summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/77084-h
diff options
context:
space:
mode:
Diffstat (limited to '77084-h')
-rw-r--r--77084-h/77084-h.htm491
-rw-r--r--77084-h/images/cover.jpgbin0 -> 813434 bytes
2 files changed, 491 insertions, 0 deletions
diff --git a/77084-h/77084-h.htm b/77084-h/77084-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..1e771be
--- /dev/null
+++ b/77084-h/77084-h.htm
@@ -0,0 +1,491 @@
+<!DOCTYPE html>
+<html lang="ca">
+<head>
+ <meta charset="utf-8" >
+ <meta name="generator" content="pandoc" >
+ <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0, user-scalable=yes" >
+ <meta name="author" content="Pere d’Alcàntara Penya i Nicolau" >
+ <link rel="icon" href="images/cover.jpg" type="image/x-cover">
+ <meta name="dcterms.date" content="1890-01-01" >
+ <title>La peste gròga | Project Gutenberg</title>
+ <style>
+html {
+line-height : 1.5;
+font-family : Georgia, serif;
+font-size : 20px;
+color : #1a1a1a;
+background-color : #fdfdfd;
+}
+body {
+margin : 0 auto;
+max-width : 36em;
+padding-left : 50px;
+padding-right : 50px;
+padding-top : 50px;
+padding-bottom : 50px;
+}
+@media print {
+body {
+background-color : transparent;
+color : black;
+font-size : 12pt;
+}
+p, h2, h3 {
+orphans : 3;
+widows : 3;
+}
+h2, h3, h4 {
+page-break-after : avoid;
+}
+}
+p {
+margin : 1em 0;
+}
+a {
+color : #1a1a1a;
+}
+a:visited {
+color : #1a1a1a;
+}
+img {
+max-width : 70%;
+border: 1px solid #555;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6 {
+margin-top : 1.4em;
+text-align : center;
+}
+h5, h6 {
+font-size : 1em;
+font-style : italic;
+}
+h6 {
+font-weight : normal;
+}
+ol, ul {
+padding-left : 1.7em;
+margin-top : 1em;
+}
+li > ol, li > ul {
+margin-top : 0;
+}
+blockquote {
+margin : 1em 0 1em 1.7em;
+padding-left : 1em;
+border-left : 2px solid #e6e6e6;
+font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;
+font-size: 90%;
+}
+code {
+font-family : Menlo, Monaco, 'Lucida Console', Consolas, monospace;
+font-size : 85%;
+margin : 0;
+}
+pre {
+margin : 1em 0;
+overflow : auto;
+}
+pre code {
+padding : 0;
+overflow : visible;
+}
+hr {
+background-color : #1a1a1a;
+border : none;
+height : 1px;
+margin : 1em 0;
+}
+table {
+margin : 1em 0;
+border-collapse : collapse;
+width : 100%;
+display : block;
+}
+table caption {
+margin-bottom : 0.75em;
+}
+tbody {
+margin-top : 0.5em;
+/*border-top : 1px solid #1a1a1a;*/
+/*border-bottom : 1px solid #1a1a1a;*/
+}
+th {
+/*border-top : 1px solid #1a1a1a;*/
+padding : 0.25em 0.5em 0.25em 0.5em;
+}
+td {
+padding : 0.125em 0.5em 0.25em 0.5em;
+}
+header {
+margin-bottom : 4em;
+text-align : center;
+}
+#TOC li {
+list-style : none;
+}
+code {
+white-space : pre-wrap;
+}
+span.smallcaps {
+font-variant : small-caps;
+}
+div.centrat {
+text-align: center;
+}
+ </style>
+</head>
+<body>
+<div style='text-align:center'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 77084 ***</div>
+<header id="title-block-header">
+<img src="images/cover.jpg" alt="portada" >
+<h1 class="title">La peste gròga</h1>
+<p class="author">Pere d’Alcàntara Penya i Nicolau</p>
+<p class="date">1890</p>
+</header>
+<p><code>Aquest text ha estat digitalitzat i processat per
+l’Institut d’Estudis Catalans, com a part del projecte
+Corpus Textual Informatitzat de la Llengua Catalana.</code></p>
+<p><strong>Pessa còmica-burlesca, composta d’afagitons bosquetjats del natural, com á memoria de la fébre amarilla del any 1870.</strong></p>
+<p><strong>Personatges. </strong></p>
+<ul>
+<li>Mestre Cinto, taconer vell.</li>
+<li>N’Ignaci, cafetér ambulant.</li>
+<li>L’Amo ’n Pau, botiguer.</li>
+<li>Don Tófol, metje jove.</li>
+<li>Don Nadal, metje vell.</li>
+<li>Mestre Pera-Antoni, Retgidor.</li>
+<li>Un homo, criat de L’Amo ’n Pau.</li>
+<li>Un altre homo, bastaix.</li>
+<li>Poble que passa.</li>
+</ul>
+<div class="centrat">
+(<em>L’escena té lloch en la ciutat de Palma, un dematí del mes d’Octubre de 1870.</em>)
+</div>
+<p>(<em>El teatro representa un carrér de Ciutat. En el fondo un carrér gran qu’ atravessa de esquerra á dreta. En la acera de la dreta la botiga de l’amo ’n Pau, tancada com les demés, pero que després s’ha de obrir. A la de l’esquerra el botigó de Mestre Cinto, y éll y es cafetér asseguts defora, un adobant sebates veyes; l’altre fumant. Durant la escena s’ha de veure atravessar gent que sen va á fora y carros carregats ab trastos, y á vegadas la cadira de la Mare de Déu ó la llitera del hospital, acompañada d’un municipal.</em>)</p>
+<h2 id="acte-únich.">Acte únich.</h2>
+<h3 id="escena-i">Escena I</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Mestre Cinto y N’Ignaci.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ignaci! De cada día va ab aument aquest rum-rum de carros ab matalassos y trastos de gent que fuitx de Ciutat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> La fi del mon s’en vé de cert y segú.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> May he vistes tantes coses com veitx el día d’avuy. España, ben españada; sens’ un rey que fassa llum dins aquesta fosca negre que tants de partits han duyt.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Dihuen qu’ els correus no passan; que Barcelona es port brut.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Per tot, peste, y fam y guerra. ¡Quin desgavell mes jafut! Ja no hi ha cap pany qui servi dins el sitgle de les llums.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Contan que per Françe volan baixos els tórds. Juga brut lo del Prusiá que los tira bombes y bales per l’us.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Terretremól cada día; l’hivern que s’en vé demunt…</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿Y aquesta claró vermella que á la tramuntana surt cada vespre?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Es mala señya. Vol dir que el Papa ja es fuit de Roma.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Fa tres setmanes que de Ciutat tothom surt, perque hey há pèsta.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ara dihuen que no es pèsta.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¡Bon embuy! Si no es pèste. ¿Perque fujan?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Perque dihuen que dilluns ha de bombetjar Mallorca no sé si l’inglés, ó el rús, per posar rey en el trono.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿Y tu que creus?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Qui? ¿Jo? ¡Us! No crech res y tot ho crech. Saps axó que vé de lluny.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Per ara crech que hey ha peste dins Ciutat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Jo som emb tu. Perque en Pelut me contava que en coneix coranta vuyt de ferits.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿Saps que li deya na Geroni á n’en Pelut? Que anit n’han morts tres ó cuatre de Santa Creu á n’el Puitx.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿No deyan que tot el barri l’havían dexat tan buyd? ¿Y que feyan dins les cases tant de foch y tant de fum?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Es ben cert. Avuy en día no se pot creure á ningú.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ja tornam ballá es fandango d’ara fa cinch anys.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¡Jesus mos conserv la vida y feyna!</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Y mos don bones saluts. (Mirant per tot.) Aquest carré es cala buyda.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Tots els veynats vos son fuyts. Y á lo que veitx ja no queda cap portal ubert.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Si. Un. El de l’amo ’n Pau; y gracies que éll té s’hort que no es molt lluny, y encara que sa familia s’en va aná allá el día vuyt, éll vé cada día á vendre verdura, oli, pá, llegum…</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> (ab intenció.) Y sino… la Sala en dona.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Calla qu’ ara vé cualqú.</p>
+<h3 id="escena-ii">Escena II</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Mestre Cinto fent feyna. N’Ignaci fumant. Don Nadal metje; y Mestre Pera-Antoni retgidor, que passan pel carré.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Pera-Antoni: </span> Me diga Senyó Doctó vostè que es un metje entès, ¿Es s’icteródes?</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Heu ès, heu ès, Senyó Retgidó.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> (<em>Ap.</em>) ¡Ignaci!</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> (<em>Ap.</em>) ¡Cinto!</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> (<em>Ap.</em>) Escoltem com qui no li vá ni vé, que aquets son de qui fa fé y heu saben.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> (<em>Ap.</em>) Disimulem.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> El cas d’avuy dematí no deixa dupte á ningú.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pera-Antoni: </span> Un altre l’any vint y ú mos toca haver de sufrí.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Vostè fassa acordoná tota sospitosa casa. Demunt la garriga rasa envihi la gent á acampá.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pera-Antoni: </span> Jo encara fas més. Per poch que crega un bulto mal sá totduna el fas formicá, ó l’enterr, ó li pech foch. Si ’m donan part que qualqú té mal de cap ó gitera hey fas anar la llitera y á ca l’ardiaca el sen dú.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Bé fá, vostè s’aguant fort; que si los deixa parlár ningú malalt voldrá estár encara que el vejan mort. Continuant son camí, descomparexan, p’ el carré gran.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> (<em>Suspirant.</em>) ¡Ja es aquí la pesta groga!</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¡La pèste groga es aquí!</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Beneit será qui no ’s moga si té cames per fugí.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Si té cames per fugí que fuge lluñy de Ciutat, si no es vol veure atacat y dins l’Hospital morí. (<em>Pausa y tristó.</em>)</p>
+<h3 id="escena-iii">Escena III</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>En Cinto, N’Ignaci y L’Amo ’n Pau.</em>)
+</div>
+<p><em>Arriba L’Amo ’n Pau ab una cenaya gran plena de verdura y durant l’escena obri caseua, treu el trast de la botiga ab cenayes y s’atura demunt el portal.</em></p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Adeu, Ignaci! Bon día Mestre Cinto! (<em>Demana café á n’Ignaci.</em>)</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¡L’amo ’n Pau; bon día!</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> (<em>Donantli café.</em>) ¿Com va per fora?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Lo mateix que per Ciutat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿Está bona la madona?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Ben rebona.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Y vos ¿que tal?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Jo estich ben trempat per ara.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿No teniu po?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> ¡Repicat! ¿Jo, po? ¿De que? ¿De les cuques de Manaco?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> D’aquest mal ó peste del Rey Herodes, nom que li donan enguañy, que diuen qu’ ara governa.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Deu no mos don pitjors mals. ¿Vos que creys en semblant cosa?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Jo sent que diuen que hey há…</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Si no hey ha rés. Tot son cuentos.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Mes tothom fuitx mentrestant. Jo no critich els que fujan. Jo pogués. Prou bé que fan.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Sí m’ho prometés l’ofici ja fora lluñy de Ciutat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Jo, si no fos perque tench casetes al Molinar tendría á Ciutat la dona, ma mare y tots els infants. Pero ¿qu’ hé de fer? Tots tenen gran por de caure malalts si son aquí.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Que no es mogan qu’ allá mes segurs están.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> En cuant a segurs, Ignaci, crech que hey ha mes sanitat aquí dins qu’ á fora porta; y els remeys mes á la má.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Pero ja veis, si hi ha peste per aquí…</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Si no hi há tal. Les malaltíes que reynan son les que reynan cada añy; gástrigues, pútrides, tifus, cortanes, cambres de sanch, lentes, tiricies, melenes, pulmoníes, costipats… y avuy perque á Barcelona la febre amarilla hey há les mateixes malaltíes febre groga s’han tornat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Jo no sé qu’ es qu’ hem de creure.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Com es que la autoridat acordona y nombra metjes y aparella els hospitals, y la tropa y oficines á viles d’alluñy, s’en van?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> ¡Cinto! No hey ha res per ara. Si en el Puitx hi ha hagut un cas, qu’ ha alarmat un ó dos metjes, ¿ja hem de dir que peste hey ha? ¿Saps tu de que es que hey ha peste dins Mallorca en general? De poruchs; homos que tenen riquesa y comoditat y estiman massa la vida per lo molt rebé que están. ¿Saps de que hey ha peste grossa? De fadrinots mal casats que es gastan dins la taverna ó en el joch tot lo jornal. Peste hey ha de poca feyna de deure y de no pagar. Peste de gent que no creu ni en Deu ni en l’Esperit Sant. Peste de dones dolentes. Peste de pillos y gats. Peste de lladres y pólisses que prosperan embrollant, y peste de poques grogas qu’ estiguen fora calaix. La peste es per tu y per mí qu’ hem de viure del trabay. Aquesta, Cinto, es la peste…</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Teniu rahó, l’amo ’n Pau.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Cuant jo veitx tants de misteris la sanch me puja en el cap y heu faría á garrotades… Saps si jo tengués un llamp per criat un hora ó dues. Prest heu tendría arreglat. Sen entra á caseua.</p>
+<h3 id="escena-iv">Escena IV</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>En Cinto y N’Ignaci.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> L’amo’n Pau no vol que heu sía.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> No vol que heu sía… y… ¿qui sab? per ventura no es tal peste.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Cinto. Massa que es sabrá. Jo ’t sé dir que na Geroni n’ha vist tres ben allargats y ben morts.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Y que es metje ella?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Tres n’ha vist.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Ahont y cuant?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¡Que heu sé jo!</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Escolta, Ignaci, no sías tan desconfiat. Ell cada día s’en moren cinch ó sis. ¡Vaja un bon pas! Ningù pot tení en el día un poch de mal de caixal que ja no crega tot d’una que la pesta l’ha tocat. Si ara un se mor ja es de peste.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Tu no sías, animal. ¿Na Geroni que heu diría si no fos la veritat?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Na Geroni par que sía per noltros l’Esperit Sant. Tira. No digas blayures.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Tres ne va veure estirats. Tots tres eran d’una casa.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿D’una casa? Passa p’ el fondo el cotxo dels morts.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Y l’ondemá en caygueran altres cuatre d’una casa del costat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Tots cuatre d’una familia? Si es axí ’m farás callar. Ja son figues d’altre sostre.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¡Que m’has de vení á xarrar! Per mes que digas son coses que fan neixe feredat. ¿Has vist cuant passava el cotxo?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> N’hem acabat de parlar.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Posem en Deu la confiansa.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¡Ay gloriós Sant Sebastiá!</p>
+<h3 id="escena-v">Escena V</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Els dits. Don Tófol, metje. Despres L’amo ’n Pau. Arriba Don Tófol y s’atura á la botiga de L’amo ’n Pau.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">D. Tófol: </span> L’amo’n Pau. ¿Que ja l’han duita? (cridant)</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> No señyó. Prest la durán. (De dedins)</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¿Comesara?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Dins mitj’ hora la tendré aquí, lo mes tart.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¿Pero; es cert lo que’m contaveu?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Ja heu veurá. Jo no l’engan.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¿De veres. No anau de bérbes?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> No troba qu’ en temps estam de berbes.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Tantes ne dihuen, de verdes y per salár…</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Jo no li he dit cap mentida. Un ventre té de cinch pams, y sa pell plena de taques d’un color verdós y blau; y ¡quina cosa tan groga lo de dedins! Just safrá. May han vista dins Mallorca els mallorquíns cosa igual.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¿Y amb l’aygo may hey mesclares d’aquell xarop? Dich…</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Ja. Ja. No señyó. Sempre aygo fresca, aygo clara y natural.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Mirau qu’ es molt. Ves alerta copejarlé.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Ja hé avisat tothom.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Are hem de veure fins quin temps agontará.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Ja veu que á mi me té compte gordarla de rebre mal. Torn prest que vull que la veja. Fassa ’m favó de torná.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¿Dins mitj’ hora?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Manco; manco.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Tornaré d’aquí á mitx cuart. (<em>En Pau s’en entra. S’en va D. Tofol.</em>)_</p>
+<h3 id="escena-vi">Escena VI</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Cinto. Ignaci</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ignaci. ¿Has sentit?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Si Cinto. Oreya de cónsul fás, y prench totduna la meua.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Veurem axó que será. ¿L’has conegut?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Es el metje del barri dels apestats.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿De veres?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Si. Na Geroni axí m’ho va assegurá, y heu sap d’un veynat que té que l’han fet municipal.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¡Y ha dit que tenía el ventre tan groch!</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Veurem qui será.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Colcú que del Rey Herodes la peste ja l’ha tocat, gent de la seua. Ó sa mare ó sa dona ó el seu jermá, ó cualque atlot.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Y éll depressa mos treurem el gat del sach, perque ha dit que dins mitj’ hora ja la tendrá díns Ciutat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Es que cualsevol que sía per la Porta no entrará, perque hi ha órdre del Alcalde per no admetre cap malalt. (<em>Passa el llit de la Mare de Deu.</em>)</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Axó s’embruta.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¡Ay Ignaci! La po ’m comensa á agafar.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Cinto. Saps que fa d’estona que jo me sent mal de cap y un doló á suquí á l’esquena que no me deixa alená.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Y ara qui vé?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Dos que duan colca cosa dins un sach. (<em>Arriban dos homos ab un carretó ab paya y adins un sach ben plé. El carretó s’atura devant la botiga de l’amo ’n Pau.</em>)</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Gos massións qu’ es la madona malalta de l’amo ’n Pau.</p>
+<h3 id="escena-vii">Escena VII</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Cinto, Ignaci. Un homo. L’amo ’n Pau</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¡Germans! Que hey hà res de nou.</p>
+<p><span class="smallcaps">Homo: </span> No sé rés.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Com mos trobam d’axó que corre?</p>
+<p><span class="smallcaps">Homo: </span> Res sé. ¿Y vos?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Jo tampoch.</p>
+<p><span class="smallcaps">Homo: </span> (<em>cridant</em>) Sen Pau. Vos duym la vostre estimada.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Entraula endins.</p>
+<p><span class="smallcaps">Homo: </span> Allá anám. (<em>Entran el sach dins la casa.</em>)</p>
+<h3 id="escena-viii">Escena VIII</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Cinto. Ignaci.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¡Ignaci! Has sentit?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Si Cinto.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Y que mi dius?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Bon etsá. Tots els beneits se moriren aquell añy que nevá tant. Vos duym la vostre estimada ¿Que vol dir?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Vol dir ben clá Jau va t’ aquí la Madona que la peste l’hi ha tocat, y perque no l’aturassen de dins la Porta els gordians, per malalta de sa peste, l’han posada dins un sach.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¡Polissons!</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> (<em>ab ironía</em>) No n’hi ha de peste deya éll are ben formal. Bones hosties de sola mos volía fer tragar.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Y ell axó de peste groga n’es un cas ben declarat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Torn prest li deya á n’el metje. (<em>Els homos surtan y s’en tornen es carretó y en el cantó conversan ab Don Tofol.</em>)</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Veurás que prest tornará.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Estiguem noltros alerta y á sa primera señyal ó sospita mes petita totduna donarem part. (<em>Arriba el metje Don Tofol y s’en entra á ca l’amo ’n Pau.</em>)</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Jas Cinto. Va t’ aquí el metje.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> (<em>ab ironía.</em>) Jo no sé rés. Ves que tal.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Qu’ ha d’haver peste Sant Homo! y al Molinar ja ha arribat. Si ‘t tornan dir “No hi ha peste” beut’ ho totduna, bergant, y creut’ ho tot com un ase, fet un badoch.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ni cent sants m’ho tornarían fer beure maldement m’ho predicás.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿T’ha agafat por? Tu tremolas. Com que t’hajan etsisat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Tench po, que vols que te diga.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Meem si ’n farem un aubat de tu.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Y tu que no’n tens?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Ben molta. Tench un esglay y acubós y altres malures…</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Perque no mos agafás sa peste, que es que faríam?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Prendrém un poch d’anissat; y de café colca tassa engolint d’entant en cuant… Es café es sa medicina mes contrari á n’aquest mal. (Beuen café.)</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Dam sa botella.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Alerta! (<em>beu</em>)</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Que deu esser bo el fumá?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿Axo no vols? Trèu sa pipa. Dalí forsa de tabach.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Jesuset. Donaumos peste de salut fins á cent añys.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Amen. Y feina y pessetes, y á mí molts de parroquians. (<em>Surten en Tofol y l’amo ’n Pau.</em>)</p>
+<h3 id="escena-ix">Escena IX</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Dits, D. Tófol y L’amo ’n Pau.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> L’heu de tení ben gordada, que es cosa de comtemplar.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> ¡Vol dir!</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Cosa mes horrenda no l’havía vista may. Al punt tornaré ab un metje molt amich meu qu’ ha estodiat profundament la gran ciencia de l’Historia natural, y es molt entés en la cosa, y oireu que vos dirá.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Que es que m’ha dit que faría?</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Heu de fér de paya un jas per posarlehy. D’aquest modo mes temps se conservará. No la malmaneu.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Don Tófol no tenga ansi. Que descans. ¿Qui mes interés que jo, perque molt puga durar?</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Al punt vench ab l’altre metje gran amich meu. L’amo ’n Pau a reveure.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Bon día tenga.</p>
+<h3 id="escena-x">Escena X</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Cinto. Ignaci.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿Has sentit Cinto?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¿Que tal? Ves si axó es febre marilla ó del nou d’oros.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Mal llamp á n’aquesta malaltía que l’amo ’n Pau mos ha entrat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> A la Sala ara totduna per donarne part m’ en vaitx.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Com no hi ets ja. Aquesta peste se pot estendre al instant pe ’l carré y entrá á canostra.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Tendré el portal ben tancat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Heu pagarán els xigarros y el café. D’entant entant en el foch posaré mistos veurem si s’esbravará.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ara Mestre Pere-Antoni torna ab lo Doctor Nadal.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Abordalos y no estigas empegahit.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Vols callar. (<em>Arriban D. Pere-Antoni y D. Nadal.</em>)</p>
+<h3 id="escena-xi">Escena XI</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Cinto. Ignaci. Pere-Antoni. Nadal.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Pareix que la cosa aumenta.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> La febre va salpicant.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Vol escoltar Señyó Metje; Señyó Retgidó, s’arramb. Tench que darlos males noves de la peste.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> ¡Hola!</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Es el cas que si p’ el cas fos la peste vull dir fos un cas que hi ha aqui aprop, febre d’Herodes trop que dirloshó es del cas, perque es ferne cas, es cosa que convé á tothom, com sap.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Contau l’asumpto y feys vía.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Poques paraules, y envant.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> ¿Quina es la casa embrutada?</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Vamos, depressa. Digau.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Veu aquí, aquesta botiga que hi venen verdura y pá, hi han entrada una malalta amagada dins un sach.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> ¿Y es cert axó?</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> P’ els meus ulls l’he vista entrar p’ el portal.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignasi: </span> Y jo també.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> (<em>cridant.</em>) Qui hi há á la casa.</p>
+<h3 id="escena-xii">Escena XII</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Dits y L’amo ’n Pau.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> ¿Que voleu?… Ay! Deu los guard.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Hem de veure la malalta, que dins cavostra amagau.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Acompañyaume en el cuarto.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> (<em>admirat.</em>) ¡Malalta! No n’hi tench cap.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Si enganau á la Justicia vos sortirá cá l’engañy.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Señyó. En aquesta botiga som totsol.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Tocau, tocau. Deixau aná aquests misteris y mostraumos el malalt.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> No hi ha malalt dins la casa.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Ó malalta. Es tot igual.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Ni una cosa ni l’altre.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Vos no deys la veritat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Sí Señyó. Si vol qu’ ho jur.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> ¿Que lograreu jurant fals? Mostraumos aquesta dona que p’ el vostro bé será. Aquest señó es un bon metje y aquesta peste es un mal que si l’atacan totduna es molt fácil de curá.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Pero, Señyó. No tench peste.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Ja veitx que vos estau sá.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Mostraumos sa vostra dona que es lo que noltros cercam.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Si volen veure sa dona la tench en el Molinar, gracies á Deu bona y sana: que hi vajen y la veurán.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> (<em>ap.</em>) Si s’en van la torna treure.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> (<em>ap.</em>) No los t’ en dexes anar.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Que no ‘l cregan. Que no ’l cregan, qu’ ara mateix ha arribat y ben malalta.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Que xerras?</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> El metje dels apestats l’ha vista, y crida consulta.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Heu sentiu.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Que ‘l deix anar; qu’ aquest homo de vegades sol aferrá colca gat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> ¿Que heu deys per mí?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Per tots dos. Ja podeu aná encollats.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Si som gat, vos sou un lladre que cuant s’oli mesurau…</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Si no callas t’ esverch morma.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Provauhó. Veurem. Pegau.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Vamos <em>Señores</em>. Silencio. Respectau l’autoritat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> ¿Perque ha de di aquesta pólissa que jo contrabandos fas?</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Perque es veritat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Mentida.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Es vé.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Veten á esplugá.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Que hey vaya sa vostre dona que du el cap sempre esflorat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Calla, brut.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Y tu, cochino.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Com ton pare.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Si no’t mat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Cinto. Deixam sa cotxilla y haurá acabat d’insultá.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> <em>Vamos. Silencio.</em></p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> ¡Rellissa! Te jur que la m’ pagarás.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Silencio, dich. Si no creuen, a ca l’Ardiaca anirán.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Els prodomos de la febra axí solen comensar devegades.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> El temps passa, anem á lo principal.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Vejem aquesta malalta lo primer. (<em>arriba D. Tófol.</em>)</p>
+<h3 id="escena-xiii">Escena XIII</h3>
+<div class="centrat">
+(<em>Dits y D. Tófol.</em>)
+</div>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Oy! Don Nadal.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Don Tófol!</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¿Com diu la cosa?</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> Aquí teniu un nou cas ab la dona d’aquest amo.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Ara tot s’aclarirá.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> (<em>admirat</em>). ¿La madona qu’ era afora? ¿Que me diu? No fa un instant que hé sortit d’aquesta casa y estavan tots bons y sans.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Don Tófol. Que no los crega.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> Y per cert que l’he cercat perque vés una gran cosa que m’ha mostrat l’amo ’n Pau.</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> ¿Y vosté que no l’ha vista á la malalta?</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¿Jo? ¡Ca!</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Diuhen que vosté l’ha vista.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> No Señó. Tot axó es fals.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Jo heu contaré fil per randa.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Me voleu deixar parlar.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Si. Parlau.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Si voleu veure la malalta qu’ he mostrat á D. Tófol fa mitj’ hora tots endins poden entrar.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Al cap y la fí confessa.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Gracies á Deu. Ja ha fet á.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Axó es lo que tothom desitja.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Será crech més acertat que jo la trega defora y milló la admirarán.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ara veurán qui diu vé.</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Ara sabran qui es el gat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> (<em>á Nadal.</em>) Es un cas estraordinari per l’Historia natural, que ha nascut d’una llevó d’Ervissa que li vatx dá. Es una cucurbitácea que fa mes de cuatre pams.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> (<em>treguent una carabassa monstruo xapada per mitx.</em>) Es aquesta carabassa que poden etsaminar per dedins y per defora, p’ es capoll y per dedalt, per devant y per derrera, per tots els cuatre costats.</p>
+<p><span class="smallcaps">Tófol: </span> ¡Veja quina maravella!</p>
+<p><span class="smallcaps">Nadal: </span> ¡Oh cosa descomunal!</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Va t’ aquí la peste groga que jo duya dins el sach y han vist entrar dins cameua Mestre Cinto y son veynat.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pere: </span> Es mes grossa que l’araña del saló consistorial.</p>
+<p><span class="smallcaps">Pau: </span> Com vostés tenen carrera y ja no son estodiants no prendrán á mal que diga; si ’n volen, la tastarán.</p>
+<p><span class="smallcaps">Cinto: </span> Ignaci ¡Cap com aquesta!</p>
+<p><span class="smallcaps">Ignaci: </span> Es cert, Cinto, som dos gats.</p>
+<p>Cau el teló.</p>
+<div style='text-align:center'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 77084 ***</div>
+</body>
+</html>
+
diff --git a/77084-h/images/cover.jpg b/77084-h/images/cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7df32fc
--- /dev/null
+++ b/77084-h/images/cover.jpg
Binary files differ