefluit dringt dat bijna een minuut aanhoudt; maar
+dat water, met geweld teruggedrongen, spuit kort daarna met groot geraas uit zijn
+bek en neusgaten en vormt een damp zoo dik als rook. Tezelfder tijd steekt het monster
+zijn staart in de hoogte en geeselt daarmeê het water. Soms ook wanneer hij tot berstens
+toe opgezwollen is, heft hij zoowel den kop als den staart op en draait in vliegende
+vaart rond bijna met het water gelijk.
+</p>
+<p>In dergelijke omstandigheden vervult de kaaiman, de koning van het water, als het
+ware de rol van een Indiaansch opperhoofd, die eene voorstelling geeft van een zijner
+gevechten; daarna zwemt hij langzaam terug en laat de plek vrij aan anderen die het
+durven wagen zich te vertoonen, en hun best doen elkaar te overtreffen om zoodoende
+de aandacht te trekken van het wijfje dat bijna altijd bij dit spel tegenwoordig is,
+schijnbaar zonder daarin het geringste belang te stellen. Dit zijn nagenoeg de meest
+kenmerkende eigenaardigheden van die geduchte halfslachtige dieren (amphibiën).
+</p>
+<p>Ten laatste was de weetgierigheid der vrijbuiters ten opzichte <span class="pageNum" id="pb32">[<a href="#pb32">32</a>]</span>van die nesten voldaan en vervolgden zij hun tocht langs den oever van de rivier stroomopwaarts;
+eindelijk kwamen zij aan den zoom van een prachtig bosch, laurier- en oranjeboomen
+en hielden daar bijna een uur lang halt, zoowel om wat uit te rusten, als om de ergste
+hitte van den dag te laten voorbijgaan. Op dien tijd van den dag heerscht over de
+woestijn een indrukwekkend stilzwijgen; men hoort dan letterlijk niets dan het onophoudelijk
+suizen van millioenen muskieten, die spiraalsgewijze boven het moeras rondzweven.
+Na eenigszins uitgerust en verfrischt te zijn onder dit verrukkelijke lommer, stonden
+de vrijbuiters na een wenk van Philippe op, en begaven zich weer op weg, nu echter
+verwijderden zij zich van de rivier en drongen in het bosch, dat zij in rechte lijn
+doortrokken.
+</p>
+<p>—Zouden wij er haast zijn?—vroeg Montbars, nadat zij reeds bijna een uur geloopen
+hadden.—De dag loopt zoetjes aan ten eind, en ik vrees dat ge wellicht verdwaalt zijt,
+vriend.
+</p>
+<p>—Daarvoor behoeft ge niet te duchten; wij houden nu recht aan op de kust en zullen
+binnen een uur aan boord zijn.
+</p>
+<p>—Nu, ik voor mijn part zal daar niet tegen hebben, want ik ben nooit meer geweest
+dan een zeer middelmatig voetganger, en zoo’n tocht over paden die op zijn best gebaand
+zijn, daar heb ik verbazend het land aan.
+</p>
+<p>—He! Kijk eens naar Monaco,—zei Philippe,—die heeft de lucht gekregen van onze schildwachten;
+dan zijn wij reeds dichter bij dan ik dacht.
+</p>
+<p>Het was zoo, de patrijshond was onrustig geworden, het dier liep kwispelstaartend
+heen en weer en blafte kort en afgebroken doch kennelijk van genoegen.
+</p>
+<p>—Werda!—werd plotseling geuit door de krachtige stem van een man, nog onzichtbaar
+daar hij zich achter de boomen verborgen hield. Tegelijkertijd hoorde men dat de haan
+van een geweer werd overgehaald. Philippe haastte zich om dien aanroep te beantwoorden.
+</p>
+<p>—Vrienden! Broeders der Kust!
+</p>
+<p>Terstond daarop werden de takken uiteengeschoven en kwamen verscheidene vrijbuiters
+te voorschijn. Men was dus aangekomen. Zoodra zij Montbars gewaar werden, Montbars
+door al de Broeders der Kust zoo geliefd en gewaardeerd, snelden zij naar hem toe
+en verwelkomden hem met vreugdegejuich. Op een wenk van Philippe kwamen allen weer
+tot kalmte en stilte, en sloeg men de richting in naar de brigantijn, die zij spoedig
+in het oog kregen, geankerd midden in eene nauwe, ondiepe kreek, verscholen achter
+een zwaar gordijn van boomen, zoodat het onmogelijk was van den zeekant het schip
+gewaar te worden.
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure p032width"><img src="images/p032.jpg" alt="—Kijk eens naar Monaco,—zei Philippe,—die heeft de lucht gekregen van onze schildwachten.—Blz. 32." width="486" height="720"><p class="figureHead">—Kijk eens naar Monaco,—zei Philippe,—die heeft de lucht gekregen van onze schildwachten.—Blz.
+32.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb32b">[<a href="#pb32b">32</a>]</span></p>
+<p>Het was een flink vaartuig, hoogstens driehonderd ton metend, <span class="pageNum" id="pb33">[<a href="#pb33">33</a>]</span>licht, fijn en slank van vorm, hoog op het water, en dat als de wind goed in zijne
+zeilen viel, door het water heen moest snijden met verwonderlijke vaart.
+</p>
+<p>Montbars en Philippe stapten in een boot en lieten zich naar boord roeien. Zoodra
+de vermaarde vrijbuiter den voet op het dek van het vaartuig zette, bemerkte hij met
+een glimlach van voldoening dat het evenzeer geschikt was om den strijd te aanvaarden
+als dien ijlings te ontwijken<span>,</span> al naar mate de omstandigheden eischten. Bij Philippe aan boord heerschte strenge
+tucht, alles was er geregeld, alles goed en netjes in orde, en dit waren zaken, die
+op de schepen der flibustiers tot de zeldzaamheden behoorden. De beide zeelieden daalden
+naar de kajuit af, en namen daar tegenover elkaar plaats op rolstoelen. Op last van
+Philippe verscheen een aardige kleine scheepsjongen van twaalf jaren met een guitig
+en slim gezicht, om voor hen eenige verfrisschingen gereed te zetten waarna de knaap
+vertrok.
+</p>
+<p>—Zoo, zoo,—begon Montbars terwijl hij voor zich een glas oranjewater gereed maakte,—naar
+ik zie hebt ge den zoon van Meursel in dienst genomen.
+</p>
+<p>—Ja, de arme kleine duivel was na den dood van zijn vader zoo geheel en al verlaten;
+hij stierf half van honger, en toen heb ik hem opgenomen.
+</p>
+<p>—Dat was een goede daad, maar buitendien heeft die kleine snaak een zeer goed uiterlijk,
+hij schijnt opgeruimd, en zoo fijn als een zijden draad.
+</p>
+<p>—Dien naam hebben wij hem ook juist gegeven en hij beantwoordt daaraan in alle opzichten.
+</p>
+<p>—Dat dunkt mij ook,—beaamde Montbars<span id="xd33e706">.</span>
+</p>
+<p>Hij dronk, liet de tong tegen het verhemelte klappen, zette niet al te zacht zijn
+glas op tafel neer, keek zijn overbuur vlak in het gezicht en hernam:
+</p>
+<p>—Dat alles is zeker heel belangrijk, maar zullen wij nu over iets anders praten?
+</p>
+<p>—Zeer gaarne, maar waarover?
+</p>
+<p>—Over de wijze waarop wij in de stad Maracaïbo zullen komen, en over onze gedragslijn
+gedurende den tijd dat wij onder de gavachos moeten vertoeven. Vindt ge dit onderwerp
+interessant genoeg?
+</p>
+<p>—Zeer zeker, maar ik durfde daarmee zonder je toestemming niet beginnen.
+</p>
+<p>—Die schenk ik je gaarne, spreek op, vriendlief, ik luister.
+</p>
+<p>—Rondweg moet ik je bekennen, waarde Montbars dat ik niet veel vindingrijkheid bezit.
+Veel aangenamer zou het mij dus wezen zoo gij je de moeite wildet geven een plan te
+ontwerpen en mij dit uit te leggen; dan heb ik niet anders te doen dan dit te volgen,
+en op die manier zou deze zaak voor mij zeer worden vereenvoudigd.
+<span class="pageNum" id="pb34">[<a href="#pb34">34</a>]</span></p>
+<p>—Ge denkt te gering over je zelven, vriendlief,—merkte Montbars aan met een ietwat
+spotachtig lachje,—doch zoo ge er op staat, en ook om verder geen tijd te verspillen
+aan ijdele plichtplegingen, wil ik aan je verlangen voldoen en aan je oordeel een
+plan onderwerpen dat reeds door mij gemaakt is; een plan trouwens waarover wij te
+zamen moeten beraadslagen.
+</p>
+<p>—Best! Op uwe gezondheid!
+</p>
+<p>De twee zeelieden klonken met elkaar, dronken de glazen tot den laatsten druppel leeg,
+en toen nam Montbars het woord.
+</p>
+<p>—Mag ik vrij uit en zonder de minste achterhoudendheid spreken?—vroeg hij met uitvorschenden
+blik.
+</p>
+<p>—Ik verzoek je dit zelfs zeer dringend.
+</p>
+<p>—Op uw woord?
+</p>
+<p>—Wis en waarachtig, Montbars!—verklaarde de jonge man hartelijk, terwijl hij hem de
+hand toestak die door den vrijbuiter welgemeend werd gedrukt.
+</p>
+<p>—Goed, dan meen ik te mogen vertrouwen dat wij het wel met elkaar eens zullen worden.
+</p>
+<p>—O! Daarvan ben ik overtuigd!
+</p>
+<p>—Stellen wij dan eerst de feiten vast.
+</p>
+<p>—Niets liever dan dat.
+</p>
+<p>—Gij en ik, wij beiden beoogen éénzelfde doel, welke drijfveeren ons daartoe ook mogen
+voeren, en dat doel is, de inneming van <span id="xd33e733">Maracaïbo</span>, niet waar?
+</p>
+<p>—Zoo is het!
+</p>
+<p>—En dat doel willen wij bereiken, tot iederen prijs.
+</p>
+<p>—Tot iederen prijs!—herhaalde Philippe.
+</p>
+<p>—Goed zoo! Op die manier wordt de zaak heel wat eenvoudiger. Ik heb je beloofd openhartig
+te zullen zijn, nu zal ik daaraan voldoen, luister dus goed toe. Ge hebt mij niet
+den geringsten voorslag gedaan, ik ben dus noch je vertrouwde<span id="xd33e741">,</span> noch je medeplichtige en ik ben daarom tegenover jou geheel vrij in al mijn handelingen.
+Stem ge dat toe?
+</p>
+<p>—Volkomen, Montbars.
+</p>
+<p>—De eenige drijfveer die je, naar mijne meening, in deze omstandigheden tot handelen
+aanvuurt is de begeerte om eene vrouw terugtevinden en haar te schaken. Val mij nu
+niet in de rede,—liet hij er op volgen en strekte den arm naar hem uit.—Dus is die
+drijfveer de liefde, met andere woorden, een hartstocht. Ge zult het met mij eens
+zijn dat de hartstocht geen berekening kent; hij beheerscht en sleept mee, en het
+gevolg daarvan is meestal het verderf van hem of haar wie hij overmeesterd heeft.
+Ge bemerkt dat ik koel en logisch redeneer, doch dit moet, want de zaak is van hoogst
+ernstigen aard, en vereischt dat wij zorgvuldig alle hulpmiddelen <span class="pageNum" id="pb35">[<a href="#pb35">35</a>]</span>overwegen die ons door inzicht en verstand aan de hand worden gedaan.
+</p>
+<p>—Vervolg, vervolg, waarde vriend, ik luister met aandacht, er ontgaat mij geen woord
+van hetgeen je mij zegt.
+</p>
+<p>—Nu kom ik tot deze gevolgtrekking. De leiding van de gansche expeditie moet aan mij
+en uitsluitend aan mij verblijven; ik behoud altijd en in alles het recht om naar
+eigen goedvinden te handelen. Gij van uw kant daarenboven doet er een eed op dat ge
+mij onbepaald zult gehoorzamen. Hebt ge bezwaar tegen zulk een eed? Denk er goed over
+na, en antwoord dan.
+</p>
+<p>—Montbars,—werd door Philippe op ernstigen toon ten antwoord gegeven,—ik erken de
+waarheid van alles wat door je is aangevoerd, en aarzel geen oogenblik om den door
+jou gevergden eed af te leggen. Ik zweer dus je in alles te zullen gehoorzamen, zonder
+er zelfs ooit aan te denken om je rekenschap te vragen van je handelingen.
+</p>
+<p>—Dat is mij een bewijs, Philippe, dat ik mij te uwen opzichte niet bedrogen heb en
+ge in werkelijkheid zijt de man van wien ik steeds en zoo gaarne heb gehouden. Maar
+wees gerust, beste vriend, ge kunt er op aan dat ik geen misbruik zal maken van de
+mij verleende macht, integendeel, ik zal die steeds aanwenden in ons wederzijdsch
+belang, want even zeer, ja, misschien nog meer dan jij, haak ik er naar onze pogingen
+met een goeden uitslag bekroond te zien. Luister nu naar hetgeen dat, mijns bedunkens,
+door ons moet worden gedaan. Gij hebt gezegd dat ge in het bezit zijt van de noodige
+papieren, niet waar?
+</p>
+<p>—Ja, dat heb ik<span id="xd33e756">.</span>
+</p>
+<p>—Best. Zoek nu of er onder die papieren wellicht een is, dat kan dienen als bewijs
+dat men de een of andere aanzienlijke betrekking bekleedt, bijvoorbeeld van het hooge
+gerechtshof of iets dergelijks.
+</p>
+<p>Philippe stond op, en deed met een sleutel, die aan een stalen kettinkje om zijn hals
+hing een koffertje open, dat in een hoek van de kajuit stond; hij haalde daaruit een
+gansche hoop bescheiden die hij ijverig begon te doorsnuffelen. Kort daarop zei hij:—Zie
+eens, ik geloof dat ik daar iets vind, dat ons juist van pas zal komen. Hier hebt
+gij,—en bij die woorden stelde hij hem verscheidene geelachtige perkamenten ter hand—familie
+documenten van zekeren graaf de l’Atalaya; die graaf de l’Atalaya is een paar weken
+geleden gesnapt aan boord van een Spaansch schip op de hoogte van Jamaïca.
+</p>
+<p>—Waar kwam hij van daan?
+</p>
+<p>—Uit Spanje.
+</p>
+<p>—Dat treft goed. En wat is er van hem geworden?
+</p>
+<p>—Hij is gestorven aan de wonden, die hem tijdens de entering <span class="pageNum" id="pb36">[<a href="#pb36">36</a>]</span>waren toegebracht; het schijnt dat hij zich met leeuwenmoed verdedigd heeft, zoo ten
+minste werd mij verteld door Pierre Legrand, die het kommando had over het vrijbuiters-schip
+dat het Spaansche vaartuig overmeesterde<span id="xd33e768">.</span>
+</p>
+<p>—Dat treft waarlijk hoe langer hoe beter! Wij moeten die stukken eens wat nader onderzoeken.—Vluchtig
+doorliep hij die documenten en vervolgde toen:—Die graaf don Pacheco de l’Atalaya
+begaf zich naar Mexico, als afgevaardigde van het Spaansche gouvernement, tot onderzoek
+van verduisteringen gepleegd door intendanten en ter opneming hunner rekeningen, met
+de meest uitgebreide volmacht, zoodat hij hen zelfs desgevorderd kon doen arresteeren
+en naar Spanje opzenden. Hier heb je zijne benoeming tot buitengewoon Opper-intendant,—daarna
+las hij dat stuk geheel voor, en hernam toen,—dit pakket brieven met een lint samengebonden
+bevat de koninklijke bevelschriften met het gewone onderschrift <i>Ik, de Koning</i>, gericht aan al de Onder-Koningen, Intendanten, Adelantados en Gouverneurs der Spaansche
+bezittingen. Heerlijk! Heerlijk! Ge zoudt geen betere vondst hebben kunnen doen! Dit
+zijn, zooals ge reeds gezegd hebt, beste vriend, juist de papieren, die wij noodig
+hebben, en het is onnoodig er nog verder in te zoeken. Luister nu goed. Ik treed op
+als die graaf, en noem mij dus graaf don Pacheco de l’Atalaya, buitengewoon gezant
+van Zijne Majesteit Koning Filips IV; gij, gij wordt don Cardenio Figueroa, mijn geheim
+secretaris; beide die namen en hoedanigheden worden vermeld in de documenten die ik
+hier voor mij heb. Weet ge wellicht ook wat er van dien Cardenio geworden is?
+</p>
+<p>—Pierre Legrand heeft hem aan Zwartkop verkocht.
+</p>
+<p>—Zoo, dan kunnen wij ook wat hem betreft gerust zijn, want al is hij niet dood dan
+scheelt dit toch niet veel, wij beiden, gij en ik, weten hoe onze vriend Zwartkop
+zijne pandelingen behandelt. Spreekt Zijden-Draad Spaansch?
+</p>
+<p>—Als een Castiliaan!
+</p>
+<p>—Ook al goed! Dan wordt hij mijn page en krijgt tot naam, Lopez Cardenas. Nu moeten
+wij nog drie bedienden kiezen, iemand van mijn rang en stand kan het niet minder stellen.
+Als zoodanig moeten optreden Tributor, Pitrians en Luiwammes, en gij moet er voor
+zorgen dat de taak die ik hun eerst had opgedragen aan drie andere daarvoor bekwame
+en goed berekende personen wordt opgedragen. Zij met hun drieën zijn genoegzaam bekend
+met het Spaansch en bovendien, flinke ferme kerels op wien wij, zoo dit noodig mocht
+wezen, gerust staat kunnen maken<span id="xd33e781">.</span>
+</p>
+<p>—En daarbij komt nog,—werd door Philippe aangemerkt,—dat het dan voor ons onnoodig
+wordt naar vreemde bedienden om te zien, en wij verzekerd zijn dat ons geheim trouw
+verzwegen zal worden.
+<span class="pageNum" id="pb37">[<a href="#pb37">37</a>]</span></p>
+<p>—Dat alles blijft dus afgesproken. Nu hebben wij verder niets te doen dan van kleeren
+te verwisselen, goud genoeg bij ons te steken en …
+</p>
+<p>—Een oogenblikje,—viel Philippe op eens in.—Gij vergeet onze bagage; hoe moet die
+vervoerd worden?
+</p>
+<p>Montbars lachte hartelijk en hernam:—Hoe komt ge er toe om mij voor zoo’n bagatel
+in de rede te vallen! Geef maar order om onder zeil te gaan. Tien of twaalf mijlen
+oostwaarts ligt een armzalig dorp, eertijds gesticht door Fernando Cortez doch thans
+verlaten, daar zullen wij alles vinden wat wij noodig hebben. Begrijpt ge mij nu?
+</p>
+<p>—Drommels goed!
+</p>
+<p>—Zoodra wij ontscheept zijn, moet uw schip onder zeil gaan om hier weer te ankeren,
+dan hebben wij het altijd te onzer beschikking.
+</p>
+<p>Een half uur later was de schooner onder zeil.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch5.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">V.</h2>
+<h2 lang="es" class="main">LA MADRE DE DIOS.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Den dag na dien waarop het gesprek tusschen Montbars en Philippe, dat in het voorgaande
+hoofdstuk vermeld is, aan boord van het vrijbuitersschip had plaats gehad, zeilde
+tegen ongeveer vijf uur ’s morgens een vlugge, ranke Spaansche schooner kaap Coquibacoa
+om, zette koers naar den ingang van het meer Maracaïbo en hield aan op het kanaal
+tusschen het eiland Kijk-Uit <span class="corr" id="xd33e800" title="Bron: en en">en</span> het Houtduifeilandje, doch niet dan na met het eerste signalen gewisseld en het saluut
+uit het fort van het laatste beantwoord te hebben door de zes bronzen kanonnen waarmee
+het bewapend was.
+</p>
+<p>Voor het geoefend oog van een zeeman was het niet mogelijk zich te bedriegen over
+de hoedanigheid van den schooner; de stoute kromming van zijn romp, de achteroverhellende
+bovenmasten, zijn nieuwe zeilen, en het zoo uiterst zorgvuldig bekleedde en goed geteerde
+want deden dit vaartuig dadelijk herkennen als een Spaansch oorlogschip.
+</p>
+<p>Vlak over het Houtduifeiland werd een licht bootje te water gebracht, waarin twee
+mannen plaats namen, die met kracht van riemen koers zetten naar de brigantijn, waarvan
+de zeilen gestreken waren in afwachting van hunne komst. Een van die twee was een
+loods. Onder het bereik van de stem gekomen, riep die loods de brigantijn aan en vroeg
+of men hem noodig had. Na het bevestigend <span class="pageNum" id="pb38">[<a href="#pb38">38</a>]</span>antwoord van den kommandant lag de loods aan <span class="corr" id="xd33e808" title="Bron: stuurboordszij">stuurboordzij</span> aan, waarna men hem een eind tros toewierp om het bootje vast te sjorren; toen klom
+hij aan boord, zijn metgezel die in het bootje was gebleven om het aan te houden,
+vierde den tros en liet het vaartuigje achter den brigantijn drijven, waarvan de zeilen
+opnieuw waren uitgebracht, en die nu weer op de Kaap aanhield.
+</p>
+<p>Eer wij verder gaan willen wij hier een paar woorden inlasschen over de streek waar
+de gewichtigste voorvallen uit dit verhaal zullen plaats hebben.
+</p>
+<p>Tusschen kaap <span lang="es">Gracias a Dios</span> en Rio <span class="corr" id="xd33e817" title="Bron: Orenico">Orinoco</span> strekt zich eene lange rij van kusten uit over eene zeer uitgebreide oppervlakte;
+de eerste ontdekkers daarvan waren don Alonzo de Ojeda, Vasco Nunez de Balboa (de
+ontdekker van de Stille Zuidzee), Juan de la Cosa en Amerigo Vespucci. Die lange rij
+van kusten werd, naar aanleiding van de onmetelijke schatten die daar aanwezig waren,
+door de Spanjaarden bestempeld met den naam van Het Gouden Castilië. Dat gedeelte
+van die gronden liggende tusschen de Magdalena en <span class="corr" id="xd33e820" title="Bron: Orenico-rivieren">Orinoco-rivieren</span>, is het eenige waarmeê wij ons behoeven bezig te houden.
+</p>
+<p>De Spanjaarden gaven aan die golf den naam van Venezuela, omdat de zeer lage kust
+tegen overstroomingen slechts door duinen beschermd wordt, en ook nog omdat zij, tijdens
+de ontdekking, de bewoners gehuisd vonden in hutten, die op de toppen der boomen waren
+gevestigd, terwijl die lieden niet anders dan door middel van prauwen in verkeer met
+elkaar konden komen.
+</p>
+<p>Die golf begint bij kaap Saint-Romain, tusschen den 9<sup>n</sup> en 10<sup>n</sup> graad noorderbreedte en eindigt bij kaap Coquibacoa, beneden den 9<sup>n</sup> graad van diezelfde breedte. De vrijbuiters gaven er den naam aan van de golf van
+Maracaïbo, of bij verkorting van <span class="corr" id="xd33e835" title="Bron: Marecaije">Marecaye</span>. Tien of twaalf mijlen in volle zee, vlak bij den ingang der golf, liggen de eilanden
+Aruba en los Monjes. De golf van Maracaïbo zal omstreeks tien tot twaalf mijlen breed
+zijn; geheel aan het achtereind liggen een paar eilandjes van een mijl in omtrek,
+en daar tusschen door stroomt het water uit het groote meer van Venezuela om zich
+in zee uit te storten. Die stroom vormt tusschen die eilandjes een kanaal van middelmatige
+breedte en breekt op een zandbank, die men de Baar noemt. Die hinderpaal kon niet
+anders ontweken worden, dan door lichte vaartuigen. Op het eerste van die twee eilandjes,
+waarover wij reeds gesproken hebben, Kijk-Uit, stond een <span class="corr" id="xd33e838" title="Bron: wachtoren">wachttoren</span>, op het andere, het Houtduifeiland, een fort. Als men dien nauwen ingang, tevens
+den toegang tot het meer, ten einde is, komt men in een kom of kolk, honderd en twintig
+kilometers breed en bijna tweehonderd en veertig lang, die de wateren van zesenzestig
+rivieren in zich opneemt. De geheele oostelijke oever van het meer is laag en bijna
+altijd overstroomd; juist aan dien kant, ongeveer tachtig mijlen van de monding <span class="pageNum" id="pb39">[<a href="#pb39">39</a>]</span>van het meer, huisden de Indianen, waarvan wij melding maakten, die, als vogels hun
+nest, hunne hutten uit een soort van riet op wortelboomen hadden opgetrokken. De stad
+Maracaïbo, het doelwit van de vrijbuiters, verhief zich amphitheatersgewijze aan den
+oever van het meer. De elegante huizen, versierd met balkons en beeldhouwwerk, hadden
+het uitzicht op een kleine haven waar het bijna altijd meer dan vol was door allerlei
+koopvaardijschepen. De stad met haar rechte, breede straten, bevatte bijna vijfduizend
+inwoners, vier kloosters, verscheidene kerken en een zeer rijk begiftigd hospitaal.
+Het garnizoen bestond uit achthonderd uitgelezen soldaten, en was dus voor die streken
+vrij aanzienlijk te noemen.
+</p>
+<p>Iets verder aan den anderen kant van het meer verhief zich het bekoorlijke dorp Gibraltar
+waar de rijke handelaars uit Maracaïbo en Merida, eene stad aan de andere helling
+der bergen, hunne buitenverblijven hadden. Die stad Merida, een der fraaiste en rijkste
+van de Nieuwe Wereld, was in die streek de zetel van het gouvernement en de verblijfplaats
+van den <i>Adelantado</i> of gouverneur-generaal.
+</p>
+<p>De loods werd zeer hupsch door den kommandant van de brigantijn ontvangen, die hem
+dadelijk het gezag over het vaartuig afstond. De wind die tot nu toe naar de kust
+was geweest, begon bij het verlaten van het kanaal te draaien en daardoor werd de
+schooner genoodzaakt bij den wind te houden en te laveeren ten einde het voorgebergte
+Cabrites om te zeilen. Dit voorgebergte vormt eene vrij ver vooruitstekende kaap,
+die als het ware de grond is van de zandbank waardoor de ingang van het meer wordt
+belemmerd. Dank zij de uitstekende vaart van den schooner en de gemakkelijkheid waarmee
+hij tegen den wind opwerkte, koste het niet veel moeite om met het schip de kaap om
+te zeilen.
+</p>
+<p>—<span lang="es">Vive Dios!</span>—riep de loods die naar aanleiding daarvan dien uitroep niet kon weerhouden,—Kommandant,
+wat hebt gij een uitstekend schip! Ik kende het nog niet. Het is zeker de eerste keer
+dat het zich in deze streek vertoont, niet waar?
+</p>
+<p>—Ja, het is werkelijk voor den eersten keer,—bevestigde de kommandant.—Maar bovendien,
+het is gebouwd op een der werven van Corunna, en die hebben, zooals ge weet, overal
+een goeden naam.
+</p>
+<p>—Ja, <span id="xd33e858">ja</span>, men mag zeggen wat men wil, maar de Spaansche marine is de beste van de geheele
+wereld, en er is geen land waar zulke knappe scheepsbouwmeesters gevonden worden,—luidde
+de blufferige uitspraak van den loods.—Hebt gij geen enkele haven aangedaan eer gij
+hier kwaamt?
+</p>
+<p>—Zeker, zeker! Ik ben te Santo Domingo binnen geloopen en heb mij dáár een paar weken
+opgehouden.
+</p>
+<p>—Zoo! En is de overtocht voorspoedig geweest?
+<span class="pageNum" id="pb40">[<a href="#pb40">40</a>]</span></p>
+<p>—Bij uitnemendheid! Uitgezonderd dat wij bij het passeeren der eilanden onder den
+wind een paar verdachte schepen in het zicht kregen, die wij echter zonder veel moeite
+achter ons konden laten, hebben wij niet den minsten tegenspoed gehad.
+</p>
+<p>—Ja, ik twijfel er ook niet aan of uw schooner is best in staat om een ander de loef
+af te steken. Die schepen behoorden zeker aan de ladrones van Sint Christoffel. Hebt
+gij al vernomen dat die kerels het eiland Tortue weer heroverd hebben?<a class="noteRef" id="xd33e868src" href="#xd33e868" title="Ga naar noot 1.">1</a>
+</p>
+<p>—Neen, dat wist ik niet! Hoe is dat gekomen?
+</p>
+<p>—Daar weet niemand het ware van. Die gevleeschde duivels zijn op het eiland doorgedrongen,
+hoe dit weet geen sterveling, en hebben het garnizoen overrompeld en krijgsgevangen
+gemaakt, eer dit eigenlijk goed wist wat er gaande was en met welke vijanden het te
+doen had.
+</p>
+<p>—Hum! Dat is een treurig geval.
+</p>
+<p>—Zeer treurig, zeker! De <span id="xd33e876">Onder-Koning</span> van Nieuw-Spanje is dan ook woedend, en heeft er een eed op gedaan, dat hij die herhaalde
+schandalige zeeschuimerij duur aan de <span class="corr" id="xd33e879" title="Bron: landrones">ladrones</span> zal betaald zetten. Naar het schijnt heeft hij reeds maatregelen genomen om aan die
+bedreiging gevolg te geven en is eene zeer sterke vloot uit Vera-Cruz vertrokken.
+</p>
+<p>—God geve dat het hem <span class="corr" id="xd33e885" title="Bron: geluke">gelukke</span> moge aan die halve duivels een verdiende kastijding toe te dienen!
+</p>
+<p>—Amen! En nu kommandant zullen wij met uw goedvinden, vol voor den wind afhouden om
+tusschen het eiland Borica en het vaste land te passeeren, dan langs de stad zeilen
+en voor den wind de haven binnen loopen waar gij een veilige ligplaats zult vinden.
+</p>
+<p>—Er liggen zeker veel schepen te Maracaïbo?
+</p>
+<p>—Neen, daarvoor is het nu de tijd niet; er zijn er maar heel weinig, zeker niet meer
+dan zeven of acht kustvaarders. Maar over een maand dan komen ze weer uit Europa opzetten
+en zal de haven er heel anders uitzien dan nu.
+</p>
+<p>De manoeuvre werd met de meeste stiptheid uitgevoerd; de brigantijn hield vóór den
+wind af, passeerde tusschen Borica en het vaste land, zeilde ongeveer een half uur
+langs de stad bijna rakelings aan het strand, en liep toen, even als door den loods
+gezegd was, met volle zeilen de haven binnen, waar men ten anker ging genoegzaam vlak
+aan den rand van den nauwen ingang, kort vóór de koopvaardijschepen, en het schip
+vastmeerde aan een dood lichaam dat bestemd was voor de oorlogsschepen. De loods ontving
+zijn loon, en op de brigantijn werden de zeilen gestreken en geborgen met de eigenaardige
+<span class="pageNum" id="pb41">[<a href="#pb41">41</a>]</span>vlugheid en regelmatigheid welke aan oorlogsschepen eigen zijn; daarna werden door
+de bemanning, onder leiding van den bootsman, de booten te water gebracht. De kommandant
+liep op den achtersteven aan stuurboordzijde op en neer, druk pratende met een reeds
+eenigszins op jaren gekomen persoon, een passagier naar het scheen, toen een der scheepsjongens
+hoogst onderdanig bij den officier van de wacht kwam om hem kennis te geven, dat een
+boot, waarin zich verscheidene personen bevonden, de haven had verlaten en met kracht
+van riemen op den schooner scheen aan te houden. De officier ging daarvan dadelijk
+rapport maken bij den kommandant, die <span class="corr" id="xd33e895" title="Bron: oogen blikkelijk">oogenblikkelijk</span> stil bleef staan, een paar minuten de boot zeer nauwkeurig opnam, en zich toen over
+den schouder van den officier van de wacht heenboog om dezen iets in het oor te fluisteren;
+daarna gaf hij een wenk aan den passagier met wien hij in gesprek was geweest, hem
+te volgen, en beiden daalden daarop af naar de kajuit. Een paar andere personen waren
+in de kajuit aanwezig en hielden zich onledig met dunne cigaretten te rooken, nu en
+dan een teugje oranjewater nemend uit kelken van Boheemsch glas.
+</p>
+<p>—Wel?—vroeg in het Fransch een van hen aan den kommandant, zoodra deze in de deur
+van de kajuit verscheen.
+</p>
+<p>—Wel!—herhaalde de kommandant, en wreef zich <span class="corr" id="xd33e901" title="Bron: daaabij">daarbij</span> zeer vergenoegd de handen.—Tot nu toe gaat alles zeer naar wensch; de loods houdt
+ons voor niet anders dan echte gavachos: <i lang="es">la Madre de Dios</i> doet wonderen; zij heeft op en top het voorkomen van een eerzamen Spaanschen schooner,
+de loods is zeer in zijn schik over ons vertrokken, en verheft ons waarschijnlijk
+op dit oogenblik tot in de wolken in alle mogelijke kroegen van de stad.
+</p>
+<p>—Wel drommels, Pierre Legrand,—werd daarop geantwoord door den eersten spreker, die
+niemand anders was dan Philippe,—eere wien eere toekomt! Jij hebt ruimschoots bijgedragen
+aan dit goede succes. Ge speelt je rol uitmuntend, en op mijn woord men zou je kunnen
+houden voor een echten <i><span>señor</span></i>.
+</p>
+<p>—Ba!—hernam Pierre Legrand lachende.—Dat beduidt waarachtig toch zooveel niet, ik
+ben immers een Bayonner? Maar nu opgepast, broeders, er is een boot in het zicht,
+daarmee komen zeker de eerste autoriteiten van de stad. Nu komt het er op aan een
+oog in het zeil te houden en op te passen dat wij ons niet verspreken.
+</p>
+<p>—Kom, kom!—antwoordde Philippe lachende.—Heb daarover geen zorg! Wij zullen je voorbeeld
+volgen en hopen te toonen dat wij niet voor je onderdoen. Wie is de officier die je
+met de ontvangst van onze bezoekers hebt belast?
+</p>
+<p>—Michel de <span id="xd33e917">Baskiër</span>.
+</p>
+<p>—Uitmuntend, dit kan niet beter, want hij is voor het minst even goed Castiliaan als
+jij.
+<span class="pageNum" id="pb42">[<a href="#pb42">42</a>]</span></p>
+<p>Het zoogenaamd Spaansche oorlogschip was werkelijk de brigantijn van Philippe.
+</p>
+<p>Met de vermetele stoutmoedigheid hun eigen, hadden de flibustiers niet geaarzeld dit
+roekelooze waagstuk te ondernemen, vast verzekerd dat zij, zoo het mocht gelukken,
+veel gemakkelijker en veel spoediger al de inlichtingen zouden verkrijgen, die volstrekt
+noodig waren voor den zoo gevaarvollen aanslag, dien zij wilden ondernemen, en even
+vast besloten, om ingeval van mislukking en ontdekking, zich eer met hun schip in
+de lucht te laten vliegen dan zich aan de Spanjaarden over te geven. Overigens moeten
+wij erkennen dat al de voorzorgen, door de voorzichtigheid <span id="xd33e927">geëischt</span>, met de meeste zorgvuldigheid waren in acht genomen.
+</p>
+<p>De schooner, een Spaansch schip door Pierre Legrand en Philippe eenigen tijd vroeger
+prijs gemaakt, had men ontdaan van alle eigenaardigheden van een vrijbuitersschip,
+om het daarentegen weer geheel en al het voorkomen te geven van een Spaansch oorlogsschip,
+tot zelfs den vroegeren naam van <i lang="es">la Madre de Dios</i>, die in plaats gekomen was van <i lang="fr">la Coquette</i>, zooals Philippe het schip had herdoopt; het want was met zorg nagezien en opnieuw
+geteerd, nieuwe zeilen waren aangeslagen, het dek geschuurd en geschrobt, het koper
+opgepoetst, en de bemanning gestoken in de kleedij van matrozen der Spaansche marine,
+in één woord nooit was zulk een dwaze expeditie met meer beleid op het getouw gezet
+en aangevangen.
+</p>
+<p>Onbezorgd over zoovele gevaren die hun boven het hoofd hingen, lachten die duivelsche
+vrijbuiters als halve dwazen bij de gedachte aan den mooien streek dien zij hunne
+onverzoenlijke vijanden van zins waren te spelen; zulk een kwajongensstreek, die echter
+geduchte gevolgen kon hebben, lag geheel in hun aard en kwam overeen met hun karakter
+en hunne gewoonten, zoodat zij zich daarover om het zoo eens uit te drukken verkneuterden.
+Ieder beijverde zich dus ten zeerste om goed de rol te vervullen die hem in deze comedie
+was toebedeeld, eene comedie echter die ieder oogenblik door een of ander toeval,
+met geen mogelijkheid te voorzien, kon veranderen in een vreeselijk treurspel, een
+tooneel van moord en slachting, in een bloedbad. Maar dit was geen bezwaar waardoor
+de <span class="corr" id="xd33e940" title="Bron: flibutiers">flibustiers</span> zich lieten terughouden, zij dachten er slechts aan hoe zij zich het meest ten koste
+der Spanjaarden zouden amuseeren, en over de beste manier waarop zij daarin zouden
+slagen.
+</p>
+<p>Inmiddels was de boot, snel voortgestuwd door krachtige riemslagen, dicht bij de brigantijn
+gekomen, en kort daarna lag zij bij de valreep aan stuurboord.
+</p>
+<p>Michel de <span id="xd33e946">Baskiër</span> had reeds spoedig bemerkt dat in de achtersteven van de boot iemand zat in de uniform
+van hoofdofficier; hij plaatste dus verscheidene matrozen bij de staatsietrap en toen
+de <span class="pageNum" id="pb43">[<a href="#pb43">43</a>]</span>Spaansche officier die beklom werd hem, op het fluitje van den bootsman, de eer bewezen
+verschuldigd aan zijn rang. Zoodra die officier, die niemand anders was dan don Fernando
+d’Avila, de vroegere gouverneur van Tortue, den voet op het dek zette bevond hij zich
+tegenover Michel de <span id="xd33e951">Baskiër</span>. De beide personages groetten elkaar zeer ceremonieel.
+</p>
+<p>—Met wien heb ik de eer te spreken, caballero?—vroeg Michel beleefd.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span> oficial—(officier) werd door Fernando niet minder beleefd ten antwoord gegeven,—ik
+ben don Fernando d’Avila, namens Zijne Majesteit, Gouverneur van de stad Maracaïbo.
+</p>
+<p>—Wees welkom aan boord van dit schip <span>señor</span> Gouverneur,—zóó luidde de begroeting van Michel, vergezeld van een eerbiedig gebaar.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>,—hernam don Fernando,—bij de nadering van dit schip meende ik het te herkennen als
+Zijner Majesteits schooner <i lang="es"><span id="xd33e971">la</span> Madre de Dios</i>, die te Santo-Domingo binnenliep op denzelfden dag dat ik die stad verliet om mij
+voor Zijne Majesteit naar hier te begeven.
+</p>
+<p>—Gij hebt u daarin niet vergist, caballero, dit schip is werkelijk <i lang="es">la Madre de Dios</i>.
+</p>
+<p>—Dat werd ook bevestigd door den loods die het in de haven heeft gebracht, en bij
+wien ik informatie liet inwinnen. Ik heb mij toen gehaast naar hier te komen, daar,
+zoo ik mij niet bedrieg, zich bij u aan boord moet bevinden <span>señor</span> don <span class="corr" id="xd33e986" title="Bron: Pacheca">Pacheco</span>, Conde de l’Atalaya, en ik gaarne de eerste wilde zijn hem bij zijne komst in deze
+streken te begroeten.
+</p>
+<p>—Wij hebben de eer, caballero, om onder onze passagiers ook te tellen den graaf de
+l’Atalaya, die zich heeft verwaardigd te Santo-Domingo zich bij ons in te schepen.
+</p>
+<p>—Ja, ik had ook reeds vernomen dat de graaf gebruik zou maken van uw schip bij zijn
+overtocht naar hier. Ik verzoek u thans, <span>señor</span>, zoo goed te willen zijn mij voor te stellen aan Zijne Excellentie.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>, dáár is onze kommandant,—zei Michel, buigende voor Pierre Legrand die juist op dit
+oogenblik op het dek kwam,—die zelf de eer zal hebben u aan den <span>señor</span> Conde voor te stellen.
+</p>
+<p>Don Fernando d’Avila trad naar Pierre Legrand toe, met wien hij eenige plichtplegingen
+wisselde, en tegelijkertijd dezelfde vraag deed die hij reeds aan Michel de <span id="xd33e1005">Baskiër</span> had gedaan.
+</p>
+<p>—Gouverneur,—gaf Pierre Legrand ten antwoord,—Zijne Excellentie stond juist gereed
+om aan wal te gaan, doch zal zich, daaraan twijfel ik niet, gelukkig achten u hier
+te ontmoeten, en het zeer op prijs stellen dat door u zooveel haast is gemaakt, om
+aan boord te komen. Heb de goedheid mij te volgen.
+<span class="pageNum" id="pb44">[<a href="#pb44">44</a>]</span></p>
+<p>Daarop ging hij vooruit om den gouverneur den weg te wijzen, en steeg met hem de trap
+af naar de kajuit, waar zich thans niemand bevond. Pierre Legrand bood den gouverneur
+een zetel aan, en sloeg toen op een timber (klok zonder klepel) waarop een kajuitsjongen
+verscheen.
+</p>
+<p>—Ga Zijne Excellentie graaf de l’Atalaya verwittigen dat de <span>señor</span> gouverneur van Maracaïbo hier de bevelen van Zijne Excellentie afwacht,—gelastte
+Pierre Legrand.
+</p>
+<p>De kajuitsjongen boog en vertrok; een oogenblik later kwam hij terug en kondigde aan:—<span>Señor</span> don Pacheco, Conde de l’Atalaya.
+</p>
+<p>Montbars trad binnen, en don Fernando stond haastig op om hem te begroeten. Montbars
+beantwoordde dien groet met waardigheid en zei daarop:—Naar ik meen zijt gij kapitein
+don Fernando d’Avila. Ik heb reeds meermalen en zeer gunstig over u hooren spreken.
+Het is mij aangenaam, <span>señor</span>, met u in kennis te komen.
+</p>
+<p>—Uwe Excellentie maakt mij verlegen,—antwoordde de gouverneur opnieuw buigende.—Ik
+verdien waarlijk niet …
+</p>
+<p>—Houd het mij ten goede, <span>señor</span>,—viel Montbars haastig in.—Gij zijt een goed en loyaal dienaar van Zijne Majesteit,
+en als zoodanig hebt gij recht op al mijne achting. Laat mij u bovendien bedanken
+voor de moeite die gij u hebt willen geven u zoo spoedig aan mij voor te stellen.
+Ook ik had mij reeds voorgesteld een bezoek aan u te brengen.
+</p>
+<p>—Dat behoorde toch het eerst door mij te worden gedaan, Excellentie, en tevens acht
+ik het mijn plicht mij te uwer beschikking te stellen; daarbij heb ik de eer u mede
+te deelen dat ik last heb gegeven om voor Uwe Excellentie en gevolg in het paleis,
+dat ik bewoon, vertrekken in gereedheid te brengen.
+</p>
+<p>—Dat is iets waaraan geen gevolg moet worden gegeven, waarde heer, want hoewel ik
+u zeer dankbaar blijf voor dit zoo hoffelijke aanbod, kan ik toch niet anders dan
+het bepaald afslaan, daar ik op geenerlei wijze u den minsten overlast wil veroorzaken.
+Buitendien moet ik u, onder ons, in vertrouwen doen opmerken, dat het voor mij, om
+behoorlijk de zending te vervullen die mij is opgedragen, hoog noodig is, dat ik den
+ganschen dag vrij over mijn tijd kan beschikken. Gij zult mij wel begrijpen, niet
+waar?
+</p>
+<p>—Excellentie …
+</p>
+<p>—Laat ons dit beschouwen als bepaald afgesproken. Gij keert nu naar wal terug, en
+zult mij zeer verplichten door voor mij een zeer gewone bescheiden woning te huren,
+het doet er niet toe waar.
+</p>
+<p>—Maar toch …
+</p>
+<p>—Genoeg daarover,—voegde Montbars hem toe en tikte hem even op den arm.—Er bestaan
+voor mij overwegende redenen om op die manier te handelen. Later zal ik u die wel
+eens mededeelen.
+<span class="pageNum" id="pb45">[<a href="#pb45">45</a>]</span></p>
+<p>—Als het zoo door uw Excellentie geëischt wordt, blijft mij niet anders over dan te
+gehoorzamen.
+</p>
+<p>—Ik zeg u dank voor uwe bereidwilligheid. Wees er verzekerd van mijnheer de Gouverneur,
+dat ik hoogst gevoelig ben voor uwe beleefdheid.
+</p>
+<p>—Dan zal ik nu afscheid nemen van uwe Excellentie, om ten spoedigste aan uw verlangen
+te voldoen.
+</p>
+<p>—Doe zoo, en ik verzoek u het mij dadelijk te doen weten zoodra door u eene geschikte
+woning is gevonden.
+</p>
+<p>—Excellentie, ik wil aan niemand de eer afstaan u in uwe nieuwe woning te installeeren,
+en zoo dit mij door u wordt toegestaan, zal ik zelf u daarheen geleiden.
+</p>
+<p>—Zeer gaarne.
+</p>
+<p>De twee heeren wisselden toen nog de gewone beleefdheden en daarop verliet don Fernando
+het schip, opgetogen door de zoo welwillende ontvangst die hem ten deel was gevallen
+van iemand zoo hoog in rang als graaf de l’Atalaya.
+</p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e868">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e868src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie het vorige deel „de Zeeschuimers” bij dezelfde Uitgevers de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz,
+’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e868src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch6.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">VI.</h2>
+<h2 class="main">DE INSTALLATIE.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Toen don Fernando d’Avila niet meer op de brigantijn aanwezig was en de aanvoerders
+der flibustiers dus weer buiten hun rol konden treden, gaven zij zonder eenige terughouding
+lucht aan de overmaat van vreugde over het groote en ongedachte succes van zulk een
+brutaal bedrog. Hun vermetele krijgslist scheen alles te overtreffen wat in de jaarboeken
+van de Broeders der Kust over zaken van dien aard geboekstaafd stond, en toch bevatten
+die jaarboeken menig staaltje dat de bewondering gaande maakte. Doch het moest erkend
+worden, dat door de vrijbuiters, ondanks hun dapperheid, die boven allen twijfel verheven
+stond, nog nooit zulk een gevaarvollen aanslag was beproefd om achter de geheimen
+hunner vijanden te komen. Morgan, de mooie Laurent, in één woord geen enkel der helden
+onder de boekaniers hadden ooit durven wagen zooveel op het spel te zetten.
+</p>
+<p>Maar toen de eerste oogenblikken van opgewondenheid voorbij waren, begon men te wikken
+en te wegen, en daarna zich te beangstigen over den zoo geheel onverwachten goeden
+uitslag. Toen scheen het hun onmogelijk lang de rollen vol te houden die zij onder
+elkander hadden verdeeld, en die zoo hachelijke comedie af te <span class="pageNum" id="pb46">[<a href="#pb46">46</a>]</span>spelen, zonder daarbij ontmaskerd te worden. Zij bleven peinzend staren naar de stad,
+wier witte huizen trapsgewijze voor hunne blikken oprezen, en de vraag kwam bij hen
+op, of het niet beter zou zijn, nu het nog tijd was, zich den aanstaanden nacht ten
+nutte te maken, weer onder zeil te gaan en te trachten, te ontkomen aan dit wespennest
+waarin zij zich zoo roekeloos hadden gestoken.
+</p>
+<p>De Spanjaarden waren immers te veelvuldig met de vrijbuiters in aanraking geweest,
+om het als genoegzaam zeker te kunnen achten dat in een stad met meer dan <span class="corr" id="xd33e1061" title="Bron: vijf duizend">vijfduizend</span> inwoners en een garnizoen van achthonderd man, niet de een of ander zou wezen, die
+hetzij een der aanvoerders hetzij een der matrozen van den schooner zou herkennen.
+</p>
+<p>Die overwegingen kwamen zeker wel een beetje te laat, maar toch waren zij oorzaak
+dat die gebruinde gezichten somberheid toonden; de voorzichtigheid kreeg de overhand,
+en die mannen, hoe dapper ook, werden nu ondanks zich zelven ten prooi aan een onwederstaanbaren
+angst bij de gedachte aan de verschrikkelijke wederwraak die de Spanjaarden zouden
+nemen zoodra deze het brutale bedrog zouden ontdekken, waarvan zij de dupe waren geweest.
+Die vrees werd zóó ernstig zóó algemeen gedeeld, dat het weinig scheelde of de brigantijn
+was dadelijk onder zeil gebracht ten koste van alles wat daarvan mocht komen.
+</p>
+<p>Slechts twee mannen bleven vast en onwrikbaar bij hun besluit om aan wal te gaan en
+tot het eind te volharden in het plan waarom zij naar Maracaïbo waren gekomen. Die
+twee mannen waren Montbars en Philippe. De beweegredenen waardoor zij gedreven werden,
+waren zoo ernstig en gewichtig dat in hun geest alle bezwaren en overwegingen moesten
+wijken, voor hun vurig verlangen om tot iederen prijs te slagen in hetgeen zij zich
+ten doel hadden gesteld. Nu zij met de grootste koelbloedigheid hun eigen leven en
+dat hunner kameraden hadden gewaagd om in de stad te komen, waarop zij thans een blik
+konden vestigen, nu zij op het punt stonden hunne pogingen bekroond te zien, nu zouden
+zij nooit toestemmen tot een schandelijken terugtocht onder den invloed van overdreven
+angst, een gevoel onwaardig voor mannen zooals zij waren. Montbars verhief met kracht
+zijne stem tegen dit besluit dat zijne kameraden wilden nemen; hij toonde hen aan
+hoezeer het prestige dat de vrijbuiters hadden weten te verwerven, hun, zelfs buiten
+hun weten, tot waarborg strekte tegen de ondernemingen der Spanjaarden, bij het niet
+zeer denkbare geval dat deze hen zouden herkennen. Het ergste wat hun kon overkomen,
+was dat men gedwongen werd tot vechten; thans was er geen enkel Spaansch oorlogschip
+noch in de golf noch op het meer, derhalve waren de vrijbuiters meesters van de zee,
+en dus nog altijd in staat om zonder groot bezwaar een terugtocht aan te <span class="pageNum" id="pb47">[<a href="#pb47">47</a>]</span>vangen die glorierijk zou mogen genoemd worden, waar men te kampen had tegen honderdvoudige
+overmacht, maar op dit oogenblik des te smadelijker daar er niets was, waardoor men
+ertoe genoodzaakt werd.
+</p>
+<p>Die overtuigende redeneering, krachtdadig ondersteund door Philippe, had het gevolg
+wat Montbars er van verwachtte; de vrijbuiters schudden even gauw den angst af als
+die hen overvallen had en zwoeren Montbars, dat zij hem trouw zouden blijven, en zich
+eer tot den laatsten man zouden laten dooden dan hem aan zijn lot overlaten.
+</p>
+<p>Nauwelijks had Philippe don Fernando d’Avila gezien of hij had hem herkend als den
+vroegeren gouverneur van het Schildpaddeneiland, den voogd van donna Juana. Onmiddellijk
+daarop stond zijn besluit vast; al moest hij alleen te Maracaïbo blijven, dan zou
+hij dit zonder aarzelen doen, veel liever dan af te zien van de hoop haar die hij
+liefhad terug te zien, te meer daar dit het eenige doel was waarom hij een expeditie
+uitgerust en zijn brigantijn bewapend had.
+</p>
+<p>Toen de opgewondenheid, veroorzaakt door al die beraadslagingen door ons in hoofdzaak
+medegedeeld, bedaard en de rust hersteld was, werden de volgende besluiten genomen.
+De schooner zou dien nacht de ankerplaats verlaten en dichter bij wal worden gebracht
+om zoodoende makkelijker het verkeer met de stad te kunnen onderhouden. Pierre Legrand
+en Michel de <span id="xd33e1073">Baskiër</span>, de beide gezagvoerders van het schip, zouden verkenningen doen, en peilingen bewerkstelligen,
+maar alles steeds in gereedheid houden om op het eerste signaal onder zeil te gaan.
+Nog werd overeengekomen dat het aan de gansche bemanning, uitgenomen de beide gezagvoerders,
+strikt verboden zou zijn aan wal te gaan, en dat zelfs de gezagvoerders dit nooit
+te zamen maar altijd ieder afzonderlijk mochten doen, uit vrees voor een mogelijke
+overrompeling. De scheepjongen, Zijden-Draad, werd belast met de overbrenging van
+de orders van Montbars naar de brigantijn. Aan boord zou de <span class="corr" id="xd33e1076" title="Bron: stipste">stiptste</span> discipline gehandhaafd worden, en, daar de geringste ongehoorzaamheid den ondergang
+van allen zou kunnen berokkenen, werd bevolen dat de schuldige onmiddellijk zou worden
+doodgeschoten; ten overvloede en om zoo min mogelijk iets aan het toeval over te laten,
+werd nog verordend dat de toegang tot het schip volstrekt ontzegd bleef aan de inwoners
+van de stad. Al die maatregelen werden vastgesteld en goedgekeurd in eene gezamenlijke
+vergadering door de vrijbuiters; zij deden er een eed op dat die stipt zouden worden
+in acht genomen, op even plechtige wijze als bij hunne aanwerving voor de inneming
+van het Schildpaddeneiland bij de <span id="xd33e1079">beëediging</span> der monsterrol had plaats gehad. Toen dit alles was geregeld, ging men over om de
+ontscheping te bespreken.
+</p>
+<p>Er waren zes personen, die zich aan wal moesten begeven, en wel in de eerste plaats,
+Montbars, onder den naam van don Pacheco <span class="pageNum" id="pb48">[<a href="#pb48">48</a>]</span>graaf de l’Atalaya, buitengewoon Opper-intendant, en Philippe, als don Cardenio Figueroa,
+zijn geheim-secretaris. Tevens Tributor, Pitrians en Luiwammes, thans José, Purdo
+en Pico genoemd, als bedienden van den graaf en eindelijk Zijden-Draad of Lopez Cardenas,
+zijn page. Montbars deed allen in de kajuit bij zich komen om hun zijn laatste instructies
+te geven. De rollen die zij van nu af hadden te vervullen, waren des te moeielijker
+daar zij die in acht moesten nemen ten aanzien van een ieder, en goed zorgen dit geen
+oogenblik te vergeten. Er ging meer dan een uur voorbij om hun dit met allerlei voorbeelden
+goed in te prenten en te doen gevoelen dat het van het grootste gewicht was dit steeds
+in het oog te houden. Toen de vermaarde vrijbuiter ten laatste er zeker, of ten minste
+bijna zeker van was, dat zij hunne rollen stipt zouden volhouden, gaf hij order om
+twee booten te bemannen.
+</p>
+<p>Hij zelf begaf zich in de eerste vergezeld door Philippe en Zijden-Draad; drie andere
+vrijbuiters namen plaats in de tweede, met de kisten, koffers en de verdere bagage,
+die aan hunne zorgen werden toevertrouwd. Montbars keek om zich heen met eene vreemde
+uitdrukking op zijn gelaat, ging toen recht in de boot staan, nam zijn hoed af, groette
+glimlachend de matrozen, die zich over de berghouten van de brigantijn gebogen hielden
+en sprak daarna met luide stem tot de roeiers.
+</p>
+<p>—Stoot nu af, mannen, maar denkt er vooral aan dat van dit oogenblik af geen enkel
+Fransch woord door ons mag gesproken worden.
+</p>
+<p>De boot werd afgehouden en met krachtige riemslagen voortgestuwd naar het havenhoofd,
+waar reeds een groot aantal der inwoners verzameld was en met ongeduld scheen te wachten
+naar het oogenblik waarop het de zoo hoog geplaatste persoon, die men wist dat zich
+aan boord van de <span class="corr" id="xd33e1091" title="Bron: brigamtijn">brigantijn</span> <i lang="es">la Madre de Dios</i> bevond, behagen zou aan wal te komen.
+</p>
+<p>Nu wij tot dit gedeelte van ons verhaal zijn gekomen willen wij gaarne zeer nederig
+bekennen dat wij zouden aarzelen het te vervolgen, zoo wij niet in het bezit waren
+van de authentieke bewijzen der bijna hersenschimmige feiten die wij verder hebben
+mede te deelen. Want waarlijk grenst het aan het ongeloofelijke dat die mannen zoo
+vermetel zijn om eene gansche bevolking tot dupe te maken van een zoo dwaas komediespel,
+en evenzeer kan dit gezegd worden van de verbazende onnoozelheid waarmede de bevolking,
+met de autoriteiten aan het hoofd, zich zoo gemakkelijk door hen laat bedotten, zonder
+eenig wantrouwen te koesteren, ondanks de menigvuldige listen waaraan zij van de kant
+der flibustiers reeds blootgestaan had en die haar nu weer tot speelbal gekozen hadden.
+Doch men moet in het oog houden dat in die dagen de middelen van verkeer veel moeielijker
+<span class="pageNum" id="pb49">[<a href="#pb49">49</a>]</span>en beperkter waren dan tegenwoordig; slechts op enkele vaste tijden kwamen er schepen
+uit Europa aan, daardoor bleven de Spaansche Koloniën bijna altijd in genoegzaam volslagen
+onbekendheid niet alleen met de gebeurtenissen in het moederland, maar zelfs met hetgeen
+in de onmiddellijke nabijheid voorviel, dat wil zeggen in de naburige Koloniën.
+</p>
+<p>Die onwetendheid kwam aan de vrijbuiters bij hunne plannen bijzonder goed te stade;
+buitendien waren zij zelf, die onophoudelijk en in alle richtingen de zee doorkliefden
+en kruisende bleven vóór de voornaamste havens der kust en van de eilanden, steeds
+volkomen op de hoogte der gebeurtenissen die voor hen van eenig belang waren, door
+de schepen die zij van de Spanjaarden kaapten, hetzij die van Europa kwamen of daarheen
+terugkeerden, de gevangenen die zij daarbij maakten en de depêches of documenten die
+hun daardoor in handen kwamen. Ook moeten wij ten overvloede hier nog bijvoegen dat
+door de vrijbuiters, sedert de verbeterde organisatie hunner vereeniging, in de gewichtigste
+plaatsen spionnen werden onderhouden die hun door middel van afgesproken signalen
+langs de kust, bericht gaven van alle zaken die voor de vrijbuiterij van belang waren.
+</p>
+<p>Hoe dit ook wezen moge de beide booten naderden met spoed het havenhoofd en lagen
+kort daarop stil aan de trap.
+</p>
+<p>Don Fernando d’Avila, in groot tenue van Luitenant-Kolonel van het Spaansche leger,
+weer een hoogeren rang die hem sinds kort was verleend, wachtte de reizigers af te
+midden van den staf van het garnizoen en van de voornaamste autoriteiten der stad.
+Na de gebruikelijke plichtplegingen en voorstellingen liet don Fernando voor Montbars
+en Philippe paarden voorbrengen. Het gansche geleide steeg te paard en onder de toejuichingen
+der menigte, het gebulder van het geschut, en de opwekkende militaire muziek werd
+de tocht naar de Plaza Mayor langzaam aangevangen.
+</p>
+<p>Het huis dat don Fernando had laten inrichten tot een geschikt verblijf voor Montbars,
+stond op dit zelfde plein, niet ver van de kathedraal en vlak tegenover het paleis
+van den gouverneur. Een eerewacht was vóór de deur opgesteld. Don Fernando steeg af
+en noodigde de vrijbuiters uit hem in het huis te volgen waarna hij hen de kamers
+rondleidde, en verscheidene inrichtingen meer in het bijzonder aanwees. Na afloop
+van dit kort bezoek nam de <span class="corr" id="xd33e1106" title="Bron: Geuverneur">Gouverneur</span> afscheid om graaf de l’Atalaya tijd te geven zich geheel naar zijn goedvinden in
+dit huis te installeeren, doch don Fernando verwijderde zich niet dan na van den graaf
+de belofte te hebben verkregen, dat deze met zijn secretaris dien avond deel zou nemen
+aan een banket dat hem werd aangeboden door de autoriteiten van de stad.
+</p>
+<p>Nauwelijks waren de poorten van het huis achter de Spanjaarden gesloten of de vrijbuiters
+herademden; het was voor de eerste <span class="pageNum" id="pb50">[<a href="#pb50">50</a>]</span>maal dat zij zich zóó lang moesten bedwingen en dit begon hun moeite te kosten en
+te vermoeien; zij hadden er dus veel behoefte aan om zich weer vrij te gevoelen. Hun
+eerste zorg was nu om het huis tot in de kleinste bijzonderheden nader op te nemen.
+Niettegenstaande hem daarvoor slechts weinig tijd was gelaten had de gouverneur de
+woning voor den Opper-Intendant uitstekend in orde gebracht. Het was een groot huis
+met ruime vertrekken; achter het huis strekte een prachtigen tuin zich vrij ver uit,
+en, wat den vrijbuiters het meeste beviel, het gebouw, in werkelijkheid eigenlijk
+een paleis, had drie verschillende uitgangen, die niet met elkaar in verband stonden;
+de eerste, de hoofdpoort, kwam uit op de Plaza Mayor, de tweede, in den tuinmuur,
+verleende toegang tot de calle Bodegones, en de derde, meer bepaald ten gebruike van
+het dienstpersoneel in de calle Plateros. Dank zij deze, voor hen zoo dienstige inrichting,
+waarover de vrijbuiters zeer in hun schik waren, konden zij uit- en ingaan zonder
+te worden bemerkt en liepen zij geen gevaar in hun huis als in een gevangenis opgesloten
+te blijven. Daarenboven was de tuin, waarvan wij reeds melding maakten, vol uitheemsche,
+zeer lommerrijke boomen, en verscheidene zeer dicht begroeide prieeltjes, waar bijna
+geen zonnestraal kon doordringen, zoodat hier zeer goede gelegenheid bestond om bezoeken
+te ontvangen, en geheime gesprekken te voeren zonder in gevaar te verkeeren van bespionneerd
+of beluisterd te worden.
+</p>
+<p>Daar de optocht, zooals wij gezegd hebben niet dan langzaam voortschreed, was de bagage
+reeds in de woning gebracht, eer de vrijbuiters daar afstapten; alles was daar reeds
+geschikt, geregeld, en op orde nog vóór zij den voet binnen de deur hadden gezet.
+Montbars begaf zich naar zijne vertrekken om eenige oogenblikken rust te nemen, en
+liet aan Philippe de zorg over om de bedienden, die zich kwamen aandienen te woord
+te staan, en hun hunne plichten aan te wijzen. Philippe kweet zich van die netelige
+taak als een zeer schrander persoon, dat hij trouwens werkelijk was. Zijn eerste zorg
+was daarna naar den officier te gaan die de eerewacht kommandeerde en hem hoogst beleefd
+te bedanken, maar meer nog om er voor te zorgen dat hij zich met zijne soldaten zoo
+spoedig mogelijk verwijderde, waarom hij zich haastte hem, namens Zijne Excellentie,
+een met goud goed gevulde beurs ter hand te stellen om onder deze waardige manschappen
+te verdeelen, die daarop aftrokken onder uitbundig vreugdegejuich.
+</p>
+<p>Daarna stelde Philippe aan: een kok, twee keukenjongens, twee mayorales, twee lakeien,
+en vier palfreniers. Al die lieden verkregen geen toegang tot de bijzondere vertrekken
+waarvan de dienst uitsluitend moest worden waargenomen door de vertrouwde bedienden
+van den graaf, met andere woorden door Tributor, Luiwammes en <span class="pageNum" id="pb51">[<a href="#pb51">51</a>]</span>Pitrians. De anderen bleven overigens onder het onmiddellijk toezicht van Pardo, of
+Pitrians, den zoogenaamden Intendant van Zijne Excellentie. Toen het bedienend personeel
+dus was georganiseerd, liet Philippe paarden voorbrengen, hij koos er twaalf, dieren
+van groote waarde, die dadelijk naar de corral werden gebracht. De jonge man, die
+niets over het hoofd zag, was op zeker oogenblik op de gedachte gekomen, dat het misschien
+goed zou wezen, om te allen tijde over uitstekende paarden te kunnen beschikken.
+</p>
+<p>Pitrians, Luiwammes, Tributor, en <span class="corr" id="xd33e1121" title="Bron: Zijden Draad">Zijden-Draad</span> werden gehuisvest in de vertrekken grenzende aan die van Montbars en Philippe, om
+op ieder uur zoowel ’s nachts als op den dag in de nabijheid te wezen van hunne voorgewende
+meesters en zoo noodig hun hulp te kunnen bieden. Aan Pitrians werd nog in het bijzonder
+opgedragen geen enkelen avond ter rust te gaan, dan na het huis van boven tot beneden
+in alle hoeken en gaten te hebben doorzocht, en tot overmaat van zekerheid de vertrekken
+der Spaansche bedienden te hebben afgesloten. Al die beschikkingen vereischten vrij
+wat tijd en het was niet vóór vijf uur ’s namiddags dat Philippe daarmeê eindelijk
+gereed was, en toen naar Montbars kon gaan om dezen verslag te doen van alles wat
+hij verricht had. De vrijbuiter keurde zijne schikkingen goed, en beiden begonnen
+zich nu te kleeden voor het banket waarop zij genoodigd waren, daarbij geholpen door
+Tributor, die bij deze gelegenheid fungeerde als kamerdienaar.
+</p>
+<p>—Wij dienen ons wel op dit feest te vertoonen,—meende Montbars.—Alleen de vrees om
+den gouverneur te ontstemmen, wiens goede gezindheid wij tot iederen prijs moeten
+trachten te behouden, heeft mij weerhouden om dadelijk voor die uitnoodiging te bedanken,
+doch nu wij ons niet geheel van dit feest kunnen onttrekken, is het ook zaak zooveel
+mogelijk van die gelegenheid te profiteeren en terstond in onze rollen op te treden.
+</p>
+<p>—Wat wilt gij daarmee zeggen?—vroeg Philippe, die de bedoeling niet begreep.
+</p>
+<p>—Wat ik daarmee zeggen wil, wel, dat wij reeds morgen aan den dag in functie moeten
+komen. Laat ons het steeds bedenken dat wij hierheen zijn gezonden, om de rekeningen
+van de heeren Intendanten op te nemen, na te zien, uit te pluizen enzoovoorts. Dat
+werk is een werk van langen duur, want wij worden er door verplicht de voornaamste
+steden van iedere kolonie te bezoeken. Vat ge nu waar ik heen wil, vriend?
+</p>
+<p>—Volkomen. Dus moeten wij naar Gibraltar gaan en naar Merida?
+</p>
+<p>—In één woord overal waar een streng onderzoek moet plaats grijpen,—merkte Montbars
+glimlachend aan.
+</p>
+<p>—Arme Spanjaarden,—mompelde Philippe.
+<span class="pageNum" id="pb52">[<a href="#pb52">52</a>]</span></p>
+<p>—Hoe nu! Begint ge medelijden met hen te krijgen?
+</p>
+<p>—Ronduit gezegd, ja! Zij ontvangen ons zoo hartelijk!
+</p>
+<p>—Maar vergeet des ondanks niet om een dolk bij je te steken.
+</p>
+<p>—Wees daarover gerust. Men weet nooit wat er kan gebeuren.
+</p>
+<p>—Tributor laat de paarden zadelen. Gij moet ons vergezellen tot aan het paleis van
+den gouverneur. Het zal wel overbodig wezen om je nog eens op het hart te drukken,
+een oog in zeil te houden, niet waar?
+</p>
+<p>De pandeling liet een flauw glimlachje bemerken, boog en ging heen. Enkele minuten
+later reed graaf de l’Atalaya vergezeld van zijn secretaris, en gevolgd door een bediende
+en een page, de Plaza Mayor over, en richtte zich naar het paleis van den gouverneur,
+waar de wacht onder de wapens kwam om hem militaire eer te bewijzen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch7.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">VII.</h2>
+<h2 class="main">DE DUENNA.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Zóó verliepen enkele dagen waarin de vrijbuiters de dubbele rol, die zij op zich hadden
+genomen, vervulden met zeldzame behendigheid en zelfs zonder die één enkel oogenblik
+uit het oog te verliezen. Ondanks het voorgewende strenge onderzoek over de tamelijk
+verwarde rekeningen en verantwoordingen der intendanten, wist Montbars zich in hooge
+mate de genegenheid van die waardige ambtenaren te verwerven, daar zij zich gelukkig
+achtten, er dank zij de verschoonende toegevendheid van den gevreesden buitengewonen
+Opper-intendant, beter af te komen dan zij verwacht hadden; zij wisten niet hoe zij
+hem genoeg zouden roemen, en waren niet uitgesproken over zijne kunde en zijn degelijk
+inzicht, maar in de eerste plaats over zijne uitstekende bekwaamheden in betrekking
+tot de belastingen.
+</p>
+<p>Onder voorwendsel van alleen door eigen oogen te willen zien (en werkelijk was dit
+zijn doel, doch niet in den zin dien men aan zijne woorden gaf) gunde de flibustier
+zich geen oogenblik rust, maar trok onophoudelijk van Maracaïbo naar Gibraltar, en
+van Gibraltar naar Maracaïbo, nergens verzuimende het terrein op te nemen en schijnbaar
+zonder daaraan veel gewicht te hechten, steeds druk met den gouverneur in gesprek
+over zaken waarover hij nader wenschte te worden ingelicht.
+</p>
+<p>Michel de <span id="xd33e1147">Baskiër</span> hield zich van zijn kant <span class="corr" id="xd33e1150" title="Bron: ijvergi">ijverig</span> bezig met opnemingen en peilingen en de oplossing van ingewikkelde zeevaartkundige
+berekeningen, waarover de Spanjaarden, onnoozel genoeg, <span class="pageNum" id="pb53">[<a href="#pb53">53</a>]</span>ten hoogste verbaasd maar ook zeer verrukt waren, zich vleiend met de hoop dat die
+strekken moesten voor het maken van uitgestrekte zeeweringen, iets wat van het hoogste
+belang was voor de toekomst der kolonie.
+</p>
+<p>Zonder bepaald reden te geven van zijn verlangen om te Maracaïbo te blijven, had Philippe
+aan Montbars verzocht hem in de stad achter te laten, om, zoo hij voorgaf, het oog
+te houden op de autoriteiten, en bij den minsten schijn van gevaar zijne kameraden
+te kunnen waarschuwen. Bij dit verzoek had de flibustier even geglimlacht, doch zonder
+verdere toelichtingen te verlangen dadelijk aan den jongen man toegestaan hierin geheel
+naar eigen goedvinden te handelen; toch had hij hem ernstig op het hart gedrukt de
+grootste voorzichtigheid in acht te nemen, er vooral op wijzende dat één enkele verkeerde
+zet door hem gedaan voldoende zou wezen om den goeden uitslag van de gansche expeditie
+onvoorwaardelijk te verspelen, vooral met het oog op het zoo begrijpelijke wantrouwen
+der Spanjaarden, een wantrouwen dat zoozeer versterkt was geworden door de zoo herhaalde
+verrassingen waarvan zij door de vrijbuiters de slachtoffers waren geworden.
+</p>
+<p>Toch was nog buitendien de positie van den jongen man uiterst moeielijk. Iederen keer
+dat hij goed vond aan don Fernando d’Avila een bezoek te brengen, werd hij door dezen
+zeer voorkomend ontvangen en bejegend, dit was waar; de waardige gouverneur had er
+geen flauw vermoeden van wie of wat de secretaris aan Zijne <span class="corr" id="xd33e1158" title="Bron: Exellentie">Excellentie</span> graaf de l’Atalaya eigenlijk was, ook dit was waar. Maar toch bleek uit alles duidelijk
+dat de gouverneur met dien fijnen reuk, welke aan jaloersche menschen en aan voogden
+eigen is, zich zoo al niet bepaald verzekerd hield, dan toch vermoedde dat er onder
+het elegante uiterlijk en de beschaafde manieren van <span>señor</span> don Cardenio een minnaar school. Wel ontving de gouverneur den jongen man met de
+meeste ongedwongenheid, wel deed hij het voorkomen alsof hij hem ten volle vertrouwde,
+maar toch bleven zijne manieren zoo ceremonieel, waren de beleefdheden zoo deftig
+en werd bij alles zulk een echt Castiliaanschen trots in acht genomen, dat het niet
+mogelijk was tot eenige intimiteit te komen, daar dit steeds door den slagboom eener
+onoverkomelijke etiquette belet werd.
+</p>
+<p>Philippe raakte buiten zich zelven van woede; iederen keer wanneer hij terugkwam van
+eene dier vruchtelooze bezoeken bij den gouverneur gaf hij zich in zijn kamer aan
+buien van dolle vertoorndheid over, die belachelijk zouden zijn geweest, indien de
+jonge man niet zoo innig en oprecht bemind en dus vreeselijk geleden had.
+</p>
+<p>Don Fernando had zijne pupil niet aan de flibustiers voorgesteld, sedert hunne komst
+te Maracaïbo, had hij haar als het ware naar hare vertrekken verbannen, zoodat zij
+slechts één keer naar de kerk <span class="pageNum" id="pb54">[<a href="#pb54">54</a>]</span>was geweest in een zeer dicht gesloten palankijn, omstuwd door een aantal bedienden
+die de gansche breedte van de straat besloegen en dus den toegang tot den palankijn
+onmogelijk maakten; buitendien was zij de kerk binnen getreden door eene bijzondere
+deur en had toen plaats moeten nemen in eene getraliede galerij waar zij door niemand
+kon worden opgemerkt. Het was dus te vergeefs geweest dat de jonge man, geheel op
+de hoogte van de Spaansche gewoonten, er voor zorgde om een der eersten in de kerk
+te zijn, en dadelijk post vatte bij een wijwaterbakje. Hij bood dan het gewijde vocht
+aan tal van bekoorlijke dames, die hem beloonden met een innemend lachje, tegelijk
+hoogst aanvallig even hare mantilles openslaande; en waarschijnlijk zou het slechts
+van hem hebben afgehangen verscheidene veroveringen te behalen; maar die glimlachjes,
+en die uitdagende blikken waren tegenover hem verlorene moeiten; zij voor wie hij
+slechts oogen had, verscheen niet, en hij ging heen met den dood in het hart, ten
+prooi van hevige ontroering, en, zooals alle teleurgestelde verliefden, in zijn geest
+allerlei plannen beramend, die even onzinnig als onuitvoerbaar waren.
+</p>
+<p>Ten einde raad kwam de jonge man er toe het als zeker te beschouwen, dat donna Juana
+don Fernando niet naar Maracaïbo vergezeld had, maar door dezen naar Sint-Domingo
+teruggebracht was; die meening vestigde zich zoo sterk bij hem, dat hij besloot dien
+eigen avond nog aan den gouverneur daarover opheldering te vragen, het kostte wat
+het wilde. Hij had tot vaste gewoonte aangenomen ’s avonds in de Alameda eene wandeling
+te doen, en kon er bijna zeker op rekenen dáár ook den gouverneur te ontmoeten.
+</p>
+<p>Het was zoowat vier uren in den namiddag; gewoonlijk werd die wandelplaats niet vóór
+zeven ure ’s avonds bezocht, en dus had Philippe nog drie volle uren den tijd om te
+bedenken hoe hij het zou aanleggen bij don Fernando met zulk een soort van verhoor
+te slagen, maar hoe dichter de klok naar zeven uur wees, hoe moeielijker hij het begon
+te vinden zijn plan ten uitvoer te brengen. En waarlijk hoe kon er eene gereede aanleiding
+gevonden worden om bij een caballero, dien men eerst sinds de laatste drie of vier
+dagen had leeren kennen, inlichtingen in te winnen omtrent iemand, met wiens bestaan
+hij geacht moest worden geheel onbekend te zijn? Hoe zou don Fernando die onbescheiden
+vragen, die hij voornemens was tot hem te richten, opnemen? Welk recht had hij den
+gouverneur die vragen te doen? Het geval was ernstig, zoo ernstig zelfs dat Philippe
+zich moedeloos op eene buttaca liet neervallen, de armen over de borst sloeg, en tot
+de overtuiging kwam dat er eigenlijk niets door hem kon worden verricht.
+</p>
+<p>Het sloeg zeven ure, en op dit kort afgebroken geluid, sprong Philippe plotseling
+op, als getroffen door een electrieken schok, greep <span class="pageNum" id="pb55">[<a href="#pb55">55</a>]</span>zijn hoed, drukte dien vast op zijn hoofd en mompelde:—Kom! Toch ga ik! Wie weet wat
+er gebeurt!
+</p>
+<p>Op dat oogenblik werd een paar keeren geklopt aan de deur van het salon waar hij vertoefde.
+</p>
+<p>—Wel?—riep Philippe eenigszins sidderend.—Wie is daar?
+</p>
+<p>—Ik ben het,—werd ten antwoord gegeven door de schorre stem van Tributor.
+</p>
+<p>—Loop naar de maan!—hernam Philippe spijtig.—Ik verwachtte heel iemand anders dan
+jou.
+</p>
+<p>Philippe zou zeker zeer in verlegenheid zijn gebracht indien de goedhartige reus hem
+gevraagd had, wien hij dan wel had verwacht; maar die gedachte kwam niet bij Tributor
+op en lachend gaf hij ten antwoord:
+</p>
+<p>—Word ik op die manier door je ontvangen! Ik moet zeggen dat is zeer hupsch, je bent
+wel in een prettige stemming.
+</p>
+<p>—Goed! Wat wil je eigenlijk<span class="corr" id="xd33e1184" title="Bron: .">?</span>
+</p>
+<p>—Ik? Niets.
+</p>
+<p>—Waarom kom je mij dan hier hinderen?
+</p>
+<p>—Omdat in de Saguan iemand is die vraagt of gij te spreken zijt?
+</p>
+<p>—En wie is die iemand?
+</p>
+<p>—Dat zou ik waarlijk niet zoo precies kunnen zeggen. Maar zoover ik heb kunnen nagaan,
+ondanks de kap en de doeken waarin zij zich heeft gewikkeld, moet het eene oude vrouw
+zijn.
+</p>
+<p>—Laat zij naar de maan loopen!—hernam Philippe.
+</p>
+<p>—Goed,—vervolgde Tributor.—Gij schijnt van avond niet bijster in je schik, en daarbij
+veel lust te hebben een ieder naar de maan te zenden.
+</p>
+<p>—Ge verveelt mij, en van die oude vrouw wil ik niets weten, zend haar weg.
+</p>
+<p>—Zoo als gij wilt! Maar,—gaf de reus te kennen en schudde tevens het hoofd,—misschien
+doet gij daar verkeerd aan. In Spanje wordt eene oude vrouw doorgaans gevolgd door
+eene jonge dame en op dit oogenblik bevinden wij ons hier midden onder de Spanjaarden.
+Denk daar eens over na.
+</p>
+<p>Dit gezegde trof Philippe en daarom zei hij:
+</p>
+<p>—Nu, ’t is mogelijk dat ge gelijk hebt. Is dat oudje heel leelijk?
+</p>
+<p>—Afzichtelijk! Zij heeft veel van eene tooverkol die van de heksendans terugkomt.
+</p>
+<p>De jonge man bleef een oogenblik in gepeins en al dien tijd keek Tributor hem ter
+sluik en spotachtig aan.
+</p>
+<p>—Nu goed,—zei Philippe eindelijk.—Breng haar maar hier, dan zal ik te weten komen
+wat zij van mij wil, en spoedig genoeg een middel vinden om mij van haar te ontslaan.
+<span class="pageNum" id="pb56">[<a href="#pb56">56</a>]</span></p>
+<p>Dit zeggende, sprak Philippe anders dan hij dacht want zijne nieuwsgierigheid was
+ten sterkste opgewekt, en met slecht verholen ongeduld vestigde hij zijne blikken
+op de deur, toen hij de komst afwachtte van de vrouw waarover Tributor had gesproken.
+Eindelijk verscheen zij. Philippe uitte een kreet van vreugde en van verrassing, snelde
+naar haar toe.—Na Cigala!—riep hij uit.
+</p>
+<p>Zonder antwoord te geven, wees de duenna naar den reus die onbeweeglijk bij de deur
+voor het salon stond.
+</p>
+<p>—Ga heen,—zei Philippe tegen Tributor.
+</p>
+<p>Dadelijk verwijderde de reus zich en trok de deur achter zich toe. Toen kwam de duenna
+dichter bij Philippe, keek hem eenige oogenblikken strak aan en vroeg toen:
+</p>
+<p>—Zijt gij het dus wezenlijk en waarlijk zelf?
+</p>
+<p>—Zeker, ik ben het,—luidde het antwoord.—Twijfelt ge daar nog aan?
+</p>
+<p>—Hoe kan men er toe komen te gelooven dat u waarlijk hier waart, en dat nog wel in
+zulk eene betrekking als u bij den <span>Señor</span> Conde de l’Atalaya bekleedt, die luid en overal verkondigt welk een gloeienden haat
+hij den <i>gringos</i> (ketters) toedraagt.
+</p>
+<p>—Dit is zoo,—beaamde hij onwillekeurig glimlachend,—en toch ziet ge dat de graaf,
+ondanks dien haat, goed heeft gevonden mij aan te stellen als zijn geheim-secretaris,
+doch dit alles doet er eigenlijk niets toe. De hoofdzaak was voor mij te zorgen dat
+ik hier in de stad kwam; nu dit is mij gelukt, op welke manier ik daarin ben geslaagd
+is iets dat mij alleen aangaat, en laten wij dus liever spreken over donna Juana.
+</p>
+<p>—Donna Juana,— herhaalde zij met een diepen zucht.
+</p>
+<p>—Is haar eenig onheil overkomen?—vroeg Philippe gejaagd.
+</p>
+<p>—Onheil, neen, neen!—antwoordde zij dadelijk, en maakte naar Spaansch gebruik het
+teeken des kruises.—Die arme Juana!
+</p>
+<p>—Maar waarom spreekt ge dan over haar op een wijze die mij met vrees vervult en toch
+vooronderstellen doet dat zij een nog heviger lijden te verduren heeft dan dat, waaraan
+ik ten prooi ben.
+</p>
+<p>De duenna bleef een poos zwijgen en keek wantrouwend om zich heen.
+</p>
+<p>—Niemand kan ons hier hooren, na Cigala,—sprak de jonge man, die dit opmerkte geruststellend.—Spreek
+gerust, maar ga eerst zitten, want dan zult ge je meer op uw gemak bevinden, en deel
+mij nu de boodschap mede, waarmede ge zeker voor mij zijt belast.
+</p>
+<p>—Och!—zuchtte zij, terwijl zij ging zitten in de <span class="corr" id="xd33e1228" title="Bron: butacca">butaca</span> die Philippe naar haar toe had geschoven.—Mag ik tegen u <span>señor</span> don <span class="corr" id="xd33e1234" title="Bron: Filippe">Philippe</span>, rond en openhartig zijn? Ik wil wel spreken, maar durf bijna niet, uit vrees dat
+gij boos zult worden.
+</p>
+<p>—Goede ziel,—gaf Philippe ten antwoord, die de grootste moeite <span class="pageNum" id="pb57">[<a href="#pb57">57</a>]</span>had zijn ongeduld te bedwingen,—spreek gerust en vrij uit, dit verzoek ik u zelfs
+dringend, en beloof daarenboven, dat ik mij niet kwaad zal maken, wat ge mij ook moogt
+mededeelen. Ik verlang er zoozeer naar om te weten wat ge mij te zeggen hebt, en geloof
+mij ik kan daardoor in geen ergere spanning komen, dan waarin ik nu verkeer, want
+uwe achterhoudendheid kwelt mij onuitstaanbaar.
+</p>
+<p>—Och, och, santa Virgen!—bromde de oude vrouw.—Wat zijn zulke jonge menschen toch
+haastig en ongeduldig!
+</p>
+<p>—Maar vóór alle dingen verzoek ik je ernstig mij antwoord te geven op een paar vragen,
+en dan zal ik je vrijheid laten, om geheel naar eigen goedvinden mij verder alles
+te vertellen.
+</p>
+<p>—En wat zijn die vragen?—vroeg zij weer met eenig wantrouwen.
+</p>
+<p>—Is donna Juana gezond?
+</p>
+<p>—God zij dank, ja! Zij is geheel en al bekomen van die vermoeiende reis, en zoo gezond
+als zij wenschen kan.
+</p>
+<p>—Dank, dank! En heeft zij mij nog altijd lief?
+</p>
+<p>—Zou ik anders wel hier zijn gekomen?—merkte de oude vrouw eenigszins bits aan.
+</p>
+<p>—Dan is alles goed!—riep Philippe opgewonden.—Als hare gezondheid niets te wenschen
+overlaat, en als zij mij nog altijd bemint, dan is aan mijne grootste begeerte voldaan!
+Begin nu maar te zeggen, goede, beste ziel, alles wat ge te zeggen hebt. Thans ben
+ik zoozeer door je gerustgesteld, dat ik met het grootste geduld naar je zal luisteren,
+zonder boos of driftig te worden, dat beloof ik je, begin dus, want ik ben zeer benieuwd
+wat ik door je zal vernemen.
+</p>
+<p>Met een glimlach om de lippen wierp de jonge man zich achter in zijn leunstoel, en
+ging recht gemakkelijk zitten. Droevig en meer dan eens schudde de duenna het hoofd
+en keek daarbij den jongen man aan met eene moeielijk te beschrijven uitdrukking;
+daarna haalde zij diep adem, even als iemand die een zeer gewichtig besluit heeft
+genomen en zette het gesprek voort.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span> caballero,—zoo begon zij,—gij zult het zeker van mij, die in uw oog niet anders is,
+en niet anders zijn kan dan eene dienstbode, zeker zeer vreemd vinden, dat ik mij
+bemoei met de zaken en belangen van personen, die door hunne geboorte zoover boven
+mij geplaatst zijn.
+</p>
+<p>—Daarin bedriegt ge je, na Cigala,—werd door Philippe op zeer goedhartigen toon ten
+antwoord gegeven.—Ik weet hoe vriendschappelijk donna Juana je gezind is, en vind
+het dus integendeel zeer natuurlijk, dat je veel belang stelt in alles wat haar aangaat.
+</p>
+<p>—Voor donna Juana ben ik geen gewone dienstbode, <span>señor</span>; ik heb haar bijna zien geboren worden, la querida ninna; ik was haar min; bijna
+nooit ben ik van haar af geweest; om haar naar Amerika <span class="pageNum" id="pb58">[<a href="#pb58">58</a>]</span>te volgen heb ik alles achter gelaten, mijn man, mijne kinderen en mijne bloedverwanten.
+Ik heb haar even lief, alsof zij mijn eigen kind was, en misschien nog liever.
+</p>
+<p>—Met alles wat ge mij daar vertelt, was ik reeds bekend, behalve over die bijzonderheden
+van uwe reis naar Amerika. Dus is donna Juana in Spanje geboren.
+</p>
+<p>—Wie kan dat zeggen?—mompelde de oude vrouw en sloeg de oogen ten hemel.
+</p>
+<p>—Hoe! Wie kan dat zeggen!—herhaalde Philippe.—Wat beteekent dit, na Cigala?
+</p>
+<p>—Luister, caballero,—werd ten antwoord gegeven.—Het weinigje dat ik daarover weet,
+zal ik u nu mededeelen.
+</p>
+<p>—Ga voort, na Cigala, ga voort,—uitte de jonge man haastig.
+</p>
+<p>—Vergeet niet, caballero, dat ik vertrouw op uw woord als edelman, en dit geheim nooit
+over uwe lippen mag komen.
+</p>
+<p>—Ik geef u daarop mijn woord van eer!
+</p>
+<p>—Ik was al zoowat een jaar of drie getrouwd, had reeds mijn eerste kind gekregen en
+sinds een maand was het tweede er bij gekomen. Mijn man en ik woonden in een hutje,
+dicht bij een stroom, enkele uren van Pau.
+</p>
+<p>—Wat!—viel Philippe hoogst verwonderd uit.—Zijt ge dan geen Spaansche?
+</p>
+<p>—Neen, ik ben uit Bearn.
+</p>
+<p>—Verder, verder,—zei Philippe haastig en draaide ongeduldig in zijn stoel heen en
+weer.
+</p>
+<p>—Mijn man maakte jacht op beren en wilde geiten, deed zoo nu en dan een beetje aan
+het smokkelen, en diende in zijn verloren oogenblikken als gids aan de reizigers die
+somwijlen uit Spanje naar Frankrijk trokken, of uit Frankrijk naar Spanje terugkeerden.
+Ondanks al die bedrijven of juist omdat hij er zoo vele aan de hand had, was mijn
+man arm, zoo arm zelfs, dat er meer dan eens gebrek aan brood was in ons armzalig
+hutje. Juan werd wanhopig, het ongeluk scheen ons te vervolgen, maar ondanks alles
+bleven wij eerlijk. Eens kwam mijn man terug, na langer dan gewoonlijk afwezig te
+zijn geweest, en werd toen vergezeld door een edelman. Gij kunt er op aan dat ik blijde
+was toen ik hem weer bij mij had, want in de laatste twee dagen was er geen kruimel
+over mijne lippen gekomen en Juan bracht leeftocht meê.—Moed gehouden, vrouwlief—zei
+hij tegen mij,—doe je te goed en wees in je schik, want hier is een edel heer, die
+medelijden met ons heeft.—Toen nam ik dien vreemden heer eens goed op, want ik had
+nog bijna geen acht op hem geslagen, daar hij diep in zijn mantel gedoken dicht bij
+de deur was blijven staan. Die vreemde heer was reeds op jaren, had een mooi maar
+stuursch gelaat, zoo trotsch van uitdrukking, dat ik er <span class="pageNum" id="pb59">[<a href="#pb59">59</a>]</span>van huiverde, hij was gekleed juist als een edelman. Ik groette hem onderdanig en
+bedankte hem bijzonder voor al de goedheid die hij ons betoonde. Toen sloeg hij zijn
+mantel open, toonde mij een kindje dat hij tegen zijn borst hield gedrukt en zoowat
+van den eigen leeftijd van mijn jongste was, en zei: „Goede vrouw, ge behoeft mij
+daarvoor niet te bedanken, want de eene dienst is de andere waard, en hier ziet ge
+een zeer teer schepseltje waarvoor ik je verzoek voorloopig te zorgen alsof jij zelf
+de moeder waart.” Ik greep het kindje dadelijk, dacht er niet langer aan meer te eten,
+hoewel ik rammelde van den honger en legde het schepseltje aan de borst.
+</p>
+<p>—En dat kindje was Juana, niet waar?—viel Philippe ongeduldig in.
+</p>
+<p>—Ja, caballero, zij was het. Die edelman scheen er een oogenblik met voldoening naar
+te kijken, dat ik dadelijk zoo goed zorgde voor dat lieve engeltje; hij kwam dicht
+bij mij staan en drukte een kus op het snoeperige gezichtje van de kleine die reeds
+rustig was ingeslapen. „Nu, ik zie wel,” zei hij,—„dat alles hier goed zal gaan, en
+ge als een moeder zult zorgen voor Juana, zóó heet het kind, het is een weesje. Hier
+hebt ge een beurs met zestig onzen goud<a class="noteRef" id="xd33e1283src" href="#xd33e1283" title="Ga naar noot 1.">1</a>; binnen een jaar zult ge hetzelfde bedrag ontvangen, door bemiddeling van de heeren
+<span class="corr" id="xd33e1286" title="Bron: Izaguerre">Izaguirre</span> en Zamala te Pau, en dat zal herhaald worden zoolang het kind aan uwe zorgen blijft
+toevertrouwd; ge hebt niet anders te doen dan aan die heeren dezen ring te vertoonen.”—Toen
+trok hij van den pink van zijn linkerhand den ring, versierd met één enkelen steen,
+een bleeke robijn, en reikte mij dien toe. „Ge hebt goed begrepen wat ik van u verlang,
+niet waar? Weet te zwijgen, en dan zult ge u niet over mij te beklagen hebben. Vaarwel.”—Hij
+wikkelde zich weer in zijn mantel, trok den rand van zijn hoed over de oogen, gaf
+door een gebiedenden wenk aan mijn man te kennen, hem te volgen en ging de hut uit.
+Hij is nooit meer bij ons terug geweest, maar hoe kort ik hem ook gezien heb, toch
+ben ik er zeker van, dat ik hem zou herkennen, zoo wij elkaar ooit weer mochten ontmoeten;
+zulk een indruk heeft zijn gelaat op mij gemaakt, en zoo duidelijk en klaar kan ik
+mij zijne trekken weer voor oogen stellen.
+</p>
+<p>—Wie kan die man zijn geweest?—mompelde Philippe<span id="xd33e1291">.</span>—Haar vader waarschijnlijk?
+</p>
+<p>—Dat geloof ik niet. Drie jaren gingen voorbij. Ieder jaar ging ik naar Pau, toonde
+daar den ring, en zonder dat men verder iets vroeg werden mij de zestig onzen goud
+uitbetaald. Op een goeden morgen werd er tegen de deur van onze hut geklopt; ik begon
+te beven, want wij woonden dáár zoo afgelegen, dat wij nooit door iemand werden opgezocht,
+dan alleen door enkele kennissen van mijn man, <span class="pageNum" id="pb60">[<a href="#pb60">60</a>]</span>óók smokkelaars die zonder veel omslag de deur openduwden en deden alsof zij te huis
+waren. Ik deed de deur open, en zag een vreemden heer vóór mij staan. Die heer was
+een der eerste klerken op het kantoor van de heeren Izaguirre; ik weet dit heel goed,
+want had hem er altijd gezien, als ik daar het geld ging halen. Hij groette mij en
+vroeg of hij mijn man kon spreken, ik zei van neen, daar hij er op uit was, maar dat
+ik hem ieder minuut terug wachtte.
+</p>
+<p>„Nu goed,”—gaf hij ten antwoord,—„ik heb al den tijd.” Hij kwam binnen en ging op
+een bank bij het vuur zitten, wij waren nog vroeg in de lente <span class="corr" id="xd33e1300" title="Bron: in">en</span> het was vinnig koud tusschen de bergen; pas een uur later kwam mijn man terug, de
+vreemde heer ging met hem naar buiten, en daar bleven zij lang met elkaar praten.
+Op eens kwam Juan weer bij mij en zei, „vrouw, je moet je gauw kleeden, die <span>señor</span> hier komt Juana halen en je moet met hem mede.” Ik begon er iets tegen in te brengen,
+maar die heer viel mij in de rede en waarschuwde: „Doe zooals uw man zegt daar zult
+ge u wel bij bevinden.” Ik gehoorzaamde, met tranen in de oogen. Een uur later zat
+ik naast dien heer in een rijtuig met Juana op mijn schoot, en reed dwars door de
+Pyreneën op weg naar Spanje. Wij hielden nooit anders stil dan om te eten of van muildieren
+te verwisselen. Na een tocht van vier dagen hield het rijtuig op voor een heel mooi
+huis buten een dorp; later vernam ik dat dit dorp Ocano heette. De vreemde heer gaf
+door een wenk te kennen dat ik moest uitstappen en hem volgen. De deur van dat huis
+was reeds opengedaan toen men het rijtuig hoorde stilhouden; die heer trad binnen,
+ook ik, en zag daarna eene dienstbode die onbeweeglijk vóór ons stond. De heer liep
+met mij het gansche huis door, en toonde mij al de kamers, die zeer goed, doch zonder
+weelde, waren gemeubileerd. „Hier zijt ge nu tehuis,” voegde hij mij toe, „en moet
+er tot nader order blijven; iedere maand zult ge het voor uw onderhoud noodige geld
+ontvangen. Mijne zending is nu afgeloopen. Goeden dag.”—„Maar mijn man dan?—vroeg
+ik.”—„Dat is waar ook,—gaf hij ten antwoord.—Lees dezen brief, dien hij mij voor je
+heeft meegegeven. Maar onthoud vooral goed dat ge niemand hier bij je moogt toelaten
+dan alleen den persoon, die je een ring zal toonen, geheel gelijk aan dien welken
+je reeds hebt. Vaarwel!” Hij ging heen, ik hoorde het rijtuig in galop wegrijden,
+en bleef alleen achter met Juana, die zich om niets bekommerde en zeer in haar schik
+was dat zij nu vrijheid had om door al de kamers te huppelen.
+</p>
+<p>—Dat is een zeer zonderlinge geschiedenis,—zei Philippe.—En hoe liep dat af?
+</p>
+<p>—Op de eenvoudigste manier, <span>señor</span>. In den brief van mijn man, gelastte deze mij dat ik stipt moest gehoorzamen en gaf
+hij mij de verzekering dat alles heel goed voor ons zou afloopen. Ik onderwierp <span class="pageNum" id="pb61">[<a href="#pb61">61</a>]</span>mij dus aan zijn verlangen, en gevoelde mij weldra geheel tehuis en tamelijk tevreden
+in ons nieuw verblijf. Zoo verliepen enkele maanden. Doch op zekeren dag hield een
+rijtuig vóór het huis stil, een heer stapte er uit, kwam naar binnen en toonde mij
+een ring. Die heer was don Fernando d’Avila; hij vertelde mij dat hij de voogd was
+van Juana en kwam om haar te halen en naar Madrid te brengen; hij vroeg mij of ik
+lust had met hem mede te gaan; daar ik zóó innig hield van het arme kind, waarvoor
+ik als eene moeder had gezorgd, brak mijn hart bij de gedachte, dat ik van haar zou
+moeten scheiden, en dus nam ik zijn voorstel aan. Te Madrid werden wij gehuisvest
+in een prachtig paleis. Iederen dag kwam don Fernando op een bepaald uur Juana afhalen
+voor eene wandeling die soms zeer lang duurde. Wat mij betreft ik ging nooit uit,
+daar het mij verboden was mijne vertrekken te verlaten, doch schikte mij hierin, te
+meer daar mijn man mij in al zijne brieven voorhield, dat ik steeds zonder tegenstribbelen
+moest gehoorzamen aan alles wat men van mij verlangde. Op een goeden dag deelde don
+Fernando mij mede dat hij naar Amerika moest vertrekken, en deed mij, even als den
+vorigen keer, den voorslag om hem daarheen te vergezellen. Wat moest ik doen? Ik was
+ver van mijne vrienden, in een vreemd land. Wie kon zeggen wat de gevolgen zouden
+zijn, indien ik weigerde? Ik nam het dus aan. Wij maakten met don Fernando den overtocht
+naar Hispaniola, dáár wees hij ons tot verblijf aan het stadje, waar het toeval of
+wellicht de hand der Voorzienigheid u zoo onverwachts op onzen weg heeft gebracht.
+Verder heeft niets de eentonigheid van ons leven afgebroken. Don Fernando heeft steeds
+volgehouden zijne pupil met goedheid en eerbied te behandelen; naar het schijnt is
+hij bijzonder op haar gesteld, terwijl hij ook voortdurend haar met de meeste zorgen
+omringt.
+</p>
+<p>—Maar,—zoo viel Philippe haar in de rede, haastig en gejaagd,—hebt ge nooit iets meer
+ontdekt omtrent de geboorte van donna Juana, dan wat ge mij daarover hebt medegedeeld?
+</p>
+<p>—Niets. Wie zou mij daaromtrent hebben kunnen inlichten?
+</p>
+<p>—Gij hebt gelijk! Het is eene hoogst zonderlinge geschiedenis!
+</p>
+<p>—En tevens eene zeer treurige.
+</p>
+<p>—Arm kind!—zuchtte Philippe.—Doch zeg mij eens,—vervolgde hij op geheel anderen toon,—hebt
+ge dien ring bewaard?
+</p>
+<p>—Zeker! Die ligt secuur geborgen in een koffertje.
+</p>
+<p>—Wilt ge mij dien eens laten zien?
+</p>
+<p>—Wanneer ge maar goedvindt.
+</p>
+<p>—Wie weet? Zou het zoo onmogelijk zijn dat wij daardoor iets op het spoor kwamen?
+</p>
+<p>De duenna schudde twijfelend haar hoofd.
+<span class="pageNum" id="pb62">[<a href="#pb62">62</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e1283">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e1283src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Ongeveer vier en twintig honderd gulden.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e1283src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch8.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">VIII.</h2>
+<h2 class="main">EEN ZEETOCHTJE.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Er heerschte eenige oogenblikken stilzwijgen, doch ten laatste hervatte Philippe het
+gesprek en zei, met den arm op zijn <span class="corr" id="xd33e1333" title="Bron: buttacca">butaca</span> leunende.
+</p>
+<p>—Na Cigala, ik betuig je mijn bijzonderen dank, zooals ik ten volle verplicht ben,
+voor het vertrouwen dat ge toont in mij te stellen, daar ge mij dit geheim hebt willen
+mededeelen; toch wil ik je ronduit bekennen dat het mij reeds bekend was, tenminste
+gedeeltelijk. Donna Juana had mij reeds geruimen tijd geleden alles verteld wat zij
+er van wist. Doch houd het mij ten goede zoo ik nu, op mijn beurt, eene vraag tot
+je heb te richten.
+</p>
+<p>—Laat hooren, <span>señor</span>,—gaf de duenna ten antwoord,—zoo ik er toe in staat ben, zal ik die beantwoorden.
+</p>
+<p>—Dat zal je niet veel moeite kosten. Ge hadt zonder twijfel een bedoeling met het
+verhaal van die treurige geschiedenis. Welnu waarin bestaat dat doel? Dit is iets
+wat ik gaarne wil weten.
+</p>
+<p>—Ik stond op het punt, caballero, om het u mede te deelen.
+</p>
+<p>—Goed, doe dit dan, ik verlang er zeer naar.
+</p>
+<p>—Donna Juana is u gewaar geworden, hoe en waar, dat zou ik niet kunnen zeggen, doch
+het is een feit dat zij u dadelijk heeft herkend. Haar kon ik niets weigeren, ik heb
+haar veel te lief, dan dat ik niet alles zou doen wat zij van mij verlangt. Nu heeft
+zij mij dringend verzocht naar u toe te gaan, en te zeggen, dat zij u van avond nog
+wacht op eene plaats waar ik u zal brengen, daarom ben ik hier gekomen. Maar op die
+wandeling van het huis van don Fernando naar het uwe, heb ik er ernstig over nagedacht,
+en thans wil ik u doen hooren wat het resultaat is geweest van mijne overwegingen.
+</p>
+<p>—Goed, na Cigala, deel mij het mede, en ik ben er zoo goed als zeker van dat ik je
+daarop voldoende zal kunnen antwoorden.
+</p>
+<p>—God geve het, <span>Señor</span>! De eer van donna Juana gaat mij boven alles ter harte. Bij ons vertrek uit Hispaniola
+<span class="corr" id="xd33e1352" title="Bron: vleidde">vleide</span> ik mij met de hoop dat ik u nimmer zou terugzien, en donna Juana er eindelijk toe
+zou komen om u te vergeten. Gij bemerkt dat ik openhartig ben.
+</p>
+<p>—Ja, misschien een beetje te veel.
+</p>
+<p>—Toch niet! Eene liefde zonder hoop sterft ten laatste uit, dit is zoo zeker als een
+wet der natuur. Dus rekende ik er op, dat <span class="pageNum" id="pb63">[<a href="#pb63">63</a>]</span>de afwezigheid eindelijk mijn lief kind zou bevrijden van haar innig gevoel voor u;
+doch door uwe onverwachte komst hier, worden al mijne plannen in de war gestuurd en
+falen al mijne berekeningen. Don Felippe, gij zijt jong, knap, rijk, van goede afkomst,
+dit laatste vooronderstel ik ten minste, welnu, ik smeek u in naam uwer moeder, wees
+tegen mij even openhartig, als ik dit tegen u was. Antwoord mij dus zooals dit een
+edelman betaamt. Is de liefde die gij voor donna Juana gevoeld waarachtig en oprecht?
+Met andere woorden bemint gij haar genoeg om haar tot vrouw te nemen ondanks al het
+duistere en al het geheimzinnige dat ten opzichte van hare geboorte bestaat? Of is
+het bij u wellicht, zooals zoo dikwerf bij jonge menschen, niets anders dan eene voorbijgaande
+hartstocht, waarin de ijdelheid het hoogste woord voert, en die verdwijnt zoodra aan
+haar verlangen is voldaan. Gij bemerkt nu ten volle don Felippe dat ik met die vragen
+rondborstig voor den dag kom, geef daarop zonder aarzeling en op dezelfde manier antwoord,
+dit eisch ik van u die edelman zijt.
+</p>
+<p>—En zoo zal ik ook doen, na Cigala—verklaarde Philippe in de grootste opgewondenheid.—Ik
+bemin donna Juana met waarachtige en oprechte liefde, eene liefde zoo zuiver dat de
+engelen zich er over zouden verheugen. Wij hebben bezworen dat wij elkaar tot echtgenoot
+zullen nemen, en dat noch de een noch de andere ooit aan een ander zou behooren. Wat
+mij betreft dien eed zal ik gestand blijven tot iederen prijs. Wat doet het er toe,
+of donna Juana al dan niet van adel mocht wezen! Zij is goed, mooi en verstandig,
+en dit is voor mij voldoende; ik ben rijk en adellijk genoeg zoowel voor haar als
+voor mij. Sinds lang reeds beschouw ik haar als mijne vrouw en zij, van haar kant,
+ziet in mij haar echtgenoot. Welke ook de hinderpalen mogen zijn die zich tegen onze
+vereeniging opdoen, ik zal die weten te boven te komen. Alleen om haar te zien, heb
+ik de grootste gevaren getrotseerd, en zoo min nu als in de toekomst zal ik mij door
+iets laten terughouden. In mijne liefde vind ik de kracht om de vijanden te weerstreven,
+die het mochten wagen haar aan mij te ontrooven, in één woord die liefde is mijn leven,
+en zal duren zoolang ik leef! Dat is mijn antwoord, na Cigala, ik acht het loyaal
+en zoowel mij als de vrouw die ik bemin, waardig. Zeg nu wat ge wilt dat er gedaan
+wordt, ik stel mij tot uw beschikking.
+</p>
+<p>—Goed en braaf gesproken, don Felippe,—gaf de duenna ten antwoord.—Thans weet ik wat
+ik weten wilde, en ik blijf u van ganscher harte toegenegen. Ik zelve, ik ben niet
+meer dan een eenvoudige dienstbode, die weinig invloed kan uitoefenen, maar hoe gering
+die ook zij, gaarne wil ik die geheel voor u aanwenden, en wees er van verzekerd dat
+ik niets zal verzuimen om u te doen slagen in uw voornemen om met mijn dierbaar kind
+in het <span class="pageNum" id="pb64">[<a href="#pb64">64</a>]</span>huwelijk te treden en dus aan uw beider geluk mede te werken.
+</p>
+<p>—God vervulle uwe en mijne wenschen, na Cigala! Waarlijk, ik kan geen woorden vinden
+om je naar eisch mijne dankbaarheid te betuigen.
+</p>
+<p>—Don Felippe, het uur waarop de samenkomst moet plaats grijpen, nadert. Wikkel u goed
+in een mantel van donkere kleur, trek den rand van uw hoed diep over de oogen, gesp
+uw degen aan en volg mij; donna Juana wacht u.
+</p>
+<p>De jonge man gehoorzaamde, als een volgzaam kind, en was in een oogenblik gereed.
+</p>
+<p>—En wat moet ik nu doen?—vroeg hij daarop.
+</p>
+<p>—Mij volgen alsof het iets zeer gewoon ware; verder u over niets verwonderen, en binnengaan
+waar ik binnenga.
+</p>
+<p>—Ga maar voor. Ik volg je.
+</p>
+<p>Zij verlieten het huis. De avond was reeds gevallen; het was een van die echt Amerikaansche
+avonden, met heldere lucht vol sterren, frisch en aangenaam geurend, een avond zooals
+in het noordelijke klimaat niet wordt gekend. In de straten, op den dag genoegzaam
+verlaten om de brandende stralen der zon, waren nu tal van wandelaars aanwezig, die
+gingen en kwamen onder vroolijk gesprek; vóór iedere deur stonden groepjes menschen
+te lachen, te dansen en te tokkelen op de jarabe, de Amerikaansche guitaar.
+</p>
+<p>Zeer ongedwongen en geheel met het voorkomen van een gewoon wandelaar, drong Philippe
+behendig door de menigte en volgde zonder opzien te wekken de duenna, wier rebozo
+door hem niet uit het oog werd verloren. Zóó liepen beiden bijna een half uur voort,
+en drongen hoe langer hoe verder door in de zeer verwarde straten der benedenstad;
+eindelijk kwamen zij uit bij de haven. Daar ter plaatse was het lang zoo levendig
+niet; slechts enkele wandelaars verkwikten zich er aan de frissche zeekoelte. Toen
+vertraagde de jonge man zijn stap eenigszins, uit vrees dat hij anders de aandacht
+op zich zou vestigen, maar de duenna bleef daarentegen op dezelfde manier haar weg
+vervolgen en keek rechts noch links om, evenals iemand die haast heeft om tehuis te
+komen, doch het houten havenhoofd, waar de goederen werden gelost, liep zij met vasten
+tred langs. Ongeveer op het midden van dat havenhoofd stond zij stil, keek even om
+zich heen, <span class="corr" id="xd33e1376" title="Bron: kuchtte">kuchte</span> toen een paar keeren en steeg eenige treden af van de trap, die naar het water liep.
+Een boot, waarin zich slechts één man bevond, lag beneden aan die trap; zij stapte
+er dadelijk in. Philippe deed dit insgelijks, de schipper stootte af en het vaartuig
+werd in beweging gebracht. De duenna had het roer gegrepen en stuurde, terwijl de
+schipper de riemen uitsloeg en het lichte bootje het water deed klieven, met de snelheid
+van een ijsvogel die over de kruin der golven scheert. Philippe gevoelde <span class="pageNum" id="pb65">[<a href="#pb65">65</a>]</span>zich geheel aan zich zelven overgelaten; hij durfde het niet wagen het woord tot de
+duenna te richten en keek nieuwsgierig om zich heen. Het duurde niet lang of hij kreeg
+een donker punt in het oog dat al heel spoedig zeer in omvang toenam, en waarheen
+het bootje gestuurd werd. Dit donkere punt werd meer en meer zichtbaar, en kort daarna
+bleek het eveneens een boot te zijn, bestuurd door één enkel man, terwijl zich daarin
+ook eene vrouw bevond. Onwillekeurig overviel Philippe eene siddering, en hij gevoelde
+dat zijn hart met versnelde slagen klopte; hij had in die vrouw donna Juana herkend.
+Na enkele minuten lagen de twee booten zij aan zij. Op een wenk van de duenna stapte
+Philippe over in de tweede boot, en de man die had geroeid kwam in de eerste. Daarop
+werden de beide booten van elkaar verwijderd, en nu bevond Philippe zich alleen, met
+haar die hij zoo innig beminde. Dit alles was met zulk een spoed afgeloopen, en had
+zoo geheel onverwachts plaats gehad, dat de jonge man, overweldigd door zijne ontroering
+een oogenblik sprakeloos bleef, en de kracht miste één enkel woord te uiten.
+</p>
+<p>—Is dat je groet, don Felipe, en dat nog wel na zulk eene lange afwezigheid?—werd
+hem half fluisterend en op eenigszins spotachtigen toon door een allerliefste stem
+gevraagd.
+</p>
+<p>—O! Juana querida, vergeef het mij!—riep hij in vervoering.—Het komt doordien ik mij
+overstelpt voel door het geluk dat mij te beurt valt. Ach! Ik gaf bijna alle hoop
+op om je te ontmoeten!
+</p>
+<p>—Eerst dezen morgen, beste Felipe, heb ik bemerkt dat gij te Maracaïbo waart. Zeer
+toevallig herkende ik je, op het oogenblik waarop je de patio van ons huis overstaakt.
+</p>
+<p>—Hoe komt het toch dat het mij in die tien dagen, die ik nu reeds hier ben, ondoenlijk
+geweest is je te zien en te spreken?
+</p>
+<p>—Helaas, beste vriend, ik geniet hier niet zooveel vrijheid als in het huisje te San
+Juan de Goava,—gaf zij zuchtende ten antwoord.
+</p>
+<p>—Is don Fernando dan niet meer zoo welwillend voor je dan vroeger?
+</p>
+<p>—Juist het tegendeel, hij schijnt veeleer nog vriendschappelijker, doch in de laatste
+dagen kwam het mij voor, alsof hij over het een of ander bezorgd is, en nu en dan
+ziet hij mij zeer treurig aan, zonder dat ik met eenige waarschijnlijkheid kan nagaan
+wat daarvan de oorzaak is.
+</p>
+<p>—Goede God! Zoudt ge door eenig onheil bedreigd worden?
+</p>
+<p>—Dat geloof ik niet, beste Felipe, en toch heb ik, mijns ondanks, een onverklaarbaar
+voorgevoel dat er spoedig iets zal gebeuren waardoor in mijn toestand eene groote
+verandering zal komen.
+</p>
+<p>—Juana, ge maakt mij angstig,—en zijn verbleekt gelaat <span class="pageNum" id="pb66">[<a href="#pb66">66</a>]</span>bevestigde die woorden.—Helder mij dit<span id="xd33e1394"></span> in ’s hemels naam op! Hoe komt ge op die verontrustende gedachte?
+</p>
+<p>—Dit kan ik je niet zeggen, Felipe, want het is ook voor mij een raadsel. Het eenige
+dat ik heb kunnen opmerken is, dat die veranderde gemoedsstemming van don Fernando
+eerst sinds een paar weken is ontstaan. Toen ontving hij, met een schip dat van het
+vaste land kwam, een brief, en de inhoud van dien brief scheen op hem zeer veel indruk
+te maken. Hij gaf toen dadelijk last dat een prachtig verblijf, enkele uren van de
+stad, hoogst bekoorlijk gelegen, met den meesten spoed bewoonbaar gemaakt moest worden.
+</p>
+<p>—Dat ligt naar den kant van Merida, niet waar?
+</p>
+<p>—Juist, juist!
+</p>
+<p>—Nu ik heb dat niet alleen gezien, maar ben er zelfs in geweest, het is werkelijk
+een zeer prachtig verblijf. Don Fernando heeft mij vertelt dat hij het in orde liet
+brengen voor een hoog geplaatst persoon, dien hij ieder oogenblik kon verwachten.
+</p>
+<p>—Die zelfde mededeeling heeft hij ook aan mij gedaan, doch hij heeft er nog een paar
+woorden bij gevoegd, die ik meer raadde dan verstond en wel<span id="xd33e1403">:</span> „Arm kind!” Hoe veel moeite ik ook deed om er iets meer van te vernemen, toch was
+dat alles te vergeefs; don Fernando bleef zeer geheimhoudend, en het gelukte mij verder
+niet iets te vernemen; daartoe bepaalt zich dus alles, doch, beste vriend, wij zijn
+nu lang genoeg over mij bezig geweest, laten wij liever over jou praten. Hoe is ’t
+mogelijk dat ge het gewaagd hebt hier in de stad te komen, ik sidder als ik denk aan
+de mogelijke gevolgen. Ge weet toch dat ieder vreemdeling die in de Spaansche koloniën
+wordt aangehouden onmiddellijk ter dood wordt gebracht, niet waar? De wet is te dien
+opzichte onverbiddelijk.
+</p>
+<p>—Dat weet ik, lieveling, maar wat geef ik er om! Ik wilde tot iederen prijs je weerzien,
+om je nogmaals te zeggen dat ik je liefheb.
+</p>
+<p>—En ik dan, beste Philippe<span>,</span> ik heb je immers ook lief?
+</p>
+<p>—Ja, maar zeker toch niet zoozeer als ik.
+</p>
+<p>—Misschien, maar hoe dit zij, ik beef en sidder voor je! Als ge eens ontdekt werd.
+</p>
+<p>—Wees daarover niet ongerust, liefste. Ik ga door voor een Spanjaard, en niemand hier
+vermoedt dat ik tot eene andere natie behoor. Ik ben secretaris bij den graaf de l’Atalaya,
+die een zeer voornaam heer is.
+</p>
+<p>—Dit stelt mij eenigszins gerust, maar toch zou de geringste onvoorzichtigheid je
+ondergang kunnen bewerken.
+</p>
+<p>Philippe glimlachte guitig.
+</p>
+<p>—Maar hoe zijt ge er in geslaagd, om de bescherming te verkrijgen van den graaf de
+l’Atalaya?—hernam de jonge dame.
+</p>
+<p>—Lieve, beste, het zou veel te lang duren om je dit in geuren <span class="pageNum" id="pb67">[<a href="#pb67">67</a>]</span>en kleuren te vertellen, maar zeg mij veel liever hoe ge er toe gekomen zijt om hier
+in volle zee een samenkomst met mij te willen hebben?
+</p>
+<p>—Wel, beste vriend, dat komt omdat ik sinds eenige dagen, waarom weet ik niet, strenger
+dan anders in het oog wordt gehouden. Als ik hier of daar heen wil gaan, dan volgt
+men mij op korten afstand, en dus was ik er te benauwd voor dat men ons in de stad
+of op onze wandeling mocht gewaar worden.
+</p>
+<p>—Maar die schippers dan, die geroeid hebben?
+</p>
+<p>—Die zijn op mijn hand.
+</p>
+<p>—Hum!—deed de jonge man hooren, en schudde daarbij het hoofd.—Nu, ge kent die menschen
+zeker beter dan ik, dus zal ik daarover maar zwijgen. Zou ik je nog eens kunnen ontmoeten?
+</p>
+<p>—Helaas, beste vriend! Dat zal te bezwaarlijk gaan!
+</p>
+<p>De jonge man zuchtte, greep haar hand, drukte die innig, en vroeg op teederen toon:
+</p>
+<p>—Juana, stelt ge het volste vertrouwen in mij?
+</p>
+<p>—Zeker doe ik dat, beste vriend, want ik heb je lief en ben overtuigd dat wederkeerig
+ook jij mij liefhebt!
+</p>
+<p>—En zijt ge evenzeer er van overtuigd, dat al mijne handelingen, wat ik ook doen moge,
+geen ander doel hebben dan om met je te worden vereenigd, en je gelukkig te maken?
+</p>
+<p>—Dat geloof ik vast en zeker, Philippe.
+</p>
+<p>—Voor die woorden zeg ik je dank, beste Juana! Nu is alles goed, want ge hebt mij
+juist beoordeeld. Let nu goed op het geen ik je verder ga zeggen, querida Juana, want
+het is om ons geluk, om mijn leven te doen.
+</p>
+<p>—Spreek, beste vriend! Alles wat ge van mij verlangt, zal ik stipt ten uitvoer brengen.
+</p>
+<p>—Zonder aarzelen?
+</p>
+<p>—Ja, zonder de minste aarzeling.
+</p>
+<p>—Misschien zal ik binnen twee of drie dagen genoodzaakt zijn dit land te verlaten.
+</p>
+<p>—Ach, Philippe!—kreet zij smartelijk.
+</p>
+<p>—Maar om er spoedig terug te keeren,—vervolgde hij,—dat zweer ik je lieve beste.
+</p>
+<p>—Helaas! Weer eene scheiding!
+</p>
+<p>—Die echter de laatste zal zijn,—werd door hem verzekerd.—Één, misschien twee maanden
+kan mijne afwezigheid duren, maar stellig niet langer, en als ik terugkom dan zal
+dit zijn om je nooit meer te verlaten.
+</p>
+<p>—Waarlijk? Kan ik daarop rekenen?
+</p>
+<p>—Ik verzeker het je op mijn woord als edelman!—bevestigde hij zeer opgewonden.—Maar,
+Juana, dan moet ge ook, als ik er <span class="pageNum" id="pb68">[<a href="#pb68">68</a>]</span>niet ben je kloek en krachtig toonen; de gedachte aan mij moet voor je zijn als een
+talisman, die je beschermt tegen alles wat men jegens je mocht beproeven. In één woord,
+blijf volharden in liefde voor mij.
+</p>
+<p>—Vertrek dan gerust en onbekommerd, beste vriend.—Wat er ook gebeure moge, ge zult
+mij terug vinden, zooals gij mij verlaten hebt. Ik ben immers reeds voor God uw vrouw?
+Maar hoe zal ik bericht krijgen van uw terugkomst?
+</p>
+<p>—Laat je lieve oogen maar telkens over de zee dwalen, vooral als er schepen in aantocht
+zijn. Het schip aan boord waarvan ik zal wezen, zal aan den fokkemast een vlag met
+zwarte en witte ruiten in top hebben.
+</p>
+<p>—Zwarte en witte ruiten. Goed Philippe ik zal dat niet vergeten.
+</p>
+<p>—Luister nu goed toe, liefste Juana; wat er bij mijn terugkeer in de stad mocht voorvallen,
+wat men je ook te mijnen opzichte mocht vertellen, let er niet op, blijf er doof voor,
+en beoordeel mij niet, eer ik zelf bij je gekomen ben om mij te rechtvaardigen.
+</p>
+<p>—Nu maakt gij mij waarlijk beangst. Beste vriend wat zijt ge dan voornemens te doen?
+</p>
+<p>—Dit is iets wat ik zelf nog niet weet, Juana, maar ik ben er zeker van dat het mij
+gelukken zal. Zorg er vooral voor dat ge in uwe vertrekken blijft, hoe erg men ook
+bij u mocht aandringen om uit te gaan; ge moet je daar ten sterkste tegen verzetten.
+Mocht het noodlot mij te lang van je verwijderd houden, dan zal ik een of meerdere
+boodschappers tot je zenden, die ge gemakkelijk kunt herkennen, want zij dragen allen
+om den rechter arm een band met de zelfde kleuren als de vlag aan den fokkemast. Die
+lieden kunt ge ten volle vertrouwen en gerust doen alles wat zij zeggen. Hebt ge mij
+goed begrepen, beste Juana?
+</p>
+<p>—Ja, ja, Philippe, maar toch maakt ge mij door dit alles zeer ongerust. Zeg mij toch
+in ’s hemels naam, beste vriend, welke onheilspellende plannen ge toch hebt.
+</p>
+<p>—Querida Juana, ik bedenk geen ander plan dan om voor altijd met je vereenigd te worden,
+en het hangt <span class="corr" id="xd33e1457" title="Bron: slecht">slechts</span> van jou af of dit plan gelukken zal.
+</p>
+<p>—O! Als dit het geval is, dan hoeft ge niet te twijfelen aan den goeden uitslag.
+</p>
+<p>—Doch hierbij blijft het niet, ge moet mij vast en stellig beloven zeer stipt al de
+instructies te volgen, die ik je gegeven heb.
+</p>
+<p>—Twijfelt ge er nog aan dat ik hierin te kort zal schieten? Stipt zal alles verricht
+worden, zoo waar ik je liefheb.
+</p>
+<p>—Ge zijt een engel, querida! Ge toont hoe blindelings ge mij vertrouwt. Van mijn kant
+doe ik er een eed op dat ge gelukkig zult worden, of ik moest sterven!
+<span class="pageNum" id="pb69">[<a href="#pb69">69</a>]</span></p>
+<p>—O! Lieveling, spreekt nu niet over sterven, niet over den dood. Ach! Mocht dit het
+geval wezen, gelooft ge dat ik dan de kracht zou hebben om je te overleven?
+</p>
+<p>—Juana, liefste, straks hebt ge gezegd dat ge een voorgevoel hadt, dat heb ik nu ook
+en wel dit, dat al onze wederwaardigheden spoedig ten einde zullen zijn.
+</p>
+<p>—God geve het, Philippe!
+</p>
+<p>—Bid Hem, dat Hij u bescherme, mijne Juana, want, zoo waar ik leef, om u te bezitten
+ga ik doen wat nog nooit eenig man heeft gewaagd.
+</p>
+<p>—O! Goede God! Ik sidder bij die gedachte!
+</p>
+<p>—Liefste, koester veeleer goede hoop!
+</p>
+<p>Op dit oogenblik vernam men dicht bij het geklots van riemen en de boot waarin de
+duenna zat, kwam uit de duisternis te voorschijn.
+</p>
+<p>—Nu moeten wij scheiden, Philippe,—zei het jonge meisje.
+</p>
+<p>—Nu reeds!—mompelde Philippe.
+</p>
+<p>—Ja, zoo ik langer uitbleef zou dit <span class="corr" id="xd33e1479" title="Bron: ergwaan">argwaan</span> kunnen wekken, en buitendien hebben wij nu toch hoop elkaar spoedig terug te zien.
+</p>
+<p>—Dat is waar liefste, en dan zal dit voor altijd wezen. Vergeet toch vooral niets
+van alles wat ik je zoozeer heb aanbevolen.
+</p>
+<p>—Ik zal niets vergeten.
+</p>
+<p>De beide booten stieten tegen elkaar.
+</p>
+<p>—Tot weerziens, Philippe,—fluisterde Juana hem toe.
+</p>
+<p>—Ja, ja, tot een spoedig wederzien, liefste beste Juana!—antwoordde hij op dezelfde
+manier. En na een langen kus op de hand, die hem werd toegereikt, beheerschte hij
+zich zelven, en stapte in de andere boot. De beide jongelieden wisselden nog een laatsten
+blik, eer de vaartuigen zich verwijderden in verschillende richting. Toen hij weer
+voet aan wal zette, boog Philippe zich naar het oor van de duenna, en zei:—Hartelijken
+dank, na-Cigala. Nooit zal ik vergeten, wat ge heden voor mij hebt gedaan! maar dien
+ring.…
+</p>
+<p>—Zult u morgen ochtend ontvangen. Goeden avond, <span>señor</span>,—voegde zij er met een vriendelijk lachje bij.
+</p>
+<p>Te huis gekomen vond Philippe dáár Montbars, die hem wachtte, en met groote stappen
+zijn slaapkamer op en neer liep.
+</p>
+<p>—Wel drommels, waar komt ge zóó laat van daan?—vroeg Montbars.
+</p>
+<p>—Van een zeetochtje,—antwoordde Philippe met het openhartigste voorkomen.
+</p>
+<p>Montbars bleef zóó versteld staan door dit antwoord, dat de jonge man in schaterend
+gelach uitbarstte.
+<span class="pageNum" id="pb70">[<a href="#pb70">70</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch9.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">IX.</h2>
+<h2 class="main">HET VERTREK.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Philippe wierp mantel en hoed af, ontgespte zijn degen en bood den vrijbuiter een
+zetel aan.—Hebt gij op mij gewacht?—vroeg hij daarna.
+</p>
+<p>—Ja, beste vriend,—gaf Montbars ten antwoord, terwijl hij plaats nam.—Reeds meer dan
+een uur heb ik hier in je slaapkamer op en neer geloopen.
+</p>
+<p>—Heeft Tributor je dan niet gezegd …
+</p>
+<p>—Toch wel, beste Philippe,—viel Montbars in.—Tributor heeft mij van alles op de hoogte
+gebracht, en verteld dat ge bezoek hebt gehad van eene soort van duenna, en met dat
+zeer eerwaardige oudje waart uitgegaan. Daaruit heb ik opgemaakt dat hier hoogst waarschijnlijk
+spraak was van een rendez-vous tusschen een paar verliefden, en dat dit bij gevolg
+wel niet zoo kort zou duren, maar daar ik je hoog noodig moet spreken, ben ik op je
+blijven wachten. Ge duidt mij dit toch niet ten kwade?
+</p>
+<p>—Volstrekt niet, waarde Montbars. Zaken gaan vóór alles, maar vooral in een toestand
+als den onze, daar wij ieder oogenblik in gevaar verkeeren om gesnapt en als dolle
+honden gemold te worden; zelfs geloof ik bemerkt te hebben dat wij bij dezen en genen
+reeds in kwaden reuk komen.
+</p>
+<p>—Dat is juist ook mijne meening.
+</p>
+<p>—Is er dan iets voorgevallen?
+</p>
+<p>—Dat zoozeer niet, doch het is best mogelijk dat dit zeer spoedig gebeurt, en daarom
+acht ik het noodig onze maatregelen te nemen.
+</p>
+<p>—Zoodat?
+</p>
+<p>—Zoodat … doch ik vrees dat <span class="corr" id="xd33e1515" title="Niet in bron">ik </span>je nu al te erg verdriet ga aandoen, vooral na je zeetochtje,—werd er spottend bijgevoegd,—en
+daardoor verwarring zal teweeg brengen in eenige zaken die ongetwijfeld hoogst aangenaam
+voor je zijn.
+</p>
+<p>—Dat doet er niets toe, waarde vriend,—verzekerde Philippe lachend.—Doch ter zake.
+</p>
+<p>—Verlangt ge dit<span class="corr" id="xd33e1520" title="Bron: .">?</span>
+</p>
+<p>—Wis en zeker.
+</p>
+<p>—Nu dan, naar ik geloof hebben wij nu reeds lang genoeg in deze streken vertoefd en
+dreigt een verder verblijf hier voor ons gevaarlijk te worden.
+</p>
+<p>—Dat ben ik volkomen met je eens,—gaf Philippe te kennen.
+<span class="pageNum" id="pb71">[<a href="#pb71">71</a>]</span></p>
+<p>—Wat!—uitte Montbars in verbazing.—Meent ge nu wat ge daar zegt?
+</p>
+<p>—Zeer zeker.
+</p>
+<p>—Dus als ik order gaf om morgen aan den dag op te breken …
+</p>
+<p>—Dan zou ik van ganscher harte dit besluit toejuichen,—vulde de ander aan.
+</p>
+<p>—Wel zoo!—sprak Montbars, wiens verwondering steeds stijgende bleef.—Heb nu toch even
+de goedheid mij daarvan nadere verklaring te geven, want ronduit beken ik je, dat
+ik er geen touw meer aan vast kan knoopen.
+</p>
+<p>—Hoe dat zoo?
+</p>
+<p>—Wel, ik dacht bepaald dat ge erg verliefd waart.
+</p>
+<p>—En daarin bedriegt gij je volstrekt niet. Ik ben tot over de ooren verliefd op een
+allerbekoorlijkst schepseltje.
+</p>
+<p>—Welnu dan?
+</p>
+<p>—Welnu, daarom juist moeten wij zoo spoedig mogelijk vertrekken.
+</p>
+<p>—O, zoo!—lachte Montbars.—Nu begin ik het te snappen.
+</p>
+<p>—Neen, waarde vriend, gij snapt niets,—gaf Philippe met zekere gevatheid te kennen<span id="xd33e1542">.</span>—Ik bemin, met eene liefde die even oprecht als onbegrensd is, eene liefde die alleen
+met mijn leven zal ophouden, een engelachtig wezen, wier hand ik nog slechts heb gekust,
+en nu zal het je duidelijk worden hoe deze zaak zich geheel anders toedraagt dan waarschijnlijk
+door je word verondersteld.
+</p>
+<p>—Dan is dit toch, neem het mij niet kwalijk, een raar soort van liefde,—merkte de
+vrijbuiter lachend aan,—daar ge de zoo zeer door u aangebeden schoone gaat ontvluchten!
+</p>
+<p>—Ontvluchten, neen, dat is de bedoeling niet, maar ik wil haar verlaten.
+</p>
+<p>—Nu, dat komt zoowat op hetzelfde neer, zou ik meenen.
+</p>
+<p>—Niet zoo precies! Men verlaat iemand, als men plan heeft terugtekomen, doch neemt
+men de vlucht, dan is dat voor altijd.
+</p>
+<p>—En dus?
+</p>
+<p>—Ben ik bereid om te vertrekken, zoodra gij maar wilt.
+</p>
+<p>—Ik zal het maar opgeven om verder daarover met je te harrewarren; achter die onverklaarbaar
+haastige bereidwilligheid schuilen zeker geheime bedoelingen, die ik niet behoef te
+kennen en dus wil ik daar niet op aandringen.
+</p>
+<p>—Hartelijk dank voor zulk eene bescheidenheid, waarde vriend.
+</p>
+<p>—Keeren wij nu terug tot onze gezamenlijke belangen. Onze kameraden zijn met hun peilingen
+en opmetingen gereed gekomen; Luiwammes is nu met de golf van Venezuela even goed
+bekend als de beste loods; verder zijn kaarten in plattegronden gemaakt van Maracaïbo<span id="xd33e1556">,</span> Merida en Gibraltar; wij zijn geheel op de hoogte van <span class="pageNum" id="pb72">[<a href="#pb72">72</a>]</span>de sterkte onzer vijanden, en in staat om tot handelen over te gaan, zoodra wij het
+geschikte oogenblik gekomen achten. Dit is meer dan wij noodig hebben, niet waar?
+</p>
+<p>—Dat stem ik toe.
+</p>
+<p>—Nu komt er nog bij, dat don Fernando d’Avila ieder oogenblik de komst verwacht van
+iemand van zeer hoogen rang, en het is voor ons alles behalve raadzaam zulk een personage
+te ontmoeten. Tot nu toe is de fortuin ons in alles zoo gunstig geweest dat het overmoedig
+zou wezen daarvan nog meer te verwachten. Onze rollen zijn hier afgespeeld, en dus
+kunnen wij van het tooneel verdwijnen.
+</p>
+<p>—Onder voorbehoud van daarop spoedig weer te verschijnen.
+</p>
+<p>—Natuurlijk. Zoo denk ik er juist ook over.
+</p>
+<p>—Doch wij kunnen toch niet zoo opeens en zonder aanleiding of reden vertrekken.
+</p>
+<p>—Zeker niet! Maar een voorwendsel is gemakkelijk te vinden. Ik moest hier immers eene
+zending vervullen, niet waar? Welnu, dat heb ik gedaan, en na al de rekeningen van
+die heeren intendanten te hebben opgenomen, nagezien en zeer nauwkeurig nagesnuffeld,
+is hier mijn taak geëindigd en dus niets natuurlijker en eenvoudiger dat ik mijne
+reis verder voortzet.
+</p>
+<p>—Dat is goed bedacht,—verklaarde de jonge man lachend.—De Gouverneur zal noch kan
+daar iets vreemds of onregelmatigs in vinden.
+</p>
+<p>—Ik heb dezen avond reeds tegen hem mij daarover een paar woorden laten ontvallen,
+en ik moet bekennen dat hij die mededeeling zeer leuk heeft opgenomen. Het blijft
+onder ons, beste vriend, maar ronduit gezegd, ik ben tot het vermoeden gekomen, hoe
+en waardoor dat weet ik zelf niet, dat don Fernando d’Avila recht in zijn schik zal
+wezen, als hij ons ziet vertrekken.
+</p>
+<p>—Dat ben ik geheel en al met je eens!—verklaarde Philippe spottend.
+</p>
+<p>—Ei! En hoe dat zoo?
+</p>
+<p>—Och, dat weet ik niet, maar toch ben ik er zeker van.
+</p>
+<p>—Mooi zoo! Nu beginnen wij weer met de raadseltjes, maar daar heb ik genoeg van, dus
+basta! Buitendien wil ik je niet langer ophouden, en daarom ga ik naar bed. Slaap
+rustig, waarde Philippe. Maar luister nog even, ik moet je toch nog een paar woorden
+zeggen.
+</p>
+<p>—En wat zullen die behelzen?
+</p>
+<p>—Alleen dit, dat ik er zeker van ben dat wij allen in deze heele zaak voor jou de
+kastanjes uit het vuur hebben gehaald en dat bij het afsluiten van de rekening blijken
+zal, dat gij het zijt die er het meeste voordeel van trekt. Heb ik goed geraden?
+</p>
+<p>Philippe begon te lachen, drukte zijn kameraad de hand en daarop scheidden zij.
+<span class="pageNum" id="pb73">[<a href="#pb73">73</a>]</span></p>
+<p>—Wat kan het mij schelen, of hij al dan niet iets heeft geraden?—sprak Philippe in
+zichzelf, zoodra hij alleen was.—Want wat daarvan zij, ik weet toch zeker dat ik staat
+kan maken op zijne vriendschap en toegenegenheid.
+</p>
+<p>Na die overdenking stapte hij in bed, weldra rustig slapende en heerlijk droomende
+tot aan den morgen. Tegen tien uur liet graaf de l’Atalaya zijn geheim-secretaris
+bij zich ontbieden. Toen Tributor in de kamer van Philippe kwam vond hij dezen nog
+slapende, met die gelukkige onbezorgdheid der jeugd, voor wie slechts het tegenwoordige
+bestaat en die zich niet bezwaart met het verledene, noch bezorgd maakt voor de toekomst.
+Tributor had veel moeite om den jongen man wakker te krijgen.
+</p>
+<p>—Loop naar den drommel, lastige kerel!—bromde Philippe die in zijn bed oprees, en
+zich nog erg slaperig de oogen uitwreef.—Ik lag juist zoo heerlijk te droomen!
+</p>
+<p>—Kom, kom!—merkte de reus zeer wijsgeerig aan.—Mijnheer Philippe weet zeer goed dat
+de mooiste droom toch niets haalt bij de werkelijkheid. Droomen zijn bedrog!
+</p>
+<p>—O! Ben jij daar, Tributor! Ik moet zeggen je draagt je naam terecht.<a class="noteRef" id="xd33e1586src" href="#xd33e1586" title="Ga naar noot 1.">1</a> Wat moet je van mij hebben?
+</p>
+<p>—Vooreerst moet ik je dit doosje ter hand stellen, dat men dezen morgen voor je heeft
+gebracht.
+</p>
+<p>—Geef op!—gelastte Philippe barsch, rukte het doosje uit zijn hand en stopte het dadelijk
+weg onder zijn beddekussen.—En verder?
+</p>
+<p>—Wat ben je haastig gebakerd van ochtend! Nu dan, Montbars wacht je in het groote
+salon; dáár zijn zeker meer dan twintig lieden die om het hardst babbelen. Naar het
+schijnt heeft men je dáár noodig.
+</p>
+<p>—Wie zijn die menschen?
+</p>
+<p>—Vooreerst onze kameraden, en dan de Gouverneur, die, ik weet niet hoeveel, geborduurde
+rokken bij zich heeft.
+</p>
+<p>—Wel alle duivels! Dan moet ik mij niet laten wachten, want het schijnt eene ernstige
+zaak te wezen.
+</p>
+<p>—Dat geloof ik ook. Gij moogt dus wel haast maken.
+</p>
+<p>—Binnen vijf minuten ben ik klaar. Ga zeggen dat ik kom.
+</p>
+<p>—Goed.
+</p>
+<p>De reus ging heen. Philippe sprong haastig uit zijn bed, en begon zich te kleeden,
+doch midden in die bezigheid hield hij even daarmee op, en greep naar het doosje dat
+hij onder zijn hoofdkussen verborgen had. Hij deed dit open en zag toen een hoogst
+<span class="pageNum" id="pb74">[<a href="#pb74">74</a>]</span>eenvoudigen ring, waarin echter een bleeke robijn van zeer hooge waarde was gezet.
+</p>
+<p>—Dat is vreemd!—mompelde hij, terwijl hij den ring nauwkeurig bekeek, en dien in zijne
+vingers ronddraaide. Toen meende hij eenig gerucht te hooren, stak dus spoedig den
+ring weer in het doosje, verborg dit op zijn borst en eindigde zijn toilet. Tien minuten
+later trad hij het salon binnen, waar hij een talrijk gezelschap bijeen vond, zooals
+hij reeds van Tributor had vernomen. Montbars had, even als dit tusschen hen den vorigen
+avond was afgesproken, zich reeds bij tijds dien morgen, zoowat tegen acht uur, naar
+den Gouverneur begeven, om dezen zijn vertrek aan te kondigen en afscheid van hem
+te nemen. Don Fernando d’Avila had den graaf de l’Atalaya zeer beleefd ontvangen,
+en hem zijn leedwezen betuigd dat hij reeds zoo spoedig de kolonie ging verlaten,
+zelfs eenigszins, doch eigenlijk slechts flauwtjes er op aandringend, dat de graaf
+zijn verblijf te Maracaïbo zou verlengen; daarna had hij, nadat bleek dat de graaf
+vast bij zijn besluit bleef, hem eene voorspoedige reis toegewenscht, en waren de
+beide heeren gescheiden schijnbaar in de beste verstandhouding. Toen Montbars daarna
+in zijne woning was teruggekomen, had hij dadelijk Tributor naar Michel, de Baskiër,
+gezonden om dezen te berichten dat alles in gereedheid moest worden gebracht om ieder
+oogenblik onder zeil te kunnen gaan, en tevens met last om met al de officieren van
+het schip aan wal te komen, ten einde afscheid te nemen van de autoriteiten der stad.
+</p>
+<p>Door Michel, den Baskiër, even als door al de vrijbuiters, die voortdurend aan boord
+gebleven en dáár al dien tijd aan de strengste discipline onderworpen waren geweest,
+was die order ontvangen met de grootste ingenomenheid, daar zij zich zeer verheugden
+over het aangekondigde vertrek. Het reeds zóólang gerekte verblijf op de kust begon
+voor allen drukkend te worden, vooreerst omdat zij in zulk een ingetogen gedrag moesten
+volharden, maar meer nog door de bestendige vrees, dat zij ieder oogenblik gevaar
+liepen te worden herkend, voor wat zij werkelijk waren. Geen wonder dus dat Michel
+de Baskiër, zich haastte de waterprovisie aan te vullen, eenige versche levensmiddelen
+op te doen, en naar boord terug te doen komen vijf of zes matrozen, die, onder voorwendsel
+van te gaan jagen, bezig waren de omstreken van de stad te verkennen. Een uur later
+was het <span class="corr" id="xd33e1606" title="Bron: tuisanker">tuianker</span> gelicht, lag de brigantijn voor het tweede anker, waren de booten aan boord geheschen
+en was alles gereed om het schip binnen vijf minuten onder zeil te brengen.
+</p>
+<p>Daarna kleedde Michel de Baskiër zich in groot tenue, begaf zich vergezeld door al
+zijne officieren naar wal, en begon met de afscheidsbezoeken bij de autoriteiten der
+stad. De Gouverneur werd echter niet in zijn paleis aangetroffen, daar hij met zijn
+staf naar den graaf <span class="pageNum" id="pb75">[<a href="#pb75">75</a>]</span>was gegaan om dien nog een <span class="corr" id="xd33e1613" title="Bron: laatst">laatste</span> woord tot afscheid toe te spreken en als eerbewijs hem uitgeleide te doen naar de
+boot, die hem aan boord van het schip moest overbrengen. Dit bezoek kenmerkte zich
+overigens door de uiterste voorkomendheid. Nu don Fernando er zeker van was dat de
+graaf niet langer te Maracaïbo zou vertoeven, aarzelde hij niet om nogmaals bij hem
+aan te dringen het vertrek nog wat uit te stellen, en daarin werd hij gesteund door
+zijne officieren, doch zooals licht te begrijpen is, al die verzoeken bleven te vergeefs.
+Met hoogst beleefde bewoordingen, bedankte Montbars al de heeren voor dit bewijs van
+hoffelijkheid, doch bleef standvastig weigeren, zich beroepende op de overwegende
+verplichtingen van de zending, die hij had te vervullen. Juist op dat oogenblik trad
+Philippe het salon binnen, en ieder haastte zich hem te begroeten.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span> conde,—sprak de Gouverneur,—daar het u ondanks onze vurige begeerte om u nog eenige
+dagen in ons midden te doen vertoeven, onmogelijk is aan dit verlangen te voldoen,
+verzoek ik u de verzekering aan te nemen, dat wij allen dit zeer betreuren. Wees er
+van verzekerd dat bij ieder onzer lang in herinnering zal blijven het slechts al te
+korte bezoek, waarmede gij ons hebt vereerd.
+</p>
+<p>—Gaarne verklaar ik u, mijnheer de Gouverneur, dat het leedwezen, dat mij door u uit
+aller naam wordt kenbaar gemaakt, mij niet alleen verheugd, maar dat ik zelfs trotsch
+daarop ben. Houd u er van overtuigd, mijne heeren, dat dit leedwezen ook door mij
+wordt gedeeld.
+</p>
+<p>—Helaas <span>señor</span>! Waarschijnlijk keert gij zeer spoedig naar Europa terug en is dit dus ongetwijfeld
+de laatste keer, dat wij de eer genieten u hier te ontmoeten.
+</p>
+<p>—Wie weet! mijnheer de Gouverneur!—gaf Montbars ten antwoord met een bijna onmerkbare
+zweem van spotternij.—Het toeval speelt zulk een groote rol in het lot van den mensch,
+dat wij misschien elkaar eer zullen terugzien dan gij veronderstelt.
+</p>
+<p>—Dat geve God, <span>señor</span> conde! Laat ik u mogen verzekeren, dat, zoo dit plaats mocht grijpen, wij allen het
+zouden beschouwen als een groot geluk.
+</p>
+<p>—Dat zij aan de beslissing van God overgelaten, <span>señor</span>!
+</p>
+<p>—Vergun mij nu, <span>señor</span> conde, u nog een enkele vraag te doen.
+</p>
+<p>—Gaarne <span>señor</span>. Het zou mij zeer veel genoegen doen, zoo ik u in een of ander opzicht van dienst
+kon wezen, om op die manier, hoe weinig het mocht zijn, u mijne dankbaarheid te betoonen
+voor de van u genotene gastvrijheid. Zou dit wellicht het geval wezen?
+</p>
+<p>—Misschien, <span>señor</span> conde. Zijt gij van plan Chagres aan te doen alvorens gij u naar Vera-Cruz begeeft?
+<span class="pageNum" id="pb76">[<a href="#pb76">76</a>]</span></p>
+<p>—Mag ik weten <span>señor</span>, met welk doel die vraag door u wordt gedaan?
+</p>
+<p>—O, zeker caballero! Op dit oogenblik heb ik onder mijne berusting een bedrag van
+honderd vijftig duizend piasters<a class="noteRef" id="xd33e1662src" href="#xd33e1662" title="Ga naar noot 2.">2</a>, dat ik reeds sinds lang naar Panama had moeten zenden, doch wij zijn hier zooals
+u bekend is, <span>señor</span>, op een als het ware afgelegen post, en tot nu toe heb ik geen gelegenheid kunnen
+vinden om dit te bewerkstelligen.
+</p>
+<p>—En dus?—vroeg Montbars op zonderlingen toon.
+</p>
+<p>—Waarlijk, caballero, ronduit wil ik u bekennen dat de verantwoordelijkheid van zulk
+een aanzienlijke som mij zwaar begint te drukken en als gij u mocht willen belasten
+met de overbrenging, zoudt gij mij ontzaglijk verplichten.
+</p>
+<p>—Het doet mij ontzettend veel leed, <span>señor</span>,—gaf Montbars tamelijk droogjes ten antwoord,—dat ik niet in staat ben aan uw verlangen
+te voldoen, doch dit is letterlijk onmogelijk.
+</p>
+<p>—En waardoor, <span>señor</span> conde?
+</p>
+<p>—Om de eenvoudige reden, caballero, dat het volstrekt niet zeker is of ik Chagres
+zal aandoen, want eigenlijk heb ik daar niets te verrichten, en hoogst waarschijnlijk
+zal de op de kust zoo veranderlijke wind ons veeleer in de ruimte houden, zoodat er
+veel kans zou bestaan, dat dit geld lang onder weg bleef eer het de plaats van bestemming
+bereikte.
+</p>
+<p>—Dus moet gij het afslaan?
+</p>
+<p>—Zoo is het, <span>señor</span>, doch geloof mij, ik doe dit zeer tegen mijn wil, toch dunkt mij is het beter dat
+dit geld nog eenigen tijd onder uwe bewaring blijft te meer daar er toch slechts weinige
+dagen zullen verloopen vóór de aankomst der konvooien uit Europa, en dan hebt gij
+gelegenheid te kust en te keur, om u te ontslaan van die bezwarende verantwoordelijkheid.
+</p>
+<p>—Genoeg, caballero, laten wij er verder niet meer over spreken en houd mij dit onbescheidene
+verzoek ten goede.
+</p>
+<p>—Daarvan kan geen sprake zijn, caballero, want ik ben het veeleer die u verschooning
+zou moeten vragen. Waarlijk zou het mij heel veel genoegen hebben gedaan, zoo ik u
+in dit opzicht van dienst had kunnen wezen! Doch thans is het uur van scheiden aangebroken,
+<span>señor</span>!
+</p>
+<p>Op het plein vóór het huis stonden de paarden gezadeld en gereed; men verliet de vertrekken
+en ieder steeg op. Eene eerewacht stond onder de saguan onder de wapenen. Montbars
+voerde den stoet aan, onder geleide van don Fernando; al pratende reed men naar de
+haven. De straten, die men moest door trekken, waren ondanks het vroege uur opgepropt
+door eene zeer talrijke menigte lieden die <span class="pageNum" id="pb77">[<a href="#pb77">77</a>]</span>onder herhaalde toejuichingen, niet ophielden, met hoeden, doeken en sjerpen te zwaaien.
+Met zeer veel ingenomenheid werd don Montbars naar rechts en links gegroet. Philippe
+deed alle moeite onder de menigte die zich op den weg voor den stoet verdrong, het
+bekoorlijke gelaat van Juana gewaar te worden, doch dit was vergeefsche moeite; de
+jonge man versmoorde een zucht, en werd droevig gestemd. Eindelijk bereikte men het
+havenhoofd, waar de matrozen reeds druk in de weer waren de bagage naar de daarvoor
+klaar liggende vaartuigen te brengen; toen steeg men af, en begonnen de laatste afscheidsgroeten.
+Eene eigenaardigheid van de Spanjaarden is de langwijligheid hunner plichtplegingen,
+doch Montbars achtte het raadzaam daaraan kort en bondig een eind te maken, en nauwelijks
+had hij bemerkt dat de bagage was ingescheept, of hij gaf een wenk aan zijne officieren,
+dat zij hem moesten volgen, en stapte onmiddellijk in zijn boot.
+</p>
+<p>—Wel drommels,—begon Michel, de Baskiër zoodra de boot ver genoeg van den wal was.—Kommandant,
+dat is daar straks toch een zonderlinge inval van je geweest.
+</p>
+<p>—Over welken inval spreekt ge eigenlijk, oude jongen?—vroeg Montbars glimlachend.
+</p>
+<p>—Wel, om dat geld te weigeren, dat die Gouverneur je zoo goedsmoeds aanbood!
+</p>
+<p>—Ge zegt iets zonder daarbij door te denken, kameraad. Wij zijn toch geen dieven,
+naar ik meen? Wij zijn dappere, maar eerlijke vrijbuiters, niet waar?
+</p>
+<p>—Daar zegt ge een goed woord, kommandant! Maar toch zevenhonderd vijftig duizend francs!
+’t Is geen kleinigheid!
+</p>
+<p>—Kom, kom, Michel, wees gerust daarover, met geduld komt alles terecht! Het geld,
+dat ik niet heb willen aannemen, zullen wij later toch wel vinden, dat beloof ik je!
+Maar buitendien, misschien was dat aanbod juist een valstrik geweest van den Gouverneur.
+</p>
+<p>—Dat zou ook waar kunnen zijn, maar waar of niet, toch hebt ge gelijk, kommandant.
+</p>
+<p>Een kwartier later sneed de schooner met volle zeilen door het water, met de snelheid
+van eene meeuw die over de golven scheert, en werd tot afscheid begroet door het gejuich
+der opgewonden menigte, die zich op het havenhoofd verdrong om getuige te zijn van
+het vertrek.
+</p>
+<p>De kajuitsjongen Zijden-Draad, was verdwenen. Als men Montbars daarover sprak, lachte
+hij even geheimzinnig, als hij gewoonlijk deed als hij ergens geen ander antwoord
+op wilde geven.
+<span class="pageNum" id="pb78">[<a href="#pb78">78</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e1586">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e1586src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Tributor,—zoo iets als tolheffer.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e1586src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+<div class="fndiv" id="xd33e1662">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e1662src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">2</a></span> Ongeveer vier maal honderd duizend gulden.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e1662src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch10.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">X.</h2>
+<h2 class="main">DE BEIDE NEVEN.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Op een mooien ochtendstond, juist toen de zon even boven den horizont te voorschijn
+was gekomen, gereed om hare koesterende stralen overal om zich heen te verspreiden,
+traden twee mannen uit een bosch, dicht begroeid met guajava-, mastik- en bloeiende
+oranjeboomen, waarvan de uiterste takken hun zwaar gebladerte in het heldere en koele
+water van den Artibonite deden weerspiegelen. Zij bevonden zich hoogstens drie uren
+van de stad Port-de-Paix; een stad die geacht kon worden eene der voornaamste schuilnesten
+te zijn van die geduchte roofvogels, de flibustiers, die spottend met de Spaansche
+macht en als om die te trotseeren, stoutmoedig en onvervaard hun nest hadden opgeslagen
+op de kust van de rijkste kolonie, het verwijfde en weelderige Hispaniola.
+</p>
+<p>Die beide mannen keken vorschend en angstvallig om zich heen, en toen zij zich verzekerd
+hielden dat niemand hen bespionneerde, daalden zij langs het vrij ruime steile pad
+van den oever van den stroom af, maakten daarna eene lichte prauw van boomschors,
+die onder de struiken verborgen was, los, en trokken die naar zich toe, waarna zij
+er uitwierpen alles wat er in aanwezig was, zooals pagaaien, een mast, en dergelijke
+dingen. Daarna droegen zij de prauw op hunne schouders naar den voet der glooiing
+en keerden haar toen om, met het doel om er zoowel een schuilplaats van te maken voor
+de zonnestralen, als voor onbescheidene blikken. Zij bevestigden haar stevig, door
+middel van staken, die van afstand tot afstand in den grond werden gestoken, gingen
+daarna in de schaduw liggen, en begonnen een en ander klaar te maken voor hun ontbijt.
+</p>
+<p>Wij zullen het oogenblik, waarop zij zich daarmee bezig houden, te baat nemen om den
+lezer eenigszins nader met hen in kennis te brengen. Beiden waren gekleed als Fransche
+boekaniers; de grof linnen onderbroek, die even over de knieën viel en op de heupen
+werd teruggehouden door een gordel van krokodillenvel, de twee hemden over elkaar
+aangetrokken, en die met bloed- en vetvlekken bemorst waren, de tent van fijn linnen,
+die krap opgerold en samengeperst, als een bandelier om hunne schouders was geslagen,
+en op het hoofd de bol van een hoed met oogklep. Hunne wapens bestonden uit drie dolken
+en een mes, gestoken in een koker van buffelvel, die aan hun gordel naast een kruithoorn
+en kogelzak was gehecht, benevens uit een van die lange geweren, uit de fabriek van
+<span class="pageNum" id="pb79">[<a href="#pb79">79</a>]</span>Brachie te Dieppe, die men in die dagen bestempelde met den naam van flibustiers-geweren.
+</p>
+<p>Zoo gewapend waren die mannen in staat zich krachtdadig te verweren, zoo het ongeluk
+wilde dat zij in aanraking kwamen met dezen of genen die twist met hen wilde zoeken.
+Trouwens getuigden hunne gelaatstrekken, en hun door wind, regen en zon gebruinde
+tint, van zulk een vasten wil, en toonden hun forsche lichaamsbouw, en de buitengewoon
+stevige armen, voorzien van peezen en spieren, zoo dik en hard als touwen, zulk een
+mate van kracht, dat men zich wel tweemaal zou bedacht hebben, eer men besloot het
+hun lastig te maken.
+</p>
+<p>Die beide personen waren betrekkelijk nog jong, en voor zoover men kon nagaan, want
+hartstochten en buitensporigheden hadden hun gelaat reeds geteekend, waren zij nog
+niet boven de veertig. Doch ondanks dat gansche voorkomen zullen wij, als wij luisteren
+naar wat zij elkaar te zeggen hebben, spoedig bemerken dat zij niet zijn waarvoor
+zij willen doorgaan, maar veeleer een paar vossen in leeuwenhuiden; en even spoedig
+tot het inzicht komen dat die kleeding als boekaniers eigenlijk niet anders is dan
+eene vermomming. Toch moeten wij er dadelijk bijvoegen dat die vermomming zóó juist
+was aangebracht, dat zelfs de slimste mensch, na een zeer nauwkeurig en ernstig onderzoek,
+toch nog veel kans zou gehad hebben, zich er door om den tuin te laten leiden.
+</p>
+<p>De toebereidselen tot het ontbijt hadden niet veel tijd in beslag genomen, en onze
+beide personages, wier magen zeker geprikkeld waren tengevolge van een vermoeienden
+marsch door zulk een eenzame streek langs ongebaande wegen, verorberden met smaak
+wat zij hadden medegebracht en voerden middelerwijl in het Spaansch een gesprek, doch
+niet dan met ingehoudene, half fluisterende stem, alsof zij, ondanks de hen omringende
+eenzaamheid, beangst waren dat het geluid hunner stemmen door den ochtendwind zou
+worden overgebracht naar de ooren van lieden, die konden zijn uitgezonden om hen te
+bespieden of te overvallen.
+</p>
+<p>—Hoe ver zijn wij hier van Port-de-Paix?—vroeg een van hen.
+</p>
+<p>—In vogelvlucht genomen,—gaf de ander met vollen mond ten antwoord,—omstreeks vijf
+kwartier, doch als men de paden moet volgen minstens drie uren.
+</p>
+<p>—Hum! Dan zijn wij toch nog al ver doorgedrongen, naar mij dunkt!
+</p>
+<p>—Misschien zelfs te ver, doch als wij niet zoo ver gekomen waren, hadden wij veel
+kans gehad hem te missen dien wij willen ontmoeten.
+</p>
+<p>—Zijt ge <span class="corr" id="xd33e1730" title="Bron: benaauwd">benauwd</span>, dat wij zóó dicht bij de stad wellicht eene minder aangename ontmoeting zouden kunnen
+hebben?
+<span class="pageNum" id="pb80">[<a href="#pb80">80</a>]</span></p>
+<p>—Dat is niet zeer waarschijnlijk edele heer, want in de vlakte waar wij ons nu bevinden,
+is op dit oogenblik geen enkel stuk wild te vinden; ik durf er alles onder te verwedden,
+dat tien uren hier in den omtrek geen spoor van een stier zou te ontdekken zijn. Dit
+weten de boekaniers zeer goed, en daarom hebben zij deze streken verlaten, daar zij
+hier zeker in geen maand iets onder schot zouden krijgen.
+</p>
+<p>—Ik moet toestemmen Birbomono,—hernam de eerste spreker<span>,</span>—dat er veel waar is in wat daar door je <span class="corr" id="xd33e1739" title="Bron: word">wordt</span> aangevoerd, maar naar mijne meening, zijn de vrijbuiters niet de eenige vijanden
+die wij te duchten hebben.
+</p>
+<p>—En welke andere vijanden worden dan door u bedoeld, edele heer?—vroeg Birbomono,
+want het was werkelijk de mayordomo.—Ik moet in alle nederigheid bekennen dat ik u
+niet begrijp.
+</p>
+<p>—Op wie zou ik anders doelen dan op de Caraïben, die verschrikkelijke stroopers, die
+zoo mogelijk nog wreeder zijn dan de boekaniers.
+</p>
+<p>Birbomono begon hartelijk te lachen.—<span lang="es">Vive Dios</span>, edele heer! Gij vergeet welke kleeding op dit oogenblik door u wordt gedragen. De
+Caraïben zijn de onverzoenlijke vijanden der Spanjaarden, dit is waar, maar daarentegen
+zijn zij de trouwe vrienden van de Broeders der Kust, en als bij toeval enkele dier
+wilden ons op het spoor kwamen dan zouden zij, verre van het ons lastig te maken,
+veeleer alles doen wat ons aangenaam kon zijn, daarvan ben ik overtuigd.
+</p>
+<p>—Het is mogelijk,—gaf de ander ten antwoord, naar het scheen slechts ten halve overtuigd,—toch
+moet ik je bekennen dat het mij bijna berouwt, dat wij ons zóó ver gewaagd hebben,
+hoewel wij niet geheel en al aan ons zelven zijn overgelaten en de drie detachementen,
+die ik in het bosch in hinderlaag gelegd heb, op het eerste signaal ons te hulp zullen
+komen.
+</p>
+<p>—Gij weet, edele heer, hoe ik over die detachementen denk,—gaf de ander op een onbeschrijfelijk
+minachtenden toon te kennen.—Gij en ik, wij beiden, hebben hen aan het werk gezien<a class="noteRef" id="xd33e1752src" href="#xd33e1752" title="Ga naar noot 1.">1</a> en weten bij ondervinding wat van hen te verwachten is! Neen! Liever dan op hen,
+reken ik in zoo’n geval op mij zelven!
+</p>
+<p>—Caraï Birbomono! De tijd vliegt om, en onze man komt niet!
+</p>
+<p>—Hij zal komen, edele heer. Geduld maar, geduld!
+</p>
+<p>—Rekent ge er zoo vast op?
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure p080width"><img src="images/p080.jpg" alt="Te nauwernood had Birbomono een honderd passen gedaan, of hij stond bijna vlak tegenover Francoeur.—Blz. 83." width="491" height="720"><p class="figureHead">Te nauwernood had <span class="corr" id="xd33e1765" title="Bron: Borbomono">Birbomono</span> een honderd passen gedaan, of hij stond bijna vlak tegenover Francoeur.—Blz. 83.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb80b">[<a href="#pb80b">80</a>]</span></p>
+<p>—Oordeel zelf! Het is u bekend dat mijne meesteres, na zóó vele jaren in het verborgen
+te hebben geleefd, zich gevestigd heeft <span class="pageNum" id="pb81">[<a href="#pb81">81</a>]</span>te Port-de-Paix. Dáár heeft zij op mijn aanraden, en om aan alle vermoedens te ontkomen,
+eene soort van hotel ingericht, waar de voornaamste aanvoerders der flibustiers huisvesting
+kunnen verkrijgen.
+</p>
+<p>—Dat alles weet ik lang en breed, maar het blijft voor mij een raadsel, hoe de Broeders
+der Kust, die zoozeer en terecht als fijne speurhonden bekend staan, onnoozel genoeg
+zouden zijn, zich door haar zóó te laten beet nemen, en haar niet, reeds den eersten
+dag den besten als eene Spaansche herkend zouden hebben.
+</p>
+<p>—De vrijbuiters, edele heer, zijn niet zóó wantrouwend als gij wel gelooft; hun meerder
+vertrouwen ligt in hunne kracht. Maar buitendien wij zijn te Port-de-Paix aangebracht
+door een Hollandsch schip, en ontscheept onder opgave dat wij uit Europa kwamen. Wij
+gaven ons uit voor Vlamingen, onze papieren waren in de beste orde. Wat kon men dus
+meer verlangen?
+</p>
+<p>—Niets en te minder daar de <span class="corr" id="xd33e1778" title="Bron: Castiljaansche">Castiliaansche</span> taal nog algemeen in Vlaanderen, dat aan den koning van Spanje toebehoort, gesproken
+wordt.
+</p>
+<p>—Juist zoo is het, en dan nog ten overvloede, hoe zou er bij zulke lieden, die zich
+door niets ter wereld schrik laten aanjagen, de minste vrees kunnen bestaan voor eene
+reeds bejaarde dame, die niemand anders bij zich heeft dan één enkele bediende? Men
+heeft ons dan ook integendeel ontvangen met de meeste welwillendheid, en zooveel mogelijk
+geholpen bij het in orde brengen van onze nieuwe inrichting.
+</p>
+<p>—Ja, de flibustiers zien het zelfs gaarne dat vreemdelingen zich bij hen vestigen,
+niet waar?
+</p>
+<p>—Zeker, zeker! Dat geeft hun een gezetene, oppassende, nijvere bevolking, die later,
+naar zij hopen, er toe zal bijdragen om hun inwendigen toestand tot gezonder voet
+te brengen.
+</p>
+<p>—Ga door, ik stel in uwe mededeelingen groot belang.
+</p>
+<p>—Edele heer, ik heb er niet veel meer bij te voegen, alleen dit nog, dat Francoeur,
+dus noemen de vrijbuiters den man over wien wij het nu hebben, zich ten onzent heeft
+gevestigd, en dat de brief dien gij mij hebt doen toekomen, door mij aan hem is overhandigd.
+</p>
+<p>—En wat heeft hij toen gezegd?
+</p>
+<p>—Hij scheen zeer ontroerd, edele heer, toen hij dien brief onder de oogen kreeg, en
+een oogenblik later zei hij kortaf, „goed, ik zal komen.”
+</p>
+<p>—Dan is het wel, want hij zal woord houden. En is uwe meesteres nog al tevreden?
+</p>
+<p>—Ja, voor zooverre, dit voor haar mogelijk is, maar gij weet, edele heer, dat ik vrij
+gauw iets opmerk.
+</p>
+<p>—En wat hebt ge opgemerkt?
+</p>
+<p>—Iets wat mij zeer <span class="corr" id="xd33e1794" title="Bron: bevreemt">bevreemdt</span>, edele heer. Donna Clara, die <span class="pageNum" id="pb82">[<a href="#pb82">82</a>]</span>gewoonlijk zoo stil en afgetrokken is, en meermalen weken lang geen woord uit, toont
+voor dat jonge mensch eene bijzondere genegenheid te koesteren.
+</p>
+<p>—Wel zoo! Wat zegt ge mij daar, Birbomono!
+</p>
+<p>—De waarheid, edele heer! Zoodra zij hem gewaar wordt, heldert haar anders zoo somber
+gelaat geheel op, en als hij zoo nu en dan haar toespreekt, dan is het of het geluid
+zijner stem haar ontroert. Komt hij een enkelen keer in de algemeene kamer, dan volgt
+zij hem met hare blikken, let op al zijne bewegingen en zucht dan diep bij zijn vertrek,
+en laat het hoofd hangen. Zij zelve houdt het toezicht over zijn kamer en al zijne
+kleeren in orde, het is alsof zij die zorg aan geen ander wil overlaten en zich gelukkig
+gevoelt door al die bemoeiingen om het den jongen man alles naar genoegen te maken.
+Mij dunkt, edele heer, dat ook gij dit alles zeer bevreemdend zult vinden.
+</p>
+<p>—Dat is ook zoo! Hebt ge er donna Clara nooit over gesproken?
+</p>
+<p>—Slechts ééns. Toen heb ik het gewaagd haar een opmerking te maken, maar dadelijk
+viel zij mij in de rede, heeft met een engelachtig glimlachje den vinger op haar mond
+gelegd en tot mij gezegd op zulk een gevoelvollen toon, dat de tranen mij in de oogen
+kwamen, „Birbomono, trouwe vriend, laat mij trachten hiermede al mijn leed te verdooven.
+Ik heb dien jongen man lief, alsof ik zijne moeder en hij mijn eigen kind ware. Zeker
+is hij door eene genadige beschikking van God bij mij geplaatst, tot troost over het
+verlies dat ik geleden heb, en tracht te vergeten.” En, edele heer, wat kon ik daartegen
+inbrengen? Niets, en daarom zweeg ik.
+</p>
+<p>—Ja, ja,—mompelde de eerste spreker, en streek met de hand langs zijn voorhoofd, waarop
+klam zweet parelde.—Het is als eene beschikking van God! Dat Zijn heilige wil geschiedde!
+Maar hoe denkt die jonge man zelf over haar?
+</p>
+<p>—Och, edele heer, ik geloof dat hij er eigenlijk in het geheel niet over denkt, om
+de eenvoudige reden dat hij er niet op let. Hij is iemand van gansch andere geaardheid
+dan zijne metgezellen, somber en terughoudend. Hij dobbelt niet, drinkt niet, houdt
+zich met geen vrouwvolk op en dikwerf is de vraag bij mij opgerezen, hoe komt zulk
+een man onder de vrijbuiters?
+</p>
+<p>—Toch schijnt hij onder hen eenige vrienden te hebben.
+</p>
+<p>—Hoogstens een paar, Pierre Legrand en Philippe d’Ogeron, maar die twee zijn reeds
+lang op eene expeditie uit, en dus leeft hij geheel op zich zelf.
+</p>
+<p>—Kent Montbars hem?
+</p>
+<p>—Dat geloof ik niet, of liever gezegd, daar weet ik niets van. Toen wij te Port-de-Paix
+kwamen, was Montbars reeds ongeveer een maand van daar vertrokken, en is nog niet
+teruggekomen.
+<span class="pageNum" id="pb83">[<a href="#pb83">83</a>]</span></p>
+<p>—Nu dat doet er ook niet toe, Birbomono. Blijf, zooals ik je dit dringend heb verzocht,
+dien zonderlingen jongen man goed in het oog houden; ik heb daarvoor zeer gewichtige
+redenen, die ik je later zal kunnen mededeelen.
+</p>
+<p>—Het is voor mij genoeg dat mij dit door u wordt gelast, edele heer, verder behoor
+ik mij daarmee niet te bemoeien. Doch ik geloof dat ik eenig gerucht hoor,—voegde
+hij er bij,—en vermoed dus dat hij in aantocht is.
+</p>
+<p>—Tracht te zien of dit zoo is, vriendlief, en <span class="corr" id="xd33e1816" title="Bron: mogt">mocht</span> het zoo zijn breng hem dan bij mij.
+</p>
+<p>De mayordomo verwijderde zich na een wenk van verstandhouding, en verdween spoedig
+tusschen de dichte struiken van de savanne. Tenauwernood had hij een honderd passen
+gedaan, of hij stond bijna vlak tegenover iemand die met snellen tred naderde. Die
+persoon was Francoeur, de flibustier<a class="noteRef" id="xd33e1821src" href="#xd33e1821" title="Ga naar noot 2.">2</a>.
+</p>
+<p>—Ik kom laat, niet waar, Birbomono?—vroeg hij en wischte het zweet van zijn gelaat.
+</p>
+<p>—Och, neen!—gaf de mayordomo ten antwoord.—Het is nog niet veel later dan acht uur,
+en als ik mij niet vergis, was de samenkomst bepaald tegen half negen.
+</p>
+<p>—Dat is waar ook! Nu, des te beter, want ik zou mij niet gaarne hebben laten wachten.
+Waar is de persoon die mij heeft doen verzoeken naar hier te komen?
+</p>
+<p>—Wil mij volgen, mijnheer, hij wacht u hier kort bij.
+</p>
+<p>—Wijs mij dan den weg. Ik verlang er naar hem te ontmoeten. Doch nauwelijks kreeg
+de jonge man den boekanier in het oog, of hij keerde zich zeer teleurgesteld naar
+Birbomono, en zei vrij barsch:—Wat heeft dat te beduiden? Wat verlangt die man van
+mij? En waar is de …
+</p>
+<p>—Een oogenblik geduld, mijnheer, als ik je verzoeken mag,—viel de boekanier haastig
+in. Daarna wendde hij zich naar den mayordomo en zei:—Birbomono, vriendlief, laat
+ons alleen, en wil er voor zorgen dat wij door niemand lastig worden gevallen. Mocht
+je iets verdachts bespeuren in de savanne, kom ons dan terstond waarschuwen.
+</p>
+<p>De mayordomo groette, greep zijn geweer, en ging heen zonder een woord te spreken.
+De boekanier bleef hem nakijken, doch zoodra hij hem niet meer kon bespeuren, keerde
+hij zich naar den jongen man en stak dezen zijn hand toe.
+</p>
+<p>—Welkom, neef,—begon hij,—het doet mij genoegen je hier te zien.
+<span class="pageNum" id="pb84">[<a href="#pb84">84</a>]</span></p>
+<p>—Hoe! Wat!—uitte Francoeur één en al verbazing.—Zoudt gij werkelijk …
+</p>
+<p>—Don Sancho de Penaflor<a class="noteRef" id="xd33e1838src" href="#xd33e1838" title="Ga naar noot 3.">3</a> zijn,—vulde de ander aan.—Ja, neef die ben ik in hoogst eigen persoon.
+</p>
+<p>—Maar de kleeding …
+</p>
+<p>—Is eene zeer goed bedachte en niet minder goed uitgevoerde vermomming, niet waar?
+Het kwam mij voor dat die te dezer gelegenheid den Gouverneur van Sint-Domingo beter
+zou passen, dan zijn schitterend ambtsgewaad.
+</p>
+<p>—Gaarne wil ik je bekennen, waarde neef, dat die vermomming zoo volkomen is dat ik
+zelfs nu, ondanks dat ik er alles van weet, moeite heb je te herkennen.
+</p>
+<p>Eene omhelzing der beide edellieden <span class="corr" id="xd33e1847" title="Bron: volgden">volgde</span> en daarna gingen zij naast elkaar zitten.
+</p>
+<p>—En laat ons nu spreken over onze zaken,—hernam don Sancho,—zoo ge dit goedvindt,
+want daarvoor zijn wij hoofdzakelijk hier gekomen.
+</p>
+<p>—Ik ben tot je orders, neef. Doch zeg eerst, hoe zijt ge toch te weten gekomen, waar
+ik was?
+</p>
+<p>—Het is immers een mijner eerste plichten er voor te zorgen dat ik alles weet, niet
+waar? Welnu, ik heb informaties ingewonnen en dit was voldoende. Beste vriend, zijt
+ge waarlijk nog zoo onnoozel om te meenen dat wij onder ulieden geen spionnen zouden
+hebben? Kom dan van die dwaling terug, want wij hebben er verscheidene en onder hen
+zeer slimme vossen die wij, onder ons gezegd, zeer duur moeten betalen. Doch nu ter
+zake, herinnert ge je nog neef, ons laatste gesprek te Vera-Cruz?
+</p>
+<p>—Ieder woord daarvan heb ik goed in mijn geheugen gehouden.
+</p>
+<p>—En dus zeker ook trouw in acht genomen alles wat ik je toen zoo ernstig op het hart
+heb gedrukt niet waar?
+</p>
+<p>—Ge moet mij dit ten goede houden, maar eerlijk gesproken, weet ik eigenlijk niet
+waarop ge zinspeelt.
+</p>
+<p>—Dan zal ik mij nader verklaren. Ik vertrouw namelijk dat ge, daar ik je dit zoo dringend
+verzocht heb, je stipt hebt onthouden van alle briefwisseling met Zijne Excellentie
+den hertog de Penaflor, mijn vader, daar ge <span id="xd33e1858">hiermeê</span> zoudt wachten tot wij elkaar weer ontmoet hadden, en nadat ge van mij de verdere
+ophelderingen zoudt ontvangen hebben, die ik je beloofde.
+</p>
+<p>—Waarde don Sancho, ik wil openhartig jegens je zijn,—verklaarde de jonge man, doch
+met eenige aarzeling in zijn stem,—en als gij alles van mij vernomen hebt, spreek
+dan een oordeel over mij uit.
+<span class="pageNum" id="pb85">[<a href="#pb85">85</a>]</span></p>
+<p>—Goed!—uitte de markies kortaf terwijl hij de wenkbrauwen fronste,—ik ben geheel gehoor.
+</p>
+<p>—Er zijn reeds verscheiden maanden verloopen, sedert wij te Vera-Cruz zóó onverwacht
+afscheid van elkaar moesten nemen, nadat de hertog de Penaflor de goedheid had mij
+die zeer gevaarvolle zending toe te vertrouwen; in dat tijdsverloop is er heel wat
+voorgevallen zonder dat ik ooit iets van je vernam. Herhaaldelijk, doch altijd te
+vergeefs heb ik moeite gedaan om je te ontmoeten; ik moest het er dus voor houden
+dat gij òf uwe belofte vergeten hadt, òf dat gij, bij nadere overtuiging op uw besluit
+teruggekomen, en niet meer van plan waart mij die verdere ophelderingen te geven.
+Daarentegen ontving ik van den hertog de Penaflor, wiens onvermoeibare werkzaamheid
+gij kent, boodschap op boodschap, om mij aan te moedigen, zonder aarzeling of ontmoediging
+de gedragslijn, die hij mij had afgebakend, te volgen, en zoodoende de eervolle zending
+te vervullen, waardoor Spanje verlost zou worden van hare geduchtste tegenstanders
+in deze wateren. Wat kon ik nu anders doen dan gehoorzamen? Te meer daar stipte gehoorzaamheid
+aan de ontvangen bevelen, niet alleen bevorderlijk zou zijn aan de belangen van mijn
+land, maar evenzeer aan de voldoening mijner wraak. En buitendien had ik mijn woord
+als edelman verpand, en ge weet, neef, dat geen enkel lid van ons geslacht ooit in
+gebreke is gebleven zijn woord gestand te blijven.
+</p>
+<p>—O!—barstte don Sancho los, met opeen geperste lippen, en door toorn verwrongene trekken.—Hoe
+herken ik in dit alles de helsche overmacht van mijn vader, en zijn onverzoenlijken
+haat! Het is weer zooals altijd, alles is door hem vooraf berekend, alles heeft hij
+voorzien!
+</p>
+<p>—Wat wilt ge daarmee zeggen, neef? Ge maakt mij werkelijk ongerust! Wat bedoelt ge
+met die woorden?
+</p>
+<p>—Ga maar door don Gusman, ga maar door! Nu is het toch meer dan waarschijnlijk te
+laat om je verdere ophelderingen te geven! Wie weet welk onherstelbaar onheil er reeds
+is gesticht!
+</p>
+<p>—Om Gods wil, don Sancho! Ge zult toch niet weigeren om uitleg van uwe woorden te
+geven?—smeekte de jonge man bevende van ontroering.
+</p>
+<p>—Zeg eerst alles wat ge nog te zeggen hebt, neef, en daarna … zal ik zien of ik aan
+uw verzoek kan voldoen.
+</p>
+<p>—Er is verder niet veel meer door mij te vertellen.—Trouw en stipt heb ik tot nu toe
+de zending vervuld, die mij is opgedragen. De hertog de Penaflor is steeds door mij
+op de hoogte gehouden van al de plannen en bewegingen der flibustiers. Gisteren bij
+voorbeeld heb ik nog iemand naar hem gezonden om hem bericht te geven over een zeer
+groote expeditie die tegen een der havens van het vaste <span class="pageNum" id="pb86">[<a href="#pb86">86</a>]</span>land op til is, en hoogst waarschijnlijk, zal worden aangevoerd door Montbars, die
+ieder oogenblik op Tortue wordt verwacht, en door de voornaamste gezagvoerders van
+de Broeders der Kust. Nu is de beurt aan u neef, nu zal ik naar u luisteren.
+</p>
+<p>Don Sancho stond op, keek den ander een oogenblik zeer droefgeestig aan, drukte de
+hand op zijn schouder, en voegde hem op meewarigen toon toe:—Thans heb ik je niets
+meer te zeggen, arme jongen! Ge zijt overgeleverd aan de macht van een man, die je
+het hart zal breken, zonder dat ge in staat zult zijn je er tegen te verzetten. Je
+wreekt je zelven niet, maar het is tot bevrediging van zijn eigen haat, waaraan hij
+je dienstbaar gemaakt heeft. Arme kerel! Ge zijt niets dan een werktuig in zijne handen!
+</p>
+<p>—Maar wat moet ik dan doen? Zeg mij, in ’s hemels naam, wat ik doen moet?
+</p>
+<p>Don Sancho aarzelde een poos, en sprak eindelijk somber:—Don Gusman, ik mag geen nadere
+verklaring geven. Tracht de bedoeling mijner woorden te raden.
+</p>
+<p>—Hoe kan ik dat? Het hoofd loopt mij om!—viel de ander radeloos uit<span id="xd33e1881">.</span>
+</p>
+<p>—Ik wil je herinneren aan de woorden van den heiligen Remigius tot Clovis: „Verbrand
+wat ge aangebeden hebt, aanbid wat gij verbrand hebt.”
+</p>
+<p>—En wat wil dit zeggen?—vroeg don Gusman gejaagd.
+</p>
+<p>—Dat wil zeggen,—werd door den markies ten antwoord gegeven met nog somberder stem,—dat
+wil zeggen dat de hertog de Penaflor mijn vader is wien ik gehoorzaamheid en ontzag
+verschuldigd ben, met andere woorden en kort af, dat wil zeggen, dat ik zwijgen moet.
+Maar als vriend en bloedverwant geef ik je nog eene laatste en hoogst ernstige waarschuwing,
+thans is het mij niet geoorloofd duidelijker tot je te spreken, maar wees voorzichtig,
+don Gusman<span>,</span> wees voorzichtig.
+</p>
+<p>Hij maakte zich gereed heen te gaan.
+</p>
+<p>—<span class="corr" id="xd33e1893" title="Bron: En">Een</span> woord nog, één enkel woord slechts, dat mij ten minste tot <span class="corr" id="xd33e1896" title="Bron: leiddraad">leidraad</span> kan dienen, in al die geheimzinnigheid!
+</p>
+<p>—Ik mag niet meer zeggen.
+</p>
+<p>—O! Het is of ik vervloekt ben!—barstte don Gusman los, als verpletterd door overmaat
+van smart.
+</p>
+<p>—Misschien wel!—beaamde don Sancho met onbeschrijfelijk medelijden.—Doch verlies alle
+hoop niet, en doe uw best te raden wie werkelijk uwe vijanden zijn. Vaarwel!
+</p>
+<p>—Zal ik je nog terug zien?
+</p>
+<p>—Ja.
+</p>
+<p>—Wanneer?
+</p>
+<p>—Dat weet ik niet, maar waarschijnlijk te laat om een vreeselijke <span class="pageNum" id="pb87">[<a href="#pb87">87</a>]</span>ontknooping te verhoeden, zoo je de bedoeling mijner woorden niet begrepen <span class="corr" id="xd33e1909" title="Bron: heb">hebt</span>. Nog eenmaal, vaarwel, beste neef en denk aan den heiligen Remigius.
+</p>
+<p>Daarna drukte hij hem de hand en ging heen.
+</p>
+<p>—Helaas! Helaas!—riep de jonge man uit, radeloos wanhopend.—Genadige God! Wie zal
+mij tot gids zijn in zulk een ondoordringbare geheimenis<span class="corr" id="xd33e1916" title="Bron: .">?</span>
+</p>
+<p>Hij hoorde eenig gerucht en keek dadelijk op, wellicht zich vleiende met de hoop,
+dat zijn neef, met zijn smart bewogen, zou terug zijn gekomen, doch spoedig bemerkte
+hij zijne dwaling, het was Birbomono, die naar hem toekwam.
+</p>
+<p>—Zullen wij naar Port-de-Paix terugkeeren, <span>señor</span>?—vroeg de mayordomo.
+</p>
+<p>—Laat ons opstappen,—werd kortaf geantwoord, en zonder er verder een enkel woord bij
+te voegen begaf don Gusman zich op weg, voorafgegaan door Birbomono, die voor hem
+het pad baande.
+</p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e1752">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e1752src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie „de Zeeschuimers” bij dezelfde Uitgevers de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e1752src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+<div class="fndiv" id="xd33e1821">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e1821src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">2</a></span> Zie „de Zeeschuimers” bij dezelfde uitgevers, de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e1821src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+<div class="fndiv" id="xd33e1838">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e1838src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">3</a></span> Zie „de Boekaniers” en „de Zeeschuimers” bij dezelfde uitgevers de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz,
+te ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e1838src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch11" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch11.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XI.
+</h2>
+<h2 class="main">DE TERUGKOMST.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Tijdens Francoeur, Martial, of wel don Gusman de Tudela, al naar de lezer verkiest
+hem te noemen, vertoefde op de plaats der bijeenkomst in de Groote Vlakte aan de oevers
+van den Artibonite, waar zijn neef don Sancho de Penaflor hem bescheiden had, heerschte
+er te Port-de-Paix een buitengewone opgewondenheid. Eene voor de gansche bevolking
+hoogst belangrijke tijding, had zich met de snelheid van een loopend vuurtje verspreid
+en de inwoners hadden terstond daarop hunne huizen verlaten, kroegen en herbergen
+waren leeggeloopen, en de menigte begaf zich in groote haast naar den kant van de
+haven, onder luid vreugdegejuich elkaar stootend en verdringend, daar ieder er het
+eerst bij wilde wezen om een goed plaatsje te veroveren.
+</p>
+<p>Nu moet erkend worden dat die tijding voor de Broeders der Kust van het hoogste gewicht
+en al die opschudding wel degelijk waard was; de wachter die aan de punt Marigot op
+den uitkijk was geplaatst, had de aankomst geseind van een schooner, bemand door de
+vermaardste flibustiers van Tortue, een brigantijn die reeds zoo lang geleden vertrokken
+was, dat men die verloren of door de Spanjaarden genomen achtte en er aan wanhoopte
+haar ooit terug te zien. <span class="pageNum" id="pb88">[<a href="#pb88">88</a>]</span>Geen wonder dus dat men uitermate verheugd was, en geestdrift ieder had aangegrepen.
+</p>
+<p>Werkelijk was het die schooner; begunstigd door een flinke bries liep het schip onder
+volle zeilen snel en lustig de haven binnen, en reeds kon men de Broeders der Kust,
+die in groepjes op het dek stonden en vroolijk met hunne mutsen wuifden ten bewijs
+van eene gelukkige terugkomst, gemakkelijk onderscheiden.
+</p>
+<p>Knarsend viel het anker neer, de zeilen werden gegeid, en de heer d’Ogeron, die met
+zijne officieren op de uiterste punt van het havenhoofd stond, en dit oogenblik met
+ongeduld verbeidde, kon zich niet langer bedwingen, en stapte haastig in de prauw,
+die voor hem gereed lag en nu met krachtige riemslagen naar de brigantijn werd geroeid.
+</p>
+<p>Montbars zelf stond bij den valreep gereed om hem te ontvangen en stak de hand uit
+om hem aan boord te helpen, maar de Gouverneur greep den valreep en sprong ondanks
+zijne gezetheid vlug en behendig op het dek.
+</p>
+<p>—Wees welkom, mijnheer d’Ogeron!—sprak Montbars, en deed dit vergezeld gaan door een
+hartelijken groet.
+</p>
+<p>—Dubbel welkom gij zelf!—uitte de Gouverneur opgeruimd.—Wel verduiveld! Ik dacht niet
+anders of gij allen waart naar de grondvergadering gegaan, want het kwam geen oogenblik
+bij mij op, dat gij je door de gavachos zoudt hebben laten snappen. Ik verzeker je
+dus, waarde Montbars, dat er mij nu een heel pak van het hart genomen is.
+</p>
+<p>—Ik zeg je oprechtelijk dank voor die woorden, mijnheer, en acht het een bijzonder
+voorrecht voor mij je hier te mogen zien, want ik heb zeer veel met je te bepraten,
+zoodat, wanneer gij niet zoo dadelijk aan boord gekomen waart, mijn eerste bezoek
+bepaald aan u zou zijn geweest.
+</p>
+<p>—Hum! Hum!—liet de heer d’Ogeron schertsend hooren.—Dan schijnt er wat nieuws op til
+te zijn?
+</p>
+<p>—Zoo is het.
+</p>
+<p>—Dan hebt ge zeker eene goede reis gemaakt?
+</p>
+<p>—Een uitmuntende.
+</p>
+<p>—En hoeveel brengt ge mee?
+</p>
+<p>—Niets.
+</p>
+<p>—He! Noemt ge dit dan eene uitmuntende reis?
+</p>
+<p>—Zeker.
+</p>
+<p>—Daar kan ik niet goed bij! Verklaar je nader.
+</p>
+<p>—Zeer gaarne, en liefst op staanden voet, zoo gij daar niets tegen hebt.
+</p>
+<p>—Twijfelt ge daar aan? Ik ben immers zonder verwijl uitsluitend aan boord gekomen
+om het verslag over de expeditie uit uw eigen mond te vernemen.
+<span class="pageNum" id="pb89">[<a href="#pb89">89</a>]</span></p>
+<p>—Nu, dan kan het niet beter. Wees zoo goed met mij naar mijn kajuit te gaan.
+</p>
+<p>—Waarvoor is dat noodig? Mij dunkt dat wij dat hier ook wel kunnen afhandelen.
+</p>
+<p>—Ja, als wij over koetjes en kalfjes hadden te praten, maar niet nu ik met u iets
+te bepraten heb, dat tusschen ons moet blijven.
+</p>
+<p>—Wel drommels!—liet de andere hooren, en wreef zich in de handen.—Wat spreekt ge geheimzinnig!
+Ik hoop toch dat de kool de sop waard is, he?—werd er spottend bijgevoegd.
+</p>
+<p>—Gij zult dat zelf kunnen beoordeelen zoo gij met mij naar beneden gaat.
+</p>
+<p>—Gaarne, gaarne, maar vertel mij eerst even hoe het komt dat ge op een brik zijt uitgevaren
+en op een schooner terugkomt?
+</p>
+<p>—Ei, ei!—luidde het antwoord.—Heb je dat reeds opgemerkt?
+</p>
+<p>—Dat was toch waarachtig gauw genoeg te zien, dunkt mij.
+</p>
+<p>—Het komt omdat mijn brik die tamelijk oud en zoo lek als een zeef was, bij een stormvlaag
+onder mijn voeten is weggezonken en ik met enkele metgezellen verplicht ben geworden,
+op het vaste land een schuilplaats te zoeken.
+</p>
+<p>—He! op het vaste land midden onder de gavachos. Maar beste vriend, dan hebt ge u
+letterlijk gewaagd in het hol van den wolf.
+</p>
+<p>—Dat is zoo, maar zooals ge ziet, ben ik er ongedeerd uitgekomen.
+</p>
+<p>—Het zou er ook waarachtig hier mooi uitgezien hebben als dit niet het geval ware
+geweest.
+</p>
+<p>—Wel mogelijk,—luidde het eenigszins droefgeestige antwoord.—Maar misschien zal dit
+mij een volgenden keer niet weer gelukken.
+</p>
+<p>—Kom, kom! Dat weet ge niet!
+</p>
+<p>—Wie weet! zooals de gavachos zeggen, doch wat daarvan zij, gij ziet mij nu springlevend
+weer, zeer bereid, dit zweer ik je, om op nieuw er de proef van te nemen wat ook later
+de gevolgen mogen zijn. En als gij het mij nu veroorlooft zal ik je nu naar mijne
+kajuit voorgaan.
+</p>
+<p>—Doe zoo, daar ge dit noodig schijnt te vinden.
+</p>
+<p>De Gouverneur volgde Montbars, die hem naar zijn kajuit bracht en plaats deed nemen
+aan een tafel waar rum, water, suiker, citroen en notenmuskaat gereed stond. Gewoon
+aan de gastvrijheid der flibustiers maakte de heer <span class="corr" id="xd33e1975" title="Bron: d’Ogeren">d’Ogeron</span> dadelijk een grogje voor zich klaar en middelerwijl werd Philippe even door Montbars
+ter zijde genomen om hem met een paar woorden te gelasten, dat niemand tot de kajuit
+mocht worden toegelaten. De jonge man groette zijn oom, wisselde met dezen een paar
+woorden ter verwelkoming, en haastte zich toen weer naar het dek, waar zijn eerste
+zorg was <span class="pageNum" id="pb90">[<a href="#pb90">90</a>]</span>een wacht bij de luikklep te plaatsen, met uitdrukkelijken last te zorgen dat niemand
+naar beneden ging. De beide heeren waren er nu zeker van niet lastig gevallen noch
+beluisterd te zullen worden en konden er dus nu in alle gerustheid toe overgaan hunne
+zaken te behandelen. Montbars zette even de lippen aan zijn glas, en opende daarna
+het gesprek.
+</p>
+<p>—Waarde mijnheer d’Ogeron,—zoo begon hij.—Hebt gij nog altijd evenveel vertrouwen
+in mij?
+</p>
+<p>—Het onbepaaldste vertrouwen, beste vriend—werd onmiddellijk en zonder de minste aarzeling
+door den Gouverneur verzekerd.—Maar zeg mij eens waarom doet gij mij zulk eene zonderlinge
+vraag?
+</p>
+<p>—Omdat ik, hoewel bijna zeker van het antwoord dat ik zou ontvangen, er toch behoefte
+aan had dit nog eens uit uw mond te vernemen.
+</p>
+<p>—Welnu, dan zult ge er mee voldaan zijn, niet waar?
+</p>
+<p>—Volkomen!
+</p>
+<p>—Op je gezondheid!
+</p>
+<p>—Op de uwe!—Zij klonken.
+</p>
+<p>—Ik had echter nog eene andere beweegreden,—hernam Montbars.
+</p>
+<p>—Wel drommels! Dacht ge nu waarlijk dat ik dit niet begrepen had? En wat is die beweegreden?
+</p>
+<p>—Deze, dat ik je iets onmogelijks heb voor te stellen.
+</p>
+<p>—Voor jou Montbars bestaat er niets onmogelijks!
+</p>
+<p>—Meent gij dit?
+</p>
+<p>—Ja, het is mijne vaste overtuiging, dit verzeker ik je op mijn woord.
+</p>
+<p>—Dank je. Nu, dan zal alles wel losloopen.
+</p>
+<p>—Goed! Maar waarin bestaat dan die onmogelijke zaak?
+</p>
+<p>—Laat ik eerst een gesprek in uw geheugen terugroepen dat wij enkele dagen vóór de
+herovering van het Schildpaddeneiland met elkander hadden.
+</p>
+<p>—Doe zoo, wij hebben al den tijd.
+</p>
+<p>—Toen heb ik je gezegd, indien gij het je nog herinnert, dat onze Vereeniging, zoo
+die op meer solide grondslagen gevestigd was, in staat zou zijn de Spaansche macht
+te doen beven en sidderen, en dat wij dan, zoo wij wilden, krachtig en sterk genoeg
+zouden zijn om aan den handel der Spanjaarden in de Amerikaansche koloniën een knak
+toe te brengen, zoo al niet dien geheel te vernietigen.
+</p>
+<p>— Juist, diezelfde woorden zijn door je gebezigd, en ik heb de bedoeling daarvan zoo
+ten volle begrepen, dat ik er toen ten sterkste op aangedrongen heb, zoo spoedig mogelijk
+te trachten Tortue te heroveren, als een uitnemend strategisch punt om den vijand
+in bedwang te houden.
+<span class="pageNum" id="pb91">[<a href="#pb91">91</a>]</span></p>
+<p>—En als gevolg daarvan hebben wij het Schildpaddeneiland hernomen.
+</p>
+<p>—Ja, en de gavachos zullen dit nimmer meer in hun bezit krijgen, tenminste zoolang
+ik de eer zal hebben uw Gouverneur te zijn, dit verzeker ik je!
+</p>
+<p>—Daaraan twijfel ik ook geenszins, doch ik geloof dat thans de tijd daar is, om een
+goeden slag te slaan.
+</p>
+<p>—Nu zal ik dan eindelijk iets vernemen,—meende de oude heer die met kleine slokjes
+zijn grogje uitdronk—en naar de manier waarop die zaak door u word ingeleid, vermoed
+ik dat die allesbehalve eene kleinigheid is.
+</p>
+<p>Montbars lachte even, en zei schertsend<span id="xd33e2009">:</span>
+</p>
+<p>—Men kan voor u toch niets verborgen houden!
+</p>
+<p>—Kom, kom! Vertel er nu meer van.
+</p>
+<p>—Moet ik open spel met u spelen?
+</p>
+<p>—Zeker.
+</p>
+<p>—Zult gij mij niet beschuldigen, een halve dwaas of een dweeper te zijn?
+</p>
+<p>—Noch het een, noch het andere. Ik houd je voor een zeer ernstig man, die geen expeditie,
+welke ook, zult wagen, dan na daarvan eerst goed alle kansen te hebben overwogen.
+</p>
+<p>—Nu als dit het geval is, wil <span class="corr" id="xd33e2021" title="Niet in bron">je </span>dan verder luisteren.
+</p>
+<p>—Ik ben geheel gehoor.
+</p>
+<p>—Ik heb je reeds verteld, dat ik, na het verlies van mijn schip, de toevlucht naar
+het vaste land had genomen. Waarheen denkt gij dat het toeval mij heeft gebracht?
+</p>
+<p>—Ja, hoe kan ik dit gissen?
+</p>
+<p>—Ongeveer een paar mijlen onder den wind in de golf van Maracaïbo.
+</p>
+<p>—Ei, ei, ik ken die. Behalve de gavachos houden zich daar wilden op, met wie men ook
+liever niet in aanraking moet komen. Ge zult het er dus wel kwaad te verantwoorden
+gehad hebben, waarde Montbars!
+</p>
+<p>—Toch niet, want nauwelijks was ik aangeland, of ik ontmoette daar uw neef Philippe,
+die zijn brigantijn in eene verlatene kreek aan de kust verborgen had.
+</p>
+<p>—Wat drommel had de snaak dáár uit te voeren?
+</p>
+<p>—Dat weet ik niet, en ronduit gezegd heb ik hem daarnaar niet eens gevraagd.
+</p>
+<p>—Dan zal ik dat doen, daar kunt ge op aan!
+</p>
+<p>—Dat is iets wat u aangaat. Doch toen is bij mij de gedachte ontstaan op een nieuw
+plan.
+</p>
+<p>—Dat is juist iets voor een man als gij,—verklaarde de Gouverneur, met eene hoffelijke
+buiging.—En wat is dat plan? <span class="pageNum" id="pb92">[<a href="#pb92">92</a>]</span>Ik twijfel er niet aan of het zal er een wezen, dat meer dan gewone stoutmoedigheid
+vereischt.
+</p>
+<p>Montbars beantwoordde zijn buiging.
+</p>
+<p>—Och!—zei Montbars op onverschilligen toon.—Het is eigenlijk zoo ingewikkeld niet.
+Het is zeer eenvoudig en bestaat alleen maar in de verovering van Maracaïbo.
+</p>
+<p>—Maracaïbo te nemen!—viel de heer d’Ogeron uit, van zijn stoel opspringend.—Maracaïbo
+te nemen!—herhaalde hij.
+</p>
+<p>—Anders niet. Hoe denkt gij daarover?
+</p>
+<p>—Wel verduiveld! Ik ben er geheel en al door verbluft! En ge doet, naar uwe gewoonte,
+mij die vraag als met het pistool op de borst.
+</p>
+<p>—Zijt gij er dan zoozeer over verwonderd?
+</p>
+<p>—Ik moet zeggen dat ik je met al uwe koelbloedigheid hoogst naïef vind, op mijn woord!
+Maar vertel mij nu eens, is het je alles waarlijk ernst?
+</p>
+<p>—Twijfelt gij daaraan? Langer dan een maand loop ik al met dit plan rond, in al dien
+tijd heb ik over niets anders gedacht.
+</p>
+<p>—Maar je bent gek, stapelgek. Het is te gek om er langer over te praten!
+</p>
+<p>—Zoo, zoo! Nu heeft het er toch veel van alsof ge in mij niet veel meer dan een kwâjongen
+ziet!
+</p>
+<p>—Dat komt omdat ik mij geen begrip kan maken hoe zulk een dwaas plan in iemands brein
+kan opkomen, Maracaïbo te willen veroveren!
+</p>
+<p>—En waarom niet?
+</p>
+<p>—Och, kerel! Ge schijnt wel te denken dat je tot alles in staat zijt!
+</p>
+<p>—Dat is juist de beste manier om in alles te slagen. Maar luister nu liever verder
+en bedaard, want voor dit plan is reeds meer verricht, dan door je kan vermoed worden<span id="xd33e2054">.</span>
+</p>
+<p>Daarop deelde Montbars tot in de geringste bijzonderheden alles mede, wat er tijdens
+zijn verblijf op de kust was voorgevallen; de manier waarop hij in de stad was gekomen,
+de wijze waarop hij dáár ontvangen was, de voorbereidende maatregelen door hem genomen,
+en dergelijke zaken meer. De heer d’Ogeron luisterde met open mond; hij durfde zijne
+ooren niet te vertrouwen. Toch was dezelfde heer d’Ogeron voor geen klein geruchtje
+vervaard; hij was zelf jaren achtereen vrijbuiter geweest, had menig heldenfeit bedreven
+en dan nog welke feiten! Maar aan zulke ongehoorde expedities had men in zijn tijd
+niet gedacht; en dit plan ging alles te boven wat men uitzinnigs bedenken kon, en
+grensde aan het onbestaanbare! Hij was dan ook, zooals hij reeds aan Montbars had
+gezegd, geheel en al overbluft, en waande half dat hij eigenlijk aan een nachtmerrie
+<span class="pageNum" id="pb93">[<a href="#pb93">93</a>]</span>ten prooi was. Montbars glimlachte, lepperde aan zijn grogje en besloot bedaard en
+onverstoord zijne mededeelingen, met eene verdere ontwikkeling van zijn plan, en van
+de middelen die moesten gebezigd worden om het goede gevolg daarvan te verzekeren.
+Het gevolg daarvan was het gewone, wanneer twee flinke mannen tegenover elkaar staan
+en die twee elkaar reeds lang kennen, en naar waarde weten te schatten; wie van hen
+dan de meeste stoutmoedigheid betoont, eindigt met den ander te overtuigen, en zijn
+plannen te doen aannemen, al moeten die dan ook op sommige punten eenigermate worden
+gewijzigd. Zoo ging het ook nu; de heer d’Ogeron helde langzamerhand over tot de meeningen
+<span class="corr" id="xd33e2061" title="Bron: vrn">van</span> Montbars, trad met hem in discussies over het <span class="corr" id="xd33e2064" title="Bron: geopporde">geopperde</span> plan, en eindigde met daaraan zijne goedkeuring te verleenen.
+</p>
+<p>—Het is een grootsch plan,—verklaarde hij ten slotte,—en geheel den man waardig, die
+het heeft durven ontwerpen, maar de uitvoering zal vele bezwaren opleveren.
+</p>
+<p>—Minder dan gij denkt, mijnheer<span id="xd33e2070">.</span> Want als wij het nu eens bedaard nagaan, waar komt dan eigenlijk alles op neer? Op
+eene verrassing, op niets anders,—verzekerde Montbars op stelligen toon.—Gij moet
+vooral niet uit het oog verliezen, dat het betreft een zeer afgelegen streek, bijna
+van elke hulp van buiten verstoken en daardoor genoegzaam aan zich zelf overgelaten;
+de bewoners zijn niet talrijk en verspreid over eene groote oppervlakte, de garnizoenen
+zwak, en de versterkingen onbeduidend. Wij moeten met de snelheid des bliksems de
+kolonie overvallen, zoodat de kolonisten niet kunnen gissen met wie zij eigenlijk
+te doen hebben, en geen tijd meer hebben om, na van den eersten schrik te zijn bekomen,
+zich te verzamelen. Zóó zal onze slag geslagen en zullen wij weer ingescheept zijn,
+terwijl zij nog in het onzekere zijn wie hunne vijanden waren.
+</p>
+<p>—Maar stel eens dat je een Spaansch eskader ontmoet?
+</p>
+<p>—Geen nood! Dan zullen wij het bevechten, en zoo noodig in den grond boren. Daarenboven,
+wie niet waagt, wie niet wint, volgens het spreekwoord. Wij hebben kans op een ontzaglijken
+buit, want gij kunt je niet voorstellen welke onmetelijke rijkdommen in dat land te
+vinden zijn.
+</p>
+<p>—Dat wil ik graag gelooven,—zei de heer <span class="corr" id="xd33e2077" title="Bron: d’Ogeren">d’Ogeron</span> lachend—want wij zijn daar nog nooit geweest, voor zoover ik mij herinner?
+</p>
+<p>—Nooit; ook dient Maracaïbo, als het ware, tot stapelplaats voor de andere koloniën,
+zoo veilig gelooven de inwoners zich dáár voor iederen overval.
+</p>
+<p>—Arme Spanjaarden! Dan hebben zij niet het minste vermoeden van wat hen boven het
+hoofd hangt.
+<span class="pageNum" id="pb94">[<a href="#pb94">94</a>]</span></p>
+<p>—Hoe heb ik het nu, wordt gij waarlijk weemoedig bij het aanstaande lot van de gavachos?
+</p>
+<p>—Ja, ja! Want ik denk daarbij aan het vreeselijke bloedbad dat gij onder hen zult
+aanrichten.
+</p>
+<p>—Nooit zal ik naar mijn zin genoeg van die verwenschte natie kunnen laten ombrengen!—viel
+Montbars uit op barschen toon en met woeste blikken.
+</p>
+<p>—Hebt ge dan aan hen zulk een gloeienden haat?
+</p>
+<p>—Ik?! Ik zou graag, even als Nero, nieuwe straffen willen uitdenken, om hen des te
+erger te doen lijden! Maar bepalen wij ons nu tot onze zaken. Hoeveel schepen zijn
+er hier?
+</p>
+<p>—Te Port-de-Paix?
+</p>
+<p>—Te Port-de-Paix, te Margot, te <span class="corr" id="xd33e2092" title="Bron: Leogane">Leogana</span>, op Tortue, in één woord overal.
+</p>
+<p>—Niet bijzonder veel; hoogstens een dertig, maar daarvan zijn zeker twaalf of veertien
+bijna niet in staat om zee te houden.
+</p>
+<p>—Dan zijn er toch meer dan wij noodig hebben, mits dat het snelzeilers zijn; en in
+dat geval koop ik ze.
+</p>
+<p>—Sapperloot! Dan moet het je niet aan geld ontbreken!
+</p>
+<p>—Ik ben heer en meester over de schatkist der Twaalven,—gaf Montbars lachend ten antwoord.
+</p>
+<p>—Zoo dikwerf heb ik reeds hooren spreken over die Vereeniging der Twaalven<a class="noteRef" id="xd33e2102src" href="#xd33e2102" title="Ga naar noot 1.">1</a>,—merkte de heer d’Ogeron aan, met ietwat ontevreden gelaat.
+</p>
+<p>—Laat die je geen <span class="corr" id="xd33e2107" title="Bron: bezorgheid">bezorgdheid</span> inboezemen, mijnheer. De opperste leiding berust in mijne handen, en die vereeniging
+heeft geen ander doel, dan de glorie en het fortuin van de flibustiers.
+</p>
+<p>—Goed, dan zal ik daarover niet verder spreken, doch onder voorbehoud later daarop
+terug te komen.
+</p>
+<p>—Ieder oogenblik ben ik daartoe bereid, mijnheer. Dus hebt gij er niets tegen mij
+die schepen te verkoopen?
+</p>
+<p>—Van dit oogenblik af, kunt gij er over beschikken.
+</p>
+<p>—Ik dank je! Nu komt het er op aan manschappen aan te werven.
+</p>
+<p>—Aan manschappen ontbreekt het niet.
+</p>
+<p>—Wel mogelijk, doch ik moet mij beter uitdrukken. De mannen waaraan ik behoefte heb,
+moeten geharde kerels zijn, bereid en in staat om mij tot naar de hel te volgen, zoo
+ik dit eischte.
+</p>
+<p>—Ik houd het er voor, dat ge zonder veel moeite die mannen wel vinden zult.
+<span class="pageNum" id="pb95">[<a href="#pb95">95</a>]</span></p>
+<p>—Heerlijk! Nu heb ik niets meer te doen dan je slechts ééne zaak zeer dringend aan
+te bevelen.
+</p>
+<p>—En die is?
+</p>
+<p>—Alles stipt geheim te houden. Gij weet dat hier meer dan te veel spionnen loeren
+en één enkel onbedacht woord zou genoegzaam zijn om alles te doen mislukken.
+</p>
+<p>—Ge zegt daar iets, waarde Montbars, dat ongelukkig genoeg maar al te waar is, en
+ik moet je zelfs mededeelen, daar ge dan in tijds de noodige voorzorgen kunt nemen,
+dat er, hoe het komt weet ik niet, in den laatsten tijd een booze geest onder ons
+schijnt te waren. Er kan tegenwoordig door ons geen enkel besluit meer genomen worden
+dat geheim blijft; dadelijk wordt alles aan de Spanjaarden verklapt, die dus gemakkelijk
+overal op hunne hoede blijven, waardoor al onze ondernemingen mislukken.
+</p>
+<p>—Dat is een zeer ernstig geval, mijnheer d’Ogeron! Dan moet er een verrader onder
+ons schuilen.
+</p>
+<p>—Dat heb ik ook reeds gedacht.
+</p>
+<p>—En wat hebt gij toen gedaan?
+</p>
+<p>—Iets dat gij zelf zeker ook zoudt gedaan hebben. Ik heb enkele der voornaamste onder
+de Broeders der Kust bijeengeroepen, zooals Grammont, Drack, Francoeur, en een paar
+andere; ik heb hun toen mijn vermoeden meegedeeld en zeer ernstig op het hart gedrukt
+een wakend oog te houden, niet alleen op hunne kameraden en de inwoners, maar zelfs
+op de pandelingen.
+</p>
+<p>—En het gevolg?
+</p>
+<p>—Het gevolg is, dat wij niets ontdekt hebben.
+</p>
+<p>—Bij den hemel! Dan zal ik dien verrader ontdekken, dat zal ik, dat zweer ik u, mijnheer
+d’Ogeron,—verklaarde de flibustier op somberen toon,—en dan, wee hem! Wee, wie het
+ook wezen moge!
+</p>
+<p>—Daar hebt ge nu om een voorbeeld te noemen,—hernam de heer d’Ogeron.—Ge zijt zoo
+pas te Port-de-Paix binnengeloopen, niet waar?
+</p>
+<p>—Nauwelijks een uur geleden, dat weet gij.
+</p>
+<p>—Juist. Welnu, sedert twee of drie dagen was reeds in de stad het gerucht in omloop
+van uw aanstaande terugkomst, en men wist bovendien nog te vertellen dat ge bepaald
+van plan waart, weer eene zeer belangrijke expeditie uit te rusten. Nu vraag ik je
+wie en hoe kan dat te weten zijn gekomen?
+</p>
+<p>—Dat is hoogst bevreemdend en gaat alle begrip te boven, te meer daar slechts drie
+personen bepaald met mijne voornemens bekend zijn; het overige van de bemanning van
+den schooner vermoed wellicht iets, doch zonder eenige zekerheid.
+</p>
+<p>—En wie zijn die drie personen?
+<span class="pageNum" id="pb96">[<a href="#pb96">96</a>]</span></p>
+<p>—Uw neef Philippe, voor wiens stilzwijgendheid ik borg blijf, gij zelf en ik; doch
+genoeg daarover en wees gerust, ik sta er voor in dat alles door mij zal behandeld
+worden op zulk eene manier, dat de verrader, wie of wat hij zijn moge, er niet in
+zal slagen om van iets op het spoor te komen.
+</p>
+<p>—God geve het!—uitte de heer d’Ogeron, terwijl hij opstond<span id="xd33e2142">.</span>—Blijft ge nog aan boord?
+</p>
+<p>—Stellig niet. Ik ga dadelijk met je naar wal, zoo gij er niets op tegen hebt.
+</p>
+<p>—Niets liever dan dat. Hebt ge een verblijf, waar ge je intrek denkt te nemen<span class="corr" id="xd33e2148" title="Bron: .">?</span>
+</p>
+<p>—Waarom?
+</p>
+<p>—Omdat, zoo dit niet het geval mocht zijn, ik je een kamer bij mij aan huis zou aanbieden.
+</p>
+<p>—Ik blijf je daarvoor zeer dankbaar, doch kan dit zeer beleefde aanbod niet aannemen,
+daar ik mij onverwijld met de besprokene zaak wil bezig houden en dus vóór alles vereischt
+wordt, dat ik volkomen vrij blijf om over al mijn tijd te beschikken, terwijl ik bovendien
+met mijn kameraden nog tot overeenstemming moet komen.
+</p>
+<p>—Zoo! ge komt toch van avond bij mij eten, niet waar?
+</p>
+<p>—Dat zeer gaarne, ten minste zoo ge niet te laat eet, daar ik gaarne vroeg vrij wilde
+zijn.
+</p>
+<p>—Vijf uur, schikt je dit?
+</p>
+<p>—Zeer goed, dus blijft dit afgesproken.
+</p>
+<p>Daarna begaven zij zich weer naar het dek, waar de heer d’Ogeron door de equipage
+der brigantijn werd ontvangen met groot gejuich, dat gegrond was op zuivere toegenegenheid
+en ware hoogachting. Wij hebben reeds vroeger medegedeeld dat de heer d’Ogeron half
+aangebeden werd door de vrijbuiters, waarvan hij de meesten persoonlijk kende, en
+zeker werd dit ook veroorzaakt, doordien hij bij uitnemendheid den slag bezat om hen
+in hun zwak te tasten, doch tevens hen eerbied en zelfs waar dit noodig was vrees
+voor zich in te boezemen. Eer de Gouverneur van boord ging drong hij er op aan om
+het schip van het dek tot het ruim te inspecteeren, (eene beleefdheid waardoor de
+bemanning zich zeer gevleid betoonde), en na zijn neef en de voornaamste officieren
+van den schooner bij zich op het diner te hebben genoodigd, stapte hij, vergezeld
+door Montbars, in de boot die door de goede zorg van Philippe reeds voor hem in gereedheid
+was gebracht.
+</p>
+<p>Bij het aan wal stappen hernieuwde de heer d’Ogeron zijne uitnoodiging aan Montbars
+en drong er op aan dat deze vooral niet te laat zou komen; daarna namen de beide heeren
+op zeer hartelijke wijze afscheid van elkaar, en ging ieder van hen een anderen kant
+uit.
+</p>
+<p>Montbars had de grootste moeite zich te onttrekken aan de <span class="pageNum" id="pb97">[<a href="#pb97">97</a>]</span>ovatie die de Broeders der Kust hem bereid hadden daar zij voornemens waren hem in
+triomf door de straten te dragen; eindelijk gelukte het hem te ontkomen, door onverhoeds
+een logement binnen te gaan dat hij toevallig in het oog kreeg en nadat de menigte
+lang genoeg vóór de deur had post genomen om te bemerken dat hij niet meer voor den
+dag kwam ging zij eindelijk uiteen.
+</p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e2102">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e2102src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie de „Boekaniers” bij dezelfde uitgevers de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e2102src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch12" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch12.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XII.</h2>
+<h2 class="main">HET LOGEMENT.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Het logement waarin Montbars, als het ware, gevlucht was om bevrijd te worden van
+de ovatie die zijne kameraden in de overmaat hunner opgewondenheid hem hadden willen
+brengen, was een zeer bescheiden woning, dicht bij den ingang van de haven, aan den
+hoek van twee straten. Zooals al de huizen in die stad was het van hout, en had het
+een plat dak; langs de eerste verdieping liep een balkon, en een zuilengang van ruw
+afgeschaafde boomstammen, diende tot steun voor een breede veranda; boven de deur
+aan een tak van een citroenboom was eene ijzeren roede bevestigd aan wier eind bij
+het minste windje een breede blikken plaat <span class="corr" id="xd33e2172" title="Bron: knarstte">knarste</span>, waarop met groote geelachtige letters geschreven stond: „Logement voor Zeevarenden.”
+</p>
+<p>Bij het binnenkomen werd de deur door Montbars stevig achter zich dicht getrokken,
+zoodat het in de eerste oogenblikken voor hem was alsof hij zich in totale duisternis
+bevond, doch van lieverlede wendden zijne oogen zich aan het weinige licht, en kon
+hij gemakkelijk de voorwerpen onderscheiden die hem omringden. De zaal, waarin het
+toeval hem had gebracht, was middelmatig groot; tafels, stoelen en banken maakten
+de meubileering uit; in een hoek stonden of lagen tegen den muur, riemen, masten,
+raas en netten, en aan het benedeneind van de zaal was een buffet waarin verschillende
+flesschen met geestrijk of ander soort van vocht.
+</p>
+<p>De vrijbuiter keek om zich heen, bemerkte dat hij alleen in de zaal was, en klopte
+toen met de greep van zijn dolk op een tafel die vlak bij hem stond om den pandeling
+die belast was met de bediening der klanten, te roepen. Daarop leunde hij met zijn
+elleboog op de tafel, en met zijn hoofd op zijn hand en gaf zich over aan zijn gepeins.
+</p>
+<p>Een oogenblik later deed een licht geluid hem het hoofd opheffen en zag hij dat eene
+vrouw onbeweeglijk vóór hem stond, tegen het <span class="pageNum" id="pb98">[<a href="#pb98">98</a>]</span>licht in, zoodat ook door de in het vertrek heerschende duisternis de omtrekken van
+haar gelaat zeer moeielijk te onderscheiden waren. Zij zag den vrijbuiter zoo vreemd
+en zonderling aan dat hij daardoor ondanks zichzelven ontroerd werd.
+</p>
+<p>—Gij hebt geroepen, mijnheer,—begon zij met zachte en bevende stem.—Ik ben tot uwe
+orders, wat verlangt gij?
+</p>
+<p>Bij den welluidenden klank van die stem, gevoelde de flibustier eene gewaarwording,
+waarvan hij zich geen rekenschap kon geven; hij begon te beven, en druppels klam zweet
+liepen langs zijne slapen.
+</p>
+<p>—Ja,—gaf hij ten antwoord genoegzaam zonder te weten wat hij eigenlijk zei,—ik geloof
+dat ik geroepen heb. Ge zijt zeker de eigenares van dit logement?—vroeg hij zich eenigszins
+herstellende.
+</p>
+<p>—Ja, mijnheer,—antwoordde zij, en liet langzaam het hoofd zakken.
+</p>
+<p>Montbars, nog altijd onder den indruk zijner ontroering, trachtte telkens doch te
+vergeefs haar gelaat beter in het gezicht te krijgen doch ook die poging werd door
+haar verijdeld, daar zij zeker de schemering nog niet genoegzaam achtte om onbekend
+te blijven en dus het dikke weefsel van hare rebozo over haar gelaat trok.
+</p>
+<p>—Ik ben een zeeman,—hernam de vrijbuiter,—en …
+</p>
+<p>—Ik ken u,—viel zij bijna fluisterend hem in de rede.
+</p>
+<p>—Hoe!—spotte hij verwonderd,—kent ge mij?
+</p>
+<p>—Ja, gij zijt de onverbiddelijke aanvoerder aan wien de Spanjaarden den bijnaam van
+den Verdelger gegeven hebben.
+</p>
+<p>—Dat is zoo!—bevestigde hij met eene niet weer te geven uitdrukking van haat.—Aan
+de gavachos schenk ik nooit genade.
+</p>
+<p>Zij boog even zonder antwoord te geven.
+</p>
+<p>—Kunt ge mij hier huisvesting geven?—vervolgde Montbars.
+</p>
+<p>—Waarom niet zoo u dit verlangt? Doch gij hebt immers uw eigen huis, dat gij kunt
+betrekken.
+</p>
+<p>—Gaat dit u aan?
+</p>
+<p>—O, neen!—antwoordde zij zachtmoedig.—Daarin hebt gij gelijk, ik heb mij daarmee niet
+te bemoeien.
+</p>
+<p>—Zijn er bij u nog meer aanvoerders van de vrijbuiters?
+</p>
+<p>—Drie, mijnheer.
+</p>
+<p>—Wie zijn dat?
+</p>
+<p>—Francoeur, de ridder de Grammont, en kapitein Drack.
+</p>
+<p>—Zoo. Kunt ge mij een afgescheiden kamer geven?
+</p>
+<p>—Wat verstaat gij door afgescheiden, mijnheer? Houd mij die vraag ten goede, maar
+ik begrijp u niet best, mijnheer, want ik ben eene Spaansche en dus minder vertrouwd
+met de Fransche taal.
+</p>
+<p>—O! zijt gij eene Spaansche?—vroeg hij kortaf.
+<span class="pageNum" id="pb99">[<a href="#pb99">99</a>]</span></p>
+<p>—Dat wil zeggen,—werd haastig ten antwoord gegeven—ik ben in Spaansch Vlaanderen geboren.
+</p>
+<p>—Zoo!…—liet hij hooren, en keek haar lang en scherp aan, doch vervolgde alsof hij
+aan die mededeeling weinig gewicht hechtte.—Met een afgescheiden kamer, bedoel ik
+een vertrek dat niet met de overige in verband staat, en waar ik dus ongestoord uit-
+en in- kan gaan zonder kans van lastig gevallen en zoo noodig zelfs zonder gezien
+te worden.
+</p>
+<p>—Zulk eene kamer heb ik tot uwe beschikking.
+</p>
+<p>—Goed, dan betrek ik die. Hier hebt ge iets in voorschot.—En bij die woorden wierp
+hij eenige goudstukken op de tafel.
+</p>
+<p>—Het is mijne gewoonten niet, voorschot aan te nemen,—gaf zij haastig te kennen en
+schoof het geld met zenuwachtig gebaar van zich.
+</p>
+<p>—Dan is dat zoo goed als verloren geld,—merkte hij eenigszins bits aan,—want het is
+mijne gewoonte om nimmer terug te nemen wat ik eens gegeven heb.
+</p>
+<p>Een oogenblik aarzelde zij, toen streek zij de goudstukken naar zich toe.
+</p>
+<p>—Maar gij dient dan toch te weten hoeveel ik voor uwe huisvesting in rekening zal
+brengen.
+</p>
+<p>—Dat acht ik geheel onnoodig. Ge weet dat ik rijk ben en met zulke kleinigheden bemoei
+ik mij niet.
+</p>
+<p>—Wilt gij dan tenminste de kamer eerst gaan opnemen?
+</p>
+<p>—Ook dat is overbodig. Als het vertrek is zooals ge mij hebt gezegd, zal het juist
+voor mij geschikt zijn, daar ben ik zeker van.
+</p>
+<p>—Wanneer wilt ge de kamer betrekken?
+</p>
+<p>—Liefst dadelijk.
+</p>
+<p>Hij stond op, dit gesprek begon hij drukkend te vinden, hij gevoelde zich tegenover
+die vrouw in gedwongen verhouding, hoewel hij zich volstrekt geen rekenschap kon geven
+waaraan hij dit moest toeschrijven.
+</p>
+<p>—Vergun mij nog een paar woorden,—hernam zij.
+</p>
+<p>—Spreek,—gaf hij kortweg ten antwoord en ging weer zitten.
+</p>
+<p>—Ik wilde u verzoeken mij een gunst te bewijzen.
+</p>
+<p>—Eene gunst? En dat aan mij!
+</p>
+<p>—Ja, mijnheer,—luidde het zeer ootmoedige antwoord.
+</p>
+<p>—Ge kent mij, ge zijt eene Spaansche en toch vraagt ge mij je eene gunst te bewijzen!—viel
+hij uit, en trok de schouders op.
+</p>
+<p>—Ik gevoel dat ik ongelijk heb, maar ik moet toch deze gunst juist van u vragen daar
+gij de eenige zijt die daaraan kunt voldoen.
+</p>
+<p>—Nu, als het er dus mee staat, spreek dan maar op; ik luister mits het niet te lang
+duurt.
+</p>
+<p>—Niet langer dan enkele minuten, mijnheer.
+<span class="pageNum" id="pb100">[<a href="#pb100">100</a>]</span></p>
+<p>—Goed, toegestaan.
+</p>
+<p>Juist op dit oogenblik werd de deur opengedaan, en traden een paar personen binnen.
+Zij keek op, deinsde verschrikt terug, en verzocht door een wenk den vrijbuiter haar
+te volgen.
+</p>
+<p>—Kom mee,—hernam zij,—ik zal u naar uwe kamer brengen.
+</p>
+<p>—En ge moest mij iets vragen.
+</p>
+<p>—Later, op een ander oogenblik misschien,—luidde hortend en stootend het antwoord,
+daar zij hare ontroering niet kon bedwingen.
+</p>
+<p>—Doe naar uw goeddunken, maar dáár zie ik juist een mijner kennissen met wien ik gaarne
+eenige woorden zou wisselen.
+</p>
+<p>—Kent gij Francoeur dan?—vroeg zij gejaagd.
+</p>
+<p>—Is dat zoo’n wonder? En gaat het u aan?
+</p>
+<p>—Mij! O, neen, niets!
+</p>
+<p>—Dan zult ge ons nu wel willen alleen laten, naar ik verwacht.
+</p>
+<p>—Ik zal heengaan. De man die dáár bij den heer Francoeur staat, is mijn pandeling,
+die kan hier blijven om u te bedienen.
+</p>
+<p>—Goed, goed!—luidde het op ongeduldigen toon.—Welk eene zonderlinge vrouw!—mompelde
+Montbars binnensmonds, terwijl hij haar nastaarde toen zij de zaal verliet.—Zij is
+voor mij een raadsel. Doch hoe kom ik er toch toe om mij zooveel aan haar gelegen
+te laten liggen? Misschien doordien het is alsof ik haar vroeger ontmoet heb, maar
+waar en hoe, dat kan ik mij niet herinneren.
+</p>
+<p>Hij ging naar Francoeur, die zich op een stoel had laten neervallen, als overweldigd
+door hevige gemoedsbeweging, doch toen hij Montbars hoorde naderen, keek hij op, stak
+hem de hand toe en zei:—Welkom te Port-de-Paix.
+</p>
+<p>—Dank!—gaf Montbars ten antwoord en drukte hem daarbij de hand.—Maar wat scheelt je?
+Ge ziet zoo bleek en ontdaan … Er is je toch geen ongeluk overkomen?
+</p>
+<p>—Neen, och neen, het is niets! Let er maar niet op. Ik schaam er mij eigenlijk over
+dat ik mij dus aanstel. Ik heb de anderendaagsche koorts, en die hindert mij, maar
+dat is ook alles. Het schijnt dat de lucht hier niet goed voor mij is.
+</p>
+<p>—Maar, vriendlief, hoe kunt ge zoo iets denken! Het klimaat hier is immers zoo goed
+als men wenschen kan!
+</p>
+<p>—Ja … mogelijk heb ik dan kou gevat te Leogana.
+</p>
+<p>—Nu wat er de oorzaak van zij, doet er niet toe,—gaf Montbars te kennen, daar hij
+zeer goed bemerkte dat de jonge man om de eene of andere reden, niet voor de waarheid
+wilde uitkomen,—doch in ieder geval hoop ik dat de ziekte of ongesteldheid wat dan
+ook, je niet zal beletten deel te nemen aan eene nieuwe expeditie, die ik van plan
+ben te ondernemen.
+</p>
+<p>—Gij weet dat het mijn grootste verlangen is je daarbij te vergezellen.
+<span class="pageNum" id="pb101">[<a href="#pb101">101</a>]</span></p>
+<p>—Goed, sla toe, dan blijft dit afgesproken.
+</p>
+<p>—Is er nu spraak van een belangrijken tocht?
+</p>
+<p>—Daarover zult ge zelf later kunnen oordeelen,—antwoordde Montbars glimlachend.
+</p>
+<p>Gedurende dit gesprek tusschen <span class="corr" id="xd33e2262" title="Bron: dn">de</span> beide vrijbuiters, had de pandeling, die niemand anders dan Birbomono was, de zaal
+op en neer gedrenteld, en hier en daar een tafel of een stoel recht gezet.
+</p>
+<p>—Luister eens, vriend,—riep Montbars hem toe,—ik heb zoo even hier in huis een kamer
+gehuurd, ga eens met mij mee om mij den weg te wijzen.
+</p>
+<p>—Tot uwe orders, mijnheer.
+</p>
+<p>—Gaat gij heen?—vroeg Francoeur hem terwijl hij zeer gejaagd opstond.
+</p>
+<p>—Ja, doch maar even; ik heb behoefte om een poosje rust te nemen.
+</p>
+<p>—Dat spijt mij,—hernam de jonge man steeds even haastig en gejaagd, want nu het toeval
+ons zoo bij elkaar heeft gebracht, had ik die gelegenheid gaarne waargenomen om je
+eene opheldering te vragen.
+</p>
+<p>—Eene opheldering van mij?—vroeg Montbars met verbazing.
+</p>
+<p>—Ja, wel te verstaan, zoo gij mij dit veroorlooft.
+</p>
+<p>—Is daarbij dan zooveel haast?
+</p>
+<p>—Dringende haast, dit verzeker ik je.
+</p>
+<p>—Dit bevreemdt mij. Geldt het dan zulk eene ernstige zaak?
+</p>
+<p>—Eene zaak waarbij het voor mij eene levensvraag geldt,—verklaarde hij met half verstikte
+stem.
+</p>
+<p>Montbars keek hem een poos met de grootste verwondering aan.
+</p>
+<p>—Die woorden verbazen mij zeer,—hernam hij eindelijk.—Onze kennismaking is nog sinds
+kort, en in ons vroeger leven zijn wij nooit met elkaar in aanraking geweest, hoe
+is het dus mogelijk dat ge van mij zulk een gewichtige mededeeling kunt verwachten?
+</p>
+<p>—Stemt gij er in toe, naar mij te luisteren?
+</p>
+<p>—Zeker, wanneer ge maar wilt.
+</p>
+<p>—Dan liefst dadelijk.
+</p>
+<p>—Goed, ik zal luisteren.
+</p>
+<p>—Ja, maar niet hier; wat ik je te zeggen heb, is alleen voor jou bestemd.
+</p>
+<p>—Mij wel! Volg mij dan in mijne kamer, tenzij ge liever wilt dat wij ons naar de uwe
+begeven.
+</p>
+<p>—De plaats waar is mij tamelijk onverschillig, onder voorbehoud dat wij maar alleen
+zijn.
+</p>
+<p>Montbars gelastte door een wenk aan Birbomono, om hun de besprokene kamer te wijzen;
+daarna gingen die drie de zaal uit, en onder weg fluisterde de mayordomo den jongen
+man toe:
+<span class="pageNum" id="pb102">[<a href="#pb102">102</a>]</span></p>
+<p>—Maar caballero! Wat gaat gij beginnen?
+</p>
+<p>—Op de eene of de andere manier moet er een eind aan komen,—gaf de ander ten antwoord,
+met verwilderden blik.—Mijn toestand word onverdraaglijk!
+</p>
+<p>Birbomono liet het hoofd op de borst zakken, zonder eenig antwoord te geven. Na eenige
+treden een trap te zijn opgeloopen, deed de mayordomo eene deur open, en bracht de
+beide heeren in een vrij goed gemeubileerd vertrek.
+</p>
+<p>—Dit is uwe kamer,—zei hij tegen Montbars.
+</p>
+<p>—Goed. Ge kunt nu wel heengaan.
+</p>
+<p>De mayordomo vertrok en sloot de deur achter zich dicht. Het eerste vertrek diende
+tot spreekkamer; de vrijbuiters vertoefden daar niet, maar begaven zich naar het tweede
+dat een salon scheen te zijn. Montbars nam plaats in een leunstoel en noodigde door
+een wenk den jongen man uit dit eveneens te doen, doch Francoeur schudde ontkennend
+het hoofd, en bleef staan. De stilte die daarna volgde duurde tamelijk lang, en werd
+het eerst door Montbars verbroken.
+</p>
+<p>—Ik wacht op hetgeen gij mij te zeggen hebt!—zei hij.
+</p>
+<p>Francoeur sidderde, en hief haastig het hoofd op, dat tot op zijn borst was gezonken.
+</p>
+<p>—Montbars,—begon hij langzaam en met sombere stem,—gij hebt den naam iemand te zijn
+van wiens onversaagdheid geen wedergade wordt gevonden.
+</p>
+<p>—Wat!—liet Montbars hooren, één en al verbazing over de zonderlinge inleiding waarmee
+dit gesprek werd aangevangen.
+</p>
+<p>—Ja,—hernam Francoeur,—gij gaat door voor iemand vol onversaagden moed, in één woord
+voor een dier mannen die voor niets terugdeinzen, hoogstens zich over iets verwonderen
+kunnen.
+</p>
+<p>—Dat alles is mogelijk,—gaf Montbars koeltjes ten antwoord,—maar wat ter wereld heeft
+mijn meerdere of mindere moed uitstaande met die zoo gewichtige opheldering, die je
+van mij verwacht?
+</p>
+<p>—Dat zal ik je zeggen, Montbars. Men heeft mij gezegd, dat gij sinds gij op de Kust
+zijt, meer dan eens een tweegevecht hebt gehad, en het duel tusschen boekaniers gaat
+meestal gepaard met doodelijken afloop.
+</p>
+<p>—Ter zake, mijnheer, ter zake, dat verzoek ik je dringend!—viel Montbars uit, wiens
+toorn gaande werd gemaakt, en die gevoelde dat hij zich niet lang meer zou kunnen
+beheerschen.
+</p>
+<p>—Altijd heeft het geluk u begunstigd, en gij zijt steeds ongedeerd gebleven bij dergelijke
+ontmoetingen, niet waar?
+</p>
+<p>—Ligt het in uwe bedoeling mij te beleedigen?—klonk de driftige vraag.
+<span class="pageNum" id="pb103">[<a href="#pb103">103</a>]</span></p>
+<p>—Neen, mijnheer,—werd zacht, zelfs bijna weemoedig ten antwoord gegeven.—Alleen verzoek
+ik u dringend mij te willen antwoorden.
+</p>
+<p>—Nu, dan! Ja, mijnheer! God heeft mij steeds beschermd, want altijd was de zaak die
+ik voorstond, rechtvaardig!
+</p>
+<p>—God!—herhaalde Francoeur ten toppunt van verbazing.—Noemt gij den naam van God, Montbars?!
+</p>
+<p>—Zeker, jong mensch! En waarom zou ik dat niet? Doch thans niet meer daarover, en
+nog eens voeg ik u toe, ter zake!
+</p>
+<p>—Zoo zij het dan, Montbars! Ik verlang met je te vechten, en daar ook ik het er voor
+houd, dat de zaak waarvoor ik strijd, heilig en rechtvaardig is, hoop ik op mijn beurt,
+dat God mij beschermen en ik je dooden zal.
+</p>
+<p>Montbars deinsde ontroerd terug.
+</p>
+<p>—Wat beduidt die comedie, mijnheer,—vroeg hij op hoogen toon,—of zijt ge gek?
+</p>
+<p>—Ik ben niet gek, mijnheer, en speel evenmin comedie,—luidde het nu meer rustig gegeven
+antwoord.
+</p>
+<p>—Dus beteekent dit werkelijk eene uitdaging?
+</p>
+<p>—Zeer stellig eene uitdaging!
+</p>
+<p>—Ge wilt mij dus dooden?
+</p>
+<p>—Dat hoop ik te doen.
+</p>
+<p>—Maar dat gaat zoo maar niet, voor zoo iets is geen naam te vinden!—barstte Montbars
+los, en begon met groote stappen in de kamer op en neer te loopen.—Gij kent mij te
+nauwernood en ik heb je nooit eenig verdriet aangedaan, en nog veel minder u eenig
+onheil berokkend.
+</p>
+<p>—Zoudt gij dat denken?
+</p>
+<p>—Hoe! Of ik dat denk? Neen, ik ben er zeker van.
+</p>
+<p>—Dan vergist gij u zeer, mijnheer. Gij hebt mij zeer veel kwaad gedaan, ja, zelfs
+mij een onherstelbare ramp toegebracht!
+</p>
+<p>—Ik!
+</p>
+<p>—Ja, gij, <span>señor</span>, gij zelf!
+</p>
+<p>—Kunt ge dat naar waarheid getuigen?
+</p>
+<p>—Dat verzeker ik u op mijn woord van eer.
+</p>
+<p>Montbars zweeg eenige oogenblikken, en bleef in gepeins; ten laatste hernam hij:
+</p>
+<p>—Luister eens, hoe vreemd en zonderling het voorstel schijnt dat je mij doet, ik neem
+het aan.
+</p>
+<p>—Daarvoor betuig ik je mijn dank.
+</p>
+<p>—Ja maar, hoor nog even. Ik neem het aan, dit herhaal ik, doch op ééne voorwaarde.
+</p>
+<p>—Welke?
+</p>
+<p>—Dat ge mij vooraf zegt wie ge zijt, en welke de beweegredenen <span class="pageNum" id="pb104">[<a href="#pb104">104</a>]</span>zijn, die je nopen dus te handelen, en wie de lieden zijn die je daartoe hebben aangezet.
+</p>
+<p>—Maar!!
+</p>
+<p>—Doe geen verdere pogingen! Dit besluit is onherroepelijk!
+</p>
+<p>—Maar toch …
+</p>
+<p>—Hoe nu! Ik moet bekennen, dat ik je meer dan dwaas begin te vinden! Ge komt hier
+zonder de minste aanleiding twist met mij zoeken, en mij rondweg zeggen dat ge verlangt
+mij te dooden, en dacht ge nu misschien dat ik dit mij maar zoo dadelijk zou laten
+welgevallen. Maar waarde heer, dat is nog erger dan louter onzin! Bedenk wel dat ik
+geen lust heb te vechten met den eersten den besten, die het goed mocht vinden om
+mij zonder grond of reden te beleedigen. Neen, neen, mijnheer, dat gaat niet aan,
+reken er niet op dat ge mij noodzaken zult je voldoening te geven, zelfs al waart
+ge laag genoeg mij eene van die beleedigingen aan te doen, die alleen door bloed kunnen
+worden uitgewischt. Wees dus gewaarschuwd, want ik verzeker je dat ik je bij het eerste
+gebaar of bij het eerste woord, neerschiet als een dollen hond. Nu kent ge mijne voorwaarden,
+en kunt spreken of zwijgen naar goedvinden, mij is dit tamelijk onverschillig.
+</p>
+<p>—Welnu, mijnheer, dan zij het zoo! Daar gij er dus op aandringt zal ik spreken! En
+toch, geloof mij, zou het wenschelijker voor u wezen indien ik zweeg, want dan zou
+ten minste uwe eer onbezoedeld blijven.
+</p>
+<p>—Ik vermeen mijnheer, zelf de beste rechter te zijn, in alle zaken waarbij mijne eer
+mocht gemoeid zijn. Spreek dus, zonder vrees en zonder eenige terughouding.
+</p>
+<p>—Dat zal ik, doch beschuldig dan niemand anders dan je zelven over de gevolgen die
+mijne woorden zullen veroorzaken.
+</p>
+<p>—Nog eens, en thans voor de laatste maal, herhaal ik je, dat ik van je verlang eene
+ronde, openhartige en volkomen voldoende verklaring, en ik voeg er bij, dat ik geen
+enkel oogenblik beducht ben voor de gevolgen daarvan.
+</p>
+<p>—Ik zal dan aan je verlangen voldoen, en naar ik hoop zal er daarna niet de minste
+aanleiding voor je overblijven tot een weigering om mij voldoening te geven.
+</p>
+<p>—Te dien opzichte behoeft ge geen zorg te hebben, dit verzeker ik u op mijn woord
+van eer. Maar nu verzoek ik u dringend er zonder verder verwijl een begin meê te maken,
+want ronduit gezegd, begint het mij verbazend te vervelen.
+</p>
+<p>De jonge man boog, nam plaats in een leunstoel, vlak over Montbars, en maakte zich
+tot spreken gereed.
+<span class="pageNum" id="pb105">[<a href="#pb105">105</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch13" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch13.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XIII.</h2>
+<h2 class="main">DE OPHELDERING.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Ondanks al de heftigheid van het voorgevallene, gevoelde Montbars toch niet de minste
+verbittering jegens dat jonge mensch, hoewel hij er zich zeer over verwonderde, dat
+hij zoo kalm was gebleven en zonder toorn. Met de kin in de hand leunend op de armen
+van zijn stoel, keek hij met eene mengeling van droefgeestigheid en medelijden, naar
+dien jongen man vlak tegenover hem, naar Francoeur, door wiens edel en fraai gelaat
+met den fieren blik hij reeds bij de eerste ontmoeting met onwederstaanbare sympathie
+was aangetrokken; naar dienzelfden Francoeur, dien hij, gedreven door het rampzalige
+noodlot, wellicht na eenige uren genoodzaakt zou zijn te dooden, zoo hij niet onverbiddelijk
+door dezen gedood wilde worden. Tal van gedachten kruisten door zijn brein en dringend
+rees de vraag bij hem op, of hij den droevigen moed zou hebben zulk een jeugdig bestaan
+te vernietigen, dan wel of het niet veel beter zou wezen dat hijzelf het was, die
+bij dien mogelijken kampstrijd ten onder werd gebracht?
+</p>
+<p>De jonge man bleef zijnerzijds nog een poosje nadenken, als om al zijne herinneringen
+te ordenen, en begon toen te spreken, eerst zwak, zelfs eenigszins bevende, doch van
+lieverlede met meer kracht, en kort daarna, onder den invloed van het gevoel dat hem
+beheerschte, met vol geluid en hartstochtelijke vervoering.
+</p>
+<p>—Montbars, het noodlot maakt ons als met ijzeren hand tot vijanden, en toch zou ik
+er zoozeer de voorkeur aan gegeven hebben, om door u met toegenegenheid te worden
+behandeld, want ronduit verklaar ik je, dat ik ondanks al mijn streven om je innig
+te haten, mij met onweerstaanbare kracht tot je voel aangetrokken. Misschien zou een
+ander dit gevoel kunnen verklaren en ontleden, ik tracht er niet naar, maar ik weet
+dat het bij mij bestaat, dat het mij beheerscht, schoon het mij tot nu heeft doen
+terugdeinzen voor die opheldering, die slechts met den dood van een van ons beiden
+kan eindigen.
+</p>
+<p>—Ook ik,—betuigde Montbars op weemoedigen toon,—gevoel dat ik je zou hebben kunnen
+liefhebben, ja, werkelijk had ik je reeds lief, en zelfs op dit oogenblik kan ik er
+niet toe komen je haat toe te dragen.
+</p>
+<p>—Doch ongelukkig genoeg, Montbars,—hernam de jonge man,—moeten wij die zachtere gevoelens
+terugdrijven naar het diepste van ons gemoed om slechts te luisteren naar de stem
+van den plicht, die onverbiddelijke stem die mij thans gelast van je eene <span class="pageNum" id="pb106">[<a href="#pb106">106</a>]</span>vreeselijke verantwoording te eischen. Ik ben geen Franschman, zooals ten onrechte
+door je is geloofd, zeker naar aanleiding van de gemakkelijkheid waarmede ik uwe taal
+spreek, doch ik ben althans, ik geloof te zijn, een Spanjaard.
+</p>
+<p>—Gij een Spanjaard!—uitte Montbars op smartvollen toon.
+</p>
+<p>—Ja, Montbars. Vergun mij nu dat ik je de geschiedenis van mijn leven mededeel, dit
+is noodzakelijk om verder goed door je begrepen te worden, doch ik zal <span class="corr" id="xd33e2374" title="Bron: daarhij">daarbij</span> zoo kort mogelijk zijn, en mij er toe bepalen je niet meer te zeggen, dan wat gij
+noodzakelijk moet weten. Mijne ouders heb ik niet gekend, noch mijn vader, noch mijne
+moeder.
+</p>
+<p>—Arme jongen!—mompelde Montbars.
+</p>
+<p>—Ik ben opgevoed door een oom, de broeder van mijne moeder,—vervolgde de jonge man.—Die
+oom had voor mij de grootste zorg; nauwlettend hield hij het oog over mijne opvoeding,
+en door zijn toedoen kwam ik bij de marine.
+</p>
+<p>—En ge zijt nu reeds, ondanks uw jeugdigen leeftijd, een uitstekend zeeman geworden,
+daarvan kan ik getuigenis afleggen.
+</p>
+<p>—Ik heb de eer officier te zijn op de vloot van Zijne Katholieke Majesteit.
+</p>
+<p>—Hoe! Wat! Maar van waar komt het dan dat …
+</p>
+<p>—Een beetje geduld, als ik je verzoeken mag,—viel de jonge man in.—Ik heb je immers
+verzekerd dat gij alles zoudt vernemen?
+</p>
+<p>—Het is waar! Vervolg dus, en houd mij dien onverhoedschen uitval ten goede.
+</p>
+<p>—Nu ongeveer zes maanden geleden was ik te Vera-Cruz, waar ik verpoozing zocht van
+een lange en vermoeiende reis in Europa. Op een goeden dag werd ik bij mijn oom ontboden,
+die, naar hij zei, mij zeer gewichtige mededeelingen had te doen. Ik was dadelijk
+naar hem toegegaan, zijn zoon was de eenige die het onderhoud bijwoonde, en toen vernam
+ik de afgrijselijke geschiedenis van mijne familie.
+</p>
+<p>De jonge man hield op; een zucht, een snik ontwelde aan zijn borst, hij verborg het
+hoofd in zijn handen en weende. Montbars gevoelde eerbied voor dit betoon van smart,
+eene smart waarvoor hij misschien meer medegevoel koesterde dan hem lief was. Eindelijk
+na enkele minuten waarin de doodsche stilte slechts werd verbroken door de gesmoorde
+snikken van Francoeur, hief hij op eens het hoofd op, keek den vrijbuiter aan met
+koortsachtig brandende oogen, vol uitdrukking van verbittering en doodelijken haat
+en barstte los:
+</p>
+<p>—Waartoe dient het nog langer je die vreeselijke geschiedenis te vertellen. Gij kent
+die immers even goed als ik? Gij! Gij, de verleider mijner moeder, die van wanhoop
+gestorven is met een <span class="pageNum" id="pb107">[<a href="#pb107">107</a>]</span>vervloeking over je op de lippen! Gij, de lafhartige moordenaar van mijn vader!!
+</p>
+<p>Bij deze ongehoorde beschuldiging, en verregaande beleediging was Montbars plotseling
+opgesprongen, alsof een slang hem vervaarlijk had gebeten. Zijn bleek gelaat was als
+door een lijkkleur overtogen, zijne oogen waren als verduisterd door een bloedig waas
+en met door woede vast op elkaar geknepen lippen, ontsnapte uit zijn keel een gebrul
+als dat van een wild dier. Als een tijger sprong hij op den jongen man af, wierp hem
+met al zijn kracht, nog vermeerderd door zijne woede op het tapijt en zette hem de
+knie op de borst; terwijl hij hem met de linkerhand de keel toekneep, trok hij met
+de rechter zijn dolk uit, zwaaide die met woest gegrijns boven het hoofd van zijn
+slachtoffer en beet hem met heesche stem toe:—Ellendeling, ge zult sterven!
+</p>
+<p>De jonge man zoo plotseling overweldigd door een aanval, volstrekt niet door hem verwacht,
+deed geen enkele poging om te ontkomen aan de krachtige hand, die hem gekluisterd
+hield; hij begreep dat iedere wederstand nutteloos zou zijn, doch vestigde alleen
+een vasten blik op zijn vijand, met eene zoo hoonende uitdrukking dat die niet te
+beschrijven is; een glimlach vol verachting vertrok zijne door de ontroering verbleekte
+lippen, en met luider stem beet hij driemaal achtereen Montbars dit enkele woord toe:
+</p>
+<p>—Lafaard! Lafaard! Lafaard!
+</p>
+<p>Het was met den ongelukkigen jongen man gedaan, de onheilspellende flikkering van
+het staal verduisterde zijn blik; geen menschelijke macht scheen hem meer te kunnen
+redden, toen op eens een fijne, nette hand, de hand eener vrouw, den arm van Montbars
+vatte, en tegelijk een zachte doch smeekende stem, met een uitdrukking van smart zeide:—Zal
+zóó door Montbars een kind dat weerloos aan zijn voeten ligt, worden vermoord.
+</p>
+<p>De vrijbuiter keek op, zonder echter zijn vijand te bevrijden van de drukkende knie
+op diens borst. De eigenares van het logement stond vlak naast hem, bleek, bevende,
+geheel ontroerd, als een standbeeld van de smart, schoon, ondanks hare tranen, als
+de Niobe der oudheid, en zag hem aan met eene uitdrukking, zóó smeekend, zóó teeder,
+en toch zóó onderworpen, dat geen schilder in staat zou zijn dit weer te geven. De
+flibustier sloeg de oogen neder onder den machtigen blik van die zwakke vrouw, die
+een magnetischen invloed op hem scheen uit te oefenen.
+</p>
+<p>—O!—die kreet uitte hij zacht en half snikkend. Toen was het alsof hij de overmacht
+gevoelde van eene onbekende kracht, grooter dan de zijne; hij stond langzaam op, stak
+den dolk weer in zijn gordel, deed een paar passen achterwaarts om zijn vijand gelegenheid
+te geven eveneens op te staan, sloeg de armen kruiselings <span class="pageNum" id="pb108">[<a href="#pb108">108</a>]</span>over de borst, en bleef, met gefronst voorhoofd, waarop het zweet zichtbaar was, en
+met somberen blik, en kalme en waardige houding met opgeheven hoofd staan, als een
+leeuw, die alles rustig afwacht.
+</p>
+<p>Zoodra de jonge man zich vrij gevoelde, sprong hij op, en stond in één oogwenk weer
+ter been; maar eveneens beheerscht door het zoo indrukwekkende als statige voorkomen
+van die vrouw bleef ook hij onbeweeglijk staan, schoon bevende door woede, doch toch
+zonder naar zijn degen of dolk te tasten. De vrouw, die zoo te juister tijd en als
+door de Voorzienigheid geroepen, te voorschijn was gekomen om een moord te verhoeden,
+die zonder hare onverwachte tusschenkomst, ongetwijfeld onder haar dak zou bedreven
+zijn geworden, zag eenige oogenblikken met de meeste aandacht naar de beide tegenstanders;
+daarna deed zij een paar schreden vooruit en plaatste zich tusschen hen, als om eene
+vernieuwing van den strijd te voorkomen. Toen wendde zij zich tot Montbars en voegde
+hem toe:
+</p>
+<p>—Mijnheer, verblind door uwe onzinnige drift stond gij op het punt eene afschuwelijke
+misdaad te begaan.
+</p>
+<p>—Dat is zoo, mevrouw,—gaf de vrijbuiter ten antwoord met zooveel zachtaardigheid dat
+zijn vijand daarover versteld stond,—en dit zou ik eeuwig berouwd hebben. Daarom betuig
+ik u mijne dank voor uwe tusschenkomst.
+</p>
+<p>—Later zult gij mij nog inniger dank zeggen,—sprak zij met nauw hoorbare stem.
+</p>
+<p>—Wat wilt gij daarmee zeggen, mevrouw?
+</p>
+<p>—Voor dit oogenblik niets,—hernam zij, waarna zij zich naar den jongen man keerde
+en zei:
+</p>
+<p>—Mijnheer, de beleedigingen vernederen nog meer hem die ze uitspreekt, dan hem tot
+wie die gericht worden. Vervolg nu, in plaats van u te laten vervoeren door uw toorn,
+waartoe gij u gerechtigd waant, het verhaal dat door u was begonnen op eenvoudige
+wijze, waardig u zelven en hem die u aanhoort. Misschien zal er dan eenig licht dagen
+over deze geheimzinnige geschiedenis, en zult gij tot het besef komen, dat gij geen
+slachtoffer zijt, maar een werktuig dat dient tot de bevrediging van den haat van
+een ander.
+</p>
+<p>Die woorden, met bijzonder overleg gekozen, gaven het jonge mensch veel te denken,
+des te meer daar men tegen hem dien eigen dag bij de bijeenkomst in de Groote Vlakte
+bijna diezelfde woorden had gebezigd; hij gevoelde zich vernederd door dit soort van
+zedelijken dwang dien men op hem scheen te willen toepassen; en dit had bij hem eene
+verkeerde uitwerking, daar hij nu trachtte in verzet te komen tegen zulk een eisch
+van onderdanigheid, waartoe hij ongezind was iemand het recht te geven.
+</p>
+<p>—Mevrouw,—antwoordde hij op hoogst beleefden toon, die echter niet vrij was van een
+lichten zweem van spot,—dank zij <span class="pageNum" id="pb109">[<a href="#pb109">109</a>]</span>uwe edelmoedige tusschenkomst heeft die man dáár, die mij onder zijn knie gekneld
+hield, mij niet gedood; daarvoor betuig ik u zeer onderdanig mijn dank, niet omdat
+ik zoozeer aan mijn leven gehecht ben, dan wel omdat de aan mij opgedragen taak nog
+niet is vervuld; noch mijn vader, noch mijne moeder is gewroken. Echter komt het mij
+voor dat de mij door u bewezene dienst, waarvoor ik u eeuwig dankbaarheid ben verplicht,
+u echter geen recht geeft u met mijn zaken in te laten, die, veroorloof mij u dit
+onder het oog te brengen, mij alleen aangaan en waarin gij u dus niet behoort te mengen.
+</p>
+<p>Een koele, snijdende, en minachtende glimlach vertrok even de lippen van de dame.
+</p>
+<p>—Wat weet ge daarvan?—zeide zij.—Zie naar <i>dien man dáár</i>, zooals ge hem zoo even hebt genoemd. Hij heeft mij herkend, daar ben ik zeker van,
+en het recht dat gij mij betwist, wordt mij door hem in al zijne uitgestrektheid toegekend.
+</p>
+<p>—Zoo is het, mevrouw,—erkende Montbars.—Hoewel sedert de laatste maal dat wij elkaar
+ontmoet hebben jaren na jaren langzaam en droevig zijn voorbijgegaan, heb ik u herkend,
+en gaarne erken ik dat uwe tusschenkomst <span class="corr" id="xd33e2421" title="Bron: allezins">alleszins</span> geoorloofd en rechtmatig is.
+</p>
+<p>—Welnu, als dit zoo is, dan zal ik die zaak als afgehandeld beschouwen,—antwoordde
+het jonge mensch koel.—Overigens is het mij tamelijk onverschillig of dit geheim al
+dan niet bewaard blijft. Gedreven door nog een restje van hoffelijkheid tegen <i>dien man dáár</i>, heb ik zijn eerloos gedrag niet voor ieders oog willen bloot leggen. Doch gij eischt
+dat ik zal spreken, welnu dan zal ik dit doen.
+</p>
+<p>—Doe dit, mijnheer, en misschien zal dan, even als mevrouw u reeds heeft gezegd, spoedig
+aan ons blijken op wien de schuld moet vallen van die verregaande eerloosheid, waarover
+je op zulk een hoogen toon spreekt.
+</p>
+<p>—Wat heeft uw zoogenaamde oom,—vroeg daarop de dame, toen hij met zijn ontzettende
+mededeelingen ten einde was,—u gelast.
+</p>
+<p>—Mijn <i>zoogenaamde</i> oom mevrouw!—viel de jonge man heftig uit.
+</p>
+<p>—Ja, mijnheer, uw zoogenaamden oom! Dat houd ik vol, ten minste tot het tegendeel
+daarvan bewezen is.
+</p>
+<p>—Doch hoe kunt gij iets van die gansche geschiedenis weten, daar ik er nooit één enkel
+woord over gerept heb?
+</p>
+<p>—Doordat ik straks, hier achter de deur verborgen, alles gehoord heb.
+</p>
+<p>—O! Hebt gij zóó gespionneerd!
+</p>
+<p>—Ja! En daardoor uw leven behouden!
+</p>
+<p>Hij boog het hoofd; nogmaals gevoelde hij zich overwonnen, en erkende de nutteloosheid
+van verder verzet.
+<span class="pageNum" id="pb110">[<a href="#pb110">110</a>]</span></p>
+<p>—Ik ben,—vervolgde hij, terwijl hij thans tot het besluit kwam alles openhartig te
+vertellen,—zooals ik u reeds gezegd heb, officier bij de Spaansche marine; op last
+van mijn oom heb ik mijn ontslag ingediend en verkregen, en heb mij toen als matroos
+doen aanmonsteren op een schip van flibustiers.
+</p>
+<p>Montbars huiverde.—Met welk doel?—vroeg hij.
+</p>
+<p>—Met het doel om geheel op de hoogte te komen van uwe strijdkrachten, van al uwe hulpmiddelen
+en van uwe gansche organisatie, in één woord om je daardoor te kunnen overwinnen en
+voor goed en voor altijd al die zeeschuimers-schuilhoeken te vernietigen, die schandvlekken
+voor de menschheid zijn.
+</p>
+<p>—Of met andere woorden,—sprak Montbars met snijdenden spot,—uw oom heeft onder het
+schoonschijnende voorwendsel van eene ingebeelde wraakneming een spion van je gemaakt!
+Ik moet zeggen dat is een zeer waardige rol voor een Castiliaansch edelman!
+</p>
+<p>—Mijnheer!—viel de ander heftig uit. Doch dadelijk daarna beheerschte hij zich en
+vervolgde:—Een spion! Nu goed, laat dit zoo zijn, doch in mijne oogen was de rol,
+die ik moest spelen, niet zoo laag, het doel dat ik beoogde veredelde in mijn oogen
+althans wat die in de oogen van het algemeen verachtelijks moet hebben.
+</p>
+<p>—Een drogreden is geen verontschuldiging, mijnheer!—gaf Montbars koel ten antwoord.—Doch
+het doel waarvan gij gewag maakt, is toch niet het eenige dat door je werd beoogd?
+</p>
+<p>—Dat is zoo, ik had een nog veel heiliger plicht te vervullen, ik moest den verleider
+mijner moeder, den moordenaar van mijn vader, ontdekken, en mij op hem wreken.
+</p>
+<p>—Zeker door hem te vermoorden?—vroeg Montbars ironisch.
+</p>
+<p>—Neen, door mij van hem meester te maken, en hem als een dief en moordenaar te laten
+ophangen.
+</p>
+<p>—Ellendeling!—bulderde Montbars.—Dus bekent ge je verraad?
+</p>
+<p>—Ik beken wat door mij verricht is, en op dat alles ben ik trotsch.
+</p>
+<p>—Gij zijt het dus die in de laatste maanden al onze plannen aan de Spanjaarden hebt
+verklapt?
+</p>
+<p>—Ja, dat ben ik!
+</p>
+<p>—Ongelukkige! Weet ge dan niet dat de straf die je wacht, ontzettend is?
+</p>
+<p>—Dat weet en wist ik zeer goed,—luidde eenvoudig het antwoord.
+</p>
+<p>—En beeft ge niet bij die gedachte?
+</p>
+<p>—Waarom zou ik dat? Toen ik de taak op mij nam, die ik moest vervullen, wist ik welk
+lot mij stond te wachten indien ik ontdekt werd, en ik heb bij voorbaat al de kansen
+die voor en tegen <span class="pageNum" id="pb111">[<a href="#pb111">111</a>]</span>mij waren goed berekend. Toch heb ik tegen u dit gewaagde spel aangevangen waarbij
+mijn hoofd tot inzet diende. Ik vertrouwde dat God met mij zou zijn, daar de zaak,
+die ik wilde bevorderen, billijk en rechtvaardig is. God heeft mij verlaten, het zij
+zoo! Ik onderwerp mij aan Zijn ondoorgrondelijken wil, zonder murmureering, maar ook
+zonder zwakheid. Ik ben in uwe macht, doe met mij wat je goed dunkt. Ik heb het spel
+verloren, en zal den inzet weten te betalen.
+</p>
+<p>—Ja,—hernam Montbars vergramd, doch op ijskouden toon,—heden nog zult gij uw verdiende
+straf ondergaan.
+</p>
+<p>—Houd op!—sprak de dame, en strekte haar arm uit, als om Montbars terug te houden.—Zwijg
+nu, en wacht nog enkele minuten. Dat jonge mensch heeft alles nog niet gezegd.
+</p>
+<p>—Hoe! Heeft hij alles nog niet gezegd?
+</p>
+<p>—Hij heeft nog verzuimd ons zijn naam op te geven, dan eerst kunnen wij er zeker van
+zijn dat hij waarlijk een edelman is, zooals hij voorgeeft. Misschien is hij niet
+anders dan een laaghartige spion, een ellendeling van lagen stand die alleen ter wille
+van het geld met onze vijanden gemeene zaak heeft gemaakt.
+</p>
+<p>Terwijl zij dit zei had de dame een zonderlingen blik met Montbars gewisseld, die
+door hem toestemmend was beantwoord.
+</p>
+<p>—Zoo!—liet de jonge man hooren, met eenigszins triomfeerenden lach.—Dat had ik verwacht!
+Maar ge zult bedrogen uitkomen als ge daarop rekent. Sterven moet ik en zal ik, doch
+gij zult niet weten wien door je ter dood wordt gebracht.
+</p>
+<p>Teleurgesteld maakte Montbars driftig een gebaar, doch werd weer tegengehouden door
+de dame, die hernam:
+</p>
+<p>—Weer bedriegt ge u, want al zijn wij nu nog niet bekend met uw naam, toch behoeft
+het ons niet veel moeite te kosten om dien te weten te komen.
+</p>
+<p>—Daar twijfel ik hard aan!—luidde het tartende antwoord.
+</p>
+<p>—Dwaas kind!—voegde zij hem toe, op medelijdenden toon.—Dwaas kind! Ge waant u sterk,
+omdat ge u vast besloten en eerlijk gevoelt, en toch zijt ge niets meer dan de speelbal
+van hen die u omringen!…
+</p>
+<p>—Mevrouw!—viel hij uit.
+</p>
+<p>—Luister maar,—vervolgde zij en deed of zij dien uitroep niet had gehoord.—Mijn pandeling
+Birbomono, heeft u een brief ter hand gesteld, waarin ge werd uitgenoodigd tot eene
+samenkomst; dezen morgen zijt ge daarheen geweest, naar de Groote Vlakte, aan den
+oever van den Artibonite, niet verder dan drie uren van hier. Dáár hebt ge langer
+dan een uur gesproken met iemand, gekleed als boekanier, die u omarmt en als neef
+begroet en behandelt, en zijt ge nu onnoozel genoeg om te gelooven, dat wij, voor
+wie het van <span class="pageNum" id="pb112">[<a href="#pb112">112</a>]</span>zooveel belang is van alles wat hier voorvalt op de hoogte te zijn, dat wij zeg ik
+dien man niet zouden kennen?
+</p>
+<p>—Zeker geloof ik dat, zeker zóó onnoozel ben ik, want als gij wist wie die man is,
+dan zou hij nu uw gevangene zijn, of ten minste gij zoudt getracht hebben u van hem
+meester te maken.
+</p>
+<p>—Weer dwaalt gij, mijnheer! Wij kennen dien man zeer goed, en toch laten wij hem vrij,
+want schoon hij Spanjaard is draagt die man ons geen kwaad hart toe, en zelfs heeft
+hij ons meer dan eens groote diensten bewezen.
+</p>
+<p>—En zijn naam?
+</p>
+<p>—Zijn naam? Daar ge wilt dat ik dien zal noemen, zult ge hem hooren. Hij heet don
+Sancho de Penaflor, en is namens den Koning van Spanje, Gouverneur over het eiland
+Hispaniola.
+</p>
+<p>—Don Sancho de Penaflor!—riep Montbars, en sprong op van verrassing.—O! Nu is alles
+mij opgehelderd!
+</p>
+<p>—Misschien!—werd veelbeteekenend door de dame aangemerkt.—Er begint ten minste eenig
+licht in de duisternis te komen, doch laten wij ons niet verheugen eer het volle dag
+is.
+</p>
+<p>De jonge man gevoelde zich als verpletterd, en liet zich droefgeestig ontvallen:—O!
+Groote God!
+</p>
+<p>—Don Sancho hier!—zei Montbars.—Wist ge dit donna Clara?
+</p>
+<p>—Dit moest ik immers weten?—zeide zij eenvoudig.
+</p>
+<p>—Dat is zoo!—erkende hij opgewonden.—Bij den hemel! Wat daarvan ook de gevolgen voor
+mij moge wezen, zien wil ik en zal ik hem!
+</p>
+<p>Donna Clara was den jongen man meer genaderd en zei tegen hem:
+</p>
+<p>—Gij houdt veel van don Sancho en ook hij houdt van u. Zoo ge zijn raad had gevolgd,
+zoudt ge wellicht niet in den toestand zijn waarin ge thans verkeert; doch wat geschied
+is, is geschied, en het is nutteloos daarop nu weer terug te komen. Luister nu naar
+mij. De hertog de Penaflor heeft u gezegd, dat Montbars uwe moeder verleid en uw vader
+vermoord heeft. Zoo is het immers?
+</p>
+<p>—Ja,—stamelde de jonge man, overweldigd door al zijn leed.
+</p>
+<p>—O!—barstte Montbars los.—Dat is weer juist iets voor dien onverbiddelijken man! Daarin
+herken ik hem geheel! Uw naam, jongman,—liet hij er gebiedend op volgen.
+</p>
+<p>—Don Gusman de Tudela,—luidde het antwoord, gegeven zonder verdere aarzeling.
+</p>
+<p>—Welnu! Gij don Gusman de Tudela, geef mij uw woord van eer, dat gij geenerlei poging
+zult doen om te ontvluchten.
+</p>
+<p>—Dat geef ik je, Montbars,—gaf hij openhartig ten antwoord.
+</p>
+<p>—Goed ik neem het aan. Birbomono zal met je naar Sint-Domingo <span class="pageNum" id="pb113">[<a href="#pb113">113</a>]</span>vertrekken. Ge hebt zeker de noodige middelen om ieder oogenblik en zonder eenig gevaar
+in de hoofdstad van het eiland door te dringen, niet waar?
+</p>
+<p>—Ja, die middelen bezit ik.
+</p>
+<p>—Best! Dan gaat gij daar aan don Sancho mededeeling doen van het vreeselijke tooneel
+dat tusschen ons heeft plaats gegrepen en van alles wat tusschen ons is gesproken
+zonder tittel of jota te vergeten.
+</p>
+<p>—Dat zal ik doen.
+</p>
+<p>—Tevens moet gij don Sancho bezweren bij wat hem het heiligste ter wereld is, je te
+zeggen, of ik schuldig ben aan de misdaden, waarvan de hertog de Penaflor, zijn vader,
+mij tegenover jou beticht heeft. Zoo daarop een bevestigend antwoord volgt, kom dan
+terug en gij zult mij bereid vinden je alle eerherstellingen en iedere voldoening
+te geven, die gij van mij eischen zult.
+</p>
+<p>—Zijt gij daartoe bereid?—viel de ander in op verrukten toon.
+</p>
+<p>—Daarop verpand ik mijn woord van eer,—gaf Montbars plechtig ten antwoord,—maar mocht
+don Sancho je daarentegen zeggen, dat ik niet alleen onschuldig ben aan die misdaden,
+maar zelfs meer dan twintig jaren vervolgd wordt door eene even onverzoenlijken als
+onrechtvaardigen haat, wat zal je dan doen? Antwoord mij daarop?
+</p>
+<p>—Wat ik dan zal doen?
+</p>
+<p>—Ja, dit verlang ik te weten.
+</p>
+<p>—Dan verpand ik op mijn beurt mijn woord van eer, dat ik, als hij mij dit zegt, mij
+in je handen zal overleveren, om met mij geheel naar uw goeddunken te handelen.
+</p>
+<p>—Ik houd je aan uw woord. Ga, mijn vriend, want ondanks alles wil ik je nog zóó blijven
+noemen. Ga, het is nu nog niet veel later dan drie uren; als ge zonder talmen vertrekt
+kunt ge vóór zonsopgang in Sint-Domingo wezen.—Daarop wendde hij zich tot donna Clara
+en vroeg op onbeschrijfelijk goedhartigen toon:—Is het zóó naar uw verlangen geschikt,
+mevrouw?
+</p>
+<p>—O!—kreet zij terwijl zij, uitbarstende in gesnik, aan zijne voeten knielde.—Ge handelt
+grootsch en edel zooals altijd!
+</p>
+<p>Montbars hief haar met vriendelijken glimlach op, en fluisterde haar bemoedigend toe:—Houd
+moed arme vrouw, blijf hoop koesteren, arme moeder!
+</p>
+<p>Een uur later verliet don Gusman, vergezeld door Birbomono, Port-de-Paix, en zette
+het in galop op den weg naar Sint-Domingo.
+<span class="pageNum" id="pb114">[<a href="#pb114">114</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch14" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch14.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XIV.</h2>
+<h2 class="main">EEN DINER BIJ DEN HEER D’OGERON.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Na een lang onderhoud met donna Clara, (een onderhoud dat zelfs geheim bleef voor
+Birbomono, die toch reeds sinds jaren het volle vertrouwen zijner meesteres genoot)
+verliet Montbars het logement en begaf hij zich naar de woning van den heer d’Ogeron,
+om dáár, volgens zijne belofte, te gaan dineeren.
+</p>
+<p>Reeds meermalen hebben wij gezegd dat de Broeders der Kust den gouverneur hooge achting
+toedroegen, dat zij tevens zeer op hem waren gesteld, doch tegelijk groot ontzag voor
+hem koesterden. Zijn huis stond bekend als het aangenaamste van de gansche kolonie
+en ieder wist dat men daar uitstekend werd onthaald, en er steeds een uitgekozen gezelschap
+vond. De heer d’Ogeron, een edelman nog van het oude ras, wist in alle opzichten de
+eer van zijn huis op te houden, doch had daarenboven een bijzonderen tact om aan zijne
+tafel menschen te vereenigen in staat om elkaar goed te verstaan en wederkeerig naar
+waarde te schatten, iets wat waarlijk geen geringe taak mocht heeten in een land waar
+de bevolking grootendeels bestond uit ruwe, eerlooze lieden, ware schipbreukelingen
+van de Europeesche beschaving, wier gemoedsaard zoo wederspannig was, dat zij niet
+dan hoogst onwillig bogen onder het lichtste juk, dat men hun wilde opleggen.
+</p>
+<p>Overigens was de verhouding van den heer d’Ogeron daar ter plaatse zeer zonderling,
+want hij bevond zich te midden van lieden, die zijn titel van Gouverneur des Konings,
+tenauwernood schoorvoetend verdroegen, dan wel inderdaad erkenden, en ieder oogenblik
+gereed waren tegen de onbeduidendste zijner beschikkingen in verzet te komen. De oude
+edelman had dus groote behoefte aan al zijne energie en zijne groote bekendheid met
+de gewoonten en manieren der vrijbuiters, onder wie hij jaren lang geleefd en met
+wie hij vroeger menige kruistocht meegemaakt had, om zich in zijne betrekking te Port-de-Paix
+goed te handhaven en de gewichtige belangen, die de Koning aan hem had toevertrouwd,
+niet in gevaar te brengen.
+</p>
+<p>Montbars werd met de uiterste hoffelijkheid door den heer d’Ogeron ontvangen, en vond
+dáár reeds vereenigd de meest in naam zijnde aanvoerders der flibustiers, die allen
+zeer verlangden hem te begroeten, zich hadden beijverd om haastig na de noodiging
+bij den Gouverneur ter maaltijd te komen. Hoe goed ook het geheim in acht mocht genomen
+zijn, toch kenden de oude vrijbuiters, die reeds zoolang de metgezellen van Montbars
+waren, den vermaardsten <span class="pageNum" id="pb115">[<a href="#pb115">115</a>]</span>hunner te goed, (hem met zijne uitstekende begaafdheden en zijn ingekankerden haat
+tegen de Spanjaarden), om niet te vermoeden dat zijne zoo langdurige afwezendheid
+van het Schildpaddeneiland in verband moest staan met buitengewone plannen, om er
+bijna zeker van te zijn dat de ongeëvenaarde aanvoerder voor den dag zou komen met
+het voorstel tot eene expeditie, zóó als alleen door hem kon worden bedacht, en waarvan
+de uitvoering spoed zou vereischen.
+</p>
+<p>Nu waren reeds sinds lang al de tochten der flibustiers tamelijk slecht afgeloopen;
+al hunne plannen, zelfs de best beraamde, hadden schipbreuk geleden zonder dat men
+precies kon uitmaken wat daarvan de oorzaak was; steeds vonden zij de vijanden, die
+zij op het onverwachts meenden te overvallen, bijzonder op hunne hoede, en kwamen
+zij van hunne kruistochten terug, met schepen, door de kogels der Spanjaarden lek
+geschoten, en equipages die door het Spaansche schroot sterk gedund waren.
+</p>
+<p>Voor de flibustiers, gewoon om met volle handen het geld te verkwisten dat zij bij
+hunne rooftochten buit maakten, was zuinigheid een woord dat niet bestond, zoodat
+er nu onder hen groote geldschaarschte heerschte; zij kregen, zooals zij dit uitdrukten,
+grooten honger, en het was dus hoog tijd dat hun een extra buitenkansje ten deel viel.
+Geen wonder dus dat Montbars door hen werd ontvangen met daverende toejuiching, en
+ieder zich haastte om hem de hand tot verwelkoming toe te steken.
+</p>
+<p>Het diner verliep zeer behoorlijk onder vriendschappelijk gekout tusschen den heer
+d’Ogeron en zijne gasten, doch, tegen zijne gewoonte, moedigde de gouverneur hen niet
+aan om de glazen te ledigen. Montbars was stil en teruggetrokken en antwoordde meestal
+niet dan zeer onvoldoende op de vragen die men hem deed. Naar het scheen peinsde hij
+aanhoudend over iets; hij at genoegzaam niets en vergat telkens zijn glas dat bijna
+onaangeroerd voor hem stond.
+</p>
+<p>Dat alles werd herhaaldelijk en door al de Broeders der Kust opgemerkt, en was voor
+hen eene nieuwe aanleiding om te vermoeden dat in het brein van hun vermaarden aanvoerder
+het plan broeide tot het doen van een grootsche onderneming; stilzwijgend verheugden
+zij zich daarover, maar tegelijk vermeerderde hun ongeduldig verlangen, dat hij hun
+daarvan mededeeling zou doen. Toen het dessert was opgezet, gaf de heer d’Ogeron een
+wenk, waarna de bedienden zich dadelijk verwijderden en de deuren achter zich toetrokken.
+De gasten bleven nu onder elkaar. Zij waren tien in getal, met inbegrip van den gouverneur.
+In de eerste plaats Montbars; dan Philippe d’Ogeron, de neef van den gouverneur; Pierre
+Legrand; de ridder de Grammont; de Olonner, de vroegere pandeling van Montbars, die
+zooals hij zelf hem vroeger had voorspeld, een der geduchtste flibustiers van Tortue
+was geworden; kapitein Drack; <span class="pageNum" id="pb116">[<a href="#pb116">116</a>]</span>de Poleter en Morgan de Engelschman, die pas terug was gekomen uit Jamaïca, waar hij
+langen tijd had vertoefd<span>,</span> en de Mooie Laurent<a class="noteRef" id="xd33e2539src" href="#xd33e2539" title="Ga naar noot 1.">1</a>.
+</p>
+<p>—Heeren,—zei daarop de heer d’Ogeron,—daar staan likeuren, pijpen, tabak en sigaren,
+weest zoo goed daarvan gebruik te maken.
+</p>
+<p>Ieder stak de hand uit en greep naar welgevallen pijp of sigaar. De Gouverneur stond
+op, liep een paar keeren door de zaal en deed toen de deuren open, waarop men in de
+gang op eenige passen afstand Luiwammes, Tributor, Michel de Baskiër en Pitrians in
+het oog kreeg, die daar op stoelen gezeten en zwaar dampten.
+</p>
+<p>—Gij ziet,—vervolgde de gouverneur, terwijl hij zijn plaats aan tafel weer bezette,—dat
+wij onder goede hoede zijn, en ten minste dezen keer in alle gerustheid over onze
+zaken kunnen spreken, zonder vrees dat onze woorden in verkeerde ooren zullen vallen.
+</p>
+<p>De vrijbuiters juichten de genomene voorzorg zeer toe, te meer daar die hun voorspelde
+dat er eene ernstige beraadslaging zou plaats grijpen, waarbij zij veel belangrijks
+hoopten te vernemen.
+</p>
+<p>—Maar toch,—hernam de gouverneur,—raad ik je aan niet al te luid te spreken, want
+de muren zijn niet bijzonder dik, en wie weet hoeveel spionnen daar buiten als luistervinken
+rondfladderen!
+</p>
+<p>Montbars greep een flesch die vóór hem stond, schonk zijn glas boordevol, zonder er
+op te letten welke likeur het was, en dat zeer sterke rum bleek te zijn, en hief het
+in de hoogte:
+</p>
+<p>—Broeders,—dus begon hij,—ik drink op eene expeditie roemrijker dan er ooit eene door
+de <span class="corr" id="xd33e2551" title="Bron: ffibustiers">flibustiers</span> ondernomen is, eene expeditie die wij gezamenlijk zullen maken, zoo gij mij waardig
+keurt over jelui het bevel te voeren. Ik drink op onze wraak op de gavachos! Doet
+mij bescheid!
+</p>
+<p>Na die woorden bracht hij het glas aan zijne lippen, en ledigde het in één teug tot
+op den laatsten droppel.
+</p>
+<p>—Op onze wraak op de gavachos!—riepen al de vrijbuiters en volgden zijn voorbeeld,
+door de glazen in één teug te ledigen.
+</p>
+<p>—Ei, ei!—liet Pierre Legrand hooren.—Het schijnt dat er iets aan de hand is.
+</p>
+<p>—Dat is immers altijd het geval als Montbars er bij is?—merkte de Olonner aan, die
+zich vergenoegd in de handen wreef.
+</p>
+<p>—Goddam!—vloekte Morgan,—ik geloof goed te hebben gedaan met hier terug te komen.
+</p>
+<p>—Heeren,—sprak de Gouverneur,—Montbars vraagt het woord, ik verzoek je naar hem te
+luisteren.
+<span class="pageNum" id="pb117">[<a href="#pb117">117</a>]</span></p>
+<p>—<span class="corr" id="xd33e2565" title="Bron: Te eer">Te meer</span> omdat dit zeer waarschijnlijk wel der moeite waard zal zijn,—voegde de Poleter op
+lustigen toon er bij.
+</p>
+<p>—Stilte! Luisteren! Stilte!—riepen de meesten.
+</p>
+<p>In één oogwenk heerschte de diepste stilte.
+</p>
+<p>—Broeders,—hernam <span class="corr" id="xd33e2572" title="Bron: Montbard">Montbars</span>,—ik moet beginnen met je mijne dank te betuigen voor de blijken van sympathie mij
+door je betoond ter gelegenheid van mijne terugkomst in uw midden, ofschoon het voor
+den eersten keer is dat die terugkomst geschiedt zonder dat een enkel prijs gemaakt
+schip door mij op sleeptouw werd aangebracht en zonder dat gij een enkelen gavacho
+aan de raas van mijn schip hebt kunnen zien hangen. Die schijnbare verandering heeft
+je zeker te denken gegeven, en misschien is daarvan de slotsom geweest dat door je
+vermoed wordt, dat ik van groote plannen zwanger ga. Welnu kameraden, als dat het
+geval is, dan hebt gij je daarin niet bedrogen. Mijne plannen zijn groot, zelfs zoo
+groot dat ik die bijna aan mij zelf niet durf bekennen, ofschoon ik reeds meer dan
+twee maanden dag en nacht aan niets anders heb gedacht, en herhaaldelijk al de kansen,
+die er voor of tegen pleiten nauwgezet heb overwogen.
+</p>
+<p>Bij eene dergelijke inleiding werd de aandacht der vrijbuiters nog vermeerderd, zoodat
+men bij de ademlooze stilte gemakkelijk zelfs het gonzen van een muskiet zou gehoord
+hebben, ondanks dat er tien personen in de zaal bijeen waren.
+</p>
+<p>—Ik wil,—vervolgde Montbars met zijn duidelijke en zoo klankvolle stem, terwijl hij
+op die woorden drukte,—versta mij wel, ik wil op de Spanjaarden zulk eene schitterende
+wraak nemen, dat honderd jaren later de herinnering daaraan nog zoo levendig zal bestaan,
+dat hunne kleinkinderen beven zullen zoo zij slechts den naam hooren van de Broeders
+der Kust! Gedurende mijn afwezigheid is er onder u veel voorgevallen; verscheidene
+onzer broeders, en daaronder menigeen die hoog stond aangeschreven, zijn verraden
+en verkocht door spionnen die zich onder ons genesteld hebben, en achter onze geheimste
+beraadslagingen gekomen zijn; die broeders zijn gevallen en strikken en hinderlagen
+waar zij een eerloozen dood hebben ondergaan, want in het oog der gavachos zijn wij
+niets dan ladrones, en als zoodanig worden wij door hen behandeld. Die broeders zullen
+op roemvolle wijze door ons worden gewroken, dit zweer ik u! Iedere druppel van hun
+bloed zal betaald worden, door stroomen bloed van onze vijanden!
+</p>
+<p>Ondanks de aanbeveling van den heer d’Ogeron werd die toespraak afgebroken door daverende
+kreten van bijval; door hun haat tegen de Spanjaarden op te roepen, had de spreker
+de gevoeligste snaar zijner toehoorders aangevoerd, en was er in geslaagd hun een
+onbeperkt vertrouwen in te boezemen.
+<span class="pageNum" id="pb118">[<a href="#pb118">118</a>]</span></p>
+<p>Zoodra de stilte hersteld was, vervolgde Montbars:
+</p>
+<p>—En voor ditmaal is er bij mij geen spraak van eene gewone expeditie. Nu denk ik er
+niet over om op avontuur te gaan kruisen, neen! Wat ik nu bedoel, wat ik nu verlang
+dat is de oorlog, en een oorlog zonder genade. Wilt gij mij volgen?
+</p>
+<p>—Ja, ja!—luidde de kreet, als met één stem.
+</p>
+<p>—Tot naar de hel, als het moet!—voegde de Olonner er bij.
+</p>
+<p>Philippe, de eenige die wist welk doel Montbars beoogde, drukte zijn hand tegen zijn
+hart als om het minder snel te doen kloppen doch kon er slechts met moeite in slagen
+om zijne vreugde te verbergen; want het gevolg van het goede succes der expeditie
+was voor hem, de vereeniging met donna Juana, en het overige liet hem koel.
+</p>
+<p>—Wij vertrekken dus gezamenlijk broeders, doch ieder behoudt het gezag over zijn eigen
+schip.
+</p>
+<p>—Maar wij zijn slechts met ons negen,—werd door Pierre Legrand in het midden gebracht.
+</p>
+<p>—Daarin vergist ge u, broeder, ons getal zal veertien bedragen.
+</p>
+<p>—Dan maken wij een vloot uit,—merkte Morgan onverschillig aan.
+</p>
+<p>—Zoo is het, broeder,—stemde Montbars eenvoudig toe,—eene vloot waarvan gij, zoo ge
+dit begeert, de vice-admiraal zult zijn.
+</p>
+<p>—Zoo ik dit begeer? <i>Goddam</i>, twijfelt ge daar nog aan?—viel de ander uit, en sprong op alsof hij een schot kreeg.
+</p>
+<p>—Dan blijft dit bepaald en afgesproken, broeder!—sprak Montbars, en drukte hem de
+hand. Daarna vervolgde hij:
+</p>
+<p>—Doch, broeders, daar het verraad ons van alle kanten omringt, en de Spaansche spionnen
+steeds op de loer liggen, eisch ik van uwe zijde het onbepaaldste vertrouwen, met
+andere woorden, ik verg van u dat gij mij in het bezit laat van mijn geheim tot het
+oogenblik zal gekomen zijn, waarop ik het noodig acht je mijn plan geheel en al te
+ontvouwen. En dan, wees daar zeker van, dan zult gij allen versteld staan over het
+grootsche van het doel waartoe ik je uitnoodig. Neemt gij dit aan?
+</p>
+<p>—Wij nemen het aan!—werd weder als in koor geantwoord.
+</p>
+<p>Montbars gevoelde zich gestreeld door zulk eene onvoorwaardelijke toestemming, die
+hem opnieuw tot bewijs verstrekte van den grooten invloed dien hij op zijne kameraden
+bezat.
+</p>
+<p>—Ik moet er nog bijvoegen,—sprak daarop de heer d’Ogeron,—dat Montbars al zijne plannen
+aan mij ontwikkeld en daarover met mij beraadslaagd heeft, en tevens dat ik daarmeê
+zoo volkomen instem, dat ik het eene groote eer zou achten mij persoonlijk bij de
+expeditie aan te sluiten, indien mijne betrekking mij niet verplichtte hier te blijven.
+<span class="pageNum" id="pb119">[<a href="#pb119">119</a>]</span></p>
+<p>De verzekering hun door den gouverneur gegeven, behoefden de flibustiers niet, want
+zij waren reeds genoegzaam overtuigd dat de zaak die Montbars op het oog had evenzeer
+zou voldoen aan hunnen dorst naar wraak als aan hun verlangen naar voordeel; echter
+werd toch hunne opgewondenheid nog grooter na die verklaring van een man die door
+hen allen zoozeer werd geacht, en hun door zijne vroegere heldendaden zooveel vertrouwen
+inboezemde; zij werden dus des te meer bevestigd in het genomen besluit om blindelings
+het fortuin van den vermaardsten vrijbuiter te deelen.
+</p>
+<p>—Luistert nu goed toe, broeders,—vervolgde Montbars,—want ik wensch nog iets te zeggen
+over het materieel onzer expeditie.
+</p>
+<p>Weer luisterde men ernstig en aandachtig.
+</p>
+<p>—De heer d’Ogeron heeft te mijner beschikking gesteld zeven schepen, die hier moeten
+worden uitgerust en onder het gezag gesteld van Luiwammes, Michel de Baskiër, den
+Olonner, den ridder de Grammont, den Poleter, Drack en Pitrians. Zeven anderen zullen
+worden aangekocht te Leogana en Port-Margot, en komen onder bevel van Pierre Legrand,
+Philippe d’Ogeron, David, de Mooie Laurent, Morgan, Barthélemy en Roc de Braziliaan.
+Morgan wordt vice-admiraal van de vloot en voert zijn vlag op het grootste en zwaarst
+bewapende schip. Om bij de spionnen geen achterdocht op te wekken moeten de schepen
+zeer in het geheim worden uitgerust, hetzij aan de <i>kleine</i> of de <i>groote Goava</i>, hetzij te Leogana. Ieder schip dat geheel gereed is, behoort onmiddellijk onder
+zeil te gaan en zee te kiezen, om het overige van de vloot af te wachten op eene plaats
+die te gelegener tijd door mij zal worden aangeduid, want, daar het plan van dezen
+tocht van mij is uitgegaan, acht ik het billijk, dat ik mij het opperbevel daarover
+voorbehoud.
+</p>
+<p>Hier viel de heer d’Ogeron den spreker in de rede, daar hij als Gouverneur geen enkele
+gelegenheid ooit liet voorbijgaan, om zijn gezag te bevestigen.
+</p>
+<p>—Dat is zóó billijk,—sprak hij,—dat ik uit naam des Konings, uw meester en den mijnen,
+de benoemingen door u, Montbars gedaan, bekrachtig. Ik zal de eer hebben zoowel al
+de officieren als aan u zelven, in het bezit te stellen van de aanstellingen die Zijne
+Majesteit mij gemachtigd heeft uittereiken.
+</p>
+<p>De vrijbuiters betuigden aan den Gouverneur hun warmen dank voor die gunstige beschikking,
+buiten welke zij het toch zeer goed hadden kunnen stellen, daar de geldigheid hunner
+benoeming ook zonder die bekrachtiging onbetwistbaar bleef, doch opnieuw strekt dit
+ten bewijze dat de menschen, hoe en waar ook geplaatst overal en te allen tijde dezelfde
+zijn, en een stuk perkament uitgevaardigd in naam van een Souverein, in hunne oogen
+steeds iets van <span class="pageNum" id="pb120">[<a href="#pb120">120</a>]</span>groote beteekenis is, zelfs al wordt door hen diens gezag niet ten volle erkend.
+</p>
+<p>De heer d’Ogeron<span>,</span> zeer voldaan over de manier waarop zijn aanbod was ontvangen, gaf een wenk aan Montbars
+om zijn toespraak te vervolgen.
+</p>
+<p>—Zorgt er vooral goed voor,—hernam deze daarop,—dat gij iedere onbescheidene vraag
+van de zijde uwer equipage voorkomt, en daarom zal het, mijns inziens, goed zijn dat
+de aanwerving uitsluitend geschiedt aan boord. Dáár moet dan ook, zoodra een matroos
+zich verbindt, de monsterrol worden geteekend, en hem gelast worden aan boord te blijven.
+</p>
+<p>—Hoe groot moet de bemanning van ieder schip zijn?—vroeg Morgan.
+</p>
+<p>—Minstens honderdvijftig, en hoogstens twee honderd.
+</p>
+<p>—Drommels!—viel Pierre Legrand uit.—Dat is zoo goed als een heel leger!
+</p>
+<p>—Dat moet het ook zijn, want hoogstwaarschijnlijk zullen wij eene landing doen. Zijn
+wij dan ook eenmaal onder zeil, ver buiten het gezicht en gehoor der spionnen, dan
+zal ieder gezagvoerder een landingsafdeeling formeeren van tachtig uitgelezen manschappen.
+</p>
+<p>—Ei, ei!—deed Roc de Braziliaan hooren.—Elf honderd man landingstroepen! Moeten wij
+er misschien op uit zooals vroeger Cortez, en gaan wij Mexico veroveren?
+</p>
+<p>—Wie weet!—zei Montbars glimlachend.
+</p>
+<p>—Caramba! zoo als die schelmachtige gavachos zeggen, dat zou een kolfje naar mijn
+hand zijn, en hoe denkt gij daarover, broeders?
+</p>
+<p>—Zeker zou dit eene zeer voordeelige zaak wezen, als er kans was dat zij gelukte,—meende
+de Poleter op ernstigen toon te moeten opmerken.
+</p>
+<p>—Op mijn eer!—verklaarde de ridder de Grammont,—Montbars blijft toch altijd dezelfde!
+Het is een lust om met hem er op uit te gaan en men kan er altijd op rekenen, dat
+hij ons de eene of andere verrassing bereidt.
+</p>
+<p>—Maar broeders,—voegde Montbars er nog bij,—denkt er vooral aan bij de aanmonstering,
+hoezeer het eene hoofdvereischte is, dat de wapens en het kruit van ieder man in behoorlijken
+staat zijn.
+</p>
+<p>—Laat die zorg daarover gerust aan mij over,—verzekerde Morgan—daarop zal ik nauwlettend
+toezicht houden.
+</p>
+<p>—En nu, broeders, heb ik niets meer te zeggen. Ik reken er op dat gij niet alleen
+flink en ferm, maar vooral met den meesten spoed in alles te werk zult gaan, want
+hoe eer wij kunnen vertrekken hoe beter de kans tot slagen voor ons zal wezen.
+</p>
+<p>—Hoe veel tijd staat gij ons toe voor de gansche uitrusting?
+<span class="pageNum" id="pb121">[<a href="#pb121">121</a>]</span></p>
+<p>—Een week; dat is lang genoeg.
+</p>
+<p>—Binnen een week zullen wij gereed zijn.
+</p>
+<p>—Thans heb ik er slechts dit nog bij te voegen, broeders. Om de spionnen zooveel mogelijk
+van het spoor te brengen, moet het den schijn hebben alsof ik niets met de expeditie
+heb uit te staan, en mij daarmede volstrekt niet bemoei; dus moeten alleen Morgan,
+Philippe en Luiwammes van tijd tot tijd bij mij komen, om mij van alles op de hoogte
+te houden. En nu broeders, het is tijd om onze bijeenkomst te sluiten, ik ga heen,
+en laten wij dit ieder afzonderlijk doen, en ieder zijn eigen weg volgen. Vaartwel!
+</p>
+<p>—En, heeren, houd uwe aanstellingen in gedachte, overmorgen zullen die te uwer beschikking
+zijn!—werd hun ter herinnering door den Gouverneur toegevoegd.
+</p>
+<p>Montbars vertrok, de overigen lieten niet na zijn voorbeeld te volgen, en de heer
+d’Ogeron bleef alleen achter.
+</p>
+<p>—Wat zou men met zulke lieden niet kunnen uitvoeren, indien er slechts mogelijkheid
+was hen te temmen!—sprak hij in zichzelf.—Maar, bij den hemel! hoe zwaar die taak
+moge wezen, toch zal ik die beproeven, en, met Gods hulp, twijfel ik er niet aan of
+die zal mij gelukken.
+</p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e2539">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e2539src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie het volgende deel dezer Serie: „De Hacienda del Rayo”, bij dezelfde Uitgevers
+de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e2539src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch15" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch15.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XV.</h2>
+<h2 class="main">DE MARKIES DON SANCHO DE PENAFLOR</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Verscheidene dagen waren verloopen; noch don Gusman, noch Birbomono waren te Port-de-Paix
+teruggekomen. Montbars wist niet waaraan zulk eene lange afwezendheid kon worden toegeschreven;
+hij werd door een ongerustheid, waarvan hij zich geen rekenschap wist te geven, gekweld,
+en telkens als hij zijne gastvrouw ontmoette, wendde hij zich af om haar bleek gelaat
+niet te zien, en hare koortsachtig brandende betraande oogen te ontwijken, die met
+zulk een uitdrukking van smartvolle onderwerping op hem gevestigd werden, dat dit
+hem te erg aandeed.
+</p>
+<p>Langzamerhand, dit gevoelde hij, verstierf de haat dien hij haar had toegezworen,
+om vervangen te worden door een innig gevoel van medelijden. Hij zag het oogenblik
+naderen waarop hij zich niet langer in staat zou gevoelen den vreeselijken eed gestand
+te blijven, die eens door hem was uitgesproken. Ondanks al de pogingen die hij aanwendde
+om zijn gerechtvaardigden toorn weder op te wekken, kwam hij tot de zekerheid dat
+ondanks het driedubbele staal dat zijn <span class="pageNum" id="pb122">[<a href="#pb122">122</a>]</span>hart als met een pantser omsloot, dit toch ongenoegzaam bleek om hem te beschermen
+bij eene langere worsteling tegen de vrouw, die hij zoo innig had bemind, de vrouw
+die door die liefde zoozeer had geleden en wier leven er als het ware door vernietigd
+was. Alles pleitte voor haar in zijn hart; hare langdurige boetvaardigheid, haar edele
+zelfverloochening, hare stille onderwerping, en zelfs hare schroomvallige teederheid,
+die zich telkens uitte door al de zorgen die zij zonder zijne voorkennis aan hem wijdde,
+terwijl zij toch bijna altijd onzichtbaar bleef. Thans, na zulk eene reeks van jaren
+sedert de misstap door de arme vrouw bedreven, vroeg hij zich af, of er nu voor hem
+werkelijk nog reden bestond om onverzoenlijk voor haar te blijven, en of het niet
+beter ware het uur der vergiffenis niet langer te verschuiven. Maar dan verhief zich
+weer de herinnering aan alles wat hij geleden had, dan kwam bij hem weer de gedachte
+op aan het onwaardige verraad waarvan hij het slachtoffer was geworden, en aan de
+onverdiende rampen als gevolg daarvan; die herinnering en die gedachte troffen als
+dolksteken zijn hart, opnieuw werd hij door woede aangegrepen, en als hij zich dan
+van donna Clara afwendde, mompelde hij in zich zelf:
+</p>
+<p>—Neen, nog is de boete niet volkomen, nog is de schuldige niet gekastijd. Ik wil geen
+zwakheid betoonen eer ik mijn werk der wrake voltooid heb.
+</p>
+<p>En dan, dan namen zijne trekken, waarop een zachtere uitdrukking verspreid lag, weer
+de vroegere onwrikbare gestrengheid aan; somber trokken zich zijne wenkbrauwen samen,
+onheilspellend schitterden zijne oogen, diepe rimpels verschenen op zijn vaalbleek
+voorhoofd, en weer was hij dan de onverbiddelijke man, zooals hij bezworen had te
+zullen blijven.
+</p>
+<p>En toch, wij herhalen het, hij begon te wankelen; zijne stroefheid voor die arme vrouw
+was slechts een masker en zijn nog immer even felle haat tegenover zijne andere vijanden
+week tegenover haar langzamerhand om van lieverlede plaats te maken voor eene aanstaande
+vergiffenis en verzoening. De weinige dagen die hij met donna Clara onder hetzelfde
+dak te Port-de-Paix had doorgebracht, hadden veel bijgedragen om dit werk des vredes
+zeer te bevorderen, zoodat zelfs het geringste toeval in staat zou zijn het te voltooien.
+</p>
+<p>Het was avond; Montbars bevond zich in zijn kamer met Morgan, den ridder de Grammont
+en Philippe, en besprak met hen de toebereidselen tot de expeditie, die zeer snel
+vorderden; verscheidene schepen waren reeds geheel uitgerust en dadelijk daarna in
+zee gestoken en zouden den volgenden dag bij zonsopgang door andere worden gevolgd,
+zoodat de gansche sloot binnen een paar dagen onder zeil zou zijn; de zaken waren
+zóó geheim en met zooveel beleid behandeld, dat niettegenstaande zulk een aanzienlijk
+getal vrijbuiters <span class="pageNum" id="pb123">[<a href="#pb123">123</a>]</span>was ingescheept, door de <span id="xd33e2662">Spanjaarden</span>, naar men uit alles meende te mogen opmaken, nog niets was bemerkt, ondanks de onafgebroken
+waakzaamheid en bijzondere slimheid hunner <span class="corr" id="xd33e2665" title="Bron: spionen">spionnen</span>. De drie vrijbuiters waren juist in druk gesprek over de laatste schikkingen die
+nog bepaald moesten worden, toen er een paar keeren zeer bescheiden geklopt werd op
+de deur van de kamer waar zij zaten<span id="xd33e2668">.</span> Montbars gaf door een wenk aan de anderen te kennen dat zij moesten zwijgen, stond
+op, en deed de deur open. Birbomono stond vóór den drempel en een paar andere personen,
+diep in hunne mantels gedoken, hielden zich eenigszins ter zijde buiten het licht.
+</p>
+<p>—Hier ben ik,—begon Birbomono half fluisterend, na een beleefde buiging.
+</p>
+<p>—En in gezelschap, naar het schijnt,—merkte Montbars aan.
+</p>
+<p>—Kan ik vrij uitspreken?
+</p>
+<p>—Is het iets gewichtigs?
+</p>
+<p>—Ja, en dat vooral geheim moet blijven.
+</p>
+<p>—Zoo! wacht even ik kom dadelijk terug.
+</p>
+<p>Hij sloot de deur en ging weer naar zijne kameraden.
+</p>
+<p>—Broeders,—sprak hij.—Ik krijg daar bezoek van iemand die, naar hij zegt, mij iets
+van het hoogste gewicht heeft mede te deelen. Weest dus zoo goed en gaat nu eenige
+oogenblikken in mijne slaapkamer.
+</p>
+<p>—Wel, mij dunkt Montbars, dat het dan beter zou wezen dat wij heen gingen, dan zijt
+gij geheel vrij,—opperde Morgan.
+</p>
+<p>—Neen, doe dat niet want als ik met hem gesproken heb en dat zal niet lang duren,
+dan zal ik je weer noodig hebben.
+</p>
+<p>—Ga dan uw gang, wij zullen blijven, en middelerwijl doen alsof wij doof en stom waren.
+</p>
+<p>—Goed,—zei de ander glimlachend.
+</p>
+<p>Montbars liet hen in zijn slaapkamer gaan, stiet de deur achter hen toe, schoof daar
+een grendel voor, nam een kaars op, waarmee hij door het salon stapte en deed toen
+het tweede vertrek open waar hij de kaars op een tafel plaatste, en de deur ook sloot.
+</p>
+<p>—Mijne heeren,—begon hij,—ik ben tot uwe orders, weest zoo goed plaats te nemen, en
+mij te zeggen wat de reden is van uw bezoek.
+</p>
+<p>—Naar ik meen, caballero, heb ik hier niets meer te verrichten?—zei Birbomono.—Als
+gij het goedvindt zal ik heengaan en op het portaal blijven wachten.
+</p>
+<p>—Goed,—zei Montbars kortaf.
+</p>
+<p>De mayordomo boog en ging heen; nauwelijks was de deur achter hem gesloten of een
+der beide onbekenden<span id="xd33e2691"></span> deed een paar passen voorwaarts, wierp den mantel weg, nam hoogst beleefd zijn hoed
+af, en zei met hoffelijke buiging:
+<span class="pageNum" id="pb124">[<a href="#pb124">124</a>]</span></p>
+<p>—Graaf, veroorloof mij vóór alle dingen u te begroeten.
+</p>
+<p>—Markies de Penaflor!—ontsnapte aan Montbars die ten hoogste verbaasd en verrast was.
+</p>
+<p>—Stil toch, stil toch!—viel don Sancho schertsend in.—Wel verduiveld, vergeet toch
+niet, dat mijn naam hier juist niet zoo algemeen in goeden reuk staat, zoodat het
+alles behalve noodig is dien zóó luid uit te bazuinen!
+</p>
+<p>—Gij hier! Gij!
+</p>
+<p>—En waarom niet, graaf, ik ben immers in uw huis? Wat zou ik hier te duchten hebben,
+dat vraag ik u?
+</p>
+<p>—Van mij niets, mijnheer, dat is zoo; toch betuig ik u er mijn dank voor, dat gij
+u daarvan overtuigd houdt. Maar als anderen wisten, dat gij hier in de stad zijt?
+</p>
+<p>—Dat zullen zij niet te weten komen, ten minste niet eer, naar ik hoop, dan na mijn
+vertrek van hier, en dit zal onmiddellijk plaats grijpen, na afloop van ons gesprek.
+</p>
+<p>—Sta mij dan toe mijnheer, mijn eerste vraag aan u te herhalen. Wat is de reden van
+uw bezoek? En mag ik tevens vernemen wie de persoon is die u vergezelt?
+</p>
+<p>—Dat ben ik,—antwoordde don Gusman, die zich nu ook van zijn mantel ontdeed.
+</p>
+<p>—Gij hebt goed gedaan terug te komen, wat daarvan ook bij u de aanleiding moge zijn.
+</p>
+<p>—Ik had je immers mijn woord verpand?
+</p>
+<p>—Dat is zoo, en geloof mij, daar vertrouwde ik op.
+</p>
+<p>—Daarvoor betuig ik je mijn dank,—gaf de jonge man met eene buiging ten antwoord,
+waarna hij zich tot <span class="corr" id="xd33e2709" title="Bron: den">don</span> Sancho wendde en tegen hem zei:—Thans, waarde neef, verzoek ik u te spreken.
+</p>
+<p>—Mijnheer,—sprak daarop de markies op waardigen toon,—hoe fel de haat zij, die tusschen
+onze beide families bestaat, vlei ik mij dat het u niet zal zijn ontgaan, hoezeer
+ik steeds getracht heb de onzijdigheid in het verschil te bewaren.
+</p>
+<p>—Dat is zoo, mijnheer, en zeer gaarne wil ik dit erkennen,—gaf Montbars met zekere
+hartelijkheid te kennen.
+</p>
+<p>—Maar ik ga verder, mijnheer,—vervolgde don Sancho,—en, schoon ik mij niet wil veroorloven
+een rechtstreekschen blaam te werpen op de gedragingen van mijn vader tegenover u,
+verklaar ik u toch dat ik den moed mis om zijn gansche gedrag te uwen opzichte goed
+te keuren. Naar mijne meening kunnen en moeten edellieden hunne geschillen ridderlijk
+bevechten van aangezicht tot aangezicht en met den degen in de hand. Iedere andere
+wijze van handelen acht ik hunner onwaardig.
+</p>
+<p>—Ik acht mij gelukkig mijnheer, zulk een oordeel uit uw mond te mogen vernemen.
+<span class="pageNum" id="pb125">[<a href="#pb125">125</a>]</span></p>
+<p>—Wanneer ik aan u die verklaring geef, mijnheer, en tevens u mijn oordeel doe kennen,
+dan is dit omdat ik mij daartoe verplicht acht, doch tegelijk geef ik u de verzekering
+dat ik dien plicht met te grooter genoegen vervul, daar er nog altijd tusschen ons
+een oude rekening moet vereffend worden. Dit is zeker bij u uit het geheugen gegaan,
+dit kon ik verwachten, doch ik ben uw schuldenaar en dus de eerste die aan die schuld
+moet denken. Daarvoor is het nu juist het geschiktste oogenblik, want nu bestaat er
+voor mij gelegenheid mijn schuld aan u af te doen, en ik grijp die gaarne en zonder
+de minste aarzeling aan, wat daarvan ook voor mij de gevolgen mogen wezen.
+</p>
+<p>—Mijnheer, ik weet volstrekt niet waarop door u gedoeld wordt!
+</p>
+<p>—Ik daarentegen zeer goed, graaf, en dat is de hoofdzaak. Gij moet weten dat een dag
+of drie geleden mijn neef te Sint-Domingo gekomen is om mij uit uw naam een verklaring
+af te vragen. Dat is immers zoo?
+</p>
+<p>—Zoo is het, mijnheer.
+</p>
+<p>—Die opheldering heb ik hem niet geweigerd, doch daar het er op aan komt, dat die
+even duidelijk als onwederlegbaar zij, wilde ik die niet geven dan in uw bijzijn,
+overtuigd dat ik geen gevaar zou loopen door te uwent te komen. Mijn neef heeft, dit
+moet ik bekennen, getracht, zeker in mijn belang, mij van dit plan terug te houden,
+maar mijn besluit stond vast, en nu weet gij de reden van dit bezoek.
+</p>
+<p>—Op mijn woord, mijnheer, gij zijt mij van harte welkom,—betuigde Montbars met ingenomenheid,—want
+gij handelt als een waar edelman.
+</p>
+<p>—En nu,—hernam don Sancho na eene buiging voor Montbars,—verzoek ik u beiden, mijnheeren,
+een oogenblik naar mij te luisteren. Ziethier wat ik zou geantwoord hebben op de door
+mijn neef aan mij gestelde vragen, zoo ik er niet de voorkeur aan had gegeven om dit
+hier in uw beider tegenwoordigheid te doen. Ik roep God tot getuige en verklaar op
+mijn woord als edelman, dat wat ik nu ga zeggen de zuivere waarheid is. Don Gusman
+de Tudela is geen zoon van een zuster van mijn vader, den hertog de Penaflor; mijn
+vader had slechts ééne zuster, en die is op negentienjarigen leeftijd gestorven aan
+eene slepende ziekte in het Carmelietenklooster te Sevilla, waar zij zich had teruggetrokken.
+Mijn vader had ééne dochter, mijne zuster; die dochter is verdwenen tengevolge van
+een vreemd en geheimzinnig voorval, waarbij een Fransch edelman, de graaf de Barmont<a class="noteRef" id="xd33e2727src" href="#xd33e2727" title="Ga naar noot 1.">1</a>, betrokken was. Het is mogelijk dat don Gusman <span class="pageNum" id="pb126">[<a href="#pb126">126</a>]</span>de zoon mijner zuster is, doch dit kan ik niet met zekerheid verklaren.
+</p>
+<p>—Neef,—riep de jonge man uit, ten prooi aan eene geweldige ontroering.—Wat zegt gij
+daar! In ’s hemels naam!
+</p>
+<p>—De waarheid, don Gusman.
+</p>
+<p>—Hoe! De dochter van den hertog …
+</p>
+<p>—Was wettig gehuwd met dien Franschen edelman, dat herhaal ik u. Mijn vader heeft
+haar van haar kind beroofd, nog eer zij dit den eersten kus kon geven. Vervolgd door
+een onrechtvaardigen haat van mijn vader, is het geluk van den graaf de Barmont vernietigd,
+zijn loopbaan verwoest, en hij eveneens verdwenen.
+</p>
+<p>—Ach! Dat alles is te verschrikkelijk!—kreet de jonge man, die wanhopend zijne handen
+wrong.—En ik, ik, wie ben ik dan?
+</p>
+<p>—Gij neef,—antwoordde don Sancho op waardigen toon,—gij zijt edel van karakter, dapper
+van aard, en in staat om wat er ook moge gebeuren, je een goede plaats in de wereld
+te veroveren.
+</p>
+<p>—En daarin zal ik hem helpen!—betuigde de flibustier met opgewondenheid.
+</p>
+<p>—Mijn God! Mijn God!—snikte de jonge man.—Wat dacht men dan van mij te maken?
+</p>
+<p>—Dat heb ik je reeds gezegd, neef; men wilde je bezigen als een werktuig ter verkrijging
+van wraak en ter voldoening van haat jegens een man die onschuldig is en die recht
+heeft op al uw achting. Montbars is geen moordenaar, Montbars is geen verleider, doch
+al ware hij schuldig, dan hebt gij toch, dit herhaal ik je, het recht niet hem tot
+verantwoording te roepen, neef.
+</p>
+<p>—Noem mij zóó niet meer, don Sancho! Wie weet of ik wel tot uwe familie behoor?
+</p>
+<p>—Daarop kan ik geen ander antwoord geven, dan dat ik zeer aan je ben gehecht, dat
+ik je ken reeds sedert uwe kindsheid, en dat ik je altijd zal beschouwen als een mijner
+verwanten.
+</p>
+<p>—Helaas!—uitte Montbars.—Kan de haat zoo ver gedreven worden?
+</p>
+<p>—Dat blijkt u thans, graaf. Thans is door mij een heilige plicht vervuld; hoe mijn
+vader ook over mijn gedrag in deze omstandigheden moge denken, mijn geweten voelt
+zich gerustgesteld en ontheven van een drukkenden last. God moge mij oordeelen!
+</p>
+<p>—Uw gedrag was niet anders dan door mij verwacht werd van een man zóó als gij, en
+ik betuig u mijn oprechten dank,—werd door Montbars gezegd.—Maar,—voegde hij er niet
+veel meer dan fluisterend bij<span id="xd33e2748">,</span>—kunt gij nu aan mij niet eenige meerdere inlichting geven?
+</p>
+<p>—Daarmede zal eene andere persoon zich belasten,—werd even fluisterend geantwoord.
+<span class="pageNum" id="pb127">[<a href="#pb127">127</a>]</span></p>
+<p>—Van dit oogenblik af, mijnheer, is die persoon mij heilig. God, Wiens macht onbegrensd
+is, zal genadiglijk vergunnen dat het haar gelukke te vergeten, eveneens als ik zelf
+alles vergeten zal.
+</p>
+<p>—Thans is het aan mij, mijnheer, om in alle oprechtheid mijn dank toe te brengen,
+want door uwe laatste woorden maakt gij mij opnieuw tot uw schuldenaar.
+</p>
+<p>Die beide mannen zoo groot van gemoed als van geest, drukten elkaar met ontroering
+de hand.
+</p>
+<p>—En hij?—vroeg de markies en wees op den jongen man, die als verpletterd zijn gelaat
+in de handen verborg.
+</p>
+<p>—Met hem belast ik mij.
+</p>
+<p>—Arme jongen!—zuchtte don Sancho, die daarop naar don Gusman toetrad, en tegen hem
+zei met zachte, deelnemende stem:
+</p>
+<p>—Moed gehouden, neef, zware rampen maken den mensch sterk! Waarom laat ge dus uw hoofd
+hangen, ge hebt het recht vrij om je heen te blikken, want gij, ge zijt evenmin een
+schuldige?
+</p>
+<p>—Ach, neef, als gij alles wist …
+</p>
+<p>—Gusman, ik weet alles; het noodlot heeft je vervolgd; ge hebt gehoorzaamd aan een
+wil, die de uwe niet was, en waaraan ge je niet hebt durven onttrekken. Laat je dus
+niet te erg terneerslaan.
+</p>
+<p>—Wat te doen? O! God! Wat moet er van mij worden?!
+</p>
+<p>—Twee wegen staan je open. Òf ge moet mij volgen, en dan, dit zweer ik je, zal ik
+als een goed bloedverwant voor je tegen en jegens allen partij trekken, òf ge moet
+hier blijven onder uwe nieuwe vrienden, en als ik het goed bedenk, dan geloof ik dat
+die nieuwe weg de beste voor je zou wezen.
+</p>
+<p>—Neef, hoe zou ik dit durven wagen, na alles wat er is voorgevallen? Ben ik iets anders
+dan een ellendeling, een verrader, een … spion!!
+</p>
+<p>Langzaam was Montbars naar hem toegekomen en drukte de hand op zijn schouder, terwijl
+hij hem daarbij met zachten drang toevoegde:
+</p>
+<p>—Hef het hoofd op. Don Gusman de Tudela hoort tot het verledene en van nu af ken ik
+je alleen als Francoeur, de dappere Broeder der Kust.
+</p>
+<p>—Hoe!—riep het jonge mensch uit.—Schenkt gij mij dan waarlijk vergiffenis daar gij
+die woorden spreekt?
+</p>
+<p>—Men schenkt alleen vergiffenis aan schuldigen, en Francoeur kan dat niet zijn,—verklaarde
+Montbars ernstig.
+</p>
+<p>—Neen, nooit!—riep Francoeur in vervoering.—Van dit oogenblik af, behoor ik je toe.
+Doe met mij wat gij wilt!
+</p>
+<p>—Goed, mijn jongen! Droog uwe tranen, van nu af zult ge in mij een vader vinden.
+</p>
+<p>Toen sloeg hij zijne armen open, met eene ontroering die bij iemand als hij iets zeer
+buitengewoons was. Francoeur wierp zich <span class="pageNum" id="pb128">[<a href="#pb128">128</a>]</span>snikkend aan zijn borst, en lang duurde die innige omhelzing. Daarop deed zich een
+licht geraas aan de deur hooren, die zachtjes werd opengestooten; het bleeke en onderworpene
+gelaat van donna Clara vertoonde zich. Montbars ging regelrecht naar haar toe, nam
+haar bij de hand, en bracht haar verder de kamer in, die zij betrad, vreesachtig en
+beschroomd, maar toch met stille hoop.
+</p>
+<p>—Francoeur,—sprak Montbars tot den jongen man,—zoo gij in mij een vader gevonden hebt,
+zie dan hier in haar eene voortreffelijke vrouw, die bij jou de plaats van eene moeder
+zal bekleeden. Heb haar lief alsof zij dit werkelijk was, want zij koestert voor jou
+eene onbegrensde liefde.
+</p>
+<p>—Ja!—verklaarde zij met onuitsprekelijke ontroering,—gij zult mijn zoon zijn, ge zijt
+het reeds!
+</p>
+<p>—Stil, Clara, stil,—waarschuwde Montbars goedhartig.—Ge moest je eens bedriegen.
+</p>
+<p>—O!—uitte zij en zag hem aan met een dier blikken, die alles ophelderen.—Bedriegt
+eene moeder zich ooit?—en in de overmaat van haar geluk knelde zij den jongen man
+tegen haar hijgenden boezem.
+</p>
+<p>—Zulk een zaligheid, na zulk eene vreeselijke smart,—juichte de jonge man.—God zij
+gedankt en geprezen!
+</p>
+<p>—O, ja! Eere zij Zijn naam,—hernam donna Clara,—want Zijne rechtvaardigheid is onfeilbaar!
+</p>
+<p>Montbars wist zich meer te beheerschen dan de overigen, en achtte het meer dan tijd
+dat aan dit tooneel een eind kwam.
+</p>
+<p>—Duid het mij niet ten kwade, don Sancho,—sprak hij,—dat ik u al dien tijd schijn
+vergeten te hebben. Wij hebben alleen aan u dit zóó gelukkig oogenblik te danken,
+en trachten dit te verlengen als echte egoïsten, zonder te denken aan uw vrij gevaarlijken
+toestand hier in de stad, waar ge, buiten ons, ieder tot vijand hebt.
+</p>
+<p>—Op mijn woord, waarde graaf,—gaf de markies ten antwoord met aantrekkelijke vroolijkheid,—door
+uw geluk ben ik eveneens in eene stemming gekomen om alles om mij heen te kunnen vergeten,
+maar toch moet ik u bekennen dat ook ik geloof dat het hoog tijd voor mij wordt om
+te maken dat ik weg kom. Ik voel mij hier lang niet op mijn gemak en had er een lief
+ding voor over om er uit te komen zooals ik er in gekomen ben, zelfs op gevaar van
+voor een lafaard door te gaan. Als dus mijne oude kennis Birbomono nog eens mijn gids
+zou willen zijn, dan neem ik hartelijk graag zijne hulp aan, om daardoor uit de verlegenheid
+te geraken.
+</p>
+<p>—Ik stel mij tot uwe orders, <span>señor</span> markies,—antwoordde de mayordomo die inmiddels was binnen gekomen.—Wij kunnen vertrekken,
+zoodra dit door u verlangd wordt.
+<span class="pageNum" id="pb129">[<a href="#pb129">129</a>]</span></p>
+<p>—Dan liefst dadelijk, <span lang="es">vive Dios!</span> want het is of hier de grond onder mijne voeten brandt!
+</p>
+<p>—Vaarwel dan, don Sancho,—sprak Montbars.—Het spijt mij dat wij moeten scheiden, want
+ik voel mij zeer aan u gehecht, maar wij staan tegenover elkaar in zulk eene moeielijke
+verhouding, dat de beste wensch dien ik u kan toevoegen, mijns inziens hierin moet
+bestaan, dat wij elkaar nooit meer ontmoeten.
+</p>
+<p>—Wij zijn in vroegere dagen nog eens gescheiden met een dergelijk door u gebezigd
+woord, en toch hebben wij elkaar nu wedergezien.
+</p>
+<p>—Dat is zoo, doch wie weet wat hierna zal gebeuren!
+</p>
+<p>—Een enkel woord nog, mijnheer.
+</p>
+<p>—En dat is?
+</p>
+<p>—Mijn vader?
+</p>
+<p>—Opzoeken zal ik hem niet; dit is alles wat ik u kan beloven. Doch God verhoede dat
+ik hem op mijn weg ontmoete!
+</p>
+<p>—Het zij zoo! Vaarwel! Na die belofte vertrek ik geruster. Houd goeden moed, neef,
+en vergeet mij niet.—<span id="xd33e2809">Bij</span> die woorden omhelsde hij den jongen man hartelijk.
+</p>
+<p>—Birbomono, aan uwe goede zorgen vertrouw ik den markies toe.
+</p>
+<p>—Ik sta in voor de veiligheid van den markies, <span>señor</span>.
+</p>
+<p>—Nog eens, vaarwel! kom mee, Francoeur.
+</p>
+<p>De jonge man volgde Montbars; zij verlieten de zaal, en lieten den broeder en de zuster
+achter, met den trouwen mayordomo. Zoodra zij in het salon waren, sprak Montbars.
+</p>
+<p>—Droog uwe oogen af, Francoeur, herstel je, en toon mij dat ge een man zijt, want
+zij aan wie ik je nu ga voorstellen, en die van nu af uwe broeders moeten blijven,
+zijn mannen in den waren zin van dit woord.
+</p>
+<p>Montbars schoof den grendel weg, deed de deur open en beiden traden in de slaapkamer,
+waar de drie vrijbuiters met elkaar zaten te praten.
+</p>
+<p>—Neem het mij niet kwalijk, broeders, dat ik je zóó lang heb laten wachten; hier ben
+ik eindelijk,—zei Montbars.
+</p>
+<p>—Ei, kijk!—riep Grammont.—Daar is mijn maat, wie ik al sinds eene week gezocht heb!
+Wat drommel, kerel, waar hebt ge gezeten?
+</p>
+<p>Montbars haastte zich daarop te antwoorden, en te zeggen:—Ik had hem eene geheime
+zending toevertrouwd.
+</p>
+<p>—O! dat is iets anders, dan heb ik er niets op aan te merken.
+</p>
+<p>—Broeders,—hernam Montbars,—Francoeur zal mijn vlagofficier zijn. Wil dus, wat ik
+je verzoek, hem als zoodanig erkennen.
+</p>
+<p>De vrijbuiters, die veel met den jongman ophadden, wenschten <span class="pageNum" id="pb130">[<a href="#pb130">130</a>]</span>hem geluk, dat hij door Montbars gekozen was ter vervulling van eene zeer gewaardeerde
+betrekking, waarop reeds menigeen doch steeds vergeefs gevlast had; en na eenige oogenblikken
+hervatte men het ernstige onderhoud dat zoo onverhoeds door de onvoorziene terugkomst
+van Birbomono was afgebroken.
+</p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e2727">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e2727src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie „de Boekaniers” bij dezelfde Uitgevers de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e2727src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch16" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch16.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XVI.</h2>
+<h2 class="main">HET <span class="corr" id="xd33e2837" title="Bron: ADMIRAALSCHIP">ADMIRAALSSCHIP</span> „DE TIJGER”.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De vloot der <span id="xd33e2842">flibustiers</span> was sinds een paar dagen onder zeil; slechts één enkel schip lag nog op de nu verlatene
+reede van Port-de-Paix voor anker; op dit schip, iets meer naar zee vast gemeerd aan
+een dood lichaam, waren de marszeilen geheschen, de onderzeilen hingen los, en het
+was dus in staat om op het eerste signaal ook onder zeil te gaan.
+</p>
+<p>Dat schip was van geringe tonnenmaat, en bewapend met niet meer dan vier kleine ijzeren
+kanonnen; het had volstrekt geen geducht voorkomen, terwijl de logge en zware vorm
+deed vermoeden dat het in Holland gebouwd was. Toch was deze bodem door Montbars gekozen
+om de Admiraalsvlag te voeren. Hoe men hem ook had aangeraden zich op een ander in
+te schepen flinker en solider van bouw, sterker bewapend, en vooral beter zeiler,
+toch was hij van dit besluit niet af te brengen; op al de gemaakte bedenkingen, had
+hij geantwoord, dat de goede schepen door zijne vrienden zouden worden bezet, dat
+hij zorgen zou niet te laat op de plaats der bijeenkomst te verschijnen, en dat men
+zich over hem niet ongerust behoefde te maken, daar hij voor die keuze bijzondere
+redenen had.
+</p>
+<p>De overige vrijbuiters en zelfs de heer d’Ogeron begrepen dat verdere aanmerkingen
+niets zouden uitwerken, en het dus het beste was hem zijn eigen zin te laten volgen,
+daarbij tevens als zeker aannemend, dat de vermaarde flibustier achter die schijnbare
+zelfverloochening meer dan waarschijnlijk een of ander stout waagstuk verborgen hield,
+te meer daar zij hadden opgemerkt, dat Montbars, mocht hij zich ook al tamelijk onverschillig
+toonen over de meer of minder goede hoedanigheid van zijn schip, des te moeielijker
+te voldoen was wat de bemanning betrof, die eerst na lang wikken en wegen werd te
+zamen gebracht en bestond uit tweehonderd manschappen, die door hem zelf, om het zoo
+eens uit te drukken, uitgepikt waren uit de meest beroemde flibustiers.
+<span class="pageNum" id="pb131">[<a href="#pb131">131</a>]</span></p>
+<p>Doch wat er van dit alles zijn mocht, op den dag waarover wij het nu hebben, gaf Montbars
+aan zijn vlagofficier Francoeur, ’s ochtends tusschen zeven en acht uur de laatste
+orders; Francoeur stapte toen in een sloep, vergezeld door donna Clara en Birbomono,
+die verzocht hadden aan de expeditie deel te mogen nemen, om de gewonden te verbinden
+en te verplegen, iets wat hun was toegestaan, ondanks de uitdrukkelijke bepaling van
+de wet, waarbij de toelating van vrouwen op de schepen der vrijbuiters verboden was;
+daarna verliet Montbars het logement, en stapte naar het havenhoofd.
+</p>
+<p>Iemand gekleed als boekanier, met zijn pijp tusschen de tanden en de handen op zijn
+rug, liep op de havendam op en neer en keek nu en dan met een blik van ware voldoening
+naar een ranken schooner, die op een paar kabellengten van het havenhoofd lag te wiegelen.
+Nu moet dan ook erkend worden, dat die slanke schooner, vlak op het water liggend,
+goed en netjes afgewerkt, een juweel van een schip was, waard om door een kenner in
+alle deelen te worden opgenomen. Ook de man, met wien wij ons nu bezig hebben te houden,
+was zóó verdiept in die beschouwing, dat hij Montbars niet eens hoorde naderen, en
+eerst toen deze vrij onzacht de hand op zijn schouder deed neerkomen, gewaar werd
+dat de vrijbuiter achter hem stond.
+</p>
+<p>—Hei, hei! Schipper! Slaapt ge bijgeval?—vroeg Montbars.
+</p>
+<p>—Neen, neen, <span>señor</span>!—werd haastig geantwoord en even gauw den hoed tot groet afgenomen.—Ik keek maar
+naar mijn brigantijn.
+</p>
+<p>—Zoo! Nu, kom eens een eindje hierheen,—hernam Montbars<span id="xd33e2859">,</span>—want wij hebben samen nog eene rekening te vereffenen.
+</p>
+<p>—Och, caballero, dat heeft al den tijd,—luidde het flikflooiend antwoord.
+</p>
+<p>—Toch niet, daar is integendeel veel haast bij, want ge moet binnen een half uur vertrokken
+zijn.
+</p>
+<p>—Ik zal vertrekken zoodra gij dit verlangt, <span>señor</span>.
+</p>
+<p>—En hoe eerder hoe liever, niet waar?—vroeg de vrijbuiter op sarrenden toon.—Ge zijt
+hier toch zeker niet erg op uw gemak, is het wel?
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>, ik ducht hier niets, sinds gij mij uwe bescherming hebt toegezegd.
+</p>
+<p>—Dat heb ik, doch zooals ge weet op zekere voorwaarden, die ge je zeker nog wel herinneren
+zult.
+</p>
+<p>—Zeker, <span>señor</span>, zeker, en ik blijf bereid aan die voorwaarden op loyale wijze te voldoen.
+</p>
+<p>—Hum!—deed Montbars hooren.—Genoeg daarover, wij zullen het er maar voor houden, dat
+ge op dit oogenblik twee pannetjes te vuur houdt, schipper Aguirre.
+<span class="pageNum" id="pb132">[<a href="#pb132">132</a>]</span></p>
+<p>—<span>Señor</span>!—stamelde de ander verbleekende.
+</p>
+<p>—Natuurlijk, want de Spanjaarden betalen je om ons te bespionneeren, en ik van mijn
+kant geef je geld om bij de Spanjaarden den spion te spelen, maar dat doet er nu niet
+toe. Wees dus maar niet ongerust, schipper Aguirre, de zaken zullen beter voor je
+afloopen dan gij wel denkt. Maar nu ter zake. Waarin bestaan de inlichtingen die je
+aan Francoeur moest overbrengen?
+</p>
+<p>—Heeft hij je dan gezegd …?—viel de schipper uit, verbaasd en doodelijk ongerust.
+</p>
+<p>—Alles,—vulde Montbars aan.—Volg nu mijn raad, en spartel niet langer tegen, ik herhaal
+en verzeker je, dat de zaken dan goed voor je zullen afloopen.
+</p>
+<p>—Nu, <span>señor</span>, het betreft eene zeer ernstige zaak.
+</p>
+<p>—Zoo, en waarin bestaat die?
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>, een Spaansch fregat, bemand met driehonderd flinke kerels, en bewapend met zes-en-veertig
+stukken, heeft last ontvangen het Schildpaddeneiland te overrompelen.
+</p>
+<p>—Zoo, en waar ligt op dit oogenblik dat fregat geankerd?
+</p>
+<p>—Aan de Rio Efferra, <span>señor</span>, op de Westkust van Cuba.
+</p>
+<p>—Goed, ik ken die plek.
+</p>
+<p>—De door den Gouverneur van Cuba genomen maatregelen zijn zeer kras. Vier goed uitgeruste
+brigantijnen moeten zich bij dat fregat voegen om aan die ladrones.… O! neem mij niet
+kwalijk! ik meen om aan de flibustiers alle hoop om zulk een macht te kunnen wederstaan,
+te benemen.
+</p>
+<p>—Dat is zeer goed bedacht! En waar zijn nu die brigantijnen?
+</p>
+<p>—Voor anker te Puerto del Principe op de zuidkust van Cuba, maar zij kunnen ieder
+oogenblik onder zeil gaan, om zich bij het fregat, dat op hen wacht te voegen en dan
+gezamenlijk tot den aanval over te gaan.
+</p>
+<p>—Is dit alles, schipper Aguirre? Hebt ge niets vergeten?
+</p>
+<p>—Nog slechts één ding, <span>señor</span>. Maar waarlijk, ik durf u dit bijna niet te zeggen.
+</p>
+<p>—Kom, kom, ga je gang maar man, ’t komt er nu op een beetje meer niet op aan.
+</p>
+<p>—Querido, <span>señor</span>,—luidde het antwoord, met ietwat bevende stem.—Vergeet niet dat gij mij dwingt tot
+spreken.
+</p>
+<p>—Ja, ja! spreek op!
+</p>
+<p>—Welnu, <span>señor</span>, de <span id="xd33e2934">Spanjaarden</span> zijn er zoo zeker van dat de vrijbuiters den dans niet kunnen ontspringen en zoo
+vast besloten hun geen genade te verleenen, dat op uitdrukkelijken last van den Gouverneur
+aan boord van het fregat een negerslaaf is ingescheept om, na de overwinning, de functie
+van beul waar te nemen.
+</p>
+<p>—Wel verduiveld, die heeren Spanjaarden denken aan alles<span>,</span>—<span class="pageNum" id="pb133">[<a href="#pb133">133</a>]</span>spotte Montbars,—en nemen vroeg voorzorgen. Is er nu nog iets?
+</p>
+<p>—Niets, <span>señor</span>! zoo waar als ik eens in den hemel hoop te komen!
+</p>
+<p>—Goed, maar zoo ge mij bedriegt, al waart ge dan ook in plaats van in den hemel, in
+de hel, dan zal ik u ook dáár weten te vinden.
+</p>
+<p>—Ik zal er wel voor zorgen, <span>señor</span>.
+</p>
+<p>—Luister nu goed. Ge wordt door den Onder-Koning van Mexico betaalt om ons te spionneeren.
+Daar is niets tegen te zeggen. Ge moet dadelijk het anker lichten en onder zeil gaan
+naar Vera-Cruz, verstaat ge mij?
+</p>
+<p>—Ja, <span>señor</span>, de Onder-Koning bevindt zich juist nu dáár.
+</p>
+<p>—Des te beter. Ge moet hem zeggen, en ik voorspel dat hij je daarvoor ruim zal beloonen
+want de zaak is dat wel waard, dat een sterke vloot, bemand met twee duizend flibustiers,
+onder bevel van Montbars den Verdelger kruisende is voor het gouden Castilië, tusschen
+de golf van Dariën en die van Venezuela, met het doel eene landing te beproeven en
+een der havens aan de kust te overweldigen.
+</p>
+<p>—Nu gij dat begeert, <span>señor</span>, zal ik dit zeggen.
+</p>
+<p>—Ik eisch het zelfs, doch zorg er goed voor, schipper Aguirre, dat ge open spel met
+mij speelt, want het minste verraad zou je duur te staan komen. En buitendien daar
+de berichten die gij hebt over te brengen waarheid behelzen, zult ge dus daarmee aan
+uw land en aan den Onder-Koning een grooten dienst bewijzen en als ge die taak uit
+dit oogpunt beschouwt, zal die voor je verre van onaangenaam zijn, maar bovendien
+zeer voordeelig voor hen, want ieder werk moet betaald worden, en daarom pak aan,
+hier hebt ge al vast iets op rekening, en zoo ik tevreden ben over de manier waarop
+ge je zending vervult, dan zal het daarbij niet blijven.
+</p>
+<p>En hij liet eene zware beurs met goud in de hand vallen, die schipper Aguirre hem
+angstvallig toestak.
+</p>
+<p>—En nu genoeg, tot weerziens,—hernam Montbars,—en dat de duivel je bescherme!
+</p>
+<p>Bij die godslasterlijke woorden maakte de Spanjaard het teeken des kruises; Montbars
+keerde hem lachend den rug toe, liet hem staan, en begaf zich naar den heer d’Ogeron,
+die hem te gemoet kwam. Een oogenblik bleef schipper Aguirre verbluft over zulk een
+zonderling afscheid van den vrijbuiter, doch spoedig herstelde hij zich, stak de goed
+gevulde beurs in zijn zak, stapte in eene prauw, die voor hem klaar lag, en roeide
+snel naar zijn schip, bij zich zelf zeggende:—Ja, verwenschte ladron, ge kunt er op
+aan dat ik niet te kort zal schieten in die zending, moogt ge daardoor eindelijk de
+gerechte straf ondergaan voor al uwe misdaden.
+<span class="pageNum" id="pb134">[<a href="#pb134">134</a>]</span></p>
+<p>Kort daarna werden van de brigantijn de ankers geligt en het schip naar volle zee
+gekoerst.
+</p>
+<p>De heer d’Ogeron wilde Montbars niet laten vertrekken zonder hartelijk afscheid te
+nemen en de laatste wenschen uit te spreken voor het goede succes van de zóó gevaarlijke
+onderneming. Na een druk gesprek van eenige oogenblikken drukten de beide heeren elkaar
+welmeenend de hand en scheidden daarna. Montbars stapte in een boot die hem naar boord
+bracht, en de heer d’Ogeron bleef onbeweeglijk op het uiterste van den havendam staan,
+daar hij zich niet wilde verwijderen eer het schip onder zeil was. Daarop behoefde
+hij niet lang te wachten, nauwelijks toch had Montbars den voet op het dek gezet of
+de marszeilen werden allen tegelijk bijgehaald, de meertouwen gekapt, de raas gericht,
+en toen helde het schip naar bakboord over, viel af, en schoot vooruit, waardoor de
+onderzeilen vol liepen; daarop verwijderde het zich met snelle vaart, geholpen door
+een flinke bries uit het Zuid-Zuid-Westen. Ondanks het logge en zware voorkomen had
+<i>de Tijger</i>, dit was de naam van het schip, toch goede eigenschappen, en daartoe hoorde, dat
+het een flinke zeiler was, goed zee kon houden en vrij wat doek kon verdragen.
+</p>
+<p>De kusten van Hispaniola waren weldra door de nevels van den horizont uit het gezicht
+geraakt, en <i>de Tijger</i> bevond zich nu in volle zee. Toen gaf Montbars aan zijn vlagofficier den koers op,
+en daalde af naar zijn kajuit, na gelast te hebben dat men hem dadelijk moest waarschuwen,
+zoo men iets bijzonders gewaar werd. De eerste zorg van den Admiraal, na een vluchtigen
+blik door het vertrek voor hem persoonlijk bestemd, was eene nauwkeurige inspectie
+over de gansche inrichting van het schip. Francoeur, die uitsluitend daarmee belast
+was geweest, had zich van die taak als een hoogst ervaren officier gekweten. Montbars
+had niets aan te merken, en vond alles overal in uitstekende orde.
+</p>
+<p>Twee hutten in den achtersteven aan bakboordszij, niet ver van het verblijf van den
+admiraal en dicht bij de hut van Francoeur, waren bestemd en ingericht voor donna
+Clara en haar getrouwen Birbomono. Zij beidden hadden reeds bezit genomen van hun
+niet zeer ruim verblijf en vonden zich daar als te huis.
+</p>
+<p>’s Avonds tegen zonsondergang gaf Montbars bevel dat de gansche equipage op het dek
+bijeen moest komen. De manschappen voldeden daaraan terstond, want zij waren overtuigd
+dat hun bevelhebber hun de eene of andere zeer gewichtige mededeeling zou doen. En
+daarin werden zij niet teleurgesteld, want toen zij op het dek, even vóór den grooten
+mast in het gelid stonden, besteeg de admiraal het halfdek, en wierp eerst een blik
+van voldoening op hunne krachtige gestalten, met gezichten gehard en gebruind door
+wind en weer, regen en zon. Daarop begon hij te spreken met kort afgebroken doch zoo
+klankvolle <span class="pageNum" id="pb135">[<a href="#pb135">135</a>]</span>stem, dat die, schijnbaar zonder eenige moeite, uitkwam boven het geraas der golven
+die tegen het schip sloegen, en den wind die door het want gierde.
+</p>
+<p>—Broeders,—dus begon hij,—ik heb je bij een gebracht voor eene expeditie, die ons
+roem en voordeel zal bezorgen, want mijn doel is om een der rijkste stapelplaatsen
+der Spanjaarden op de kust van het vaste land te overvallen. Om die expeditie, waar
+toe de grootste krachtsinspanning wordt vereischt, volkomen te doen gelukken, heb
+ik mij genoodzaakt gezien verscheidene schepen uit te rusten en al de Broeders der
+Kust op te roepen, zoowel uit Leogana als van Groot- en Klein-Goava. Te Port-de-Paix
+en Port-Margot blijven niet anders achter dan de bewoners en enkele boekaniers. Hoe
+dapper die bewoners en die boekaniers mogen zijn, toch zouden zij, klein in getal
+als zij zijn, het onderspit moeten delven zoo zij flink werden aangevallen. Nu heb
+ik, juist toen ik op het punt stond hier aan boord te komen, vernomen dat de Spanjaarden
+gebruik willen maken van onze afwezigheid om onze stellingen ginds aan te tasten.
+Zullen wij onze broeders dáár laten vermoorden?
+</p>
+<p>—Neen! Neen!—schreeuwden de vrijbuiters en zwaaiden met hunne wapens.—Er op los! Er
+op los!
+</p>
+<p>Met één enkelen wenk gebood Montbars stilte, en dadelijk zwegen allen.
+</p>
+<p>—Ik weet waar de gavachos zich op dit oogenblik verborgen houden; niet ver van hier
+ligt een fregat gereed, zij vermoeden niet dat wij zoo dicht bij hen zijn, en dus,
+broeders, zoo gij het wilt, zullen wij de armzalige klomp waarop wij nu zwalken, verruilen
+voor een waardig <span class="corr" id="xd33e2993" title="Bron: Admiraalschip">Admiraalsschip</span>.
+</p>
+<p>Een oogenblik werd de toespraak afgebroken door een licht rumoer ontstaan door algemeene
+opgewondenheid.
+</p>
+<p>—Zij wanen zich zoo zeker van hunne zaak dat aan boord van dit fregat een beul is
+aangenomen, opzettelijk met het doel om onze broeders te onthalzen<a class="noteRef" id="xd33e2999src" href="#xd33e2999" title="Ga naar noot 1.">1</a>.
+</p>
+<p>—Dood aan de gavachos!—brulde de equipage.
+</p>
+<p>—Laat ons hen dan overvallen, ons op hen wreken en onze broeders redden!—riep Montbars
+hen toe.—Wilt gij mij volgen?
+</p>
+<p>—Ja, ja! Leve Montbars!
+</p>
+<p>—Goed, broeders, ik had dit van je verwacht en reken op je. Dit beloof ik je, dat
+het niet lang zal duren, of wij gaan met hen aan den dans.
+</p>
+<p>Het gejuich en de hoera’s werden vernieuwd. Montbars verliet het halfdek; hij had
+zijn doel bereikt, en wist nu dat hij naar willekeur <span class="pageNum" id="pb136">[<a href="#pb136">136</a>]</span>kon beschikken over al die mannen, die zich op de eersten wenk van hem zouden laten
+dooden.
+</p>
+<p>Nog twee dagen hield men den zelfden koers, echter goed zorgende om ver genoeg uit
+de kust te blijven en niet bemerkt te worden uit een der Spaansche wachttorens, waar
+steeds scherp uitkijk werd in acht genomen. Den derden dag tegen twee uur ’s morgens
+gaf Montbars order om bij te leggen. Er was niet veel wind, met kalme zee en zonder
+erge afdrijving. Men bevond zich toen kort onder den wind bij de rivier Efferra. Twee
+booten werden op last van Montbars zoo stil mogelijk te water gelaten. Honderd-vijftig
+manschappen namen daarin plaats, daarop hielden de vaartuigen af, en wendden den boeg
+naar de kust.
+</p>
+<p>De riemen waren vooraf met werk omwoeld, de booten werden in snelle vaart gebracht,
+zonder daardoor veel geraas te maken en lieten de brigantijn in de volle ruimte achter,
+om, in afwachting hunner terugkomst, onder bevel van Francoeur te blijven laveeren.
+</p>
+<p>Na ongeveer een paar uren roeiens kwam men aan de monding der rivier. Toen scheidden
+de beide booten, de eene hield op den rechter, de andere op den linker oever aan.
+Zij gleden in stilte voort onder de zwaar getakte wortelboomen, die aan weerskanten
+van den oever stonden, en voeren bijna ter lengte van een mijl den stroom op. Op een
+sein van Montbars had de ontscheping plaats onder de grootst mogelijke stilte, de
+manschappen gingen plat op den grond liggen achter de twee booten, die dus dienst
+deden als verschansing, met den vinger aan den trekker van hun geweer, om gereed te
+zijn bij iedere gebeurtenis, en zóó wachten zij het aanbreken van den dag af.
+</p>
+<p>Even na zonsopgang werden zij zeer dicht bij hen, iets verder de rivier op, het Spaansche
+<span class="corr" id="xd33e3016" title="Bron: fregaat">fregat</span> gewaar dat zich gereedmaakte onder zeil te gaan. Dit fregat was een prachtig schip
+zooals in die dagen trouwens de meeste schepen der Spaansche marine waren. Niet meer
+dan een half jaar was er verloopen sinds het op een der werven van Cadix was afgebouwd,
+en het deed nu zijn eerste reis naar de kust. Montbars trilde van vreugd toen hij
+het schip in het oog kreeg, immers bleek nu dat schipper Aguirre hem niet bedroog,
+en de admiraal zulk een spoed had gemaakt, dat de vier brigantijnen, die deel moesten
+nemen aan den tocht, geen tijd hadden gehad zich bij het fregat te voegen; dit schip
+was dus nog alléén.
+</p>
+<p>De flibustiers hielden met het grootste ongeduld hun oog er op gevestigd; eindelijk
+werd het als overdekt met zeilen en stond op het punt om uit te loopen. De Spanjaarden
+stonden, zonder eenig kwaad vermoeden, in groepjes op het dek, in bewondering over
+de mooie groene en belommerde oevers waartusschen zij zeilden. Op eens, juist op het
+oogenblik toen het fregat zich bevond tusschen de <span class="pageNum" id="pb137">[<a href="#pb137">137</a>]</span>beide lijnen der hinderlagen, deed Montbars een kreet hooren. Terstond daarop knalde
+knetterend een salvo op zoo korten afstand afgevuurd, dat bijna door ieder schot een
+slachtoffer viel, dank ook de onvergelijkelijke behendigheid der vrijbuiters. Geen
+wonder dat na zulk eene onverwachte begroeting de grootste wanorde heerschte op het
+dek van het rampzalige schip; toch snelden kort daarop de kanonniers naar hunne stukken,
+en begonnen zij op de struiken het schroot als een hagelbui te doen neerkomen, doch
+daar de vrijbuiters buiten het gezicht en zich schuil hielden, was het geheel en al
+vergeefs dat van het fregat op hen geschoten werd, en slechts nuttelooze verspilling
+van de munitie. Met verbazende behendigheid voerde Montbars zijn manschappen langs
+de oevers, steeds het juiste oogenblik aangevend waarop zij plat op den grond moesten
+gaan liggen om het vuur der Spanjaarden te ontwijken, en toch er voor zorgend dat
+hunne schoten onafgebroken knalden. Op die manier werd het gevecht vijf uren lang
+volgehouden zonder dat door de vrijbuiters één man werd verloren, wat alleen te danken
+was aan de afdoende voorzorgen van hun bevelhebber. Tegen den vollen middag begon
+Montbars te bemerken, dat het vuur der Spanjaarden verzwakte; slechts enkele soldaten
+vertoonden zich nog op het dek; het bloed vloot met stroomen uit de spuigaten, en
+de vrijbuiter begreep dat nu het oogenblik om een eind aan de zaak te maken gekomen
+was.
+</p>
+<p>—Enteren, broeders!—gelastte hij, en was de eerste die in zijn boot sprong.
+</p>
+<p>—Enteren! Enteren!—brulden de vrijbuiters en sprongen hem achterna.
+</p>
+<p>In een oogwenk was men bij het fregat, dat door hen aan alle zijden te gelijk werd
+aangevallen, daar zij het overal besprongen, beklommen, of er krampachtig tegen opklauterden.
+Ondanks de zware verliezen die de Spanjaarden hadden ondergaan, boden zij heldhaftig
+wederstand en verdedigden zich voet voor voet op hun terrein, maar, wijkend voor de
+overmacht en den schrik, overweldigd bij het zien van die zoo gevreesde flibustiers
+die als onoverwinbaar werden beschouwd, duurde het slechts kort eer zij genoodzaakt
+werden het dek te ontruimen, en een toevlucht te zoeken in het ruim, waar nog eenige
+oogenblikken een strijd werd doorgezet, die als geheel nutteloos kon worden beschouwd.
+</p>
+<p>—Geen kwartier geven!—donderde Montbars hun toe.
+</p>
+<p>—Geen kwartier!—herhaalden de vrijbuiters, en toen ving eene vreeselijke slachting
+aan. Op dat oogenblik snelde een neger toe, en viel, half dood van angst, voor den
+Admiraal op de knieën.
+</p>
+<p>—Wie zijt ge?—werd hem door Montbars gevraagd.
+</p>
+<p>—De beul<span id="xd33e3031">,</span>—luidde het snikkende antwoord.
+<span class="pageNum" id="pb138">[<a href="#pb138">138</a>]</span></p>
+<p>—O! Zoo!—riep Montbars met daverende stem.—Broeders, hier is de beul aan wien door
+den Gouverneur van Havannah was opgedragen je te onthoofden. Dit is immers waar, ellendeling?
+</p>
+<p>—Helaas, ja! <span>Señor</span> kapitein.
+</p>
+<p>—Welnu! Dan zult ge bij den hemel! je taak vervullen! Broeders, brengt de gevangenen
+hier.
+</p>
+<p>Toen viel er op het bloedige dek van het schip een afgrijselijk tooneel voor. Al de
+Spaansche gevangenen werden vlak bij den grooten mast gebracht, waar men hen dwong
+te knielen, terwijl de vrijbuiters hen omringden.
+</p>
+<p>—Hier, pak aan,—gelastte Montbars aan den neger, wien hij een bijl toestak—die lieden
+zijn veroordeeld, begin je werk.
+</p>
+<p>De slachting nam een aanvang; de beul onthoofde al de gevangenen, tot op één na.
+</p>
+<p>—Houd op<span>,</span>—beval Montbars, die met hardvochtig oog dit moordtooneel had gadegeslagen.—Ik schenk
+je genade,—voegde hij den laatsten gevangene toe,—mits dat je dien man doodt, die
+al je vrienden heeft onthoofd.
+</p>
+<p>De gevangene sprong als een tijger toe, wierp zich op den overbluften beul, vatte
+de bijl uit diens hand en deed met één enkelen slag het hoofd van den romp vliegen.
+De neger viel als een blok op die massa lijken der mannen die door hem waren vermoord.
+</p>
+<p>—Zoo is het goed!—hernam Montbars.—Ge zijt vrij en kunt gaan, maar neen,—wacht nog
+even.
+</p>
+<p>Daarop haalde hij een zakboekje voor den dag, scheurde er een blaadje uit, en schreef
+daarop met bloed, de gebeurtenissen die hadden plaats gehad; toen gaf hij die zonderlinge
+<span id="xd33e3054">depêche</span> aan den gevangene, die zich meer dood dan levend waande, en zei:—Breng dit papier
+aan den Gouverneur van Cuba en vertel hem de straf, die Montbars den Verdelger heeft
+voltrokken aan den beul dien hij voor hem bestemd had. Ga heen!
+</p>
+<p>De gevangene werd toen in een boot gezet, die de vrijbuiters hem afstonden, en spoedde
+zich naar land, half krankzinnig van angst en wanhoop. Maar de taak waarmede Montbars
+zich had belast was hiermede nog niet voltooid. De lijken der Spanjaarden werden over
+boord gegooid, het dek afgespoeld en afgedwijld zoo goed als kwaad dit ging, daarna
+de zeilen gesteld, en eindelijk liep toen het schip in zee; doch in plaats van de
+ruimte te kiezen, wat door de vrijbuiters werd verwacht, gaf de admiraal last dat
+men langs de kust moest houden.
+</p>
+<p>Tegen vier ure ’s namiddags kwam het fregat met volle zeilen op de reede van Puerto-del-Principe
+aan. De vier brigantijnen lagen daar nog ten anker. Montbars liet hen aanvallen. De
+Spanjaarden zoo onverwachts en onverhoeds overvallen, boden slechts geringen <span class="pageNum" id="pb139">[<a href="#pb139">139</a>]</span>wederstand en binnen een half uur waren die vier brigantijnen door de vrijbuiters
+overmeesterd. Die vaartuigen waren knappe schepen, goed bewapend en genoegzaam nieuw;
+doch ongelukkig had Montbars geen volk genoeg om die te bemannen, en daarenboven moest
+hij zich haasten, want in de stad werd de alarmklok geluid, het volk liep te wapen,
+en begon zich reeds op den oever te verzamelen.
+</p>
+<p>Montbars gaf last om de kostbaarste zaken uit de buit gemaakte schepen weg te voeren,
+en toen die alle aan boord van het fregat waren gebracht, werden de brigantijnen lek
+gestooten en in den grond geboord met hunne gansche bemanning die op het dek gekluisterd
+lag.
+</p>
+<p>—Ziezoo!—uitte toen de flibustier met onheilspellenden glimlach.—Nu hebben wij onze
+broeders gered, en kunnen er gerust toe overgaan aan ons zelven te denken, en ons
+met nuttiger zaken bezig te houden.
+</p>
+<p>De vrijbuiters wendden het fregat een paar keeren en losten telkens de volle laag
+op de talrijke menigte langs den oever; daarna kozen zij de ruimte vervolgd door de
+machtelooze wanhoopskreten van hunne doodelijk verschrikte vijanden. Tegen ongeveer
+zeven ure ’s avonds, voegde het fregat zich bij <i>den Tijger</i> die nog altijd laveerde op korten afstand van de kust. Montbars wilde zich zeker
+niet aan donna Clara vertoonen met handen als het ware nog rookend en rood door het
+bloed harer rampzalige landgenooten, die zoo onbarmhartig door hem om het leven waren
+gebracht, en droeg dus het bevel over <i>den Tijger</i> aan Francoeur over, hem bijzonder op het hart drukkende donna Clara met de grootste
+voorkomendheid en den meesten eerbied te behandelen. Vijftien manschappen deed hij
+op <i>den Tijger</i> overgaan tot versterking der bemanning, en hijzelf bleef op het fregat, aan welks
+grooten mast nu de admiraalsvlag werd geheschen.
+</p>
+<p>Na het nemen van al die verschillende schikkingen hielden de beide schepen denzelfden
+koers, in de richting van het eiland Aruba, dat door Montbars als verzamelplaats voor
+de gansche vloot was aangewezen, en waar dan ook naar alle waarschijnlijkheid de overige
+schepen reeds zouden zijn aangekomen.
+</p>
+<p>De overrompeling met zooveel stoutmoedigheid door den geduchten flibustier ten uitvoer
+gebracht, deed den Spanjaard als het ware van schrik verstijven en had in de toekomst
+ontzettende gevolgen.
+<span class="pageNum" id="pb140">[<a href="#pb140">140</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e2999">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e2999src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Historisch.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e2999src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch17" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch17.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XVII.</h2>
+<h2 class="main">DE RAAD DER FLIBUSTIERS.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Wij hebben reeds in een der voorgaande hoofdstukken medegedeeld, bij eene beschrijving
+van de golf van Maracaïbo of Maracaye zoo als de flibustiers haar noemden, dat tien
+of twaalf mijlen zeewaarts bij den ingang van de golf verscheidene eilandjes liggen,
+onder anderen Aruba, en las Monjes. Die beide eilandjes, vroeger aan de Spanjaarden
+onderworpen, waren bevolkt door Indianen, die de Castiliaansche taal spraken, doch
+thans onderhoorig waren aan de Staten-Generaal der Vereenigde Nederlanden, die na
+de verovering van <span id="xd33e3083">Curaçao</span> over die eilanden gouverneurs aangesteld en er garnizoen gelegd hadden, niet zoozeer
+om de vruchtbaarheid dier streken, want nauwelijks werd daar genoegzaam voedsel gewonnen
+voor de geiten en paarden die er in groot aantal aanwezig waren, maar meer omdat zij
+dienden als marktplaatsen voor den uitgebreiden slavenhandel die tusschen de Spanjaarden
+en de Hollanders gedreven werd.
+</p>
+<p>Vijf-en-dertig dagen na hun vertrek uit Port-de-Paix waren al de schepen der vrijbuiters
+zonder eenige uitzondering vereenigd bij het eiland Aruba, waar de bijeenkomst op
+last van Montbars moest plaats hebben. Zoodra Morgan bij het eiland was aangekomen,
+bestond zijne eerste werkzaamheid in de overmeestering daarvan; daarna deed hij al
+de booten en prauwen der bewoners lek stooten, om hen te beletten zee te kiezen, en
+zette op al de toegankelijke plekken der kust posten op den uitkijk. Daar het door
+die verstandige voorzorgen voor ieder der bewoners zoo goed als onmogelijk was geworden
+om het eiland te verlaten en elders hulp te gaan zoeken, was de veiligheid der vrijbuiters
+voor het oogenblik ten minste genoegzaam verzekerd, en konden zij er bijna vast op
+rekenen, dat hunne tegenwoordigheid in deze streken niet bekend zou worden dan op
+het tijdstip waarop zij goed zouden vinden zelf daarvan het bewijs te leveren.
+</p>
+<p>Montbars wachtte op de komst der <span class="corr" id="xd33e3089" title="Bron: gezagsvoerders">gezagvoerders</span>, die hij allen bij zich aan boord ontboden had; over de verschansing leunend dwaalde
+zijn oog over het water en peinzend keek hij naar een boot die van den <i>Tijger</i> was afgevaren en recht op het fregat aanhield. Drie personen zaten achterin, eene
+daarvan was eene vrouw, en zoodra Montbars haar gewaar werd, betrok zijn gelaat waarop,
+schoon niet zeer merkbaar, toch een meer of minder ontevredene trek te voorschijn
+kwam; echter slaagde hij er in dien te doen verdwijnen en <span class="pageNum" id="pb141">[<a href="#pb141">141</a>]</span>ging met een glimlach om de lippen naar den valreep aan stuurboord om het gezelschap
+te ontvangen dat met de boot langs zij van het fregat was gekomen. Na de gebruikelijke
+begroetingen begon Francoeur op hoogst eerbiedigen toon.
+</p>
+<p>—Admiraal, door mevrouw is aan mij hare begeerte te kennen gegeven zich aan boord
+van uw schip te begeven, en ik heb gemeend mij niet tegen dit bezoek te mogen verzetten,
+vooral ook, omdat mevrouw verlangt een onderhoud met u te hebben.
+</p>
+<p>—Gij hebt er zeer goed aangedaan door mevrouw mede te brengen, kapitein. Het doet
+mij zeer veel genoegen haar hier te zien, en ik stel mij geheel te harer beschikking;
+alleen spijt het mij dat mevrouw geen gelegener uur heeft gekozen dan dit, daar mijne
+plichten mij op dit oogenblik verhinderen, zoo lang en ongestoord met haar in gesprek
+te blijven, als ik wel zou wenschen.
+</p>
+<p>—Ik heb al den tijd te wachten, mijnheer,—werd door haar ten antwoord gegeven,—tot
+uwe bezigheden u zullen veroorloven mij een onderhoud toe te staan. Zoo gij mij dat
+vergunt, zal ik hier blijven tot de vergadering, die door u gepresideerd moet worden<span>,</span> afgeloopen is, daarna keer ik met de boot waarmee ik hierheen ben gekomen, weer terug
+naar den <i>Tijger</i>, en dus zal toch het vertrek van den kapitein niet al te lang worden vertraagd, want
+ik heb u slechts een paar zaken mede te deelen.
+</p>
+<p>—Uwe begeerten, mevrouw, beschouw ik als bevelen,—hernam Montbars, en liet daarop
+volgen terwijl hij den arm naar de zee uitstrekte, die over eene zekere ruimte als
+bedekt was met booten die alle op het fregat aanhielden,—doch gij ziet, mevrouw, dat
+het mij, hoezeer dit mij spijt, op dit oogenblik onmogelijk is om met u te spreken,
+want daar ziet gij mijne officieren die op mijn last hier aan boord komen. Wees dus
+zoo goed en doe mij de eer tijdelijk gebruik te willen maken van mijne bijzondere
+kajuit; zoodra ik vrij ben zal ik mij haasten, dáár bij u te komen.
+</p>
+<p>Donna Clara boog, tot bewijs van instemming met dit voorstel, groette Francoeur, en
+volgde een scheepsjongen aan wien door Montbars was gelast haar den weg naar zijn
+kajuit te wijzen.
+</p>
+<p>De sloepen kwamen langs zij van het fregat, en de kapiteins bestegen achtereenvolgens
+het dek, waar zij ontvangen werden met de militaire eerbewijzingen, die bij de marine
+van alle landen in zwang zijn, waar het geldt officieren van hoogen rang. Montbars
+stond bij den valreep, drukte de hand van zijne kameraden en wisselde met hen eenige
+vriendschappelijke woorden, zoodra zij hun voet op het dek hadden gezet. De officieren
+begaven zich naar het vertrek dat ingericht was tot vergaderplaats van den raad; twee
+vrijbuiters, met het geweer bij den voet, stonden op wacht bij de deur, om te zorgen
+dat de bijeenkomst ongestoord blijven, en niets van de <span class="pageNum" id="pb142">[<a href="#pb142">142</a>]</span>beraadslaging bekend zou worden. Eene ronde tafel met een groen kleed stond in het
+midden en daar om heen waren zetels geplaatst. Er waren vijftien kapiteins tegenwoordig,
+allen gezagvoerders van de schepen waaruit de vloot bestond, en allen behoorende tot
+de meest in aanzien zijnde aanvoerders der flibustiers. Reeds vroeger zijn hunne namen
+door ons vermeld. Montbars presideerde, daarin bijgestaan door Morgan. Francoeur,
+als de jongste fungeerde als secretaris; vóór den zetel, dien hij moest innemen, waren
+papier, pennen en inkt geplaatst. Op een wenk van den Admiraal namen de officieren
+plaats.
+</p>
+<p>De wetten der vrijbuiters waren kort en duidelijk; onder meer werd daarbij bepaald,
+dat als eene expeditie werd uitgerust waarbij de gezagvoerder slechts één schip onder
+zijn bevel had, geen besluit door hem mocht genomen worden dan na toestemming zijner
+equipage, daar al de leden daarvan beschouwd werden als zijne mededeelhebbers, die
+even veel belang bij het goede succes der expeditie hadden als hij zelf en bij gevolg
+ook recht, stem in den raad te hebben. Ieder voorstel dat ter tafel werd gebracht,
+moest met algemeene stemmen worden aangenomen, anders werd het geacht verworpen te
+zijn, terwijl het aan den voorsteller verboden bleef zich daardoor beleedigd te toonen.
+</p>
+<p>Ingeval echter dat er spraak was van eene meer gewichtige expeditie, als die welke
+thans door de vrijbuiters zou ondernomen worden, luidden die bepalingen eenigszins
+anders, in zoo verre <span class="corr" id="xd33e3114" title="Bron: namenlijk">namelijk</span> dat de equipages der verschillende schepen geacht werden hunne rechten te hebben
+overgedragen aan de gezagvoerders onder wier bevel zij stonden, zoodat deze voor hen
+moesten optreden; doch de uitslag der stemming bleef onveranderd, elk besluit moest
+steeds eenparig genomen worden, en zelfs slechts één stem tegen werd voldoende gerekend
+om een voorstel onherroepelijk als verworpen te beschouwen. Zulk eene wijze van handelen
+mocht in beginsel eenige verdienste bezitten omdat daardoor het belang van ieder en
+allen gewaarborgd werd, doch het groote gebrek daarvan bestond hierin dat de discussies
+dikwerf in het oneindige werden gerekt, zonder dat men tot een afdoend besluit kwam.
+Doch daartegen kan worden aangevoerd dat de voornaamste officieren mannen waren van
+goeden naam en erkende verdiensten, en dat zij die jonger waren of hunne minderheid
+gevoelden, hoogst zelden in oppositie kwamen en daarentegen met vol vertrouwen met
+hunne stemmen bekrachtigden, alles wat werd voorgesteld; en dientengevolge liep gewoonlijk
+zulk eene raadsvergadering zeer kalm af.
+</p>
+<p>Eer de vergadering geopend werd, achtte Montbars het gepast aan zijne kameraden verslag
+te doen van de manier waarop hij zich meester had gemaakt van het Spaansche fregat
+en de vier brigantijnen, <span class="pageNum" id="pb143">[<a href="#pb143">143</a>]</span>die bestemd waren geweest om de schuilplaatsen der flibustiers te verwoesten. Van
+al de aanwezigen ontving hij hartelijke gelukwenschingen en toejuiching over dit stoute
+wapenfeit waardoor hij meester geworden was van een prachtig schip, het mooiste en
+zwaarst bewapende van de vloot, terwijl het daardoor bovendien voor de Spanjaarden,
+ten minste voor den eersten tijd, onmogelijk was geworden iets tegen de vestingen
+van de Broeders der Kust te ondernemen. Na de niet geringe opgewondenheid, veroorzaakt
+door de gloeiende woorden waarmee Montbars zijn verslag had voorgedragen, werd hem
+verzocht de zitting te openen, waaraan hij terstond gehoor gaf, te midden der grootste
+aandacht en algemeene nieuwsgierigheid.
+</p>
+<p>—Broeders en vrienden,—sprak hij,—met zeker genoegen stel ik mij voor, dat thans nu
+gij allen vereenigd zijt op de plek die door mij is opgegeven als de plaats der bijeenkomst,
+thans nu uwe schepen geankerd zijn in het gezicht dier rijke kust, waaraan door de
+Spanjaarden den naam gegeven is van het <i>Gouden Castilië</i>, dat thans het doel van onze expeditie geen geheim meer voor je zal zijn, of dat
+gij er minstens iets van zult vermoeden, doch om je niet langer in het onzekere te
+laten en daar het uur tot handelen is aangebroken zal ik het je doen kennen. Mijn
+doel is dat wij Maracaïbo en de omliggende steden zullen bemachtigen. Kameraden, hoe
+denkt gij over dit plan?
+</p>
+<p>—Admiraal,—werd uit aller naam door Morgan ten antwoord gegeven,—wij zijn van meening
+dat het plan uwer waardig is, en rekenen het ons tot eer je aan de verwezenlijking
+te mogen helpen.
+</p>
+<p>—Toch, broeders, moet ik ronduit bekennen,—vervolgde Montbars,—dat het eerste denkbeeld
+van dit plan niet bij mij is opgekomen. Eere wien eere toekomt. Het eerste denkbeeld
+daartoe is ontstaan in het brein van Philippe d’Ogeron, die reeds sinds eenige dagen
+de kust opnam, toen het toeval mij dáár deed landen in eene prauw met een paar kameraden,
+daar ik bij een stormvlaag met slechte zee, mijn schip, te oud geworden om zee te
+houden, onder zeil verspeeld had en te gronde zag gaan. Wij behooren ons compliment
+dus te maken aan onzen jeugdigen en dapperen kameraad, want hem komt de eer toe het
+eerste het plan te hebben geopperd tot deze expeditie, ik heb niet anders gedaan dan
+het te overwegen en uit te werken, en zooveel mogelijk overal de noodige inlichtingen
+in te winnen, om het met uwe zeer gewaardeerde hulp te volvoeren.
+</p>
+<p>Ingenomen door die bescheidenheid van Montbars, gaven de officieren door toejuiching
+te kennen hoezeer zij daarover voldaan waren; want allen waren bevoegde beoordeelaars
+van flinke handelingen op ieder terrein, doch slechts weinigen hunner achtten zich
+in staat de zelfverloochening in die mate te betrachten. Montbars hernam, zich thans
+tot Morgan wendende:
+<span class="pageNum" id="pb144">[<a href="#pb144">144</a>]</span></p>
+<p>—Nu gij het doel van ons streven kent, verzoek ik aan onze vice-admiraal mij verslag
+te doen over uwe verrichtingen na uw vertrek uit Port-de-Paix.
+</p>
+<p>—Mijn rapport kan kort zijn, Admiraal,—gaf Morgan ten antwoord.—Ik heb altijd goeden
+wind gehad en kalme zee. Vier mijlen onder den wind van het eiland heb ik de verschillende
+schepen van de vloot verzameld, en zijn wij allen te gelijk, als een vlucht gieren
+op Aruba neergestreken. Hoewel ik daartoe van je geen <span class="corr" id="xd33e3133" title="Bron: orde">order</span> had ontvangen, heb ik toch, in de meening dat die plek hier niet ver zou zijn van
+de plaats die moest worden aangevallen, willen vermijden alle onnoodige berichtgevingen,
+die voor ons noodlottig zouden hebben kunnen wezen. Daarom heb ik mij meester gemaakt
+van het eiland, de bewoners, arm en niet zeer talrijk, hadden zulk eene overrompeling
+niet van ons verwacht, en lieten zich dus genoegzaam zonder tegenstand ontwapenen.
+Toen heb ik hunne booten lek doen boren, om te voorkomen zoo enkelen hunner plan mochten
+hebben daarmee te ontsnappen, en op al de toegankelijke punten van de kust wachten
+op den uitkijk geplaatst, en tot nog grootere waarborg is door mij last gegeven dat
+eenige booten bemand met flinke kerels wacht zouden houden op enkele kabellengten
+afstand in volle zee, doch schijnbaar alsof zij daar aan het visschen waren. Sedert
+onze aankomst alhier zijn er ongeveer een dozijn kustvaarders zonder eenig kwaad vermoeden
+op het eiland aangeland. Het is onnoodig je te zeggen dat geen hunner weer vertrokken
+is, wij hebben hen allen gevangen gehouden, iets waardoor zij ten hoogste werden verrast<span id="xd33e3136">,</span>—verklaarde hij lachend,—en dit is alles wat ik heb te rapporteeren, Admiraal.
+</p>
+<p>—Waarde Morgan,—antwoordde Montbars,—ik betuig je mijn oprechten dank voor alles wat
+door je is verricht. Er konden geen betere en gepastere maatregelen worden bedacht
+dan die door je genomen zijn, doch toen ik je die gewichtige betrekking bij de vloot
+toevertrouwde wist ik waartoe gij in staat waart, en kon dus volkomen gerust zijn.
+Thans is de hoofdzaak middelen te beramen voor onze landing, zoo mogelijk zonder dat
+die door den vijand worden bemerkt. Dit is een hoogst moeielijk geval; de stad die
+wij voornemens zijn te overrompelen, ligt aan het eind van een meer; de toegangen
+zijn in goeden staat van verdediging, de stad zelf is behoorlijk versterkt, en in
+het bezit van een talrijk garnizoen, onder bevel van een ervaren officier, die zich
+niet licht zal overgeven, dit weet ik zeker want ik ben met hem bekend. Thans geef
+ik het woord aan Philippe d’Ogeron, die met de grootste nauwgezetheid de posities
+van den vijand heeft opgenomen, en bij wien, zooals ik reeds de eer had je te zeggen
+het plan tot deze expeditie is ontstaan. Wees dus zoo goed, broeder, te spreken, wij
+zullen met aandacht <span class="pageNum" id="pb145">[<a href="#pb145">145</a>]</span>naar je luisteren—bij die laatste woorden wendde hij zich meer tot den jongen man.
+</p>
+<p>Philippe stond op met eenigszins verhoogde kleur, eenigszins verlegen door de herhaalde
+vleiende toespraak van zijn bevelhebber, doch meer nog geërgerd door den spottenden
+blik dien de ridder de Grammont op hem wierp; <span class="corr" id="xd33e3145" title="Bron: Phillippe">Philippe</span> begreep dat door dezen, geholpen door het scherpe inzicht der jaloezie, zijne geheimste
+gedachten geraden waren en eveneens de beweegreden die hem dreef tot de begeerte om
+Maracaïbo te overmeesteren, liever dan eenige andere even rijke plaats aan de kust.
+Doch hij wist zich zelven te beheerschen, onderdrukte zijne ontroering, en nam flink
+weg het woord.
+</p>
+<p>—Broeders,—zoo begon hij,—daar je verlangt dat ik je mijne meening zal doen kennen,
+en ofschoon ik een der jongsten onder u ben, en mijne ervaring bij de uwe geheel in
+de schaduw moet staan, zou ik het ongepast achten uit valsche schaamte te weigeren
+aan uw verlangen te voldoen, en zal gehoorzamend aan uw wil, in weinige woorden je
+mijn gevoelen mededeelen. Zooals de admiraal je reeds gezegd heeft, de stad is sterk
+en zal krachtig en goed verdedigd worden. Naar mijn inzien zou het raadzaam zijn,
+eer wij iets tegen de stad beproeven, ons te verzekeren of onze aanwezigheid dáár
+reeds bekend is geworden, dan wel of men daarvan nog niets vermoedt. Deze streken
+worden bezocht door zeer veel kustvaarders, en verscheidene van die vaartuigen zijn
+niet veel meer dan roeibooten, zoodat het zeer gemakkelijk kan gebeurd zijn, ondanks
+al onze waakzaamheid en al de genomene maatregelen, dat enkele daarvan ons ’s nachts
+ongemerkt zijn voorbijgegaan. Mocht dit, ongelukkig voor ons, plaats hebben gehad,
+dan valt er niet aan te twijfelen of wij zijn herkend, want onze schepen zijn te zeer
+verschillend van de Spaansche of Hollandsche; en dan zal nu reeds over de gansche
+kust alarm zijn geslagen. Als gevolg daarvan bestaat er zeer veel kans dat de lieden
+die wij willen overrompelen goed op hunne hoede zullen zijn, en loopen wij dus gevaar
+zelf te vallen in den strik dien wij hun spannen.
+</p>
+<p>—Uwe opmerkingen zijn zeer juist,—gaf Montbars te kennen, na met een blik de overige
+kapiteins te hebben geraadpleegd,—en welke middelen zouden, naar je meening, moeten
+worden genomen om ons die zekerheid te verschaffen?
+</p>
+<p>—Wij hebben hier verscheidene Spaansche brigantijnen, het zal weinig moeite kosten
+een daarvan te bemannen; wij zullen onze gevangenen dwingen ons de seinen op te geven
+waaromtrent zij met de kustwachters overeengekomen zijn. De brigantijn moet doordringen
+tot het meer, zelfs zoo dicht mogelijk bij Maracaïbo en dan terug zeilen om hier rapport
+te komen doen. Mocht dit voorstel worden <span class="pageNum" id="pb146">[<a href="#pb146">146</a>]</span>goedgekeurd, dan verzoek ik, belast te worden met het gezag over dien brigantijn.
+</p>
+<p>—En dan verzoek ik, broeder, je daarbij te mogen vergezellen!—voegde Grammont spotachtig
+er bij. Philippe beantwoordde dit met een lichte buiging en een even spotachtig glimlachje,
+en nam weer plaats.
+</p>
+<p>—Heeft iemand uwer tegen dit voorstel iets in te brengen, broeders?—vroeg Montbars.
+Niemand gaf antwoord.
+</p>
+<p>—Niet? Dan zal ik dit doen,—hernam Montbars.—De opmerkingen van Philippe d’Ogeron
+zijn zeer juist, dit heb ik straks reeds gezegd, en nu wil ik er nog bijvoegen dat
+die, naar mijne meening, ook zeer gegrond zijn. Ook ik acht het werkelijk ondenkbaar
+dat een vloot van vijftien groote schepen, geheel ten oorlog uitgerust, hier op deze
+zóó druk bezochte kust zou kunnen verschijnen, zonder te zijn opgemerkt. Ook ik geloof
+dus dat onze aanwezigheid bekend en alarm geslagen is, ja, ik ben er zelfs genoegzaam
+zeker van, dat men op dit eigen oogenblik nu ik tot u spreek, in alle dorpen te wapen
+snelt en overal zich bereid maakt om krachtdadig wederstand te bieden. En derhalve
+moet, mijns inziens, juist om al die redenen, het voorstel van Philippe niet in aanmerking
+komen. In de eerste plaats omdat als wij daartoe besloten, voor ons veel kostbare
+tijd zou verloren gaan, die aan onze vijanden te nutte zou komen, daar zij des te
+meer gelegenheid zouden hebben zich te versterken en de schatten in veiligheid te
+brengen, die wij voornemens zijn hun te ontrooven. Maar bovendien meen ik, al werden
+de Spanjaarden die list met den brigantijn niet gewaar, al lieten zij dat vaartuig
+rustig zijn zending volbrengen, de berichten die ons bij zijn terugkomst worden meegedeeld
+ons toch niet dienstig zullen kunnen wezen ten opzichte eener landing, want wij zullen
+toch wel niet zoo naïef zijn een oogenblik te veronderstellen dat een vloot als de
+onze onbemerkt het meer zou kunnen binnen vallen. Philippe d’Ogeron die even als ik
+bekend is met de plaatselijke gesteldheid dáár, weet zeer goed dat iedere andere weg
+voor ons is afgesloten, en dat het doen van een landing op het een of ander punt der
+kust, ter einde over land op Maracaïbo aan te rukken, gelijk zou staan met tot op
+den laatsten man al ons volk in de waagschaal te stellen; want, en ook dit weet hij
+zeer goed, die marsch zou moeten geschieden door een land, met holen, en moerassen
+en <span class="corr" id="xd33e3159" title="Bron: moederpoelen">modderpoelen</span>, waar ontelbare rivieren zich kruisen, een land bedekt door dichte wouden waar zware
+boomen met bladen zoo scherp als een mes den doorgang beletten, een land bevolkt door
+ontembare wilden, echte kannibalen, tegen wie wij onophoudelijk te kampen zouden hebben.
+</p>
+<p>—Dan zou het eene onverantwoordelijke dwaasheid zijn, zoo wij ons blootstelden aan
+al die gevaren met zoo weinig kans op goeden uitslag,—werd door Morgan opgemerkt.
+<span class="pageNum" id="pb147">[<a href="#pb147">147</a>]</span></p>
+<p>—Wat is dan uwe meening?—vroeg Pierre Legrand.
+</p>
+<p>—Wel!—riep de Olonner en sloeg daarbij met de vuist op de tafel.—Mij wordt het al
+duidelijk en klaar welk plan de Admiraal heeft, dit zal toch wel niet anders zijn
+dan onvervaard op te trekken, den toegang tot het meer te forceeren en met al onze
+macht een aanval op de stad te beproeven. Wat drommel! Al stonden die duivelsche gavachos
+tegen ons als tien tegen één, dan zijn wij toch immers kerels ferm genoeg om hen het
+vuur na aan de schenen te leggen, zou ik zoo denken! Het zou waarachtig de eerste
+keer niet zijn dat wij dat deden!
+</p>
+<p>—Wat zegt gij er van, Admiraal? Wat zegt gij er van?—riepen de meeste hem toe.
+</p>
+<p>—Ja, Montbars,—hernam de Olonner,—zeg hoe gij er over denkt. Gij zijt het beste in
+staat om ons in dit opzicht voor te lichten.
+</p>
+<p>—Broeders,—gaf Montbars ten antwoord en stond daarbij op,—het is juist zooals de Olonner
+heeft gezegd, hij heeft mijn plan reeds geraden. Het voorstel dat ik je wilde doen
+is dus het zijne. Geen tijd gunnen aan den vijand om tot zich zelven te komen, den
+doortocht forceeren en met alle kracht een aanval op de stad doen. Ik wacht uwe beslissing
+af.
+</p>
+<p>—Wel verduiveld!—vloekte de Olonner, die dit tot eene slechte gewoonte maakte.—Die
+beslissing kan niet anders zijn dan eene toestemming in wat gij verlangt dat wij zullen
+ondernemen, daar sta ik borg voor, want ge hebt zoo helder als klaar het ware van
+onze positie blootgelegd, door te bewijzen dat ieder ander plan van ontscheping ondoenlijk
+is.
+</p>
+<p>Morgan raadpleegde nog even met de overige kapiteins en verklaarde daarna uit aller
+naam:
+</p>
+<p>—De leden van den raad keuren het door den Admiraal voorgestelde plan goed, en zij
+verzoeken hem dit ten spoedigste uit te voeren.
+</p>
+<p>—Broeders,—sprak Montbars,—de vloot zal binnen een paar uren onder zeil zijn, zorgt
+er dus voor dat alles klaar is om de ankers te laten glippen, en dat de landingstroepen
+gereed zijn voet aan wal te zetten. Keert terug naar uwe schepen, om de noodige maatregelen
+te nemen. Ik sluit de zitting van den raad. Waarde Morgan,—voegde hij er nog bij,—u
+moet ik verzoeken nog enkele oogenblikken hier aan boord te blijven, daar wij samen
+nog een en ander te bespreken hebben, om elkaar goed te verstaan.
+</p>
+<p>—Ik ben tot je orders, broeder,—gaf Morgan ten antwoord.
+</p>
+<p>De kapiteins groetten en vertrokken naar hunne bodems, uitgezonderd <span class="pageNum" id="pb148">[<a href="#pb148">148</a>]</span>Morgan, die met Montbars in het vertrek bleef waar de beraadslaging had plaats gehad,
+en Francoeur die, volgens afspraak, wachtte tot donna Clara gereed zou wezen met hem
+mede te gaan, en in dien tijd op het dek op en neer liep.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch18" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch18.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XVIII.</h2>
+<h2 class="main">SCHIPPER AGUIRRE.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Tijdens de komst der flibustiers op het eiland Aruba dat zij bezetten om van daar,
+volgens hunne uitdrukking, als een vlucht gieren neer te strijken op Maracaïbo, heerschte
+in die rampzalige stad, zoo geheel onbekend met het gevaar dat haar boven het hoofd
+hing, groote drukte; ieder was dáár recht in zijn schik, allen lachten en dansten,
+in één woord overal hield men feest; want het waren juist de dagen waarop gewoonlijk
+de schepen uit Europa arriveerden. De uit Spanje verwachte vloot was dan ook de golf
+binnen gestevend, doorgedrongen tot het meer, en vóór de stad ten anker gekomen. Gedurende
+acht maanden van het jaar bleven de kolonisten genoegzaam aan hun eigen lot overgelaten;
+te ver verwijderd van groote en voorname steden zooals Vera-Cruz, konden zij zich
+niet dan met groote moeite al het noodige verschaffen voor de noodzakelijkste behoeften
+en kregen dus ten laatste daaraan groot gebrek; met verlangen zagen zij daarom uit
+naar de aankomst der koopvaardijschepen die nieuwen voorraad aanbrachten en hen in
+de gelegenheid stelden al de voortbrengselen van den bodem, zooals tabak, cacao, timmerhout,
+benevens goud, zilver en paarlen, waarmede hunne magazijnen overpropt waren, te verruilen
+tegen levensbehoeften, kleedingstukken, gereedschappen en allerlei Europeesche artikelen.
+Dezen keer waren, als door eene bijzondere beschikking, de schepen direct uit Cadix
+aangekomen, zonder onderweg eenige andere haven aan te doen, zoodat de ladingen nog
+onaangebroken waren; de kolonisten hadden dus overvloed van keus om te voorzien in
+hunne behoeften of te voldoen aan hunne begeerten.
+</p>
+<p>Voortdurend zag men in de stad verschijnen <i>recuas</i> van muildieren, waarvan ieder zwaar belast was met eene dubbele baal, en die, voortgedreven
+uit de dorpen en de haciendas van het binnenland, het vroolijke geluid hunner schelletjes
+in de straten deden weerklinken. Op last van den Gouverneur waren op de Plaza Mayor
+tenten opgeslagen, en jacales van takken gebouwd om tot tijdelijke magazijnen en kramen
+te dienen aan de kooplieden, die er hunne waren <span class="pageNum" id="pb149">[<a href="#pb149">149</a>]</span>voor ieders oog konden uitstallen. Om kort te gaan het was een voortdurende kermis,
+die een maand lang zou duren, en gedurende welke de bevolking, door den grooten toevloed
+van vreemdelingen bijna verdubbeld was. ’s Avonds waren de straten, als door een tooverslag,
+<span id="xd33e3191">geïllumineerd</span>, en op alle pleinen werd gedanst met de opgetogenheid en de opgeruimdheid, die zoo
+aantrekkelijk en eigenaardig zijn bij alle meer zuidelijke volken wier karakter zich
+meest altijd kenmerkt door vroolijkheid, onbezorgdheid en natuurlijke ongedwongenheid.
+</p>
+<p>Don Fernando d’Avila had heel wat te doen om de orde te handhaven in zulk een warboel,
+en te zorgen dat het bij alle handelsverrichtingen en verdere inkoopen en verkoopen
+op loyale wijze toeging, want de Europeesche handelaars maakten er geen gewetenszaak
+van om honderd piasters te vragen voor iets dat geen hoogere waarde dan tien piasters
+bezat, en het was dus niet te verwonderen dat er dikwerf geschillen en vechtpartijen
+ontstonden die door den Gouverneur tenauwernood konden worden bijgelegd, daar de kolonisten
+zoo min als de Europeanen er toe gebracht konden worden naar verstandige en bezadigde
+taal te luisteren. Zoo werd don Fernando door al die bemoeiingen, hoezeer ook geheel
+tegen zijn wil, als het ware genoodzaakt zich minder aan zijne pupil gelegen te laten
+liggen, die bijna altijd als in hare vertrekken opgesloten bleef; doch de jonge dame
+beklaagde zich niet over zulk eene afzondering; zij scheen daarentegen zich er gelukkig
+door te gevoelen en kon nu ongestoord al hare gedachten wijden aan hem dien zij lief
+had. Een groot gedeelte van den dag bracht zij op het balkon door, half verborgen
+achter de zonneschermen, steeds naar het meer turende en verdiept in eene reeks van
+droomerijen. Somtijds keek zij even op om naar na Cigala te kijken, die gewoonlijk
+dicht bij haar zat en te vragen, met haar lief vleiend stemmetje:
+</p>
+<p>—Zeg eens, na Cigala, zoudt ge denken dat mijn lieveling nu gauw terug zal komen?
+</p>
+<p>De oude vrouw schudde dan met een onvergenoegd gezicht het hoofd, gaf meestal geen
+antwoord, of zoo zij dit een enkelen keer deed, dan was dit op knorrigen toon, en
+binnensmonds eenige woorden brommende die door de jonge dame niet verstaan werden;
+echter moet hier bijgevoegd worden, dat deze er zich ook niet veel moeite voor gaf,
+want veel liever hield zij zich bezig met hare eigene gedachten en verviel ook spoedig
+weer in zoet gepeins.
+</p>
+<p>Reeds meer dan eens had na Cigala beproefd donna Clara tot het inzicht te brengen
+hoe verkeerd het was zulk een eenzaam en eentonig leven te leiden, waarin zij nu zoo
+zeer behagen scheen te hebben, en dat het voor haar veel beter zou zijn, om te zamen
+uit te gaan, de stad eens door te wandelen en de winkels te bezoeken, waar de Europeesche
+waren uitgestald, en zij zulk eene ruime keuze <span class="pageNum" id="pb150">[<a href="#pb150">150</a>]</span>zou hebben voor hare inkoopen. Eene verleidelijke uitnoodiging, want de beschouwing
+van dergelijke benoodigdheden en ook van dergelijke kostbare prullen is voor iedere
+vrouw, hetzij dame, hetzij dienstbode een genot, ja, meer dan dit, want hoe dikwerf
+worden daardoor de oogen zoo verblindend aangetrokken, dat vele van haar tot doemwaardige
+handelingen overgaan, en den duivel in handen vallen.
+</p>
+<p>Iederen keer dat de duenna hierop aandrong had donna Juana dit niet anders beantwoord
+dan door kortweg <i>neen</i> te zeggen, of hoogstens bepaalde zij zich tot de verklaring, dat zij niets gaf om
+kanten of juweelen, zich heel goed vond dáár waar zij was, en veel liever stil tehuis
+bleef; waarna zij weer verviel in de zoo geliefde en nu zoo onaangenaam afgebroken
+overdenkingen.
+</p>
+<p>Weer werd op zekeren morgen die aansporing door de duenna herhaald, maar nu nog veel
+dringender dan vroeger; de jonge dame gevoelde zich juist dien dag zeer droefgeestig
+gestemd, zonder dat zij zich daarvan reden wist te geven, want zij kon niets bedenken
+waardoor dit ontstaan zou kunnen zijn; zij ging naar de deur zeker om zich te verwijderen
+en daardoor ontslagen te worden van de vervelende op- en aanmerkingen harer voedster,
+toen die op eens werd opengedaan en don Fernando de kamer binnentrad.
+</p>
+<p>—Beste Juana, ik kom je vragen om met mij naar de haven te gaan,—gaf hij haar te kennen
+zonder eenige voorafspraak,—de kapitein van <i>la Trinidad</i> is, naar hij zegt, in het bezit van kostbare Mechelsche kanten, en prachtig met gouddraad
+gestikte stoffen. Hij zou je die zaken zeer gaarne laten zien, want hij houdt er zich
+van verzekerd dat uwe keus als wet zal gelden, en de stoffen waaraan gij de voorkeur
+geeft, bij iedereen in trek zullen komen. Hij heeft ons uitgenoodigd bij hem aan boord,
+zonder omslag en onder ons, te komen ontbijten, en ik heb dit voor ons beiden aangenomen.
+Die kapitein is iemand van groote verdienste en het is mij veel waard hem eenigen
+dienst te kunnen bewijzen. Wees dus zoo goed je klaar te maken en je daarmee te haasten,
+want die kapitein wacht ons op den havendam daar hij zelf ons aan boord van zijn schip
+wil brengen.
+</p>
+<p>Het jonge meisje beet zich op de lippen, toonde een pruilend gezichtje, zei eerst
+goeden morgen tegen haar voogd, dien zij dien dag nog niet had ontmoet en voegde hem
+daarop toe met ietwat kwijnende stem:—Ik voel mij waarlijk te ongesteld om uit te
+gaan, <span>señor</span>, en dus zoudt gij mij zeer veel genoegen doen er niet bij mij op aan te dringen u
+bij dit bezoek te vergezellen.
+</p>
+<p>—Kom, kom,—gaf hij lachende ten antwoord,—ge ziet er beter uit dan ooit en vandaag
+juist zoo frisch en blozend als de mooiste roos<span id="xd33e3218">.</span> Wees nu eens goed en lief, Juana, en weiger mij dit niet, want daardoor zoudt ge
+de oorzaak zijn, dat ik mijn woord tegen dien braven kapitein niet hield, en dit zou
+mij voor den goeden <span class="pageNum" id="pb151">[<a href="#pb151">151</a>]</span>man zeer spijten. Buitendien geloof ik stellig dat de frissche lucht je goed zal doen.
+</p>
+<p>—Dit heb ik al zoo dikwijls tegen haar gezegd, maar zij wil naar mij niet luisteren,—werd
+in het midden gebracht door de oude vrouw, die zeer in haar schik was, nu zij hulp
+kreeg van een kant van waar zij die niet verwacht had.
+</p>
+<p>—Houd den mond, na Cigala,—viel donna Juana toornig uit.—Het is of ge het er altijd
+op toelegt mij te kwellen.
+</p>
+<p>—Hoor dat nu eens aan …—mompelde de oude vrouw, sloeg de handen ineen en de oogen
+naar den hemel.—Heere God, wat zijn die kinderen toch ondankbaar!
+</p>
+<p>—Kan ik er op rekenen dat ge met mij zult meegaan, Juana?—hernam don Fernando.
+</p>
+<p>—Als gij dit eischt, ja, <span>señor</span>,
+</p>
+<p>—Laten wij elkaar goed verstaan, kindlief. Eischen doe ik niets, alleen verzoek ik
+het, en verzoek ik het zeer dringend. Maar als ge er zoozeer tegen zijt, dan geef
+ik mijne begeerte op en zullen wij er niet verder over spreken. Ik hoop dat de kapitein
+zich mijne verontschuldigingen, ook uit uw naam gegeven, zal laten welgevallen, daar
+ge begrijpt, dat als gij niet mee wilt gaan, het voor mij geheel onnoodig is om dit
+bezoek af te leggen.
+</p>
+<p>Hij groette zijne pupil en stond gereed heen te gaan, doch zij snelde naar hem toe,
+greep zijn hand en zei haastig:—Och, <span>señor</span>! Waarlijk gij moet het mij niet kwalijk nemen, en heusch het spijt mij zóó als ik
+iets doe of zeg dat u onaangenaam is, maar, geloof mij, ik weet niet wat mij vandaag
+scheelt, en toch kan ik er mij niet tegen verzetten. Ik heb mij nog nooit zóó gevoeld.
+</p>
+<p>—Zoudt ge dan werkelijk ziek zijn, kindlief?—vroeg hij met vaderlijke bezorgdheid.
+</p>
+<p>—Ik weet het niet, ik kan het u niet zeggen, maar dit is zeker dat ik ieder oogenblik
+zou kunnen uitbarsten in een huilbui, en zoo gedrukt ben ik, alsof ik door een groot
+gevaar werd bedreigd.
+</p>
+<p>—Kom, kom,—sprak hij lachend en geruststellend,—ge zijt een zottinnetje! Ge hebt het
+den laatsten tijd doorgezet om zóó afgezonderd te leven als een kluizenares, en dat
+is de schuld van dit alles.
+</p>
+<p>—Och, neen, <span>señor</span>! Lach niet, dit verzoek ik u, want waarlijk ik lijd erg,—en de tranen kwamen reeds
+in hare oogen.
+</p>
+<p>—Maar, lief kind, als dit nu wezenlijk het geval is, dan moet ge naar bed gaan, en
+zullen wij den dokter laten komen.
+</p>
+<p>—Neen, neen, dan ga ik liever uit, dan zal ik met u meegaan. Ik geloof eigenlijk dat
+gij gelijk hebt, en dat de frissche lucht dit akelige gevoel verdrijven zal.
+</p>
+<p>—Wilt ge dan nu waarlijk toch met mij meegaan, Juana? <span class="pageNum" id="pb152">[<a href="#pb152">152</a>]</span>Maar laat ik je dan herinneren dat ik je op geenerlei manier mijn wil verlang op te
+dringen.
+</p>
+<p>—Daarvoor zeg ik u dank, <span>señor</span>, doch bij nader inzien twijfel ik er ook niet meer aan of de buitenlucht zal mij
+goed doen. Gun mij even den tijd om mijne rebozo te halen en een mantille om te slaan.
+</p>
+<p>—Ik zal wachten tot ge daarmee klaar zijt.
+</p>
+<p>—Binnen een paar minuten. Kom mee, na Cigala.
+</p>
+<p>En vlug en levendig als een vogeltje verliet zij het vertrek.
+</p>
+<p>—Ach! Hoezeer wenschte ik dat zij mijne dochter ware!—sprak de bejaarde officier in
+zich zelf, en versmoorde daarbij een zucht.
+</p>
+<p>Kort daarna keerde het jonge meisje terug, en vroeg schertsend:
+</p>
+<p>—Lang ben ik niet weggebleven, is het wel?
+</p>
+<p>—Ge zijt een lief, best kind, steeds even voorkomend en bekoorlijk.
+</p>
+<p>—Ei, ei!—antwoordde zij guitig.—Nu ik doe wat gij wilt, vindt gij mij weer aardig
+en krijg ik een prijsje!
+</p>
+<p>Zij gingen naar buiten. Half weg van de haven, kwamen zij den kapitein van <i>la Trinidad</i> tegen, wien het, ongeduldig door het lange wachten op den havendam, goed had gedacht
+hun een eind te gemoet te gaan. Die kapitein was een nog jeugdig man, met verstandige
+en sprekende gelaatstrekken; hij had vroeger bij de Spaansche marine gediend, en ging
+door voor een kundig en ervaren officier. Een boot die gereed lag tot ontvangst der
+bezoekers, kwam op een wenk van den kapitein vlak onder de trap van het havenhoofd
+aanleggen, en enkele minuten waren voldoende om langs zij van het schip te komen;
+een prachtigen driemaster, bewapend met tien bronzen stukken, die meer had van een
+oorlogschip dan van een vreedzamen koopvaarder. De grootste orde heerschte aan boord,
+en de Gouverneur en zijne pupil werden aan stuurboordzij ontvangen, met de eerbewijzingen
+aan zijn rang verschuldigd.
+</p>
+<p>Onder een tent, die achter den grooten mast was opgeslagen, stond een tafel gereed,
+gedekt voor vier personen. De officieren werden aan den Gouverneur voorgesteld door
+den kapitein, die daarna zijn luitenant, een ouden zeerob, die reeds lang met hem
+had gevaren, uitnoodigde om de vierde plaats aan tafel te bezetten, echter niet dan
+na daartoe aan don Fernando d’Avila vergunning te hebben gevraagd, eene vergunning
+die hem trouwens dadelijk werd toegestaan; daarop liet de kapitein onmiddellijk opdisschen.
+Op den maaltijd was niets aan te merken, de gerechten waren keurig, en de wijn uitstekend.
+</p>
+<p>Het was of donna Juana zich inspande om de wispelturige wreveligheid, door haar dien
+morgen betoond, weer goed te maken; of wellicht was zij onder den invloed geraakt
+van het vreemde der omgeving, de drukte op de ree, en het heerlijke uitzicht op het
+<span class="pageNum" id="pb153">[<a href="#pb153">153</a>]</span>landschap. Wat daarvan zij, het zoo drukkende gevoel scheen geheel geweken, zij was
+vroolijk en innemend, spraakzaam en opgewekt, en had er schik in om den ouden luitenant
+te plagen en met hem te schertsen, schoon de goede man weinig begreep van haar guitigheden,
+en nog veel minder van hare geestigheden en daarbij zulk een ongelukkig figuur maakte
+dat de uitgelatenheid van het jonge jolige schepseltje steeds aanhield.
+</p>
+<p>—Wel, Juana,—vroeg haar voogd,—hebt ge er nu nog spijt van dat ge met mij zijt meegegaan?
+</p>
+<p>—Och! Praat daar niet meer over, don Fernando, ik was een zottinnetje, en ben nu heel
+en al beter. <span>Señor</span> kapitein, hebt ge veel moois aan mij te laten zien?
+</p>
+<p>—Gij zelve zult daarover moeten oordeelen, <span id="xd33e3283">señorita</span>; niemand heeft mijne waren nog onder de oogen gekregen; ik <span class="corr" id="xd33e3286" title="Bron: wachte">wachtte</span> met de uitstalling tot gij de goedheid zult gehad hebben daarover met uw onfeilbaren
+smaak uitspraak te doen.
+</p>
+<p>—Zoo! Nu reken er maar op dat ik lang niet makkelijk te voldoen ben.
+</p>
+<p>—Dat zal mij juist zeer aangenaam zijn, <span id="xd33e3292">señorita</span>, want wat in uw oog van waarde is, zal ongetwijfeld bij de andere dames in de kolonie
+ook wel bijval vinden.
+</p>
+<p>—Dat zal nog bewezen moeten worden, <span>señor</span> kapitein, want iedere dame beweert dat het haar niet aan smaak ontbreekt.
+</p>
+<p>—Toegegeven, <span id="xd33e3303">señorita</span>, alleen staat het bij mij vast, dat uw smaak vrij wat beter is.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>, <span>señor</span>,—lachte zij.—Wat kunt ge vleien! En wanneer denkt ge al dat moois uit te stallen?
+</p>
+<p>—Dadelijk na het ontbijt.
+</p>
+<p>—En gij, <span>señor</span> luitenant,—bij die woorden wendde zij zich tot den ouden zeerob, die, daar hij niets
+beters te doen wist, at alsof hij uitgehongerd was, en daarbij dronk als een tempelier,—is
+er door u ook iets voor mij achtergehouden?
+</p>
+<p>—Door mij, <span id="xd33e3322">señorita</span>!—uitte hij zoo haastig met vollen mond dat hij gevaar liep van te stikken, en keek
+daarbij verschrikt en verbaasd om zich heen.—Wat zou door mij achtergehouden zijn,
+<span id="xd33e3325">señorita</span>?
+</p>
+<p>—Dat weet ik niet, misschien kanten of juweelen, of mogelijk ook die mooie gouden
+gekrulde kammen, die de dames te Sevilla dragen.
+</p>
+<p>—Neen, neen, dat geloof ik niet.
+</p>
+<p>—Wat zegt ge daar, gelooft ge dat niet? Weet ge dit dan niet zeker?
+</p>
+<p>—Ja, <span id="xd33e3333">señorita</span>, neem mij niet kwalijk, ja, ik weet het vast en zeker. Ik heb niets anders dan heel
+fijn neteldoek met gouddraad voor muskietengaas.
+<span class="pageNum" id="pb154">[<a href="#pb154">154</a>]</span></p>
+<p>—O! Dit treft heerlijk, dat moet zeker mooi zijn!—en lachend klapte zij in de handen.—Maar
+hebt ge niets anders?
+</p>
+<p>—Alleen nog zilveren sporen en gouden mecheros.
+</p>
+<p>—Voor dames?
+</p>
+<p>—Wel neen, wel neen! Voor heeren, maar <span id="xd33e3343">señorita</span>, als u er lust in mocht hebben om iets daarvan aan te nemen, dan stel ik dit gaarne
+te uwer beschikking.
+</p>
+<p>—De sporen, dat gaas of de mecheros?
+</p>
+<p>—Alles, <span id="xd33e3349">señorita</span>, alles wat gij maar wilt,—verzekerde hij met een tamelijk plompe buiging.
+</p>
+<p>Toen barstte het jonge meisje in zulk een schaterend gelach uit, dat de oude zeerob
+daardoor letterlijk overbluft werd. Juist nu kwam een der scheepsjongens naar den
+kapitein, groette dezen, en fluisterde hem iets in het oor.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span> Gouverneur,—zei daarop de kapitein,—er is iemand die verzoekt u te mogen spreken.
+</p>
+<p>—Och! Wat nu weer!—antwoordde don Fernando ontevreden.—Dan moet hij maar wachten.
+Ik veroorloof mij waarlijk zoo zelden een uurtje voor mij te nemen, dat ik geen lust
+heb mij nu al weer dadelijk met zaken te gaan bemoeien.
+</p>
+<p>—Pardon, <span>señor</span> Gouverneur, maar die man zegt dat eene zeer gewichtige zaak hem naar hier drijft,
+en dat gij hem op staanden voet zult toelaten, zoodra gij zijn naam hebt gehoord.
+</p>
+<p>—Ei, ei! Die sinjeur schijnt zich heel wat in te beelden! Wat voor een soort van man
+is hij?
+</p>
+<p>—Naar zijn uiterlijk schijnt hij een zeeman,—gaf de scheepsjongen zeer onderdanig
+te kennen.
+</p>
+<p>—En hoe is die zoo veelbeteekenende naam, heeft hij je dien genoemd?
+</p>
+<p>—Ja, dat heeft hij, <span>señor</span> Gouverneur.
+</p>
+<p>—Nu, hoe noemt hij zich?
+</p>
+<p>—Aguirre.
+</p>
+<p>—Wat!—viel de Gouverneur uit, van zijn stoel opspringende, alsof hij een schok had
+ontvangen, terwijl hij doodsbleek werd.—Aguirre, zegt ge immers?
+</p>
+<p>—Aguirre, juist, <span>señor</span> Gouverneur.
+</p>
+<p>—Dat is vreemd! Waarde kapitein, hebt ge voor mij, hier of daar het doet er niet toe
+waar, een plekje beschikbaar, waar ik met dien man eenige oogenblikken, zonder gestoord
+te worden, kan spreken?
+</p>
+<p>—Mijne kajuit is te uwer beschikking, <span>señor</span> Gouverneur.
+</p>
+<p>—Opperbest! Wees zoo goed mij daarheen den weg te wijzen, en dien man dáár ook te
+doen komen. Lieve Juana, in mijne afwezigheid, en die zal slechts van korten duur
+zijn, zullen de beide heeren je al dat moois wel laten zien.
+<span class="pageNum" id="pb155">[<a href="#pb155">155</a>]</span></p>
+<p>—Ga gerust, mijnheer,—antwoordde donna Juana,—ik hoop niet dat dit gesprek tengevolge
+zal hebben, dat gij lang van ons wegblijft.
+</p>
+<p>De Gouverneur volgde den kapitein van <i>la Trinidad</i> naar diens kajuit, waar deze hem achterliet, doch niet dan na met de breedsprakige
+hoffelijkheid van de Spaansche beleefdheid, hem verzocht te hebben zich hier als tehuis
+te gevoelen en diensvolgens te handelen. Een oogenblik daarna klonk er op de kajuitstrap
+een zware stap, en voorafgegaan door den scheepsjongen trad schipper Aguirre binnen.
+Don Fernando gelastte door een wenk den jongen weg te gaan, wendde zich toen naar
+den spion, die zeer onderdanig bij de deur was blijven staan en vroeg:—Zoo, zoo, schipper
+Aguirre, gij hier! Het is een wonder je in deze streken te zien. Welke goede wind
+brengt je hierheen?
+</p>
+<p>—Het is geen goede wind, gestrenge heer,—klonk het dubbelzinnige antwoord.—Ik houd
+het zelfs voor een zeer slechten.
+</p>
+<p>—En wij hebben hier reeds langer dan een maand het prachtigste weder.
+</p>
+<p>—De ergste stormen komen niet altijd uit de lucht, edele heer.
+</p>
+<p>—Neen! Ge bedoelt zeker dat de menschen daarvan dikwerf de oorzaak zijn, niet waar?
+</p>
+<p>De spion boog zwijgend.
+</p>
+<p>—Waar komt ge <span class="corr" id="xd33e3403" title="Bron: van daan">vandaan</span>?
+</p>
+<p>—Regelrecht uit Vera-Cruz, op een brigantijn die daarvoor uitsluitend door Zijne Excellentie
+den Onder-Koning in hoogst eigen persoon werd uitgerust.
+</p>
+<p>—Door den hertog de Penaflor!
+</p>
+<p>—Ja, gestrenge heer.
+</p>
+<p>—Hum! Dan schijnt die zaak zeer ernstig!
+</p>
+<p>—Meer dan dat, edele heer. Het is eene zaak van het hoogste gewicht!
+</p>
+<p>—Zoo! Nu ik verwacht nadere verklaring.
+</p>
+<p>—Hier is een brief voor u, gestrenge heer, van den Onder-Koning die u van alles op
+de hoogte zal brengen, beter dan ik dit zou kunnen doen.—Bij die woorden trok hij
+uit de voering van den bol van zijn hoed een brief die daar verborgen was geweest.
+</p>
+<p>Don Fernando greep er haastig naar, en brak dien met bevende hand open; lang was die
+brief niet, doch de inhoud van de weinige regels was zóó gewichtig dat de Gouverneur
+verbleekte ondanks zijn erkende en beproefde dapperheid.
+</p>
+<p>—En,—vroeg hij een oogenblik later, toen hij weer opkeek,—zijn die berichten waar
+en echt?
+</p>
+<p>—Geheel en al naar waarheid, en stipt overgebracht, edele heer. Ik zelf bracht ze
+aan Zijne Excellentie den Onder-Koning.
+<span class="pageNum" id="pb156">[<a href="#pb156">156</a>]</span></p>
+<p>—En hoe zijt ge daarmee bekend geworden?
+</p>
+<p>—Door niemand anders dan mijzelven. Ik heb oogen en ooren gebruikt.
+</p>
+<p>—Dus wordt door de vrijbuiters eene expeditie uitgerust?
+</p>
+<p>—Eene ontzaglijke expeditie.
+</p>
+<p>—Maar misschien is die niet tegen ons gericht?
+</p>
+<p>De spion lachte minachtend.
+</p>
+<p>—Om hier te arriveeren heb ik dwars door eene vloot moeten stevenen, door eene vloot
+van meer dan twaalf schepen, die met korte slagen laveerde om te Aruba voor anker
+te komen.
+</p>
+<p>—En wie voert het bevel over die vloot?
+</p>
+<p>—Montbars de Verdelger zelf.
+</p>
+<p>Don Fernando huiverde bij dien zoozeer geduchten naam.
+</p>
+<p>—Weet ge ook of Montbars zich nu reeds onder al de schepen van die duivelsche kerels
+bevindt?
+</p>
+<p>—Nog niet, gestrenge heer, hij is van zijn koers afgeweken om zich eerst meester te
+maken van het fregat <i>la Perla</i> en van vier brigantijnen, schepen die door den Onder-Koning waren uitgerust om de
+stichtingen der vrijbuiters op Tortue te vernielen.
+</p>
+<p>—En?—viel de Gouverneur in met angstige gejaagdheid.
+</p>
+<p>—Montbars heeft door entering het fregat genomen op de rivier Efferra, is daarna binnengevallen
+ter ree van Puerto del Principe, heeft de brigantijnen overvallen en doen zinken en
+de equipage der rampzalige schepen onverbiddelijk omgebracht, en zal nu binnen een
+paar etmalen te Aruba arriveeren, waar zijn vloot hem verwacht, om dan tot handelingen
+over te gaan.
+</p>
+<p>—Dan zij God ons genadig!—kreet don Fernando en liet op een zetel zich neerzinken,—want,
+tenzij er een wonder geschiede, zijn wij verloren!
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch19" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch19.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XIX.</h2>
+<h2 class="main">DE CABILDO.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Er heerschte een oogenblik stilzwijgen.
+</p>
+<p>Don Fernando, overstelpt door het ontzettende bericht dat hij zoo onverwacht had ontvangen,
+verpletterd door ontroering en genoodzaakt tot de erkentenis van de onbeduidendheid
+der verdedigingsmiddelen waarover hij beschikken kon, scheen niet in staat tot geregeld
+denken. Somber en onbeweeglijk stond de spion tegenover hem, steeds wachtende of het
+zoo plotseling afgebroken gesprek zou worden <span class="pageNum" id="pb157">[<a href="#pb157">157</a>]</span>hervat. Maar don Fernando d’Avila was een oud soldaat met onverminderde energie, dapper
+tot het vermetele, en nu de eerste slag ontvangen was, een slag die hard was aangekomen,
+werd hij zich zelven weer meester, ieder spoor van ontroering of aandoening verdween
+van zijn gelaat, en hij toonde zich even kalm en koel als naar gewoonte.
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure p156width"><img src="images/p156.jpg" alt="—Dan zij God ons genadig!—kreet don Fernando en liet zich op een zetel neerzinken,—want, tenzij er een wonder geschiede, zijn wij verloren.—Blz. 156." width="495" height="720"><p class="figureHead">—Dan zij God ons genadig!—kreet don Fernando en liet zich op een zetel neerzinken,—want,
+tenzij er een wonder geschiede, zijn wij verloren.—Blz. 156.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb157a">[<a href="#pb157a">157</a>]</span></p>
+<p>En waarom ook niet? Wat gaf hij om den dood? Hij die in zoo menig gevecht den dood
+dapper te gemoet getreden, en als getart had, den dood van den krijgsman, die geveld
+wordt in edelen strijd door de hand van den vijand! Had hij gesidderd, had hij zich
+als vernietigd gevoeld bij dit zoo plotselinge bericht van een hoogst waarschijnlijken
+aanval der flibustiers op de kolonie waarvan het gezag aan hem was toevertrouwd, dan
+was dit niet veroorzaakt door vrees voor het vreeselijke gevaar dat hem bedreigde,
+neen, dit was alleen ontstaan door zijne bekendheid met de vrijbuiters, tegen wie
+hij meer dan eens hardnekkig gestreden had. Hij wist maar al te goed dat na de behaalde
+overwinning, hunne wreedheid nog grooter was dan hunne vermetelheid gedurende den
+strijd, en dat dan leeftijd zoo min als kunne genade vonden in de oogen dier vervaarlijke
+tegenstanders, meer nog, dat de vrouwen vooral het meest van hen te duchten hadden.
+</p>
+<p>Hoe luttel de middelen mochten zijn waarover hij kon beschikken, toch besloot hij
+daarvan gebruik te maken, niet zoozeer om den slag af te wenden waarmee hij werd bedreigd,
+als om die minder hard te doen neerkomen, en zoo hij de stad niet kon redden, dan
+wilde hij ten minste trachten de inwoners te behoeden voor de rampen die het gevolg
+zijn van eene overrompeling en bestorming.
+</p>
+<p>—Schipper, kan ik je vertrouwen?—vroeg hij aan den spion en keek dien doordringend
+aan.
+</p>
+<p>—Zijne Excellentie, de Onder-Koning stelt het volste vertrouwen in mij.
+</p>
+<p>—Is uw brigantijn nog al ruim?
+</p>
+<p>—Ruim genoeg om voor een korten tocht een honderdtal manschappen te bergen.
+</p>
+<p>—Goed, ge hebt mij reeds begrepen. Keer naar uw schip terug, maak alles gereed om
+dadelijk onder zeil te gaan, en wacht mijne verdere orders af.
+</p>
+<p>De spion stond klaar om heen te gaan.
+</p>
+<p>—Wacht nog even,—riep de Gouverneur hem toe,—weet dat ge mij met uw leven borg blijft,
+dat geen enkel woord over dit alles over uwe lippen komt.
+</p>
+<p>—Dat zweer ik, gestrenge heer!
+</p>
+<p>—Goed! Ga.
+</p>
+<p>Schipper Aguirre vertrok en een oogenblik daarna verscheen de Gouverneur weer op het
+dek.
+<span class="pageNum" id="pb158">[<a href="#pb158">158</a>]</span></p>
+<p>—Wel,—vroeg Juana aan hem.—Waren die berichten nu werkelijk zoo gewichtig?
+</p>
+<p>—Gewichtig genoeg, kindlief, om mij te noopen je te verzoeken dadelijk met mij aan
+wal te gaan, terwijl ik mij bij den kapitein moet verontschuldigen dat ik zoo onverhoeds
+het schip verlaat, waar wij zoo heusch door hem zijn ontvangen.
+</p>
+<p>De kapitein boog en zei:
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>, in afwachting van wat misschien noodig zou kunnen zijn heb ik reeds een boot voor
+u gereed doen houden.
+</p>
+<p>—Daarvoor ben ik u zeer verplicht, caballero, maar de bezichtiging van uwe koopwaren
+is, naar ik hoop, slechts tijdelijk uitgesteld en zal dus later geschieden. Gaat ge
+met ons meê?
+</p>
+<p>—Zoo gij mij dit veroorlooft, ja, <span>señor</span> Gouverneur.
+</p>
+<p>—Ge zult mij daarmeê zelfs genoegen doen. Kom, Juana, kindlief, wij hebben ons hier
+reeds te lang opgehouden.
+</p>
+<p>—Maar zijn die tijdingen dan werkelijk zoo gewichtig?—herhaalde zij, daar zij angstig
+begon te worden.
+</p>
+<p>—Zoo al niet ernstig dan toch dringend genoeg, en daarom moet ge u wat haasten.
+</p>
+<p>Men ging van boord, en enkele minuten later stapten zij aan de kade uit de boot, en
+bevonden zich weldra te midden van eene talrijke luidruchtige, vroolijke en drukke
+menigte. Don Fernando’s gelaat betrok; die onbezorgde opgewondenheid deed hem pijnlijk
+aan, hij gaf een wenk aan een officier die op de havendam een sigaar stond te rooken,
+en dadelijk naar hem toekwam; hij fluisterde hem iets in het oor, zeker een order
+die door anderen niet verstaan behoefde te worden. De officier verwijderde zich haastig,
+en met versnelden tred; don Fernando bood daarna zijn arm aan zijne pupil en vergezeld
+door den kapitein van <i>la Trinidad</i> ging hij met haar, ook zeer overhaast, naar zijn woning, waardoor de bij het jonge
+meisje ontstane angst sterk werd vermeerderd. Op het plein van zijne woning nam de
+Gouverneur afscheid van donna Juana, kuste haar op het voorhoofd, en toen hij gezien
+had dat zij verdwenen was in dat gedeelte van het huis waar hare kamers waren, wendde
+hij zich tot den kapitein en zei:—Kom meê.
+</p>
+<p>—Waar gaan wij heen?
+</p>
+<p>—Naar de cabildo.
+</p>
+<p>De kapitein keek verbaasd op en vroeg:—Wat is er toch gaande, Excellentie?
+</p>
+<p>—Ik heb een zeer noodlottig bericht ontvangen,—luidde het meer gefluisterd dan gesproken
+antwoord.—Ga mee, ge zult alles maar al te vroeg vernemen.
+</p>
+<p>In Spanje en in de Spaansche koloniën geeft men den naam van cabildo aan het stadhuis,
+dat wil zeggen aan den zetel van de regeering.
+<span class="pageNum" id="pb159">[<a href="#pb159">159</a>]</span></p>
+<p>Toen don Fernando vergezeld door den Gouverneur dáár aankwam, waren de officieren
+van het garnizoen en de notabelen der stad er reeds vereenigd in de zaal waar de beraadslagingen
+werden gehouden. Zij stonden, in groepjes bijeen, met elkaar te praten over en te
+gissen naar de redenen tot zulk eene buitengewone oproeping. Met ernstig gelaat en
+zwaren stap trad de Gouverneur binnen en nam plaats op den zetel voor hem bestemd
+op eene estrade achter in de zaal.
+</p>
+<p>—<span id="xd33e3501">Señores</span> en caballeros,—dus begon hij,—weest zoo goed mij uw volle aandacht te schenken, want
+nog geen uur geleden heb ik berichten ontvangen, die ik mij verplicht acht u onmiddellijk
+mede te deelen.
+</p>
+<p>De officieren en notabelen haasten zich de plaatsen in te nemen, die hen volgens het
+ceremonieel toekwamen. Nadat ieder gezeten en de stilte hersteld was, stond de Gouverneur
+op, vouwde den brief open die hem door schipper Aguirre aan boord van <i>la Trinidad</i> was ter hand gesteld en zei:
+</p>
+<p>—<span id="xd33e3510">Señores</span>, gelieft mij aandachtig aan te hooren, want <span lang="es">vive Dios!</span> het is eene zaak die u allen betreft.
+</p>
+<p>Zoo mogelijk werd het nog stiller, en de nieuwsgierigheid nog meer gaande gemaakt.
+De Gouverneur wierp een blik over de aanwezigen en begon de <span id="xd33e3518">depêche</span> voor te lezen:
+</p>
+<blockquote>
+<p class="first">„<i>Aan den <span>Señor</span> kolonel don Fernando d’Avila, Gouverneur namens Zijne Katholieke Majesteit, over
+de provincie Venezuela, Maracaïbo en andere plaatsen.</i>
+</p>
+<p>„<i><span>Señor</span> Kolonel!</i>
+</p>
+<p>„<i>Wij vernemen uit zekere en betrouwbare bron dat de Fransche en Engelsche ladrones,
+die den naam van flibustiers hebben aangenomen, in strijd met het volkenrecht, de
+bezworen trouw, en den thans tusschen de drie koninkrijken bestaanden vrede, op dit
+oogenblik eene machtige vloot uitrusten bestaande uit twaalf of veertien schepen,
+en bemand met drieduizend bandieten, met het doel, zooals dit op hoogen toon door
+hen verzekerd wordt, de steden der provincie, die onder uw gezag staat<span>,</span> te overvallen en te plunderen.</i>”</p>
+</blockquote><p>
+</p>
+<p>Na de mededeeling van dit bericht, uitten de aanwezigen kreten van verontwaardiging
+en schrik, waardoor de Gouverneur genoodzaakt werd de lezing een oogenblik te staken.
+</p>
+<p>—Luisteren, heeren, luisteren,—voegde hij hun toe met kalme en ferme stem,—ik ben
+nog niet aan het eind.
+</p>
+<p>En daarna hernam hij te midden van doodsche stilte en doffe ontroering:
+</p>
+<blockquote>
+<p class="first">„<i>Ik acht het onnoodig, <span>señor</span> kolonel, u aan te bevelen de noodige maatregelen te nemen die het belang van den
+dienst des <span class="pageNum" id="pb160">[<a href="#pb160">160</a>]</span>Konings vereischen. Ik ben te zeer overtuigd van uw erkende dapperheid, en uwe groote
+ervaring om u de handelingen voor te schrijven die onder deze omstandigheden door
+u moeten worden verricht. Slechts heb ik u te verwittigen dat zoo gij u enkele dagen
+staande en die ladrones in bedwang kunt houden, gij er op rekenen kunt dat u uit Vera-Cruz
+zulke aanzienlijke hulp en versterking zal worden toegezonden, dat het u, hieraan
+twijfel ik niet, gelukken zal die bandieten-horde te vernietigen, die nu van plan
+is u aan te vallen. Wanhoop dus niet, <span>señor</span> kolonel, en verdedig ook thans even dapper de Castiliaansche eer, als dit reeds zoo
+herhaaldelijk door u is gedaan! Leve de Koning!</i>
+</p>
+<p>„<i>Hiermede, <span>señor</span> kolonel, bid ik God, dat Hij u in Zijne heilige hoede neme!</i>
+</p>
+<p class="signed">„<i>De Onder-Koning van Nieuw-Spanje:
+<br>Hertog de Penaflor,</i>
+</p>
+<p>„<i>Caballero cubierto, Grande van Spanje der eerste klasse, enz. enz.</i>”</p>
+</blockquote><p>
+</p>
+<p>Die brief bevatte nog enkele regels tot naschrift, maar don Fernando achtte het raadzaam
+daarvan de voorlezing achterwege te laten. De inhoud van dit naschrift was als volgt:
+</p>
+<blockquote>
+<p class="first">„<i>Nog moet ik u verwittigen, <span>señor</span> kolonel, dat de ladrones worden aangevoerd door de beruchtste schelmen van hunne
+verfoeielijke vereeniging, en dat de twee voornaamste bevelhebbers zijn Montbars de
+Verdelger en de Engelschman Morgan, een paar ellendelingen, die, zooals ieder weet,
+nooit genade aan de overwonnenen schenken, zoodat dit eene aansporing te meer is om
+u liever te laten dooden, dan u over te geven.</i>”</p>
+</blockquote><p>
+</p>
+<p>Don Fernando hield de inhoud van dit naschrift voor zich alléén, want zoo hij ook
+daarvan aan de vergadering mededeeling had gedaan, dan zou de reeds wankelende moed
+zeker totaal vernietigd zijn geworden, daar vooral de naam van Montbars een onoverkomelijke
+vrees bij velen teweeg bracht. Na de lezing van den brief van den Onder-Koning heerschte
+er gedurende eenige minuten zulk een verward en hevig rumoer door geschreeuw, vervloekingen
+en verwenschingen, dat het den Gouverneur ondoenlijk bleef zich te doen verstaan;
+eindelijk verminderde het tumult van lieverlede, don Fernando<span id="xd33e3597"></span> haastte zich daarvan gebruik te maken en nam toen het woord.
+</p>
+<p>—Thans,—sprak hij op barschen toon,—is het geen oogenblik om te jammeren of te weeklagen,
+thans moet gehandeld worden, de tijd dringt ons. Volgt mijn raad zonder een oogenblik
+te talmen, en dan sta ik er voor in, zoo al niet dat de stad behouden zal blijven,
+dan toch dat gij in staat zult zijn om uwe gezinnen te redden, en uw vermogen te behoeden
+voor de roofzucht dier bandieten.
+<span class="pageNum" id="pb161">[<a href="#pb161">161</a>]</span></p>
+<p>—Laat hooren, laat hooren! Wat moet er gedaan worden?—schreeuwden allen te gelijk.
+</p>
+<p>—Luistert liever bedaard in plaats van zoo dolzinnig te <span class="corr" id="xd33e3606" title="Bron: schreewen">schreeuwen</span>—donderde hij hun toe, en stampte zelf in de uiterste drift op den vloer.
+</p>
+<p>Ieder zweeg.
+</p>
+<p>—Het is gelukkig voor ons—vervolgde hij,—dat de Spaansche vloot hier op de reede ligt,
+en onze haven vol is met schepen van allerlei grootte. Haast u dus uwe vrouwen en
+kinderen met uw kostbaarste zaken op deze schepen te brengen, die zullen naar Gibraltar
+overvaren. Maracaïbo kan geen beleg doorstaan en het is dus beter deze stad te verlaten.
+Wij moeten die door de bandieten laten bezetten zonder wederstand te bieden en terwijl
+die schelmen dan hier hun tijd zullen verspillen door te plunderen en te verbrassen
+het weinige wat wij hier achter hebben gelaten, moeten wij werken, werken met man
+en macht om de versterkingen van Gibraltar, die toch reeds zeer beduidend zijn, nog
+te vermeerderen en krachtiger te bevestigen. Als de bandieten het durven wagen ons
+ook dáár aan te vallen, dan hebben wij groote kans, dit acht ik genoegzaam zeker,
+om hen zóó toe te takelen, dat zij voor langen tijd er genoeg van zullen hebben weer
+eene nieuwe expeditie naar deze streken uit te zenden. En vergeet daarbij niet, dat
+de Onder-Koning aan ons spoedige hulp heeft toegezegd, het is dus zeer waarschijnlijk
+dat die bandieten weinig lust zullen gevoelen ons in dien schuilhoek aan te vallen.
+Geeft dus met den meesten spoed van dit alles kennis aan uwe medeburgers en zorgt
+nu goed dat zij dadelijk alles in gereedheid brengen voor hun vertrek. Allen die morgen
+bij zonsopgang nog te Maracaïbo zijn achter gebleven, zullen dáár blijven. Ik vertrouw
+dat gij mij begrepen hebt, gaat dus heen. U, <span id="xd33e3612">Señores</span> officieren, verzoek ik hier te blijven.
+</p>
+<p>Haastig en in verwarring snelden de burgers naar de deuren en in een oogwenk was de
+zaal door hen ontruimd. Bijna dadelijk daarna hoorde men buiten klagen en gejammer
+en daarin mengden zich spoedig de sombere toonen van den alarmklok die in alle kerken
+geluid werd.
+</p>
+<p>Zoodra de Gouverneur zich overtuigd had, dat al de burgers vertrokken en alleen de
+officieren gebleven waren, sprak hij de laatsten toe:—Caballeros wij hier, wij zijn
+krijgslieden en zullen ons niet zoo licht laten ontmoedigen, want wij kennen onzen
+plicht. Ik hoef u dus niet uit te noodigen dapper in den dienst des Konings te strijden,
+Kolonel don Santiago Tellez!
+</p>
+<p>—Excellentie!—antwoordde de kolonel, die vooruit trad.
+</p>
+<p>—Neem onder uw bevel vijftig flinke manschappen en ga met hen naar de haven; dáár
+zult gij een schipper aantreffen, een zekeren Aguirre. Scheep u met uwe onderhoorigen
+in op zijn brigantijn, en <span class="pageNum" id="pb162">[<a href="#pb162">162</a>]</span>laat u overbrengen naar het Houtduifeiland, waar het garnizoen niet meer bedraagt
+dan vijfenveertig man. Gij moet het daar zoo noodig, minstens één dag tegen de ladrones
+uithouden.
+</p>
+<p>—<span class="corr" id="xd33e3624" title="Bron: Exellentie">Excellentie</span>, ik geef er u mijn woord op, dat ik het twee dagen lang zal verdedigen.
+</p>
+<p>—Goed, des te beter! Vaarwel, kolonel!
+</p>
+<p>—Vaarwel, Exellentie. Gij zult spoedig het bericht van mijn dood vernemen, doch kunt
+er staat op maken, dat ik mijn leven duur aan die bandieten zal verkoopen.
+</p>
+<p>Hij boog en vertrok, voor het uiterlijk zoo kalm alsof hij eene wandeling ging maken.
+De Gouverneur versmoorde een zucht en vervolgde:—Kapitein Ortega, doe vijftig soldaten
+opzitten en zendt hen in alle richtingen uit, om de buitenlui te waarschuwen dat de
+ladrones in aantocht zijn; u kunt gaan.
+</p>
+<p>Kapitein Ortega ging dadelijk heen.
+</p>
+<p>—En aan u, kolonel don José Ortez,—hernam de Gouverneur,—draag ik het bevel over het
+garnizoen over. Trek daarmee af naar Gibraltar; gij laat hier niet meer achter dan
+vijftig manschappen, mits geschikte en gewillige kerels. Naar ik vermoed zult gij
+mij begrepen hebben.
+</p>
+<p>—Volkomen, Exellentie.
+</p>
+<p>—Nog moet ik u ten sterkste aanbevelen stipt er voor te zorgen dat geen enkel wapen,
+en niets van de krijgsbehoeften hier achter blijft, want het zou te groote dwaasheid
+zijn als wij de ladrones in staat stelden daarvan voor hunne kanonnen gebruik te maken.
+</p>
+<p>—Dat zou werkelijk meer dan dwaas zijn, Exellentie. Waar moeten die soldaten post
+vatten?
+</p>
+<p>—Hier op de cabildo.
+</p>
+<p>—Goed, en wanneer moet ik vertrekken?
+</p>
+<p>—Met het laatste konvooi inwoners. Vaarwel, kolonel!
+</p>
+<p>—Toch niet, Exellentie, tot weerziens!
+</p>
+<p>—Wie weet?—mompelde de Gouverneur. Ook die kolonel verwijderde zich en toen bleef
+de gouverneur slechts over met één persoon, den kapitein van <i>la Trinidad</i>.
+</p>
+<p>—Hoe nu!—uitte don Fernando, zoodra hij hem gewaar werd.—Zijt ge nog hier, kapitein?
+</p>
+<p>—Ja, Exellentie, ik was er op gesteld bij u te blijven.
+</p>
+<p>—Doch, houd het mij ten goede dat ik u dit onder het oog breng, kapitein, dit is waarlijk
+geheel in strijd met uw eigen belang.
+</p>
+<p>—Exellentie, ik heb iets opgemerkt,—gaf de kapitein te kennen, zonder bepaald de opmerking
+van den Gouverneur te beantwoorden.
+<span class="pageNum" id="pb163">[<a href="#pb163">163</a>]</span></p>
+<p>—En waarin bestaat dit, kapitein?
+</p>
+<p>—Dat gij, sedert wij hier in de zaal zijn, u druk hebt bezig gehouden met anderen,
+doch aan u zelven niet schijnt te denken.
+</p>
+<p>—Dat is immers mijn plicht?
+</p>
+<p>—Zeer zeker! Verre zij het dus van mij door die opmerking eene afkeuring te bedoelen.
+</p>
+<p>—Welnu dan?
+</p>
+<p>—Welnu, dan dunkt mij dat thans uwe beurt gekomen is en daarom juist ben ik hier gebleven.
+Door u is last gegeven om naar Gibraltar af te trekken en zeker hebt gij daarvoor
+afdoende redenen.
+</p>
+<p>—Zeer gewichtige, en zeer afdoende, kapitein.
+</p>
+<p>—Maar als zoodanig kunt gij niet laten gelden uw voornemen om te sneuvelen, zonder
+glorie en zonder eenig voordeel, hier aan het hoofd van een onnoozel troepje manschappen.
+Buitendien hebt gij eene pupil, en uw plicht is het ook voor haar te zorgen.
+</p>
+<p>—Mijne pupil zal de overtocht naar Gibraltar doen aan boord van uw schip.
+</p>
+<p>—Alleen?
+</p>
+<p>—Met u.
+</p>
+<p>De kapitein schudde het hoofd en zei botweg:—Neen!
+</p>
+<p>—Hoe!—uitte don Fernando hoogst verbaasd;—weigert gij mij dit?
+</p>
+<p>—Niet ik weiger, <span class="corr" id="xd33e3667" title="Bron: Exellentie">Excellentie</span>, maar zij zal dit doen.
+</p>
+<p>—Kom, kom, hoe krijgt ge het in het hoofd dit te beweren, kapitein!
+</p>
+<p>—Vraag het haar, en dan zullen wij nader spreken; doch luister even, <span class="corr" id="xd33e3673" title="Bron: Exellentie">Excellentie</span>, en houd dit goed in gedachte. Van daag nog of stellig dezen nacht zullen al de schepen
+naar Gibraltar uitzeilen, doch één zal hier blijven en wel het mijne. Ik heb er een
+eed op gedaan dat ik u hier niet achter zal laten.
+</p>
+<p>De Gouverneur bleef een oogenblik in gepeins, toen stak hij hem de hand toe, en sprak
+met bewogen stem:—Het zij zoo, kapitein, ik neem uw aanbod aan, doch ik moet u vooraf
+waarschuwen dat ik mijn post niet verlaat dan als de laatste en op het uiterste oogenblik,
+eerst dan als voor mij niets anders meer te doen overblijft.
+</p>
+<p>—<span lang="es">Vive Dios!</span> Dacht gij dat ik iets anders van u verwachtte?
+</p>
+<p>—Kom nu mee, dan gaan wij naar mijne pupil.
+</p>
+<p>Thans verlieten zij ook op hun beurt de cabildo, en liepen met haastigen tred naar
+het verblijf van den Gouverneur.
+</p>
+<p>Het voorkomen van de stad was binnen de laatste twee uren totaal veranderd; nog steeds
+waren de straten opgepropt door eene talrijke menigte, dat is waar, doch nu hoorde
+men geen gelach meer en geen gezang, nu zag men geen opgeruimde gezichten; thans werden
+kreten van smart <span class="pageNum" id="pb164">[<a href="#pb164">164</a>]</span>gehoord, gesnik en geween, thans was ieders gelaat bleek en ieders blik beangst, in
+één woord thans heerschte overal en bij allen schrik en bezorgdheid, die aan wanhoop
+grensde. Ingevolge het door den Gouverneur uitgevaardigde bevel had de verhuizing
+der bevolking reeds een aanvang genomen; gevolgd door hunne weenende vrouwen en kinderen,
+en beladen met hunne rijkdommen hadden de bewoners hunne huizen verlaten. Het was
+een hartverscheurend tooneel. Kwade tijdingen worden gewoonlijk bliksemsnel verspreid;
+zoo had dan ook donna Juana reeds alles vernomen. Toen don Fernando haar kamer binnentrad,
+zag hij haar, half liggende op kussens, bleek van gelaat, maar met koel vastbesloten
+voorkomen. Na Cigala zat in een hoek der kamer ineengedoken, weenende en met het gelaat
+in de handen verborgen. Bij den eersten oogopslag begreep don Fernando hoe hier de
+toestand was.—Juana, liefste kind, ge hebt, naar ik merk, reeds kennis gekregen van
+het gevaar dat ons boven het hoofd hangt.
+</p>
+<p>—Helaas, ja, mijnheer,—luidde het droefgeestige antwoord.
+</p>
+<p>—Ge weet dus zeker ook dat wij genoodzaakt zijn voor de overmacht te wijken, en de
+stad te ontruimen.
+</p>
+<p>—Ook dat is mij bekend, mijnheer.
+</p>
+<p>—En daarom moet ik je verzoeken, uwe kostbaarheden voor zooverre dit mogelijk is in
+te pakken, en dan met mij meê te gaan.
+</p>
+<p>—Gaan wij dan heen?—vroeg zij, en sprong haastig overeind.
+</p>
+<p>—Dat wil zeggen, kindlief, gij gaat heen; ik moet hier nog een poos blijven, om zoo
+veel doenlijk te waken en te zorgen voor het belang van de ongelukkige bevolking.
+</p>
+<p>Zij viel weer op hare kussens neer en zei:—Goed, dan zal ik blijven wachten.
+</p>
+<p>—Hoe! Wilt ge blijven wachten?
+</p>
+<p>—Wilt ge mij de beleediging aandoen, mijnheer, van één oogenblik te gelooven, dat
+ik zonder u zou heen gaan?
+</p>
+<p>—Wees verstandig, Juana, lief goed meisje, het gevaar is zeer dreigend; ge weet hoeveel
+ik van u houd, en dan eerst zal ik gerust zijn, wanneer ik de zekerheid heb dat gij
+in veiligheid zijt. Kom dus mee, want de kapitein wacht op u.
+</p>
+<p>—Ik ben den kapitein daarvoor zeer verplicht, doch ik ga niet van hier dan met u.
+Neen, mijnheer, schud nu uw hoofd zoo niet, ik heb vast daartoe besloten. Gij hebt
+gezegd dat gij zooveel van mij houdt, maar evenzeer, misschien nog meer, is dat bij
+mij het geval, want voor mij, arm verlaten kind zonder ouders of familie, zijt gij
+alles, en dit altijd geweest. Ernstig en dringend verzoek ik u dus, er verder niet
+meer over te praten, want het zou vergeefsche moeite zijn. Met u zal ik sterven of
+met u gered worden.
+</p>
+<p>—Juana, ik smeek het je, zie af van dit besluit, ge brengt mij door uw voornemen tot
+wanhoop. Stem in mijn verzoek toe en vertrek.
+<span class="pageNum" id="pb165">[<a href="#pb165">165</a>]</span></p>
+<p>—Met u, ja, zonder u, neen! Ik ben uw eigen kind niet, dit is waar, maar ik beschouw
+mij als uwe dochter, en de plicht eener dochter is, wat er ook moge gebeuren, te blijven
+bij haar vader. En dus, ik blijf!
+</p>
+<p>Wat don Fernando ook beproefde, alles was vergeefs, zij volhardde onwrikbaar bij haar
+besluit, en er bleef dus niets anders over dan toe te geven aan haar verlangen. Toen
+vloog het jonge meisje op, wierp zich in de armen van don Fernando, en barstte uit
+in tranen, hem snikkend en hartstochtelijk haar dank betuigende.
+</p>
+<p>—Denk nu nog eens aan mijn voorgevoel van dezen morgen,—voegde zij er bij met een
+weemoedig lachje.—Zegt gij nu nog dat ik een zottinnetje was?
+</p>
+<p>—Neen, neen,—gaf hij ten antwoord.—Ik was blind, God heeft het u ingegeven.
+</p>
+<p>Den anderen dag, reeds zeer in de vroegte, was de stad doodsch en verlaten. In de
+straten en op de pleinen zag men slechts nu en dan enkele personen ronddwalen, arme
+drommels te behoeftig om iets van de vrijbuiters te duchten te hebben, en die het
+dus onnoodig hadden geacht voor hen te vluchten. Don Fernando bleef voortdurend op
+het stadhuis, waar de vijftig soldaten geposteerd waren, de eenige die hij bij zich
+had willen houden van de <span class="corr" id="xd33e3710" title="Bron: acht honderd">achthonderd</span> man waaruit het garnizoen bestond. Donna Juana had zich met na Cigala begeven aan
+boord van <i>la Trinidad</i>, en de kapitein van dit schip had aan het jonge meisje zijn woord verpand dat hij
+zonder don Fernando niet zou vertrekken. Al de in het belang der bevolking beraamde
+maatregelen waren dus ten uitvoer gebracht, en de daardoor gerustgestelde Gouverneur
+wachtte nu onvervaard de vrijbuiters af, die niet lang op zich zouden laten wachten.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch20" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch20.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XX.</h2>
+<h2 class="main">HET <span class="corr" id="xd33e3720" title="Bron: HOUTDUIF-EILAND">HOUTDUIFEILAND</span>.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Nadat door Montbars met Morgan de noodige schikkingen waren getroffen voor den door
+hem beoogden aanval, nam hij afscheid van hem, doch deed hem nog uitgeleide naar zijn
+boot en toen hij zich daarna omkeerde stond hij vlak tegenover Francoeur.
+</p>
+<p>—Och!—uitte hij.—Ik had waarlijk niet meer gedacht aan donna Clara.
+</p>
+<p>—Gun mij een oogenblik, Admiraal,—sprak de jonge man op zeer eerbiedigen toon.—Ik
+heb u iets te verzoeken.
+<span class="pageNum" id="pb166">[<a href="#pb166">166</a>]</span></p>
+<p>—Spreek,—kreeg hij zeer goedhartig ten antwoord,—is het iets dat van mij afhangt dan.…
+</p>
+<p>—Het hangt geheel en al van u af, Admiraal.
+</p>
+<p>—Dan is het zoo goed als toegestaan, en hebt ge mij slechts te zeggen waarin dat verzoek
+bestaat.
+</p>
+<p>—Admiraal, gij hebt mij benoemd tot uw vlagofficier, niet waar?
+</p>
+<p>—Dat is zoo, maar die benoeming is slechts tijdelijk geschied, in afwachting van de
+eerste de beste gelegenheid om je een kommando op te dragen.
+</p>
+<p>—Houd het mij ten goede, Admiraal, doch ik zou er de voorkeur aan geven dat gij mij
+het kommando dat ge mij wel hebt willen toevertrouwen ontnaamt en mij de post van
+vlagofficier weder bij u liet bekleeden.
+</p>
+<p>Montbars keek hem scherp aan en vroeg:—Welke reden drijft je tot dit verzoek?
+</p>
+<p>—Mijn verlangen, Admiraal, om bij u te zijn in de ure des gevaars, in de hoop dat
+ik u in de hitte van den strijd eenigszins van dienst zal kunnen zijn.
+</p>
+<p>Die woorden klonken zoo oprecht, en het gelaat van den jongen man was daarmee zoo
+geheel in overeenstemming dat Montbars er door werd getroffen.
+</p>
+<p>—Goed,—sprak de Admiraal en bood hem de hand<span>,</span>—keer terug naar <i>den Tijger</i> en zeg aan uw eersten officier dat gij aan hem het gezag overdraagt. Kom dan hier
+terug, de betrekking van vlagofficier is steeds onbezet gebleven en kan dan weer door
+u worden vervuld.
+</p>
+<p>—O! Admiraal, daarvoor betuig ik u mijn oprechten dank<span>,</span>—verzekerde <span class="corr" id="xd33e3748" title="Bron: Franceur">Francoeur</span> in vervoering.
+</p>
+<p>—Luister nog even,—vervolgde Montbars,—breng dan tegelijk de koffers en kisten van
+donna Clara mee, ook zij behoort hier aan boord te komen, want niet al onze makkers
+munten altijd uit in hoffelijkheid, en op dit punt stel ik niet genoeg vertrouwen
+in uw opvolger, Alexandre IJzerarm, om haar met gerustheid dáár aan boord te laten.
+</p>
+<p>Hij wenkte den jongen man vriendschappelijk toe en stapte daarop naar de kajuit waar
+donna Clara hem wachtte.
+</p>
+<p>—Mevrouw, duid het mij, dit verzoek ik u dringend, niet ten kwade, dat ik u zoolang
+heb moeten laten wachten; had het van mij afgehangen, dan zou dit waarlijk niet zijn
+geschied.—Inmiddels had hij een zetel genomen en zich vlak tegenover haar geplaatst.
+</p>
+<p>—Daarvan houd ik mij overtuigd, doch ik heb tijd te over.
+</p>
+<p>—Te eer,—hernam Montbars,—daar ik u kom verwittigen dat gij niet meer naar <i>den Tijger</i> behoeft terug te keeren. Francoeur heeft afstand gedaan van het kommando over dien
+bodem, om, volgens <span class="pageNum" id="pb167">[<a href="#pb167">167</a>]</span>zijne begeerte, weer de betrekking in te nemen die hij vroeger bij mij bekleedde.
+En nu heb ik gemeend, mevrouw, dat het voor u passender was om hier bij mij aan boord
+te blijven, dan te verkeeren op een schip waar gij niemand kent, en u dus zeer eenzaam
+en afgezonderd zoudt bevinden.
+</p>
+<p>—Ik ben u zeer dankbaar voor die oplettendheid, mijnheer<span>,</span>—gaf zij met ontroering te kennen.
+</p>
+<p>—Het is toch waarlijk iets van zoo weinig beduidenis, mevrouw, dat het zulk eene dankbetuiging
+niet verdient, en als u de kajuit waar wij nu zijn, bevalt, dan verzoek ik u die van
+nu af als uw bijzonder vertrek te beschouwen; uw trouwe en vertrouwde Birbomono kan
+een hut betrekken, vlak hier naast, zoodat hij ieder oogenblik te uwer beschikking
+blijft.
+</p>
+<p>—Dat is waarlijk te veel goedheid, mijnheer.
+</p>
+<p>—Toch niet, het is niet meer dan een staaltje van mijn plicht, doch dit daargelaten.
+Mag ik u thans verzoeken mij mede te deelen <span id="xd33e3770">waarmeê</span> ik u van dienst kan zijn?
+</p>
+<p>—Mijnheer,—sprak zij met bevende stem,—zooals gij weet ben ik eene Spaansche, en gij,
+gij beoorloogt mijne landgenooten, nu verzoek ik u, wees niet altijd zonder eenige
+genade jegens hen.
+</p>
+<p>Het gelaat van Montbars betrok eenigszins.
+</p>
+<p>—Helaas, mevrouw! Ik durf verklaren dat het mij tot in de ziel grieft, maar wat gij
+mij vraagt is juist de eenige zaak waarin ik niet aan uw verlangen kan voldoen.
+</p>
+<p>—Ach! Hebt gij dan waarlijk nog niet genoeg van dien vreeselijken naam van Montbars
+den Verdelger, waarmede uwe vijanden u bestempeld hebben!
+</p>
+<p>—Mevrouw, het is ongelukkig genoeg in dit opzicht maar al te waar dat ik zelf in deze
+zaak eigenlijk niets te zeggen heb. De wetten van onze Vereeniging luiden stellig
+en bepaald, en ik moet mij daaraan onderwerpen even goed als al mijne broeders. Bij
+die wetten is het ons verboden aan de Spanjaarden genade te verleenen, of hen vrij
+te laten.
+</p>
+<p>—Maar mijnheer, al uwe vrienden maken toch gevangenen.
+</p>
+<p>—Dan moeten zij het voor zich weten te verantwoorden dat zij de wet verkrachten, ik
+voor mij zou dit niet kunnen, om de eenvoudige reden, dat die wetten door mij zijn
+gemaakt, en bijgevolg ik dus, meer nog dan een hunner, gehouden ben daaraan te gehoorzamen.
+</p>
+<p>—Het zij zoo, mijnheer,—zuchtte zij,—dan zal ik niet langer er op aandringen. Gods
+wille geschiedde! Vergeet wat ik tot u gezegd heb, en vergeef mij dat ik het waagde
+op die manier tot u te spreken.
+</p>
+<p>Montbars stond op, groette zeer beleefd en verliet de kajuit om zich weer naar het
+dek te begeven.
+<span class="pageNum" id="pb168">[<a href="#pb168">168</a>]</span></p>
+<p>—O God!—snikte donna Clara, die haar hoofd in de handen verborg en half wanhopend
+op een zetel neerzonk.—O God! Ben ik nog niet zwaar genoeg gestraft voor eene misdaad
+waaraan ik onschuldig ben. Groote God! Welke smarten hebt Gij mij nog toebedacht,
+te midden van deze onverzoenlijke menschen!
+</p>
+<p>Zij knielde voor een kruisbeeld door haar gehecht aan den wand van het schip en bleef
+verzonken in gebed; zoo ging voor haar de dag voorbij; toen Birbomono met een licht
+de kajuit binnentrad vond hij haar bewusteloos aan den voet van het kruis; hij nam
+haar op, lag haar in een hangmat en wendde de hulpmiddelen aan die door haar toestand
+werden vereischt. Donna Clara sloeg de oogen weer open, doch bleef zwak en moedeloos,
+de wanhoop had haar aangegrepen.
+</p>
+<p>—Arme vrouw!—klaagde de mayordomo, die kort bij haar in de schaduw bleef zitten om
+zoo noodig haar verder hulp te bieden.
+</p>
+<p>Den ganschen nacht bleef donna Clara zacht snikken en weenen; eerst tegen den morgen
+sliep zij in, overmeesterd door vermoeidheid. Toen stond Birbomono zeer behoedzaam
+op, en verliet de kajuit op de teenen loopend uit vrees dat hij zijne meesteres in
+haar slaap zou storen.
+</p>
+<p>Kort daarna begon het te dagen, en het oogenblik naderde waarop groote gebeurtenissen
+zouden plaats grijpen, want, zooals de lezer zich zal herinneren was door Montbars
+gezegd, dat hij besloten had het Houtduifeiland aan te tasten. Den vorigen avond,
+tegen zonsondergang, was door Montbars eene lichte boot bestegen, bemand door twaalf
+matrozen, en zoo dicht mogelijk onder de kust gekomen, om, zelf onzichtbaar door de
+zware deining, met behulp van een verrekijker op te nemen wat aan wal voorviel. Hij
+had verscheidene zware booten bemerkt tot overladens toe bemand, die met kracht van
+riemen op het Houtduifeiland aanhielden; die booten waren langs het strand gaan liggen
+en hadden daar hunne passagiers ontscheept. Het gevaar niet achtende waar aan hij
+zich blootstelde door nog meer te naderen, het gevaar van ontdekt en gevangen te worden
+genomen, had Montbars, die zich zeer ongerust maakte over die heimelijke ontschepingen,
+aan zijne matrozen gelast om zoo dicht mogelijk naar het eiland te roeien.
+</p>
+<p>Het mocht voor hem gelukkig worden geacht dat de zon onder gegaan en het vrij donker
+was, nu toch kon hij de verkenning zoo ver uitstrekken als hij dit noodig oordeelde.
+Toen bemerkte hij, door middel van een uitnemenden nachtkijker, dat al de aangebrachte
+personen, hoogst waarschijnlijk soldaten, zeer druk bezig waren den grond om te graven,
+en daaruit maakte hij op, wat ook werkelijk het geval was, dat hunne werkzaamheid
+bestond in het oprichten van verschansingen, die dienen moesten tot meerdere verdediging
+<span class="pageNum" id="pb169">[<a href="#pb169">169</a>]</span>van het eiland. Die mannen waren dan ook de vijftig soldaten, door don Fernando d’Avila,
+onder bevel van kolonel don Santiago Tellez afgezonden, ter versterking van het garnizoen.
+De vrijbuiter was voldaan over wat hij te weten was gekomen, achtte het onnoodig nu
+nog langer daar te vertoeven, en haastte zich te laten wenden om zijn schip te bereiken,
+waar hij tegen middernacht aankwam. Dadelijk daarop werd Francoeur door Montbars naar
+de andere schepen gezonden, met last aan de gezagvoerders dat zij bij het aanbreken
+van den dag onder zeil moesten zijn, en in een halven cirkel op het eiland aanhouden,
+doch het aan het fregat overlaten in de voorhoede te blijven.
+</p>
+<p>De Admiraal was tot het inzicht gekomen dat de Spanjaarden bekend waren met zijne
+aanwezigheid, en wilde hun den tijd niet laten den toegang tot de golf zoodanig te
+versterken dat het ondoenlijk zou worden die te forceeren; daarom besloot hij den
+aanval in linie te beproeven, en zich tot iederen prijs meester te maken van het Houtduifeiland,
+daar van het bezetten dier stelling, waardoor de ingang van de baai werd beheerscht,
+voor hem den goeden uitslag van de expeditie afhing.
+</p>
+<p>Voor de Spanjaarden was het in waarheid een grootsch maar tevens geducht schouwspel,
+een vloot van vijftien schepen die bij het aanbreken van den dag als uit de golven
+scheen op te rijzen, naar de golf van Maracaïbo te zien koers houden; doch de in het
+fort geposteerde soldaten, waren allen kernachtige kerels aangevoerd door ervaren
+officieren; en ieder hunner was evenzeer bereid om het leven op te offeren. Met woede
+en toorn, maar ook met een gevoel van trots zelfs eenigermate van voldoening, zagen
+zij hun geduchte vijanden hunne versterkingen naderen, die vijanden voor wie zij zoo
+dikwerf het onderspit hadden moeten delven, en zij brandden van verlangen om eene
+schitterende weerwraak te nemen.
+</p>
+<p>Toen de schepen op slechts enkele kabellengten van het eiland verwijderd waren, wendden
+zij, op een sein van het <span class="corr" id="xd33e3798" title="Bron: Admiraalschip">Admiraalsschip</span> hunne zijden daarnaar toe en bleven stil liggen. Een vuurpijl die uit den wachttoren
+was afgestoken, diende tot waarschuwing aan het Spaansche garnizoen dat de vloot der
+vrijbuiters zich gereed maakte het kanaal van de golf te passeeren; de kanonniers
+werden dus met brandende lont bij hunne stukken geplaatst om op het eerste sein den
+doortocht die volkomen door het fort werd beheerscht, onder vuur te nemen. Er verliep
+een vrij langen tijd waarin, naar het scheen, niets door de vrijbuiters werd uitgericht.
+De Spanjaarden begrepen niets van eene dergelijke werkeloosheid en wisten niet waaraan
+die moest worden toegeschreven, doch op eens bemerkten zij dat van het fregat een
+boot werd afgezonden die, voorzien van een parlementaire vlag, met kracht van riemen
+op het eiland aanhield.
+<span class="pageNum" id="pb170">[<a href="#pb170">170</a>]</span></p>
+<p>—Wat moet dat beteekenen?—werd door den vroegeren kommandant aan den kolonel gevraagd.
+</p>
+<p>—Niet anders,—luidde het antwoord—dan dat die lieden dáár waarschijnlijk iets hebben
+voor te stellen.
+</p>
+<p>—Zouden wij er over denken om met zulke ellendelingen te onderhandelen!—viel de officier
+woedend uit.—Dat zou eene schande van ons zijn! Ik ga dadelijk order geven die vervloekte
+boot in den grond te boren.
+</p>
+<p>En reeds stond hij gereed om naar de dichtst bijzijnde batterij te gaan, doch haastig
+hield de kolonel hem tegen en zei:
+</p>
+<p>—Doe dit vooral niet! Ik heb order ontvangen om het hier zoo lang mogelijk uit te
+houden, en dus is het zaak om hun tijd te doen verliezen, daardoor zal aan dit bevel
+veel beter voldaan worden.
+</p>
+<p>—Neem u dan het gezag over, kolonel—gaf de ander verstoord ten antwoord,—want <span lang="es">vive Dios!</span> ik bedank er voor om met die bandieten praatjes te gaan houden.
+</p>
+<p>—Goed,—uitte de kolonel,—ik neem de verantwoordelijkheid op mij. Waarlijk, het is
+nu het geschikte oogenblik niet om zich al te trotsch, en evenmin om zich licht geraakt
+te toonen. De hoofdzaak is nu, de stad te redden; laat mij dus mijn gang gaan.
+</p>
+<p>—Doe zooals u goeddunkt, kolonel! Gij zijt buitendien ouder in rang dan ik, derhalve
+moet ik gehoorzamen.
+</p>
+<p>De kolonel liet dadelijk op het fort een parlementaire vlag hijschen en tegelijkertijd
+gaf hij last een boot te bemannen. Toen de boot van de vrijbuiters op den afstand
+van een geweerschot bij het fort was gekomen, bleef die stil liggen en haalden de
+roeiers de riemen in. De kolonel was reeds in de boot gestapt, die hij had laten gereed
+maken, en zoodra hij bemerkte dat de vrijbuiters niet verder kwamen, liet hij op hen
+aanroeien. De beide booten waren weldra niet verder dan een pistoolschot van elkaar.
+Montbars, die zich persoonlijk in de boot der vrijbuiters bevond, stond op, nam zijn
+hoed af en sprak:
+</p>
+<p>—Heb de goedheid, <span>señor</span>, langs zij aan te leggen. Ik geef mijn woord tot pand, dat gij van onze zijde noch
+bedrog noch verraad te wachten hebt.
+</p>
+<p>—Wie of wat is mij daarvoor een waarborg?—vroeg de kolonel.—Ik ben de Gouverneur van
+het fort.
+</p>
+<p>—En ik de Admiraal van de vloot,—antwoordde Montbars.—Ten overvloede ziet gij dat
+hier in mijn boot niet meer zijn dan vier ongewapende matrozen, terwijl gij vergezeld
+zijt door twintig goed gewapende manschappen. Wij zouden dus veeleer reden hebben
+voor u bevreesd te zijn.
+</p>
+<p>—Gij hebt gelijk,—erkende de kolonel en gelastte den bootsman:—Ga langs zij liggen.
+</p>
+<p>De twee booten kwamen boord aan boord. Montbars greep den <span class="pageNum" id="pb171">[<a href="#pb171">171</a>]</span>rand van het grootere vaartuig om het tegen te houden, en wipte met vluggen sprong
+er over heen, om dadelijk naast den kolonel plaats te nemen. Werkelijk was de flibustier
+ongewapend.
+</p>
+<p>—Gij ziet, caballero, dat ik u voorga met een blijk van vertrouwen.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>,—antwoordde de kolonel op waardigen toon.—Gij zijt thans onder de hoede van de Castiliaansche
+eer.—Montbars beantwoordde dit met eene hoffelijke buiging.
+</p>
+<p>—Door u wordt eene bijeenkomst verlangd, <span>señor</span>,—vervolgde de kolonel.—Mag ik u verzoeken mij daarvan verklaring te geven.
+</p>
+<p>—Voor die verklaring, caballero, zijn een paar woorden voldoende. Ik verlang eenvoudig
+van u de overgave van het fort.
+</p>
+<p>De kolonel begon te lachen en zei:—Op mijn woord dat klinkt kort en bondig, en gij
+valt met de deur in het huis, zooals men wel eens zegt.
+</p>
+<p>—Dat is mijne gewoonte, caballero. Mag ik u nu op mijn beurt verzoeken, daarop te
+antwoorden.
+</p>
+<p>—<span>Señor</span>, ik zal uw voorbeeld volgen en heb voor dat antwoord slechts één woord noodig: Nooit!
+</p>
+<p>—Dan moet ik u onder het oog brengen, mijnheer, dat het nestige fortje waarover gij
+het bevel voert, geen weerstand kan bieden aan de geduchte overmacht waarmee het zal
+worden aangevallen.
+</p>
+<p>—Dat is iets, mijnheer, wat alléén mij aangaat. Dat nestige fortje, zooals gij het
+gelieft te noemen, is aan mij toevertrouwd. Zoo ik er niet in slaag om het te behouden,
+dan zal ik bij de verdediging sneuvelen, zóó als het een krijgsman past.
+</p>
+<p>—En waarlijk, <span>señor</span>, dat zal een roemrijke dood zijn, doch … geheel nutteloos.
+</p>
+<p>—Dat blijft de vraag, <span>señor</span>. Daarbij gij zijt niet bekend met den staat onzer middelen tot verdediging.
+</p>
+<p>—Toch wel, minstens even goed als gij zelf. Denk nog eens aan graaf de l’Atalaya en
+zie mij nu goed aan<span>,</span>—en na die woorden nam hij zijn hoed af en streek te gelijk zijn haar naar achter.
+</p>
+<p>—Hoe is het mogelijk!—liet de verbaasde kolonel zich ontvallen.
+</p>
+<p>—Dat was ik, mijnheer, ik! Brengt die ontdekking geen wijziging in uwe plannen?
+</p>
+<p>—Volstrekt niet, <span>señor</span>! Mijn besluit blijft even vast.
+</p>
+<p>—Luister nu kalm en bedaard,—voegde Montbars hem toe op verzoenenden toon.—Gij zijt
+een dapper man, maar waarom laat gij u drijven door overdreven trots en valsch eergevoel
+om het onder uw bevelen geplaatste garnizoen nutteloos op te offeren? Ik geef er u
+mijn woord op, dat ik u in staat zal stellen eervol te capituleeren.
+<span class="pageNum" id="pb172">[<a href="#pb172">172</a>]</span></p>
+<p>—Ik heb u reeds gezegd, dat mijn besluit vast en onveranderlijk blijft.
+</p>
+<p>—Is dat uw laatste woord?
+</p>
+<p>—Het laatste,—werd kortaf door den kolonel geantwoord.
+</p>
+<p>—Dat dan uw noodlot vervuld worde, doch gij zijt verantwoordelijk voor al het bloed
+dat vergoten zal worden!
+</p>
+<p>—Daarover laat ik met gerustheid het oordeel aan God! Ik vertrouw op Zijn almacht
+en goedheid!
+</p>
+<p>—Dat Hij u dan ter hulp kome, want dat is de eenige uitkomst die u overblijft. Vaarwel,
+<span>señor</span>! Binnen een kwartier laat ik met de vijandelijkheden een aanvang maken.
+</p>
+<p>—Wij zullen trachten, <span>señor</span>, u warm te ontvangen.
+</p>
+<p>De beide heeren groetten elkaar beleefd. Montbars stapte weer in zijn boot, die terstond
+afstak en naar het fregat werd geroeid, terwijl de kolonel haast deed maken om zoo
+spoedig mogelijk aan wal te komen.
+</p>
+<p>—Welnu?—vroeg de Gouverneur toen de kolonel op het fort was gekomen. De kolonel trok
+zijn degen en zei:
+</p>
+<p>—Heeren, maakt u gereed voor het gevecht en vergeet niet dat wij te doen krijgen met
+mannen die nooit kwartier geven.
+</p>
+<p>Iedereen spoedde zich naar zijn post, vast besloten niet te kort te schieten in de
+vervulling van zijn plicht. Wij moeten hier nog even opmerken, dat de laatste handeling
+van Montbars, een handeling die geheel en al in strijd was met de gewoonten van den
+vermaarden vrijbuiter, alleen het gevolg was van de dringende bede van donna Clara;
+toch moeten wij er als in één adem bijvoegen, dat hij, toen hij zijn toestemming daartoe
+gaf, wellicht een geheim voorgevoel had dat daarvan toch niet het minste resultaat
+te verwachten was.
+</p>
+<p>Nauwelijks was de Admiraal aan boord terug, of er werden met de vloot verscheidene
+signalen gewisseld en zeer kort daarna kon men gewaar worden dat tal van zwaar bemande
+booten de schepen verlieten, en zich langzaam naar wal richtten. Dat eskadertje bestond
+uit vijfentwintig barkassen, bemand met ongeveer <span class="corr" id="xd33e3897" title="Bron: vijf honderd">vijfhonderd</span> man en was bestemd om eene landing te beproeven. Montbars, Morgan en de voornaamste
+gezagvoerders, voerden het aan. De Spanjaarden lieten de booten tot onder geweerschot
+naderen. Plotseling schoten de kanonniers hunne stukken af, en het eskader werd begroet
+met een hagelbui van kruit. De vrijbuiters beantwoordden dit vuur niet; rustig roeiden
+zij voort, onder het zingen van een statig lied wat altijd hunne gewoonte was, en
+zonder zich in het minst te bemoeien met hunne makkers, die door een schot mochten
+getroffen zijn. Ten tweede male werden de stukken gelost en onmiddellijk volgde daarop
+het derde vuur.
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure p172width"><img src="images/p172.jpg" alt="—Voorwaarts!—bulderde toen Montbars; hij trok zijn zwaard en sprong in zee.—Blz. 173." width="487" height="720"><p class="figureHead">—Voorwaarts!—bulderde toen Montbars; hij trok zijn zwaard en sprong in zee.—Blz. 173.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb173">[<a href="#pb173">173</a>]</span></p>
+<p>—Voorwaarts!—bulderde toen Montbars, trok den degen en sprong in zee.
+</p>
+<p>—Voorwaarts! Voorwaarts!—herhaalden de vrijbuiters die ook uit de barkassen sprongen,
+en hem volgden, zonder er over te denken of zij dicht genoeg bij den wal waren om
+grond te voelen. De Spanjaarden verdubbelden hun vuur; de avonturiers bereikten het
+strand, en ijlden naar de palissaden die, met aarde bedekt, den vijand als voorposten
+dienden. De vervoering van de aanvallers was onwederstaanbaar; de palissaden werden
+in één oogwenk uit den grond gerukt of verbroken; de Spanjaarden overhoop geworpen
+en vertrapt of gewurgd; de vluchtenden, met het zwaard in de hand, achterna gezeten
+en op zulk een korten afstand vervolgd dat Franschen en Spanjaarden te gelijker tijd
+het fort binnen stormden. De vrijbuiters wierpen zich onmiddellijk op de kanonniers,
+doodden hen bij hunne stukken, zonder hen tijd te laten die nog eens af te vuren,
+en keerden de mond der kanonnen terstond naar de vluchtende soldaten, die nu door
+het schroot als weggemaaid werden.
+</p>
+<p>De vrijbuiters hadden het Houtduifeiland bemachtigd, en de toegang tot het meer was
+dus nu vrij. Naar de vloot werd dadelijk het verkregen resultaat overgeseind, terstond
+werden de zeilen gesteld en zette men koers naar het meer om zoo dicht mogelijk onder
+de stad te komen. Aan slechts enkele soldaten gelukte het te ontkomen, al de overigen
+werden zonder genade gedood. De vrijbuiters vonden in het fort veertien kanonnen van
+zwaar kaliber, wapens, kruit en eene aanzienlijke hoeveelheid levensmiddelen van allerlei
+aard.
+</p>
+<p>Door de bemachtiging van het fort was het goede succes van de expeditie verzekerd,
+de val van de overige steden aan het meer moest onvermijdelijk volgen, en het was
+alleen de vraag of dit na korten of langeren tijd zou geschieden.
+</p>
+<p>Zooals de kolonel aan don Fernando d’Avila had beloofd, had hij zich zoolang mogelijk
+staande gehouden, doch was na dapperen strijd aan de spits van het garnizoen gesneuveld.
+Die dood mocht roemrijk genoemd worden, doch bleef bijna volslagen nutteloos, want
+het fort was binnen een uur tijds overmeesterd.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch21" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch21.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XXI.</h2>
+<h2 class="main">MARACAÏBO.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Door de bemachtiging van het Houtduifeiland lag de weg naar Maracaïbo voor de vrijbuiters
+open; door één en denzelfden slag waren zij meester geworden van het meer en in staat
+om met alle kans op goeden uitslag de overige steden langs de kust aan te vallen.
+<span class="pageNum" id="pb174">[<a href="#pb174">174</a>]</span>Het succes van de expeditie kon dus genoegzaam zeker worden geacht; echter bleef de
+zee nog open. Het zou dus mogelijk zijn dat de Spanjaarden van daar met aanzienlijke
+macht opdaagden, den ingang van het meer versperden, zich krachtdadig nestelden op
+het Houtduifeiland, den terugtocht van de vrijbuiters afsloten, en hen zoo doende
+als in een muizenval opgesloten hielden. Zooveel doenlijk moest tegen eene dergelijke
+gebeurlijkheid gewaakt worden.
+</p>
+<p>Montbars riep een krijgsraad bijeen waaraan hij kort en zakelijk den toestand uiteenzette.
+Nog half bedwelmd door de behaalde overwinning lieten de Broeders der Kust hem vrij
+om naar eigen inzicht de maatregelen te nemen die hij in het belang van aller veiligheid
+noodzakelijk achtte. De beroemde flibustier sterk door het in hem gestelde vertrouwen
+en geleid door den omzichtigheid en misschien ook wel gedreven door zekere geheime
+plannen die reeds lang bij hem bestonden en welker verwezenlijking hem ongetwijfeld
+meer ter harte gingen dan de schatten waarop zijn kameraden uitsluitend het oog hadden
+gericht, toonde zich onder deze omstandigheden wederom geheel berekend voor de taak
+die hem werd toevertrouwd. Vreezende dat door te groote overhaasting de gunstige kansen
+van de expeditie gevaar liepen in de waagschaal te worden gesteld, hield Montbars
+zich dus in de eerste plaats bezig te zorgen voor een veiligen aftocht ingeval men
+daartoe werd genoodzaakt. Eer dus tot eenige verdere operatie over te gaan, liet hij
+met man en macht de versterkingen op het Houtduifeiland vernielen, en het fort met
+den grond gelijk maken, terwijl de kanonnen daarvan werden vernageld, daar men tijd
+noch middelen had ze mede te voeren. Hoe grooten spoed ook met die werkzaamheden werd
+gemaakt, toch vereischten die heel wat tijd; zoodat eerst drie dagen na de inname
+van het fort de vloot gereed was om op Maracaïbo aan te houden. Groot was de verbazing
+der vrijbuiters toen zij, na in de haven voor anker te zijn gekomen, gewaar werden
+dat de stad totaal verlaten was.
+</p>
+<p>Montbars en zijne kameraden begaven zich dadelijk aan wal, en bezochten de aanzienlijkste
+huizen; doch de Admiraal vermoedde een krijgslist, en zette dus posten uit op de Plaza
+Mayor, in de Kathedraal, en zelfs op de straten die naar het vrije veld voerden. Zoodra
+die onvermijdelijke voorzorgsmaatregelen genomen waren, werd overgegaan tot eene geregelde
+plundering en aan de vrijbuiters volle vrijheid verleend bot te vieren aan hunne opgewondene
+vroolijkheid, wat natuurlijk gepaard ging met allerlei losbandigheid.
+</p>
+<p>De admiraal vestigde zich in het huis dat hij bij zijn vroeger verblijf had bewoond;
+een van de vertrekken werd ingericht tot uitsluitend gebruik voor donna Clara. Sedert
+de vrijbuiters zich van Maracaïbo hadden meester gemaakt, had donna Clara zich gewijd
+aan de <span class="pageNum" id="pb175">[<a href="#pb175">175</a>]</span>verpleging der gewonden; door hare goede zorgen was de cabildo herschapen in een hospitaal;
+de bij de bemachtiging van het <span class="corr" id="xd33e3926" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span> gewonden waren dáár ingebracht, en dank zij hare uitnemende verzorging waren verscheidene
+hunner reeds op weg van herstel. Donna Clara liet zich bij die heilige roeping helpen
+door eenige arme vrouwen, die na het vertrek van de inwoners in de stad waren gebleven,
+en zich nu op deze manier tamelijk veilig konden achten, ook door toedoen van donna
+Clara. Het grootste gedeelte van den dag en meermalen ook van den nacht bleef die
+edele vrouw in het hospitaal te midden der zieken en gewonden, die zij troostte en
+bemoedigde met zachte toespraak en innemende woorden, die alleen de vrouw ten dienste
+staan, omdat die bij haar als uit het hart wellen.
+</p>
+<p>In den eersten tijd werd donna Clara bijna door iederen flibustier met leede oogen
+aangezien; zij konden het niet verkroppen dat zij, en zij alléén op de vloot aanwezig
+mocht zijn, haar aanwezigheid werd slechts geduld, maar van lieverlede was hunne opinie
+over haar gewijzigd geworden, en, zooals dit gewoonlijk het geval is bij menschen
+met een hevig karakter, nu waren zij plotseling van het eene uiterste tot het andere
+vervallen; de haat en de nijd jegens hunne weldoenster hadden plaats gemaakt voor
+oprechte toegenegenheid, grooten eerbied en eene onbegrensde toewijding; de wilde
+dieren waren veranderd in zachtmoedige lammeren; één wenk, één enkele blik van donna
+Clara deed wonderen. Diezelfde mannen vereerden haar nu als een heilige, en wee hem
+die het durfde wagen (niet om haar te beleedigen, want zulk een voornemen kon niemand
+hunner in de gedachte komen) tegen haar de minste lompheid te begaan.
+</p>
+<p>Zelfs Montbars kwam meer en meer onder den invloed die haar meegaand, zacht, edel
+gemoed op zijn weerbarstig karakter oefende, en verre van zich te verzetten tegen
+de algemeene vereering volgde hij en plooide zich met geheim genoegen naar de bekoring
+die zij om zich verspreidde.
+</p>
+<p>Doch in één opzicht bleef hij onverzettelijk en ontoegankelijk; noch tranen noch smeekingen
+vermochten iets daartegen; het was als donna Clara eene poging deed uit de diepste
+diepte van zijn gemoed iets op te delven omtrent zijne wraakzuchtige plannen; alleen
+dan bleef hij <span class="corr" id="xd33e3933" title="Bron: onverbiddellijk">onverbiddelijk</span>, want ieder ander verzoek werd dadelijk toegestaan, een glimlach was daartoe reeds
+voldoende, en dikwerf voorkwam hij de begeerten van donna Clara, door uit eigen beweging
+de strengheid te verzachten die jegens de rampzalige Spaansche gevangenen werd uitgeoefend.
+</p>
+<p>Wat de verhouding van Francoeur tot de vrijbuiters betrof, die mocht in waarheid vreemd
+genoemd worden; zijne gansche opleiding had gestrekt om hem met haat tegen hen te
+bezielen en ondanks al zijne pogingen kon hij er niet in slagen hen te beschouwen
+als <span class="pageNum" id="pb176">[<a href="#pb176">176</a>]</span>zijne kameraden, terwijl toch meermalen bij hem de vraag oprees of hij tot de wraak,
+die hij thans op de Spanjaarden wilde uitoefenen, wel gerechtigd was, en of het billijk
+mocht genoemd worden al zijne landgenooten aansprakelijk te stellen voor al het onrecht
+dat één hunner jegens hem had bedreven.
+</p>
+<p>Montbars sloeg al die verschillende gemoedsbewegingen van den jongen man, die op diens
+gelaat zich duidelijk afspiegelden, oplettend gade; maar hij bleef zwijgen, hij moedigde
+hem evenmin in het eene opzicht aan, als hij in het andere iets afkeurde, ook omdat
+hij voor zich zelf niet eens wist welk gevoel hem voor Francoeur bezielde, en onzeker
+bleef, ondanks al de vermoedens van don Sancho en donna Clara, of hij in hem den lang
+verloren zoon had weergevonden; vandaar dan ook dat hij hoewel schijnbaar onverschillig
+met zenuwachtigen angst de gebeurtenissen tegemoet zag die wellicht eenmaal de waarheid
+aan het licht zouden brengen van eene zaak die voor hem van zooveel gewicht was. Één
+man was slechts bekend met het geheim waarvan voor de toekomst het geluk of het ongeluk
+van Montbars afhing, en die man was de hertog de Penaflor. Doch bestond er een middel
+om dien onverbiddelijken man te noodzaken dat geheim op te helderen? Toch wanhoopte
+hij niet; hij verbeidde den uitslag van zekere berekeningen, die, naar hij meende,
+niet anders dan gunstig konden uitvallen.
+</p>
+<p>Maar van al de vrijbuiters gevoelde Philippe d’Ogeron zich ontegenzeglijk het ongelukkigste.
+Terwijl al zijne kameraden vol vreugd over den behaalden triomf, al de doorgestane
+moeiten en gevaren vergaten, en bot vierden aan hun lust tot brasserij en balddadigheden,
+scheen hij als aan wanhoop ten prooi.
+</p>
+<p>De expeditie, zoo uitstekend uitgerust, zoo beleidvol bestuurd, was een plan alléén
+van hem afkomstig; dat gewaagde stoutmoedige plan, waarvoor in het begin zelfs de
+dapperste zijner kameraden terug hadden gedeinsd, was in zijn brein opgekomen, met
+één enkel doel; aan dat doel, de vereeniging met haar die hij beminde, had hij alles
+opgeofferd, en dat zoo vurig en reeds zoo lang begeerde doel, die met zooveel hartstocht
+gekoesterde hoop, ontsnapte hem, juist op het oogenblik dat hij meende het bereikt
+te hebben. Zoodra zijn schip binnen het gezicht van de stad was gekomen, had hij,
+volgens afspraak, de bepaalde vlag geheschen en met kloppend hart getuurd naar al
+de vensters der huizen die op de haven uitkwamen, doch te vergeefs; geen enkel sein
+had het zijne beantwoord, alles bleef dáár stil, doodsch en somber. Nauwelijks aan
+wal, was hij, half ziek door smart en vrees, geijld naar het huis van donna Juana,
+maar dat huis was verlaten, donna Juana was verdwenen en geen spoor te ontdekken van
+de plaats waarheen zij zich mocht begeven hebben.
+</p>
+<p>Toen had hij met het geduld en het onwrikbaar vertrouwen <span class="pageNum" id="pb177">[<a href="#pb177">177</a>]</span>van een echt verliefd jong mensch de gansche stad doorkruist en afgeloopen, was alle
+huizen binnengedrongen, had alle deuren geopend, en kon ondanks die vergeefsche pogingen
+zijn ongeluk niet als waarheid aannemen, ieder oogenblik niet anders verwachtende
+dan dat zij die hij liefhad plotseling vóór hem zou staan, hoewel hij zeer goed wist,
+dat de stad door al de inwoners was verlaten, en hij had moeten begrijpen dat donna
+Juana bij zoo een algemeene vlucht niet achter zou gebleven zijn. Toen hij eindelijk
+tot de overtuiging gekomen was van de werkelijkheid, toen er voor hem geen twijfel
+meer overbleef dat ook de innig geliefde de stad had verlaten, sloot hij zich uren
+achtereen in een kamer op en toonde zich zoo, als volslagen, vernietigd, dat zelfs
+de ridder de Grammont, hoewel zijn medeminnaar, medelijden gevoelde bij de uiting
+van zulk een diepe smart, en beproefde, hoewel te vergeefs, hem eenigermate te vertroosten
+of af te leiden.
+</p>
+<p>Eindelijk verdween die inzinking om plaats te maken voor een aanval van even overdreven
+verbittering. Half woedend liep hij naar Montbars om hem te betuigen dat het verlaten
+van de stad door de Spanjaarden niet anders kon zijn dan een krijgslist waarom hij
+zich aanbood met eenige manschappen de omliggende bosschen te gaan doorzoeken.
+</p>
+<p>—Best mijn vriend, doe zoo,—zei Montbars met een veelbeteekenenden glimlach;—die raad
+is goed, te meer daar die door jou gegeven wordt. Doe het dus zoodra ge dit goedvindt<span id="xd33e3951">,</span> al ware het van daag, en als onder de lieden, die gij zeker vinden zult, misschien
+ook vrouwen mochten zijn in wie ge belang stelt, dan zal ik het zóó weten te schikken
+dat die vrouwen aan jou worden toebedeeld, en aan geen ander.
+</p>
+<p>—Daarvoor zeg ik je dank, en reken op uwe belofte die ik je te gelegener tijd en plaats
+zal herinneren.
+</p>
+<p>—Vriendlief, dat zal geheel onnoodig wezen. Ga nu.
+</p>
+<p>Philippe liet zich dit niet ten tweeden male zeggen, want hij verlangde te zeer er
+naar om met die menschenjacht te beginnen. Hij bracht een zestigtal vrijbuiters bij
+elkaar en vertrok met hen naar de bosschen. Den eigen avond kwam hij te Maracaïbo
+terug en bracht tachtig gevangenen mee, meer dan vijftig muildieren beladen met buit
+en buitendien nog een som gelds ter waarde van meer dan vijftig duizend gulden.
+</p>
+<p>—Bravo!—uitte Montbars, nadat hem rapport was gedaan over dezen tocht.—Dat is een
+mooi begin. Die proef moet herhaald worden!
+</p>
+<p>— Morgen<span id="xd33e3960">,</span>—luidde het antwoord.
+</p>
+<p>Werkelijk vertrok hij den anderen morgen weer. De andere vrijbuiters kregen ook wel
+zin met hem mee te gaan, te eer daar de <span class="pageNum" id="pb178">[<a href="#pb178">178</a>]</span>plundering van de huizen en kerken vrij wat minder had opgeleverd dan men had verwacht,
+iets wat zeer gemakkelijk is te begrijpen, daar de inwoners tijd te over hadden gehad
+om hun geld en hunne kostbaarheden in veiligheid te brengen, en daarvan behoorlijk
+gebruik hadden gemaakt. Die jacht hield eenige dagen achtereen aan, nu eens met wat
+meer dan weder met minder goed gevolg, doch toch altijd voldoende in zooverre het
+betreft het behalen van buit; de vrijbuiters waren dus zeer in hun schik; doch Philippe
+werd hoe langer hoe mistroostiger; al zijne metgezellen begrepen niets van zulk eene
+vreemde houding, en er waren er onder hen die niet anders meenden dan dat hij op het
+punt stond van gek te worden. Op zekeren avond nadat hij aan Montbars had medegedeeld,
+met een gelaat somberder dan ooit, dat hij honderd muildieren had meegebracht beladen
+met buit en goud ter waarde van meer dan honderd duizend gulden, zei de bevelhebber
+tegen hem:
+</p>
+<p>—Beste vriend, ge hebt er niet goed slag van dat zaakje aan te pakken, zooals het
+behoort; ik zal er mij eens mee bemoeien. Hebt gij gevangenen gemaakt?
+</p>
+<p>—Ruim honderd<span id="xd33e3971">,</span>—werd zuchtend ten <span class="corr" id="xd33e3974" title="Bron: antdoord">antwoord</span> gegeven.
+</p>
+<p>—Goed, en wat voor soort van lieden?
+</p>
+<p>—Ik heb er niet op gelet.
+</p>
+<p>—Dat is verkeerd, kom mee, dan zullen wij ze gaan opnemen.
+</p>
+<p>—Waartoe zou dat dienen?
+</p>
+<p>—Dat zult ge zien. Wat drommel, kom dan toch mee! Waar zijn zij opgesloten?
+</p>
+<p>—Ik geloof in de kerk van San Francisco.
+</p>
+<p>—Goed, ga mee.
+</p>
+<p>Zij gingen er heen, onderweg hield Montbars eenige vrijbuiters aan, die niets te doen
+hadden, en nog nuchter genoeg waren om hem te vergezellen. Het was zoo, de gevangenen
+waren opgesloten, allen door elkaar, in de kerk van San Francisco, op één na de grootste
+van de stad, en de deuren werden bewaakt door op post gezette vrijbuiters, die bezig
+waren met drinken en dobbelen. Montbars liet de deur voor zich openen en trad de kerk
+binnen gevolgd door Philippe en zijn geleide. Het inwendige van de kerk bood een hartroerend
+schouwspel aan. Er stonden zeer verward opeengehoopt twee- tot driehonderd ongelukkigen,
+mannen, vrouwen en kinderen; sommigen zwaar gewond lagen kermend op de zerken en iedereen
+klaagde jammerlijk, want zij kenden de barbaarschheid der vrijbuiters en wisten dat
+de eenige weldaad die zij van hen te wachten hadden bestond in een spoedigen dood,
+bevrijd van ondenkbare martelingen.
+</p>
+<p>Montbars overzag met koelen blik de gansche menigte die bevangen werd door siddering
+bij het zien van dien man met zulk <span class="pageNum" id="pb179">[<a href="#pb179">179</a>]</span>een somber en onverbiddelijk gelaat, die zich scheen te verheugen over al hun leed.
+</p>
+<p>—Pitrians,—zei Montbars,—ge hebt nog al een fijnen neus, en dus, kerel, moest ge eens
+van die caballeros er een stuk of wat uitzoeken die ge meent dat het beste in staat
+zouden zijn om een flink losgeld te betalen. Breng die dan vóór mij.
+</p>
+<p>Pitrians trad vooruit, drong ruw tot in het midden van den troep door en begon met
+cynische onverschilligheid hen op te nemen, nu en dan een der gevangenen naar voren
+stootende, om daarna zijn onderzoek onder het fluiten van een vroolijk deuntje te
+vervolgen, en daarbij de gevangenen als het ware voor den gek houdende. Eenige minuten
+later had hij een vijftiental uitgekozen, en hen genoodzaakt vlak vóór Montbars op
+een rij te gaan staan, dat door allen bevende werd gedaan.
+</p>
+<p>—Goed zoo, mijn jongen,—zei Montbars daarna,—voor het oogenblik zijn er genoeg. Luister
+nu eens hier.—Pitrians naderde.—Houd je gereed,—vervolgde Montbars en gaf hem een
+onheilspellenden wenk.
+</p>
+<p>—O, zoo!—uitte Pitrians.—Naar het schijnt moet er een pretje volgen.
+</p>
+<p>—Meer of minder, dat hangt van jou af.
+</p>
+<p>—Goed, goed, laat dat maar aan mij over.
+</p>
+<p>De gevangenen bevroedden niet waarom zij van hunne metgezellen waren afgezonderd en
+evenmin wat men van plan was met hen uit te voeren, doch een geheim voorgevoel overviel
+hen dat zij bedreigd werden door een vreeselijk gevaar en allen trilden, als bladeren
+die door een stormwind worden heen en weer geschud. Montbars trad een paar passen
+vooruit, en voegde hen met forsche stem toe:
+</p>
+<p>—Hei caballeros, laat ons eens een paar woorden met elkaar praten. Gij lieden dáár,
+zijt allen notabelen van de stad, hoe zijt gij er toe gekomen om even als vossen en
+konijnen in een hol te kruipen, in plaats van stilletjes in uwe huizen te blijven,
+dat zeker voor iedereen veel beter zou geweest zijn? Het heeft er veel van af of gij
+allen stapel gek zijt geworden! Gelooft gij dan waarachtig dat het ons aan middelen
+ontbreekt om te weten te komen waar uwe stadgenooten zich verborgen houden en waar
+zij hunne schatten hebben verstopt? Wat hebt gij met uw geld gedaan? Geeft daarop
+antwoord.
+</p>
+<p>Vol angst keken de gevangenen elkaar aan, eindelijk besloot een hunner uit aller naam
+te spreken, en zei:
+</p>
+<p>—Machtige heer, onze bezittingen zijn in uwe handen, gij hebt u meester gemaakt van
+al onze have en goed.
+</p>
+<p>—Ge liegt, <span>señor</span>, doch ik weet wel hoe ik je tot bekentenis zal brengen. Pitrians, nu is het jou beurt.
+<span class="pageNum" id="pb180">[<a href="#pb180">180</a>]</span></p>
+<p>Pitrians kwam nader, en had in zijn hand een eindje touw zoo dik als een pink; hij
+wikkelde dit tweemaal om het hoofd van den gevangene die het woord had gevoerd even
+boven diens slapen, lei er een lossen knoop in en zag toen naar Montbars.
+</p>
+<p>—Zijt ge van plan,—hernam Montbars,—om antwoord te geven op deze twee vragen. Waar
+zijn uwe stadgenooten? Waar is uw geld?
+</p>
+<p>—Ik weet het niet<span id="xd33e4011">,</span>—stotterde de gevangene.
+</p>
+<p>—Ga je gang, Pitrians.
+</p>
+<p>Pitrians trok een pistool uit zijn gordel, stak de loop in den knoop, en begon toen
+het wapen om te draaien tot het touw zóó vast om den schedel werd gekneld dat het
+letterlijk in het vleesch drong. De gevangene leed onuitstaanbare pijn; het was of
+zijne oogen uit de holten zouden springen, zijn gelaat werd paarsch, bloedig schuim
+vertoonde zich in de hoeken van zijn mond, en hij schreeuwde erbarmelijk.
+</p>
+<p>—Geef antwoord<span id="xd33e4018">,</span>—gelastte Montbars barsch.
+</p>
+<p>De gevangene spande al zijne krachten in, zijne oogen stonden verwilderd en waren
+met bloed beloopen, en hij stamelde met heesche <span class="corr" id="xd33e4023" title="Bron: sten">stem</span>.—Ik weet het niet. Heere God, wees mij genadig.
+</p>
+<p>—Haal nog wat vaster aan, Pitrians<span id="xd33e4028">,</span>—gelastte Montbars, en trok de schouders op.
+</p>
+<p>—Hoe dwaas toch van zoo’n mensch om zich zóó te laten pijnigen!—merkte Pitrians zeer
+leuk op terwijl hij het touw nog vaster aanhaalde.
+</p>
+<p>—Ik weet het niet. Doodt mij, ellendelingen<span id="xd33e4034">,</span>—brulde de gevangene, langs wiens gelaat het bloed vloeide, want het touw was door
+de huid heen gekneld.
+</p>
+<p>—Blijf zoo verstokt niet, arme duivel, dat is eene malle gewoonte; het is maar een
+kuur<span id="xd33e4039">,</span>—vermaande Pitrians die steeds bleef draaien. Hoezeer de ongelukkige zich vast had
+voorgenomen alle smart standvastig te verdragen, toch werd die gruwelijke foltering
+hem te zwaar en hij gaf te kennen dat hij zou <span class="corr" id="xd33e4042" title="Bron: autwoorden">antwoorden</span>. Montbars wenkte en Pitrians knoopte het touw los.
+</p>
+<p>—Stomme kerel<span>,</span>—mopperde hij,—wat hebt ge er nu aan zóó gehavend te zijn?
+</p>
+<p>Het koord was zoo vast in het vleesch gegroefd dat Pitrians het met zijn hand los
+moest rukken. Het gelaat van den gemartelde was zoo verwrongen dat het niet menschelijk
+meer kon genoemd worden.
+</p>
+<p>—Vertel me wat ge weet<span id="xd33e4053">,</span>—grijnsde Montbars<span>,</span>—nu je eindelijk lust tot praten schijnt te hebben gekregen.
+</p>
+<p>—Wat moet gij weten?—stamelde de arme man, die half bewusteloos op de zerken viel,
+maar de waardige Pitrians was vlug bij de hand, gooide hem een puts water over het
+gezicht en zei:
+<span class="pageNum" id="pb181">[<a href="#pb181">181</a>]</span></p>
+<p>—Die arme tobberd, het is te kras voor hem geweest! Wat een verwijfd kereltje!
+</p>
+<p>Bijgekomen en iets minder pijn gevoelende door dit ruwe maar toch niet ongepaste middel
+kon de gevangene zich ten minste eenigszins opheffen.
+</p>
+<p>—Wat is er geworden van den gouverneur en zijne pupil?—werd door Montbars steeds even
+norsch gevraagd.
+</p>
+<p>—Zij zijn uitgeweken naar <span class="corr" id="xd33e4066" title="Bron: Gribaltar">Gibraltar</span>.
+</p>
+<p>—Zoo! Weet je dat zeker?
+</p>
+<p>—Ja.
+</p>
+<p>—En de inwoners?
+</p>
+<p>—De meesten zijn diep de bosschen ingetrokken met de soldaten van het garnizoen. Ga
+hen <span id="xd33e4075">dáár</span> maar volgen dan zullen zij het je duur betaald zetten.
+</p>
+<p>—Zijn zij zoo vast besloten te vechten?
+</p>
+<p>—Zij zullen volhouden tot aan den laatsten man.
+</p>
+<p>—Dat is een blijde tijding,—verklaarde Montbars en wreef zich genoeglijk in de handen<span>,</span>—want als die lieden zooveel lust hebben tot vechten, dan moeten zij ook heel wat
+te verdedigen hebben. Waar zijn hunne schatten verborgen?
+</p>
+<p>—Te Gibraltar, te Merida en in de bosschen.
+</p>
+<p>—Zie zoo! Nu heb je ten minste iets bepaalds verteld. Vaarwel!
+</p>
+<p>—Wees vervloekt!—gilde de ander en zonk weer ineen.
+</p>
+<p>—Wat moet er met dat arme schepsel worden uitgevoerd?—vroeg Pitrians meewarig<span class="corr" id="xd33e4089" title="Bron: ?">.</span>
+</p>
+<p>—Ba!—uitte Montbars.—Doe wat ge wilt. De kerel deugt nergens meer toe.
+</p>
+<p>Toen keerde hij zich om, glimlachte tegen Philippe en vroeg: Nu weet ge wat ge weten
+wildet, niet waar?
+</p>
+<p>—Ten naastenbij<span id="xd33e4096">,</span>—luidde het antwoord.
+</p>
+<p>—En wat dan nog meer?
+</p>
+<p>—Van u vernemen wie je gezegd heeft dat ik Juana liefheb?
+</p>
+<p>—Dwaze jongen! Kan ik dit dan niet geraden hebben?
+</p>
+<p>Op het plein gekomen hoorden zij in de kerk een pistoolschot en haastig keken zij
+om. Pitrians had den Spaanschen gevangene een kogel door den kop gejaagd, om den rampzalige
+van zijn onuitstaanbare pijnen te verlossen, en dit strekt ten bewijze dat Pitrians
+teer van gemoed was en zijn medemensch een medelijdend hart toedroeg.
+<span class="pageNum" id="pb182">[<a href="#pb182">182</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch22" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch22.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XXII.</h2>
+<h2 class="main">GIBRALTAR.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De kerk uitgaande, had Montbars de vrijbuiters die door hem mede waren genomen, weggezonden,
+daarna zijn arm onder dien van den jongen man gestoken en was toen met hem naar diens
+woning gegaan. De beide Broeders der Kust liepen aldus naast elkaar voort, zonder
+een enkel woord te wisselen; de een zoowel als de ander bleef verdiept in gepeins.
+Op eens stond Montbars stil, keek Philippe strak aan en vroeg hem:—Waar denkt ge over?
+</p>
+<p>—Ik?—gaf de jonge man ten antwoord, en keek plotseling op.—Ik denk er over hoe verbazend
+veel rijkdom dáár in Gibraltar moet opgehoopt zijn.
+</p>
+<p>Montbars begon hartelijk te lachen en zei:—Vriendje, jij meent geen enkel woord van
+alles wat ge daar zegt.
+</p>
+<p>—Niet?—viel Philippe uit.
+</p>
+<p>—Neen, zeker niet! Zal ik je eens vertellen waarover of liever aan wie gij dacht<span class="corr" id="xd33e4116" title="Bron: .">?</span>
+</p>
+<p>—Ga uw gang, dat wil ik wel eens hooren, maar ik <span class="corr" id="xd33e4121" title="Bron: zet">zeg</span> het je.
+</p>
+<p>—Nu dat zullen we eens zien!—hernam Montbars.—Letterlijk zal ik den loop van je gedachten
+herhalen.
+</p>
+<p>—Letterlijk! Nu wordt het toch al te kras.
+</p>
+<p>—Toch niet, dat is juist het gepaste woord. Terwijl wij daar zoo naast elkaar arm
+in arm voortloopen hebt ge tot je zelven gezegd: die Montbars is toch op mijn eer
+een zonderlinge kerel! Daar blijft hij nu hier te Maracaïbo, waar de inwoners niets
+hebben achtergelaten, hier te Maracaïbo, dat nu niet veel meer is dan een geruïneerde
+stad, zijn tijd verknoeien en verbeuzelen, terwijl aan den anderen kant van het meer
+vlak tegenover hier, Gibraltar ligt, eene stad te rijker omdat al de bewoners van
+deze streek daarheen al het kostbaarste hunner bezittingen hebben gevoerd. Hij heeft,
+om zoo te zeggen, zijn arm maar uit te strekken om in het bezit te komen van al die
+schatten, en toch verroert hij geen vin! En dan wil ik er nog niet eens over spreken,
+dat als hij dat deed, ik in staat zou worden gesteld om de vrouw te ontvoeren, die
+ik zoo innig bemin, en die voor mij veel grootere waarde heeft dan al het goud dat
+dáár in Gibraltar is opgehoopt. Hoe komt hij er toe om hier tijd te verliezen en te
+talmen, in plaats van met man en macht den vijand aan te tasten, die reeds als half
+overwonnen kan worden beschouwd, en als verlamd door onze behaalde overwinning. Biecht
+me eens op, broeder, heb ik je gedachte goed wedergegeven?
+<span class="pageNum" id="pb183">[<a href="#pb183">183</a>]</span></p>
+<p>—En als dit nu eens het geval ware, wat zoudt ge dan daarop te antwoorden hebben?—werd
+met inwendige verbittering gevraagd.
+</p>
+<p>—Heel wat, waarde vriend. In de eerste plaats dit, dat onze vijanden zeer op hunne
+hoede zijn. Als zij op Gibraltar terug zijn getrokken, dan is dit met het bepaalde
+doel zich daar hardnekkig te verdedigen!
+</p>
+<p>—En wat doet er dat toe?
+</p>
+<p>—Voor jou niets, voor mij zeer veel! Voor mij is dat eene hoogst ernstige zaak, en
+ik heb er alles behalve lust in om hals over kop een sprong in den blinde te doen,
+waar het, zooals hier, geldt eene zeer hachelijke expeditie, waar wij te doen zullen
+krijgen met lieden die, in hun laatsten schuilhoek gedreven, zullen vechten <i lang="la">pro aris et focis</i> (voor haardstee en altaar) zooals het in het Latijn luidt, en eer tot den laatsten
+man zullen sterven dan een voet te wijken.
+</p>
+<p>—Welnu, dan zullen wij hen doen sterven!
+</p>
+<p>—Dat weet ik drommels goed, evengoed als jij, wij zullen hen dooden, maar ten koste
+van welken prijs? Dit is en blijft de hoofdvraag! Doch buitendien, ik wacht ieder
+oogenblik nadere en bepaalde inlichtingen; zoolang die niet in mijn bezit zijn, zoolang
+ik in het duister verkeer omtrent de voornemens der Spanjaarden denk ik er niet over
+iets te ondernemen, want eerst daarna zal ik plannen tot een aanval kunnen beramen.
+</p>
+<p>—En door wien denk je die inlichtingen te verkrijgen?
+</p>
+<p>—Wel door iemand dien jij zeer goed kent, je vroegeren kajuitsjongen Zijden-Draad.
+Toen wij den vorigen keer hier zijn geweest heb ik hem met opzet achtergelaten om
+ons op een gegeven oogenblik als wij dit noodig mochten hebben, op de hoogte te brengen
+van alles wat wij noodzakelijk moeten weten.
+</p>
+<p>—Goed overlegd, jammer maar, dat Zijden-Draad verdwenen is, en wij, nu reeds bijna
+twee weken hier vertoeven en in al dien tijd niets van hem hebben vernomen.
+</p>
+<p>—Hij zal wel voor den dag komen, daar kunt ge staat op maken. Zijden-Draad is veel
+te slim om zoo maar in den val te loopen.
+</p>
+<p>—Arm kereltje! Zij hebben hem zeker herkend, en gedood!
+</p>
+<p>—Hum! Daar is hij te leep voor! En het bewijs staat vlak vóór je, kijk maar naar ginder.
+</p>
+<p>—Zijden-Draad!—viel Philippe uit.
+</p>
+<p>—Wel drommels, wie zou het anders zijn? Zie je hem niet, dáár vlak <span id="xd33e4150">vóór</span> de deur van je huis?
+</p>
+<p>—Zoo waar, ge hebt gelijk!—riep de jonge man op verheugden toon en toen tot den jongen
+die werkelijk als een standbeeld vóór de deur stond<span id="xd33e4155">:</span>—Heidaar jongen, kom hier langs zij liggen en maak haast er meê!
+</p>
+<p>De knaap keek om zich heen, doch nauwelijks had hij gezien <span class="pageNum" id="pb184">[<a href="#pb184">184</a>]</span>wie hem naderden of hij uitte een kreet van vreugde en snelde naar hen toe.
+</p>
+<p>—Ben je daar eindelijk terug, verloren schaap!—sprak Montbars en klopte hem goedhartig
+tegen de wang<span id="xd33e4163">.</span>—Waar kom je van daan? Ik dacht dat je dood waart gegaan.
+</p>
+<p>—Dood gegaan?—herhaalde hij,—om wat te doen, Admiraal?
+</p>
+<p>—Drommels, dat weet ik zoo precies niet,—lachte Montbars.—Maar daar wij, sinds wij
+hier zijn, niets van je gehoord hadden, konden wij niet anders vermoeden dan dat de
+Spanjaarden je hadden vermoord of gevangen gemaakt. Doch nog eens van waar kom je?
+</p>
+<p>—Uit Gibraltar, met een slechte boot, die ik het geluk had te kapen.
+</p>
+<p>—Mooi zoo! Dat is juist iets zooals ik van je verwachtte; ge zijt nog altijd even
+behendig en bij de hand als vroeger. En welke gewichtige tijdingen hebt ge ons te
+berichten?
+</p>
+<p>—Verscheidene, maar liever niet hier, als u er niets tegen hebt.
+</p>
+<p>—Ge hebt gelijk, volg mij,—zei Philippe.—Op mijn eer, dat kereltje is nog verstandiger
+dan men reeds naar zijn uiterlijk zou vermoeden.
+</p>
+<p>—Dank u zeer, kapitein! Welk compliment moet ik u nu maken?—vroeg hij lachend.
+</p>
+<p>—Dat is onnoodig. Kom maar mee, dan kunnen wij praten.
+</p>
+<p>Zij traden het huis van Philippe binnen gevolgd door den kajuitsjongen, die zijne
+vingers liet knippen en de gekste grimassen maakte, evenals een aap die een noot zit
+te peuzelen. Nadat de vrijbuiters in eene afgezonderde kamer plaats hadden genomen,
+gelastte Montbars:—Vertel nu wat ge weet, maar kort en bondig.
+</p>
+<p>—Dat zal gauw genoeg gedaan zijn,—antwoordde de knaap.—Wat verlangt u te weten?
+</p>
+<p>—Wat er van de inwoners geworden is, en wat de Gouverneur don Fernando d’Avila voornemens
+is te doen. Zoover ik er over heb kunnen oordeelen is hij een dapper soldaat en daarom
+verwondert het mij dat hij nog geen teeken van leven gegeven heeft sinds wij het meer
+zijn binnengeloopen.
+</p>
+<p>—Dat is toch heel licht te begrijpen. Hij wacht u af.
+</p>
+<p>—Hoe! Wacht hij mij af?
+</p>
+<p>—Zeker, Admiraal, luister maar even.
+</p>
+<p>Toen begon de kajuitsjongen te vertellen wat er voorgevallen was, en hoe alles zich
+had toegedragen; op welke wijze de Gouverneur bericht had gekregen van de aanwezigheid
+der vrijbuiters bij het eiland Aruba, en hoe hij, oordeelende dat Maracaïbo niet in
+staat was een aanval te wederstaan, last had gegeven de stad te ontruimen, en eindelijk
+hoe die ontruiming had plaats gegrepen onder de oogen van den Gouverneur, die zich
+het allerlaatst had ingescheept, na zich <span class="pageNum" id="pb185">[<a href="#pb185">185</a>]</span>verzekerd te hebben, dat verreweg de meesten der inwoners in veiligheid waren aan
+boord der schepen, om zich naar Gibraltar of Merida te begeven.
+</p>
+<p>—Goed, heel goed!—gaf Montbars te kennen.—Het komt mij juist te pas te vernemen dat
+ik die aangename verrassing aan schipper Aguirre te danken heb; dat zaakje hoop ik
+later hem betaald te zetten.
+</p>
+<p>—O! Admiraal,—merkte de jongen lachend aan,—gelooft u dat hij er zin in heeft op u
+te blijven wachten? Neen waarachtig niet! Zoodra hij den troep had ontscheept dien
+hij naar het Houtduifeiland moest overbrengen, heeft hij er haast achter gezet; hij
+heeft zich wel gewacht weer het meer binnen te loopen, maar daarentegen het ruime
+sop gekozen.
+</p>
+<p>—Hoe langer hoe beter!—verzekerde Montbars.—Op die manier heb ik des te meer kans
+hem spoedig weer te ontmoeten. Maar nu nog iets over den Gouverneur. Wat heeft die
+uitgevoerd?
+</p>
+<p>—Hij! Nu Admiraal, gij kunt er op aan dat die van zijn tijd goed heeft gebruik gemaakt
+en gij kunt er eveneens op aan dat het verkeerd van u geweest is om hier zoo lang
+te blijven.
+</p>
+<p>—Wel, wel, hoor eens aan!—lachte Philippe,—mijnheer <span class="corr" id="xd33e4191" title="Bron: Zijden Draad">Zijden-Draad</span> vermeet zich den Admiraal de les te lezen!
+</p>
+<p>—Toch niet kapitein, ik herhaal slechts wat ik heb hooren zeggen.
+</p>
+<p>—Vertel meer jongen, vertel meer!—viel Montbars ongeduldig uit.
+</p>
+<p>—Dadelijk, Admiraal,—zei de knaap die daarop vervolgde, zoo ernstig als een officier
+die verslag doet,—zooals ik u reeds heb gerapporteerd zijn de inwoners van Maracaïbo
+uitgeweken naar Gibraltar en naar Merida; ik moet daar nu nog bijvoegen, dat zij in
+die beide plaatsen op de hartelijkste wijze ontvangen zijn, onder betuigingen van
+deelneming met hun ongelukkig lot. Zoodra don Fernando d’Avila zich verzekerd had
+dat al die lieden zoo veel mogelijk en zoo goed doenlijk waren gehuisvest, heeft hij,
+als een oud soldaat die zich niet licht laat beetnemen en veel naam heeft gemaakt
+tijdens de oorlogen in Vlaanderen.…
+</p>
+<p>—Genoeg van die lofspraak en al die uitweidingen!—viel Montbars ongeduldig in en stampte
+driftig op den vloer.—Ik begin waarachtig te gelooven dat die kwajongen een loopje
+met mij denkt te houden.
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd33e4199" title="Bron: Zijden Draad">Zijden-Draad</span> keek hem schuins aan en bemerkte zeker dat het nu geen tijd was om zijne gewone aardigheidjes
+aan den man te brengen, waarom hij zijn rapport op minder hoogdravenden toon vervolgde:
+</p>
+<p>—Don Fernando d’Avila,—hernam hij,—is uitgetrokken aan <span class="pageNum" id="pb186">[<a href="#pb186">186</a>]</span>het hoofd van <span class="corr" id="xd33e4206" title="Bron: vier honderd">vierhonderd</span> soldaten, waarbij zich aansloten <span class="corr" id="xd33e4209" title="Bron: vier honderd">vierhonderd</span> inwoners van Gibraltar, allen goed gewapend en behoorlijk uitgerust. Die uitgelezen
+troep heeft met den meesten spoed aan den zeekant verschansingen opgeworpen en er
+een hollen weg, die van de landzijde naar de stad loopt, onbruikbaar gemaakt, en daarentegen
+door het bosch een anderen aangelegd om dienst te kunnen doen bij een mogelijken terugtocht.
+</p>
+<p>—Bravo! Dat is eene betere manier van rapporteeren, kereltje,—sprak Montbars nu weer
+op welwillenden toon.—En kunt ge mij ook zeggen hoe die verschansingen in elkander
+zitten?
+</p>
+<p>—Ja, Admiraal, dat kost niet veel moeite.
+</p>
+<p>—Vertel dan wat ge er van weet.
+</p>
+<p>—Vooreerst heeft men een gracht gegraven, tien voet diep en vijftien breed, en goed
+gezorgd dat de uitgegraven grond glooiend naar de stadszijde werd opgeworpen; daarna
+heeft men achter die helling, om die te stutten, palen in den grond bevestigd, overal
+met de noodige openingen om er de kanonnen te plaatsen.
+</p>
+<p>—En staan die stukken daar reeds?
+</p>
+<p>—Nu, of ze! Zeker vijfentwintig voor het minst.
+</p>
+<p>—Hum!—uitte Montbars, het hoofd schuddende.—Dan zal het voor ons een zwaar werk wezen,
+die verschansing te bemachtigen.
+</p>
+<p>—Kom, kom!—bracht Philippe er tegen in, onbezorgd als altijd.—Het fort van het Houtduifeiland
+is toch ook wel door ons genomen, niet waar?
+</p>
+<p>—Dat is zoo, maar dit was niet zóó goed versterkt. En wat doen de Spanjaarden nu,
+jongen?
+</p>
+<p>—Zij wachten u af, Admiraal, en gelooven vast en zeker dat zij u allen zullen doen
+verdrinken.
+</p>
+<p>—Nu, dat zal te bezien staan.
+</p>
+<p>—Ja,—voegde Philippe lachende er bij,—dat valt nog te eer te betwijfelen omdat wij
+allen vrij goede zwemmers zijn. Hoe denkt gij nu te handelen, Admiraal?
+</p>
+<p>—Keer naar boord terug, waarde Philippe, ge zult te dien opzichte spoedig mijne orders
+vernemen.
+</p>
+<p>—Dus vertrekken wij dáár heen?
+</p>
+<p>—Nog heden, vriendlief. Zijt ge nu tevreden?
+</p>
+<p>—Volkomen.
+</p>
+<p>—Dan tot straks, en neem dien kleinen schelm met je mee.
+</p>
+<p>Philippe vertrok, gevolgd door Zijden-Draad.
+</p>
+<p>—En nu,—begon de knaap, terwijl hij den kapitein aankeek,—iets onder ons.
+</p>
+<p>—Wat, onder ons?
+</p>
+<p>—Ja,—antwoordde de knaap met een vroolijk gelaat,—ik heb een brief voor u.
+<span class="pageNum" id="pb187">[<a href="#pb187">187</a>]</span></p>
+<p>—Een brief voor mij?—herhaalde de jonge man in vervoering.—Is het werkelijk waar?
+</p>
+<p>—Zeker! En tot bewijs, zie maar, hier is die.
+</p>
+<p>Tegelijk stelde hij hem een verzegeld briefje ter hand, dat door Philippe gretig aangenomen,
+en met verrukking gelezen werd.
+</p>
+<p>—Die lieve, beste Juana!—uitte hij half luid, en kuste het briefje herhaaldelijk.—Dus
+hebt ge haar gezien?
+</p>
+<p>—Wie meent u?—vroeg de knaap met een guitig gezicht.
+</p>
+<p>—De dame die dit briefje aan mij geschreven heeft.
+</p>
+<p>—Of ik! Nu, kapitein, dat is er een die veel van u houdt zou ik zeggen. Maar dat doet
+er niet toe, want zij is heel, heel mooi en goed ook. Zij heeft mij naar u toe gezonden.
+</p>
+<p>—En heeft zij niets tegen je gezegd?
+</p>
+<p>—Niets gezegd?! Luister eens, kapitein, zij heeft over niets anders gesproken dan
+over u, en als ik u dat alles moest oververtellen, dan zou er geen eind aan komen<span class="corr" id="xd33e4248" title="Bron: ?">.</span>
+</p>
+<p>—Maar je weet toch waar zij woont, niet waar?
+</p>
+<p>—Dat zal waar zijn. Zij heeft mij zelfs in haar huis opgenomen, ik weet dus best,
+reken daar maar op, den weg daarheen.
+</p>
+<p>—Ge moet nu verder bij mij blijven. Ga mee naar boord, en dan kunt ge mij alles over
+haar vertellen, zult ge?
+</p>
+<p>—Niets liever dan dat, kapitein, vooral ook als ik u daarmee eenig genoegen doe.
+</p>
+<p>—Goed, goed! Ge zijt een ferme jongen.
+</p>
+<p>Dien eigen dag werd aan boord van het fregat een kanonschot gelost, waardoor al de
+equipages naar hunne schepen werden teruggeroepen. Leeftocht werd ingescheept, de
+gevangenen aan boord gebracht, en daarna ging de vloot onder zeil, slechts één schip
+vóór Maracaïbo achterlatende, om zich te verzetten tegen een terugkeer der Spanjaarden
+en in het bezit te blijven van de stad. Donna Clara en haar getrouwe Birbomono scheepten
+zich in op een brigantijn die onder het gezag stond van Tributor. Zij had er op aangedrongen
+de expeditie mede te maken, en haar besluit was door de vrijbuiters met ingenomenheid
+en oprecht gemeende dankbaarheid begroet. De overtocht duurde drie dagen; reeds naderde
+die aan het eind, reeds vertoonden zich aan de blikken der vrijbuiters de stad, met
+de talrijke landhuizen die haar als een gordel omsluiten, en nog altijd had Montbars
+geen enkel woord tegen hen gesproken, noch iets medegedeeld van al de inlichtingen
+die hij van Zijden-Draad ontvangen had, terwijl hij ook aan Philippe zeer ernstig
+gelast had, daarvan niets te doen uitlekken, waaraan door dezen stipt werd voldaan,
+daar hij zeer goed begreep van hoe groot gewicht het was daarover het stilzwijgen
+te bewaren, daar eene expeditie die zoo gevaarlijk was en met zoo vele bijna onoverkomelijke
+moeielijkheden zou gepaard gaan, <span class="pageNum" id="pb188">[<a href="#pb188">188</a>]</span>zijne kameraden ondanks al hun beproefde dapperheid had kunnen afschrikken. En nochtans
+geschiedde dit, wat trouwens niet anders verwacht had kunnen worden.
+</p>
+<p>Bij het zien van al de schikkingen die getroffen waren in het belang der verdediging,
+bij het zien van dat omwoelde en gekapte terrein, van al dat onder water gezette land,
+van die holle wegen, die elkaar in alle richtingen kruisten, van die stevige palissaden,
+van die geduchte batterijen, na het aanschouwen van dat alles, maakte zich gedurende
+eenige oogenblikken van de flibustiers een gevoel meester dat hun tot nu toe onbekend
+was gebleven, en werden zij overvallen door zulk een panischen angst, dat Montbars
+voorzag dat alles totaal verloren zou zijn, zoo hij dit niet onmiddellijk te keer
+ging. Een wimpel die op het <span class="corr" id="xd33e4263" title="Bron: admiraalschip">Admiraalsschip</span> geheschen werd, riep zonder verwijl een krijgsraad bijeen, samengesteld uit de gezagvoerders
+van de vloot en de dapperste vrijbuiters van de expeditie. Toen allen vereenigd waren
+in de daarvoor bestemde ruimte, stond Montbars op en eer iemand tijd had om de een
+of andere meening te uiten nam hij het woord en sprak met luider stem:—Broeders! ik
+heb je weer bij mij aan boord doen komen, omdat men met mannen, zooals gij zijt, recht
+door zee moet gaan en de dingen bij hun waren naam moet noemen. Verre dus van mij
+om het te willen bewimpelen dat het tot dusverre behaalde succes onzer expeditie door
+ontelbare <span class="corr" id="xd33e4266" title="Bron: moeilijkheden">moeielijkheden</span> wordt bedreigd. De Spanjaarden, in tijds bekend geworden met den val van Maracaïbo,
+hebben ruim gelegenheid gehad om hier alles zóó in te richten, dat zij ons warm kunnen
+ontvangen: zij zijn naar hier afgetrokken om schitterende weerwraak te nemen over
+de door hen geledene nederlagen. Hunne soldaten zijn talrijk in den krijg verhard,
+hunne aanvoerders ervaren officieren, en allen, soldaten zoowel als officieren, hebben
+gezworen liever te sterven dan zich over te geven. Zij zijn in het bezit van kanonnen
+van zwaar kaliber, en in hunne magazijnen ligt een massa krijgsbehoeften. Gij bemerkt
+nu, broeders, dat ik de waarheid niet verbloem, maar je die veeleer doe kennen; maar
+de Broeders der Kust behooren niet tot die mannen die zich laten beangstigen of afschrikken
+door moeielijkheden en hindernissen. Als de Spanjaarden bedacht zijn geweest op en
+nu besloten tot zulk een hardnekkigen wederstand, dan is dit hoofdzakelijk omdat al
+hunne schatten te Gibraltar zijn opeengehoopt! Die schatten dus, die ongehoorde buit,
+moeten wij aan hen ontrooven, of die verliezen tegelijk met een leven dat verder dan
+voor ons waardeloos zou zijn. Als wij overwinnaars zijn, en ik zeg je wij zullen het
+wezen, dan is het een onberekenbaar fortuin dat door uw moed en uwe dapperheid je
+ten deel zal vallen! En waarom zou het fortuin ons nu op eens den rug toedraaien nadat
+het ons zoo herhaaldelijk heeft begunstigd? <span class="pageNum" id="pb189">[<a href="#pb189">189</a>]</span>Nog altijd ben ik immers uw bevelhebber, ik, de man dien men den bijnaam heeft gegeven
+van den Verdelger! Volgt dus mijn voorbeeld! Denkt aan onze vroegere dagen, toen waren
+wij lang zoo machtig niet als nu, maar wij dachten er niet aan onze vijanden te tellen
+dan nadat zij vóór onze voeten lagen. Handhaaft dus op nieuw den door u verkregen
+naam! Het gevaar is groot, maar nog grooter na den zege de roem en de buit die het
+loon zullen zijn voor onze pogingen!
+</p>
+<p>Die toespraak, gesproken met vaste stem en levendige gebaren, door den man in wien
+zij het grootste vertrouwen stelden, had op de vrijbuiters eene buitengewone uitwerking;
+zij werden door die woorden als op nieuw bezield door de oude hartstochten waardoor
+zoo vele ongehoorde feiten wisten tot stand te brengen; eene huivering van woede voer
+over allen heen, het verlangen naar den strijd, het uitzicht op dien ontzaglijken
+buit, deed hunne oogen bliksemen, en Montbars hield zich overtuigd dat hij zijne zaak
+gewonnen, en nog niets verloren had van zijn overmacht op den geest zijner metgezellen.
+Hij wilde nu het ijzer smeden terwijl het heet was, begrijpende dat het er op aan
+kwam het geschikte oogenblik niet ongebruikt voorbij te laten gaan en besloot dus
+onmiddellijk naar de wapens te doen grijpen.
+</p>
+<p>—Voorwaarts, broeders!—donderde hij hun toe.—Zoo ik, u aanvoerende, val, wreekt dan
+mijn bloed, door dat der Spanjaarden! Maar weet, dat zoo iemand uwer aarzelt of wijkt,
+ik dan dien lafaard niet waardig onder ons te leven, met mijn bijl zal neerhouwen!
+Te wapen dus, broeders, te wapen!
+</p>
+<p>—Te wapen! Te wapen!—werd door alle vrijbuiters herhaald, hunne wapens boven het hoofd
+zwaaiende. Die kreten weerklonken over de gansche vloot, en voerden de aandrift en
+de opgewondenheid der vrijbuiters ten toppunt.
+</p>
+<p>Bij het aanbreken van den dag werden vijfhonderd manschappen zonder meerdere wapens
+dan een korten sabel, twee pistolen en dertig patronen aan wal gezet. Zij allen waren
+kernachtige kerels met zorg gekozen uit de gansche bemanning der vloot. Voet aan wal
+zettend, omhelsden zij elkaar als lieden die er niet op rekenden elkander weer te
+zien, en na dien plicht vervuld te hebben begonnen zij met vasten tred hun marsch.
+Tot gids diende hun een Spanjaard, een arme stakkerd, door hen te Maracaïbo gevangen
+gemaakt, die op hoop van een rijke belooning, zich bij de vrijbuiters had aangesloten;
+doch ongelukkig genoeg wist die man genoegzaam niets van de maatregelen door den Gouverneur
+genomen, terwijl ook de inlichtingen door Zijden-Draad gegeven, verre van afdoende
+konden genoemd worden; spoedig zou Montbars daarvan de bittere ondervinding opdoen.
+<span class="pageNum" id="pb190">[<a href="#pb190">190</a>]</span></p>
+<p>De gids geleidde de vrijbuiters naar den ingang van den hollen weg, doch dáár gekomen
+bleek het hun dadelijk dat het ondoenlijk was dien in te slaan, want die weg was van
+afstand tot afstand doorsneden door breede sloten voorzien van scherp gepunte staken.
+Men werd dus genoodzaakt terug te trekken en een omweg te maken in de richting van
+het woud, maar toen deden zich andere hindernissen op, door de natuur geschapen. Toch
+gelukte het hun om tot op een pistoolschot afstand een Spaansche verschansing te naderen,
+doch plotseling week de grond onder hunne voeten en zonken zij tot aan de knieën in
+een stinkenden modderachtigen poel, en op <span class="corr" id="xd33e4279" title="Bron: hefzelfde">hetzelfde</span> oogenblik werden zij overstelpt door een hagelbui van schroot uit zes kanonnen op
+hen afgeschoten. Doch ook dit was niet in staat hen tegen te houden en zij bleven
+voortrukken met zulk eene volharding, dat die zelfs de onverschrokkenste soldaten
+vrees moest inboezemen.
+</p>
+<p>—Trekt over ons heen, wij zijn overwinnaars!—schreeuwden de vrijbuiters die verminkt
+of bloedende in dien modderpoel waren gevallen.—Voorwaarts, broeders, voorwaarts!
+</p>
+<p>Ten laatste slaagden de vrijbuiters er in, om het moeras te boven te komen, waarin
+het een oogenblik scheen dat allen zouden verzinken. Thans hadden zij een vaster terrein
+bereikt, en daardoor vermeerderde hun moed; reeds geloofden zij de grootste moeielijkheden
+achter den rug te hebben, toen op eens uit het dichtste van het struikgewas dat hen
+omringde opnieuw eene geduchte losbranding op hen werd afgevuurd, terwijl tegelijkertijd
+eene batterij van vijfentwintig stukken haar schoten op hun flank uitbraakte.
+</p>
+<p>Zelfs de dappersten werden in wanorde gebracht, de anderen begonnen te aarzelen, en
+durfden niet verder te gaan, en van de voor- tot aan de achterhoede heerschte algemeene
+ontzetting. Het vuur van de batterij hield met verdubbelde kracht aan, de dood waarde
+tusschen de gelederen der vrijbuiters, die met tientallen tegelijk vielen; alles en
+allen kwamen in verwarring, en de aanvallers weken in wanorde terug naar het moeras.
+Zoo er geen hulp opdaagde, hulp zonder eenig verwijl, dan was alles verloren, en bleef
+de zege aan de Spanjaarden. Maar Montbars is er bij, Montbars heeft alles gezien.
+Gevolgd door Philippe, Michel de Baskiër, Luiwammes, de Mooie Laurent, Pierre Legrand,
+Pitrians, de Olonner en een veertigtal anderen, die allen besloten hadden te overwinnen
+of te sterven, was het hem, als door een wonder, gelukt, ongedeerd dwars door het
+terrein dat door het vuur der batterij bestreken werd, heen te komen. Eer men tijd
+had om den op den hoek geplaatste stukken op hen te richten, wierp hij zich op den
+grond langs den kant en bereikte toen de helling van de verschansing. Doch hoe deze
+te bestormen zonder ladder? Zal hij zijne stoutmoedigheid met zijn leven moeten betalen<span class="corr" id="xd33e4286" title="Bron: !">?</span> <span class="pageNum" id="pb191">[<a href="#pb191">191</a>]</span>Philippe fluistert hem iets toe, Montbars glimlacht. Plotseling wijkt het gros der
+vrijbuiters, en nemen zij de vlucht onder het uiten van angstige kreten.
+</p>
+<p>De Spanjaarden meenende dat zij nog slechts te doen hadden met het rampzalige overschot
+van een afgezonderd en ontmoedigd troepje, en alleen gehoor gevende aan hunne verblinde
+woede, stormden uit hun verschansing en vielen met het zwaard in de vuist op de gehaatte
+vijanden aan. Nu echter veranderde het tooneel. Juist op dien uitval had Montbars
+gehoopt, en de vrijbuiters keerden nu even plotseling om als zij op de vlucht schenen
+gegaan te zijn, waarna een afgrijselijk gevecht ontstond. Ook de Spanjaarden vochten
+en waren dapper maar niet zoo krachtig als hunne tegenstanders, dus ook niet bestand
+tegen een strijd van man tegen man waar geen andere wapens dienstig zijn dan de sabel
+en de dolk; zij wilden dus ten spoedigste zich terugtrekken achter hunne verschansingen,
+te meer daar hun artillerie niet kon vuren op de verwarde menigte, daar dan zoowel
+vriend als vijand zou gedood worden. Kwartier werd niet gegeven, aan genade werd niet
+gedacht, het bloed stroomde, en het werd meer een bloedbad dan een gevecht.
+</p>
+<p>Francoeur werd gewaar dat het vuur uit de verschansing had opgehouden; hij verzamelde
+een groot gedeelte van de Broeders der Kust en voerde hen aan tot hulp voor Montbars.
+Van dat oogenblik verklaarde de zege zich bepaald ten gunste der vrijbuiters, die
+over een hoop lijken binnen de verschansing drongen. Zeshonderd soldaten of inwoners
+van Gibraltar verloren in dit gevecht het leven, het overschot gaf zich op genade
+of ongenade over en werd zonder mededoogen door de overwinnaars gedood.<a class="noteRef" id="xd33e4295src" href="#xd33e4295" title="Ga naar noot 1.">1</a>
+</p>
+<p>Beschermd door een ongelooflijk geluk, had Montbars zelf niet de geringste schram
+ontvangen, doch meer dan zestig vrijbuiters waren gevallen als offers van deze overwinning,
+en meer dan het dubbele van dit aantal zoo vreeselijk gewond, dat er geen hoop bestond
+hen in het leven te behouden.
+</p>
+<p>Gibraltar werd dus genoodzaakt zich over te geven.
+<span class="pageNum" id="pb192">[<a href="#pb192">192</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e4295">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e4295src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Het verhaal van dit gevecht is streng historisch.
+</p>
+<p class="footnote cont">Gustave Aimard.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e4295src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch23" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch23.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XXIII.</h2>
+<h2 class="main">MONACO.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Na zijne aankomst te Gibraltar, had don Fernando d’Avila een allerliefst landhuis
+gehuurd, op eenige geweerschoten afstand van die stad, maar zoo geheel in het dichtste
+der bosschen verborgen, dat men zeer precies met de ligging bekend moest zijn om den
+weg daar heen te vinden. Levensbehoefte en provisie van allerlei aard waren er naar
+toe gevoerd, en voor weelderige meubileering gezorgd, want zijne bedoeling was, zoo
+er een aanval der flibustiers mocht plaats grijpen, dat huis te doen dienen als een
+wijkplaats voor zijne pupil. Zoodra dan ook de vloot der vrijbuiters in het gezicht
+kwam, haastte de Gouverneur zich om, vergezeld van eenige vertrouwde bedienden, donna
+Juana en hare voedster naar die woning te brengen, waar zij voorloopig in veiligheid
+zouden zijn. Daarna keerde hij terug om zijn post bij het te verwachten gevecht te
+betrekken, een post door hem zelf gekozen, en natuurlijk dáár waar het grootste gevaar
+bestond, echter niet dan na aan zijne vertrouwste bedienden nadrukkelijk last te hebben
+gegeven, steeds paarden gezadeld gereed te houden, om, in geval van nederlaag, met
+de beide vrouwen naar Merida te kunnen vluchten, waarheen hij zelf hen wilde geleiden,
+zoo hij zoo gelukkig mocht zijn ongedeerd aan den strijd te ontkomen.
+</p>
+<p>De beide dames bleven dus alleen achter ten prooi aan hevige ongerustheid, eene ongerustheid
+die nog vermeerderde bij het hooren van het onheilspellend gedonder van het geschut
+en het kort afgebroken geknetter van de geweerschoten, wat zij duidelijk konden onderscheiden.
+Donna Juana luisterde naar het rumoer van dien strijd, met vrees en toch ook met hoop
+doch durfde geen wenschen te uiten noch voor de eene, noch voor de andere partij;
+want bij de eene stond haar voogd, bij de andere de man dien zij liefhad. Het werd
+haar ondoenlijk stil te blijven zitten, gestadig liep zij uit het eene vertrek naar
+het andere, ging naar den tuin, dwaalde over het voorplein, in één woord deed alle
+pogingen om hare ongerustheid te bedwingen. Eindelijk ten einde raad, kon zij niet
+langer wederstand bieden aan de ontroering die dreigde haar geheel te overmeesteren,
+en besloot zij, zonder de gevolgen te bedenken, of beter gezegd juist die gevolgen
+berekenende met die slimheid der liefde waardoor alles gerechtvaardigd en alles vergoelijkt
+wordt, om op den top van het huis de vlag te hijschen, die Philippe haar als een sein
+had achtergelaten.
+</p>
+<p>—Als de Spanjaarden overwinnen,—overwoog zij bij zich <span class="pageNum" id="pb193">[<a href="#pb193">193</a>]</span>zelve,—kan dit volstrekt geen kwaad, want ik zal licht iets kunnen verzinnen, voldoende
+voor mijn voogd, om die handeling als onbeduidend te rechtvaardigen, en als de flibustiers
+in triomf hier heen komen en die vlag zien, dan zal die mij juist beschermen, daar
+het de vlag is van een hunner voornaamste aanvoerders.
+</p>
+<p>Gerustgesteld door die redeneering, nam donna Juana de vlag, die zij verborgen in
+een harer groote koffers, altijd met zich meê voerde, en tevens een lans, die zij
+met verscheidene anderen tegen den muur zag staan, en klom naar het bovenste gedeelte
+van het huis.
+</p>
+<p>In de Spaansche koloniën zijn de daken der huizen meest altijd gebouwd als te Venetië,
+en dit uit hoofde van het heerlijke klimaat; ’s avonds dienen zij dan ook gewoonlijk
+tot plaats van ontspanning. In verscheidene Amerikaansche steden maakt men die daken
+tot een soort van hangende tuinen, door ze met bloemen en heesters te versieren.
+</p>
+<p>Dat van het huis waar donna Juana vertoefde was op die wijze ingericht; men vond daar
+zelfs een prieeltje van oranje- en citroenboomen, een plekje dat door het jonge meisje
+dikwerf bezet werd, om dáár ongestoord aan hare zoete droomerijen te kunnen bot vieren,
+waarbij zij echter steeds het oog gevestigd hield op de zee, die men van deze verhevenheid
+duidelijk gewaar kon worden.
+</p>
+<p>Toen donna Juana op het terras gekomen was, kon zij zonder eenige inspanning het verwarde
+rumoer hooren van het hevige gevecht dat in het dichtste van het bosch kort in hare
+nabijheid plaats greep. Bovendien was die plek zeer gemakkelijk te onderkennen door
+een dikke wolk van rook, die boven de boomen uitsteeg.
+</p>
+<p>—O, God!—smeekte zij, vouwde vroom de handen en viel op de knieën.—Goede God! Red
+don Fernando! Genadige God! Behoud mijn dierbaren Philippe!
+</p>
+<p>Op dit oogenblik drong een nog veel heviger rumoer tot haar door; het jonge meisje
+stond op, maakte het teeken des kruises, en ging vast besloten naar het prieeltje,
+waar zij op het hoogste plekje met haar sjerp de lans vastbond die dienen moest tot
+vlaggestok. Vreesachtig keek zij om zich heen om te zien of zij door iemand was bemerkt,
+en snelde toen vlug de trap af naar beneden waar zij zich in haar kamer terugtrok.
+Het gevecht werd van lieverlede niet zoo merkbaar meer vernomen en eindelijk werd
+het geheel en al stil. Zóó verliep uur op uur in doodelijke stilte, en in dien tijd
+verkeerden donna Juana en hare voedster, volslagen onbekend met alles wat kon hebben
+plaats gehad, in onuitstaanbaren angst. De zon daalde naar den horizont, het licht
+maakte plaats voor de duisternis, en eindelijk werd het nacht zonder dat donna Juana
+er aan dacht te gaan slapen. De ongerustheid van het jonge meisje werd hoe langer
+hoe grooter, te meer daar zij letterlijk niets wist van de gebeurtenissen <span class="pageNum" id="pb194">[<a href="#pb194">194</a>]</span>van den afgeloopen dag. Toch had don Fernando bij het afscheid haar vast beloofd dat
+hij, ingeval hij zelf niet kon komen, iemand zou zenden om haar te berichten hoe de
+aanval der vrijbuiters was afgeloopen. Vierentwintig uren waren nu reeds sinds dat
+tijdstip verstreken, en nog was geen sterveling opgedaagd.
+</p>
+<p>Het werd ochtend en tegen acht uur steeg de angst van donna Juana dermate, dat zij
+zich niet langer kon bedwingen, zoodat zij besloot, het kostte wat het wilde, berichten
+te gaan inwinnen. Zij luisterde niet langer naar de smeekingen harer duenna, zij sloeg
+geen acht op al de door de bedienden geopperde bezwaren, die haar met tranen in de
+oogen bezwoeren nog wat te wachten. Vastberaden kleedde zij zich in mansgewaad, stak
+een dolk en een paar pistolen in haar gordel en gelastte dat men een paard zou zadelen.
+Er stonden verscheidene paarden gezadeld en getuigd, gereed; maar donna Juana wist
+dit niet, want de order daarvoor was door don Fernando in hare afwezendheid gegeven;
+om tijd te winnen zorgden de bedienden er wel voor die bijzonderheid aan donna Juana
+mede te deelen, en tot nog langer verwijl gingen zij naar den corral om dáár een paard
+te halen. Daardoor verliepen nog ettelijke minuten, en in dien tusschentijd liep donna
+Juana haastig over het plein, luisterende naar het minste gerucht, en steeds met stijgenden
+angst.
+</p>
+<p>Plotseling vernam zij een vrij hevig geraas in de struiken en een twaalftal mannen
+drongen er door heen, onder welke zij don Fernando d’Avila gewaar werd. Het jonge
+meisje ijlde naar de poort, en haastte zich die open te maken. De vluchtelingen, want
+dat zij niet anders waren toonden hunne gehavende en met bloed bevlekte kleederen
+en hunne bleeke gezichten, drongen overhaast naar het plein waarvan de poort onmiddellijk
+achter hen werd gesloten. Don Fernando d’Avila was gewond; hij liep moeielijk, leunende
+op zijn degen en ondersteund door een zijner onderhoorigen; zoodra hij donna Juana
+in het oog kreeg, uitte hij een kreet van vreugd.
+</p>
+<p>—Heer, mijn God, zij gedankt! Ik kom nog in tijds. Paarden, in ’s hemels naam, paarden!
+Dadelijk, dadelijk paarden!!
+</p>
+<p>Maar na die woorden zonk hij ineen, en viel zonder bewustzijn ter aarde; zijne krachten
+waren eerder bezweken dan zijn moed. Donna Juana snelde hem te hulp. Don Fernando
+bloedde hevig uit twee vervaarlijke wonden; er viel dus op dit oogenblik niet aan
+vluchten te denken.
+</p>
+<p>Het jonge meisje gelastte dat men haar voogd in huis moest dragen, en hield zich terstond
+onledig met al de verzorging die zijn toestand vereischte, terwijl zij de verpleging
+der overige gekwetsten aan na Cigala overliet. Die arme lieden waren er niet veel
+beter aan toe dan hun bevelhebber; allen waren in meerderen of minderen graad gewond,
+en overal waar zij gestaan hadden, was op den grond <span class="pageNum" id="pb195">[<a href="#pb195">195</a>]</span>een bloedig spoor zichtbaar. Het mocht een wonder genoemd worden dat zij het huis
+nog hadden kunnen bereiken, zoozeer waren allen uitgeput en verzwakt.
+</p>
+<p>Thans behoefde men zich niet meer in pijnigende onzekerheid te achten, thans was iedere
+twijfel opgeheven; men behoefde slechts één blik te werpen op het rampzalige voorkomen
+van die lieden, die blik was even voldoende als het uitgebreidste rapport. De zege
+der flibustiers stond met duidelijke letters op hunne door angst en vrees verwrongene
+gelaatstrekken en in hunne schuw dwalende en verbijsterde oogen te lezen. Door de
+goede zorgen van donna Cigala, vonden zij een rustplaats op bossen stroo in een schuur,
+en werden zij dáár verzorgd en hunne wonden verbonden. De flauwte van don Fernando
+was alleen veroorzaakt door bloedverlies en overmaat van vermoeidheid bij eene overhaaste
+vlucht door genoegzaam ondoordringbare bosschen, doch spoedig kwam hij weder bij.
+Hij bedankte donna Juana en wilde toen opstaan doch het jonge meisje hield hem terug
+en zei op meewarigen toon:—Daarvoor zijt gij nog veel te zwak. Gij moet eerst eenige
+uren uitrusten.
+</p>
+<p>—Uren! Geen enkele seconde!—viel hij heftig uit<span id="xd33e4335">.</span>—Men vervolgt ons, dit weet ik zeker, wij moeten vluchten, ijlings vluchten. Als ik
+te zwak ben om te paard te stijgen, moet men er mij maar op binden, maar ik herhaal
+het u, kindlief, wij moeten dadelijk vluchten, ieder minuut die ge verliest is een
+minuut minder van uwe vrijheid.
+</p>
+<p>—Goed, daar gij het eischt zal ik gehoorzamen.
+</p>
+<p>—Ja, ja, doe zoo! Waar zijn de anderen?
+</p>
+<p>—Zij liggen op stroo in een schuur.
+</p>
+<p>—Goed, uwe bedienden moeten zich wapenen. Haast je! Haast je!
+</p>
+<p>Op eens stond hij op van de rustbank waar hij lag, scheen een oogenblik scherp te
+luisteren en riep toen met eene onbeschrijfelijke uitdrukking van wanhoop<span id="xd33e4344">:</span>—O! Mijn God! Het is te laat, te laat! Daar zijn zij! Sluit de poorten! Barrikadeer
+alles of gij zijt verloren!
+</p>
+<p>En ondanks al de pogingen van donna Juana om hem tegen te houden, wilde hij naar buiten
+om de bedienden te wapen te roepen. Van onder de struiken werd een kort afgebroken
+geblaf gehoord, dat snel het huis naderde. Kort daarna werd men een grooten hond gewaar,
+die met opstaande haren, de tong uit den bek, en den neus langs den grond, kwam aanhollen
+alsof hij een spoor volgde, daarop werd herhaaldelijk de stem van een man vernomen
+die, nog onzichtbaar, in het Fransch het dier toeriep:—Zoek, Monaco, zoek, brave hond.
+</p>
+<p>Bij de poort gekomen, bleef het dier staan, om bijna nog verwoeder te blaffen.
+</p>
+<p>—Vervloekt beest!—brulde don Fernando woedend.—Door dat dier is ons spoor ontdekt,
+en vallen wij onzen vijanden in handen.
+<span class="pageNum" id="pb196">[<a href="#pb196">196</a>]</span></p>
+<p>Hij trok een pistool uit zijn gordel, en loste het op den hond, maar het schot was
+niet goed gemikt en de hond bleef ongedeerd.
+</p>
+<p>—O! Wat hebt ge nu gedaan!—kermde donna Juana<span id="xd33e4355">.</span>—Dát is onze ondergang.
+</p>
+<p>Don Fernando liet in wanhoop het hoofd op de borst zinken.
+</p>
+<p>—Blijf daar, Monaco,—zoo liet die stem zich weer hooren.—Koest, beste hond, koest,
+wij komen!
+</p>
+<p>Een aanval op het huis scheen nu onvermijdelijk. De Spanjaarden waren vast besloten
+zich tot het uiterste te verdedigen, en de gedachte zich over te geven kwam zelfs
+niet bij hen op, want zij wisten te goed wat zij van hunne woeste tegenstanders te
+wachten hadden.
+</p>
+<p>Even als te Maracaïbo was het Philippe’s eerste zorg geweest na zijne komst te Gibraltar
+om, geleid door Zijden-Draad die hem tot gids moest dienen, te hollen naar de woning
+van donna Juana. Maar weer wachtte hem dezelfde teleurstelling. Het huis was verlaten.
+Tevergeefs vloog de jonge man van de eene kamer naar de andere; overal en telkens
+bleek hem duidelijk dat er een overhaast vertrek had plaats gegrepen, en de jonge
+dame was ook hier nergens te vinden. Philippe raapte een zakdoek op die op een der
+meubels lag en zeker vergeten was, een zakdoek nog vochtig van de tranen die donna
+Juana zeker bij haar vertrek gestort had. Philippe drukte er herhaaldelijk een kus
+op, en ging wanhopig heen, niet wetende waarheen hij nu zijne schreden zou richten.
+</p>
+<p>—Wel weet ik,—zei Zijden-Draad tegen hem,—dat don Fernando hier in den omtrek een
+landhuis heeft, maar wáár, dat zou ik niet kunnen zeggen, want ik ben er nooit geweest.
+</p>
+<p>—Wat te doen?—mompelde Philippe en drukte den zakdoek tegen zijne lippen, alsof het
+fijne weefsel in staat ware voor hem het raadsel op te lossen van het tegenwoordige
+verblijf zijner beminde.
+</p>
+<p>—Wacht eens,—riep op eens Zijden-Draad.—Daar valt mij iets in! Nog is alles niet verloren!
+</p>
+<p>—Wat wil je daarmee zeggen?—vroeg Philippe haastig.
+</p>
+<p>—Laat mij maar begaan. Misschien krijgt gij straks weer eenige hoop.
+</p>
+<p>De jongen had Tributor in het oog gekregen, die, gevolgd door zijn hond Monaco, jacht
+maakte op de Spanjaarden.
+</p>
+<p>—Hei! Tributor!—schreeuwde de jongen.
+</p>
+<p>De pandeling keek om en vroeg:—Wat wil je van mij?
+</p>
+<p>—Ik? Niets,—gaf de jongen ten antwoord,—maar kapitein d’Ogeron heeft je iets te zeggen.
+</p>
+<p>—Hier ben ik,—hernam de pandeling.—Hier, Monaco!
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure p196width"><img src="images/p196.jpg" alt="Bij de poort gekomen bleef het dier staan. Don Fernando trok een pistool uit zijn gordel en loste het op den hond.—Blz. 196." width="487" height="720"><p class="figureHead">Bij de poort gekomen bleef het dier staan. Don Fernando trok een pistool uit zijn
+gordel en loste het op den hond.—Blz. 196.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb196b">[<a href="#pb196b">196</a>]</span></p>
+<p>De reus liep dadelijk naar Philippe aan wien hij zeer was gehecht, <span class="pageNum" id="pb197">[<a href="#pb197">197</a>]</span>sinds de kapitein hem een grooten dienst had bewezen.—Wat verlangt gij, kapitein?
+</p>
+<p>—Ik?—werd met verwondering gevraagd.
+</p>
+<p>—De kapitein,—haastte Zijden-Draad zich in plaats van Philippe te antwoorden,—zou
+wel eens willen weten of Monaco zulk een goede speurhond is als door jou wordt beweerd.
+</p>
+<p>—Wel drommels! ’t Kost weinig <span class="corr" id="xd33e4388" title="Bron: moeit">moeite</span> om dat te bewijzen,—verzekerde de reus, die met welgevallen zijn hond streelde.—Neem
+er de proef maar van op menschen of op dieren. Breng hem op het spoor en hij zal het
+volgen.
+</p>
+<p>—Dat zullen we dan eens zien<span id="xd33e4393">,</span> ouwe jongen. Kom met ons mee, als de hond het spoor volgt, waarop wij hem zullen
+brengen, en dit tot het eind volhoudt, dan kan je er duizend francs mee verdienen.
+Staat je dit aan?
+</p>
+<p>—Of het! Want ’t is net zoo goed alsof ik die duizend francs reeds in mijn zak heb.
+</p>
+<p>—Ba! Wat een gebluf op zoo’n hond!
+</p>
+<p>—Monaco is een zeer goed dier,—antwoordde de reus eenigszins geraakt<span>,</span>—en bluffen is mijn gewoonte niet.
+</p>
+<p>—Nu, ook al goed, kom maar mee.—Daarop wendde de jongen zich tot Philippe, en vervolgde:—Die
+hond zal ons terug doen vinden wat wij verloren hebben.
+</p>
+<p>—O!—uitte de kapitein.—Als zoo iets mogelijk was!
+</p>
+<p>—Wat belet ons het te beproeven?
+</p>
+<p>—Jij hebt gelijk,—luidde het gejaagde antwoord.—Dit moeten wij doen.
+</p>
+<p>—Volg mij!—hernam de jongen.
+</p>
+<p>Zij sloegen de richting in naar het vrije veld; maar na eene opmerking van Zijden-Draad,
+dat men waarschijnlijk genoodzaakt zou wezen zich een heel eind van de stad te verwijderen,
+dacht Philippe dat het niet kwaad zou zijn zich door eenige vrijbuiters te doen vergezellen
+en klampte onder weg achtereenvolgens een dertigtal aan, die dadelijk bereid waren
+hem te volgen. Buiten de stad werd stil gehouden en door den reus gevraagd:
+</p>
+<p>—Welken kant moeten wij op?
+</p>
+<p>—Dat moet <span class="corr" id="xd33e4412" title="Bron: jou">jouw</span> hond weten,—antwoordde de jongen,—hij is nu onze gids.
+</p>
+<p>—Hier,—zei Philippe tegen den reus.—Hier heb je een doek, laat je hond dien beruiken.
+</p>
+<p>—Doe nu je best, oude jongen,—voegde Zijden-Draad er bij,—want denk er aan, duizend
+francs zijn er mee gemoeid.
+</p>
+<p>—Hou jij je er maar buiten,—hernam de reus bits,—ik heb immers al gezegd dat het net
+zoo goed is alsof ik die in mijn zak heb.
+<span class="pageNum" id="pb198">[<a href="#pb198">198</a>]</span></p>
+<p>Toen nam hij den hond bij den nek, hield hem den doek voor en streelde hem<span id="xd33e4422">.</span>
+</p>
+<p>—Zoeken, Monaco, zoeken! Pak aan, beste hond, pak aan!
+</p>
+<p>Monaco snoof herhaaldelijk langs den zakdoek, begroef er zijne snoet in en wentelde
+de doek eenigen tijd in alle richtingen om; toen stak hij zijn kop in de hoogte, en
+keek zijn meester aan met oogen die naar men zou gewaand hebben, getuigden van menschelijk
+begrip. Tributor liet het dier los. De hond liep dadelijk met den neus op den grond
+in een cirkel rond en deed dit eenige keeren, doch telkens werd de cirkel kleiner.
+Op eens bleef hij stilstaan, stak den kop in de hoogte, scheen de lucht op te snuiven,
+blafte een paar malen kort afgebroken, keek toen zijn meester aan, en liep recht voor
+zich uit met de snelheid van een pijl.
+</p>
+<p>—Het spoor is gevonden,—verzekerde Tributor.
+</p>
+<p>—Dan op weg! Op weg!—riep Philippe.
+</p>
+<p>De vrijbuiters snelden den hond achterna. Het was kort bij zeven uur ’s avonds toen
+de jongen Tributor in het oog had gekregen en op de gedachte gekomen was of Monaco
+ook van dienst zou kunnen wezen; nu stond de zon dus reeds gereed onder te gaan. Ondanks
+dit late uur aarzelden de flibustiers geen oogenblik verder te gaan. ’s Ochtends tegen
+twee uur begon de hond, die men aan een lange lijn vasthield, daar men vreesde hem
+in de duisternis uit het oog te verliezen, teekenen van onrust te geven, en telkens
+kwam hij weer terugloopen.
+</p>
+<p>—Hier schijnt het spoor zich te kruisen,—merkte Tributor op.—Het beste zou zijn dat
+wij hier bleven tot het dag wordt.
+</p>
+<p>Niemand had daar iets tegen; zulk een dwaaltocht, uren achtereen, over bijna onbegaanbare
+wegen, had, zooal niet den moed, dan toch de krachten zelfs van den sterkste te zeer
+aangetast, en ook Philippe ondervond dit daar hij halfdood van moeheid was. Men bleef
+dus waar men was, en ieder zocht een geschikt plekje om zoo goed als kwaad het ging,
+er den nacht door te brengen. Niet lang daarna waren allen in een gerusten slaap gedompeld.
+Bij het krieken van den dag werden zij wakker. Die enkele uren van gezonden slaap
+waren genoegzaam voor hen om zich verfrischt en weer flink te gevoelen. De hond werd
+nu opnieuw losgelaten, nadat men het dier nogmaals den zakdoek had laten besnuffelen.
+Een paar minuten later had Monaco het spoor teruggevonden en rende even hard voort
+als den vorigen avond, gevolgd door al de vrijbuiters, met Tributor aan hun spits,
+die telkens schreeuwde:
+</p>
+<p>—Pak ze, Monaco, pakken als een brave hond!
+</p>
+<p>Die tweede tocht duurde lang; eerst tegen acht uur hoorden zij den hond, dien zij
+reeds eenige minuten uit het oog hadden verloren, verwoed blaffen.
+<span class="pageNum" id="pb199">[<a href="#pb199">199</a>]</span></p>
+<p>—Ginds is iets aan de hand,—verzekerde Tributor.—Monaco staat.
+</p>
+<p>—Dan dadelijk er op los!—gelastte Philippe hijgend.
+</p>
+<p>Tributor hitste den hond opnieuw aan, en toen viel plotseling een schot.
+</p>
+<p>—Carambo!—vloekte de reus, die een sprong deed als een tijger.—Daar vermoordt men
+mijn hond. Koest, Monaco, koest, wij komen, wij komen!
+</p>
+<p>Steeds bleef de hond even verwoest blaffen, en op eens bevonden de vrijbuiters zich
+buiten het bosch vóór een huis, en vlak bij de poort waar Monaco nog altijd stond.
+</p>
+<p>—Nu geloof ik toch dat wij aan het eind van het spoor gekomen zijn, he?—vroeg Tributor
+met voldoening.
+</p>
+<p>—Wel drommels,—viel Zijden-Draad uit.—Zoo’n tweede hond is er niet! En wat heb ik
+dat netjes verzonnen!
+</p>
+<p>—Blijft allen staan!—gelastte Philippe.
+</p>
+<p>Hij trad vooruit, nam het huis nader op, en spoedig teekende zijn gelaat hoe gelukkig
+hij zich gevoelde, daar hem de vlag in het oog was gevallen die boven uit het prieeltje
+wapperde.
+</p>
+<p>—Eindelijk! Eindelijk!—riep hij uit.—Goddank, ik heb haar teruggevonden!
+</p>
+<p>Zonder een oogenblik te bedenken welk eene onvoorzichtigheid hij beging, liep hij
+regelrecht naar het huis, waaruit hem barsch werd toegeroepen:—Wie daar?
+</p>
+<p>—Goed vriend,—luidde onmiddellijk het antwoord.
+</p>
+<p>—Ik heb geen vriend onder de ladrones. Terug of ik schiet!
+</p>
+<p>De vrijbuiters voorzagen dat het tot een gevecht zou komen, en hielden hunne wapens
+gereed. Maar wat niemand verwacht had, gebeurde; na die ruwe toespraak bleef het een
+vrij lange poos zeer stil en daarna werden plotseling de luiken van het tralievenster
+weg geschoven, en verschenen twee personen; een daarvan was don Fernando d’Avila,
+de tweede donna Juana, nog altijd in manskleederen. Philippe was op het punt naar
+de jonge dame toe te ijlen, doch een wenk van haar hield hem terug.
+</p>
+<p>—Wat verlangt gij?—vroeg don Fernando op somberen toon.
+</p>
+<p>—Dat dit huis door u wordt overgegeven, waar gij u toch niet kunt staande houden!—gaf
+Philippe ten antwoord.
+</p>
+<p>—Ons aan u overgeven!—hernam de Gouverneur schamper en bits.—Dan is het beter te sneven
+met de wapens in de hand.
+</p>
+<p>—Uw leven en dat van allen die er zich in bevinden zal gespaard blijven, en uw goederen
+onaangeroerd.
+</p>
+<p>—Ja, gespaard zooals dat van de inwoners van Maracaïbo en Gibraltar, en zoo zou het
+ook met onze goederen gaan. Welken waarborg geeft gij mij voor de nakoming van die
+belofte?
+<span class="pageNum" id="pb200">[<a href="#pb200">200</a>]</span></p>
+<p>—Mijn woord van eer, caballero, het woord van ridder Philippe d’Ogeron.
+</p>
+<p>Een oogenblik heerschte er stilzwijgen. Don Fernando deed, hoezeer met groote moeite
+en leunend op zijn degen een schrede voorwaarts en zei:—Luister naar mij.
+</p>
+<p>De jonge man naderde.
+</p>
+<p>—Ik ben,—hernam de Gouverneur steeds even somber,—de voogd van deze jonge dame; zij
+heeft mij zoo even bekend dat zij u liefheeft; hoe en waar die liefde ontstaan is,
+kan ik nu op dit oogenblik niet nader onderzoeken; zij zegt dat gij een man van eer,
+en een echt edelman zijt. Wilt gij er een eed op doen dat zij door u gerespecteerd
+en beschermd zal worden?
+</p>
+<p>—Dat zweer ik!
+</p>
+<p>—Ik aanvaard dien eed, ik vertrouw op uw woord! Tegenover stervenden liegt men niet,
+en ik ga sterven.
+</p>
+<p>—Mijnheer!—kreet de jonge dame.
+</p>
+<p>—Stil, stil, donna Juana, wij hebben geen tijd te verliezen, laat mij uitspreken.
+Die jonge dame hier is mij, toen zij nog een zeer klein kind was<span>,</span> toevertrouwd door den hertog de Penaflor; in deze portefeuille zult gij de stukken
+vinden die de waarheid bewijzen van wat ik u daar gezegd heb. Neem die portefeuille
+aan.
+</p>
+<p>Bij die woorden haalde hij een portefeuille uit zijn zak en stelde die aan Philippe
+ter hand.—Gij zweert dus dat gij uw woord trouw zult blijven?—hernam de oude man op
+plechtigen toon.
+</p>
+<p>—Dat zweer ik niet alleen wat betreft donna Juana, maar ook ten opzichte van uwe metgezellen
+en in de eerste plaats van u zelven.
+</p>
+<p>—O! Wat mij betreft dat is onnoodig, ik zal wel voor mij zelven weten te zorgen,—verzekerde
+hij met droeven glimlach.—Ik roep God tot getuige dat ik gedurende mijn gansche leven
+getrouw mijne plichten als Christen en als soldaat ben nagekomen. Ik ga dus den dood
+tegemoet zonder mij iets te verwijten te hebben. Donna Juana, maak de poort open.—Haastig
+werd door haar daaraan voldaan.—Komt allen hier,—riep don Fernando met luider stem
+tot zijne manschappen.—Werpt uwe wapenen weg, gij allen zijt gevangenen.
+</p>
+<p>—Neen,—sprak Philippe dadelijk daarop tot de soldaten die zich achter hun bevelhebber
+geschaard hadden.—Behoudt uwe wapenen, dappere kerels, gij zijt allen vrij.
+</p>
+<p>—Gaat, gaat, kinderen!—uitte de Gouverneur, en groette hen met de hand.—Maakt u het
+zoo goedgunstig verleende verlof ten nutte om je zoo spoedig doenlijk in veiligheid
+te stellen,—en toen hij bemerkte dat zij aarzelden, zeker uit gehechtheid aan hun
+meester, werd er door hem bijgevoegd op een toon die geen weerspraak gedoogde:—Gaat,
+ik wil en gelast het.
+</p>
+<p>Toen snelden de arme duivels naar het heestergewas, waar zij <span class="pageNum" id="pb201">[<a href="#pb201">201</a>]</span>spoedig tusschen de struiken verdwenen, zonder dat een der vrijbuiters zich verwaardigd
+had het hoofd om te draaien en hen na te kijken.
+</p>
+<p>—Mijnheer,—hernam de Gouverneur,—ik betuig u mijn dank voor uwe loyaliteit. Donna
+Juana, leef gelukkig, blijf altijd aan mij denken, ik heb je als een vader liefgehad.
+</p>
+<p>—O! Neen!—snikte het meisje dat zich in zijne armen wierp.—Zóó zullen wij niet scheiden.
+</p>
+<p>Hij lachte droevig, en mompelde terwijl hij haar omhelsde:
+</p>
+<p>—Eer dan ge denkt, arm kind! Mijn zegen schenk ik je!
+</p>
+<p>Hij schoof haar van zich af en wendde zich tot Philippe die onbeweeglijk voor hem
+stond en hem oplettend gadesloeg.
+</p>
+<p>—Een oud krijgsman zooals ik, vraagt geen kwartier, en geeft zijn degen aan niemand
+over, zelfs niet aan zulk een dapper edelman als gij. Vaarwel, alles wat ik heb <span class="corr" id="xd33e4488" title="Bron: lief gehad">liefgehad</span>! Leve Spanje!…
+</p>
+<p>En eer men kon vermoeden wat zijn voornemen was, trok hij een pistool uit zijn gordel
+en schoot zich door het hoofd. Donna Juana slaakte een kreet van wanhoop en snelde
+naar hem toe, doch viel bewusteloos in de armen van Philippe.
+</p>
+<p>—Kameraden, bewaart het stilzwijgen over alles wat hier is voorgevallen,—verzocht
+hij aan de vrijbuiters.
+</p>
+<p>—Dat zweren wij!—verklaarden zij, daar allen zich getroffen gevoelden door deze zoo
+tragische als onvoorziene gebeurtenis.
+</p>
+<p>—Waarachtig!—uitte Tributor.—Het is jammer dat hij zich gedood heeft, want zoo waar
+ik leef, hij was een dapper soldaat. Koest, Monaco, koest, brave hond.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch24" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch24.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XXIV.</h2>
+<h2 class="main">TEN EINDE RAAD.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Sedert de verovering van Gibraltar was een maand verloopen; de vrijbuiters waren teruggekeerd
+naar Maracaïbo, en die terugtocht geleek meer op eene vlucht dan op een zegetocht.
+Zoo was het ook; de flibustiers hadden werkelijk de vlucht genomen, niet voor menschen
+maar voor een veel geduchteren en onverbiddelijken vijand, de zwarte pest!
+</p>
+<p>Met een paar woorden moeten wij ophelderen waardoor die ontstaan, en hoe het dus noodzakelijk
+was geworden voor de vrijbuiters om met den meesten spoed terug te trekken.
+</p>
+<p>De Spaansche gevangenen waren in een verwarden troep opeengehoopt <span class="pageNum" id="pb202">[<a href="#pb202">202</a>]</span>in de kerken; vrouwen, kinderen, grijsaards, zelfs de slaven, allen bevonden zich
+daar door elkander. Waren zij eenmaal achter slot en grendel, dan bemoeide men zich
+verder niet met hen, en dus stierven zij van honger en gebrek, zonder dat hunne erbarmelijke
+klachten de vrijbuiters één oogenblik weerhielden bij de plundering die, naar hunne
+gewoonte, stelselmatig en geregeld geschiedde en uitgevoerd werd met eene onbaatzuchtigheid
+die men bij zulke lieden niet zou hebben verwacht, daar al de buit in massa werd bijeengebracht,
+in afwachting van de verdeeling, volgens het daarvoor bestaande reglement.
+</p>
+<p>In de eerste dagen had men de lijken der Spanjaarden neergegooid in booten die geen
+dienst meer konden doen, en die vaartuigen als zij vol waren in zee gesleept en doen
+zinken; maar spoedig vonden de vrijbuiters dit een vervelend en tevens een zeer walgelijk
+werk, daarom hielden zij daarmee op; vandaar dat, zoowel de gevangenen die in de kerken
+van honger waren omgekomen, als de vrijbuiters die iederen dag in de huizen der stad
+stierven tengevolge van de bekomene wonden, zelfs niet door de geringste laag aarde
+werden bedekt, en tot aas dienden voor de insecten en de roofvogels. Die even stuitende
+als roekelooze onbezorgdheid moest door allen weldra duur worden betaald, want het
+natuurlijke gevolg in een zoo warm klimaat was, het uitbreken van een pestziekte.
+Een zeer groot aantal der vrijbuiters stierf daaraan bijna oogenblikkelijk, en nog
+verscheidene anderen bezweken daar hunne oude wonden weer openbraken en daarin koudvuur
+ontstond. Eindelijk werd de sterfte zoo groot, dat de vrijbuiters begrepen hoe een
+langer verblijf geen ander gevolg kon hebben, dan hun totalen ondergang, zoodat geen
+hunner het Schildpaddeneiland ooit weer zou betreden.
+</p>
+<p>Montbars gaf dus order te vertrekken; doch eer men onder zeil ging, zond hij eenige
+vrijbuiters naar de in de bosschen verscholene vluchtelingen om hun aan te kondigen
+dat zij binnen twee dagen tien duizend piasters moesten opbrengen, daar hij anders
+de stad aan de vlammen zou prijs geven. Die twee dagen verliepen zonder dat het geld
+in zijn bezit kwam, en even onverbiddelijk als altijd, deed Montbars de stad in brand
+steken. De weinige inwoners die er nog achter waren gebleven, wierpen zich toen vóór
+de voeten van den onbarmhartigen vrijbuiter, en beloofden een losgeld te betalen tweemaal
+grooter dan de <span id="xd33e4508">geëischte</span> som, zoo hij er in toestemde dat de stad verder gespaard bleef. Montbars vergunde
+hun het gevraagde uitstel en de twintigduizend piasters werden na afloop daarvan hem
+ter hand gesteld, doch ongelukkig genoeg was toen de stad reeds voor meer dan de helft
+verwoest. Aldus werd door de vrijbuiters vaarwel gezegd aan de ongelukkige stad Gibraltar,
+waar zij niets achterlieten dan puin en lijken!<a class="noteRef" id="xd33e4511src" href="#xd33e4511" title="Ga naar noot 1.">1</a>
+<span class="pageNum" id="pb203">[<a href="#pb203">203</a>]</span></p>
+<p>De bewoners van Maracaïbo hadden inmiddels hunne huizen weder betrokken, doch werden
+opnieuw tot wanhoop gebracht door den terugkeer van Montbars en de zijnen, en zij
+hadden daarvoor maar al te zeer reden, want hij legde hun eene schatting op van dertigduizend
+piasters, als afkoop eener hernieuwde plundering. Smeekingen hielpen niet, aan verzet
+viel niet te denken, en dus bleef er voor de inwoners niet anders over dan zich te
+onderwerpen.
+</p>
+<p>Maracaïbo werd toen door de vrijbuiters bezet, en terwijl de voornaamste handelaars
+van die stad zich beijverden het geëischte losgeld bijeen te krijgen, begonnen de
+vrijbuiters, onder voorgeven dat kloosters en kerken niet begrepen waren in de geslotene
+overeenkomst, met een ijver een betere zaak waardig die gewijde plaatsen van alles
+te berooven; de kostbaarheden van het altaar, de kruisbeelden, de gewijde vaten, tot
+zelfs de klokken werden door hen weggevoerd, terwijl zij sarrend op de schuchtere
+aanmerkingen der inwoners ten antwoord gaven, dat dit alles hun moest dienen bij de
+oprichting op het Schildpaddeneiland van eene kapel gewijd aan Onze Lieve Vrouwe van
+de Overwinning. Eindelijk was men er in geslaagd de dertigduizend piasters te kunnen
+betalen, en bovendien werden aan de vrijbuiters vijfhonderd ossen afgestaan als victualie
+voor de vloot, daar de inwoners hoopten op die wijze des te eerder van hen ontslagen
+te zullen worden.
+</p>
+<p>Voor den eersten keer hielden de flibustiers trouw hun woord; zij maakten aanstalten
+om spoedig en voor goed de streken te verlaten, die zoo erbarmelijk door hen waren
+verwoest, toen Montbars zeer plotseling van Francoeur, die door hem op een brigantijn
+ter verkenning was uitgezonden, vernam, dat een talrijk Spaansch eskader in het gezicht
+der kust kruisende was. Die tijding, hoogst waarschijnlijk door hem verwacht, deed
+Montbars bijzonder veel genoegen, en dadelijk wijzigde hij nu zijne plannen omtrent
+het vertrek. De vermaarde vrijbuiter kende veel te goed de mannen die onder zijn bevel
+stonden om niet te weten, dat roem voor hen weinig beteekende als die niet gepaard
+ging met voordeel, en eveneens dat hij behoedzaam en voorzichtig moest handelen om
+geen gevaar te loopen van door hen aan zijn lot te worden overgelaten, wanneer men
+bij het verlaten van het meer in de noodzakelijkheid zou worden gebracht, den strijd
+te aanvaarden waartoe de Spaansche admiraal hen trouwens hoogst waarschijnlijk wel
+zou dwingen.
+</p>
+<p>Nu was het juist de hoop dat het tot zulk een strijd zou komen, dat Montbars het gansche
+plan tot deze expeditie had ontworpen, eene expeditie, tot nu toe met zooveel stoutmoedigheid
+als beleid door hem volgehouden, eene expeditie ook, die zulke enorme voordeelen voor
+de deelhebbers had opgeleverd. Onmiddellijk liet hij de toebereidselen tot het vertrek
+staken, kondigde aan dat de vijand <span class="pageNum" id="pb204">[<a href="#pb204">204</a>]</span>met aanzienlijke macht bij den ingang van het meer was komen opdagen, en voegde er
+bij dat met het oog op de gebeurtenissen die verwacht moesten worden, de verdeeling
+van den buit niet zou geschieden op het Koe-eiland, zooals eerst overeen was gekomen,
+maar dadelijk hier te Maracaïbo, zoodat dus ieder terstond in het bezit gesteld van
+zijn deel der veroverde schatten, des te feller zijne bezitting zou verdedigen, zoo
+het tot een gevecht met de Spanjaarden mocht komen.
+</p>
+<p>Dit besluit werd zeer goed opgenomen door de vrijbuiters, daar zij, ondanks hun vertrouwen
+in hunne aanvoerders, toch er zeer op gesteld waren hoe eer hoe beter te kunnen beschikken
+over hun deel in den behaalden buit. Er werd dus eene algemeene samenkomst gelast
+van al de vrijbuiters, op den volgenden dag ’s ochtends acht uur in de voornaamste
+kerk van Maracaïbo, die voor dit doel behoorlijk werd ingericht. Op het bepaalde uur
+waren reeds al de vrijbuiters gewapend in de kerk gekomen, en hadden zij zich zwijgend
+rechts en links in het gelid geplaatst; dicht bij het koor waren banken gezet voor
+de aanvoerders van de expeditie, die daar plaats namen, al naarmate hunne bemanning
+aankwam. Midden in de kerk was een ontzaglijke hoop goederen en zaken van allerlei
+aard bijeengebracht; dit was de buit en de opbrengst van de dubbele plundering te
+Maracaïbo en te Gibraltar.
+</p>
+<p>Eerst hoorden de flibustiers de mis aan in stille aandacht en als geloovige lieden;
+geknield op de zerken, deden zij hunne gebeden en bleven in die houding al den tijd
+dat de dienst aanhield, eerst opstaande toen de geestelijken zich in de sacristie
+hadden teruggetrokken. Toen stond ook de admiraal van zijn zetel op, besteeg de trappen
+van het hoofdaltaar, en zwoer met de hand op het evangelie, dat hij niet het minste
+of geringste had achtergehouden van den algemeenen buit, en dat hij geen aanspraak
+maakte op een grooter aandeel dan hem toekwam volgens de bepalingen van het reglement
+der vereeniging zooals die waren opgenomen in de monsterrol.
+</p>
+<p>Na de vervulling van die plechtigheid, ging men over tot de berekening van den buit,
+en het gezamenlijke bedrag, met inbegrip van alles, ook van de kleinodiën en het gebroken
+zilverwerk, dat geschat werd op tien kronen per pond, werd gesteld op de hoogst aanzienlijke
+som van zeshonderd en zestigduizend piasters, een bedrag gelijkstaande met een millioen,
+achtmaal honderd duizend gulden, nog ongerekend vijftig duizend piasters, dus nog
+honderd vijftig duizend gulden, als opbrengst van de plundering door de matrozen afzonderlijk
+gedaan, en die volgens aangenomen gebruik, aan hen werden afgestaan.
+</p>
+<p>Nadat het deel des Konings was afgezonderd, ontving ieder voor zich zijn aandeel,
+doch vooraf was ingehouden de vergoeding toekomende aan de gewonden, en de belooningen
+van de chirurgijns <span class="pageNum" id="pb205">[<a href="#pb205">205</a>]</span>der vloot, welke beide uitkeeringen in geld of in slaven werden voldaan, en ook nog
+het deel voor de gesneuvelden of overledenen, dat aan hunne verwanten of vrienden
+moest worden afgestaan, na behoorlijk ingeleverde bewijsstukken. Het doet ons goed
+te kunnen verzekeren dat al die verrichtingen aangevangen in goed vertrouwen op hunne
+aanvoerders, eindigden zonder den minsten twist en tot volkomen bevrediging van een
+ieder.
+</p>
+<p>Nadat al de onderhoorigen vertrokken en slechts de gezagvoerders in de kerk gebleven
+waren, die ook aanstalten maakten heen te gaan, werden zij daarin tegengehouden door
+een wenk van den ridder de Grammont die hun toeriep:—Een oogenblik, Broeders! Ik heb
+nog aan het oordeel van den raad eene zeer gewichtige zaak te onderwerpen.
+</p>
+<p>—Spreek!—antwoordde de admiraal uit aller naam.—Wij luisteren naar je.
+</p>
+<p>—Er is immers bij de monsterrol bepaald dat al wat op de Spanjaarden mocht worden
+buit gemaakt, met inbegrip der slaven, gelijkelijk door ons moet worden verdeeld?
+</p>
+<p>—Zeer zeker is dit bepaald, en staat het beschreven in de monsterrol,—bevestigde Montbars.
+</p>
+<p>De flibustiers begonnen aan die zaak hunne aandacht te wijden; Grammont wisselde met
+Philippe een tartenden blik, en vervolgde met sarrenden glimlach:—Hoe komt het dan
+dat een van ons, een zeer voornaam officier der vloot, een man, in één woord, die
+èn om zijn rang èn om zijn naam ten voorbeeld moest strekken niet slechts van onbaatzuchtigheid
+maar in de eerste plaats van eerlijkheid, zich veroorloofd heeft zich op eigen gezag
+eene slavin toe te eigenen, en haar aan den algemeenen buit te onttrekken<span class="corr" id="xd33e4536" title="Bron: .">?</span>
+</p>
+<p>—Als een van ons zulk eene laakbare handeling gepleegd heeft,—gaf Montbars op strengen
+toon te kennen,—dan heeft hij zich aan twee misdrijven schuldig gemaakt. Vooreerst
+van bedrog jegens zijne broeders, en vervolgens van ontduiking van de bepalingen der
+monsterrol, en verbreking van den eed vrijwillig door hem uitgesproken ten aanhoore
+van ons allen en met de hand op het evangelie. Zeg mij wie die man is, en hij zal
+gestraft worden.
+</p>
+<p>—Die man …—hernam Grammont met spottende stem, doch Philippe drukte hem de hand op
+den schouder en viel hem eensklaps in de rede, en zei:—Het is aan mij daarop antwoord
+te geven, kapitein Grammont, want ik ben de man die door u wordt beschuldigd. Laat
+mij u er dus voor behoeden eene laagheid te begaan.
+</p>
+<p>—Eene laagheid!—barstte de kapitein los en sprong driftig op.
+</p>
+<p>—Ik heb dat woord gebruikt en trek het niet terug. Waar en wanneer gij wilt zal ik
+u daarvan rekenschap geven.
+</p>
+<p>—Dan dadelijk!
+</p>
+<p>—Laat ons vooraf de zaak afhandelen die je op zulk eene <span class="pageNum" id="pb206">[<a href="#pb206">206</a>]</span>ongepaste manier te berde hebt gebracht, daarna zal de andere aan de beurt komen,
+wees daar gerust op.
+</p>
+<p>—Kom tot kalmte, Grammont, en gij, Philippe, vervolg. Wat hebt gij te uwer verdediging
+in te brengen?—vroeg Montbars, steeds even bedaard en koel.
+</p>
+<p>—De vrouw, of liever het jonge meisje, waarvan nu sprake is, werd werkelijk door mij
+gevangen gemaakt, en het is waar dat ik haar niet gevoegd heb bij de slaven bestemd
+om bij den buit te worden verdeeld. Doch ik geloof mij te mogen beroepen op Montbars
+zelf, die mij tot belooning voor het door mij ontworpen plan van deze expeditie, heeft
+toegestaan voor mij zelven een slaaf of slavin, naar eigen keuze, te behouden; en
+dat Montbars zijn woord gestand zal blijven, dat staat bij mij vast.
+</p>
+<p>—En dit zal ook bepaald en zeker het geval zijn,—bevestigde Montbars.—Bovendien is
+alles wat daar door Philippe gezegd is de letterlijke waarheid. Ik heb gemeend dat
+de macht die aan mij door het vertrouwen mijner broeders is verleend, ver genoeg zou
+strekken, om zulk eene onbeduidende belooning toe te staan aan den man, door wiens
+toedoen wij zulk een ontzaglijken buit hebben behaald.
+</p>
+<p>—Dat recht hadt gij, broeder, en hebt gij nog,—verklaarde de Mooie Laurent.<a class="noteRef" id="xd33e4554src" href="#xd33e4554" title="Ga naar noot 2.">2</a>—Als ik dit zeg vertrouw ik te spreken namens al de broeders.
+</p>
+<p>—Ja, ja!—beaamden al de aanvoerders.
+</p>
+<p>—Grammont heeft ongelijk,—sprak ten overvloede Luiwammes.
+</p>
+<p>De kapitein beet zich tot bloedens op de lippen en het kostte hem blijkbaar inspanning
+niet te spreken.
+</p>
+<p>—Dus, broeders, ben ik in uwe oogen volkomen gerechtvaardigd?—vroeg Philippe.
+</p>
+<p>—Ja, ja!—klonk het hem toe.
+</p>
+<p>—Daarvoor zeg ik je dank, doch in eigen oogen zou ik dit niet zijn, zoo ik je iets
+verzweeg.
+</p>
+<p>—Spreek op, broeder, spreek!
+</p>
+<p>Philippe wendde zich naar den rechterkant van de kerk, waar in een zijkapel een biechtstoel
+stond en zei:—Wees zoo goed hier te komen, mevrouw.
+</p>
+<p>De biechtstoel werd opengedaan en donna Clara naderde de gezagvoerders. Allen bogen
+eerbiedig voor haar, zelfs Grammont groette haar, schoon een blos van schaamte zijn
+gelaat kleurde, daar hij al het laaghartige van zijne handelwijze begon te bevroeden.
+</p>
+<p>—Heeren,—ving donna Clara aan,—op den dag na de bemachtiging van Gibraltar bracht
+kapitein Philippe ’s avonds tegen zes uur, bij mij aan huis eene jonge dame en eene
+oude dienstbode. <span class="pageNum" id="pb207">[<a href="#pb207">207</a>]</span>Die jonge dame had hevige zenuwtoevallen. Ik stelde den kapitein voor haar bij mij
+te houden en te verzorgen en op te passen; dat was juist wat de kapitein verlangde,
+met dat doel had hij haar bij mij gebracht. Voor het lot van die jonge dame gevoelde
+ik groote belangstelling; het gelukte mij haar tot herstel te brengen. Toen verzocht
+ik den kapitein haar aan mij af te staan, en hij gaf mij ten antwoord dat de diensten
+die ik aan de expeditie had bewezen die vraag mijnerzijds ten volle billijkten, zoodat
+ik van dit oogenblik de volkomene beschikking verkreeg over het lot van het jonge
+meisje. Heeren, ziedaar het ware en eenvoudige verslag van de feiten. Sinds dien tijd
+is de arme gevangene te mijnent gebleven, en heeft mij met al hare kracht bijgestaan
+aan de taak waaraan ik mij heb gewijd.
+</p>
+<p>—Mevrouw,—antwoordde Montbars, <span class="corr" id="xd33e4573" title="Bron: wiens">wien</span> het moeielijk viel zijne ontroering te bedwingen,—wij allen zijn aan kapitein Philippe
+dank verschuldigd voor zijn edel gedrag in deze omstandigheden. Die jonge dame behoort
+u toe.
+</p>
+<p>Grammont boog een knie ter aarde voor donna Clara.—Mevrouw,—sprak hij met gesmoorde
+stem,—mijn gedrag was dat van een ellendeling, maar gij, gij zijt een engelachtig
+wezen en daarom durf ik hopen op uwe vergiffenis.
+</p>
+<p>—Sta op, mijnheer,—voegde zij hem toe op zachten doch droevigen toon.—Ik schenk u
+vergiffenis, en ik beklaag u.
+</p>
+<p>Donna Clara groette de vrijbuiters, die opnieuw eerbiedig voor haar bogen, en verliet
+met langzamen tred de kerk.
+</p>
+<p>—En nu tusschen ons, kapitein,—zei Grammont tegen Philippe.—Tegenover die dame heb
+ik de begane dwaling hersteld, maar tegenover u …
+</p>
+<p>—Genoeg!—gelastte Montbars streng, terwijl hij zich tusschen hen beide plaatste.—Weet
+gij, die met de voorschriften der monsterrol zoo goed bekend zijt, dan niet dat tusschen
+Broeders der Kust ieder tweegevecht ongeoorloofd is gedurende den duur eener expeditie
+en dat gij je den doodstraf op den hals haalt indien gij het waagt een uwer broeders
+uit te dagen? Begeef je aan boord van je schip kapitein, en geen woord verder met
+uw tegenpartij. Zijt gij beiden weer op Tortue dan staat het aan ulieden om die zaak
+al dan niet door het zwaard te beslechten, maar tot dien tijd gelast ik, geen bedreigingen
+en geen uittartingen meer.
+</p>
+<p>—Dan zal ik wachten tot wij weer ginds op het eiland zijn!—riep hij ziedende van woede.—Maar
+dan.…
+</p>
+<p>—Dan kunt gij handelen naar goedvinden<span id="xd33e4585">,</span>—viel Montbars in en voegde er terstond bij,—Broeders, binnen een uur moeten wij onder
+zeil zijn. Houdt alles gereed om de Spanjaarden warm te ontvangen, zoo zij lust mochten
+gevoelen ons den doortocht te beletten.
+<span class="pageNum" id="pb208">[<a href="#pb208">208</a>]</span></p>
+<p>—Bij den hemel!—riep Luiwammes.—Laten ze dat maar uit hun hart laten!
+</p>
+<p>Daarop werd de kerk door allen verlaten en gingen zij naar de haven, waar hunne booten
+op hen lagen te wachten. Ondanks alle door Montbars genomene voorzorgen, om voor zijne
+kameraden verborgen te houden, niet zoozeer de aanwezigheid van het Spaansche eskader
+want <span id="xd33e4592">hiermeê</span> waren zij bekend, maar uit hoeveel schepen het bestond en hoe die bemand waren, bracht
+het vreugdegejuich door de inwoners van Maracaïbo aangeheven op het oogenblik waarop
+de vloot het anker lichtte en gereed was onder zeil te gaan, de vrijbuiters tot het
+besef van de volle waarheid.
+</p>
+<p>Twaalf groote oorlogsschepen, met <span class="corr" id="xd33e4597" title="Bron: zes en-veertig">zes-en-veertig</span> honderd koppen bemand en met vierhonderd stukken van zwaar kaliber gewapend lagen
+dwars bij den toegang tot de golf en verstopten in letterlijken zin den doortocht.
+Buitendien was het door de vrijbuiters ontmantelde fort op het Houtduifeiland weer
+in bruikbaren staat gebracht, voorzien van de noodige stukken en van een garnizoen,
+vijfhonderd man sterk. De Onder-Koning van Nieuw-Spanje was in eigen persoon op het
+eskader aanwezig.
+</p>
+<p>Bij zulke vernietigende tijdingen ontzonk de moed zelfs aan de stoutmoedigste vrijbuiters;
+zij vervielen tot doffe wanhoop en weigerden botweg eenige poging te wagen om den
+doortocht te forceeren. Hun toestand, dit moet erkend worden, was dan ook hachelijk,
+hoogst kritiek; hunne schepen waren slechts van middelbare grootte en daarbij zwak
+bewapend, zoodat ze verreweg onder moesten doen voor de goed bewapende <span class="corr" id="xd33e4602" title="Bron: oorlogschepen">oorlogsschepen</span> der Spaansche marine; ook kwam daar nog bij dat de pest de bemanning met een derde
+verminderd had, terwijl het getal der strijdbare manschappen eveneens belangrijk was
+gedund, daar al de gewonden of verminkten die niet in staat waren om deel te nemen
+aan het gevecht toch opgenomen waren op de vloot, en hun aantal meer dan tweehonderd
+beliep. Om kort te gaan de vrijbuiters konden hoogstens vijftienhonderd weerbare manschappen
+tegenover de macht der Spanjaarden stellen.
+</p>
+<p>Intusschen was een brigantijn onder parlementaire vlag te Maracaïbo aangekomen. Die
+brigantijn bracht voor de aanvoerders der expeditie een brief van den Onder-Koning
+waarbij hij hen opeischte zich op genade of ongenade over te geven. Dit schrijven
+eindigde met deze vernietigende woorden, die den dapperste het bloed in de aderen
+deed verstijven.
+</p>
+<blockquote>
+<p class="first">„<i>Indien ik morgen bij zonsopgang geen twintig gijzelaars heb ontvangen, onder wie in
+de eerste plaats zich behooren te bevinden, Montbars de Verdelger, Francoeur, Philippe
+d’Ogeron, Pierre Legrand, de Olonner, Grammont, Morgan, de Roodkop <span class="pageNum" id="pb209">[<a href="#pb209">209</a>]</span>en de Mooie Laurent<a class="noteRef" id="xd33e4614src" href="#xd33e4614" title="Ga naar noot 3.">3</a>, die ten voorbeeld voor allen zullen dienen, zal ik het meer instevenen, u te <span class="corr" id="xd33e4617" title="Bron: Maracaï bokomen">Maracaïbo komen</span> opzoeken, en al werd die stad door u ook in een hoogoven veranderd, dan zult gij
+toch dáár in mijne handen vallen en door mij behandeld worden met al de gestrengheid
+die gij verdient.</i>”</p>
+</blockquote><p>
+</p>
+<p>Zulk een trotsche en zoo dreigende taal ging alle palen te buiten en had niet de uitwerking
+die de Onder-Koning zich daarvan ongetwijfeld had voorgesteld. Daardoor toch werd
+aan de vrijbuiters tot zelfs de minste hoop op eenige vrijgevigheid benomen, daardoor
+ook herkregen zij hun dolzinnigen overmoed, en hun onwrikbare stoutmoedigheid, daardoor
+ontstond bij hen de grootste verontwaardiging, daar men het waagde hen op zulk een
+minachtende wijze toe te spreken. Montbars verlangde dat die brief met luider stem
+zou worden voorgelezen aan al de Broeders der Kust. Na die lezing nam hij het woord.
+</p>
+<p>—Bij den hemel, kameraden,—riep hij hun toe.—Ik herken je niet meer! Zijt gij er de
+mannen naar om je zóó te laten beleedigen, door iemand die het nog nooit gewaagd heeft
+zich met ons te meten? Zijt gij bereid om de smadelijke kastijding te ondergaan, waarmede
+die onbeschaamde tegenstander uw erkenden moed wil bezwalken? Goed, het zij zoo! Onderwerp
+je aan hem! Maar ik voor mij, ik wil geen deel nemen aan zulk eene lafhartige handeling.
+Ik heb mij in je bedrogen, gij zijt niet de mannen waarvoor ik je hield, gij zijt
+thans niet veel meer dan bevende vrouwen, die schrikken voor de stem van een Spanjaard,
+en daarom laat ik je vrij in uw besluit. Strekt uwe armen uit om geketend te worden,
+en gaat de hand kussen van uw beul.
+</p>
+<p>Die vinnige toespraak ontlokte hun een dof gemompel; een blos van schaamte steeg op
+het gelaat der flibustiers, en de daardoor ontstane woede gaf hun den ouden moed terug.
+</p>
+<p>—Voer ons aan naar den vijand,—riepen zij Montbars toe,—en wij zullen vechten zoolang
+er nog bloed in onze aderen vloeit! Zelfs de gewonden zullen je kruipende volgen.
+Voorwaarts, Montbars! Blijf ons aanvoeren!
+</p>
+<p>—Zijt gij dan vast besloten mij te gehoorzamen?—vroeg Montbars ernstig.
+</p>
+<p>—Ja, ja! Beveel! Wij behooren je toe!
+</p>
+<p>—Goed!—hernam Montbars, die zijn hoed afnam en de hand op zijn hart drukte.—Dan zweer
+ik je plechtig, broeders en kameraden, dat die onbeschaamde Spanjaard met zijn leven
+boeten zal <span class="pageNum" id="pb210">[<a href="#pb210">210</a>]</span>voor zijne bluffende woorden, en tevens, dat wij ongedeerd zullen ontkomen aan de
+nederlaag, die hij zich reeds zeker waant ons te zullen toedienen!
+</p>
+<p>—Leve Montbars!—brulden de vrijbuiters in vervoering.
+</p>
+<p>Nu was alle vrees verdwenen, en de vrijbuiters twijfelden niet langer of zij zouden
+overwinnen.
+</p>
+<p>—En nu, kameraden,—hernam Montbars,—eisch ik van u een eed, dat gij vechten zult tot
+uw laatsten snik, zonder genade te vragen.
+</p>
+<p>—Dat zweren wij!—werd hem als uit één mond toegeroepen, terwijl zij hun wapenen zwaaiden.
+</p>
+<p>Daarop wendde Montbars zich tot den Spaanschen officier, die belast met de overhandiging
+van den brief van den Onder-Koning, de verschillende wisselingen van dit tooneel had
+bijgewoond.
+</p>
+<p>—Keer naar uw meester terug, <span>señor</span>,—voegde Montbars hem met de diepste minachting toe,—en deel hem alles mede wat door
+u hier is gehoord en gezien. Zeg hem ook dat de Broeders der Kust gewoon zijn voorwaarden
+te stellen, maar er nooit over denken om zich die te laten opleggen! Ga <span>señor</span>, uwe zending hier is afgeloopen, hier in ons midden hebt gij niets meer uit te richten.
+Vertrek!
+</p>
+<p>De officier groette en vertrok begeleid door Morgan, die hem naar de brigantijn bracht,
+om hem te vrijwaren voor beleedigingen der vrijbuiters, die in groote menigte door
+de straten dwaalden, en waarschijnlijk, zoo de parlementair alleen ware geweest, er
+geen bezwaar in gezien zouden hebben hem overhoop te steken, zoo hevig was hun haat
+tegen iederen Spanjaard, doch vooral op dit oogenblik.
+</p>
+<p>Morgan nam op beleefde manier afscheid van den officier, en begaf zich toen weer naar
+zijne kameraden, die nog raadsvergadering hielden in dezelfde kerk waar dien eigen
+morgen de buit was verdeeld.
+</p>
+<p>Toen de Spaansche officier aan boord van zijn schip zich in veiligheid rekende, ontsnapte
+hem een zucht van verlichting, daar hij niet had durven hopen, ongedeerd te blijven
+bij zulk eene zending naar dergelijke lieden. Zonder tijd te verliezen liet hij het
+anker lichten en enkele minuten later, koerste de brigantijn met volle zeilen naar
+den ingang van het meer om zich weêr te voegen bij de vloot van den Onder-Koning.
+Toch achtte de officier zich niet buiten alle gevaar eer het eskader van de vrijbuiters
+geheel uit zijn gezicht was, en voor hij de hoog getopte masten der Spaansche schepen
+weer in het oog kreeg.
+<span class="pageNum" id="pb211">[<a href="#pb211">211</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e4511">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e4511src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Historisch.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e4511src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+<div class="fndiv" id="xd33e4554">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e4554src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">2</a></span> Zie het volgende deel dezer Serie: „De Hacienda del Rayo”, bij dezelfde Uitgevers
+de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e4554src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+<div class="fndiv" id="xd33e4614">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e4614src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">3</a></span> Zie het volgende deel dezer Serie „de Hacienda del Rayo”, bij dezelfde Uitgevers de
+Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e4614src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch25" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch25.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XXV.</h2>
+<h2 class="main">EEN HUISELIJK TAFEREEL.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De haat is een slechte raadgever. De hertog de Penaflor had, door zich te laten leiden
+door den haat dien hij Montbars toedroeg, een grooten misslag begaan. Als hij het
+meer onverhoeds was binnengeloopen en dadelijk met alle kracht een aanval op de vrijbuiters
+had gedaan, dan was er geen twijfel aan geweest of deze zouden door zijne plotselinge
+verschijning aan het hoofd van zulk een geduchte overmacht, geheel ontmoedigd zijn
+geworden. Dan zou hij hen zeker overwonnen en genoodzaakt hebben, zoo al niet om de
+wapenen neer te leggen, dan toch stellig om afstand te doen van den buit en de slaven,
+die zij bij deze expeditie hadden overmeesterd, en tevens hen zoo gekortwiekt hebben,
+dat zij voor langen tijd er niet aan zouden durven denken hunne stoutmoedige overvallen
+op de Spaansche koloniën te wagen. Maar bij den hertog de Penaflor had zijn persoonlijke
+haat de overhand op zijn plichtsgevoel, en toen hij de vrijbuiters geen andere keuze
+liet dan tusschen de smadelijkste oneer of den dood, wekte hij bij hen de vroegere
+energie weder op, en bezielde hen met het vaste besluit tot den laatsten man te strijden,
+en tevens met de hoop van door moed en standvastigheid een nederlaag te voorkomen,
+en aan hem te ontkomen.
+</p>
+<p>Olivier Oexmelin, zelf een vrijbuiter en chirurgijn aan boord van een hunner schepen,
+heeft een zeer omstandig relaas geschreven van deze expeditie, die natuurlijk ook
+door hem is bijgewoond; aan dit verslag ontleenen wij al de bijzonderheden over de
+maatregelen door Montbars genomen, om met eer en glorie te geraken uit den hachelijken
+toestand waarin hij zich thans bevond.
+</p>
+<p>Meer dan ooit toonde de vermaarde vrijbuiter bij deze gelegenheid hoezeer hij op de
+hoogte was van zijn taak, en hoe onuitputtelijk in het bedenken van krijgslisten.
+Ook hij liet zich leiden door haat, dit moeten wij toegeven, maar hij liet zich door
+dien haat niet zoozeer verblinden dat hij daardoor zijn plicht als bevelhebber uit
+het oog verloor; wel was zijn grootste begeerte om een schitterende weerwraak te nemen
+op den man die hem nu reeds sinds tal van jaren onverbiddelijk vervolgde, maar niet
+minder sterk was zijn streven om al de lieden te redden die zich aan hem en zijn goed
+fortuin hadden toevertrouwd.
+</p>
+<p>Naar beide deze drijfveeren regelde hij zijne handelingen en toen hij al de kracht
+zijner overreding had aangewend om den terneer geslagen moed van zijne kameraden weer
+op te wekken, toonde hij <span class="pageNum" id="pb212">[<a href="#pb212">212</a>]</span>zichzelf een voorbeeld van energie en wilskracht, in het overwinnen van de grootste
+hinderpalen. List moest het scherpste wapen zijn dat hem de zege op de Spanjaarden
+deed behalen en dat wapen zou ook nu weer door hem aangewend worden.
+</p>
+<p>Een zijner eerste maatregelen bestond hierin dat hij voorzorgen nam tegen een mogelijk
+en zelfs zeer waarschijnlijk oproer der gevangenen, een oproer waardoor zijne positie
+genoegzaam hopeloos zou worden. De Spaansche gevangenen en ook de uit Gibraltar medegevoerde
+gijzelaars werden op zijn last zwaar geboeid, en bij hen eene sterke wacht geplaatst
+met de strengste orders tot hunne bewaking. Vervolgens koos hij uit de grootste schepen
+dat wat hem toescheen het oudste en minst zeewaardige te zijn, en besloot dit in een
+brander te veranderen. Er werden dus aan boord van dit vaartuig alle mogelijke brandbare
+stoffen gebracht, zooals pek, teer, zwavel, benevens zooveel kruit als men missen
+kon; tevens liet hij bommen maken van pek en zwavel, gedrenkt in teer, die geschikt
+moesten zijn om als granaten geworpen te worden, en verder nam hij allerlei beschikkingen
+om de goede uitwerking van die vreeselijke vernielingsmiddelen te verzekeren. De buitenhuid
+van dien brander werd aan den binnenkant zooveel mogelijk uitgehakt, om op het gegeven
+oogenblik des te gemakkelijker uit elkaar te springen. Nog werden op zijn bevel op
+het dek ruw gehouwen houten blokken vastgezet omkleed door matrozenplunje, breedgerande
+hoeden met wapens en vaandels, zoodat men uit de verte gezien, meende dat het werkelijk
+soldaten waren, die fier en onbeweeglijk het oogenblik afwachtten om den vijand met
+alle macht te lijf te gaan.
+</p>
+<p>Aan weerszijden werden talrijke schietgaten geboord, waardoor geronde en geverfde
+balken werden gestoken, die het aanzien van kanonnen hadden, en de Fransche vlag in
+top geheschen; in één woord er werd door Montbars, die dit zoozeer verstond, geen
+mogelijke list verzuimd om de ware bestemming van het schip, als brander, te bemantelen,
+en het geheel en al het voorkomen te geven van een goed uitgerust en sterk bemand
+en bewapend Fransch oorlogschip. Dit soort van helsche machine werd in de voorhoede
+geplaatst. De overige schepen van het eskader hielden zich op korten afstand meer
+achterwaarts.
+</p>
+<p>In het midden van het konvooi waren in eenzelfde vaartuig al de mannelijke gevangenen
+opeengehoopt; de vrouwen, de kinderen, het goud, de juweelen en verdere kostbaarheden,
+in één woord het kostbaarste van den buit bevond zich op een schip, dat onder bevel
+stond van Luiwammes, die order had zich eerder in de lucht te laten springen dan zich
+over te geven.
+</p>
+<p>Toen al die schikkingen waren getroffen, begaven de vrijbuiters zich aan wal, en gingen
+in behoorlijke orde naar de kerk waar zij <span class="pageNum" id="pb213">[<a href="#pb213">213</a>]</span>met vrome aandacht de mis bijwoonden, daarna scheepten zij zich wederom in zonder
+de minste baldadigheid in de stad te plegen. Ondanks zichzelven gevoelden de bewoners
+zich getroffen door de sombere maar vastberadene trekken der vrijbuiters; zij begrepen
+dat die lieden gereed waren tot het uiterste toe vol te houden, en met huivering en
+angst dachten zij aan de gevolgen van den ontzettenden strijd, die zou aanvangen tusschen
+het eskader der vrijbuiters en de vloot der Spanjaarden.
+</p>
+<p>Tegen ongeveer vier uur in den namiddag waren al de equipages weer aan boord. Montbars
+was niet van plan onder zeil te gaan eer de nacht volkomen gevallen was; hij berekende
+dat bij duisteren nacht, zonder maneschijn, de meeste kans zou bestaan om onbemerkt
+het kanaal te naderen.
+</p>
+<p>Montbars had zes dagen voor zijne toebereidselen noodig gehad, doch ondanks hunne
+onbeschaamde opeisching en bedreiging, waren de Spanjaarden het meer niet binnengeloopen,
+en duidde niets aan dat zij gevolg zouden geven aan die bedreiging en aan hun voornemen
+om de vrijbuiters te Maracaïbo te komen opzoeken. Montbars ging naar zijne kajuit,
+na zich door middel van zijn verrekijker te hebben verzekerd dat alles op het eskader
+gereed was, en de gezagvoerders slechts wachtten op het sein van den admiraal, om
+dadelijk onder zeil te gaan.
+</p>
+<p>Na eenigen tijd werd de deur van de kajuit geopend, en twee personen, donna Clara
+en Francoeur, traden binnen. Montbars groette hen met de hand, wenkte hen om plaats
+te nemen en zei:—Gij moet het mij ten goede houden dat ik u verzocht heb beiden hier
+te komen, doch ik verlang er zeer naar om u zonder verwijl te spreken.
+</p>
+<p>—Tot uwe orders, Admiraal,—antwoordde de jonge man en boog.
+</p>
+<p>—Ik wacht uwe nadere verklaring, mijnheer,—sprak donna Clara met zachte stem.
+</p>
+<p>Montbars zweeg eenige oogenblikken met gebogen hoofd en gefronste wenkbrauwen; langzamerhand
+echter helderde zijn gelaat op; hij hief het gelaat omhoog en sprak met diepe en ingehouden
+stem waarin de laatste weergalm klonk van eene met moeite bedwongene ontroering.
+</p>
+<p>—Ik heb u beiden eene opheldering te geven, die inzonderheid jou betreft, don Gusman.
+</p>
+<p>—Admiraal, die naam is de mijne niet meer,—merkte de jonge man haastig aan, doch dadelijk
+daarop legde donna Clara hare hand op zijn schouder en voegde hem toe:—Laat nu den
+Admiraal spreken zonder dat gij hem in de rede valt.
+</p>
+<p>Verwonderd zag de jonge man haar aan, maar hij werd op haar gelaat zulk eene goedhartige
+en smeekende uitdrukking gewaar dat hij boog ten teeken van instemming.
+<span class="pageNum" id="pb214">[<a href="#pb214">214</a>]</span></p>
+<p>—Het beslissende oogenblik, sinds zoo vele jaren door mij verbeid, is eindelijk aangebroken,—verklaarde
+Montbars.—Naar ik hoop zal ik morgen bij zonsopgang voor de laatste maal van aangezicht
+tot aangezicht tegenover den <span class="corr" id="xd33e4684" title="Bron: onverbiddellijken">onverbiddelijken</span> vijand staan, wiens haat mij gedurende mijn gansche leven heeft vervolgd. God, wiens
+oordeel onfeilbaar is, zal tusschen den hertog de Penaflor en mij vonnissen.
+</p>
+<p>—De hertog de Penaflor!—kreet donna Clara, en wrong verschrikt de handen.
+</p>
+<p>—De hertog de Penaflor!—mompelde de jonge man verbaasd.
+</p>
+<p>—Ja, wist gij dit niet?—hernam Montbars op bitteren toon.—De hertog de Penaflor, de
+Onder-Koning van Nieuw-Spanje, is in eigen persoon aanwezig op de vijandelijke vloot,
+daar hij, gedreven door zijn verregaanden haat, getuige wil zijn van den doodstrijd
+van zijn vijand! Doch laat dit zijn zooals het is, en spreken wij liever over jou,
+don Gusman. Ik verlang niet van je dat gij tegen uw zin deel zult nemen aan den strijd
+zonder genade tegen den man, die in uw jeugd voor je heeft gezorgd, en wien het uw
+plicht is, tot het tegendeel mocht bewezen worden, te beschouwen als uw weldoener;
+ik wil evenmin uw geweten geweld aan doen,—liet hij er op volgen met eene uitdrukking
+van wreeden spot, die zijne toehoorders deed huiveren.—Gij behoudt dus uwe vrijheid
+onzijdig te blijven in het aanstaande gevecht, zoo,—voegde hij er bij,—uwe gevoelens
+je nopen daaraan geen deel te nemen.
+</p>
+<p>—Maar Admiraal!—viel hij uit.
+</p>
+<p>—Stil!—hernam Montbars haastig,—ik ben nog niet aan het eind.
+</p>
+<p>—Mijn God!—mompelde donna Clara,—wat wilt gij dan nog meer zeggen.
+</p>
+<p>—Alles mevrouw!—verklaarde hij met snijdende stem,—want eindelijk heeft het uur geslagen
+waarin alles moet worden opgehelderd; het uur waarop de waarheid aan het licht moet
+komen; het uur waarop deze jongman rechter moet zijn in zijne eigene zaak, en uitspraak
+doen tusschen zijn vader en zijn weldoener!
+</p>
+<p>—Mijn vader?—herhaalde de jonge man een en al verbazing.—Hebt gij daar niet gezegd,
+mijn vader?
+</p>
+<p>—Ja, don Gusman, want alles bewijst mij dat gij mijn zoon zijt. De papieren door den
+stervenden don Fernando d’Avila aan Philippe d’Ogeron ter hand gesteld, laten in deze
+zaak niet den minsten twijfel meer over.
+</p>
+<p>—Admiraal! Ik begrijp er niets meer van, ik geloof dat ik nog gek word! Gij, mijn
+vader?!
+</p>
+<p>—Luister verder. De hertog had een eenige dochter; het toeval wilde dat ik het leven
+van die dochter redde. Toen ter tijd was <span class="pageNum" id="pb215">[<a href="#pb215">215</a>]</span>ik een aanzienlijk edelman, vol geloof, vol eerzucht, vol hoop en verwachting, officier
+bij de marine van den koning van Frankrijk. De hertog moedigde mijne liefde voor zijne
+dochter aan, voerde haar, als het ware, in mijne armen, en daar Frankrijk en Spanje
+destijds met elkaar in oorlog waren liet hij te Cadix ons huwelijk in het geheim voltrekken<a class="noteRef" id="xd33e4702src" href="#xd33e4702" title="Ga naar noot 1.">1</a>. Maar slechts enkele dagen daarna ontvoerde hij zijne dochter en nam met haar de
+vlucht; en toen ik mij vervoegde aan zijn paleis om van hem mijne vrouw op te eischen,
+was hij reeds vertrokken en werd mij door een bediende dit geschrift overhandigd.
+</p>
+<p>Bij die woorden haalde Montbars een portefeuille uit zijn zak, deed die open en nam
+er een door den tijd geel geworden papier uit, dat hij ontvouwde.
+</p>
+<p>—Ziehier wat dit geschrift inhield. Luistert.
+</p>
+<p>En hij las met eene stem, bevende door toorn en misschien ook wel door smart:
+</p>
+<blockquote>
+<p class="first salute"><span id="xd33e4712">„</span><i><span>Señor</span> Conde!</i>
+</p>
+<p>„<i>Gij zijt niet met mijne dochter gehuwd; ik heb u misleid door een onwettig huwelijk.
+Nimmer zult gij haar terugzien. Zij is voor u dood. Sedert een aantal jaren bestaat
+er een onverzoenlijke haat tusschen uwe familie en de mijne. Ik zou u niet opgezocht
+hebben, maar God heeft u op mijn weg gevoerd. Toen heb ik begrepen dat het Zijn wil
+is, dat ik wraak op u zou nemen. Ik heb gehoorzaamd. Ik geloof er in geslaagd te zijn
+uw hart voor altijd te breken. De liefde, die gij voor mijne dochter gevoelt, is innig
+en oprecht. Des te beter, want des te heviger zult gij lijden. En hiermede genoeg,
+mijnheer. Eén raad nog: tracht er niet naar mij weer te ontmoeten; want dan, daar
+kunt gij zeker van zijn, zal mijne wraak nog feller op u neerkomen. Binnen eene maand
+trouwt mijne dochter met hem door wien zij bemind wordt, en die zij altijd en uitsluitend
+heeft liefgehad.</i>
+</p>
+<p class="signed">„<i>Don Estevan de Sylva, hertog de Penaflor.</i>”</p>
+</blockquote><p>
+</p>
+<p>—O! Dat is afschuwelijk!—jammerde de jonge man, die zijn gelaat in de handen verborg.
+</p>
+<p>—Toch is het nog niet alles,—vervolgde Montbars terwijl hij koel het papier weer toevouwde
+en in zijne portefeuille wegborg.—Ik vervolgde den hertog maanden achtereen dwars
+door Spanje en Italië, en kwam bijna gelijktijdig met hem weer in Frankrijk, waar
+ik hem eindelijk achterhaalde in een armzalig dorp dicht bij Parijs. Toen eischte
+ik van hem mijne vrouw op, want zijne dochter <span class="pageNum" id="pb216">[<a href="#pb216">216</a>]</span>was mijne vrouw; onze wederzijdsche liefde had al de ingewikkelde berekeningen van
+zijn haat en zijne wraakzucht doen falen. Een maand vroeger had zijne dochter het
+leven geschonken aan een kind, dat de hertog dadelijk aan haar had ontrukt nog eer
+zij gelegenheid had aan dat onschuldige wicht den eersten kus te geven.
+</p>
+<p>—Heb medelijden! In ’s hemels naam, heb medelijden met mij. Ben ik dan nog niet genoeg
+gestraft?—smeekte donna Clara, en viel snikkend op de knieën voor Montbars.
+</p>
+<p>Een oogenblik zag hij haar aan met zonderlingen blik; toen boog hij zich tot haar
+neer, kuste haar teeder op het voorhoofd, en hief haar behoedzaam op.—De smart heiligt,
+en gij, arme vrouw, hebt zwaar en veel geleden. Ik schenk u vergiffenis!—betuigde
+hij hoogst ontroerd.
+</p>
+<p>—Moeder! O! Zij is mijne moeder! Reeds lang heeft mijn hart mij dit voorspeld!—juichte
+de jonge man in vervoering, en wierp zich in de armen van donna Clara.—Goddank! Ik
+heb mijne moeder gevonden!
+</p>
+<p>—Mijn zoon! O! Eindelijk, eindelijk!—riep donna Clara, en knelde hem tegen haar boezem.
+</p>
+<p>Hunne kussen en hunne tranen smolten als ineen.
+</p>
+<p>—Helaas!—mompelde Montbars.—Dit is sinds jaren het eerste oogenblik van vreugde dat
+de hemel mij toebedeelt.—Hij liet het hoofd op de borst zinken.—Zal ik er in slagen
+het geluk van die beide zoo innig door mij geliefde wezens te verzekeren?
+</p>
+<p>Op eens rukte donna Clara zich van haar zoon, wees hem op Montbars, die hem glimlachende
+aanzag, en vroeg:
+</p>
+<p>—En hij?
+</p>
+<p>—Mijn vader! Ja, ja! Ik heb hem lief. Mijn vader!!
+</p>
+<p>Allen hielden elkaar omvat in één en dezelfde omarming. Zóó gingen eenige minuten
+voorbij; alles om hen heen scheen in het niet verzonken; het geluk van zulk eene onverwachte
+hereeniging had ieders gemoed overweldigd. Montbars was de eerste die met hevige wilskracht
+er in slaagde zich zelf meester te worden en zijn gewone kalmte te herkrijgen.
+</p>
+<p>—Thans …—zei hij.
+</p>
+<p>—O! Vader, nu geen woord meer daarover,—viel de jonge man met opgewondenheid in.—Ik
+heb nu eene moeder, die ik aanbid, een vader, dien ik liefheb en hoogacht! Blijft
+mij thans iets meer te wenschen over? Wat behoef ik nog meer te vernemen? Immers niets!
+En wat den hertog de Penaflor aangaat, hem, den beul van mijn vader, den tiran van
+mijne moeder, den kwelgeest van mijn jeugd, hem beschouw ik als een monster, dat ik
+niet meer wil erkennen; hij behoort niet meer tot mijne familie!
+</p>
+<p>—Goed zoo, mijn zoon!—verklaarde Montbars met vreugde.
+<span class="pageNum" id="pb217">[<a href="#pb217">217</a>]</span></p>
+<p>—Mijn zoon<span>,</span>—sprak donna Clara, en lei daarbij hare beide handen op zijne schouders, terwijl zij
+hem aanzag met eene onbeschrijfelijk smeekende uitdrukking,—dat monster is mijn vader!
+Zoo somwijlen God gedoogt dat ouders hunne kinderen vervloeken, toch blijft Zijn gebod
+dat kinderen hunne ouders zullen eeren!
+</p>
+<p>—Moeder,—gaf hij ten antwoord met gebroken stem, terwijl Montbars op hem een zonderlingen
+blik wierp,—God verwerpt toch ook die menschelijke monsters, maar gij, gij zijt een
+engelachtig wezen, gij beoogt slechts <span class="corr" id="xd33e4754" title="Bron: vergiflenis">vergiffenis</span>, doch wij, mijn vader en ik, wij.…
+</p>
+<p>—Zwijg, zwijg!—viel zij uit, en drukte haar hand tegen zijn mond,—spreek geen godslastering
+uit, ongelukkig kind!
+</p>
+<p>—Ik zal u gehoorzamen, moeder, wees daarop gerust<span>,</span>—verzekerde hij en wendde zich toen met eene buiging tot Montbars, wien hij toevoegde
+op afgemeten toon die door dezen ten volle werd begrepen.—Admiraal, ik ben uw vlagofficier,
+mijn plaats in het gevecht is dus aan uwe zijde, en die plaats eisch ik als een mij
+toekomend recht.
+</p>
+<p>—Gij zult haar vervullen,—luidde het antwoord van Montbars.
+</p>
+<p>—Ach!—jammerde donna Clara.—Hoe onverzoenlijk zijt gij beiden!
+</p>
+<p>Op dit oogenblik werd de deur van de kajuit plotseling geopend en trad iemand binnen.
+Het was Philippe d’Ogeron.
+</p>
+<p>—Houd het mij ten goede, Admiraal,—begon hij groetende,—dat ik zoo onverwachts en
+onaangediend binnen kom.
+</p>
+<p>—Waarde Philippe,—antwoordde Montbars,—ge zijt mij altijd welkom. Wat verlangt ge?
+</p>
+<p>—Admiraal, de duenna van donna Juana heeft mij bij uw eerste verblijf te <span class="corr" id="xd33e4770" title="Bron: Maricaïbo.">Maracaïbo,</span> een ring van groote waarde ter hand gesteld. Van dien ring heb ik tot nu geen afstand
+kunnen doen, doch nu wij binnen enkele uren een hevigen strijd zullen leveren, een
+strijd waarin het ook wellicht mijn lot zal wezen te sneuvelen, acht ik het mijn plicht,
+daar die ring misschien later kan dienen tot opsporing der ouders van dit zoo beproefde
+jonge meisje, dat kostbare kleinood aan u af te staan, met verzoek het te bewaren
+bij de papieren van don Fernando d’Avila die betrekking hebben op donna Juana.
+</p>
+<p>—En dien ring?
+</p>
+<p>—Hier is die,—sprak hij zuchtend, trok dien van zijn vinger en reikte dien aan Montbars
+toe.
+</p>
+<p>—Aan uw verlangen zal voldaan worden, beste vriend,—gaf Montbars ten antwoord terwijl
+hij den ring aannam,—en als gij, wat God verhoede, in het gevecht mocht komen te vallen,
+wil ik <span class="pageNum" id="pb218">[<a href="#pb218">218</a>]</span>thans den eed herhalen, dat ik als een vader zal zorgen, voor haar die zoo oprecht
+door je word bemind.
+</p>
+<p>—Ontvang nogmaals mijn dank, Admiraal, voor die plechtige verzekering, ik verwachtte
+niets anders van de mij steeds door je betoonde vriendschap.
+</p>
+<p>En daar hij vreesde dat zijne aandoening hem zou overweldigen groette de jonge man
+haastig, en verliet ijlings de kajuit.
+</p>
+<p>—Zie eens, mevrouw,—zei daarop Montbars tot donna Clara,—misschien herkent gij dezen
+ring. Het is helaas! het eenige geschenk van bijzondere waarde dat ik aan u heb kunnen
+geven, en het werd u door uw vader afgenomen op een oogenblik dat ge buiten kennis
+waart.
+</p>
+<p>—Maar hoe komt het?.…—vroeg zij gejaagd.
+</p>
+<p>—De hertog heeft, toen hij donna Juana toevertrouwde aan de goede zorgen van don Fernando
+hem gezegd dat zij de dochter was van u en den Stenio de Bejar.
+</p>
+<p>—O! Dat is een leugen!—viel zij uit.
+</p>
+<p>—Dat weet ik, mevrouw, maar hij achtte dien leugen noodzakelijk tot meerdere verwarring
+en verwikkeling der omstandigheden, om alle vermoedens op een dwaalspoor te brengen,
+daar hij uw eenig kind zóó verlangde op te voeden en op te leiden, dat dit eenmaal
+zou worden de moordenaar of de beul van zijn vader.
+</p>
+<p>—Ach! mijnheer!—riep zij met afgrijzen uit.
+</p>
+<p>—Het is de waarheid!—verklaarde de jonge man op koelen toon.
+</p>
+<p>—Die ring werd later aan de min van donna Juana gegeven, en zou, naar de meening en
+de bedoeling van den hertog, al het geheimzinnige nog vermeerderen. Begrijpt ge nu
+ten volle den ganschen toeleg van die duivelsche berekeningen en van al die opeenstapeling
+van leugens en bedrog?
+</p>
+<p>—O! Het is afschuwelijk!—mompelde zij geheel ter neer geslagen.—En dat jonge meisje?
+</p>
+<p>—Wie zij is kan ik niet zeggen; waarschijnlijk een kind dat door hem eveneens aan
+de ouders is ontrukt, om dienst te doen bij zijne schandelijke plannen tegen u en
+tegen mij. Schenkt ge nu uw vader nog vergiffenis?
+</p>
+<p>—Ik herhaal het u, mijnheer, hij is en blijft mijn vader, en God heeft in Zijne onuitputtelijke
+goedheid, de vergevingsgezindheid gesteld tot de liefelijkste en tevens de verhevenste
+deugd.
+</p>
+<p>Montbars wierp op haar een blik vol innige teederheid, drukte haar een kus op het
+voorhoofd en verliet de kajuit om haar alleen te laten met haar zoon. Dat bijeenzijn
+van moeder en zoon duurde eenige uren, maar die uren gingen voor hen voorbij als een
+spanne tijds, en eerst toen de zon aan den horizont verdween en de duisternis <span class="pageNum" id="pb219">[<a href="#pb219">219</a>]</span>begon te vallen, kwam Montbars in de kajuit terug.—Zijt ge nu gelukkig, mevrouw?—vroeg
+hij glimlachend aan donna Clara.
+</p>
+<p>—Zóó gelukkig dat ik helaas ducht voor de toekomst!
+</p>
+<p>—De toekomst behoort aan God, mevrouw!
+</p>
+<p>—Dat is waar,—antwoordde zij berustend; daarna hief zij plotseling het hoofd op, wees
+op haar zoon, en sprak met kracht:—Hem vertrouw ik aan u toe, mijnheer.
+</p>
+<p>—Houd goeden moed, mevrouw, en voor hem blijf ik u borg,—hernam hij kalm. Daarop wendde
+hij zich tot den jongen man en zei:—Kapitein, laat drie aangestoken lantaarns aan
+den top van den fokkemast hijschen, het is tijd om onder zeil te gaan.
+</p>
+<p>Francoeur ging dadelijk heen om de ontvangene order uit te voeren.
+</p>
+<p>—Nu moest ge eenige uren rust nemen,—hernam Montbars,—al die aandoeningen matten u
+te erg af.
+</p>
+<p>—Neen,—gaf zij ten antwoord en wees op het Christusbeeld dat tegen den wand hing.—Ik
+zal gaan bidden tot Hem in Wiens handen ons lot berust, en Hem smeeken dat Hij ons
+genadig zij!
+</p>
+<p>Montbars boog voor haar en vertrok zonder iets meer te zeggen. Aan de order door den
+Admiraal gegeven, was door zijn vlagofficier dadelijk voldaan, en nauwelijks waren
+de drie aangestoken lantaarns naar den top van den fokkemast geheschen of op alle
+bodems werd het geraas door de kaapstanders veroorzaakt gehoord, zoodat er geen vol
+kwartier verliep eer de schepen alle onder zeil waren in de aangegeven richting, en
+met uitgedoofde lichten Maracaïbo verlieten. Den ganschen nacht koerste men onder
+klein zeil, en tegen drie uur ’s morgens werd bijgelegd en dit een paar uren volgehouden.
+Toen het begon te dagen, kreeg men de Spaansche vloot in het oog, die in de volmaaktste
+orde vóór het kanaal ten anker lag, vlak boven het <span class="corr" id="xd33e4807" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span>, waar het fort zeer goed hersteld en op krachtige wijze bewapend scheen.
+</p>
+<p>Het schip, waarop de Onder-Koning zich bevond, lag geankerd in het midden van het
+nauwe kanaal dat het Kijk-Uit-eiland scheidt van het <span class="corr" id="xd33e4812" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span>; op dien bodem werd dadelijk alles in gereedheid gebracht tot een warme ontvangst
+van den vijand, wiens onbezonnen vermetelheid in het oog van den Onder-Koning alle
+palen te buiten ging. De brander die aan de spits bleef van het eskader der flibustiers,
+werd door den Onder-Koning gehouden voor het <span class="corr" id="xd33e4815" title="Bron: Admiraalschip">Admiraalsschip</span>, en hij gaf order om dit te laten naderen, schoon hij zich er zeer over verwonderde,
+dat met zulk een sterke bemanning en op zulk een korten afstand het vuur nog niet
+geopend werd; doch daaruit besloot hij dat de vrijbuiters, volgens hunne gewoonte,
+de voorkeur gaven aan eene entering; die overtuiging bracht hem er toe om ook van
+zijn schip geen enkel schot te laten lossen, en hun eerst de volle laag te geven,
+zoodra het ’t zijne wilde aanklampen. Dit misbegrip <span class="pageNum" id="pb220">[<a href="#pb220">220</a>]</span>of liever die vergissing der Spanjaarden kwam Montbars uitnemend te stade, daar enkele
+goed gemikte schoten voldoende zouden zijn geweest om het brooze vaartuig in den grond
+te boren, want het was werkelijk niet veel meer dan het geraamte van een schip. Ongelukkig
+genoeg voor hen, bespeurden de Spanjaarden hunne dwaling te laat, en eerst toen de
+brander op het punt stond hen te bereiken. Toen waren al hunne pogingen, zoowel die
+om het vaartuig af te houden als om het eene andere richting te geven, vruchteloos.
+Slechts enkele flibustiers onder bevel van Francoeur maakten de bemanning uit van
+den brander; zij maakten hem los van zijn sleper, wierpen eenige enterdreggen in de
+raas van het schip van den Onder-Koning en sprongen toen ijlings in hun boot om zich
+met kracht van riemen te verwijderen van de plek waar de ontploffing zou plaats hebben.
+Die gansche manoeuvre was met zooveel beleid uitgevoerd dat toen de Onder-Koning last
+gaf om den brander af te weren, het daarvoor reeds te laat was; toch verloor hij zijn
+tegenwoordigheid van geest niet en liet onmiddellijk eenige matrozen, voorzien van
+bijlen, aan boord daarvan overspringen om de masten te kappen en het schip te doen
+zinken; maar het vuur had de buitenhuid reeds aangetast en de eerste bijlslagen baanden
+aan de vlammen een doortocht, en ze sloegen onstuimig en verwoed naar buiten, voorafgegaan
+door dikke en verstikkende rookwolken. Aangewakkerd door een scherpe bries uit het
+oost-noord-oosten, die uit volle zee kwam opzetten, verkreeg de brand na verloop van
+enkele minuten zulk een omvang, dat het schip van den Onder-Koning er niet aan kon
+ontkomen, en ondanks al de inspanning van matrozen en soldaten om het vuur te bedwingen,
+was de totale ondergang reeds te voorzien.
+</p>
+<p>Zoo was het ook; in minder dan een half uur was het prachtige schip omgeslagen en
+een prooi der golven geworden, het grootste gedeelte der bemanning kwam bij die ramp
+om, en aan slechts enkele personen, waaronder de Onder-Koning, gelukte het, half dood
+van vermoeienis en uitputting, den zandigen oever van het Houtduifeiland te bereiken.
+</p>
+<p>De strijd was aldus op wanhopende maar schitterende wijze door de flibustiers aangevangen.
+</p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e4702">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e4702src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie „de Boekaniers” bij dezelfde Uitgevers de Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e4702src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="ch26" class="div1 last-child chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#ch26.toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
+<h2 class="label">XXVI.</h2>
+<h2 class="main">VAN AANGEZICHT TOT AANGEZICHT.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Al dien tijd had Montbars met scherpen blik het verloop dier gebeurtenissen waargenomen,
+en dadelijk maakte hij zich de algemeene verslagenheid, die bij de Spanjaarden was
+ontstaan door dit voor hen <span class="pageNum" id="pb221">[<a href="#pb221">221</a>]</span>zoo noodlottige onheil, ten nutte, om de ondernemendste zijner kameraden tot den aanval
+op een tweede schip aan te voeren, dat geënterd en bijna zonder slag of stoot genomen
+werd op hetzelfde oogenblik dat het schip van den Onder-Koning in de golven verdween.
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure p220width"><img src="images/p220.jpg" alt="Slechts aan enkele personen waaronder de Onder-Koning, gelukte het, half dood van vermoeienis en uitputting, het Houtduifeiland te bereiken.—Blz. 220." width="482" height="720"><p class="figureHead">Slechts aan enkele personen waaronder de Onder-Koning, gelukte het, half dood van
+vermoeienis en uitputting, het <span class="corr" id="xd33e4835" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span> te bereiken.—Blz. 220.</p>
+</div><p>
+<span class="pageNum" id="pb221a">[<a href="#pb221a">221</a>]</span></p>
+<p>Grammont had een derde schip aangeklampt, en eveneens geënterd en leverde een verwoed
+gevecht tegen de tot wanhoop gebrachte Spanjaarden. Die strijd werd gevoerd met de
+grootste hevigheid; herhaaldelijk teruggeworpen sprongen de flibustiers weer even
+spoedig aan boord van het aangetaste vaartuig, en stonden eindelijk op het punt de
+zege te behalen, toen Grammont te midden van hen nederstortte geveld door een bijlslag
+die zijn schedel kliefde. Verschrikt en ontsteld door den dood van hun gezagvoerder,
+aarzelden en wankelden de vrijbuiters; de Spanjaarden daarentegen verdubbelden hunne
+pogingen en nog eenige oogenblikken werd het gevecht voortgezet.
+</p>
+<p>Zóó ging het langs de geheele linie, het gansche eskader der vrijbuiters kwam nu op
+de Spaansche vloot af en ieder hunner schepen wierp enterdreggen en haken in het want
+der vijandelijke bodems, waarop over de geheele linie een gevecht ontstond van man
+tegen man.
+</p>
+<p>Overal was de strijd hevig en verwoed, en nergens werd er aan gedacht genade te vragen
+of te geven; vier Spaansche schepen sprongen in de lucht, liever dan zich over te
+geven; de overigen, onthutst door zulk eene opeenstapeling van onvoorziene rampen,
+dachten aan niets dan aan het dreigende gevaar te ontkomen. Zij kapten overhaast de
+kabels en lieten zich afdrijven naar het <span class="corr" id="xd33e4844" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span>, om onder de beschutting te komen van de verschansingen die waren opgericht uit de
+bouwvallen van het fort. Zoodra zij aldaar aan wal gekomen waren, lieten zij hunne
+schepen zinken om te voorkomen dat de vrijbuiters ze zouden bemachtigen.
+</p>
+<p>Die zoo prachtige en geduchte Spaansche vloot was totaal vernietigd en toch had het
+gevecht nog geen uur geduurd. Het gebeurde had veel van een wonder; de vrijbuiters
+en Montbars zelf begrepen niet hoe het hen had kunnen gelukken, om in zulk een korten
+tijd, met een verlies van hoogstens vijf of zes manschappen, en met zulke zwakke hulpmiddelen
+zich te redden uit den bijna wanhopigen toestand niet alleen, maar zelfs bovendien
+nog eene volkomen overwinning te behalen. Geen wonder dat hunne vreugde onbegrensd
+was, en de algemeene opgewondenheid ten toppunt klom; zij omhelsden elkaar, zij wenschten
+elkaar telkens geluk, en daverend en herhaaldelijk klonk jubelend de naam van Montbars,
+als hun redder en bevrijder.
+</p>
+<p>Doch ook die triomf was nog niet voldoende voor den Admiraal, want zijn aartsvijand
+was hem ontsnapt, en juist om dien man was het hem te doen; hij besloot dus oogenblikkelijk
+een aanval te beproeven op de verschansingen van het <span class="corr" id="xd33e4850" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span>. De vrijbuiters bestormden die met ongekende verwoedheid; zij dorstten naar Spaansch
+<span class="pageNum" id="pb222">[<a href="#pb222">222</a>]</span>bloed, en wilden tot op den laatsten matroos van die vloot, die hun zooveel schrik
+en angst berokkend had, vernietigen.
+</p>
+<p>De Onder-Koning had den aanval voorzien en zich dus gehaast de noodige stellingen
+in te nemen tot het bieden van krachtdadigen wederstand. De botsing tusschen de vrijbuiters
+en de Spanjaarden was ontzettend, maar de Onder-Koning had met zooveel tact zijne
+soldaten op de gevaarlijkste punten post doen vatten, en de manschappen wisten zóó
+goed dat zij niet op genade hadden te hopen, dat zij met de grootste volharding stand
+hielden, zoodat de vrijbuiters ondanks al hunne verbittering, er niet in konden slagen
+de verschansingen te overmeesteren.
+</p>
+<p>Montbars zag dadelijk in dat het onmogelijk was door een bestorming de positie te
+forceeren, die door den vijand met al de kracht der wanhoop verdedigd werd, en achtte
+het noodig den terugtocht te gelasten en naar de booten te trekken na zware verliezen
+te hebben geleden, want bij dien aanval waren honderd twintig manschappen gedood of
+gewond.
+</p>
+<p>Ondanks de behaalde zegepraal en niettegenstaande de vernietiging der Spaansche vloot
+was de toestand der vrijbuiters niet veel gunstiger geworden, want nog altijd bevonden
+zij zich aan gene zijde der engte, die gepasseerd moest worden, om in volle zee te
+komen; en de Spanjaarden, behoorlijk verschanst op het <span class="corr" id="xd33e4860" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span>, waren, dank zij het aanzienlijke getal hunner stukken, in staat ongestoord te vuren
+op de schepen al naar mate die mochten beproeven zich in de nauwe geul te wagen om
+het ruime sop te bereiken. Het lot van de vrijbuiters hing dus af van de bemachtiging
+van het fort, maar zij hadden reeds eene ernstige poging aangewend het te overmeesteren
+en waren daarin niet geslaagd hoeveel kracht ook door hen was ontwikkeld geworden.
+</p>
+<p>De geduchte nederlaag, ondervonden bij een plotselingen overval op de Spanjaarden,
+toen deze geacht konden worden nog geen vasten voet te hebben gezet in hunne posities,
+ontmoedigde hen dermate, dat de vroegere wankelmoedigheid weer de overhand verkreeg,
+waardoor schrik en ontsteltenis ontstond en zij begonnen te vreezen voor een goeden
+uitslag van de expeditie.
+</p>
+<p>Alleen Montbars wanhoopte niet; zijne kameraden mochten er bij hem op aandringen te
+trachten met den Onder-Koning in onderhandeling te komen, zij wilden hem zelfs machtigen
+den te Maracaïbo en te Gibraltar verkregen buit prijs te geven, hij sloeg geen acht
+op hunne vertoogen en smeekingen en bleef onverzettelijk bij zijn besluit om het fort
+te nemen en den doortocht stormenderhand te forceeren. Hij herinnerde aan de flibustiers
+hoe zij hem bezworen hadden hem in alles te zullen gehoorzamen en tot den laatsten
+man te strijden; spottend sprak hij over hunne wankelmoedigheid en op alles wat zij
+<span class="pageNum" id="pb223">[<a href="#pb223">223</a>]</span>aanvoerden gaf hij steeds hetzelfde antwoord, dat zij aan hem hun lot hadden toevertrouwd,
+en dus niets anders hadden te doen dan stipt zijne bevelen op te volgen, zonder zich
+te bekommeren over de gevolgen, waarvoor hij, en hij alléén, verantwoordelijk bleef.
+</p>
+<p>Thans zullen wij opnieuw het woord afstaan aan Olivier Oexmelin, den waarheidlievenden
+en betrouwbaren ooggetuige aan wiens relaas wij reeds meer dan ééne bijzonderheid
+hebben ontleend.
+</p>
+<p>Toen Montbars de treurige ondervinding had opgedaan dat kracht noch geweld voor den
+doortocht kon baten, besloot hij weer tot list zijn toevlucht te nemen. Thans verzon
+hij er weer iets anders op. Daags na den mislukten aanval, deed hij toen het begon
+te dagen, met de booten van het eskader, een honderdtal vrijbuiters aan wal zetten
+buiten het bereik van het geschut van het fort, naar een plek bedekt met hoog gras
+en dicht struikgewas. Vervolgens moesten op zijn bevel, die flibustiers, na daar ter
+plaatse zich eenige uren verborgen te hebben gehouden, één voor één naar de booten
+terugkeeren, doch op Indiaansche manier over den grond kruipende, zoodat men hen niet
+van uit het fort gewaar kon worden. Waren zij aldus bij de booten gekomen dan moesten
+zij zich daarin plat uitstrekken, en die dan schijnbaar leege vaartuigen door een
+paar roeiers naar boord worden teruggebracht. Die zonderlinge manoeuvre, werd den
+ganschen dag voortdurend herhaald in het gezicht der Spanjaarden, om deze in den waan
+te brengen dat al de bemanningen waren ontscheept.
+</p>
+<p>En die list beantwoordde inderdaad aan de bedoeling. Misleid door dien valschen schijn,
+twijfelden de Spanjaarden er niet aan, dat de vrijbuiters voornemens waren den volgenden
+nacht van de landzijde op het fort een aanval te doen; zij verplaatsten dus hunne
+stukken en brachten die in batterij naar den bedreigden kant, waar zij al hun macht
+vereenigden, zoodat aan den zeekant alles bijna zonder verdediging bleef.
+</p>
+<p>Dit had Montbars juist verwacht, op die vergissing had hij gerekend, en met zijn gewone
+vaardigheid maakte hij zich dien misslag ten nutte. ’s Avonds tegen tien uur staken
+de booten vol gewapende manschappen van de schepen af en landden op den zandigen oever
+van het <span class="corr" id="xd33e4873" title="Bron: Houtduif-eiland">Houtduifeiland</span>; de flibustiers sprongen ijlings aan wal, en deden op de verschansingen een onwederstaanbaren
+aanval, en tezelfder tijd heschen hunne schepen de zeilen en passeerden zonder eenige
+verhindering het kanaal, terwijl zij daarvan op een half kanonschot afstand dwars
+gehaald, op het fort telkens onafgebroken de volle laag deden neerkomen.
+</p>
+<p>Eerst nu werd eindelijk aan de Spanjaarden de krijgslist hunner vijanden duidelijk,
+en wilden zij met den meesten spoed de stukken weer in de vroegere positie brengen,
+om de bestorming der verschansingen te beletten, maar het was te laat en te vergeefs;
+de <span class="pageNum" id="pb224">[<a href="#pb224">224</a>]</span>vrijbuiters toch waren reeds tot in hun midden gedrongen, hieven een woest krijgsgeschreeuw
+aan, of beter gezegd, brulden dit uit, en zwaaiden in dolle woede hunne wapens in
+de lucht. Er volgde tusschen belegeraars en belegerden een gevecht van man tegen man,
+een vreeselijke kampstrijd, doch waarvan de uitslag moest zijn ten voordeele van de
+vrijbuiters, dank zij de behendigheid en de oneindig grootere lichaamskracht waarin
+zij de Spanjaarden overtroffen. Toch bleven de Spanjaarden zich verdedigen met bewonderenswaardige
+dapperheid en volharding, gedreven door wanhoop en hun vast besluit hun leven op te
+offeren; zij weken niet terug dan pas voor pas, en vielen niet eer zij gedood werden;
+iedere duim gronds die door de <span class="corr" id="xd33e4880" title="Bron: flibnstiers">flibustiers</span> werd veroverd, kostte stroomen bloeds; de verbittering was thans van weerskanten
+even fel, en ieder begreep dat nu de leuze gold, sterven of overwinnen.
+</p>
+<p>Het volle maanlicht bescheen de plaats van het gevecht en maakte de worsteling nog
+afschuwelijker, daar zij de strijdenden in staat stelde hunne slagen des te zekerder
+te doen neerkomen. Ondanks zijn hoogen leeftijd verrichtte de Onder-Koning wonderen
+van dapperheid; het was of hij steeds overal en bij allen was, en hij moedigde de
+soldaten onophoudelijk aan zoowel door stem als door voorbeeld.
+</p>
+<p>Die ontzettende kampstrijd duurde bijna twee volle uren, steeds even verwoed, even
+hardnekkig, even volhardend, zonder dat noch bij de eene, noch bij de andere partij
+verzwakking merkbaar werd. Niemand zou hebben kunnen voorspellen hoe die afschuwelijke
+slachting zou eindigen, toen op eens boven alles uit de stem werd vernomen van Montbars,
+die een donderen „Voorwaarts!” deed hooren.
+</p>
+<p>Gevolgd door zijne dapperste kameraden, doet de vermaarde en zoozeer geduchte vrijbuiter
+een aanval op de dichtste drommen der Spanjaarden, en werpt omver, verslaat of verstrooit
+allen die hem in den weg staan. De flibustiers ontwikkelen al hunne kracht; de Spanjaarden
+beseffen dat zij verloren zijn, doch de wanhoop doet hen stand houden; zij vechten
+niet meer om te overwinnen, maar om met de wapens in de hand te vallen, daar zij den
+dood verkiezen boven de schande en de kwellingen der slavernij.
+</p>
+<p>Ziedend van woede doet Montbars zijn zwaard met felle slagen neerkomen tusschen de
+gelederen zijner vijanden, en roept met heesche stem telkens den hertog de Penaflor
+op, wien hij steeds trachtte op te sporen te midden van de verwarde strijders. De
+Onder-Koning beantwoordt die uitdaging van zijn tegenstander; wanhopend snelt hij
+met de grootste verbittering op hem toe en staat op het punt hem te naderen, toen
+hij zich op eens van achteren voelt aangegrepen, op den grond geworpen en ontwapend,
+terwijl Montbars die zich eindelijk vlak tegenover den hertog bevindt, stilstaat,
+brullende van woede en teleurstelling; zijn doodsvijand is de gevangene <span class="pageNum" id="pb225">[<a href="#pb225">225</a>]</span>van Francoeur en Philippe d’Ogeron. Die twee jongelieden hadden zich, als bij afspraak,
+op den hertog geworpen en hem overweldigd.
+</p>
+<p>—Ach!—barstte Montbars, op niet weer te geven verwijtenden toon los.—Gij, gij, mijne
+getrouwsten, gij hebt mij van mijn wraak beroofd.
+</p>
+<p>—Toch niet,—gaf Philippe ten antwoord.—Wij hebben die in tegendeel voor je verzekerd.
+</p>
+<p>Francoeur sloeg de oogen naar den grond en voegde er bij:—Die man moet niet in het
+gevecht gedood worden.
+</p>
+<p>—Dat is waar,—bevestigde Montbars.—Bij den hemel, gij hebt gelijk! Zulk een dood zou
+voor hem te eervol zijn geweest! Ik dank je, jongens!
+</p>
+<p>De beide mannen wisselden een blik van verstandhouding, terwijl Montbars zich weder
+wierp daar waar de strijd het felste werd gevoerd.
+</p>
+<p>De val van den Onder-Koning werd dadelijk bekend, en was het sein tot de nederlaag
+der Spanjaarden; van dit oogenblik was hun tegenstand nog slechts onbeduidend en ongeregeld,
+en kort daarna werden de enkele dappere soldaten, die nog overgebleven waren, genoodzaakt
+de wapens neer te leggen.
+</p>
+<p>Twee uren later verlieten de schepen der flibustiers voor goed die verwoeste streken,
+en lieten daar slechts bouwvallen en lijken achter.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+</p>
+<p>’t Was feest te Port-de-Paix.
+</p>
+<p>Het eskader der flibustiers was in vollen triumf dáár teruggekeerd van die glorierijke
+expeditie naar Maracaïbo, en de bemanningen met schatten beladen waren ontscheept.
+Als naar ouder gewoonte onbezorgd voor den dag van morgen, hadden de Broeders der
+Kust zich dadelijk te buiten gegaan in de onzinnigste brasserijen, waarbij al die
+rijkdommen weer werden verspild, die hun zooveel inspanning, zooveel gevaren en ontberingen,
+zooveel bloed gekost hadden. Met uitzondering van den Onder-Koning, waren de Spaansche
+slaven opgesloten in tijdelijke gevangenissen, om later aan de inwoners en aan de
+boekaniers verkocht te worden. De hertog de Penaflor en enkele zijner officieren,
+die ongelukkig genoeg voor hen, niet in het laatste gevecht waren gesneuveld, werden
+gehuisvest in het verblijf van den Gouverneur, in afwachting van het losgeld, dat
+voor hen moest worden opgebracht.
+</p>
+<p>Er was een algemeene raadsvergadering der flibustiers belegd geworden, waarbij de
+heer d’Ogeron het voorzitterschap bekleed had. In die bijeenkomst bracht de plaatsvervanger
+des Konings in de eerste <span class="pageNum" id="pb226">[<a href="#pb226">226</a>]</span>plaats hulde en dank aan Montbars, voor de uitnemende en schitterende wijze, waarop
+de expeditie door hem was bestuurd. Koel was die hulde door den Admiraal aangehoord,
+en door hem alleen het woord gevraagd om als een recht voor zich te eischen, dat de
+Onder-Koning aan hem zou worden overgeleverd. Tevergeefs had de heer d’Ogeron getracht
+tegen dien eisch in verzet te komen, want Montbars beriep zich op de wet der flibustiers,
+die naar hij aantoonde duidelijk en bepaald sprak, en daar ook de meerderheid der
+aanwezige vrijbuiters partij gekozen had voor den Admiraal, was de heer d’Ogeron wel
+genoodzaakt toe te geven. Hij had er zich dus aan onderworpen om den hertog ter beschikking
+te stellen van Montbars, doch onder voorwaarde dat aan hem als Gouverneur een uitstel
+van ééne week zou worden verleend, eer hij den gevangene uitleverde. Toen was Montbars
+op zijn beurt gedwongen geweest die voorwaarde aan te nemen, waarop hij zich verwijderd
+had met ingehouden toorn.
+</p>
+<p>Gedurende die week had de heer d’Ogeron herhaaldelijk geheime bijeenkomsten met zijn
+neef en diens vriend Francoeur gehad; en had zelfs aan den jongen man eene geheime
+zending opgedragen, zoodat sedert zes dagen niemand hem meer te Port-de-Paix had gezien.
+Ook Montbars scheen onzichtbaar geworden; hij had zich in zijn huis opgesloten, waarvan
+de toegang <span class="corr" id="xd33e4910" title="Bron: onverbiddellijk">onverbiddelijk</span> geweigerd werd zelfs aan zijne intieme vrienden, uitgezonderd twee hunner, met name
+Michel de Baskiër, en Luiwammes. Die uitzondering bevreemde niemand, want het was
+algemeen bekend dat zij beiden behoorden tot zijne oudste kameraden, en met hart en
+ziel aan hem gehecht waren. Eindelijk was de week, die door den heer d’Ogeron als
+uitstel bedongen was, ten einde, en op den morgen van den laatsten dag, liet de gouverneur
+Montbars, verwittigen dat hij gereed was den gevangene aan hem uit te leveren.
+</p>
+<p>Bij het ontvangen van dit bericht betrok het gelaat van den flibustier; hij vermoedde,
+dat er achter die schijnbare toegevendheid van den heer d’Ogeron een adder onder het
+gras schuilde. Zonder echter zijn achterdocht te laten blijken, verliet hij dadelijk
+zijn huis, en begaf zich naar de woning van den Gouverneur, door Michel den Baskiër,
+en door Luiwammes vergezeld. De heer d’Ogeron wachtte Montbars in zijn salon af, ontving
+hem daar met innemende beleefdheid en verzocht op hoogst gewonen toon dat hij hem
+zou volgen naar de kamer van den gevangene. Montbars sloeg een scherpen blik op het
+rondborstige en openhartige gelaat van den Gouverneur en zei:—Vergun mij één enkel
+woord.
+</p>
+<p>—Wel twee, als gij dat wenscht, waarde vriend,—ontving hij ten antwoord.
+</p>
+<p>—Gij noemt mij daar uw vriend, naar ik hoor, is het niet?—vroeg Montbars eenigszins
+wantrouwend.
+<span class="pageNum" id="pb227">[<a href="#pb227">227</a>]</span></p>
+<p>—Zeer zeker! Gij zijt dit immers, niet waar?—luidde de wedervraag.
+</p>
+<p>—Dat is zoo, mijnheer, ik ben dat. Het is u bekend niet waar dat de hertog de Penaflor
+mijn doodsvijand is?
+</p>
+<p>—Ja, dat is zóó.
+</p>
+<p>—Dan weet ge zonder twijfel ook dat ik voornemens ben mij op hem te wreken.
+</p>
+<p>—Dit verwachtte ik reeds, maar eveneens dat die wraak u waardig zal zijn.
+</p>
+<p>— Ge zult daarover straks kunnen oordeelen. Er wordt dus open spel tusschen ons gespeeld?
+</p>
+<p>—Bepaald, mijn vriend, reken daar op. Ge hebt thans vrijheid den gevangene met u te
+voeren, zoodra ge dit goedvindt. En ik stel mij voor dat dit alles is wat gij verlangt
+te weten. Is het niet zoo?
+</p>
+<p>—Juist! Laat ons dan gaan.
+</p>
+<p>—Kom mee!
+</p>
+<p>Montbars, steeds vergezeld door de beide flibustiers, volgde den Gouverneur. Zij liepen
+verscheidene vertrekken door, eindelijk deed de heer d’Ogeron de laatste deur open
+en trad Montbars een vertrek binnen waar de hertog de Penaflor zich bevond, doch de
+hertog was niet alleen; er was een talrijk gezelschap bij hem vereenigd. Dit gezelschap
+bestond uit de volgende personen: don Sancho de Penaflor, de zoon van den hertog,
+donna Clara, donna Juana, Francoeur, Philippe d’Ogeron, en iets meer achteraan, de
+mayordomo, Birbomono.
+</p>
+<p>Zoodra de hertog Montbars in het oog kreeg, stond hij op, naderde hem een paar stappen,
+groette ceremonieel, en sprak onmiddellijk zonder den ander tijd te laten het woord
+te nemen:—Met ongeduld werd gij door mij verwacht, mijnheer.
+</p>
+<p>—Zoo!—uitte Montbars met moeite, terwijl hij met fonkelenden blik al de aanwezigen
+monsterde. Daarop wendde hij zich tot den heer d’Ogeron om dien met bittere minachting
+toe te voegen:
+</p>
+<p>—Ik betuig u mijn dank, mijnheer, voor de zeer loyale manier waarop gij uw woord gestanddoet.
+</p>
+<p>—Een oogenblik geduld, mijnheer,—antwoordde de Gouverneur uiterst kalm.
+</p>
+<p>—Graaf,—sprak de hertog,—ik weet dat ik uw gevangene ben en ben gereed u te volgen,
+doch ik verzoek, eer gij overgaat tot de voltrekking der wraak die gij zeker voornemens
+zijt op mij te nemen, mij eenige oogenblikken toe te staan. Ik ben meer dan tachtig
+jaren oud, mijnheer, mijn leven kan dus niet meer van langen duur zijn,—gaf hij met
+droeve bitterheid te kennen,—en ik gevoel dat voor mij het uur tot boetedoening eindelijk
+aangebroken is.
+<span class="pageNum" id="pb228">[<a href="#pb228">228</a>]</span></p>
+<p>—Mijnheer,—antwoordde Montbars op somberen toon,—ik verlang verder niets meer van
+je te hooren. De man, die mij gedurende zijn gansche leven zonder gegronde redenen
+met een onverzoenlijken haat vervolgd heeft, de man, die mij zoo ontzettend heeft
+doen lijden, dat ik dit nooit kan vergeten, de man, die nu eindelijk door mij overwonnen
+en in mijn macht is, zal het niet gelukken om door een lafhartig en te lang verschoven
+berouw mijn gemoed te verteederen en voor medelijden toegankelijk te maken.
+</p>
+<p>Een koortsachtige gloed overtoog het gelaat van den hertog, die een droefgeestigen
+blik wierp naar zijn zoon; toen hernam hij met zachte stem.
+</p>
+<p>—Neen, mijnheer, het is geen lafhartig en te laat berouw waardoor thans mijn gedrag
+wordt geregeld. Thans, nu ik in uwe macht ben, bezielt mij tegen u dezelfde haat als
+vijfentwintig jaar geleden. Ik haat u even fel, en die haat zal mij bijblijven tot
+aan mijn jongsten snik.
+</p>
+<p>—O! Nu herken ik u weder!—viel Montbars uit.
+</p>
+<p>—Doch,—vervolgde de hertog, zonder op dien uitroep acht te geven,—eer ik mij in uwe
+handen stel, heb ik aan u in het bijzijn van allen die hier tegenwoordig zijn eene
+verklaring af te leggen.
+</p>
+<p>—Mijnheer,—werd door Montbars op waardigen toon aangemerkt,—ik begrijp niet welk recht
+de hier aanwezigen hebben om tegenwoordig te zijn bij de behandeling van zaken die
+uitsluitend ons persoonlijk aangaan.
+</p>
+<p>—Mijn vader heeft zich minder juist uitgedrukt, mijnheer,—meende de markies te moeten
+inbrengen,—vergun mij daarom eer wij verder gaan, ook om allen twijfel die mijn aanwezigheid
+alhier omtrent mijn bedoelingen zou kunnen geven, te verbannen, u vóór alles de verzekering
+te geven dat mijne aanwezigheid niet met de minste vijandige gezindheid jegens u in
+verband staat, integendeel verklaar ik gaarne en openlijk, niet alleen dat ik zekere
+verplichtingen aan u heb, maar tevens dat ik ware achting gevoel voor uw karakter.
+</p>
+<p>—Het zij zoo, mijnheer. Maar hoe meent gij dan uwe tegenwoordigheid hier te kunnen
+rechtvaardigen?
+</p>
+<p>—Bedenk, mijnheer, dat ik de zoon ben van den hertog de Penaflor. Is er nog eene andere
+rechtvaardiging noodig?
+</p>
+<p>—En ik,—voegde donna Clara er bij, die met gevouwen handen smeekend Montbars naderde,—laat
+ik u ook mogen toevoegen.… hij is mijn vader.
+</p>
+<p>—Hij heeft mij in mijne kindsheid verzorgd,—mompelde Francoeur, als antwoord op den
+vragenden blik van Montbars.
+</p>
+<p>De flibustier antwoordde niet, zijn voorhoofd betrok, zijn hoofd zonk op de borst.
+Al de aanwezigen wachtten in spanning, en eene <span class="pageNum" id="pb229">[<a href="#pb229">229</a>]</span>doodsche stilte heerschte in de zaal.—Dus,—hernam Montbars met vaste stem:—Mijne vrouw,
+mijn zoon, mijne vrienden, gij allen vereenigt u om aan den leeuw zijn prooi te ontrukken!
+Gij allen dringt er bij mij op aan, dat ik afstand zal doen van mijn wraak, en toch
+is de hoop dat eenmaal dit verlangen zou worden vervuld, het eenige geweest dat mij
+al die jaren moed heeft gegeven om te blijven leven en te worstelen tegen de smart
+die mij verteerde. Ach! Wee, wee over mij, dat ik den moed miste mijn eigen bestaan
+te vernietigen, dien dag toen ik met een vreeselijken eed zwoer dat ik mij zou wreken!
+Ellendeling die ik ben, nu ik mij zwak gevoel tegenover al die tranen en smeekingen!…
+</p>
+<p>—Mijnheer,—viel de hertog in op trotschen toon.—Ik moet u opmerken dat ik u niet gesmeekt
+of gebeden heb.
+</p>
+<p>—Och, zwijg mijnheer,—riep Montbars uit.—Ziet gij dan niet, dat ik medelijden met
+je heb, en dat ik je vergiffenis schenk?
+</p>
+<p>—Mij vergiffenis schenken!—uitte de hertog.
+</p>
+<p>—Zwijg, zeg ik nog eens. Ja, ik schenk je vergiffenis omdat zij die je omringen goed
+en braaf zijn, en ik hen niet verantwoordelijk wil stellen voor je eerloos gedrag.
+Ik schenk je vergiffenis, omdat ik dit ook deed aan uwe dochter, die zich een oogenblik
+zwak heeft betoond. Ik schenk je vergiffenis ook omdat gij, ondanks al je pogingen,
+er niet in zijt geslaagd mijn zoon tot een nietswaardige te maken. Vertrek! Gij zijt
+vrij. Ik schenk je je losgeld zelfs kwijt. Markies, ik geef u uw vader terug.
+</p>
+<p>—O! Die beleedigingen zijn te verregaande!—viel de hertog uit.—Neem je in acht, mijnheer,
+want nog is tusschen ons niet alles uit, en duur zal ik je die smadelijke taal betaald
+zetten.
+</p>
+<p>Met innige verachting trok Montbars de schouders op en zei spottend en vernietigend:
+</p>
+<p>—Afgeleefde grijsaard, gij kunt thans niets kwaads meer uitrichten; al je duivelsche
+kuiperijen zijn ontmaskerd en verijdeld; zelfs weet ik alles omtrent dat ongelukkige
+jonge meisje, dat gij in mijn oogen ongetwijfeld voor het kind van je dochter wildet
+laten doorgaan, terwijl zij niet anders is dan dat van een uwer vertrouwdste bedienden,
+want al hare geboortebewijzen zijn in mijn bezit! Ga, gij zijt volslagen overwonnen,
+want gij blijft alléén staan, beladen met de verachting van allen, die je kennen.
+Ik zou geen heviger marteling noch harder kastijding voor je kunnen bedenken dan deze,
+om je je ellendig bestaan te laten voortslepen, waaraan gij je zoo krampachtig vastknelt!
+Gij zult dus leven, bedenk dit wel, omdat ik het je vergun en ook omdat ik het beneden
+mij acht mij verder op je te wreken daar gij te zwak zijt en geen macht genoeg meer
+bezit om den strijd tegen mij vol te houden.
+<span class="pageNum" id="pb230">[<a href="#pb230">230</a>]</span></p>
+<p>—Ellendeling! Ge zult sterven!—barstte de hertog los, en wierp zich met een dolk in
+de hand op Montbars, die hem dit wapen ontrukte, en het ver weg wierp, terwijl hij
+hem terugstootte en verachtelijk toebeet:—Vertrek, moordenaar!
+</p>
+<p>—Ach!—jammerde de hertog.—Weer overwonnen, nog eens overwonnen!
+</p>
+<p>—Ja!—hernam Montbars.—Weer en telkens overwonnen, omdat, ondanks al mijne gebreken
+en mijne fouten, God met mij is, en mij tegen je woede beveiligt.
+</p>
+<p>Doch de hertog hoorde die woorden niet; overvallen door stuipachtige trekkingen, wankelde
+hij en stortte in de armen van zijn zoon en zijne dochter. Plotseling was zijn gelaat
+geheel veranderd; koud zweet druppelde langs zijne slapen, zijne oogen met bloed beloopen,
+rolden verwilderd in de holten en zijn gansche lichaam schokte en trilde onrustbarend.
+</p>
+<p>—God!—mompelde hij met holle stem,—God! God! Altijd.… O! Ellendeling! Ellendeling!.…
+</p>
+<p>Op eens vermande hij zich, ontsnapte aan de handen zijner kinderen, die hem tegen
+wilden houden, keek zijn vijand die onbeweeglijk en koel bleef staan, met de woede
+van een krankzinnige aan, naderde hem een paar stappen, hief den arm op, als om hem
+in het gezicht te slaan, en herhaalde met snijdende stem:
+</p>
+<p>—Vervloekt!… Wees vervloekt!.…
+</p>
+<p>Maar machteloos viel zijn arm langs zijne zijde neer. Een nieuwe schok, nog heviger
+dan de vorige deed zijn gansche lichaam trillen, en hij viel, als een eik die door
+den bliksem wordt getroffen, vóór de voeten van Montbars die geen enkele beweging
+maakte om hem te ontwijken, en hem met opgeheven hoofd en een glimlach om de lippen
+had afgewacht.
+</p>
+<p>Men snelde naar den hertog toe om hem op te beuren, maar hij was reeds dood. Zijne
+trekken waren door den doodstrijd geheel vertrokken, maar de wijd geopende oogen behielden
+ook nog na zijn verscheiden dezelfde uitdrukking van onverzoenlijken haat, die aan
+het verbleekte gelaat van dezen doode een afschuwelijk en afgrijselijk voorkomen gaf.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+</p>
+<p>Twee maanden na al de gebeurtenissen die wij verhaald hebben, liep de logger <i>de Meeuw</i> met volle zeilen de haven van Dieppe binnen; op het dek van dien logger stonden acht
+personen, die de kusten van het dierbare vaderland met zoete ontroering begroetten.
+Die acht personen waren: de heer d’Ogeron, die naar Frankrijk terugkeerde daar koning
+Lodewijk XIV hem terug had geroepen, <span class="pageNum" id="pb231">[<a href="#pb231">231</a>]</span>Montbars, of liever de graaf de Barmont, donna Clara, Philippe, donna Juana, don Gusman
+de Tudela, na Cigala en Birbomono.
+</p>
+<p>Philippe en donna Juana, sedert eenige weken door het huwelijk verbonden, gingen de
+wittebroodsweken op het oude kasteel van de graven de Barmont doorbrengen, bij Montbars
+en donna Clara wier hart, zoo langen tijd als verdoofd door al hun leed, weer begon
+te herleven en als te ontluiken, ook onder den invloed van het reine en onbewolkte
+geluk van de beide jongelieden.
+</p>
+<p>De heer d’Ogeron bracht den jongen graaf de Barmont, don Gusman, aan het hof, om hem
+voor te stellen aan hem, dien men toen reeds begon te noemen den Grooten Koning.
+</p>
+<p>Ondanks hunne voornemens om zich uit het woelige krijgsleven terug te trekken, ondanks
+al hunne plannen om in stilte hun geluk te genieten, zullen wij onze personen nog
+eens ontmoeten<a class="noteRef" id="xd33e4985src" href="#xd33e4985" title="Ga naar noot 1.">1</a> onder die geduchte flibustiers van Tortue om hen opnieuw en onverbiddelijk te zien
+strijden tegen de Spanjaarden; want de toekomst behoort aan God, die in Zijne onbegrijpelijke
+en ondoorgrondelijke wijsheid, naar Zijn welbehagen over der menschen lotgevallen
+beschikt.
+<span class="pageNum" id="pb232">[<a href="#pb232">232</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<div class="footnote-body">
+<div class="fndiv" id="xd33e4985">
+<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd33e4985src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">1</a></span> Zie het volgende deel dezer serie „de Hacienda del Rayo” bij dezelfde uitgevers de
+Erven J.&nbsp;L. Nierstrasz, ’s Gravenhage.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd33e4985src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="back">
+<div class="div1 advertisement"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
+<p class="first center large">☛ Uitgaaf van de Erven J.&nbsp;L. NIERSTRASZ, ’s Gravenhage.
+</p>
+<p class="center xxl">GUSTAVE AIMARD,
+</p>
+<p class="center large">Compleet in twintig deelen.
+</p>
+<p class="center">Deze goedkoopste Serie der <b>Beroemdste</b> meest <b>gezochte</b> werken van GUSTAVE AIMARD, bestaat uit:
+</p>
+<ul class="large">
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">1).</span> <b>De Goudkoorts.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">2).</span> <b>Curumilla.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">3).</span> <b>Valentin Guillois.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">4).</span> <b>De Boekaniers.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">5).</span> <b>De Zeeschuimers.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">6).</span> <b>De Goudzoekers.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">7).</span> <b>De Hacienda del Rayo.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">8).</span> <b>Montbars, de Verdelger.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">9).</span> <b>De Bijenjagers</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">10).</span> <b>Steenhart</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">11).</span> <b>Vasthand.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">12).</span> <b>De Zonen v. d. Schildpad.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">13 en 14).</span> <b>De Mexicaansche Nachten<span id="xd33e5097">.</span></b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">15).</span> <b>De Metgezellen van de Maan.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">16).</span> <b>Passe-Partout.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">17).</span> <b>De Graaf de Warrens.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">18).</span> <b>La Cigale.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">19).</span> <b>Hermosa.</b>
+</li>
+<li class="numberedItem"><span class="itemNumber">20).</span> <b>De <span id="xd33e5140">Araucaniër</span>.</b></li>
+</ul><p>
+</p>
+<p class="center">OPGELUISTERD
+</p>
+<p class="center"><b>Met Honderd en Zestig geheel nieuwe platen in houtgravure,<br>
+<span class="small">elk ter grootte van een geheele bladzijde.</span></b>
+</p>
+<p>Compres gedrukt op zwaar papier, formaat groot royal, elk deel gemiddeld een omvang
+hebbende van ±&nbsp;250 bladz.
+</p>
+<p class="center xl"><span class="underline">Prijs ƒ&nbsp;1.50 per deel.</span>
+</p>
+<p>☛ Bij inteekening op de Serie van <b>twintig</b> dikke deelen worden <b>SLECHTS ZEVENTIEN</b> deelen berekend, en ontvangen de inteekenaren derhalve
+</p>
+<p class="center large">🙚 DRIE DEELEN GRATIS 🙞<br>
+<span class="small">(deze deelen elk ±250 blz. en elk met 8 platen).</span>
+</p>
+<p>Elk deel komt hun dientengevolge op ongeveer
+</p>
+<p><span class="underline">slechts ƒ&nbsp;1.25 per deel.</span>
+</p>
+<p class="center large">☛ Uitgaaf van de Erven J.&nbsp;L. NIERSTRASZ, ’s-Gravenhage.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div1 cover"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure spinewidth"><img src="images/spine.jpg" alt="Oorspronkelijke rug." width="720" height="78"></div><p>
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div1" id="toc">
+<h2 class="main">Inhoudsopgave</h2>
+<table>
+<tr id="ch1.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">I. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch1">DE PRAUW.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch1">5</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch2.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">II. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch2">DRIE MANNEN EN VIJFHONDERD KAAIMANNEN.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch2">14</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch3.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">III. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch3">DE VRIJBUITERS.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch3">21</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch4.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">IV. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch4">BERAADSLAGING.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch4">29</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch5.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">V. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch5">LA MADRE DE DIOS.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5">37</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch6.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">VI. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch6">DE INSTALLATIE.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch6">45</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch7.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">VII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch7">DE DUENNA.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch7">52</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch8.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">VIII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch8">EEN ZEETOCHTJE.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch8">62</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch9.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">IX. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch9">HET VERTREK.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch9">70</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch10.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">X. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch10">DE BEIDE NEVEN.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch10">78</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch11.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XI. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch11">DE TERUGKOMST.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch11">87</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch12.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch12">HET LOGEMENT.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch12">97</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch13.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XIII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch13">DE OPHELDERING.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch13">105</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch14.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XIV. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch14">EEN DINER BIJ DEN HEER D’OGERON.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch14">114</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch15.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XV. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch15">DE MARKIES DON SANCHO DE PENAFLOR</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch15">121</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch16.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XVI. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch16">HET ADMIRAALSSCHIP „DE TIJGER”.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch16">130</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch17.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XVII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch17">DE RAAD DER FLIBUSTIERS.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch17">140</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch18.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XVIII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch18">SCHIPPER AGUIRRE.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch18">148</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch19.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XIX. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch19">DE CABILDO.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch19">156</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch20.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XX. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch20">HET HOUTDUIFEILAND.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch20">165</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch21.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XXI. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch21">MARACAÏBO.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch21">173</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch22.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XXII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch22">GIBRALTAR.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch22">182</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch23.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XXIII. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch23">MONACO.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch23">192</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch24.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XXIV. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch24">TEN EINDE RAAD.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch24">201</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch25.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XXV. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch25">EEN HUISELIJK TAFEREEL.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch25">211</a></td>
+</tr>
+<tr id="ch26.toc" class="tocLevel0">
+<td class="tocDivNum">XXVI. </td>
+<td class="tocDivTitle"><a href="#ch26">VAN AANGEZICHT TOT AANGEZICHT.</a></td>
+<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch26">220</a></td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+<div class="transcriberNote">
+<h2 class="main">Colofon</h2>
+<h3 class="main">Codering</h3>
+<p>Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het
+einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel
+zijn verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het einde van
+dit boek.</p>
+<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3>
+<ul>
+<li>2026-04-02 Begonnen.
+</li>
+</ul>
+<h3 class="main">Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende 343 verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table class="correctionTable">
+<tr>
+<th>Bladzijde</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+<th>Bewerkingsafstand</th>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e218">8</a>, <a class="pageref" href="#xd33e336">13</a>, <a class="pageref" href="#xd33e438">20</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1291">59</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1881">86</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2070">93</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3218">150</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4163">184</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4335">195</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4355">196</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4422">198</a>, <a class="pageref" href="#xd33e5097">232</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">
+[<i>Niet in bron</i>]
+</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">.</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e231">9</a>, <a class="pageref" href="#xd33e248">9</a>, <a class="pageref" href="#xd33e256">9</a>, <a class="pageref" href="#xd33e354">13</a>, <a class="pageref" href="#xd33e443">20</a>, <a class="pageref" href="#xd33e549">25</a>, <a class="pageref" href="#xd33e563">25</a>, <a class="pageref" href="#xd33e623">28</a>, <a class="pageref" href="#xd33e706">33</a>, <a class="pageref" href="#xd33e756">35</a>, <a class="pageref" href="#xd33e768">36</a>, <a class="pageref" href="#xd33e781">36</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1542">71</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2054">92</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2142">96</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2668">123</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">,</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">.</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e236">9</a>, <a class="pageref" href="#xd33e489">22</a>, <a class="pageref" href="#xd33e741">34</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1556">71</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2748">126</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2859">131</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3031">137</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3951">177</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3960">177</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3971">178</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4011">180</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4018">180</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4028">180</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4034">180</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4039">180</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4053">180</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4096">181</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4393">197</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4585">207</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">.</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">,</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e284">11</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">driëen</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">drieën</td>
+<td class="bottom">2 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e291">11</a>, <a class="pageref" href="#xd33e296">11</a>, <a class="pageref" href="#xd33e309">11</a>, <a class="pageref" href="#xd33e316">12</a>, <a class="pageref" href="#xd33e323">12</a>, <a class="pageref" href="#xd33e733">34</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Maracaibo</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Maracaïbo</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e342">13</a>, <a class="pageref" href="#xd33e917">41</a>, <a class="pageref" href="#xd33e946">42</a>, <a class="pageref" href="#xd33e951">43</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1005">43</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1073">47</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1147">52</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Baskier</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Baskiër</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><i title="23 gevallen">Passim.
+</i></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">
+[<i>Niet in bron</i>]
+</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">,</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e386">15</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">er</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">en</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e389">15</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">kreet</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">kreek</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e404">16</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">bezwarenden</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">bezwarender</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e407">16</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2551">116</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ffibustiers</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">flibustiers</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e451">20</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Menaco</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Monaco</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e492">22</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">opzich</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">opzicht</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e511">23</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">licht</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ligt</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e516">23</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vriend lief</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vriendlief</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e631">28</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1403">66</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2009">91</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">.</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">:</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e800">37</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">en en</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">en</td>
+<td class="bottom">3</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e808">38</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">stuurboordszij</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">stuurboordzij</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e817">38</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Orenico</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Orinoco</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e820">38</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Orenico-rivieren</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Orinoco-rivieren</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e835">38</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Marecaije</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Marecaye</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e838">38</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">wachtoren</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">wachttoren</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e858">39</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Ja</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ja</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e876">40</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Onder-koning</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Onder-Koning</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e879">40</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">landrones</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ladrones</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e885">40</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geluke</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">gelukke</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e895">41</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">oogen blikkelijk</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">oogenblikkelijk</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e901">41</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">daaabij</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">daarbij</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><i title="70 gevallen">Passim.
+</i></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">senor</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">señor</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e927">42</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geeischt</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geëischt</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e940">42</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">flibutiers</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">flibustiers</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><i title="21 gevallen">Passim.
+</i></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Senor</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Señor</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e971">43</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="es">La</td>
+<td class="width40 bottom" lang="es">la</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e986">43</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Pacheca</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Pacheco</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1061">46</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vijf duizend</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vijfduizend</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1076">47</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">stipste</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">stiptste</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1079">47</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">beeediging</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">beëediging</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1091">48</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">brigamtijn</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">brigantijn</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1106">49</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Geuverneur</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Gouverneur</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1121">51</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4191">185</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4199">185</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Zijden Draad</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Zijden-Draad</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1150">52</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ijvergi</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ijverig</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1158">53</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3624">162</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3667">163</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3673">163</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Exellentie</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Excellentie</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1184">55</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1520">70</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1916">87</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2148">96</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4116">182</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4536">205</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">.</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">?</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1228">56</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">butacca</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">butaca</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1234">56</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Filippe</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Philippe</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1286">59</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Izaguerre</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Izaguirre</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1300">60</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">in</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">en</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1333">62</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">buttacca</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">butaca</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1352">62</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vleidde</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vleide</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1376">64</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">kuchtte</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">kuchte</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1394">66</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2691">123</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3597">160</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">,</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">
+[<i>Verwijderd</i>]
+</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1457">68</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">slecht</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">slechts</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1479">69</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ergwaan</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">argwaan</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1515">70</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">
+[<i>Niet in bron</i>]
+</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ik </td>
+<td class="bottom">3</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1606">74</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">tuisanker</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">tuianker</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1613">75</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">laatst</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">laatste</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1730">79</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">benaauwd</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">benauwd</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1739">80</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">word</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">wordt</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1765">n.v.t.</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Borbomono</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Birbomono</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1778">81</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Castiljaansche</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Castiliaansche</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1794">81</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">bevreemt</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">bevreemdt</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1816">83</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">mogt</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">mocht</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1847">84</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">volgden</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">volgde</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1858">84</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4592">208</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">hiermêe</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">hiermeê</td>
+<td class="bottom">2 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1893">86</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">En</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Een</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1896">86</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">leiddraad</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">leidraad</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1909">87</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">heb</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">hebt</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1975">89</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2077">93</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">d’Ogeren</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">d’Ogeron</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2021">91</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">
+[<i>Niet in bron</i>]
+</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">je </td>
+<td class="bottom">3</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2061">93</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vrn</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">van</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2064">93</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geopporde</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geopperde</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2092">94</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Leogane</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Leogana</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2107">94</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">bezorgheid</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">bezorgdheid</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2172">97</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">knarstte</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">knarste</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2262">101</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">dn</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">de</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2374">106</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">daarhij</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">daarbij</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2421">109</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">allezins</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">alleszins</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2565">117</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Te eer</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Te meer</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2572">117</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Montbard</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Montbars</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2662">123</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2934">132</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">spanjaarden</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Spanjaarden</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2665">123</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">spionen</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">spionnen</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2709">124</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">den</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">don</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2809">129</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">bij</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Bij</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2837">130</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ADMIRAALSCHIP</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">ADMIRAALSSCHIP</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2842">130</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">flibustiërs</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">flibustiers</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2993">135</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3798">169</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4815">219</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Admiraalschip</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Admiraalsschip</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3016">136</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">fregaat</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">fregat</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3054">138</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3518">159</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">depeche</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">depêche</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3083">140</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Curacao</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Curaçao</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3089">140</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">gezagsvoerders</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">gezagvoerders</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3114">142</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">namenlijk</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">namelijk</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3133">144</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">orde</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">order</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3136">144</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">;</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">,</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3145">145</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Phillippe</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Philippe</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3159">146</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">moederpoelen</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">modderpoelen</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3191">149</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geillumineerd</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geïllumineerd</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3283">153</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3292">153</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3303">153</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3322">153</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3325">153</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3333">153</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3343">154</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3349">154</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">senorita</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">señorita</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3286">153</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">wachte</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">wachtte</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3403">155</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">van daan</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vandaan</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3501">159</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3510">159</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3612">161</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Senores</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Señores</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3606">161</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">schreewen</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">schreeuwen</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3710">165</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">acht honderd</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">achthonderd</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3720">165</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">HOUTDUIF-EILAND</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">HOUTDUIFEILAND</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3748">166</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Franceur</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Francoeur</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3770">167</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">waarmêe</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">waarmeê</td>
+<td class="bottom">2 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3897">172</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vijf honderd</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vijfhonderd</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3926">175</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4807">219</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4812">219</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4835">n.v.t.</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4844">221</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4850">221</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4860">222</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4873">223</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Houtduif-eiland</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Houtduifeiland</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3933">175</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4910">226</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">onverbiddellijk</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">onverbiddelijk</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3974">178</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">antdoord</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">antwoord</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4023">180</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">sten</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">stem</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4042">180</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">autwoorden</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">antwoorden</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4066">181</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Gribaltar</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Gibraltar</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4075">181</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">dáar</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">dáár</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4089">181</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4248">187</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">?</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">.</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4121">182</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">zet</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">zeg</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4150">183</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vóor</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vóór</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4155">183</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">
+[<i>Niet in bron</i>]
+</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">:</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4206">186</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4209">186</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vier honderd</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vierhonderd</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4263">188</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">admiraalschip</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Admiraalsschip</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4266">188</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">moeilijkheden</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">moeielijkheden</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4279">190</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">hefzelfde</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">hetzelfde</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4286">190</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">!</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">?</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4344">195</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">;</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">:</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4388">197</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">moeit</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">moeite</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4412">197</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">jou</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">jouw</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4488">201</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">lief gehad</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">liefgehad</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4508">202</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geeischte</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">geëischte</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4573">207</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">wiens</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">wien</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4597">208</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">zes en-veertig</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">zes-en-veertig</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4602">208</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">oorlogschepen</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">oorlogsschepen</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4617">209</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Maracaï bokomen</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Maracaïbo komen</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4684">214</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">onverbiddellijken</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">onverbiddelijken</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4712">215</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">
+[<i>Niet in bron</i>]
+</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">„</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4754">217</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vergiflenis</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">vergiffenis</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4770">217</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Maricaïbo.</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Maracaïbo,</td>
+<td class="bottom">2</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e4880">224</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">flibnstiers</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">flibustiers</td>
+<td class="bottom">1</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e5140">232</a></td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Araucanier</td>
+<td class="width40 bottom" lang="nl">Araucaniër</td>
+<td class="bottom">1 / 0</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+<div style='text-align:center'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78354 ***</div>
+</body>
+</html>
diff --git a/78354-h/images/front.jpg b/78354-h/images/front.jpg
new file mode 100644
index 0000000..915f7bb
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/front.jpg
diff --git a/78354-h/images/frontispiece.jpg b/78354-h/images/frontispiece.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3c1d38d
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/frontispiece.jpg
diff --git a/78354-h/images/p016.jpg b/78354-h/images/p016.jpg
new file mode 100644
index 0000000..538a99d
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/p016.jpg
diff --git a/78354-h/images/p032.jpg b/78354-h/images/p032.jpg
new file mode 100644
index 0000000..aa6c85a
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/p032.jpg
diff --git a/78354-h/images/p080.jpg b/78354-h/images/p080.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ec8aa85
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/p080.jpg
diff --git a/78354-h/images/p156.jpg b/78354-h/images/p156.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b2c976f
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/p156.jpg
diff --git a/78354-h/images/p172.jpg b/78354-h/images/p172.jpg
new file mode 100644
index 0000000..427594e
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/p172.jpg
diff --git a/78354-h/images/p196.jpg b/78354-h/images/p196.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c36a325
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/p196.jpg
diff --git a/78354-h/images/p220.jpg b/78354-h/images/p220.jpg
new file mode 100644
index 0000000..649bea0
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/p220.jpg
diff --git a/78354-h/images/spine.jpg b/78354-h/images/spine.jpg
new file mode 100644
index 0000000..36905ff
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/spine.jpg
diff --git a/78354-h/images/titlepage.png b/78354-h/images/titlepage.png
new file mode 100644
index 0000000..d7f1e3f
--- /dev/null
+++ b/78354-h/images/titlepage.png
author	www-data <www-data@mail.pglaf.org>	2026-04-03 15:43:06 -0700
committer	www-data <www-data@mail.pglaf.org>	2026-04-03 15:43:06 -0700
commit	2238832c75464575dc9c05448719466cddc7f5b3 (patch)
tree	8cf08956903fe539a69d0a017ab7b1e95409f8ca /78354-h