diff options
Diffstat (limited to 'old/69576-h/69576-h.htm')
| -rw-r--r-- | old/69576-h/69576-h.htm | 11705 |
1 files changed, 0 insertions, 11705 deletions
diff --git a/old/69576-h/69576-h.htm b/old/69576-h/69576-h.htm deleted file mode 100644 index 403ff4e..0000000 --- a/old/69576-h/69576-h.htm +++ /dev/null @@ -1,11705 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html -PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> -<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2022-12-18T20:48:43Z using SAXON HE 9.9.1.8 . --> -<html lang="nl"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> -<title>Mathias Sandorf: De Middellandsche Zee</title> -<meta name="generator" content="tei2html.xsl, see https://github.com/jhellingman/tei2html"> -<meta name="author" content="Jules Verne (1828–1905)"> -<link rel="coverpage" href="images/frontcover.jpg"> -<link rel="schema.DC" href="http://purl.org/dc/elements/1.1/"> -<meta name="DC.Title" content="Mathias Sandorf: De Middellandsche Zee"> -<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne (1828–1905)"> -<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> -<meta name="DC.Format" content="text/html"> -<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> -<style type="text/css"> /* <![CDATA[ */ -html { -line-height: 1.3; -} -body { -margin: 0; -} -main { -display: block; -} -h1 { -font-size: 2em; -margin: 0.67em 0; -} -hr { -height: 0; -overflow: visible; -} -pre { -font-family: monospace; -font-size: 1em; -} -a { -background-color: transparent; -} -abbr[title] { -border-bottom: none; -text-decoration: underline dotted; -} -b, strong { -font-weight: bolder; -} -code, kbd, samp { -font-family: monospace; -font-size: 1em; -} -small { -font-size: 80%; -} -sub, sup { -font-size: 67%; -line-height: 0; -position: relative; -vertical-align: baseline; -} -sub { -bottom: -0.25em; -} -sup { -top: -0.5em; -} -img { -border-style: none; -} -body { -font-family: serif; -font-size: 100%; -text-align: left; -margin-top: 2.4em; -} -div.front, div.body { -margin-bottom: 7.2em; -} -div.back { -margin-bottom: 2.4em; -} -.div0 { -margin-top: 7.2em; -margin-bottom: 7.2em; -} -.div1 { -margin-top: 5.6em; -margin-bottom: 5.6em; -} -.div2 { -margin-top: 4.8em; -margin-bottom: 4.8em; -} -.div3 { -margin-top: 3.6em; -margin-bottom: 3.6em; -} -.div4 { -margin-top: 2.4em; -margin-bottom: 2.4em; -} -.div5, .div6, .div7 { -margin-top: 1.44em; -margin-bottom: 1.44em; -} -.div0:last-child, .div1:last-child, .div2:last-child, .div3:last-child, -.div4:last-child, .div5:last-child, .div6:last-child, .div7:last-child { -margin-bottom: 0; -} -blockquote div.front, blockquote div.body, blockquote div.back { -margin-top: 0; -margin-bottom: 0; -} -.divBody .div1:first-child, .divBody .div2:first-child, .divBody .div3:first-child, .divBody .div4:first-child, -.divBody .div5:first-child, .divBody .div6:first-child, .divBody .div7:first-child { -margin-top: 0; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4, .h5, .h6 { -clear: both; -font-style: normal; -text-transform: none; -} -h3, .h3 { -font-size: 1.2em; -} -h3.label { -font-size: 1em; -margin-bottom: 0; -} -h4, .h4 { -font-size: 1em; -} -.alignleft { -text-align: left; -} -.alignright { -text-align: right; -} -.alignblock { -text-align: justify; -} -p.tb, hr.tb, .par.tb { -margin: 1.6em auto; -text-align: center; -} -p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument { -font-size: 0.9em; -text-indent: 0; -} -p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument { -margin: 1.58em 10%; -} -.opener, .address { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -} -.addrline { -margin-top: 0; -margin-bottom: 0; -} -.dateline { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -text-align: right; -} -.salute { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.signed { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.epigraph { -font-size: 0.9em; -width: 60%; -margin-left: auto; -} -.epigraph span.bibl { -display: block; -text-align: right; -} -.trailer { -clear: both; -margin-top: 3.6em; -} -span.abbr, abbr { -white-space: nowrap; -} -span.parnum { -font-weight: bold; -} -span.corr, span.gap { -border-bottom: 1px dotted red; -} -span.num, span.trans { -border-bottom: 1px dotted gray; -} -span.measure { -border-bottom: 1px dotted green; -} -.ex { -letter-spacing: 0.2em; -} -.sc { -font-variant: small-caps; -} -.asc { -font-variant: small-caps; -text-transform: lowercase; -} -.uc { -text-transform: uppercase; -} -.tt { -font-family: monospace; -} -.underline { -text-decoration: underline; -} -.overline, .overtilde { -text-decoration: overline; -} -.rm { -font-style: normal; -} -.red { -color: red; -} -hr { -clear: both; -border: none; -border-bottom: 1px solid black; -width: 45%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -margin-top: 1em; -text-align: center; -} -hr.dotted { -border-bottom: 2px dotted black; -} -hr.dashed { -border-bottom: 2px dashed black; -} -.aligncenter { -text-align: center; -} -h1, h2, .h1, .h2 { -font-size: 1.44em; -line-height: 1.5; -} -h1.label, h2.label { -font-size: 1.2em; -margin-bottom: 0; -} -h5, h6 { -font-size: 1em; -font-style: italic; -} -p, .par { -text-indent: 0; -} -p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line { -text-transform: uppercase; -} -.hangq { -text-indent: -0.32em; -} -.hangqq { -text-indent: -0.42em; -} -.hangqqq { -text-indent: -0.84em; -} -p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter { -float: left; -clear: left; -margin: 0 0.05em 0 0; -padding: 0; -line-height: 0.8; -font-size: 420%; -vertical-align: super; -} -blockquote, p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote { -font-size: 0.9em; -margin: 1.58em 5%; -} -.pageNum a, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover, a.hidden:hover, a.hidden { -text-decoration: none; -} -.advertisement, .advertisements { -background-color: #FFFEE0; -border: black 1px dotted; -color: #000; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -span.accent { -display: inline-block; -text-align: center; -} -span.accent, span.accent span.top, span.accent span.base { -line-height: 0.40em; -} -span.accent span.top { -font-weight: bold; -font-size: 5pt; -} -span.accent span.base { -display: block; -} -.footnotes .body, .footnotes .div1 { -padding: 0; -} -.fnarrow { -color: #AAAAAA; -font-weight: bold; -text-decoration: none; -} -.fnarrow:hover, .fnreturn:hover { -color: #660000; -} -.fnreturn { -color: #AAAAAA; -font-size: 80%; -font-weight: bold; -text-decoration: none; -vertical-align: 0.25em; -} -a { -text-decoration: none; -} -a:hover { -text-decoration: underline; -background-color: #e9f5ff; -} -a.noteRef, a.pseudoNoteRef { -font-size: 67%; -vertical-align: super; -text-decoration: none; -margin-left: 0.1em; -} -.externalUrl { -font-size: small; -font-family: monospace; -color: gray; -} -.displayfootnote { -display: none; -} -div.footnotes { -font-size: 80%; -margin-top: 1em; -padding: 0; -} -hr.fnsep { -margin-left: 0; -margin-right: 0; -text-align: left; -width: 25%; -} -p.footnote, .par.footnote { -margin-bottom: 0.5em; -margin-top: 0.5em; -} -p.footnote .fnlabel, .par.footnote .fnlabel { -float: left; -margin-left: -0.1em; -min-width: 1.0em; -padding-right: 0.4em; -} -.apparatusnote { -text-decoration: none; -} -.apparatusnote:target, .fndiv:target { -background-color: #eaf3ff; -} -table.tocList { -width: 100%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -border-width: 0; -border-collapse: collapse; -} -td.tocPageNum, td.tocDivNum { -text-align: right; -min-width: 10%; -border-width: 0; -white-space: nowrap; -} -td.tocDivNum { -padding-left: 0; -padding-right: 0.5em; -vertical-align: top; -} -td.tocPageNum { -padding-left: 0.5em; -padding-right: 0; -vertical-align: bottom; -} -td.tocDivTitle { -width: auto; -} -p.tocPart, .par.tocPart { -margin: 1.58em 0; -font-variant: small-caps; -} -p.tocChapter, .par.tocChapter { -margin: 1.58em 0; -} -p.tocSection, .par.tocSection { -margin: 0.7em 5%; -} -table.tocList td { -vertical-align: top; -} -table.tocList td.tocPageNum { -vertical-align: bottom; -} -table.inner { -display: inline-table; -border-collapse: collapse; -width: 100%; -} -td.itemNum { -text-align: right; -min-width: 5%; -padding-right: 0.8em; -} -td.innerContainer { -padding: 0; -margin: 0; -} -.index { -font-size: 80%; -} -.index p { -text-indent: -1em; -margin-left: 1em; -} -.indexToc { -text-align: center; -} -.transcriberNote { -background-color: #DDE; -border: black 1px dotted; -color: #000; -font-family: sans-serif; -font-size: 80%; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -.missingTarget { -text-decoration: line-through; -color: red; -} -.correctionTable { -width: 75%; -} -.width20 { -width: 20%; -} -.width40 { -width: 40%; -} -p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint { -color: #666666; -font-size: 80%; -} -span.musictime { -vertical-align: middle; -display: inline-block; -text-align: center; -} -span.musictime, span.musictime span.top, span.musictime span.bottom { -padding: 1px 0.5px; -font-size: xx-small; -font-weight: bold; -line-height: 0.7em; -} -span.musictime span.bottom { -display: block; -} -ul { -list-style-type: none; -} -.splitListTable { -margin-left: 0; -} -.splitListTable td { -vertical-align: top; -} -.numberedItem { -text-indent: -3em; -margin-left: 3em; -} -.numberedItem .itemNumber { -float: left; -position: relative; -left: -3.5em; -width: 3em; -display: inline-block; -text-align: right; -} -.itemGroupTable { -border-collapse: collapse; -margin-left: 0; -} -.itemGroupTable td { -padding: 0; -margin: 0; -vertical-align: middle; -} -.itemGroupBrace { -padding: 0 0.5em !important; -} -.titlePage { -border: #DDDDDD 2px solid; -margin: 3em 0 7em; -padding: 5em 10% 6em; -text-align: center; -} -.titlePage .docTitle { -line-height: 1.7; -margin: 2em 0; -font-weight: bold; -} -.titlePage .docTitle .mainTitle { -font-size: 1.8em; -} -.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, -.titlePage .docTitle .volumeTitle { -font-size: 1.44em; -} -.titlePage .byline { -margin: 2em 0; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.5; -} -.titlePage .byline .docAuthor { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -.titlePage .figure { -margin: 2em auto; -} -.titlePage .docImprint { -margin: 4em 0 0; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.5; -} -.titlePage .docImprint .docDate { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -div.figure { -text-align: center; -} -.figure { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.floatLeft { -float: left; -margin: 10px 10px 10px 0; -} -.floatRight { -float: right; -margin: 10px 0 10px 10px; -} -p.figureHead, .par.figureHead { -font-size: 100%; -text-align: center; -} -.figAnnotation { -font-size: 80%; -position: relative; -margin: 0 auto; -} -.figTopLeft, .figBottomLeft { -float: left; -} -.figTopRight, .figBottomRight { -float: right; -} -.figure p, .figure .par { -font-size: 80%; -margin-top: 0; -text-align: center; -} -img { -border-width: 0; -} -td.galleryFigure { -text-align: center; -vertical-align: middle; -} -td.galleryCaption { -text-align: center; -vertical-align: top; -} -body { -padding: 1.58em 16%; -} -.pageNum { -display: inline; -font-size: 8.4pt; -font-style: normal; -margin: 0; -padding: 0; -position: absolute; -right: 1%; -text-align: right; -letter-spacing: normal; -} -.marginnote { -font-size: 0.8em; -height: 0; -left: 1%; -position: absolute; -text-indent: 0; -width: 14%; -text-align: left; -} -.right-marginnote { -font-size: 0.8em; -height: 0; -right: 3%; -position: absolute; -text-indent: 0; -text-align: right; -width: 11% -} -.cut-in-left-note { -font-size: 0.8em; -left: 1%; -float: left; -text-indent: 0; -width: 14%; -text-align: left; -padding: 0.8em 0.8em 0.8em 0; -} -.cut-in-right-note { -font-size: 0.8em; -left: 1%; -float: right; -text-indent: 0; -width: 14%; -text-align: right; -padding: 0.8em 0 0.8em 0.8em; -} -span.tocPageNum, span.flushright { -position: absolute; -right: 16%; -top: auto; -text-indent: 0; -} -.pglink::after { -content: "\0000A0\01F4D8"; -font-size: 80%; -font-style: normal; -font-weight: normal; -} -.catlink::after { -content: "\0000A0\01F4C7"; -font-size: 80%; -font-style: normal; -font-weight: normal; -} -.exlink::after, .wplink::after, .biblink::after, .qurlink::after, .seclink::after { -content: "\0000A0\002197\00FE0F"; -color: blue; -font-size: 80%; -font-style: normal; -font-weight: normal; -} -.pglink:hover { -background-color: #DCFFDC; -} -.catlink:hover { -background-color: #FFFFDC; -} -.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover, .qurlink:hover, .seclin:hover { -background-color: #FFDCDC; -} -body { -background: #FFFFFF; -font-family: serif; -} -body, a.hidden { -color: black; -} -h1, h2, .h1, .h2 { -text-align: center; -font-variant: small-caps; -font-weight: normal; -} -p.byline { -text-align: center; -font-style: italic; -margin-bottom: 2em; -} -.div2 p.byline, .div3 p.byline, .div4 p.byline, .div5 p.byline, .div6 p.byline, .div7 p.byline { -text-align: left; -} -.figureHead, .noteRef, .pseudoNoteRef, .marginnote, .right-marginnote, p.legend, .verseNum { -color: #660000; -} -.rightnote, .pageNum, .lineNum, .pageNum a { -color: #AAAAAA; -} -a.hidden:hover, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover { -color: red; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6 { -font-weight: normal; -} -table { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.tableCaption { -text-align: center; -} -.arab { font-family: Scheherazade, serif; } -.aran { font-family: 'Awami Nastaliq', serif; } -.grek { font-family: 'Charis SIL', serif; } -.hebr { font-family: Shlomo, 'Ezra SIL', serif; } -.syrc { font-family: 'Serto Jerusalem', serif; } -/* CSS rules generated from rendition elements in TEI file */ -.xs { -font-size: x-small; -} -.small { -font-size: small; -} -.large { -font-size: large; -} -.vam { -vertical-align: middle; -} -.center { -text-align: center; -} -/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */ -.cover-imagewidth { -width:527px; -} -.titlepage-imagewidth { -width:478px; -} -.p005width { -width:506px; -} -.p009width { -width:503px; -} -.p013width { -width:501px; -} -.p017width { -width:501px; -} -.p025width { -width:506px; -} -.p033width { -width:506px; -} -.p041width { -width:504px; -} -.p049width { -width:504px; -} -.p055width { -width:505px; -} -.p061width { -width:504px; -} -.p065width { -width:504px; -} -.p071width { -width:502px; -} -.p077width { -width:505px; -} -.p081width { -width:501px; -} -.p087width { -width:503px; -} -.p093width { -width:504px; -} -.p097width { -width:504px; -} -.p105width { -width:504px; -} -.p113width { -width:500px; -} -.p121width { -width:502px; -} -.p129width { -width:505px; -} -.p137width { -width:498px; -} -.p145width { -width:502px; -} -.p151width { -width:500px; -} -.p157width { -width:501px; -} -.p161width { -width:509px; -} -.p169width { -width:513px; -} -.p177width { -width:492px; -} -.p185width { -width:502px; -} -.p193width { -width:511px; -} -.p199width { -width:504px; -} -.p205width { -width:502px; -} -.p209width { -width:503px; -} -.p215width { -width:496px; -} -.p221width { -width:500px; -} -/* ]]> */ </style> -</head> -<body> -<div lang='en' xml:lang='en'> -<p style='text-align:center; font-size:1.2em; font-weight:bold'>The Project Gutenberg eBook of <span lang='nl' xml:lang='nl'>Mathias Sandorf</span>, by Jules Verne</p> -<div style='display:block; margin:1em 0'> -This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and -most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions -whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms -of the Project Gutenberg License included with this eBook or online -at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you -are not located in the United States, you will have to check the laws of the -country where you are located before using this eBook. -</div> -</div> - -<p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:0; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Title: <span lang='nl' xml:lang='nl'>Mathias Sandorf</span></p> -<p style='display:block; margin-left:2em; text-indent:0; margin-top:0; margin-bottom:1em;'><span lang='nl' xml:lang='nl'>De Middellandsche Zee</span></p> -<p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:0; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Author: Jules Verne</p> -<p style='display:block; text-indent:0; margin:1em 0'>Release Date: December 21, 2022 [eBook #69576]</p> -<p style='display:block; text-indent:0; margin:1em 0'>Language: Dutch</p> - <p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:0; margin-left:2em; text-indent:-2em; text-align:left'>Produced by: Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ for Project Gutenberg</p> -<div style='margin-top:2em; margin-bottom:4em'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK <span lang='nl' xml:lang='nl'>MATHIAS SANDORF</span> ***</div> -<div class="front"> -<div class="div1 cover"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> -<p class="first"></p> -<div class="figure cover-imagewidth"><img src="images/frontcover.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="527" height="720"></div><p> -</p> -</div> -</div> -<div class="div1 frenchtitle"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> -<p class="first center large">MATHIAS SANDORF. -</p> -<p class="center">DE MIDDELLANDSCHE ZEE. -</p> -</div> -</div> -<div class="div1 titlepage"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> -<p class="first"></p> -<div class="figure titlepage-imagewidth"><img src="images/titlepage.png" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="478" height="720"></div><p> -</p> -</div> -</div> -<div class="titlePage"> -<div class="docTitle"> -<div class="mainTitle">WONDERREIZEN.</div> -</div> -<div class="byline"><span class="docAuthor">JULES VERNE</span></div> -<div class="docTitle"> -<div class="mainTitle">Mathias Sandorf</div> -<div class="mainTitle">DE MIDDELLANDSCHE ZEE</div> -</div> -<div class="docImprint">AMSTERDAM<br> -UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ „ELSEVIER”<br> -<span class="docDate">1917.</span></div> -</div> -<p><span class="pageNum" id="pb1">[<a href="#pb1">1</a>]</span></p> -</div> -<div class="body"> -<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4814">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">I.</h2> -<h2 class="main">VERSCHILLENDE VOORVALLEN.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Al had het afscheid, door dokter Antekirrt genomen, al den schijn van ernstig gemeend -te zijn, zoo zou hij zich toch niet overhaasten om Gravosa te verlaten, zooals mevrouw -Bathory zou hebben kunnen vermeenen. Na te vergeefs gepoogd te hebben de moeder te -hulp te komen, wilde de dokter beproeven den zoon te helpen. Had Piet Bathory tot -dusverre de betrekking niet gevonden, waarop hij ten gevolge van zijne schitterende -studiën aanspraak kon maken, zoo zou hij ongetwijfeld de aanbiedingen niet afslaan, -die hem thans door dokter Antekirrt zouden gedaan worden. Hem eene positie te scheppen, -die met zijne talenten overeenkwam, die den naam, dien hij droeg, waardig was, dat -zou geen aalmoes zijn. Dat zou slechts eene rechtvaardige belooning zijn, die hij -dien jongen man verschuldigd was. Maar zooals Borik medegedeeld had, was Piet Bathory -naar Zara voor zaken vertrokken. -</p> -<p>De dokter wilde evenwel niet langer wachten met hem te schrijven. Hij deed dat dienzelfden -dag. Zijn brief gaf alleen te kennen, dat hij zich gelukkig gevoelen zou, Piet Bathory -aan boord van de <i>Savarena</i> te ontvangen, daar hij hem een voorstel te doen had dat hem belangstelling zou inboezemen. -</p> -<p>De brief werd op de post te Gravosa bezorgd en daarna bleef de dokter niet anders -over, dan de terugkomst van den jongen ingenieur af te wachten. -</p> -<p>Middelerwijl ging de eigenaar van de goelet voort, met nog meer teruggetrokken aan -boord te leven. De <i>Savarena</i> lag in het midden der haven voor anker en hare bemanning ging nooit naar den wal. -Het vaartuig lag dus daar zoo eenzaam als het dat had kunnen wezen midden in de Middellandsche -zee of in den Atlantischen Oceaan. -<span class="pageNum" id="pb2">[<a href="#pb2">2</a>]</span></p> -<p>Dat was eene zonderlingheid, welke wel geschikt was om de nieuwsgierigheid van nieuwtjesjagers, -van reporters en van anderen die het nog niet opgegeven hadden, dien legendarischen -persoon te willen interviewen, hoewel zij aan boord van dat wonderbaar schip niet -toegelaten werden, te prikkelen. En daar Pescadospunt en Kaap Matifou vrijheid hadden -te gaan en te komen, zooals zij verkozen, wendden zich de nieuwsgierigen tot hen en -poogden de reporters van hen eenige inlichtingen te bekomen, die in hunne dagbladen -zulk een goed figuur zouden gemaakt hebben. -</p> -<p>Men weet het, Pescadospunt was een element van vroolijkheid, die, zooals wel begrepen -zal worden, met toestemming van den dokter aan boord werd toegelaten. Bleef Kaap Matifou -ook al ernstig als een kaapstander, wiens kracht hij bezat, Pescadospunt lachte en -zong steeds, was levendig en fladderend als de wimpel van een <span class="corr" id="xd31e159" title="Bron: oorlogschip">oorlogsschip</span>, waarvan hij ook de lichtheid bezat. Als hij niet, tot groote vreugde van de bemanning, -aan wie hij les op het slappe koord gaf, in het want behendig als een matroos en vlug -als een scheepsjongen, rondzwierf, dan vermaakte hij toch iedereen met zijne <span class="corr" id="xd31e162" title="Bron: snakerijën">snakerijen</span>. Ja wel, dokter Antekirrt had hem aanbevolen steeds goed gehumeurd te blijven! Welnu, -dat deed hij; maar zijne opgeruimdheid was aanstekelijk, hij deelde haar aan zijne -geheele omgeving mede! -</p> -<p>Hiervoren werd gezegd, dat Kaap Matifou en hij alle vrijheid hadden om te gaan en -te komen. Dat was waar. Bleef ook al de bemanning aan boord, zij gingen passagieren, -wanneer zij trek daarin hadden. Vandaar steeds die neiging van wege de nieuwsgierigen -om hen te volgen, om hen te omringen, hen te ondervragen. Maar het lukte niet om Pescadospunt -aan het praten te krijgen, als hij zwijgen wilde, of als hij den mond opende, dan -was het om niets te zeggen. -</p> -<p>„Wie is dokter Antekirrt?” -</p> -<p>„Een verbazend knap dokter, die alle ziekten geneest, zelfs die, welke iemand naar -de andere wereld doen verhuizen!” -</p> -<p>„Is hij rijk?” -</p> -<p>„Hij bezit geen duit.… Ik, Pescadospunt, schiet hem iedere week zijn zondags-oortje -voor!” -</p> -<p>„Vanwaar komt hij?” -</p> -<p>„Van een land, waarvan niemand den naam weet!” -</p> -<p>„En waar is dat land gelegen?” -</p> -<p>„Ja, alles wat ik er van weet, is: dat het ten noorden door niet veel en ten zuiden -door niets begrensd wordt.” -</p> -<p>Het was onmogelijk iets anders uit den spotzieken klant te halen. Wat Kaap Matifou -betreft, die was stom als een granietblok. -</p> -<p>Maar al antwoordden die twee niet op de onbescheiden vragen van de reporters<span class="corr" id="xd31e178" title="Bron: .">,</span> zoo babbelden de beide vrienden toch zeer dikwijls onder elkander en wel voornamelijk -over hunnen nieuwen meester. <span class="pageNum" id="pb3">[<a href="#pb3">3</a>]</span>Zij waren hem oprecht genegen en zij haakten slechts naar de gelegenheid, om hem hunne -toegenegenheid te bewijzen. Tusschen hen en den dokter bestond als het ware eene soort -van scheikundige affiniteit, die hen van dag tot dag vaster omstrengelde. Iederen -dag verwachtten zij dan ook, dat zij in de kajuit geroepen zouden worden, om zich -te hooren toevoegen: -</p> -<p>„Vrienden, ik heb uwe hulp noodig!” -</p> -<p>Maar tot hun groot verdriet gebeurde dat niet. -</p> -<p>„Zou dat lang zoo duren moeten?” vroeg Pescadospunt op een dag. „Ik vind het hard -zoo niets te doen te hebben, vooral als men daarvoor niet opgevoed is. Is ’t zoo niet, -Kaap?” -</p> -<p>„Ja, de armen roesten en worden stijf,” antwoordde de Hercules, terwijl hij zijne -machtige knoken beschouwde, die er uitzagen als zuigerstangen van een rustend stoomwerktuig. -</p> -<p>„Zeg eens, Kaap Matifou?” -</p> -<p>„Wat wil je hebben dat ik zeggen zal, Pescadospunt?” -</p> -<p>„Weet je wat ik van dokter Antekirrt denk?” -</p> -<p>„Neen; maar zeg mij wat gij denkt, Pescadospunt! Dat zal mij helpen om je te antwoorden.” -</p> -<p>„Welnu, in zijn verleden zijn er dingen.… dingen! Dat ziet men aan zijne oogen, die -soms bliksemstralen schieten, in staat om iemand blind te maken. En de dag, waarop -de bliksem zal vallen<span class="corr" id="xd31e194" title="Bron: ..">…</span>” -</p> -<p>„Zal dat spectakel maken!” -</p> -<p>„Ja, Kaap Matifou, dat zal spectakel maken.… werk verschaffen. Ik verbeeld mij, dat -wij bij dat werk niet nutteloos zullen toekijken!” -</p> -<p>Het was niet geheel zonder reden, dat Pescadospunt zoo sprak. Hoewel de volmaaktste -kalmte aan boord heerschte, had de schrandere lummel toch zaken gezien, die hem te -denken gaven<span class="corr" id="xd31e201" title="Niet in bron">.</span> Dat de dokter geen eenvoudig toerist was, die slechts de Middellandsche zee met zijn -pleizierjacht doorstevende, dat was duidelijk voor hem. De <i>Savarena</i> moest een middelpunt zijn, waarin vele draden te zamen kwamen in de hand van haren -geheimzinnigen eigenaar. -</p> -<p>Inderdaad, er kwamen brieven en telegrammen zoowat uit alle hoeken en gaten van die -bewonderenswaardige zee, welker golven de oevers van zooveel verschillende landen -bespoelen, zoowel de Fransche en Spaansche kusten, als die van Marokko, Algiers of -van Tunis of Tripoli. Wie zond die? Klaarblijkelijk correspondenten, die zich onledig -hielden met eene zekere taak, welker gewicht niet kon ontkend worden—tenzij het lijders -waren, die schriftelijk consult aan den beroemden dokter vroegen—hetgeen weinig waarschijnlijk -was. -</p> -<p>Bovendien, het zou zelfs in de kantoren van de telegraaf te Ragusa moeilijk gevallen -zijn, den zin van de ontvangen telegrammen te begrijpen, want zij waren in een onbekende -taal gesteld, die de <span class="pageNum" id="pb4">[<a href="#pb4">4</a>]</span>dokter alleen verstond. En wanneer die taal begrijpelijk geweest ware, wat was er -dan nog te maken van volzinnen als de volgende: -</p> -<p>„<i>Abneira: Men meende Z. R. op de hielen te zitten. Valsch spoor, thans verlaten.</i>” -</p> -<p>„<i>De correspondent van H. U. 5 teruggevonden.—<span id="xd31e219"></span><span class="corr" id="xd31e220" title="Bron: Verboden">Verbonden</span> aan een troep K. 3 tusschen Catania en Syracusa. Wordt gevolgd.</i>” -</p> -<p>„<i>In het Manderaggiosche, te La <span class="corr" id="xd31e228" title="Bron: Valetta">Valletta</span>, Malta doortocht bespeurd van T. K. 7.</i> -</p> -<p>„<i>Cyrena.… Wachten nieuwe bevelen.… Vloot van Antek.… gereed. <span class="corr" id="xd31e236" title="Bron: Elektriek">Electriek</span> 3 blijft dag en nacht onder voldoende stoomspanning.</i>” -</p> -<p>„<i>R. O. 3 Sedert overleden in het bagno.—Beiden verdwenen.</i>” -</p> -<p>En dat ander telegram, dat zijne mededeeling door middel van een vooraf overeengekomen -getal overbracht: -</p> -<p>„2117. <i>Sarc. Vroeger makelaar.… Dienst <span class="corr" id="xd31e249" title="Bron: Thoronth.">Toronth.</span>—Betrekkingen met Tripoli in Afrika gestaakt.</i>” -</p> -<p>Dan de onveranderlijke antwoorden op het meerendeel dier telegrammen, die van de <i>Savarena</i> verzonden werden: -</p> -<p>„<i>De nasporingen voortzetten. Geen geld en geen moeite sparen. Zendt nieuwe documenten.</i>” -</p> -<p>Dat was een onverstaanbare <span class="corr" id="xd31e263" title="Bron: gedachtenwissling">gedachtenwisseling</span>, die den geheelen omtrek van de Middellandsche zee scheen tot waakzaamheid op te -roepen. De dokter was dus niet zoo geheel zonder bezigheden als het oogenschijnlijk -voorkwam. Evenwel in weerwil van het geheim, dat den telegrafisten opgelegd is, was -het toch moeilijk aanneembaar, dat de ontvangst en afzending van dergelijke telegrammen -niet bij het publiek bekend raakten. Vandaar dat de nieuwsgierigheid ten aanzien van -dien raadselachtigen persoon ten top gestegen was. -</p> -<p>Een van de meest nieuwsgierigen uit de groote wereld te Ragusa, was de gewezen Triëster -bankier Silas Toronthal, die, zooals men zich nog herinneren zal, dokter <span class="corr" id="xd31e268" title="Bron: Antekirt">Antekirrt</span> op de kade van Gravosa weinige oogenblikken na de aankomst van de <i>Savarena</i> ontmoet had. Had er bij die ontmoeting van den eenen kant een levendig gevoel van -afkeer bestaan, bij de andere partij had zich toen een levendig gevoel van nieuwsgierigheid -geopenbaard. Maar tot heden hadden de omstandigheden den bankier niet veroorloofd, -aan die nieuwsgierigheid bot te vieren. -</p> -<div class="figure p005width"><img src="images/p005.jpg" alt="Het plein te Ragusa." width="506" height="720"><p class="figureHead">Het plein te Ragusa.</p> -</div><p> -</p> -<p>Om de waarheid te zeggen, de aanwezigheid van den dokter had op Silas Toronthal een -zonderlingen indruk gemaakt, dien hijzelf niet kon omschrijven. Al wat men te Ragusa -verhaalde en herhaalde van het incognito, waarin de reiziger blijven wilde, van de -moeielijkheid om tot hem toegelaten te worden, enz. was wel geschikt om bij den bankier -de wensch te doen opkomen, om hem weer te zien. Te dien einde was hij reeds verscheidene -malen naar Gravosa <span class="pageNum" id="pb6">[<a href="#pb6">6</a>]</span>geweest. Daar stond hij dan op de kade en bekeek die goelet, terwijl hij van begeerte -brandde om naar boord te gaan. Eens zelfs liet hij er zich heenroeien, doch had hij -slechts het <span class="corr" id="xd31e281" title="Bron: onverandelijk">onveranderlijk</span> antwoord van den stuurman der wacht ontvangen: -</p> -<p>„Dokter Antekirrt is niet te spreken.” -</p> -<p>Daaruit ontstond bij Silas Toronthal eene soort van chronische overprikkeling, teweeggebracht -door een hinderpaal, dien hij niet kon opruimen. -</p> -<p>De bankier beproefde toen voor zijne eigene rekening den dokter te doen bespionneeren. -Bevelen werden aan een agent, waarvan hij zeker was, verstrekt om het gaan en komen -van den geheimzinnigen vreemdeling na te gaan, zelfs wanneer hij slechts Gravosa of -de omstreken bezocht. -</p> -<p>Men kan lichtelijk begrijpen, welke ongerustheid Silas Toronthal ondervinden moest, -toen hij vernam dat de oude Borik een onderhoud met den dokter had gehad en dat deze -daags daarna een laatste bezoek aan mevrouw Bathory gebracht had. -</p> -<p>„Wie is die man toch?” vroeg hij zich af. -</p> -<p>Maar wat toch kon de bankier in zijn tegenwoordigen toestand te vreezen hebben? Sedert -vijftien jaren was niets van zijne vroegere kuiperijen uitgelekt. Maar alles wat de -verwantschap van hen betrof, die hij verraden en verkocht had, verontrustte hem. Had -ook al de wroeging geen vat op zijn geweten, zoo sloop toch somwijlen de vrees daarbinnen, -en de stappen van dien onbekenden dokter, dien de faam zoo machtig maakte, en door -zijne fortuin zoo machtig was, waren niet geschikt om hem gerust te stellen. -</p> -<p>„Maar wie is die man dan toch?” herhaalde hij.… „Wat komt hij te Ragusa in de woning -van mevrouw Bathory uitvoeren?.… Is hij daar als geneesheer geroepen?.… Wat kan er -gemeens tusschen die twee bestaan?” -</p> -<p>Daarop was geen antwoord mogelijk. Wat evenwel Silas Toronthal geruststelde, dat was -dat hem na nauwkeurig onderzoek overtuigend gebleken was, dat dat bezoek niet herhaald -was. -</p> -<p>Het besluit, dat de bankier tengevolge daarvan genomen had, was er te onwrikbaarder -door geworden. Hij wilde en zou met den dokter in aanraking komen! Die gedachte verliet -hem dag noch nacht. Daar moest een einde aan komen. Door eene soort van begoocheling, -welke aan overprikkelde hersenen steeds eigen is, verbeeldde hij zich dat hij zijne -kalmte weder zou vinden, wanneer hij dokter Antekirrt zien en spreken kon, wanneer -hij de motieven van zijn reis naar Gravosa vernam. Hij poogde dan ook onophoudelijk -eene gelegenheid te vinden, om hem te ontmoeten. -</p> -<p>Eindelijk meende hij haar gevonden te hebben. Ziehier door welke omstandigheid. -<span class="pageNum" id="pb7">[<a href="#pb7">7</a>]</span></p> -<p>Sedert eenige jaren leed mevrouw Toronthal aan eene kwijnende ziekte, die de geneesheeren -van Ragusa te vergeefs poogden te bedwingen. In weerwil van hunne zorgvuldige behandeling, -in weerwil van de zorgen harer dochter, kwijnde mevrouw Toronthal gaandeweg, hoewel -zij nog niet bedlegerig was. Lag aan dien toestand eene moreele oorzaak ten grondslag? -Misschien wel, maar dat had niemand nog kunnen doordringen. De bankier alleen had -kunnen zeggen, of zijn echtgenoote, die zijn geheele levensloop kende, niet door eene -onoverwinlijke verachting bevangen was voor een bestaan, dat haar slechts afschuw -kon inboezemen. -</p> -<p>Hoe het ook zij, de gezondheidstoestand van mevrouw Toronthal, die door al de geneesheeren -in de stad nagenoeg opgegeven was, kwam den bankier een geschikte gelegenheid voor, -om met dokter Antekirrt in aanraking te komen. Wanneer hij tot een consult, tot een -bezoek uitgenoodigd zou worden, zou hij ongetwijfeld niet weigeren, al was het maar -uit menschlievendheid. -</p> -<p>Silas Toronthal schreef dus een brief en deed dien door een zijner bedienden aan boord -van de <i>Savarena</i> brengen. „Hij zou zich gelukkig achten,” zeide hij daarin, „het advies van een uiterst -verdienstelijk geneesheer te kunnen inwinnen.” Daarna zich verontschuldigende over -de stoornis, die hij in een zoo teruggetrokken bestaan bracht, verzocht hij dokter -Antekirrt „hem den dag te willen melden, waarop hij hem aan zijne woning in de Stradona-laan -verwachten kon.” -</p> -<p>Toen de dokter den volgenden morgen dien brief ontving, welks onderteekening hij het -eerst bekeek, bewoog geen spier van zijn gelaat. Hij las dat epistel ten einde toe, -zonder dat iets de gewaarwordingen verried, die toch door de lezing daarvan opgewekt -moesten worden. -</p> -<p>Welk antwoord zou hij geven? Zou hij van de <span class="corr" id="xd31e306" title="Bron: gelenheid">gelegenheid</span> gebruik maken, die hem geboden was om de woning van Toronthal binnen te dringen, -om zich in betrekking met het gezin van den bankier te stellen? Maar dat huis, zelfs -als geneesheer binnen te treden, was dat niet eene omstandigheid aanvaarden, die weinig -met zijne plannen overeenstemde? -</p> -<p>De dokter aarzelde niet. Hij schreef een kort briefje, dat aan den bediende overhandigd -werd en slechts dit inhield: -</p> -<p>„Dokter Antekirrt betreurt het, dat hij zijne zorgen niet aan mevrouw Toronthal wijden -kan; hij mag de geneeskunst niet in Europa uitoefenen.” -</p> -<p>Geen woord meer. -</p> -<p>Toen de bankier dat laconieke antwoord las, verfrommelde hij het briefje met een gebaar -van spijt. Het was maar al te duidelijk, dat de dokter niet in aanraking met hem wilde -komen. Dat was eene <span class="pageNum" id="pb8">[<a href="#pb8">8</a>]</span>nauwelijks bemantelde weigering, welke op een genomen besluit door dien zonderlingen -man duidde. -</p> -<p>„En als hij dan geen geneesheer in Europa mag zijn,” zei hij in zich zelven, „waarom -heeft hij dan aangenomen mevrouw Bathory te behandelen?.… Of zouden andere redenen -hem bij haar gevoerd hebben?.… Welke?.… Wat kwam hij er uitvoeren?.… Wat bestaat er -tusschen die twee?” -</p> -<p>Die onzekerheid knaagde aan Toronthal’s ziel. Waarlijk, zijn leven was door de aanwezigheid -van dien dokter te Gravosa verbitterd, en dat zou het blijven net zoolang totdat de -<i>Savarena</i> weer zee gekozen zou hebben. Hij zei overigens niets aan zijne vrouw of dochter over -zijn nutteloos verzoek. Hij wilde het geheim van zijne voortdurende onrust voor zich -houden. Maar hij hield niet op, den dokter te doen gadeslaan bij al de stappen, die -hij te Gravosa, zoowel als te Ragusa deed. -</p> -<p>Den volgenden ochtend zou een ander voorval hem niet minder onrust <span class="corr" id="xd31e324" title="Bron: verschaffenen">verschaffen en</span> doen ontstellen. -</p> -<p>Piet Bathory was geheel ontmoedigd van Zara teruggekeerd. Hij had het omtrent de betrekking -welke het gold, bij eene metaalfabriek in Herzegowina, met de eigenaren of aandeelhebbers -niet eens kunnen worden. -</p> -<p>„De voorwaarden waren niet aannemelijk,” zei hij kortaf tot zijne moeder. -</p> -<p>Mevrouw Bathory keek haren zoon aan, maar vroeg hem niet waarom die voorwaarden niet -aannemelijk waren. Daarna reikte zij hem een brief over, die gedurende zijne afwezigheid -gebracht was. -</p> -<p>Dat was de brief, waarbij dokter Antekirrt Piet Bathory verzocht bij hem aan boord -van de <i>Savarena</i> te komen, om over eene belangrijke zaak te spreken. -</p> -<p>Piet Bathory gaf den brief aan zijne moeder over. Dat aanbod van den dokter kon haar -niet verrassen. -</p> -<p>„Dat verwachtte ik,” zei zij. -</p> -<p>„Verwachttet gij dat, moeder?” vroeg de jonge man zeer verwonderd over dat antwoord. -</p> -<p>„Ja.… Piet.… Dokter Antekirrt heeft mij gedurende uwe afwezigheid een bezoek gebracht.” -</p> -<p>„Kent gij dien man dan, waarover te Ragusa en te Gravosa zooveel gesproken wordt?” -</p> -<p>„Neen, mijn zoon; maar dokter Antekirrt kende uwen vader. Hij was de vriend van graaf -<span class="corr" id="xd31e341" title="Bron: Matthias">Mathias</span> Sandorf en graaf Zathmar, en het is als zoodanig dat hij zich bij mij vervoegd heeft.” -</p> -<p>„Moeder,” vroeg Piet Bathory, „welke bewijzen heeft die dokter u geleverd, dat hij -de vriend mijns vaders was?” -</p> -<div class="figure p009width"><img src="images/p009.jpg" alt="„Ja, de armen roesten en worden stijf,” antwoordde de Hercules. (Bladz. 3.)" width="503" height="720"><p class="figureHead">„Ja, de armen roesten en worden stijf,” antwoordde de Hercules. (Bladz. 3.)</p> -</div><p> -</p> -<p>„Geen enkel,” antwoordde mevrouw Bathory, die over de toezending van de honderdduizend -gulden niet spreken wilde en waaromtrent <span class="pageNum" id="pb10">[<a href="#pb10">10</a>]</span>de dokter ook het geheim jegens den jongen man wel betrachten zou. -</p> -<p>„Maar wanneer dat nu eens een intrigant, een spion, een agent van de Oostenrijksche -politie was?” -</p> -<p>„Gij zult er over kunnen oordeelen, mijn zoon.” -</p> -<p>„Gij raadt mij dus aan, hem te gaan bezoeken?” -</p> -<p>„Ja, dat raad ik u aan. Gij moet dien man waardeeren, die de geheele vriendschap, -die hij voor uwen vader koesterde, op u wil overbrengen.” -</p> -<p>„Maar wat komt hij te Ragusa doen?” hernam Piet. „Heeft hij dan zaken in dit land?” -</p> -<p>„Misschien zoekt hij iets tot stand te brengen,” antwoordde mevrouw Bathory. „Hij -gaat door voor onmetelijk rijk en het is mogelijk, dat hij u eene betrekking wil aanbieden, -die uwer waardig is.” -</p> -<p>„Ik zal naar hem toe gaan, moeder, en ik zal vernemen wat hij van mij verlangt.” -</p> -<p>„Ga dan nog heden, mijn zoon, en voldoe aan de beleefdheid door hem, als antwoord -op zijn bezoek, een tegenbezoek te brengen.” -</p> -<p>Piet Bathory gaf zijne moeder een kus. Hij hield haar zelfs lang tegen zijne borst -geklemd. Men zou gezegd hebben, dat een geheim hem deed stikken, een geheim dat hij -niet durfde openbaren. Wat ging er dan toch in dat arme hart om? -</p> -<p>Dat moest voorzeker bedroevend, ernstig zijn, daar hij het niet aan zijne moeder durfde -mededeelen. -</p> -<p>„Mijn arm kind!” mompelde mevrouw Bathory. -</p> -<p>Toen hij het huis van Toronthal voorbijkwam, bleef hij een oogenblik staan. Zijn blik -richtte zich naar een der paviljoenen, die ter zijde van het hoofdgebouw opgetrokken -waren en waarmede vensters uitzicht op de straat gaven. De jaloezieën waren dicht. -Wanneer het huis onbewoond geweest ware, zou het niet strenger gesloten kunnen geweest -zijn. -</p> -<p>Piet Bathory stapte door. Maar dat was aan het oog niet ontsnapt van eene vrouw, die -in de Stradona-laan op de tegenovergestelde stoep heen en weder drentelde. -</p> -<p>Het was een schepsel van groote gestalte. Hoe oud was zij?.… Zoo tusschen de veertig -en vijftig. Hare bewegingen waren afgemeten, bijna werktuigelijk, alsof zij geheel -uit één stuk vervaardigd was. Die vreemdelinge—hare nationaliteit als Marokkaansche -werd genoegzaam gekenmerkt door haren haardos, die donker en gekroesd was door haar -bruinachtige huidskleur—was gestoken in een donkergekleurd kleed met kap, welke laatste -haar hoofd overdekte, dat met tressen van zecchinen versierd was. Was zij eene boheemsche, -eene gitana, eene gypsie, eene „romanichelle,” zooals de Parijzer volkstaal zich uitdrukt? -Of wel was zij van Egyptischen of Hindoeschen oorsprong? <span class="pageNum" id="pb11">[<a href="#pb11">11</a>]</span>Dat zou men niet hebben kunnen zeggen, daar die grondvormen zoo zeer op elkander gelijken. -In ieder geval, zij vroeg geen aalmoezen en zou die ongetwijfeld ook niet aangenomen -hebben. Zij was daar voor hare eigene rekening of in dienst van iemand anders aanwezig, -om gade te slaan en te spionneeren, zoowel wat in de woning van Toronthal als in het -huis van de Marinellastraat omging. -</p> -<p>Zoodra zij inderdaad den jongen man ontwaardde, die de Stradona-laan volgde om zich -naar Gravosa te begeven, volgde zij hem zoodanig, dat zij hem geen oogenblik uit het -oog verloor, evenwel zoo behendig dat hare bespionneering niet gezien werd. Piet Bathory -was daarenboven te zeer in zijne gedachten verzonken, om waar te nemen, hetgeen achter -hem gebeurde. Toen hij den pas voor de woning van Toronthal inhield, vertraagde de -vrouw haren gang ook. Toen hij weer doorstapte, hernam zij ook de beweging en regelde -haren marsch naar den zijne. -</p> -<p>Bij de eerste omwalling van Ragusa aangekomen, overschreed Piet Bathory die vlug, -maar daarom geraakte de vreemdelinge niet achter. Buiten de poort gekomen, zag zij -hem weer op den weg naar Gravosa en volgde op twintig passen achter hem langs een -nevenlaan, die met boomen beplant was. -</p> -<p>Ter zelf der tijd kwam Silas Toronthal, in open rijtuig gezeten en naar Ragusa terugkeerende, -hen tegen. Misschien dacht zij dat de een den anderen zou kunnen aanspreken. Bij die -gedachte schitterde haar blik en trachtte zij zich achter een dikken boom te verschuilen. -Maar hoe zou zij hooren wat die twee mannen zouden spreken? -</p> -<p>Hare vrees bleek ijdel. Silas Toronthal had Piet bemerkt twintig passen vóórdat hij -ter zijner hoogte gekomen was. Ditmaal antwoordde hij zelfs niet met dien trotschen -groet, dien hij niet had kunnen achterwege laten, toen zijne dochter hem op de kade -van Gravosa vergezelde. Hij wendde thans het hoofd af, toen de jonge man zijn hoed -afnam, terwijl zijn rijtuig met spoed naar Ragusa reed. -</p> -<p>Voor de vreemdelinge was niets van dat tooneel verloren gegaan. Een soort glimlach -verhelderde dan ook haar overigens kalm gelaat. -</p> -<p>Piet Bathory, klaarblijkelijk meer bedroefd dan vertoornd over die handeling van Silas -Toronthal, vervolgde zijn weg zonder zich om te keeren, evenwel met meer vluggen pas. -</p> -<p>De Marokkaansche volgde hem van verre en men zou haar deze woorden in het Arabisch -hebben kunnen hooren mompelen: -</p> -<p>„Het werd tijd, dat hij kwam!” -</p> -<p>Een kwartier later bereikte Piet Bathory de kaden van de haven van Gravosa. Hij bleef -een oogenblik staan kijken naar de bevallige goelet, welks wimpel zachtkens door de -bries aan den top van den grooten mast ontrold was. -</p> -<p>„Vanwaar kan die dokter Antekirrt toch komen?” vroeg hij zich <span class="pageNum" id="pb12">[<a href="#pb12">12</a>]</span>af. „Dat is een vlag die ik niet ken.” Zich daarna tot een zeeman wendende, die op -de kade wandelde: -</p> -<p>„Vriend,” vroeg hij, „kunt gij mij zeggen welke vlag dat is?” -</p> -<p>De zeeman wist haar ook niet tehuis te brengen. Alles wat hij van de goelet kon mededeelen, -was dat hare scheepspapieren meldden, dat zij van Brindisi kwam, en dat die papieren -door den havenmeester behoorlijk in orde bevonden waren. Daar het nu een pleiziervaartuig -gold, hadden de autoriteiten het incognito van den eigenaar geëerbiedigd. -</p> -<p>Piet Bathory riep toen eene sloep tot zich en liet zich naar boord van de <i>Savarena</i> voeren, terwijl de Marokkaansche hem uiterst verwonderd stond na te staren. Een oogenblik -later stond de jongman op het dek der goelet en informeerde of dokter Antekirrt aan -boord was. -</p> -<p>Bevel was klaarblijkelijk gegeven om iederen vreemdeling af te wijzen, <span class="corr" id="xd31e394" title="Bron: Maar">maar</span> dat bevel gold hem niet. De equipagemeester antwoordde dan ook, dat de dokter zich -in zijn kamer bevond. Piet Barthory bood zijn kaartje aan met het verzoek bij den -dokter te worden toegelaten. Een stuurmansleerling nam het kaartje aan en daalde langs -de trap af, die naar het salon voerde. En een minuut later kwam het bericht, dat de -dokter den heer Piet Bathory wachtte. -</p> -<p>Dadelijk werd de jonge man het salon binnengeleid, waarin slechts een schemerlicht -heerschte, dat als het ware gezeefd werd door de lichte gordijnen van het patrijspoortje. -Maar toen hij bij de deur kwam, die geheel geopend was, trad hij in het volle licht -dat door de spiegelpaneelen weerkaatst werd. In het halfdonker was dokter Antekirrt -op een divan gezeten. Toen de zoon van Stephanus Bathory verscheen, ondervond hij -eene soort van aandoening, die Piet niet kon waarnemen, en deze woorden ontsnapten -als het ware aan zijn lippen: -</p> -<p>„Hij is het!.… Hij is het geheel en al!” -</p> -<p>En inderdaad, Piet Bathory was het levend evenbeeld van zijn vader, zoo als die edelaardige -Hongaar er uitzag, toen hij twee en twintig jaren oud was. Dezelfde geestkracht in -de oogen, dezelfde edele fiere houding, dezelfde blik waaruit de zucht voor het goede, -het edele, het schoone straalde! -</p> -<p>„Mijnheer Bathory,” zei de dokter, terwijl hij opstond, „ik ben verheugd dat gij mijne -uitnoodiging, om tot mij te komen, aangenomen hebt.” -</p> -<p>En met een gebaar noodigde hij Piet Bathory uit, om te gaan zitten. Hij had de Hongaarsche -taal bij het spreken van die woorden gebezigd. Hij wist dat de jonge man die taal -verstond. -</p> -<div class="figure p013width"><img src="images/p013.jpg" alt="In het halfdonker was dokter Antekirrt op een divan gezeten. (Bladz. 12.)" width="501" height="720"><p class="figureHead">In het halfdonker was dokter Antekirrt op een divan gezeten. (Bladz. 12.)</p> -</div><p> -</p> -<p>„Mijnheer,” antwoordde Piet Bathory, „ik zou het bezoek dat gij mijne moeder gebracht -hebt, ook zonder uwe uitnoodiging met een <span class="pageNum" id="pb14">[<a href="#pb14">14</a>]</span>tegenbezoek beantwoord hebben. Ik weet dat gij een van die onbekende vrienden zijt, -wien de nagedachtenis van mijn vader en van de twee vaderlandlievende mannen, die -met hem gestorven zijn, dierbaar en heilig is!.… Ik dank u, dat gij hen eene plaats -in uw geheugen bewaard hebt en houdt.” -</p> -<p>Terwijl hij het reeds zoover verwijderde verleden opriep en van zijn vader en diens -vrienden, graaf Sandorf en graaf Zathmar, sprak, kon Piet zijne aandoening niet bedwingen. -</p> -<p>„Ik vraag vergeving, mijnheer,” zei hij. „Maar bij hunne herinnering kan ik niet.…” -</p> -<p>Voelde hij dan niet dat dokter Antekirrt meer bewogen was dan hij? Voelde hij dan -niet, dat de reden, waarom hij niet antwoordde daarin gelegen was, dat hij niet wilde -laten bespeuren, wat in zijne ziel omging? -</p> -<p>„Mijnheer Bathory,” sprak hij eindelijk. „Ik heb u eene zoo natuurlijke droefheid -niet te vergeven. Gij hebt daarenboven Hongaarsch bloed in de aderen en welk Hongaar -zou ontaard genoeg zijn om zijn hart niet te voelen toesnoeren bij zulke herinneringen? -Op dat tijdstip—ja, het is reeds vijtien jaren geleden—waart gij nog zeer jong. Gij -kunt ternauwernood, bevestigen, dat gij uwen vader gekend hebt, dat gij de gebeurtenissen, -waaraan hij deel nam, vernomen hebt.” -</p> -<p>„Mijne moeder is gelijk hij!” antwoordde Piet Bathory. „Zij heeft mij in de vereering -van hem, dien zij nog dagelijks beweent, opgevoed. Alles wat hij verricht, gepoogd -heeft, dat geheele leven van toewijding aan de zijnen, van liefde voor zijn geboortegrond, -dat alles weet ik van haar. Ik was slechts acht jaren oud, toen mijn vader ter dood -gebracht werd, maar voor mij is hij niet dood, daar hij in mijne moeder herleeft.” -</p> -<p>„Gij hebt uwe moeder lief, Piet Bathory, zooals zij inderdaad verdient,” antwoordde -dokter Antekirrt, „en wij, wij vereeren haar als de weduwe van een martelaar.” -</p> -<p>Piet Bathory bedankte den dokter voor de gevoelens, die hij zoo uitdrukte. Het hart -bonste hem in het lichaam, terwijl hij den dokter aanhoorde, en hij bemerkte niet, -dat deze steeds met eene natuurlijke of gemaakte koelheid sprak, die evenwel den grondtoon -van zijn karakter scheen uit te maken. -</p> -<p>„Mag ik u vragen,” hernam hij, „of gij mijn vader persoonlijk gekend hebt?” -</p> -<p>„Ja, mijnheer Bathory,” antwoordde de dokter niet zonder aarzeling, „maar ik heb hem -slechts gekend, zooals een student een professor kent. Ik heb mijne studiën in de -genees- en natuurkunde in uw vaderland volbracht. Ik ben een leerling van uwen vader, -die slechts een tiental jaren ouder was dan ik. Ik leerde hem hoogachten, <span class="pageNum" id="pb15">[<a href="#pb15">15</a>]</span>hem liefhebben, want in zijne lessen voelde ik alles trillen wat in de ziel van dien -vaderlandlievenden man omging. Ik verliet hem niet dan om in den vreemde mijne studiën -te gaan <span class="corr" id="xd31e424" title="Bron: beeindigen">beëindigen</span>, die in <span class="corr" id="xd31e427" title="Bron: Hongarijë">Hongarije</span> begonnen waren. Weinig tijds later had professor Stephanus Bathory zijne betrekking -opgeofferd aan de denkbeelden die hij meende dat edel en rechtvaardig waren, zonder -dat eenig particulier belang hem op die baan van den plicht kon weerhouden. Tegen -dat tijdstip verliet hij Presburg om zich te Triëst te vestigen. Uwe moeder schraagde -hem met hare raadgevingen, omgaf hem met hare zorgen gedurende dien tijd van beproevingen. -Zij bezat alle vrouwelijke deugden, zooals uwen vader alle mannelijke deugden eigen -waren. Vergeef mij, mijnheer Piet, dat ik die droevige herinneringen ophaal; ik ben -er zeker van, dat gij een diergenen zijt, die ze niet vergeten zullen!” -</p> -<p>„Neen, mijnheer, neen!” antwoordde de jongman met de geestdrift aan zijn leeftijd -eigen, „zoo min als <span class="corr" id="xd31e432" title="Bron: Hongarijë">Hongarije</span> ooit de drie mannen, Ladislas Zathmar, Stephanus Bathory en de stoutmoedigste der -drie wellicht, graaf Sandorf zal vergeten, die zich voor hun vaderland opofferden!” -</p> -<p>„Als Mathias Sandorf de stoutmoedigste was,” antwoordde de dokter, „dan stonden zijne -twee vrienden wat toewijding en opoffering betreft, ook niet in moedbetoon bij hem -achter! Alle drie hebben dezelfde aanspraken op denzelfden eerbied! Alle drie hebben -hetzelfde recht om gewroken te worden!.…” -</p> -<p>De dokter zweeg hier. -</p> -<p>Hij vroeg zich af, of mevrouw Bathory haren zoon met de omstandigheden bekend had -gemaakt, waaronder de hoofden der samenzwering overgeleverd waren geworden? Of zij -reeds het woord verraad in zijne tegenwoordigheid uitgesproken had.… Maar de jonge -man antwoordde op de gesproken woorden niet. -</p> -<p>Inderdaad, mevrouw Bathory had over dit onderwerp gezwegen. Zij had ongetwijfeld vermeden -die gedachte aan wraak, die gedachte aan haat in het leven van haren zoon in te weven, -om hem niet op een valsch spoor te brengen, waardoor onschuldigen verdacht en getroffen -konden worden. Niemand toch kende de namen der verraders. -</p> -<p>Dokter Antekirrt meende dus, voor het tegenwoordige althans, tot dezelfde terughouding -verplicht te zijn. Hij drong dus niet verder op antwoord aan. -</p> -<p>Waaromtrent hij evenwel niet aarzelde, dat was de mededeeling dat zonder het schandelijk -bedrijf van dien Spanjaard, die de vluchtelingen, welke eene schuilplaats in het woonhuis -van den visscher Andreas Ferrato gevonden hadden, verklikte, graaf Mathias Sandorf -en professor Stephanus Bathory waarschijnlijk aan de vervolging der <span class="pageNum" id="pb16">[<a href="#pb16">16</a>]</span><span class="corr" id="xd31e443" title="Bron: politieagenten">politie-agenten</span> van Rovigno ontsnapt zijn. En.… eenmaal buiten de Oostenrijksche grenzen, zouden -die twee, overal, onverschillig in welke landstreek, alle hulp, de meest gewenschte -toevlucht gevonden hebben. Alle deuren zouden voor hen geopend geweest zijn. -</p> -<p>„Bij mij zouden zij steeds eene schuilplaats gehad hebben. Daar was geen teleurstelling -mogelijk!” voegde hij er weemoedig bij. -</p> -<p>„In welk land woondet gij toen?” vroeg Piet. -</p> -<p>„In Cephalonië,” antwoordde dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Ja, daar, daar onder bescherming van de Helleensche vlag zouden zij gered geweest -zijn!” -</p> -<p>„Voorzeker!” -</p> -<p>„En mijn vader zou nog leven!” -</p> -<p>Het gesprek was door dien terugkeer naar het verledene afgebroken. De dokter hervatte -het echter, zeggende: -</p> -<p>„Mijnheer Piet, onze herinneringen aan vervlogen tijden hebben ons ver weggevoerd -van het tegenwoordige, niet waar?” -</p> -<p>Piet Bathory knikte zwaarmoedig. -</p> -<p>„Willen wij daartoe terugkeeren en vooral over de toekomst spreken, die ik voor u -meen te ontwaren?” -</p> -<p>„Ik luister, mijnheer,” antwoordde de jeugdige ingenieur. „In uw brief hebt gij doen -uitkomen, dat ons gesprek wellicht mijne belangen zou raken.…” -</p> -<p>„Inderdaad, mijnheer Bathory. En al ben ik ook nog zoo goed op de hoogte van de heerlijke -toewijding uwer moeder gedurende de jeugd van haren zoon, zoo weet ik ook, dat gij -die toewijding geheel waardig zijt geweest en dat gij na zoo wreede beproevingen een -man geworden zijt.…” -</p> -<p>„Een man!” viel Piet Bathory den dokter niet zonder bitterheid in de rede. „Een man, -die er nog niet in geslaagd is voor zich zelven te kunnen zorgen, ook niet om zijne -moeder te kunnen vergoeden, wat deze voor hem deed!” -</p> -<p>„Ongetwijfeld,” antwoordde de dokter, „ligt daarvan de schuld niet bij u. Het is mij -volstrekt niet onbekend, hoe moeilijk het is eene betrekking te midden van den levensstrijd, -die zoovele mededingers naar zoo weinig plaatsen doet hunkeren, te verwerven. Gij -zijt ingenieur, niet waar?” -</p> -<p>„Ja, mijnheer.” -</p> -<p>„En.…” -</p> -<p>„Met dat diploma heb ik de hoogeschool verlaten. Ik ben evenwel vrij ingenieur en -heb als zoodanig geene verbintenis met—noch verplichting aan den Staat. Ik heb dus -eene plaatsing moeten zoeken bij de eene of andere industrieele onderneming of maatschappij, -doch tot heden ben ik er nog niet in geslaagd te vinden, wat ik noodig acht—ten minste -te Ragusa.” -<span class="pageNum" id="pb17">[<a href="#pb17">17</a>]</span> -</p> -<div class="figure p017width"><img src="images/p017.jpg" alt="De Electriek 2 lag op weinige vademen van de stad verwijderd ten anker. (Bladz. 32.)" width="501" height="720"><p class="figureHead">De <i>Electriek 2</i> lag op weinige vademen van de stad verwijderd ten anker. (Bladz. 32.)</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb18">[<a href="#pb18">18</a>]</span></p> -<p>„Niet?” -</p> -<p>„Neen.” -</p> -<p>„En buitenaf?” -</p> -<p>„Buitenaf!.…<span class="corr" id="xd31e480" title="Niet in bron">”</span> antwoordde Piet Bathory aarzelend op die vraag op den man af. -</p> -<p>„Ja, buitenaf?” herhaalde dokter Antekirrt zijne vraag. -</p> -<p>„Heer dokter.…” -</p> -<p>„Zijt gij niet voor zaken van dien aard dezer dagen naar Zara geweest?” -</p> -<p>„Men had mij inderdaad.…” -</p> -<p>„Nu, spreek op,” moedigde hem de dokter bij die aarzeling aan. -</p> -<p>„.… Over eene betrekking gesproken, die eene industrieele maatschappij mij kon aanbieden.” -</p> -<p>„Welnu, en die plaats?.…” -</p> -<p>„Die plaats, heer dokter.…” -</p> -<p>„Ja, die plaats! Spreek dan toch!” -</p> -<p>„Men heeft haar mij aangeboden.” -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e494" title="Niet in bron">„</span>En gij hebt haar niet aangenomen?” -</p> -<p>„Neen.” -</p> -<p>„Waarom niet?” -</p> -<p>„Ik heb haar moeten weigeren, omdat ik mij in Herzegowina zou moeten vestigen.” -</p> -<p>„In Herzegowina?” -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„Waar mevrouw Bathory u wellicht niet kan vergezellen?<span class="corr" id="xd31e504" title="Bron: ”....">?.…”</span> -</p> -<p>„Dat is het niet, mijnheer.…” -</p> -<p>„Wat dan?” -</p> -<p>„Mijne moeder zou mij overal vergezellen, waar mijne belangen mij zouden roepen.” -</p> -<p>„Welnu, waarom dan die betrekking niet aangenomen?” vroeg de dokter met aandrang. -</p> -<p>„In de omstandigheden, waarin ik mij bevind, heer dokter, heb ik ernstige redenen, -om Ragusa niet te verlaten,” was het antwoord daarop. -</p> -<p>Dokter <span class="corr" id="xd31e514" title="Bron: Antiekirrt">Antekirrt</span> had, terwijl hem dat antwoord gegeven werd, eene zekere verlegenheid in de houding -van Piet Bathory opgemerkt. De stem van den jongen man beefde, terwijl hij zijn wensch—meer -dan een wensch,—het vaste besluit om Ragusa niet te willen verlaten, te berde bracht. -</p> -<p>„Welk is dan toch dat ernstige motief,” vroeg de dokter zich af, „waarom hij de voorstellen, -die hem gedaan zijn, afgewezen heeft?” -</p> -<p>En zich tot den jongen man wendende, vervolgde hij: -</p> -<p>„Dat zal de zaak onmogelijk maken, die.…” -</p> -<p>„Welke zaak, heer dokter?” -<span class="pageNum" id="pb19">[<a href="#pb19">19</a>]</span></p> -<p>„Die ik u voor te stellen had.” -</p> -<p>„Zal ik moeten vertrekken?” -</p> -<p>„Ja, naar eene streek, waar ik belangrijke werken wil laten uitvoeren.” -</p> -<p>„Belangrijke werken?” -</p> -<p>„Ja, die ik volgaarne onder uwe directie gesteld had.” -</p> -<p>„Het spijt mij, mijnheer.…” -</p> -<p>„Mij ook.” -</p> -<p>„Maar wees overtuigd, dat toen ik dat besluit genomen heb.…” -</p> -<p>„Ik geloof u, dat het niet onbezonnen genomen is. Maar het spijt mij meer dan u misschien. -Ik zou mij zoo gelukkig geacht hebben, wanneer ik de toegenegenheid, die ik voor den -vader gevoelde, op den zoon had kunnen overdragen.” -</p> -<p>Piet Bathory antwoordde niet. Hij voelde zich ten prooi aan een inwendigen strijd; -het was zichtbaar dat hij leed, zeer veel leed. -</p> -<p>De dokter gevoelde dat hij spreken wilde, maar dat hij niet durfde. -</p> -<p>Eindelijk noopte een onweerstaanbare aandrang Piet Bathory tot dien man, die zooveel -toegenegenheid voor hem en zijne moeder aan den dag legde, openhartig te spreken. -</p> -<p>„Mijnheer!.… mijnheer!.…” begon hij met eene aandoening die hij niet trachtte te verbergen. -„Neen!.… Geloof toch niet dat een gril of stijfhoofdigheid mij er toe zou brengen -uwe dierbare woorden met eene weigering te beantwoorden!.… Gij hebt u als een vriend -van Stephanus Bathory aan mij doen kennen en mij als zoodanig aangesproken!.… Gij -wilt die geheele vriendschap op mij overdragen!.… Ik ook, hoewel ik u nog slechts -sedert weinige oogenblikken ken.… Ja! ik gevoel voor u dezelfde toegenegenheid, die -ik mijn vader zou toedragen!.…” -</p> -<p>„Piet!.… Mijn jongen!.… Mijn kind!” riep de dokter uit, terwijl hij de hand van den -jongeling greep. -</p> -<p>„Ja, mijnheer!.…” hernam Piet Bathory.… „En ik zal u alles bekennen!.…” -</p> -<p>Dokter Antekirrt keek hem aanmoedigend aan. -</p> -<p>„Ja, alles!” ging Piet voort.… „Ik bemin een jong meisje hier in de stad. Maar tusschen -ons bestaat de afgrond, die de armoede van den rijkdom scheidt.…” -</p> -<p>„Waarlijk?” -</p> -<p>„Ik heb dien afgrond evenwel niet willen zien, en misschien heeft zij die kloof ook -niet bemerkt. Zoo zeldzaam ik haar zien kon, hetzij op straat, hetzij aan haar venster, -was dat toch een geluk hetwelk ik de kracht niet had om vaarwel te zeggen!.… Alleen -de gedachte dat ik zou moeten vertrekken, vertrekken misschien voor langen tijd, zou -mij krankzinnig maken<span class="corr" id="xd31e545" title="Niet in bron">.</span> O, mijnheer.… begrijp mij toch.… en vergeef mij mijne weifeling.” -<span class="pageNum" id="pb20">[<a href="#pb20">20</a>]</span></p> -<p>„Ja, Piet,” antwoordde dokter Antekirrt, „ik begrijp u en ik heb u niets te vergeven!” -</p> -<p>„O, mijnheer!.…” -</p> -<p>„Gij hebt goed gedaan met mij alles te zeggen en openhartig jegens mij geweest te -zijn!.… Dit is eene omstandigheid, die de zaken van gedaante verandert.… Weet uwe -moeder, wat gij mij daar medegedeeld hebt?” -</p> -<p>„Ik heb haar daarvan nog niets gezegd, mijnheer! Ik heb niet gedurfd, omdat zij wellicht -bij onzen bescheiden toestand verstandig genoeg zoude geweest zijn, om mij de ijdelheid -der gekoesterde hoop aan te toonen!.… Maar wellicht heeft zij geraden wat ik leed -en lijd.” -</p> -<p>„Piet,” zei de dokter<span class="corr" id="xd31e555" title="Bron: .">,</span> „<span class="corr" id="xd31e558" title="Bron: Gij">gij</span> hebt uw vertrouwen in mij gesteld en gij hebt gelijk gehad. Is dat meisje rijk?” -</p> -<p>„Zeer rijk!.… Te rijk!.…” antwoordde de jonge man. -</p> -<p>„Te rijk?” vroeg de dokter met een glimlach. -</p> -<p>„Ja, te rijk.… ten minste voor mij.” -</p> -<p>„Is zij uwer waardig?” -</p> -<p>„Mijner waardig?” -</p> -<p>„Ja!” -</p> -<p>„O, mijnheer, zou ik er anders aan gedacht hebben, om mijne moeder een dochter te -schenken die harer niet waardig zou zijn!” -</p> -<p>„Welnu, Piet,” hernam de dokter, „misschien bestaat geen afgrond nog zoo groot, nog -zoo diep, nog zoo breed, die niet overschreden kan worden.” -</p> -<p>„Mijnheer!” riep de jonge man uit. „Laat mij toch geen hoop koesteren, die niet te -verwezenlijken is!” -</p> -<p>„Niet te verwezenlijken?” -</p> -<p>De uitdrukking, waarmede dokter Antekirrt die woorden uitsprak, verraadde zooveel -zelfvertrouwen, dat Piet Bathory zoodanig als het ware vervormd werd, dat hij reeds -baas over de toekomst meende te zijn. -</p> -<p>„Ja, Piet,” hernam de dokter, „heb vertrouwen in mij! Als gij het gevoegelijk zult -achten, en als gij zult meenen, dat ik u zal kunnen helpen, dan zult gij mij den naam -van dat jonge meisje mededeelen.…” -</p> -<p>„Mijnheer,” antwoordde Piet Bathory, „waarom zou ik u dien naam verzwijgen?.… Het -is juffrouw Toronthal.” -</p> -<p>„Juffrouw <span class="corr" id="xd31e577" title="Bron: Torenthal">Toronthal</span>!” -</p> -<p>„Ja, heer dokter.” -</p> -<p>De inspanning, die dokter Antekirrt had moeten aanwenden om kalm te blijven, toen -hij dien gehaten naam hoorde, om niet te beven of te trillen, toen hij hem herhaalde, -stond vrijwel gelijk aan iemand, die den bliksem aan zijne voeten ziet vallen, maar -niet <span class="pageNum" id="pb21">[<a href="#pb21">21</a>]</span>schrikt of beeft. Een oogenblik—een enkel slechts—bleef hij na het laatste antwoord -stil en onbewegelijk. -</p> -<p>Daarna, zonder dat zijne stem de geringste aandoening verried: -</p> -<p>„Goed, Piet, goed!” zei hij. „Laat mij dat alles overdenken.…” -</p> -<p>„Goed, mijnheer.” -</p> -<p>„Laat mij zien.…” -</p> -<p>„Ik ga heen, mijnheer,” antwoordde de jonge man, terwijl hij de hand drukte, die de -dokter hem reikte. „En laat mij u bedanken, zooals ik dat mijn vader zou doen.” -</p> -<p>Piet Bathory verliet de zaal, waarin dokter Antekirrt alleen bleef. Hij steeg op het -dek, daalde in zijne sloep neer, die hem bij de valreepstrap wachtte, liet zich op -den havendam aan wal zetten en keerde naar Ragusa terug. -</p> -<p>De vreemdelinge, die hem al den tijd van zijn bezoek aan boord van de <i>Savarena</i> gewacht had, begon andermaal hem te volgen. -</p> -<p>Piet Bathory gevoelde een groote tevredenheid, een groote geruststelling. Eindelijk -had hij zijn hart geopend. Hij had zich aan een vriend kunnen toevertrouwen.… ja, -wellicht meer dan aan een vriend! Hij bevond zich in een van de gelukkige dagen, waarmede -de fortuin zoo spaarzaam omgaat. -</p> -<p>En alsof hij er niet aan twijfelen mocht, toen hij de woning in de Stradona-laan voorbijging, -zag hij aan een venster van het paviljoen een tipje van het gordijn opgelicht worden -en dadelijk daarna weer neervallen. -</p> -<p>Maar ook de vreemdelinge had dat gezien en bleef totdat Piet Bathory bij den hoek -der Marinellastraat verdwenen was, onbewegelijk voor die woning staan. Daarna begaf -zij zich naar het telegraafbureau en verzond een telegram, dat slechts dat ééne woord -bevatte: -</p> -<p>„Kom!” -</p> -<p>Het adres van dit telegram was zoo gesteld: -</p> -<p>„Sarcany, kantoor restant, Syracuse Sicilië.” -<span class="pageNum" id="pb22">[<a href="#pb22">22</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4823">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">II.</h2> -<h2 class="main">DE MONDINGEN VAN DE CATTARO.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Alzoo, het noodlot, hetwelk een zoo overheerschende rol bij de wereldgebeurtenissen -speelt, had in diezelfde stad Ragusa de familie Bathory en de familie Toronthal vereenigd. -Niet alleen vereenigd, maar nader tot elkander gebracht, want zij bewoonden beiden -hetzelfde Stradonakwartier. Dan nog, Sava Toronthal en Piet Bathory hadden elkander -gezien.… ontmoet.… en lief gekregen. Piet, de zoon van den man, die door verraad ter -dood gedoemd was, verliefd op Sava, de dochter van den man, die de rol van verklikker -vervuld had! -</p> -<p>Ziedaar, wat dokter Antekirrt in zich zelven mompelde, nadat de jeugdige ingenieur -hem verlaten had. -</p> -<p>„Het is waarachtig om aan het bestaan eener Alwetendheid te twijfelen,” prevelde hij. -</p> -<p>„En die hoop, die hij nog niet koesterde, die heb ik hem geschonken! Kan het erger?” -</p> -<p>Was de dokter er dan de man toe, om een onverbiddelijken kamp tegen de noodlottigheid -aan te gaan? -</p> -<p>Voelde hij in zich de macht om naar willekeur over menschelijke zaken te beschikken? -</p> -<p>Zou de kracht, de moreele geestkracht, zoo noodig om het noodlot te dwingen, hem niet -begeven? -</p> -<p>„Neen, ik zal pal staan!” riep hij uit. „Ik zal strijden! Dat liefde-verbond is hatelijk, -is misdadig! O, als Piet Bathory, na de echtgenoot van de dochter van Silas Toronthal -geworden te zijn, eens de waarheid van het gebeurde in hare afschuwelijke naaktheid -vernam! Hij zou zijn vader niet meer kunnen, niet meer mogen wreken! Er zou hem niets -anders overblijven dan zich uit wanhoop van kant te maken!.… Ik zal hem dan ook alles -mededeelen, als het zijn moet en als het zoover komt!.… Ik zal hem vertellen wat die -familie <span class="corr" id="xd31e617" title="Bron: Torenthal">Toronthal</span> de zijne aangedaan, welke rampen zij veroorzaakt heeft.… Die liefde zal ik verbrijzelen; -het komt er niet op aan hoe!” -</p> -<p>Inderdaad, eene zoodanige vereeniging zou monsterachtig geweest zijn, dat zal men -wel beseffen. -<span class="pageNum" id="pb23">[<a href="#pb23">23</a>]</span></p> -<p>De lezer heeft het voorzeker niet vergeten: dokter Antekirrt had bij gelegenheid van -zijn gesprek met mevrouw Bathory verhaald, dat de drie opperhoofden der Triëster samenzwering -de slachtoffers waren geworden van eene schandelijke kuiperij, die bij het voeren -der debatten gebleken was en die hem door de onbescheidenheid van een der gevangenbewaarders -van den vestingtoren van Pisino was ter kennis gekomen. -</p> -<p>De lezer weet ook nog, dat mevrouw Bathory uit de een of andere beweegreden omtrent -dit verraad niets aan haar zoon had medegedeeld. Daarin lag niets bevreemdends; zij -kende de aanleggers immers niet. Zij wist niet dat een hunner, rijk, voornaam en gezien, -te Ragusa zelve op weinige passen afstand in het Stradonakwartier, in de <span class="corr" id="xd31e627" title="Bron: Stradonalaan">Stradona-laan</span> woonde. -</p> -<p>De dokter had geen namen genoemd. Waarom niet? Dat zal de lezer voorzeker wel bevroeden. -</p> -<p>Ongetwijfeld omdat het uur nog niet gekomen was om de misdadigers te ontmaskeren. -</p> -<p>Maar hij kende hen. Hij wist dat Silas Toronthal de eene verrader en Sarcany de andere -was. En dat hij niet verder bij zijne vertrouwelijke mededeelingen gegaan was, lag -daarin, dat hij op de medewerking van Piet Bathory rekende, dat hij den zoon deelgenoot -wilde maken van het eindvonnis, waarbij de misdadigers hunne gerechte straf zouden -ontvangen; waardoor de dood zijns vaders en die van zijne twee makkers, graaf Ladislas -Zathmar en graaf Mathias Sandorf, zouden gewroken worden. -</p> -<p>En dat.… dat kon hij thans niet meer aan den zoon van Stephanus Bathory zeggen zonder -hem het hart te verbrijzelen. -</p> -<p>„Het kan me weinig schelen!” herhaalde hij. „Dat hart zal ik verbrijzelen! Het moet!” -</p> -<p>Hoe zou dokter Antekirrt te werk gaan, toen eenmaal dat besluit genomen was? Zou hij -hetzij aan mevrouw Bathory, hetzij aan haren zoon het verleden van den Triëster bankier -gaan openbaren? Maar bezat hij de feitelijke bewijzen van diens verraad? Neen, daar -Mathias Sandorf, Stephanus Bathory en Ladislas Zathmar, de eenigen, die ooit die bewijzen -hadden kunnen verschaffen, dood waren. De stad vervullen met het gerucht van die schandelijke -daad zonder de familie Bathory daarvan kennis te geven? Ja, dat zou voldoende zijn -om ongetwijfeld een nieuwe kloof tusschen Piet en het jonge meisje—eene onoverkomelijke -kloof ditmaal—te delven. Maar wanneer dat geheim verspreid en bekend was, zou het -dan niet te vreezen zijn dat Silas Toronthal Ragusa zou zoeken te verlaten?<span id="xd31e637"></span> -</p> -<p>Dokter Antekirrt wilde evenwel niet, dat de bankier verdween, De verrader moest ter -beschikking van den rechter, van den <span class="pageNum" id="pb24">[<a href="#pb24">24</a>]</span>wreker blijven, totdat het uur van gerechtigheid zou slaan. -</p> -<p>En dienaangaande zouden de gebeurtenissen een geheel anderen loop nemen dan hij zich -verbeeldde. -</p> -<p>Na het voor en het tegen van die quaestie overwogen te hebben, besloot dokter Antekirrt, -wien de middelen voor het oogenblik ontbraken, om openlijk tegen Silas Toronthal op -te kunnen treden, datgene te doen wat het eerst voor de hand lag, wat ook tot den -meesten spoed dwong. Voor alles moest Piet Bathory aan die stad onttrokken, ontvoerd -worden, of de eer van zijn naam kwam in gevaar. Ja, hij zou hem zoover medevoeren, -dat niemand zijn spoor zou terugvinden. Wanneer hij hem maar eerst in zijne macht -had, dan zou hij hem alles mededeelen, wat hij van Silas Toronthal en van zijn medeplichtige, -Sarcany, wist. Hij zou hem deelgenoot maken van zijn werk van wraak. Maar daartoe -had hij geen enkele dag meer te verliezen. -</p> -<p>Tot dat doel deed de dokter intusschen per telegram een zijner snelste vervoermiddelen -uit de gewone verblijfplaats in de mondingen van de Cattaro-rivier ten zuiden van -Ragusa, aan de Adriatische zee gelegen, overkomen. Dat was een van die bewonderenswaardige -Thornycrofts, die aan de moderne scheepsbouwmeesters van de torpedo’s tot model gediend -hadden. -</p> -<p>Die lange stalen spoel, die een en veertig meters lang was, en een inhoud van zeventig -tonnen meette, voerde geen mast en ook geen schoorsteen. Zij had eenvoudig aan de -buitenzijde een platform en een metalen kooi met lensglazen tot kijkgaten, die voor -den stuurman bestemd was en wanneer de toestand der zee zulks noodzakelijk maakte, -hermetisch gesloten konden worden. Dat vaartuig kon zonder tijd te verliezen of van -den koers af te wijken, onder water doorstevenen en zoo de golvingen der deining ontkomen. -Het bezat een veel snelleren gang dan de beste torpedo-boot van het oude en van het -nieuwe halfrond, en volvoerde gemakkelijk eene vaart van vijftig kilometers in het -uur, wat nog al beduidend is. -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e649" title="Bron: Dank zij">Dankzij</span> die snelheid, had de dokter bij menige gelegenheid buitengewone reizen kunnen volvoeren. -Vandaar ook die faam van alomtegenwoordigheid, die hem werd toegeschreven, wanneer -hij binnen zeer korte tijdsruimten van het eene uiteinde van den Archipel bijvoorbeeld -van Middullu, het oude Lesbos, of van Sakys, het oude Chios, tot aan de uiterste grenzen -van de Syrtsche zee verscheen. -</p> -<div class="figure p025width"><img src="images/p025.jpg" alt="Waarboven zij een klein schaap, aan een houten spit geregen, op Albaneesche wijze lieten braden. (Bladz. 38.)" width="506" height="720"><p class="figureHead">Waarboven zij een klein schaap, aan een houten spit geregen, op Albaneesche wijze -lieten braden. (Bladz. 38.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Er bestond evenwel een zeer groot onderscheid tusschen de Thornycroftsche vaartuigen -en de vervoermiddelen, welke dokter Antekirrt bezigde, en dat bestond daarin, dat -hij, in stede van oververwarmden stoom, de electriciteit, die hij van door hem uitgevonden -accumulatoren verkreeg, als beweegkracht bezigde. Door <span class="pageNum" id="pb26">[<a href="#pb26">26</a>]</span>deze accumulatoren kon hij de electrische kracht in een om zoo te zeggen oneindigen -voorraad opwekken. -</p> -<p>Die snelle vervoermiddelen droegen dan ook den naam van <i>Electrieks</i> en hadden, om ze van elkaar te onderscheiden, slechts een volgnummer. Zoo heette -het vaartuig, dat naar de mondingen van de Cattaro-rivier opgeroepen was, <i>Electriek 2</i>. -</p> -<p>Toen die bevelen verstrekt waren, wachtte de dokter het geschikte oogenblik om te -handelen. -</p> -<p>Terzelfder tijd waarschuwde hij Pescadospunt en Kaap Matifou, dat weldra hunne diensten -zouden vereischt worden. -</p> -<p>Dat de beide vrienden zich gelukkig gevoelden, dat zij eindelijk bewijzen zouden kunnen -leveren van hunne toewijding, zal wel niet behoeven verzekerd te worden. -</p> -<p>Een wolkje, een enkel slechts wierp evenwel ietwat schaduw op de vreugde, die zij -bij het vernemen van dat nieuws ondervonden. -</p> -<p>Pescadospunt moest namelijk te Ragusa blijven, om de woning in de <span class="corr" id="xd31e671" title="Bron: Stradonalaan">Stradona-laan</span> en het huis in de Marinellastraat gade te slaan terwijl Kaap Matifou dokter Antekirrt -naar Cattaro zou volgen. Dat zou dus eene scheiding zijn—de eerste sedert zoovele -jaren, die de deelgenooten in de ellende te zamen doorleefd hadden. Daaruit ontsproot -bij Kaap Matifou eene hartroerende ongerustheid, wanneer hij er aan dacht, dat hij -zijn kleinen Pescadospunt niet meer bij zich kon hebben. Hij maakte zijn vriend deelgenoot -van die onrust. -</p> -<p>„Geduld, Kaap van mijn hart, geduld!” zei Pescadospunt. „Dat zal niet lang duren!” -</p> -<p>„Niet?” -</p> -<p>„Neen. Slechts den tijd, die noodig is om het stukje te spelen, en dan is het uit!” -</p> -<p>„Meent ge?” -</p> -<p>„Ja. Als ik mij niet bedrieg, dan is het een prachtig stuk, dat voorbereid wordt, -en onze waardige directeur heeft ons daarin eene fraaie en belangrijke rol toebedeeld.… -Geloof mij, ge zult over de uwe niet ontevreden zijn.” -</p> -<p>„Denkt ge?” vroeg de reus Kaap Matifou nadenkend en met eenige aarzeling in zijn stem. -</p> -<p>„O, ik ben er zeker van!” betuigde de geestdriftvolle Pescadospunt met vuur. „Ik ben -er zeker van!” -</p> -<p>„Ik mag het lijden,” antwoordde Kaap Matifou, niet geheel en al overtuigd. -</p> -<p>„Kijk, Kaap, ge zult geen verliefde rol krijgen, bijvoorbeeld!” ging Pescadospunt -voort. „Dat ligt volstrekt niet in je aard, hoewel je duivelsch sentimenteel kunt -zijn, zooals nu blijkt! Ge krijgt ook geen verradersrol<span class="corr" id="xd31e685" title="Niet in bron">.</span> Daartoe heb je een te dik, goedhartig gezicht! <span class="pageNum" id="pb27">[<a href="#pb27">27</a>]</span>Neen, je zult de goede genius voorstellen, die bij de ontknooping …” -</p> -<p>„Bij welke ontknooping?” -</p> -<p>„Bij de ontknooping van het stuk, die onvermijdelijk de misdaad zal straffen en de -deugd beloonen!” -</p> -<p>„Zooals bij onze voorstellingen?” vroeg Kaap Matifou met een glimlach op het goedhartige -gelaat. -</p> -<p>„Zooals bij onze voorstellingen! Juist!” -</p> -<p>„Dan is het goed<span id="xd31e696"></span>!” -</p> -<p>„Juist. Ik zie je reeds in die rol, Kaaplief. Op het oogenblik dat de booze, de verrader -er het minst op verdacht is, kom jij met de breede geopende handen te voorschijn en -heb je ze maar te sluiten om de ontknooping te voltooien.… Zie.… zoo!” -</p> -<p>„Zoo?” vroeg Kaap Matifou, terwijl hij zijn kolossale hand als een nijptang dichtkneep. -</p> -<p>„Prachtig! Als die rol niet lang te noemen is, zoo is zij toch uiterst sympathiek -bij het publiek. En denk eens hoeveel bravo’s je in de ooren zullen klinken en hoeveel -geld bovendien in je zak zal glijden! Het is om te watertanden!” -</p> -<p>„Jawel, ongetwijfeld”, antwoordde de Hercules, „maar intusschen.…” -</p> -<p>„Wat intusschen<span class="corr" id="xd31e704" title="Bron: !">?</span>” -</p> -<p>„.… Zullen wij moeten scheiden! En dat is onaangenaam, Pescadospunt, vindt ge niet?” -</p> -<p>„Dat is waar! Maar wat valt er aan te doen, Kaap Matifou? Ik weet er niets op.” -</p> -<p>„Zie je!.…” -</p> -<p>„Och, het is maar voor weinige dagen.” -</p> -<p>„Toch nog te veel!” -</p> -<p>„Je moet mij beloven, Kaaplief, dat je gedurende mijne afwezigheid je niet zult laten -vermageren!” -</p> -<p>„Dat beloof ik!” -</p> -<p>„Verbeeld je dat je de tering kreegt. Brr!.… het is om van te rillen. Je moet me dan -ook verder beloven, dat je nauwkeurig je zes maaltijden per dag zult nemen.” -</p> -<p>„Dat beloof ik, Pescadospunt!” -</p> -<p>„En dat je vet zult worden, Kaaplief.” -</p> -<p>„Dat beloof ik!” -</p> -<p>„Welnu, sluit mij thans in je armen.… of beter: doe het schijnbaar maar, want je zoudt -gevaar loopen mij te smooren!.…” -</p> -<p>„O, Pescadospunt!.…” zei de reus met een snik in de keel en een traan in het oog. -</p> -<p>„Drommels, wij moeten de gewoonte aannemen om comedie te spelen in dit ondermaansche!.… -Omhels mij nogmaals, Kaap Matifou, en vergeet je kleine Pescadospunt niet.…” -<span class="pageNum" id="pb28">[<a href="#pb28">28</a>]</span></p> -<p>„O, neen, Pescadospunt!” -</p> -<p>„Die zijn dikken Kaap Matifou ook nooit vergeten zal!” -</p> -<p>Zoodanig was het hartroerend vaarwel van die twee vrienden, toen zij van elkander -scheiden <span id="xd31e729"></span>moesten<span class="corr" id="xd31e731" title="Niet in bron">.</span> -</p> -<p>Waarlijk, Kaap Matifou had het hart vol in zijne overgroote borst, toen hij zich alleen -aan boord van de <i>Savarena</i> bevond. Dienzelfden dag nog was zijn makker, op bevel van den dokter, naar Ragusa -gegaan, had daar ergens op een bovenkamertje in de gewenschte buurt zijn intrek genomen -en had tot taak Piet Bathory niet uit het oog te verliezen, de woning van Toronthal -gade te slaan en zich op de hoogte van alles te houden. -</p> -<p>Gedurende de lange uren, die Pescadospunt in het Stradonakwartier ging doorbrengen, -had hij dikwijls de vreemdelinge moeten ontmoeten, die waarschijnlijk met een zelfde -zending belast was als hij. En ongetwijfeld zou die ontmoeting ook plaats gehad hebben, -wanneer de Marokkaansche niet Ragusa verlaten had, nadat zij haar telegram verzonden -had, om zich naar eene vooraf overeengekomen bijeenkomst plaats te begeven, waar Sarcany -zich bij haar voegen zou. -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e739" title="Bron: Prescadospunt">Pescadospunt</span> werd dus niet zijne handelingen belemmerd en kon zijn baantje van vertrouwen met -zijne gewone schranderheid volvoeren. -</p> -<p>En waarlijk, Piet Bathory zou zich nimmer kunnen verbeelden, dat hij zoo van nabij -gadegeslagen werd. Ook zou hij nimmer hebben kunnen raden, dat de loerende oogen van -die vrouwelijke spion vervangen waren door de meer loyale oogen van Pescadospunt. -</p> -<p>Na zijn gesprek met den dokter, na de bekentenis zijner liefde voor Sava, die hem -ontsnapt was, had de jonge man zich meer vertrouwvol gevoeld. Waarom zou hij nu voor -zijne moeder iets van dat onderhoud, hetwelk aan boord van de <i>Savarena</i> had plaats gehad, verborgen houden? Zou zij in zijn blik niet gelezen hebben, wat -in zijne ziel omging? Zou zij niet begrepen hebben, dat eene wichtige verandering -bij hem plaats gevonden had, dat leed en wanhoop plaats ingeruimd hadden voor geluk -en hoop? -</p> -<p>Piet Bathory bekende dus alles aan zijne moeder. Hij verhaalde haar, welk meisje het -was, hetwelk hij beminde, en het voor haar was, dat hij geweigerd had Ragusa te verlaten. -Och, zijne tegenwoordige toestand kon hem niets schelen. Had dokter Antekirrt hem -niet gezegd, dat hij hoop kon koesteren? -</p> -<p>„Daarom leedt ge zoo, mijn jongen,” zei mevrouw Bathory. -</p> -<p>„Ja, moeder.” -</p> -<p>„Dat God je helpe en dat Hij je al het geluk geve, dat ons tot heden ontbroken heeft!” -</p> -<p>Mevrouw Bathory leefde zeer teruggetrokken in haar huis in de <span class="pageNum" id="pb29">[<a href="#pb29">29</a>]</span>Marinellastraat. Zij ging slechts de deur uit om met haren ouden bediende Borik naar -de kerk te gaan, om de mis te hooren, om hare godsdienstige plichten te betrachten -met die ware en diepe vroomheid, die de grondslag van het godsdienstig leven der Katholieke -Hongaarsche vrouwen is. -</p> -<p>Zij had nimmer over de familie Toronthal hooren spreken. Nimmer had zij zelfs den -blik op die woning in de Stradona-laan geworpen, waarlangs zij dagelijks ging, wanneer -zij<span class="corr" id="xd31e758" title="Niet in bron"> zich</span> naar de kerk van den H. Verlosser begaf, die eene onderhoorigheid van het <span class="corr" id="xd31e760" title="Bron: Franciskaner">Franciscaner</span> klooster was, hetwelk bij den aanvang der genoemde laan gelegen was. Zij kende dus -de dochter van den Triëster bankier niet. -</p> -<p>Piet moest van het lieve meisje verhalen en haar zoowel uit een physiek als moreel -oogpunt beschrijven. Hij moest zijne moeder vertellen, waar hij haar het eerste gezien -had en hoe hij er toe kwam om niet aan hare wederliefde te twijfelen. En alle die -bijzonderheden werden met een vuur medegedeeld, hetwelk, met het oog op de teedere -en hartstochtelijke geaardheid van haren zoon, bij mevrouw Bathory geene verbazing -kon opwekken. -</p> -<p>Maar toen Piet haar mededeelde in welke maatschappelijke verhouding de familie Toronthal -zich bevond; toen zij vernam dat dat jonge meisje een der rijkste erfdochters van -geheel Ragusa was, toen kon zij hare bezorgdheid niet verbergen, en hare onrust niet -ontveinzen. -</p> -<p>Zou die rijke bankier ooit toestaan, dat zijn eenig kind de gade werd van een jongen -man zonder vermogen, wellicht zonder toekomst? -</p> -<p>Bij het ontdekken van die onrust, meende Piet Bathory, dat het niet noodig was om -mededeeling te doen van de koelheid, van de minachting zelfs, waarmede Silas Toronthal -hem tot heden bejegend had. Hij vergenoegde zich met de woorden van den dokter mede -te deelen. Deze had hem verzekerd, dat hij vertrouwen kon en moest stellen in den -vriend zijns vaders, dat hij voor hem eene bijna vaderlijke genegenheid koesterde. -Hieromtrent kon mevrouw Bathory geen twijfel koesteren, daar zij wist wat hij reeds -voor haar en de haren had willen doen. Toen zij zag dat haar zoon, dat ook Borik, -die meende zijn advies niet te mogen weerhouden, de toekomst rooskleurig tegemoet -zag, sloop ook de hoop in haar hart en ontstond er een weinig geluk in de nederige -woning van de Marinella-straat. -</p> -<p>Piet Bathory ondervond daarenboven nog het geluk en de vreugde, Sava Toronthal in -de <span class="corr" id="xd31e769" title="Bron: Franciskamer">Franciscaner</span> kerk te zien. Het gelaat van het jonge meisje, dat gewoonlijk met een eenigszins -droefgeestig waas overtogen was, verhelderde natuurlijk, toen zij Piet bespeurde, -die als verheerlijkt scheen. -<span class="pageNum" id="pb30">[<a href="#pb30">30</a>]</span></p> -<p>Beiden onderhielden zich zoo door middel der oogentaal en beiden begrepen elkander -volkomen. En toen Sava, hevig bewogen, in hare woning teruggekeerd was, bracht zij -daarin een deel van het geluk mede, hetwelk zij zoo duidelijk op het gelaat van den -jongen man gelezen had. -</p> -<p>Piet Bathory had evenwel dokter Antekirrt niet weergezien. Hij wachtte op eene uitnoodiging, -om andermaal aan boord van de goelet te komen. Eenige dagen verliepen in die verwachting, -maar geen uitnoodigingsbrief kwam opdagen. -</p> -<p>„Dat is vreemd,” dacht hij. -</p> -<p>Maar een oogenblik later: -</p> -<p>„Ongetwijfeld zal de dokter inlichtingen hebben willen inwinnen. Hij zal naar Ragusa -gegaan zijn of iemand gezonden hebben, om eenige nadere bijzonderheden omtrent de -familie Toronthal te erlangen!.… Misschien staat hij er op, Sava te leeren kennen!.… -Ja, het is niet onmogelijk, dat hij haar vader reeds gezien heeft, dat hij dezen omtrent -de onderwerpelijke zaak heeft gepolst.… Toch zou een regel schrift van hem, wat, een -regel?—een enkel woord mij veel genoegen doen,—vooral wanneer dat woord zoude luiden: -„kom”. -</p> -<p>Maar dat woord kwam niet. -</p> -<p>Mevrouw Bathory had moeite genoeg om het ongeduld van haren zoon te temperen. Hij -begon te wanhopen en nu was zij het, die hem eenigermate hoop inboezemde, hoewel zij -zelve niet zonder bezorgdheid was. Het huis in de Marinellastraat stond steeds voor -den dokter open, hij kon dat toch weten. En zou zelfs zonder die liefdesgeschiedenis -van Piet, de belangstelling, die hij koesterde voor die familie, waarvoor hij reeds -<span class="corr" id="xd31e782" title="Bron: vooveel">zooveel</span> sympathie getoond had, niet voldoende geweest zijn om hem herwaarts te lokken? -</p> -<p>Het gebeurde dus dat Piet, na de dagen en uren achtereenvolgens geteld te hebben, -de geestkracht miste om het nog langer uit te houden. Hij zou en hij moest dokter -Antekirrt weerzien. Eene onweerstaanbare kracht voerde hem naar Gravosa. Als hij maar -eenmaal aan boord van de goelet zou zijn, dan zou men zijn ongeduld wel begrijpen, -den stap, dien hij deed, wel verontschuldigen, wanneer hij voorbarig was. -</p> -<p>Op den 7<sup>den</sup> Juni verliet Piet Bathory reeds te acht uren zijne moeder, zonder haar evenwel iets -van zijn voornemen verteld te hebben. Hij stapte Ragusa uit en begaf zich naar Gravosa -met zoo’n vluggen pas, dat Pescadospunt, die hem natuurlijk als het ware op den voet -volgde, moeite zoude gehad hebben om hem niet uit het oog te verliezen, wanneer deze -niet de vlugheid in eigen persoon was. Op de kade vlak tegenover de ankerplaats, waar -de <i>Savarena</i> bij zijn laatste bezoek lag, stond hij stil. -<span class="pageNum" id="pb31">[<a href="#pb31">31</a>]</span></p> -<p>De <i>Savarena</i> was niet meer in de haven. -</p> -<p>Piet liet den blik rondwaren om te zien of het vaartuig niet vertuid had. -</p> -<p>Hij bespeurde het niet. Drommels, dat was noodlottig. Dat ontveinsde hij zich niet. -</p> -<p>Hij vroeg aan een zeeman, die op de kade wandelde, wat er van de goelet van dokter -Antekirrt geworden was. -</p> -<p>„De <i>Savarena</i> was den avond te voren onder stoom gegaan,” kreeg hij ten antwoord. -</p> -<p>„Waarheen?” vroeg hij. -</p> -<p>„Ja,” was het antwoord. „Niemand wist vanwaar dat vaartuig gekomen was; evenzoo wist -niemand waarheen het gestevend was.” -</p> -<p>De goelet weg! -</p> -<p>Dokter Antekirrt even geheimzinnig verdwenen als hij gekomen was! -</p> -<p>Het was om te vertwijfelen! -</p> -<p>Piet Bathory keerde nog meer wanhopend dan ooit naar Ragusa terug. -</p> -<p>Voorzeker, wanneer eene onbescheidenheid den jongen man in kennis had gesteld met -de omstandigheid, dat de goelet naar Cattaro onder zeil was, zou hij geen oogenblik -geaarzeld hebben derwaarts te gaan. Toch zou de reis waarlijk te vergeefs zijn geweest. -De <i>Savarena</i> was wel bij de mondingen van de Cattaro-rivier aangekomen, maar was er niet binnengeloopen. -</p> -<p>De dokter had zich, vergezeld van Kaap Matifou, met een zijner sloepen aan wal laten -brengen, waarna het jacht onmiddellijk weer zee gekozen had, niemand wist waarheen. -</p> -<p>Er bestaat geen zonderlinger plek in Europa en wellicht in de de geheele Oude wereld, -door hare tegelijkertijd bergachtige en waterrijke gesteldheid, dan de streek, welke -bekend staat onder den naam van de Mondingen der Cattaro-rivier. -</p> -<p>Cattaro is eigenlijk geene rivier, zooals men geneigd zou zijn te gelooven; het is -eene stad en de zetel van een bisdom, waarvan men de hoofdplaats van een Kring gemaakt -heeft. Wat de zoogenaamde mondingen betreft, zij bestaan uit zes baaien, die de eene -achter de andere gelegen zijn, met elkander door middel van smalle kanalen gemeenschap -hebben en die in den tijd van zes uren door te stevenen zijn. Van dien rozenkrans, -uit kleine meeren bestaande, welke zich te midden van het kustgebergte ontrollen, -is het laatste bolletje of meertje aan den voet van den Norriberg gelegen bij de grens -van het keizerrijk Oostenrijk. Daar achter begint het Ottomanische gebied. -</p> -<p>Bij den ingang van die Cattaro-monding was de dokter na een vluggen overtocht ontscheept. -Daar wachtte hem een snelstevenend <span class="pageNum" id="pb32">[<a href="#pb32">32</a>]</span>sloepje met electrische beweegkracht, om hem in de laatstbedoelde baai te brengen. -Na de Ostropunt gerond te hebben, stevende hij Castel Nuovo, daarna een panorama tusschen -steden en kapellen als Stolivo, Perasto, de beroemde pelgrimsplek, Risana, waar de -Dalmatische zeden en gebruiken reeds een mengelmoes met de Turksche en Albaneesche -vormen, voorbij, om eindelijk van meer tot meer in het laatste bekken te komen, aan -welks achtergrond Cattaro gebouwd is. -</p> -<p>De <i>Electriek</i> 2 lag op weinige vademen van de stad verwijderd, op die rustige en sombere watervlakte, -welke in dien fraaien Juni-avond door geen zuchtje, door geen rimpeltje bewogen werd, -ten anker. -</p> -<p>De dokter nam zijn intrek evenwel niet aan boord. Waarschijnlijk wilde hij niet, in -verband met zijne verdere plannen en voornemens, dat men wist, dat dit vlugge vervoermiddel -hem toebehoorde. -</p> -<p>Hij ontscheepte dan ook te Cattaro zelve met het voornemen, om in een der hôtels van -de stad een onderdak te zoeken, waar Kaap Matifou hem zou vergezellen. -</p> -<p>Wat de sloep betreft, welke die twee aangebracht had, zij verloor zich, begunstigd -door de duisternis, te midden van eene kleine kreek, die op den rechteroever van het -meertje in de rotsachtigen oever ingesneden was, en moest daar onbemerkt en onzichtbaar -blijven wachten. -</p> -<p>Daar te Cattaro zou dokter Antekirrt zoo onbekend zijn, alsof hij eene schuilpaats -in den meest afgelegen hoek van de wereld gezocht had. De Boechezen, de bewoners van -dit rijke Dalmatische district, die van Slavonischen oorsprong zijn, zouden ter nauwernood -de aanwezigheid van een vreemdeling in hun midden opmerken. -</p> -<p>Van den kant der baai gezien, zou men zeggen, dat de plek, waarop Cattaro gebouwd -is, in de dikke wanden van den <span class="corr" id="xd31e834" title="Bron: Norrieberg">Norriberg</span> uitgehold is. Hare eerste huizen vormen het boord van eene kade, die voorzeker aan -de zee ontwoekerd is, en den spitsen <span class="corr" id="xd31e837" title="Bron: hoek hoek">hoek</span>, door het kleine meer beschreven, vormt. Bij de punt van dien trechter, die een zeer -vroolijk uitzicht met zijne fraaie boomen en zijn achtergrond oplevert, leggen de -pakketbooten, vooral die van den Oostenrijkschen Lloyd, als ook de groote kustvaarders -van de Adriatische zee aan. -</p> -<div class="figure p033width"><img src="images/p033.jpg" alt="„Gij hebt mijn telegram te Syracuse ontvangen?” vroeg de Marokkaansche. (Bladz. 39.)" width="506" height="720"><p class="figureHead">„Gij hebt mijn telegram te Syracuse ontvangen?” vroeg de Marokkaansche. (Bladz. 39.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Reeds dienzelfden avond was de dokter er op uit, om een hôtel te vinden. Kaap Matifou -was hem gevolgd, zonder zelfs te vragen waar hij aan wal gestapt was. Of dat in Dalmatië -of in China of in Zuid Amerika was, kon hem niets, volstrekt niets schelen. Als een -trouwe hond ging hij, waar zijn meester ging. Hij was slechts een <span class="pageNum" id="pb34">[<a href="#pb34">34</a>]</span>werktuig, eene gehoorzame machine, eene machine om te draaien, eene machine om te -groeven, eene machine om te doorboren, eene machine, welke de dokter zich voorbehield -in beweging en aan het werk te brengen, wanneer hij dat noodig zou oordeelen. -</p> -<p>Beiden passeerden, na de bloembeplantingen der kade voorbijgegaan te zijn, den versterkten -wal van Cattaro en begaven zich nu dwars door eene reeks van smalle en stijgende straten, -waarin eene bevolking van vier of vijf duizend inwoners krioelt. -</p> -<p>Het was juist op het <span class="corr" id="xd31e850" title="Bron: tijpstip">tijdstip</span> dat men de Zeepoort wilde sluiten, die slechts tot acht uren des avonds geopend blijft, -behalve op de dagen van aankomst der pakketbooten. -</p> -<p>De dokter was spoedig tot de ervaring gekomen, dat geen enkel hotel zich in de stad -bevond. Hij moest dus iemand opsporen, die hem onder dak zou opnemen, die hem een -kamer zou verhuren. Dat was zoo moeielijk niet, want de eigenaren van woningen doen -dat, met uitzicht op gewin, volgaarne. -</p> -<p>Zoo iemand werd gevonden en het vertrek ook. Weldra had de dokter zijn intrek genomen -in eene kamer gelijkvloers van een huis in eene vrij zindelijke straat gelegen, terwijl -Kaap Matifou eene andere in de vrij ruime woning zou betrekken. -</p> -<p>Het allereerst werd overeengekomen, dat kaap Matifou door den huiseigenaar gevoed -zoude worden; maar hoewel deze buitensporige prijzen bedong, welke evenwel door het -kolossale uiterlijk van zijn nieuwen gast gerechtvaardigd waren, werd die zaak tot -wederzijdsch genoegen van de betrokken partijen beklonken. -</p> -<p>Wat dokter Antekirrt betrof, die behield zich het recht voor, zijne maaltijden te -gebruiken, waar hij dit verkoos. -</p> -<p>Den volgenden dag, na Kaap Matifou vrijheid gegeven te hebben om zijn tijd te gebruiken -zooals hij verkoos, begon de dokter zijne wandeling met naar het postkantoor te gaan, -waar èn brieven èn telegrammen aan hem gericht moesten worden onder vooraf overeengekomen -beginletters. -</p> -<p>Niets was er evenwel nog aangekomen. -</p> -<p>Toen verliet hij de stad, welker omtrekken hij bezoeken wilde. Hij trof weldra eene -tamelijk goede gaarkeuken aan, waar zich gewoonlijk de Cattarosche bevolking, alsook -de Oostenrijksche officieren en ambtenaren, die zich in die streken als in een ballingsoord -gevoelen, om het woord gevangenis niet te <span class="corr" id="xd31e862" title="Bron: gebrniken">gebruiken</span>, vereenigden. -</p> -<p>Antekirrt wachtte thans slechts op het gunstige oogenblik, om handelend op te treden. -</p> -<p>Ziehier welk plan hij gevormd had: -</p> -<p>Hij had het besluit genomen om Piet Bathory te doen oplichten. Die oplichting aan -boord van de goelet, gedurende haar verblijf te Ragusa, zou zeer moeielijk uitvoerbaar -geweest zijn, om niet van <span class="pageNum" id="pb35">[<a href="#pb35">35</a>]</span>onmogelijkheid te gewagen. De jeugdige <span class="corr" id="xd31e871" title="Bron: wertuigkundige">werktuigkundige</span> was te Gravosa bekend, en daar de algemeene aandacht zoowel op de <i>Savarena</i> als op haren eigenaar gevestigd was, zou die zaak, altijd in de vooronderstelling -dat zij gelukte, weldra wereldkundig zijn. Het jacht was—en dat mocht niet over het -hoofd gezien worden—slechts een zeilvaartuig, zoodat, wanneer de een of andere stoomer -het achtervolgd zou hebben, het bij windstilte, of bij tegenwind of zwakken wind weer -zou ingehaald hebben. -</p> -<p>Te Cattaro daarentegen zou die oplichting onder oneindig gunstiger omstandigheden -kunnen geschieden. -</p> -<p>Niets was toch gemakkelijker dan Piet Bathory daarheen te lokken. Een enkele regel -schrift van den dokter, aan het adres van den jongman afgezonden, zou ongetwijfeld -tot gevolg hebben, dat deze zich in allerijl derwaarts zou spoeden. Daar was hij even -onbekend als dokter Antekirrt, en als hij maar eens aan boord zou zijn, dan zou de -<i>Electriek</i> dadelijk zee kiezen, en dan ware de ontvoering volbracht. -</p> -<p>Dan zou Piet Bathory alles vernemen, waaromtrent hij tot nu toe onkundig was, namelijk -het verleden van Silas Toronthal. Het beeld van diens dochter Sava zou dan, tegenover -de herinnering aan zijn vader, wel verbleeken en uitgewischt worden. -</p> -<p>Zooals men ziet, dat plan was zeer eenvoudig en gemakkelijk in zijne uitvoering. Twee -of drie dagen nog—dat was het laatste uitstel, dat de dokter gesteld had—<span class="corr" id="xd31e884" title="Bron: dat">dan</span> zou de zaak beklonken zijn: dan zou Piet voor eeuwig van Sava Toronthal gescheiden -zijn. -</p> -<p>Den volgenden dag—den 9<sup>den</sup> Juni—kwam een brief van Pescadospunt aan, die mededeelde, dat er hoegenaamd niets -belangrijks omtrent de woning in de Stradona-laan te vermelden viel. Wat Piet Bathory -evenwel aanging, Pescadospunt had hem sedert den dag, dat de jongeling zich naar Gravosa -begaf, twaalf uren nadat de goelet het anker gelicht en die havenplaats verlaten had, -niet weergezien. -</p> -<p>Piet kou evenwel Ragusa niet verlaten hebben. Ongetwijfeld hield hij zich in de woning -zijner moeder opgesloten. Pescadospunt vooronderstelde—en hij vergiste zich daarin -niet—dat het vertrek van de <i>Savarena</i> die wijziging in de gewoonten van den jeugdigen ingenieur teweeggebracht moest hebben, -en dat te eerder, daar hij inderdaad wanhopig naar huis was teruggekeerd. -</p> -<p>De dokter besloot reeds den volgenden dag te handelen. -</p> -<p>Hij zou een brief aan Piet Bathory schrijven, om hem uit te noodigen zich dadelijk -bij hem te Cattaro te vervoegen. -</p> -<p>Een zeer onverwacht voorval zou evenwel dat voornemen verijdelen. Het toeval zou er -zich in mengen om tot hetzelfde doel te voeren. -<span class="pageNum" id="pb36">[<a href="#pb36">36</a>]</span></p> -<p>Tegen acht uur in den avond bevond de dokter zich op de kade van Cattaro, toen men -de aankomst van de pakketboot <i>Saxonia</i> seinde. -</p> -<p>De <i>Saxonia</i> kwam van Brindisi, welke plaats zij had aangedaan om passagiers op te nemen, Vandaar -begaf zij zich naar Triëst en deed onderweg Cattaro, Ragusa, Zara en andere havensteden, -op de Oostenrijksche kust van de Adriatische zee gelegen, en Ancona, Sinagaglia, <span class="corr" id="xd31e910" title="Bron: Rimmi">Rimini</span> en Venetië op de Italiaansche kust, aan. -</p> -<p>De dokter stond dicht bij den pier of het landhoofd, dat tot in- of ontscheping der -reizigers dient, toen zijn blik plotseling als versteend werd door het gezicht van -een reiziger, wiens bagage men op de kade bracht. -</p> -<p>Dat was een man van ongeveer vijf en veertig jaren, met een trotsch ja onbeschaamd -uiterlijk, die zijne bevelen met ruwe en luide stem gaf. Men voelde dat het een dier -lieden was, die zelfs wanneer zij zich beleefd willen voordoen, het kenmerk van onbeschaafdheid -vertoonen. -</p> -<p>„Hij!.… Hier.… te Cattaro!” -</p> -<p>Die woorden zouden zeker aan de lippen van dokter Antekirrt ontsnapt zijn, indien -hij ze niet bijtijds, evenwel met moeite en met een gebaar van toorn weerhouden had, -Die toorn schonk als het ware eene vuurstraal aan zijn blik. -</p> -<p>Die passagier was Sarcany. -</p> -<p>Vijftien jaren waren verloopen sedert hij als schrijver in het huis van graaf Zathmar -opgetreden was. -</p> -<p>Het was, althans afgaande op zijne kleeding, de gelukzoeker niet meer, die vroeger -door de straten van Triëst zwierf, zooals wij hem bij het begin van dit verhaal ontmoetten. -Hij droeg thans een elegant reistoilet volgen den laatsten smaak, dat door een lichten -stofmantel beschermd werd. Zijne koffers waren rijkelijk van koper beslag voorzien -en duidden aan, dat de vroegere Tripolitaansche makelaar gewoonten van comfort aangenomen -had. -</p> -<p>Sedert vijftien jaren daarenboven had Sarcany, dank zij het groote aandeel van de -helft van de verbeurd verklaarde goederen van graaf <span class="corr" id="xd31e923" title="Bron: Matthias">Mathias</span> Sandorf, hetwelk hem ten deel gevallen was, een leven van weelde en genoegens geleid. -Hoeveel bleef hem van dat zoo schandelijk verkregen vermogen over? Zijn beste vrienden, -als hij er ten minste bezat, zouden dat niet hebben kunnen zeggen. In ieder geval -vertoonden echter zijne gelaatstrekken sporen van afgetrokkenheid, waarvan de aard -zeer moeilijk bij zulk een gesloten karakter te bepalen was. -</p> -<p>„Vanwaar komt hij?.… En waarheen gaat hij?” vroeg zich dokter Antekirrt af, terwijl -hij hem niet uit het oog verloor. „Dat moet en zal ik weten!” -<span class="pageNum" id="pb37">[<a href="#pb37">37</a>]</span></p> -<p>Vanwaar Sarcany kwam? -</p> -<p>Dat was gemakkelijk genoeg te weten te komen, door den administrateur van de <i>Saxonia</i> te ondervragen. Hij kwam van Brindisi, alwaar hij aan boord van de pakketboot gekomen -was. Niets eenvoudiger dat dat. -</p> -<p>Maar vanwaar hij kwam, toen hij te Brindisi aan boord stapte? -</p> -<p>Dat was zoo gemakkelijk niet. Kwam hij van boven Italië of van beneden Italië? Dat -wist niemand. -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e937" title="Bron: Inderdaar">Inderdaad</span>, hij kwam van Syracuse. Bij ontvangst van het telegram van de Marokkaansche, had -hij <span class="corr" id="xd31e940" title="Bron: onmiddelijk">onmiddellijk</span> Sicilië verlaten om zich naar Cattaro te begeven. -</p> -<p>De vreemdelinge bevond zich daar op de kade en wachtte de aankomst der pakketboot -af. De dokter bespeurde haar en zag Sarcany op haar toetreden. Hij kon zelfs deze -woorden verstaan, die zij in het Arabisch sprak en die hij verstond: -</p> -<p>„Het was tijd!” -</p> -<p>Sarcany antwoordde daarop slechts met een hoofdknik. -</p> -<p>Nadat hij voor de inbewaargeving van zijne koffers bij de ambtenaren van de in- en -uitgaande rechten gezorgd had, deed hij zich door de Marokkaansche vergezellen, terwijl -hij den weg <span class="corr" id="xd31e949" title="Bron: rechtaf">rechtsaf</span> insloeg, om zoodoende den buitenkant der stad te volgen, zonder daarin door de Zeepoort -binnen te dringen. -</p> -<p>Dokter Antekirrt aarzelde een oogenblik. -</p> -<p>Zou Sarcany hem ontsnappen? Dat was niet aan te nemen, daar hij geen achterdocht hoegenaamd -koesterde. -</p> -<p>Moest hij hem volgen? -</p> -<p>Hij was nog besluiteloos, maar toen hij zich omkeerde, bespeurde hij Kaap Matifou, -die als een vreedzame wandelaar de lossing en lading van de <i>Saxonia</i> gadesloeg. Hij maakte slechts een enkel gebaar om den reus tot zich te roepen. -</p> -<p>„<span class="corr" id="xd31e961" title="Bron: Paap">Kaap</span> Matifou,” zei hij. -</p> -<p>„Wat blieft u?” -</p> -<p>„Ziet ge dien man?” ging dokter Antekirrt voort, terwijl hij Sarcany aanwees. -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„Ziet gij hem goed?” -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„Als ik u zeg om dien man te vatten.…<span class="corr" id="xd31e972" title="Bron: ’">”</span> -</p> -<p>Kaap Matifou grinnikte en vertoonde met de meeste zelfvoldaanheid de geopende hand. -</p> -<p>„Zult gij het doen?” vroeg de dokter. -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„En zult ge hem beletten om te ontvluchten, wanneer hij tracht weerstand te bieden?” -<span class="pageNum" id="pb38">[<a href="#pb38">38</a>]</span></p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„Herinner u.…” -</p> -<p>„Ja, ja,” zei Kaap Matifou. -</p> -<p>„Herinner u dan,” ging de dokter voort, „dat ik hem levend in handen wil hebben.” -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>Kaap Matifou sprak niet veel, zooals men weet. Hij was geen phrasenfabrikant; maar -wat hij zeide, was er te duidelijker door. De dokter kon op hem rekenen. Hij zou <span class="corr" id="xd31e989" title="Bron: uitvoeeren">uitvoeren</span>, stipt en nauwgezet uitvoeren, wat hem bevolen werd. En dat was waarop het aankwam. -Dat was beter dan alle mogelijke praatjes en betuigingen. -</p> -<p>Wat de Marokkaansche betrof, het zou voldoende zijn om haar te binden, haar een prop -in den mond te steken en haar ergens in een hoek te gooien. Vóórdat zij opschudding -zou veroorzaakt hebben, zou Sarcany aan boord van de <i>Electriek</i> gebracht zijn. -</p> -<p>De duisternis, hoewel die niet buitengewoon was, zou de uitvoering van het plan voorzeker -in de hand werken. -</p> -<p>Sarcany en de vreemdelinge vervolgden intusschen hunnen weg langs den buitenkant der -stad, zonder te bespeuren, dat zij bespied en vervolgd werden. Zij spraken nog niet -met elkander. Dit wilden zij voorzeker eerst doen, wanneer zij ergens aangekomen zouden -zijn, waar zij eene veilige schuilplaats zouden vinden. Zoo kwamen zij tot in de nabijheid, -waar de weg voert, die van Cattaro naar het gebergte leidt, hetwelk de Oostenrijksche -grens uitmaakt. -</p> -<p>Daar bestaat een belangrijke marktplaats, een groote bazar, die door geheel Montenegro -goed bekend is<span class="corr" id="xd31e1000" title="Bron: ,">.</span> Hier komen de Montenegrijnen handel drijven; men laat ze de stad niet dan bij een -zeer beperkt aantal binnen en dan nog na hen genoodzaakt te hebben hunne wapens af -te leggen. Die bergbewoners komen des Dinsdags, Donderdags en Zaterdags van iedere -week van Niegous en van Cettinje, om na een marsch van vijf of zes uren, hunne landbouwproducten, -als runderen, schapen, hoenders, duiven, aardappelen, knollen, wild, gevogelte, zelfs -bossen brandhout aan te voeren, in welk laatste artikel een belangrijk vertier plaats -heeft, omdat in die streken volslagen gebrek aan steenkolen bestaat en die van elders -aangevoerd moeten worden. -</p> -<p>Nu was het dien dag juist een Dinsdag. Eenige groepen koopers en verkoopers, wier -handels-operatiën eerst zeer laat <span class="corr" id="xd31e1005" title="Bron: beeindigd">beëindigd</span> werden; waren in dien bazar om er den nacht door te brengen. Er waren daar voorzeker -ruim dertig bergbewoners aanwezig, die gingen, kwamen, praatten en twistten. Eenigen -hunner lagen reeds op den grond uitgestrekt <span class="corr" id="xd31e1008" title="Bron: on">om</span> te slapen, anderen zaten rondom een houtskoolvuur, waarboven zij een klein schaap, -aan een houten spit geregen, op Albaneesche wijze lieten braden. -<span class="pageNum" id="pb39">[<a href="#pb39">39</a>]</span></p> -<p>Daar te midden van dat gejoel kwamen Sarcany en zijn metgezellin een toevlucht zoeken, -alsof zij die plek reeds kenden. Daar zouden zij inderdaad vrij en ongehinderd met -elkander kunnen praten. Zij zouden er zelfs den nacht kunnen doorbrengen zonder genoodzaakt -te zijn een logement op te zoeken, dat men niet altijd zeker was te zullen vinden. -De vreemdelinge had daarenboven nergens anders haren intrek genomen en had zich ook -over geen ander nachtverblijf bekommerd. -</p> -<p>Dokter Antekirrt en Kaap Matifou traden de een na den anderen dien vrij donkeren bazar -binnen. Hier en daar knetterden eenige vuurtjes zonder vlam, die bijgevolg geen licht -verspreidden. Intusschen zou de oplichting van Sarcany onder de gegeven omstandigheden -uiterst moeielijk uit te voeren zijn, wanneer hij ten minste den bazar niet vóór het -aanbreken van den dag verliet. De dokter kon dus met eenigen grond betreuren, dat -hij niet gedurende de afgelegden afstand van de Zeepoort tot de Zuiderpoort gehandeld -had. Maar het was thans te laat. Er bleef nu niets anders over dan te wachten om de -eerste de beste geschikte gelegenheid te benuttigen, die zich wel zou voordoen, zooals -hij meende. -</p> -<p>In ieder geval lag de sloep achter de rotsen vastgemeerd, op een afstand van minder -dan tweehonderd passen van den bazar verwijderd, en vandaar kon men op een afstand -van twee kabellengten onduidelijk de zwarte massa van de <i>Electriek</i> onderscheiden, die eene lantaarn aan haar voorsteven geheschen had en daardoor hare -aanwezigheid op de ankerplaats aanduidde. -</p> -<p>Sarcany en de Marokkaansche hadden in een zeer donkeren hoek plaats genomen, dicht -bij een troep bergbewoners, die reeds in slaap gevallen waren. Zij zouden dus over -hunne zaken hebben kunnen spreken, zonder gevaar te loopen om gehoord te worden, wanneer -het den dokter, die zich in zijn reisdeken gewikkeld had, niet gelukt was om te midden -van die groep te sluipen, waarin zijne tegenwoordigheid niet opgemerkt werd. -</p> -<p>Kaap Matifou verschool zich zoo goed hij kon. Hij bleef echter zoodanig in de nabijheid, -dat hij gereed was om op het eerste teeken van den dokter handelend te kunnen optreden. -</p> -<p>Sarcany en de vreemdelinge konden reeds eenigermate op veiligheid rekenen, daar zij -de Arabische taal spraken en zij vermoeden moesten dat hen niemand op die plek verstaan -zou. Daarin vergisten zij zich toch, want de dokter was er. Deze was met het taaleigen -van alle Levantsche en Afrikaansche streken vertrouwd, derhalve ook met de Arabische -taal, zoodat hij geen enkel woord van dat onderhoud verloren zou laten gaan. -</p> -<p>„Gij hebt mijn telegram te Syracuse ontvangen?” vroeg de Marokkaansche, toen zij plaats -genomen had. -<span class="pageNum" id="pb40">[<a href="#pb40">40</a>]</span></p> -<p>„Ja, Namir.” -</p> -<p>„Wat hebt gij toen gedaan?” -</p> -<p>„Ik ben reeds den volgenden dag met Zirone op reis gegaan.” -</p> -<p>„Met Zirone?” -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„Waarom met Zirone?” -</p> -<p>„Wel.…” -</p> -<p>„Maar waar is Zirone?” -</p> -<p>„Hij bevindt zich thans in de omstreken van Catania, waar hij eene nieuwe bende organiseert.” -</p> -<p>„Catania, waar ligt dat?” -</p> -<p>„Op het eiland Sicilië.” -</p> -<p>„Gij moet morgen te Ragusa zijn.….” -</p> -<p>„Morgen reeds?” -</p> -<p>„Ja, en dienzelfden dag moet ge met Silas Toronthal spreken. Verstaat gij mij goed, -Sarcany?” -</p> -<p>„Denzelfden dag?” -</p> -<p>„Dat is noodzakelijk.” -</p> -<p>„Welnu, ik zal morgen te Ragusa zijn en ik zal Silas Toronthal gesproken hebben. Zijt -gij tevreden?” -</p> -<p>„Vergeet het niet,” antwoordde de Marokkaansche ernstig en met een nadrukkelijk gebaar. -</p> -<p>„Neen, maar hebt ge u niet vergist, Namir?” -</p> -<p>„Neen, ik heb mij niet vergist, Sarcany.” -</p> -<p>„Ik kom dus bij tijds aan?.…” -</p> -<p>„Ja. De dochter van den bankier.…” -</p> -<p>„De dochter van den bankier,” herhaalde Sarcany op zoo zonderlingen toon, dat het -den dokter opvallen moest. -</p> -<p>„Ja, zijne dochter!” antwoordde Namir. „Zij is verliefd.” -</p> -<p>„Wat? Veroorlooft zij zich aan de inspraken van haar hart gehoor te geven?” -</p> -<p>„Nu, wat zou dat?” -</p> -<p>„En zonder mijne toestemming?” vervolgde Sarcany spottend, en herhaalde gekscheerend: -„En dat zonder mijne toestemming?” -</p> -<p>„Verwondert u dat, Sarcany?” -</p> -<p>„Wel een weinig, dat beken ik.” -</p> -<p>„Nu, het is zoo, wees daarvan verzekerd,” bevestigde het Marokkaansche wijf hoogst -ernstig. -</p> -<p>„En?.…” vroeg Sarcany. -</p> -<p>„Ge zult nog meer verwonderd zijn, wanneer ge vernemen zult wien Sava Toronthal denkt -te huwen.” -</p> -<p>„Wien dan?” -</p> -<p>„Raad eens.” -</p> -<div class="figure p041width"><img src="images/p041.jpg" alt="Cattaro." width="504" height="720"><p class="figureHead">Cattaro.</p> -</div><p> -</p> -<p>„Den een of anderen geruïneerden edelman, die zijn wapenschild <span class="pageNum" id="pb42">[<a href="#pb42">42</a>]</span>met de millioenen van haren vader wenscht op te poetsen.” -</p> -<p>„Mis, Sarcany!” -</p> -<p>„Mis?” -</p> -<p>„Ja, zeker. Het is inderdaad iemand van voorname afkomst.…” -</p> -<p>„En?.…” -</p> -<p>„Maar zonder vermogen.…” -</p> -<p>„Dus had ik gelijk, Namir!” -</p> -<p>„Kunt ge niet raden wie het is, Sarcany?” -</p> -<p>„Neen, Namir. Noem mij den naam van dien stoutmoedige.” -</p> -<p>„Piet Bathory!” -</p> -<p>„Piet Bathory!” riep Sarcany uit. -</p> -<p>„Dezelfde.” -</p> -<p>„Piet Bathory de dochter van Silas Toronthal huwen!” -</p> -<p>„Bedaar, Sarcany,” hernam Namir op nederzettenden toon. „Dat de dochter van Silas -Toronthal en de zoon van Stephanus Bathory elkander beminnen, dat is al sedert eenigen -tijd geen geheim meer voor mij. Maar Silas Toronthal is misschien nog onbekend met -die liefde.” -</p> -<p>„Hij!.… Daarmede onbekend zijn?” kreet Sarcany. „Hoe kunt ge zoo iets vermoeden?.…” -</p> -<p>„Bedaar toch.” -</p> -<p>„Het is wat moois!” -</p> -<p>„Daarenboven,” zei de Marokkaansche koel en afgemeten, <span class="corr" id="xd31e1089" title="Niet in bron">„</span>nimmer zou hij zijne toestemming verleenen.…” -</p> -<p>„Dat is zoo zeker niet!” antwoordde Sarcany, die begon na te denken. „Silas Toronthal -kan gerekend worden tot alles in staat te zijn.… Zelfs om dit huwelijk in te willigen.… -ja zelfs in de hand te werken.… al was het slechts om zijn geweten te bevredigen, -in de vooronderstelling altijd, dat hij in die vijftien jaren er in geslaagd is een -nieuw geweten op te doen!.… Gelukkig, ik ben er nog om voor hem de kaarten te schudden.…” -</p> -<p>„Ja wel, maar haast u! Ik kan u niet genoeg daartoe aansporen. Sarcany, haast u! haast -u!” -</p> -<p>„Morgen ben ik te Ragusa! Daar kunt ge verzekerd van zijn Namir,” antwoordde Sarcany -op dien aandrang. -</p> -<p>„Dat is goed,” antwoordde de Marokkaansche, die een zekeren invloed op Sarcany scheen -uit te oefenen. -</p> -<p>„Luister,” zeide Sarcany. -</p> -<p>„Ja, ik luister,” hernam zijne gezellin, terwijl ze met alle aandacht het oor spitste. -</p> -<p>„De dochter van Silas Toronthal zal aan niemand anders toebehooren dan aan mij! Verstaat -ge?” -</p> -<p>„Voorzeker.” -</p> -<p>„En door middel van haar zal ik mijn vermogen herstellen. Hoe, dat is mijn zaak, verstaat -<span class="corr" id="xd31e1102" title="Bron: ga">ge</span>?” -<span class="pageNum" id="pb43">[<a href="#pb43">43</a>]</span></p> -<p>„Het is te hopen voor u, dat ge slaagt,” hernam Namir. -</p> -<p>Dokter Antekirrt had alles gehoord, wat hij weten wilde. Wat kon ’t hem nu ook schelen, -wat er verder tusschen de vreemdelinge en Sarcany nog gesproken werd. -</p> -<p>Een ellendeling zou de dochter van een anderen ellendeling opeischen. Gene had het -recht en de macht om zich aan deze op te dringen. Het was inderdaad alsof God in eene -zaak van menschelijke gerechtigheid tusschen beiden trad. Er behoefde geen vrees meer -voor Piet Bathory gekoesterd te worden, want een mededinger stond gereed om hem van -de baan te knikkeren. Het was dus overbodig geworden om hem naar Cattaro op te roepen. -Het was ook overbodig om zich meester te maken van den man, die naar de eer haakte, -de schoonzoon van Silas Toronthal te worden. -</p> -<p>„Dat die schurken maar onder elkander trouwen en eene zelfde verwantschap uitmaken, -wat kan mij het schelen?” mompelde de dokter in zich zelven. „Later kunnen wij altijd -zien. Loontje zal altijd om zijn boontje komen.” -</p> -<p>Daarop sloop hij weg, na aan Kaap Matifou een teeken gegeven te hebben om hem te volgen. -</p> -<p>Kaap Matifou, die er volstrekt niet naar gevraagd had, waarom dokter Antekirrt den -passagier van de <i>Saxonia</i> gevankelijk wilde wegvoeren, vroeg natuurlijk ook niet naar de redenen, waarom van -dat voornemen afgezien werd. -</p> -<p>Den volgenden dag—dus op den 10<sup>den</sup> Juni—gingen de deuren van het groote salon in de prachtige woning in de Stradona-laan, -tegen ongeveer acht uren des avonds open en kondigde een lakei met luider stemme aan: -</p> -<p>„Mijnheer Sarcany!” -</p> -</div> -</div> -<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4832">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">III.</h2> -<h2 class="main">VERWIKKELINGEN.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Het was reeds veertien jaren geleden sedert Silas Toronthal Triëst verlaten had om -zich te Ragusa, in de hoofdplaats van Dalmatië, in <span class="pageNum" id="pb44">[<a href="#pb44">44</a>]</span>die prachtige woning in de <span class="corr" id="xd31e1130" title="Bron: Stradonalaan">Stradona-laan</span> te komen vestigen. Hij was Dalmatiër van oorsprong en bij gevolg was er niets natuurlijker -dan dat hij er aan gedacht had om naar zijn geboorteland weder te keeren, zoodra hij -zijne zaken verlaten had om van zijne renten te gaan leven. -</p> -<p>Het geheim der verraders was uitmuntend bewaard gebleven.—Men had hun den prijs van -het verraad stiptelijk uitbetaald. Daarom was een geheel vermogen aan den bankier -en aan Sarcany, zijn vroegeren agent in het Tripolitaansche, toegewezen geworden. -</p> -<p>Na de ter doodbrenging van de twee veroordeelden in de vesting van Pisino, na de ontvluchting -van graaf Mathias Sandorf, die volgens iedereen den dood gevonden had in de golven -van de Adriatische zee, was het vonnis voltooid geworden door de verbeurdverklaring -der goederen van de veroordeelden en gevonnisden. -</p> -<p>Van de woning en een kleine strook gronds, die aan graaf Ladislas Zathmar toebehoord -hadden, was niets overgebleven, zelfs zooveel niet om het materieele leven van zijn -ouden bediende te verzekeren. Ook van hetgeen professor Stephanus Bathory nagelaten -had, was evenmin iets overgebleven, daar hij slechts leefde van de opbrengst zijner -lessen. Maar het kasteel Artenak met zijne rijke onderhoorigheden, de naburige mijnen, -de uitgestrekte bosschen op de noordelijke hellingen van het Karpathische gebergte, -dat geheele domein vertegenwoordigde een onmetelijk vermogen, dat aan graaf Mathias -Sandorf toebehoorde. Deze goederen werden in twee deelen gesplitst waarvan het eene -in openbare veiling gebracht werd en bestemd was om de aanbrengers van het complot -te betalen; terwijl het andere onder sequester geplaatst werd om aan de erfgename -van den graaf <span class="corr" id="xd31e1137" title="Bron: weegegeven">weergegeven</span> te worden, wanneer zij meerderjarig, dat wil zeggen achttien jaren oud zou zijn geworden. -Wanneer dat kind stierf alvorens dien leeftijd bereikt te hebben, zou zijn deel aan -den Staat vervallen. -</p> -<p>Nu hadden de twee vierden van die rijke bezittingen, welke voor de aanbrengers bestemd -waren, hen een som van anderhalf millioen gulden opgebracht, waarover zij de vrije -beschikking verkregen hadden. -</p> -<p>Al dadelijk hadden de medeplichtigen er aan gedacht, om van elkander te scheiden. -Sarcany had er volstrekt geen zin in om in de nabijheid van Silas Toronthal te verblijven. -Deze van zijn kant stond er ook in het geheel niet op, om verdere betrekkingen met -zijn vroegeren ondergeschikte te onderhouden. Zoo iets lag voor de hand. -</p> -<p>Sarcany verliet dus Triëst en werd vergezeld door Zirone, die hem in rampspoedige -dagen niet verlaten had, maar ook niet wilde heengaan nu de voorspoedige dagen aangebroken -waren. -<span class="pageNum" id="pb45">[<a href="#pb45">45</a>]</span></p> -<p>Beiden verdwenen en de bankier hoorde niet meer omtrent hen gewagen. -</p> -<p>Waarheen waren zij gegaan? -</p> -<p>Ongetwijfeld naar de eene of andere groote stad van Europa, daar waar niemand er aan -denkt iemand omtrent zijne herkomst lastig te vallen, mits de lieden rijk zijn, ook -niet omtrent de bron van hun verworven vermogen, mits het geld maar zonder tellen -verteerd en uitgegeven wordt. Om kort te gaan, er was geen sprake meer van die gelukzoekers -in Triëst, waar zij trouwens niemand anders gekend hadden dan den bankier Silas Toronthal. -</p> -<p>Toen zij vertrokken waren, was deze laatste gerustgesteld. Inderdaad toen eerst haalde -hij weer vrij adem. -</p> -<p>Hij dacht niets meer te vreezen te hebben van wege den man, die hem toch ongetwijfeld -in zijne macht had en steeds uit dien toestand munt kon slaan. Want hoewel Sarcany -thans rijk was, kon toch op zulk een verspilziek persoon niet gerekend worden, en -het was te voorzien, dat wanneer hij dat vermogen verslonden zou hebben, hij er geen -gewetenszaak van zou maken, om naar zijn ouden medeplichtige terug te keeren. -</p> -<p>Tien maanden later had Silas Toronthal zijn bankierskantoor, dat zeer wrak gestaan -had, geheel en al hersteld, liquideerde toen zijne zaken en verliet Triëst toen voor -goed, om zich te Ragusa te gaan vestigen. Hoewel hij volstrekt niets van de onbescheidenheid -van den gouverneur van die stad, die alleen wist, welke rol hij vervuld had bij de -ontdekking van de samenzwering, te vreezen had, zoo was dat toch nog te veel voor -een man, die niets van zijn voornaamheid wilde verliezen en wien zijn groot vermogen, -overal waar hij verlangde te gaan, een weelderig bestaan verzekerde. -</p> -<p>Misschien werd dat besluit, om Triëst te verlaten, hem ook wel door eene bijzondere -omstandigheid geboden,—die later wel onthuld zal worden, maar intusschen alleen mevrouw -Toronthal en hem bekend was. Het was zelf daardoor, dat hij slechts een maal in aanraking -kwam met die Namir, welker bekendheid met Sarcany de lezer reeds vernam. -</p> -<p>De bankier verkoos dus Ragusa als nieuwe verblijfplaats. Hij had die stad verlaten, -toen, hij nog zeer jong was dewijl hij zijne ouders verloren en overigens geen verwanten -had. Men was hem daar geheel en al vergeten, zoodat hij als vreemdeling in die stad -terug kwam, waarin hij sedert jaren niet meer geweest was. -</p> -<p>Onder die omstandigheden ontving de Ragusasche bevolking den rijken man, die binnen -de muren zijner <span class="corr" id="xd31e1156" title="Bron: geboortestand">geboortestad</span> wederkeerde, goed. Zij wist omtrent hem slechts éene zaak, dat was dat hij in Triëst -een voornaam man was geweest. De bankier zocht en <span class="pageNum" id="pb46">[<a href="#pb46">46</a>]</span>vond eene woning in het voorname en aristocratische kwartier van de stad. Zijn huis -werd rijk en op grootschen voet ingericht, met een talrijk personeel van bedienden, -waarvan de bestanddeelen te Ragusa geheel en al vernieuwd werden. Hij ontving gasten -en werd overal gaarne en met onderscheiding ontvangen. Niemand wist toch iets van -zijn verleden, zoodat hij een dier bevoorrechten was, die de gelukkigen op dit ondermaansche -geheeten worden. Zeker, maar.… -</p> -<p>Silas <span class="corr" id="xd31e1163" title="Bron: Torothal">Toronthal</span> was, wel is waar, volstrekt niet onderhevig aan wroeging. Werd hij niet door de vrees -bekropen, dat het geheim van zijne afschuwelijke verklikking den een of anderen dag -aan het licht kon komen, dan zou niets ter wereld eenige stoornis in zijn bestaan -kunnen aanbrengen. -</p> -<p>Evenwel tegenover hem bevond zich steeds als stomme, maar toch levende getuige, mevrouw -Toronthal, zijn echtgenoote. -</p> -<p>Die ongelukkige vrouw, die een eerlijk en braaf karakter had, kende het schandelijke -en afschuwelijke complot, hetwelk drie vaderlandslievende mannen in de armen des doods -had gevoerd. Een enkel woord, dat haar echtgenoot op een avond, in het tijdperk dat -zijne zaken in de war raakten, zich liet ontglippen, eene onvoorzichtig geuite hoop -dat een gedeelte van het vermogen van graaf Mathias Sandorf zou kunnen dienen om zijn -wrak bankiershuis te stutten, eenige handteekeningen, die hij van mevrouw Toronthal -geëischt had, hadden haar brein wakker geschud en hem eindelijk de bekentenis ontlokt -van zijne tusschenkomst in de ontdekking van de Triëster samenzwering. -</p> -<p>Een onoverwinnelijke afkeer voor den man, aan wien zij voor het leven geketend was, -was het gevoel dat mevrouw Toronthal van nu af aan bezielde. Dat gevoel was te meer -verklaarbaar, daar zij van geboorte een Hongaarsche was, Maar het werd reeds gezegd: -zij was verpletterd door dien slag en kon zich niet opbeuren. Sedert dat tijdstip -leefde zij <span class="corr" id="xd31e1170" title="Bron: voozeel">zooveel</span> haar zulks mogelijk was, zoowel te Triëst als te Ragusa, geheel afzonderlijk, voor -zoover hare maatschappelijke positie dit gedoogde. Zij verscheen voorzeker bij de -receptiën, die in de woning van de Stradona-laan gegeven werden. Zij was dat verplicht -te doen en haar echtgenoot zou haar daartoe ongetwijfeld genoopt hebben. Maar was -hare rol van vrouw des huizes in het openbaar afgeloopen, dan keerde zij naar hare -vertrekken terug en kwam niet weder te voorschijn, wat er ook gebeuren mocht. Dan -was zij onverzettelijk. -</p> -<p>Daar wijdde zij zich geheel en al aan de opvoeding van hare dochter, waarop zij al -de schatten harer toegenegenheid had overgedragen. -</p> -<p>Daar trachtte zij dan te vergeten. -<span class="pageNum" id="pb47">[<a href="#pb47">47</a>]</span></p> -<p>Vergeten!.… Was dat mogelijk, wanneer de man, die zoo schuldig was als haar echtgenoot, -onder hetzelfde dak als zij leefde? -</p> -<p>Nu geschiedde het, dat die staat van zaken, twee jaren na hunne vestiging te Ragusa, -nog meer verwikkeld werd. Die verwikkelingen veroorzaakten wel is waar nieuwe zorgen -bij Silas Toronthal, maar ook nieuwe droefheid bij mevrouw. -</p> -<p>Mevrouw Bathory had ook met haren zoon en hunne bediende Borik Triëst verlaten, om -zich te Ragusa te gaan vestigen, waar zij nog eenige bloedverwanten bezaten. De weduwe -van Stephanus Bathory kende Silas Toronthal niet; zij wist zelfs niet dat er eenige -betrekking tusschen den graaf Mathias Sandorf en den bankier bestaan had. Zij kon -dan ook niet gissen, dat die man medeplichtig was aan de laaghartige en schandelijke -daad, die het leven der drie Hongaarsche vaderlandslievende mannen gekost had. Hoe -zou zij het dan ook vernomen hebben, daar haar echtgenoot haar, alvorens te sterven, -den naam niet had kunnen mededeelen van de ellendelingen, die hen aan de Oostenrijksche -politie verkocht en verraden hadden. -</p> -<p>Intusschen al kende mevrouw Bathory den Triëster bankier niet, zoo kende hij haar -toch. -</p> -<p>Het was uiterst onaangenaam, zich in dezelfde stad als zij te bevinden, haar zoon -te ontmoeten en te ontwaren, dat zij arm was en met handenarbeid den kost voor haar -en haar kind moest verdienen. Had mevrouw Bathory reeds te Ragusa gewoond, toen hij -Triëst verliet, dan zou hij voorzeker, alvorens zich te vestigen, dat plan hebben -laten varen. -</p> -<p>Maar toen de weduwe dat armoedige huis in de Marinellastraat kwam betrekken, was zijne -prachtige woning reeds gekocht, en zoo weelderig mogelijk en volkomen ingericht. Zonder -opzien te baren kon hij daarin geen verandering brengen. Daarenboven kon hij er niet -toe besluiten, om ten derden male van verblijfplaats te veranderen. Zoo iets kwam -met zijn weifelachtigen aard volstrekt niet overeen. -</p> -<p>„Men gewent langzamerhand aan alles!” prevelde hij evenwel hoofdschuddend bij zich -zelven. -</p> -<p>Hij koesterde het voornemen om de oogen voor die steeds aanwezige getuige te sluiten. -</p> -<p>Het scheen, dat wanneer Silas Toronthal de oogen sloot, zulks voldoende was, om niets -meer te bemerken van hetgeen in zijn binnenste omging. Zulke menschen bestaan er velen, -niet alleen te Ragusa maar in alle landen der wereld. -</p> -<p>Wat evenwel voor den bankier slechts onaangenaam was, werd weldra voor mevrouw Toronthal -eene oorzaak van voortdurend en ontzaglijk lijden, van nimmer eindigende wroeging. -Zij poogde dan <span class="pageNum" id="pb48">[<a href="#pb48">48</a>]</span>ook, zeer in het geheim, verscheidene malen hulp te doen toekomen aan die weduwe, -die geen ander inkomen had dan dat, hetwelk uit haren handenarbeid voortsproot. Die -hulp werd evenwel steeds kalm maar waardig geweigerd. En zoo geschiedde het ook met -de bijdragen, die bekende en onbekende vrienden de edele vrouw poogden te doen aannemen. -De geestkrachtvolle gade van Stephanus Bathory vroeg niets en wilde van niemand iets -aannemen. -</p> -<p>Eene onvoorziene omstandigheid, die daarenboven nog onwaarschijnlijk toescheen, zou -dien toestand van wroeging nog meer ondragelijk maken; niet alleen ondragelijk, maar -verschrikkelijk door de verkwikkelingen, die er uit geboren zouden worden. -</p> -<p>Mevrouw Toronthal had haar geheel liefdegevoel, hare geheele toegenegenheid overgebracht -op hare dochter, die ter nauwernood drie jaren oud was, toen haar echtgenoot en zij -tegen het einde van het jaar 1867 te Ragusa kwamen wonen. -</p> -<p>Thans, op het oogenblik dat dit verhaal hervat wordt, had Sava den zeventienjarigen -leeftijd bereikt. -</p> -<p>De lieve maagd was eene heerlijke verschijning, die meer de Hongaarsche type dan de -Dalmatische naderde. Zij bezat een zwarten en dichten haardos, daarbij vurige oogen, -die onder een hoog voorhoofd breed geteekend waren. De ziel straalde uit die oogen -en zij konden even goed door de chirognomonisten (waarzeggers) geraadpleegd worden -als de hand. Zij had een fijn mondje, dat veel overeenkomst met een half ontloken -roosje vertoonde, daarbij eene warme huidtint, eene bevallige en veerkrachtige gestalte, -terwijl hare lengte iets meer dan de gemiddelde bedroeg. Dat geheel van bekoorlijke -hoedanigheden was voorzeker geschikt om ieders blik te boeien. -</p> -<p>Maar wat vooral in haar persoon bekoorde en wat bovendien de gevoelige zielen uitermate -trof, dat was het ernstige uiterlijk van dat jonge meisje; dat was haar peinzend gelaat, -alsof zij steeds over vervlogen schier uitgewischte herinneringen nadacht en die met -den geest vervolgde. Er bestond iets onverklaarbaars, hetgeen tot haar aantrok en -toch bedroefde. Vandaar ook, dat zij eene buitengewone terughoudendheid bij al de -personen teweeg bracht, die de salons van haren vader bezochten, of die haar soms -in de Stradona-laan ontmoetten. -</p> -<div class="figure p049width"><img src="images/p049.jpg" alt="Op het oogenblik dat dit verhaal hervat wordt, had Sava den zeventienjarigen leeftijd bereikt. (Bladz. 48.)" width="504" height="720"><p class="figureHead">Op het oogenblik dat dit verhaal hervat wordt, had Sava den zeventienjarigen leeftijd -bereikt. (<span class="corr" id="xd31e1201" title="Bron: Bldz.">Bladz.</span> 48.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Men zal gemakkelijk kunnen aannemen, dat Sava, die de eenige erfgename zou zijn van -een vermogen, hetwelk kolossaal groot heette en wat haar eenmaal geheel zou toebehooren, -meermalen tot een huwelijk aangezocht was geworden. Maar hoewel zich verscheidene -jongelieden, die alle maatschappelijke eigenschappen en hoedanigheden in zich vereenigden, -als huwelijks-candidaten voorgedaan hadden, had het jonge meisje steeds, wanneer zij -geraadpleegd werd, zonder opgave van redenen geweigerd. Silas Toronthal had haar <span class="pageNum" id="pb50">[<a href="#pb50">50</a>]</span>dienaangaande nimmer gepolst of gedwongen. Ongetwijfeld was de schoonzoon, dien hij -gewenscht had—meer voor zich zelven dan voor Sava—nog niet voorgekomen. -</p> -<p>Om het portret van Sava <span class="corr" id="xd31e1211" title="Bron: Thoronthal">Toronthal</span> te voltooien, moeten wij nog mededeelen, dat zij eene zeer sterke neiging had om -de daden van deugd of moed, die de vaderlandsliefde tot grondslag hadden, te bewonderen. -Niet dat zij zich met staatkunde inliet; maar de verhalen, die het vaderland betroffen, -de opofferingen, die voor den geboortegrond geschied waren, de jongere voorbeelden, -die zoo eervol en roemvol in de geschiedenis prijkten, maakten steeds diepen indruk -op haar. -</p> -<p>Indien zij die gevoelens niet aan het toeval harer geboorte ontleende—en inderdaad -van Silas Toronthal had zij ze niet—dan had zij ze natuurlijk in haar edelmoedig hart -moeten vinden. -</p> -<p>Verklaart dat niet—zooals de lezer waarschijnlijk reeds gegist zal hebben—de innige -toenadering, welke tusschen Piet Bathory en Sava Toronthal daaruit ontstaan was? Ja, -het kon als een zeker toeval van het ongeluk beschouwd worden, hetwelk in de plannen -van den bankier verwarring en die beide jongelieden tot elkaar bracht. Sava was nog -slechts twaalf jaren oud, toen iemand eens tegen haar zeide en daarbij naar Piet wees, -die vooruitging: -</p> -<p>„Dat is de zoon van een man, die het leven voor <span class="corr" id="xd31e1218" title="Bron: Hongarijë">Hongarije</span> heeft ten offer gebracht!” -</p> -<p>Die woorden zouden nimmer uit het geheugen van het edele meisje gewischt worden. -</p> -<p>Beiden waren grooter geworden. Sava’s brein was reeds met het beeld van Piet vervuld, -vóórdat deze het meisje nog opgemerkt had. Zij zag hem steeds zoo ernstig, zoo peinzend. -Hij was arm, dat was waar; maar hij arbeidde ten minste om den naam zijns vaders eer -aan te doen, wiens levensloop en wedervaren zij geheel en al kende. -</p> -<p>De lezer weet het overige. -</p> -<p>Hij weet, hoe Piet Bathory op zijne beurt bekoord en onweerstaanbaar aangetrokken -werd door den aanblik van Sava, wier heerlijke geaardheid zoozeer met de zijne moest -overeenkomen. -</p> -<p>Hij weet, hoe de jongman het lieve jonge meisje, dat wellicht nog onkundig was met -den aard van het gevoel, hetwelk haar hartje binnengeslopen was, reeds met eene innige -liefde beminde, eene liefde, die zij weldra deelen en gevoelen zou. -</p> -<p>Men zal alles, wat Sava Toronthal betreft, dadelijk begrijpen, wanneer men den toestand -zal kennen, waarin zij zich bij hare ouders bevond. -</p> -<p>Tegenover haren vader was Sava steeds uitermate teruggetrokken geweest. Nimmer had -er eenig gevoel van overeenkomst tusschen <span class="pageNum" id="pb51">[<a href="#pb51">51</a>]</span>die twee bestaan. Nimmer had hij het vaderlijk hart jegens zijne dochter laten spreken; -nimmer had de dochter zich tot een streelend gebaar jegens haren vader laten verleiden. -Bij den eenen was het droogheid des harten; maar bij de andere ontstond die verwijdering -uit de oneenigheid, welke tusschen die beide karakters in alles waar te nemen was. -Sava betoonde voor Silas Toronthal al den eerbied, dien een kind aan zijn vader verschuldigd -is—maar ook niets meer. -</p> -<p>Bovendien, hij liet haar volkomen vrijheid om te handelen, zooals zij verkoos. Hij -dwarsboomde haar niet in hare neigingen; hij stelde geene grenzen voor hare liefdadigheidswerken, -die zijn behoefte aan uiterlijk verkeer zeer prikkelden en hem derhalve zeer bevielen. -</p> -<p>Om kort te gaan, bij hem was het volmaakte onverschilligheid, die hem bezielde. Bij -haar, het moet erkend worden, was het eerder antipathie, bijna afkeer, dien zij onverklaarbaar -genoeg ondervond voor den man, waarmede zij dagelijks omging. -</p> -<p>Voor hare moeder, voor mevrouw Toronthal, koesterde Sava geheel andere gevoelens. -Ondervond die goede vrouw het onaangename van de heerschzucht van haren echtgenoot, -die weinig beleefdheidsvormen jegens haar in acht nam, en toonde zij zich zwak tegenover -die bejegening, dan sproot dat uit hare goedheid van karakter voort; want zij was -duizendmaal beter dan hij, zoowel door het onbesprokene van haren levensloop, als -door de zorg, die zij koesterde voor hare persoonlijke waardigheid. -</p> -<p>Mevrouw Toronthal had Sava oprecht lief. In weerwil van de terughoudendheid van het -jonge meisje, had zij de meest degelijke hoedanigheden in haar meenen te ontdekken. -Maar de genegenheid, die zij voor haar gevoelde, was inderdaad van buitengewonen aard. -Zij was vermengd met een soort van bewondering, met een soort van eerbied en zelfs -met een weinig vrees. Het edel, verheven karakter van Sava, hare rechtschapenheid -en ook hare onverzettelijkheid in sommige oogenblikken en bij sommige voorvallen, -konden dien vreemden vorm van moederlijke liefde eenigermate wettigen. Toch vergold -het jeugdige meisje hare toegenegenheid met gelijke wederliefde. Zelfs zonder de banden -des bloeds, zouden beiden toch uitermate aan elkander gehecht geweest zijn. -</p> -<p>Het zal dus bij den lezer geene verwondering baren, wanneer hij zal vernemen, dat -mevrouw Toronthal de eerste was, die raadde, wat er in de ziel en in het hart van -Sava omging. Het jonge meisje had haar dikwijls van Piet Bathory en van zijne familie -gesproken, zonder evenwel daarbij den weemoedigen indruk, welken die naam bij hare -moeder telkens teweeg bracht, te ontwaren. Toen dan ook mevrouw Toronthal tot erkenning -gekomen was, dat Sava dien jongen man beminde, prevelde zij in haar binnenste: -<span class="pageNum" id="pb52">[<a href="#pb52">52</a>]</span></p> -<p>„Zou God dat dan toch willen? Zou Hij dat kunnen willen? O! het is schier onmogelijk!” -</p> -<p>Wat die woorden in den mond van mevrouw Toronthal beteekenden, zal de lezer wel kunnen -raden. Wat hij evenwel niet weten kan, en wat die rampzalige vrouw wel wist, dat is -tot welk punt Sava’s liefde voor Piet Bathory een rechtvaardig herstel zou zijn voor -het leed en de rampen, zijne familie aangedaan. -</p> -<p>Wanneer mevrouw Toronthal, die vroom en geloovig was, evenwel vermeenen kon, dat zulk -een huwelijksband met de inzichten der Voorzienigheid zou kunnen strooken, zou het -zaak zijn, dat ook haar echtgenoot tot die toenadering der beide familiën gewonnen -werd. Zij besloot dan ook om hem, zonder er evenwel iets van aan Sava te zeggen, over -dat onderwerp te polsen. -</p> -<p>Evenwel bij de eerste woorden reeds, die zijne gade zich liet ontvallen, werd Silas -zoo woedend, dat hij iedere grens van betamelijkheid overschreed. Hij poogde dat gevoel -van toorn zelfs niet te bemantelen of te bedwingen. Mevrouw Toronthal, door dien uitval -onthutst en afgeschrikt, keerde ijlings naar hare vertrekken weer en kreeg de bedreiging -mede: -</p> -<p>„Neem u in acht, mevrouw!.… Als gij u ooit mocht verstouten met dat voorstel andermaal -te berde te komen, of er zelfs nog maar op te zinspelen, dan zult gij het u berouwen! -Laat u dat genoeg zijn!” -</p> -<p>Dus het noodlot, zooals Silas Toronthal dat noemde, had niet alleen de familie Bathory -in deze stad gevoerd, maar ook Sava en Piet, die elkander hadden leeren kennen en -beminnen, tot elkander gebracht. Ja, dat mocht waarlijk een noodlot heeten! Een vreeselijk -noodlot! -</p> -<p>Misschien vraagt de lezer zich af, waarom die toorn, waarom die verbittering van den -kant des bankiers? -</p> -<p>Had hij geheime plannen gevormd omtrent Sava, omtrent hare toekomst? En werden die -plannen thans gedwarsboomd? -</p> -<p>Zou, hij voor het geval dat zijn schandelijk verraad ooit aan het licht kwam, integendeel -geen groot belang hebben, dat de gevolgen van die snoode daad vooraf binnen de grenzen -der mogelijkheid hersteld en vergoed waren? Wat zou Piet Bathory, eenmaal de echtgenoot -van Sava Toronthal geworden, kunnen zeggen, wanneer hij vernam, dat haar vader den -dood van den zijnen veroorzaakt had? Wat zou mevrouw Bathory alsdan kunnen doen? Zeker -zou dat een afgrijselijken toestand vormen: de zoon van het slachtoffer gehuwd met -de dochter van den sluipmoordenaar! Afgrijselijk vooral voor dien zoon, niet voor -hem Silas Toronthal! -</p> -<p>Voor hem zou dat huwelijk een schutmiddel wezen. -</p> -<p>Maar men was, wel is waar, zonder tijding omtrent Sarcany. Zijne <span class="pageNum" id="pb53">[<a href="#pb53">53</a>]</span>terugkomst was evenwel toch mogelijk. Waarschijnlijk bestonden vroegere afspraken -tusschen den bankier en zijn medeplichtige. En deze was er de man niet naar, om die -te vergeten, wanneer het hem in de wereld tegenliep. -</p> -<p>Het zal wel niet behoeven gezegd te worden, dat Silas Toronthal wel eenige bekommernis -gevoelde omtrent dien Sarcany, zijnen Tripolitaanschen makelaar van weleer, vooral -omtrent zijn wedervaren tot heden. Hij had sedert die zaak te Triëst geen tijding -hoegenaamd van hem gehad en het was dus reeds meer dan vijftien jaren geleden, dat -zij van elkander gegaan waren. Nu en dan had hij getracht berichten in te winnen, -maar steeds te vergeefs. -</p> -<p>Zelfs in Sicilië, waar hij wist, dat Sarcany door tusschenkomst van zijn ouden makker -Zirone betrekkingen onderhield, waren de nasporingen vruchteloos gebleven. Toch kon -<span class="corr" id="xd31e1258" title="Bron: Sacany">Sarcany</span> den eenen of anderen dag te voorschijn treden. Dat was inderdaad een voortdurend -schrikbeeld voor den bankier. -</p> -<p>Maar kon die gelukzoeker ook dood zijn? Wie weet? <span class="corr" id="xd31e1263" title="Bron: Missschien">Misschien</span> wel! -</p> -<p>Dat zou eene tijding wezen, die Silas Toronthal met onuitsprekelijk genoegen ontvangen -zou. -</p> -<p>Dan zou hij wellicht de mogelijkheid van eene vereeniging, van een band tusschen de -familie Bathory en de zijne leeren inzien en zijne bewilliging verleenen. -</p> -<p>Maar zoo als de zaken thans stonden, was er in ieder geval niet aan te denken. Dat -begreep mevrouw Toronthal al ras. -</p> -<p>Silas Toronthal kwam dus niet terug op de ruwe bejegeningen, die hij zijne echtgenoote -had doen ondergaan, toen zij met die zaak te berde kwam. Hij sprak er niet meer over -en vermeed ten stipste eenige verklaring te geven. Hij stelde zich tot taak, haar -en Sava beter te bewaken, haar zelfs te doen bespionneeren. Wat den jeugdigen werktuigkundige -betrof, dien zou hij nog trotscher bejegenen; hij zou het hoofd afwenden, wanneer -hij hem ontmoeten zou; in éen woord: hij zou zoo handelen, dat hem duidelijk moest -zijn, dat er geen ziertje hoop te koesteren was. Ja, dat was de gedragslijn, waartoe -hij besloot, en hij slaagde er maar al te goed in, om den radeloozen verliefde te -toonen, dat iedere stap van zijn kant totaal overbodig zou zijn. -</p> -<p>Het was onder die omstandigheden, dat in den avond van den 10<sup>den</sup> Juni, Sarcany’s naam in de salons van de woning in de Stradona-laan weerklonk, nadat -de deuren zich voor dezen schaamteloozen kerel hadden geopend. -</p> -<p>Dienzelfden morgen had Sarcany, door Namir vergezeld, in den <span class="corr" id="xd31e1277" title="Bron: spoortein">spoortrein</span> van Cattaro naar Ragusa plaats genomen<span class="corr" id="xd31e1280" title="Bron: ,">.</span> Hij was in een der voornaamste hôtels van de stad afgestapt, had daar zijn <span class="pageNum" id="pb54">[<a href="#pb54">54</a>]</span>reispak tegen een elegant toilet verwisseld en had zich, zonder een oogenblik te laten -verloren gaan en zonder aarzeling te laten blijken, aan de woning van zijn ouden medeplichtige -aangemeld. Hij rekende voorzeker op de machtspreuk: aan de stoutmoedigen behoort het -heelal! -</p> -<p>Silas Toronthal ontving hem en gaf bevelen, dat hun onderhoud niet zoude gestoord -worden. -</p> -<p>Hoe nam de bankier dat bezoek van Sarcany op? -</p> -<p>Had hij geestkracht genoeg, om hetgeen hij moest gevoelen bij dat wederzien te bemantelen -en ging hij tot onderhandelingen met hem over? -</p> -<p>Was Sarcany van zijn kant heerschzuchtig, onbeschaamd, ja onbeschoft, zooals hij vroeger -was? Herinnerde hij den bankier hunne afspraken en de beloften, die deze misschien -gedaan had, overeenkomsten, die lang geleden aangegaan waren? -</p> -<p>Spraken zij eindelijk over het verleden, over het heden, over de toekomst, ja over -de toekomst? -</p> -<p>Dat kon niemand zeggen; want behalve door hen beiden werd dat onderhoud door geen -sterveling bijgewoond en kon het door niemand beluisterd of gestoord worden. -</p> -<p>Maar ziehier, wat er uit voortvloeide. -</p> -<p>Vier en twintig uren later verbreidde zich een nieuwtje door de stad, dat wel geschikt -was, om verwondering te baren. Men sprak van een huwelijk van Sarcany met Sava Toronthal -en voegde er bij, dat die Sarcany een onmetelijk rijk en adellijk inboorling van Tripoli -was. De lezer weet, wat er van dien adeldom aan is. -</p> -<p>Blijkbaar had de bankier tegenover de bedreigingen van dien man, die hem in het verderf -kon storten, moeten toegeven. Noch de smeekbeden zijner echtgenoote, noch de afschuw, -die Sava, toen haar vader haar zijn wil meende op te dringen, aan den dag legde, vermocht -iets. -</p> -<div class="figure p055width"><img src="images/p055.jpg" alt="Een uur later bracht men hem, helaas! stervende, in de woning van Mevrouw Bathory terug. (Bladz. 58.)" width="505" height="720"><p class="figureHead">Een uur later bracht men hem, helaas! stervende, in de woning van Mevrouw Bathory -terug. (Bladz. 58.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Wij zullen slechts een enkel woord reppen over het belang, dat Sarcany bij het sluiten -van dat huwelijk had,—een belang, dat hij volstrekt niet voor Silas Toronthal verborgen -gehouden had. Sarcany was namelijk geruïneerd. Het gedeelte van dat zoo schandelijk -verworven vermogen, hetwelk den bankier in staat gesteld had, om het crediet van zijn -wankelend huis te herstellen, was nauwelijks voldoende geweest voor den gelukzoeker, -om gedurende vijftien jaren zijne hartstochten bot te vieren. Sedert hij Triëst verliet, -had Sarcany geheel Europa doorreisd en daarbij als verkwister geleefd, voor wien de -vertrekken, die hij in de hôtels te Parijs, Londen, Amsterdam, Weenen, Berlijn en -Rome betrok, nimmer ramen genoeg gehad hadden, waardoor hij het geld volgens de invallen -zijner grillige luimen had kunnen wegwerpen. Na de vermaken en genoegens <span class="pageNum" id="pb56">[<a href="#pb56">56</a>]</span>van allerlei aard daar genoten te hebben, ging hij aan de kansen van het lot vragen, -om in te slokken wat hem van zijn vermogen nog over gebleven was. Hij bezocht dan -ook de steden in Zwitserland en Spanje, waar nog speelbanken aangetroffen worden. -Hij bezocht het Vorstendom Monaco, dat door een cirkel van Franschen grenzen omgeven -is. -</p> -<p>Het zal wel niet noodig zijn er bij te vertellen, dat Zirone gedurende dat geheele -tijdvak zijn onafscheidelijke makker geweest was. Toen hen evenwel nog slechts ettelijke -duizenden guldens overbleven, waren zij naar het eiland, hetwelk voor ieder Siciliaan -zoo dierbaar is, naar het oostelijk deel van het oude Trinacria (het driepuntige) -teruggekeerd. Daar bleven zij evenwel, in afwachting van de gebeurlijkheden, niet -werkeloos, dat wil zeggen totdat Sarcany den tijd gekomen zou achten om zijne relatiën -met den bankier Silas Toronthal te hervatten. -</p> -<p>En inderdaad was een huwelijk met Sava, de eenige erfgename van den rijken Silas Toronthal, -niet de eenvoudigste oplossing van het vraagstuk betreffende het herstel van zijn -vermogen? -</p> -<p>De bankier kon en mocht hem toch niets weigeren. -</p> -<p>Misschien bestond er tusschen die twee mannen, behalve die band, dien de lezers reeds -kennen, nog een andere, die de toekomst alleen kan ontsluieren. -</p> -<p>Intusschen vroeg Sava eene juiste verklaring aan haren vader, waarom hij op dusdanige -wijze over haar beschikte. -</p> -<p>„Mijne eer hangt van dat huwelijk af,” had Silas Toronthal na tal van uitvluchten -geantwoord, „en dat huwelijk zal voltrokken worden.” -</p> -<p>Toen Sava dat antwoord van den bankier aan hare moeder overbracht, viel deze schier -bewusteloos in de armen harer dochter en kon slechts tranen van wanhoop storten. -</p> -<p>Silas Toronthal had dus in zijn voornemen volhard. -</p> -<p>Het huwelijk werd op den 6<sup>den</sup> Juli vastgesteld en zou op dien dag voltrokken worden. -</p> -<p>Men kan begrijpen, hoe Piet Bathory gedurende die drie weken leed! Zijne ontsteltenis -en opgewondenheid waren schrikkelijk om aan te zien. Hij had aanvallen van machtelooze -woede en bleef nu eens opgesloten in zijn vertrek in de Marinella-straat, dan weer -ontsnapte hij uit de gevloekte stad in eene zoodanige gemoedstemming, dat mevrouw -Bathory inderdaad vreezen kon, dat hij tot een wanhopigen stap in staat was en dat -zij hem niet meer terug zou zien. Het was verschrikkelijk! -</p> -<p>Welke troostwoorden zou zij hem ook hebben kunnen doen hooren? -</p> -<p>Zoolang er geen quaestie van dat huwelijk geweest was, kon Piet Bathory, hoewel hij -door den vader van Sava afgewezen werd, eenige <span class="pageNum" id="pb57">[<a href="#pb57">57</a>]</span>hoop, wel is waar zeer weinig, maar toch nog hoop koesteren. Maar was Sava eenmaal -gehuwd, dan was er een afgrond—een onoverkomelijke afgrond ditmaal tusschen de beide -jongelieden gegraven. -</p> -<p>Wat dokter Antekirrt ook mocht gezegd of beloofd hebben, och, altemaal praatjes! Ook -deze scheen Piet in den steek te laten. -</p> -<p>Maar.… hij vroeg zich af, hoe het mogelijk was, dat het jonge meisje, dat hem toch -zoozeer beminde en wier geest krachtvolle geaardheid hij kende, tot die vereeniging -hare toestemming had kunnen geven? -</p> -<p>Welk geheim beheerschte dan toch die woning in de Stradona-laan, waar zoo iets kon -gebeuren? -</p> -<p>Och, Piet had zeer zeker beter gedaan met Ragusa te verlaten, met de voorstellen aan -te nemen, die hem daar buiten gedaan waren, met ver, zeer ver weg van Sava heen te -gaan, van Sava, die men aan dien vreemdeling, aan dien Sarcany overleverde. -</p> -<p>„Neen!” riep hij uit en herhaalde hij telkens: „Neen! dat is onmogelijk!.… Ik bemin -haar!” -</p> -<p>De wanhoop was dus die woning binnengedrongen, waar weinige dagen te voren een straal -van hoop gegloord had. -</p> -<p>Helaas, ja! -</p> -<p>Pescadospunt vervulde intusschen steeds zijne rol van verspieder en was dus geheel -en al op de hoogte omtrent de geruchten, die in de stad liepen, ook omtrent hetgeen -in de Stradona-laan voorbereid werd. -</p> -<p>Zoodra hij het bericht van het huwelijk tusschen Sava Toronthal en Sarcany vernam, -schreef hij naar Cattaro. -</p> -<p>Zoodra hij zich had kunnen overtuigen omtrent den ellendigen toestand, waartoe die -tijding den jeugdigen ingenieur, die hem levendig belang inboezemde, gebracht had, -deed hij daarvan mededeeling aan dokter Antekirrt. -</p> -<p>Tot eenig antwoord ontving hij het bevel, om voort te gaan met alles gade te slaan -wat te Ragusa voorviel en hem te Cattaro daaromtrent op de hoogte te houden. -</p> -<p>Midderwijl naarmate die ongelukkige datum van 6 Juli naderde, verergerde de toestand -van Piet Bathory al meer en meer. Zijne moeder kon hem niet meer tot kalmte brengen. -Hoe zou Silas Toronthal dan ook te bewegen zijn om zijne plannen te wijzigen? Was -het niet klaarblijkelijk uit de haast, waarmede dit huwelijk kenbaar gemaakt en vastgesteld -was, dat het reeds sedert lang besloten was? Bleek daar niet duidelijk uit, dat Sarcany -en de bankier Silas Toronthal elkander sedert lang kenden, dat die „rijke Tripolitaan” -op den vader van Sava een bijzonderen invloed moest hebben. -</p> -<p>Door die niet te verdrijven denkbeelden gemarteld, kwam Piet Bathory op de gedachte, -om acht dagen vóór de voltrekking van het huwelijk aan Silas Toronthal te schrijven<span class="corr" id="xd31e1339" title="Niet in bron">.</span> -<span class="pageNum" id="pb58">[<a href="#pb58">58</a>]</span></p> -<p>Hij deed zulks; maar.… zooals wel te voorzien was, hij kreeg geen antwoord. -</p> -<p>Piet poogde toen den bankier op straat te ontmoeten.… -</p> -<p>Dat lukte ook al niet. De bankier scheen hem opzettelijk te ontwijken. -</p> -<p>Piet wilde hem in zijne woning gaan opzoeken.… -</p> -<p>Hij slaagde er zelfs niet in, den drempel van de deur te overschrijden. Dat was trouwens -te voorzien geweest. -</p> -<p>Wat Sava en hare moeder betrof, die waren thans geheel en al onzichtbaar. Geene mogelijkheid -bestond er om tot haar te genaken. -</p> -<p>Maar kon Piet Bathory noch Sava, noch hare moeder, noch haren vader ontmoeten, daarentegen -kwam hij herhaalde malen in de Stradona-laan Sarcany tegen, ja liep hij hem bijkans -tegen het lijf. Den blik van haat, dien de jongman op hem wierp, beantwoordde Sarcany -slechts met een onbeschoft, minachtend gebaar. Piet Bathory dacht er toen aan om hem -uit te dagen, om hem tot vechten te noodzaken.… -</p> -<p>Onder welk voorwendsel evenwel zou hij dat kunnen doen, en waarom zou Sarcany, om -zoo te zeggen daags vóór zijn huwelijk met Sava Toronthal, eene zoodanige ontmoeting -inwilligen? Had hij er niet integendeel alle belang bij, om die te vermijden? Neen, -van een tweegevecht was ook geen uitkomst te verwachten. -</p> -<p>Zoo gingen zes dagen voorbij, zes lange, zes eindelooze dagen! Het was alsof er geen -einde aan kwam! -</p> -<p>In weerwil van de smeekingen zijner moeder, in weerwil van het bidden van den ouden -Borik, verliet Piet in den avond van den 4<sup>den</sup> Juli de woning in de Marinella-straat. De oude dienaar poogde hem te volgen; maar -deze met zijne oude beenen was het spoor van den jongen man weldra bijster. Piet dwaalde -als een waanzinnige op goed geluk af, door de eenzaamste straten der stad langs de -buitenmuren van Ragusa. -</p> -<p>Een uur later bracht men hem, helaas! stervende, in de woning van mevrouw Bathory -terug. -</p> -<p>Een dolksteek had het bovenste gedeelte zijner linkerlong doorboord. Eene zeer gevaarlijke -wond! -</p> -<p>Er was geen twijfel mogelijk. Piet had in een aanval van krankzinnige wanhoop, de -hand aan zich zelven geslagen! -</p> -<p>Zoodra Pescadospunt dat ongeluk vernam, liep hij in alle haast naar het telegraafkantoor. -</p> -<p>Ene uur later ontving dokter Antekirrt de tijding van den zelfmoord van den jongen -man te Cattaro. -</p> -<p>Het zou moeilijk zijn de smart van mevrouw Bathory te beschrijven, toen zij zich tegenover -haren bewusteloozen zoon bevond, die wellicht nog slechts weinige uren te leven had. -Maar <span class="pageNum" id="pb59">[<a href="#pb59">59</a>]</span>de geestkracht der moeder bestreed de zwakheden der vrouw. Vóór alles moest er hulp -verleend, moest de gekwetste verpleegd en verzorgd worden. Tranen konden later vergoten -worden. Daartoe was thans geen tijd. -</p> -<p>Een dokter werd geroepen en kwam ook dadelijk. Hij onderzocht den gewonde; hij luisterde -naar zijne zwakke en tusschenpoozende ademhaling; hij sloeg het onregelmatige op en -neergaan der borstkas gade; hij peilde de wonde, legde het eerste verband, in één -woord, hij verleende die zorg der kunst, in dergelijke gevallen noodig en gebruikelijk, -maar hij deelde geene hoop mede, die hij zelf niet bezat. -</p> -<p>Vijftien uren later was de toestand van den jongen man nog verergerd door eene zeer -belangrijke verbloeding. Zijne ademhaling was toen nog nauwelijks waarneembaar, en -dreigde in een laatsten zucht heen te vlieden. -</p> -<p>Mevrouw Bathory was op de knieën naast het ledikant gevallen en bad God innig haren -zoon toch te willen sparen. -</p> -<p>In dit oogenblik ging de deur der kamer open.… -</p> -<p>Dokter Antekirrt stapte regelrecht op de sponde van den stervende toe. -</p> -<p>Mevrouw Bathory wilde tot hem ijlen.… Hij weerhield haar met een enkel gebaar. -</p> -<p>Toen bukte de dokter over Piet en onderzocht hem met de grootste aandacht, zonder -evenwel een enkel woord te spreken. Daarna bekeek hij hem met een onweerstaanbaren -blik. En alsof een electrische stroom uit zijne oogen schoot, scheen hij in die hersens, -waarin de gedachte op het punt was om uitgebluscht te worden, zijn eigen leven met -zijn eigen wil te doen doordringen. -</p> -<p>Plotseling richtte zich Piet half overeind op. Zijn oogleden openden zich. Hij keek -den dokter aan. Daarna viel hij levenloos neder. -</p> -<p>Mevrouw Bathory stiet een kreet uit, viel op haren zoon en lag weldra bewusteloos -in de armen van den ouden Borik. -</p> -<p>Toen sloot de dokter de oogen van den jeugdigen doode. Daarna richtte hij zich overeind, -verliet de kamer en men zou hem die spreuk, aan de Indische legenden ontleend, hebben -kunnen hooren prevelen: -</p> -<p>„De dood vernietigt niet, hij maakt slechts onzichtbaar.” -<span class="pageNum" id="pb60">[<a href="#pb60">60</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4841">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">IV.</h2> -<h2 class="main">EENE ONTMOETING IN DE STRADONA-LAAN.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Dat sterfgeval had groot opzien in de stad veroorzaakt; maar niemand kon de ware oorzaak -van den zelfmoord van Piet Bathory gissen, noch vermoeden dat Sarcany en Silas Toronthal -er eenig part of deel aan hadden. -</p> -<p>Den volgenden morgen, den 6<sup>den</sup> Juli, zou het huwelijk van Sava Toronthal met Sarcany voltrokken worden. -</p> -<p>Het bericht van dien zelfmoord, onder zoo roerende omstandigheden gepleegd, drong -niet tot mevrouw Toronthal en hare dochter door. Silas Toronthal en Sarcany hadden -dienaangaande hunne maatregelen goed getroffen. Het geheim zou niet verraden worden. -</p> -<p>Die twee booswichten waren ook samen overeengekomen, dat het huwelijk op zeer eenvoudige -wijze zoude gevierd worden. Als voorwendsel zoude opgegeven worden, dat Sarcany’s -familie in den rouw was. Dat strookte zeer weinig met de prachtlievende neigingen -en gewoonten van Silas Toronthal; maar in de gegeven omstandigheden meende hij toch, -dat het beter was het huwelijk zonder ophef zoude voltrokken worden. De jonggehuwden -zouden slechts weinige dagen te Ragusa verwijlen, daarna zouden zij naar Tripoli vertrekken, -waar Sarcany, zooals men zeide, doorgaans woonde. -</p> -<p>Er zouden dus geene feestelijkheden in de woning van de Stradona-laan plaats hebben, -noch bij de voorlezing van het contract, waarbij eene belangrijke som aan het jonge -meisje toegedacht werd, noch bij de godsdienstige plechtigheid in de <span class="corr" id="xd31e1394" title="Bron: Francicaner">Franciscaner</span> kerk, welke onmiddellijk op het burgerlijk huwelijk zoude volgen. -</p> -<p>Terwijl dien dag de laatste toebereidselen tot het huwelijk in de woning van Silas -Toronthal getroffen werden, wandelden twee mannen aan het andere einde van de Stradona-laan. -</p> -<p>Die twee mannen waren onze beide bekenden: Kaap Matifou en Pescadospunt. -</p> -<div class="figure p061width"><img src="images/p061.jpg" alt="Hare moeder viel op de knieën naast het ledikant. (Bladz. 66.)" width="504" height="720"><p class="figureHead">Hare moeder viel op de knieën naast het ledikant. (Bladz. 66.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Toen dokter Antekirrt naar Ragusa teruggekeerd was, had hij Kaap Matifou medegenomen. -Zijne tegenwoordigheid was te Cattaro niet meer noodig en niemand zal er wel aan twijfelen, -dat de beide vrienden, de „beide tweelingen,” zooals Pescadospunt zich met zijn <span class="pageNum" id="pb62">[<a href="#pb62">62</a>]</span>makker noemde, uiterst verheugd waren, elkander weer te zien. -</p> -<p>Wat den dokter betrof, deze had na zijne aankomst te Ragusa het hierboven verhaalde -bezoek in het huis van de Marinella-straat afgelegd. Daarna had hij zijn intrek genomen -in een hôtel van de voorstad de Plocca, waar hij wilde wachten totdat het huwelijk -van Sarcany met Sava Toronthal zou voltrokken zijn, om zijne <span class="corr" id="xd31e1409" title="Bron: plannon">plannen</span> verder ten uitvoer te brengen. -</p> -<p>Den volgenden morgen had hij, gedurende een tweede bezoek, hetwelk hij mevrouw Bathory -bracht, zelf geholpen om Piet in de doodkist te leggen, waarna hij naar zijn hôtel -teruggekeerd was, na Pescadospunt en Kaap Matifou naar de Stradona-laan gezonden te -hebben, om als gewoonlijk daar gade te slaan. -</p> -<p>Nu belette die dienst Pescadospunt, terwijl hij oog en oor ter dege gebruikte, niet -om te praten. -</p> -<p>„Zeg eens, Kaap Matifou,” begon hij. -</p> -<p>„Wat wilt ge?” vroeg de reus. -</p> -<p>„Ik wilde wel eens op die kast kloppen,” antwoordde Pescadospunt, terwijl hij op de -borst van zijn vriend wees. -</p> -<p>„Als je dat genoegen kan doen, ga dan je gang,” zei Kaap Matifou, terwijl een goedhartige -glimlach zijn reeds goedaardig gelaat nog meer verhelderde. -</p> -<p>Pescadospunt klopte op het reuzenlichaam, waarbij hij zich op zijne teenen opgaf, -om zijn doel te bereiken, wat maar moeielijk gelukte. -</p> -<p>„Ik vind dat ge dik wordt, waarde Kaap,” zei hij na de proef. -</p> -<p>„Meent ge?” vroeg deze. -</p> -<p>„Nog al.” -</p> -<p>„Maar ik ben sterk gebleven! Dat verzeker ik je!” sprak Kaap Matifou met eene soort -van zelfvoldaanheid. -</p> -<p>„Ja, dat heb ik bij je omhelzing <span class="corr" id="xd31e1427" title="Bron: ondervanden">ondervonden</span>. Te duivel.…” -</p> -<p>„Maar het stuk, Pescadospunt?.…” vroeg Kaap Matifou met een zweem van ongeduld in -zijne stem. -</p> -<p>„Welk stuk?” -</p> -<p>„Dat tooneelstuk, waarvan je laatst spraakt.” -</p> -<p>Kaap Matifou scheen blijkbaar op de hem toegedachte rol gesteld te zijn. -</p> -<p>„O, dat stuk vordert, dat stuk vordert!.… Zie, Kaap Matifou, de handeling er van is -zeer ingewikkeld.” -</p> -<p>„Ingewikkeld.…? vroeg de reus, terwijl hij zich achter het rechteroor krabde. -</p> -<p>Hij hield niet van ingewikkelde zaken. -</p> -<p>„Ja, zeker.” -</p> -<p>„Hoe zoo? Leg mij dat uit.” -</p> -<p>„Zie je, het is geen blijspel, het is een treurspel en het begin is zelfs zeer hartroerend.” -<span class="pageNum" id="pb63">[<a href="#pb63">63</a>]</span></p> -<p>„Hoe weet je dat?” -</p> -<p>Pescadospunt antwoordde niet. Een rijtuig, dat bijzonder vlug reed, hield voor het -huis in de Stradona-laan stil. -</p> -<p>De koetspoort ging dadelijk open en sloot zich weer achter het rijtuig. -</p> -<p>In dat rijtuig zat Sarcany. Pescadospunt had hem herkend. -</p> -<p>„Ja.… zeer hartroerend,” ging deze laatste voort, „men voorspelt reeds dat het stuk -volkomen succes zal hebben.” -</p> -<p>„Zoo?.… En de verrader?.…” vroeg Kaap Matifou, welke in die rol een bijzonder belang -scheen te stellen. -</p> -<p>„De verrader?” -</p> -<p>„Ja, de verrader? Wat gebeurt met hem? Zeg mij toch, ik ben doodnieuwsgierig.…” -</p> -<p>„Dat is moeielijk te zeggen, beste Kaap. Ziet ge, de omstandigheden.… de gebeurlijkheden.… -in éen woord.…” -</p> -<p>„Er dient toch wat met hem te gebeuren, dat vat ge, niet waar,” sprak de reus gemelijk. -</p> -<p>„Welnu, de verrader zegepraalt thans, zooals dat in ieder goed geschreven stuk geschiedt.… -Maar geduld.… ja, geduld.… bij de ontknooping.…” -</p> -<p>„Te Cattaro,” zei Kaap Matifou, „meende ik.…<span class="corr" id="xd31e1457" title="Niet in bron">”</span> -</p> -<p>„Op het tooneel te verschijnen?” -</p> -<p>„Ja, Pescadospunt, ja. Maar dat niet alleen, maar ik meende ook dat de ontknooping -nabij was.” -</p> -<p>En Kaap Matifou verhaalde wat er op den bazar van Cattaro voorgevallen was, namelijk: -dat het gebruik zijner armen reeds was aangevraagd, om eene ontvoering te <span class="corr" id="xd31e1463" title="Bron: bewerkstellinegn">bewerkstelligen</span>, die evenwel niet geschied was. -</p> -<p>„Goed! Het was nog te vroeg!” antwoordde Pescadospunt, die eigenlijk maar praatte -om te praten, zooals men zegt, maar intusschen de oogen vlijtig rechts en links liet -gaan. „Beste Kaap, je komt eerst in het vierde of vijfde bedrijf op.… Misschien zal -je slechts bij het slottooneel verschijnen!.… Maar wees niet ongerust!.… Je zult een -prachtig effect maken!.… Daar kan je op rekenen!.… Daar geef ik je mijn woord op!” -</p> -<p>Juist in dit <span class="corr" id="xd31e1469" title="Bron: oogeblik">oogenblik</span> werd een verwijderd gedruisch in de Stradona-laan vernomen bij den hoek van de Marinella-straat, -dus, vrij wel in de nabijheid der beide vrienden. -</p> -<p>Pescadospunt brak het gesprek af, stapte eenige passen rechts van het woonhuis van -Toronthal voort. -</p> -<p>Een lijkstatie kwam in dat oogenblik de Marinella-straat uit en sloeg de Stradona-laan -in, om zich naar de Franciscaner kerk te richten, alwaar de lijkdienst gehouden zoude -worden. -</p> -<p>Weinig personen volgden overigens dien lijkstoet, waarvan de <span class="pageNum" id="pb64">[<a href="#pb64">64</a>]</span>bescheidenheid de publieke aandacht niet vermocht tot zich te trekken. Het was een -eenvoudige kist, die onder een zwart laken door mannen gedragen werd. -</p> -<p>De lijkstoet naderde langzaam, toen plotseling Pescadospunt, een kreet smorende, Kaap -Matifou bij den arm greep. -</p> -<p>„Wat is er toch?” vroeg Kaap Matifou. -</p> -<p>„Niets!” -</p> -<p>„Niets?” -</p> -<p>„Het zou te lang zijn om je dat uit te leggen, beste Kaap,” antwoordde Pescadospunt -met gedempte stem. -</p> -<p>Hij had mevrouw Bathory herkend, die de teraardebestelling van haren zoon had willen -bijwonen. -</p> -<p>De kerk had hare gebeden niet geweigerd voor dien overledene, die de wanhoop tot zelfmoord -gebracht had, en de priester wachtte het lijk in de kapel der <span class="corr" id="xd31e1487" title="Bron: Francicanen">Franciscanen</span> op, om de absolutie er over uit te spreken en om het daarna naar het kerkhof te begeleiden. -</p> -<p>Mevrouw Bathory trad met droge oogen achter de kist voort. Zij had de kracht niet -meer om te schreien. Hare oogen stonden bijna woest, wierpen nu eens blikken ter zijde -en boorden dan weer door het zwarte laken, dat het lijk haars zoons bedekte. -</p> -<p>De oude Borik sleepte zich meelijwekkend naast haar voort. De oude dienaar kon ternauwernood -overeind blijven. -</p> -<p>Pescadospunt voelde tranen in zijne oogen opwellen. Hij had waarlijk werk ze te bedwingen. -</p> -<p>Ja, ware het zijn taak niet geweest, om op zijn post te blijven, dan zou de brave -kerel geen oogenblik geaarzeld hebben om zich bij die weinige vrienden, bij die enkele -buren, die den lijkstoet volgden, aan te sluiten. Maar nu kon, nu mocht hij niet. -Hij bleef dus uitkijken. -</p> -<p>Plotseling toen de lijkstoet voor de woning van Silas Toronthal was aangekomen en -die zou voorbijtrekken, ging de groote poort open. Op het binnenplein stonden voor -het perron van het fraaie huis twee rijtuigen, die op het punt waren naar buiten te -rijden. -</p> -<p>Het eerste reed de poort door en wendde, om in vollen draf de Stradona-laan af te -rijden. -</p> -<p>Pescadospunt bespeurde in dat rijtuig Silas Toronthal, zijne echtgenoote en zijne -dochter. -</p> -<p>Mevrouw Toronthal, door de smart gebroken, zat naast Sava, die nog bleeker dan haar -bruidsluier was. -</p> -<p>Sarcany zat met eenige bloedverwanten of vrienden in het tweede rijtuig. -</p> -<p>Er was niet meer omslag voor dat huwelijk dan voor die begrafenis gemaakt. Bij beiden -heerschte dezelfde vrij wel met elkander overeenkomende droefheid. -<span class="pageNum" id="pb65">[<a href="#pb65">65</a>]</span> -</p> -<div class="figure p065width"><img src="images/p065.jpg" alt="Hij sloop door die bres en werd daarbij door Pescadospunt en Kaap Matifou gevolgd (Bladz. 69)." width="504" height="720"><p class="figureHead">Hij sloop door die bres en werd daarbij door Pescadospunt en Kaap Matifou gevolgd -(Bladz. 69).</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb66">[<a href="#pb66">66</a>]</span></p> -<p>Plotseling, op het oogenblik dat het rijtuig de poort uitreed, hoorde men een hartverscheurenden -kreet. -</p> -<p>Mevrouw Bathory was blijven stilstaan en met de hand uitgestrekt naar Sava, vervloekte -zij het jonge meisje. -</p> -<p>Het was Sava, die dien kreet geslaakt had<span class="corr" id="xd31e1512" title="Bron: ,">.</span> Zij had de moeder in diep rouwgewaad gezien, en had, toen zij die kist en dien treurigen -optocht zag, alles begrepen, wat men voor haar verborgen gehouden had!.… O, zij was -radeloos! -</p> -<p>Piet was dood! Dood door haar en voor haar, en het was zijn lijkstoet, die daar voorbijtrok -op het oogenblik dat zij uitreed om zich in den echt te verbinden! Was dat geen wreed -spel van het noodlot? -</p> -<p>Sava viel bewusteloos neer. Mevrouw Toronthal, geheel van haar stuk gebracht, wilde -haar bijbrengen. Die poging was evenwel te vergeefs! Het jonge meisje ademde ternauwernood -nog! -</p> -<p>Silas Toronthal had een gebaar van toorn niet kunnen onderdrukken. Maar Sarcany, die -ook uit zijn rijtuig gesprongen en naderbij getreden was, wist zich te beheerschen. -Bleek maar kalm keek hij toe. -</p> -<p>Het was onmogelijk om onder de gegeven omstandigheden zoo met die bewustelooze bruid -voor den ambtenaar van den burgerlijken stand te verschijnen. Er moest dus aan de -koetsiers bevel gegeven worden, om naar de woning terug te rijden. Dat geschiedde -en weldra sloeg dan ook de koetspoort met een harden smak achter de beide rijtuigen -toe. -</p> -<p>Sava werd naar hare kamer gedragen en daar op haar bed neer gelegd. Geen enkele beweging, -geen enkele trilling verried, dat zij nog leefde. Hare moeder viel op de knieën naast -het ledikant, riep haar, wreef en koesterde haar, terwijl in allerijl een dokter gehaald -werd. -</p> -<p>Midderwijl vervolgde de begrafenisstoet van Piet Bathory den treurigen tocht naar -de <span class="corr" id="xd31e1523" title="Bron: Franciskaner">Franciscaner</span> kapel, om daarna na den lijkdienst naar het kerkhof van Ragusa door te gaan. -</p> -<p>Pescadospunt had intusschen begrepen, dat dokter <span class="corr" id="xd31e1528" title="Bron: Anekirrt">Antekirrt</span> onverwijld in kennis gesteld moest worden met dit voorval, dat hij niet had kunnen -voorzien. Hij zei dus tot Kaap Matifou: -</p> -<p>„Blijf hier en wees waakzaam.” -</p> -<p>„Goed,” zei de reus. „Als gij mij maar duidelijk zegt, wat ik te doen zal hebben.” -</p> -<p>„Gij moet dat huis daar stipt en onafgebroken in het oog houden. Anders niet. Vaarwel!” -</p> -<p>Daarna liep het tengere kereltje naar de voorstad Plocca en verhaalde daar wat er -gebeurd was. -</p> -<p>De dokter bleef na dit verhaal, hetwelk Pescadospunt zoo vlug en zoo duidelijk mogelijk -geleverd had, een oogenblik stilzwijgend zitten<span class="corr" id="xd31e1537" title="Niet in bron">.</span> -<span class="pageNum" id="pb67">[<a href="#pb67">67</a>]</span></p> -<p>„Ben ik mijn recht te buiten gegaan?” vroeg hij zich af. „Neen!.. Heb ik eene onschuldige -getroffen?.… Ja, dat zeker!.… Maar … die onschuldige is de dochter van een ellendeling, -de dochter van Silas Toronthal!” -</p> -<p>En zich vervolgens tot Pescadospunt wendende, vroeg hij: -</p> -<p>„Waar is Kaap Matifou?” -</p> -<p>„Voor de woning in de Stradona-laan.” -</p> -<p>„Dus dadelijk weer te vinden en te ontbieden?” -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„Ik zal u beider diensten dezen avond noodig hebben!” ging dokter Antekirrt voort. -</p> -<p>„Om hoe laat?” -</p> -<p>„Tegen negen uren.” -</p> -<p>„Waar moeten wij u wachten?” -</p> -<p>„Bij de poort van het kerkhof!” -</p> -<p>„Wij zullen er zijn!” -</p> -<p>Pescadospunt vertrok dadelijk, om Kaap Matifou, die zijn waarnemingspost niet verlaten -had, te gaan opzoeken. -</p> -<p>Toen de avond gevallen was, richtte dokter Antekirrt, in een grooten en wijden mantel -gehuld, zijne schreden naar de haven van Ragusa. Bij den hoek van den linker kademuur, -bereikte hij eene kleine kreek, die als het ware in de rotsen verloren lag en die -een bocht iets ten noorden in de kustlijn van de haven vormde. -</p> -<p>Die plek was geheel eenzaam. Noch huis, noch vaartuig was er te zien. De visschersvaartuigen -kwamen daar nooit ten anker, uit vrees voor de talrijke klippen, die in de monding -dier kreek als gezaaid lagen. -</p> -<p>De dokter bleef stilstaan, keek rond en stiet een kreet uit, die waarschijnlijk een -afgesproken teeken was. Bijna onmiddellijk verscheen een zeeman. Eerbiedig nam deze -den hoed af, boog en: -</p> -<p>„Tot uwe orders, baas,” zei hij. -</p> -<p>„Is de sloep er, Pazzer?” -</p> -<p>„Ja, achter die rots.” -</p> -<p>„Bemand met hare roeiers?” -</p> -<p>„Ja, met allen.” -</p> -<p>„En de <i><span class="corr" id="xd31e1566" title="Bron: Elektriek">Electriek</span></i>?.… Waar is zij? Ik hoop toch nabij, zooals ik bevolen heb?” -</p> -<p>„Die ligt daar verder ten noorden op drie vademen lengte ongeveer buiten de kleine -kreek.” -</p> -<p>En de zeeman wees op eene soort langwerpige spoel, die bij het heerschende halfduister -onduidelijk op de watervlakte bemerkt werd en welker tegenwoordigheid door geen enkel -licht, noch door eenigen rook aangeduid werd. -<span class="pageNum" id="pb68">[<a href="#pb68">68</a>]</span></p> -<p>„Wanneer is het vaartuig van Cattaro aangekomen, Pazzer?” vroeg de dokter aan den -zeeman. -</p> -<p>„Nauwelijks een uur geleden.” -</p> -<p>„Is dat ongemerkt geschied?” -</p> -<p>„Geheel en al, heer dokter. Het is onderlangs de klippen als het ware voortgegleden. -Niemand heeft er iets van gemerkt.” -</p> -<p>„Pazzer, luister. Niemand mag zijn post verlaten.” -</p> -<p>„Goed, dokter.” -</p> -<p>„En hier moet de sloep mij wachten.…” -</p> -<p>„Goed, goed.” -</p> -<p>„Al ware het ook den geheelen nacht! Hebt ge dat goed begrepen, Pazzer?” -</p> -<p>„Opperbest.” -</p> -<p>De zeeman ging naar de sloep terug, die tegen den donkeren rotswand in het geheel -niet ontdekt werd, maar daarmede als het ware een geheel vormde. -</p> -<p>Dokter Antekirrt bleef nog een poos op het strand. Ongetwijfeld wilde hij wachten -totdat de nacht nog meer gevorderd en dus donkerder wezen zou. Van tijd tot tijd stapte -hij met groote schreden op en neer. Dan weer stond hij stil. En dan waarde zijn blik, -terwijl hij daar met over elkander geslagen armen, stilzwijgend en roerloos stond, -over de oppervlakte van de Adriatische zee, welke zich aan zijne voeten uitstrekte, -alsof hij haar zijne geheimen wilde toevertrouwen. -</p> -<p>Noch maan, noch sterren schitterden aan den hemel. Ter nauwernood deed zich de landbries, -die gewoonlijk bij het vallen van den avond intreedt en slechts weinige uren aanhoudt, -gevoelen. Eene hoog zwevende maar dikke wolkenbank bedekte den hemel tot dicht bij -den westelijken gezichteinder, alwaar zij in een lichtere nevelbank overging, om eindelijk -geheel uitgewischt te worden. -</p> -<p>„Kom,” sprak eindelijk de dokter in zich zelven, „laat mij naar de stad teruggaan. -Mijne tegenwoordigheid wordt elders vereischt.” -</p> -<p>En naar de kust van Ragusa stappende, volgde hij den ringmuur der stad, om zoo het -kerkhof te bereiken. -</p> -<p>Daar wachtten hem Pescadospunt en Kaap Matifou in de nabijheid der deur. Zij hadden -zich zoodanig achter een boom verscholen, dat zij niet bemerkt konden worden. -</p> -<p>Op dit uur werd het kerkhof gesloten. Juist had de bewaker van die laatste rustplaats -zijn licht in zijne woning uitgedoofd, hetgeen hij gerust kon doen, daar niemand meer -voor den volgenden ochtend komen zou, om zijne diensten in te roepen. -</p> -<p>De dokter droeg ongetwijfeld nauwkeurig kennis van den aanleg van dat kerkhof. Ook -was het zeer zeker zijn plan niet om door de deur binnen te treden;—want wat hij er -in te verrichten had, moest zeer geheim blijven. -<span class="pageNum" id="pb69">[<a href="#pb69">69</a>]</span></p> -<p>„Volg mij,” zei hij tot Pescadospunt en zijnen makker, die op hem toegetreden waren. -</p> -<p>„Wij volgen,” antwoordden beiden zacht, terwijl zij achter hem voorttraden. -</p> -<p>En die drie mannen schreden toen langs den buitenmuur van het kerkhof voort, die door -de helling van het <span class="corr" id="xd31e1599" title="Bron: terein">terrein</span> niet overal even hoog had kunnen opgetrokken worden. -</p> -<p>Na aldus gedurende tien minuten voortgeschreden te zijn, bleef de dokter stilstaan -en op eene bres wijzende, die door eene instorting van den muur ontstaan was, zei -hij: -</p> -<p>„Daar door heen! Begrepen?” -</p> -<p>„Ja,” knikten beiden. -</p> -<p>En hij sloop door die bres en werd daarbij door Pescadospunt en Kaap Matifou gevolgd. -</p> -<p>Daar onder die groote boomen met hunne dichte loofkruinen, die de graven overschaduwden, -was de duisternis nog zwarter dan buiten. Zonder te aarzelen volgde evenwel de dokter -eene laan, daarna eene nevenlaan, die naar het hooger gelegen gedeelte van het kerkhof -voerde. Eenige nachtvogels, door dat geschuifel gestoord, vlogen heen en weer. Maar -behalve die uilen, was er geen enkel levend wezen in die sombere ruimte te ontwaren. -</p> -<p>Weldra stonden de drie mannen stil bij een bescheiden monument, eene soort kapel, -welks traliehek niet op slot gesloten was. -</p> -<p>De dokter opende het hek en daarna op den knop van eene kleine electrische lantaarn -drukkende, liet hij licht schitteren, evenwel zoo, dat het van buiten af niet kon -bespeurd worden. -</p> -<p>„Ga naar binnen,” zei hij tot Kaap Matifou. -</p> -<p>Deze stapte de kleine kapel in en bevond zich toen tegenover een muur, waarin drie -marmeren platen gemetseld schenen. -</p> -<p>Op een van die platen—op de middelste—las men: -</p> -<p class="center"><span class="sc">Stephanus Bathory.</span> -<br>1867. -</p> -<p>De beide andere platen hadden nog geene opschriften. De rechtsche zou er evenwel spoedig -een krijgen. -</p> -<p>„Neem die plaat weg,” zei de dokter, op de rechtsche wijzende. -</p> -<p>Kaap Matifou volvoerde dien last gemakkelijk; want die plaat was nog niet in den muur -vastgezet. Hij plaatste haar op den grond en toen kon bij het schitterend schijnsel -van de lantaarn, eene doodkist ontwaard worden in de uitgespaarde uitholling in den -muur. -</p> -<p>„Haal die kist er uit,” beval de dokter. -</p> -<p>Kaap Matifou greep een handvat en trok de kist, hoe zwaar <span class="pageNum" id="pb70">[<a href="#pb70">70</a>]</span>die ook was, uit hare nis, zonder dat de hulp van Pescadospunt daarbij noodig was, -en na haar uit de kapel gedragen te hebben, legde hij haar op het gras <span class="corr" id="xd31e1628" title="Bron: nede">neder.</span> -</p> -<p>„Neem dit gereedschap,” zei de dokter. -</p> -<p>„Welk?” vroeg Kaap <span class="corr" id="xd31e1634" title="Bron: M">Matifou.</span> -</p> -<p>„Hier, dezen schroevendraaier,” antwoordde dokter Antekirrt, terwijl hij hem dat werktuig -aanreikte. „En draai nu de schroeven van dat deksel los. Kom, vlug wat!” -</p> -<p>In weinige minuten was dat verricht. Het deksel werd opgetild en ter zijde gezet. -</p> -<p>Dokter Antekirrt verwijderde het laken, hetwelk het lichaam bedekte, met de hand, -boog zich voorover en legde het oor op de borst van den doode, alsof hij de hartslagen -wilde waarnemen.… -</p> -<p>Daarna richtte hij zich weder op. -</p> -<p>„Haal dat lijk uit de kist,” zei hij tot Kaap Matifou. -</p> -<p>De Hercules gehoorzaamde zonder dat hij, evenmin als Pescadospunt, eene enkele tegenwerping -maakte, hoewel zij eene door de wet verboden ontgraving volvoerden. -</p> -<p>Toen het lijk van Piet Bathory op het gras neergelegd was, rolde Kaap Matifou het -andermaal in het lijklaken, waarover de dokter verder zijn mantel heen wierp. Het -deksel werd toen weer op de kist geschroefd en deze in de muurnis geplaatst. Daarna -werd de marmeren plaat weer voor de opening gehecht, die zij als vroeger bedekte. -</p> -<p>De dokter sloot toen den electrischen stroom zijner lantaarn af, waarna de duisternis -weer even zwart heerschte als te voren. Door de voorafgaande verlichting verblind, -konden de aanwezigen elkander in het donker niet ontwaren. -</p> -<p>„Neem dat lijk op,” zei hij tot Kaap Matifou. -</p> -<p>De reus tilde met zijne stevige armen het lichaam van den jongen man op, zooals hij -met dat van een kind zou gehandeld hebben, en voorafgegaan door den dokter en gevolgd -door Pescadospunt, stapte hij door eene nevenlaan, die onmiddellijk naar de bres in -den muur van het kerkhof voerde. -</p> -<p>Vijf minuten later was de bres doorgestapt, en richtten zich de dokter, Pescadospunt -en Kaap Matifou, na den ringmuur van het kerkhof langs getrokken te zijn, naar de -zeekust. -</p> -<p>Geen enkel woord was tusschen de drie mannen gewisseld geworden. Maar al dacht de -gehoorzame Kaap Matifou niet veel meer dan een blind werktuig, welke opeenvolging -van meeningen had zich in het veel vluggere brein van Pescadospunt baan gebroken? -</p> -<div class="figure p071width"><img src="images/p071.jpg" alt="Vijf minuten later had het de lange spoel bereikt, die onmogelijk van den wal te bespeuren was. (Bladz. 72)." width="502" height="720"><p class="figureHead">Vijf minuten later had het de lange spoel bereikt, die onmogelijk van den wal te bespeuren -was. (Bladz. 72).</p> -</div><p> -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e1655" title="Bron: Gedurrende">Gedurende</span> den afstand van het kerkhof tot het strand, had dokter Antekirrt met zijne beide -makkers niemand op den weg ontmoet<span class="corr" id="xd31e1658" title="Niet in bron">,</span> <span class="corr" id="xd31e1660" title="Bron: Maar">maar</span> toen zij de kleine kreek naderden, waar de sloep van de <span class="pageNum" id="pb72">[<a href="#pb72">72</a>]</span><i><span class="corr" id="xd31e1665" title="Bron: Elektriek">Electriek</span></i> hen wachtte, ontwaarden zij een douane, die op de eerste rotslagen van het strand -heen en weer wandelde. -</p> -<p>Zij vervolgden evenwel hunnen weg, zonder zich over zijne tegenwoordigheid te verontrusten. -Een tweede kreet, door den dokter uitgestooten, deed den bootsman van de sloep, die -tot nu toe onzichtbaar was gebleven, tot hem komen. -</p> -<p>Op een teeken daalde Kaap Matifou langs de rotshelling af, en was op het punt om in -de sloep te stappen. -</p> -<p>Op dit oogenblik naderde de douaan en, terwijl de inscheping van het pak, hetwelk -Kaap Matifou droeg, op het punt stond volbracht te worden, vroeg hij: -</p> -<p>„Wie zijt gij?” -</p> -<p>„Lieden, die u te kiezen geven tusschen een fooi van twintig gulden comptant, of een -vuistslag van mijnheer.… ook comptant!” antwoordde Pescadospunt, op Kaap Matifou wijzende. -</p> -<p>Aarzeling was niet goed mogelijk. De douaan nam de twintig gulden aan. -</p> -<p>„En nu in de sloep!” zei dokter Antekirrt. -</p> -<p>Eene minuut later was het kleine vaartuig in den donkeren nacht verdwenen. Vijf minuten -later had het de lange spoel bereikt, die onmogelijk van den vasten wal te bespeuren -was. -</p> -<p>De sloep werd aan boord geheschen en de <i>Electriek</i>, door hare geruchtlooze schroef voortgestuwd, had weldra het ruime sop bereikt. -</p> -<p>Wat Kaap Matifou betreft, die had het lichaam van Piet Bathory in eene smalle hut, -die geen patrijspoortje had, om het licht door te laten, op een divan neergelegd, -en was daarna heengegaan. -</p> -<p>Toen de dokter alleen bij het lijk gebleven was, bukte hij er zich over heen, tot -zijne lippen dat bleeke voorhoofd aanraakten. -</p> -<p>„En nu, Piet.” zeide hij, „ontwaak! ik wil het.” -</p> -<p>En dadelijk, alsof hij uit een magnetischen slaap ontwaakte, die den dood gelijk was -geweest, opende Piet Bathory de oogen. -</p> -<p>Een soort afkeer teekende zich op zijn gelaat, toen hij dokter Antekirrt herkende. -</p> -<p>„Gij!.…” prevelde hij, „gij, die mij ook in den steek gelaten hebt!” -</p> -<p>„Ja, ik, Piet!” -</p> -<p>„Maar wie zijt gij dan toch?” vroeg de jongman bibberend. -</p> -<p>„Een overledene.… evenals gij!” -</p> -<p>„Een overledene?.…” -</p> -<p>„Ik ben graaf Mathias Sandorf!” -<span class="pageNum" id="pb73">[<a href="#pb73">73</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4850">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">V.</h2> -<h2 class="main">DE MIDDELLANDSCHE ZEE.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">De Middellandsche zee is schoon, vooral door hare beide voornaamste eigenschappen: -vooreerst door hare zoo harmonische omlijsting, dan door de levendigheid, de doorzichtigheid -van hare lucht en van haar licht.… -</p> -<p>Zoo als zij is, sterkt zij den mensch bewonderenswaardig. -</p> -<p>Zij verleent hem die droge kracht, die het meeste weerstand kan bieden. -</p> -<p>Hare boorden zijn de <span class="corr" id="xd31e1704" title="Bron: kabermat">bakermat</span> van de krachtigste rassen geweest. -</p> -<p>Hebben wij te wijzen op de Grieken, op de Romeinen, de Carthagers, de Franschen, of -op de Spanjaarden? -</p> -<p>En de bewering, dat hare boorden de bakermat van de krachtigste rassen zijn, is geene -machtspreuk van ons. Michelet, de beroemde Michelet heeft dat gezegd. -</p> -<p>Maar het is toch gelukkig voor de menschheid, dat de natuur bij gebreke van Hercules, -de Calpe-rots van de Abyla-rots gescheiden heeft, om zoodoende de Straat van Gibraltar -te vormen. -</p> -<p>Men moet zelfs, in weerwil van de beweringen van zoovele aardkundigen, aannemen, dat -die zeeëngte steeds bestaan heeft. Zonder haar zou geen Middellandsche zee bestaan -kunnen. Dat klinkt vreemd, maar het is toch zoo; want de verdamping ontvoert aan die -zee driemalen meer water, dan de rivieren aan dat bekken toevoeren, al heeten die -rivieren ook: de Ebro, de Rhône, de Tiber de Po, de Donau, de Dnester, de Don en de -Nijl. Zoodat, zoo die stroom, die uit den Atlantischen Oceaan door de Straat van Gibraltar -naar binnen zet, en haar als het ware van een meer tot eene zee verheft, ooit gestuit -ware geweest, dan zou de Middellandsche zee reeds sedert eeuwen niets anders geweest -zijn dan eene Doode Zee in tegenstelling van wat zij nu is, namelijk: eene Levende -Zee. -</p> -<p>In een van de <span class="corr" id="xd31e1713" title="Bron: dieptse">diepste</span> en meest onbekende schuilhoeken van dat uitgestrekte binnenlandsche zoutwater-meer, -had graaf Mathias Sandorf—of beter dokter Antekirrt, welks naam hij voeren moest totdat -ter gewilder uur, zijne zaak afgeloopen zou zijn—eene schuilplaats gezocht, om er -de voordeelen van zijn gewaanden dood te genieten. -</p> -<p>Op den aardbol bestaan eigenlijk twee Middellandsche zeeën. De eene in de Oude, de -andere in de Nieuwe Wereld. -<span class="pageNum" id="pb74">[<a href="#pb74">74</a>]</span></p> -<p>De Amerikaansche Middellandsche zee, dat is de golf van Mexico, beslaat eene oppervlakte -van niet minder dan vier en een half millioen vierkante kilometers. -</p> -<p>Heeft de Latijnsche of beter de Europeesche Middellandsche zee slechts eene oppervlakte -van twee millioen acht honderd vijf en negentig duizend vierkante kilometers, dat -wil zeggen iets meer dan de helft van de andere, zoo biedt zij toch meer <span class="corr" id="xd31e1723" title="Bron: verscheidenhedi">verscheidenheid</span> aan in haren algemeenen omtrek. Zij is rijker in bekkens, in scherp begrensde baaien, -in goed gekenmerkte hydrographische onderverdeelingen, die op hunne beurt den naam -van zeeën, golven en baaien verdienden en verkregen. Men denke slechts aan de Tyrrheensche -zee, ten westen van Italië, en door dit land en de eilanden Sicilië, Corsica en Sardinië -als een kom omgeven; aan de Aegaeïsche zee of den Griekschen Archipel, tusschen Klein-Azië -en Griekenland gelegen; aan de Cretenzer zee, aan de Libysche zee, de eerste ten noorden -en de tweede ten zuiden van het eiland Candia te vinden; aan de zee van <span class="corr" id="xd31e1726" title="Bron: Marmora">Marmara</span> tusschen Turkije en Klein-Azië, aan de Zwarte zee, tusschen Turkije, Oost Rumelië, -Bulgarije, Rumanië, Rusland, Armenië en Anatolië; aan de zee van Azof, in het land -der Donsche kozakken; aan de Jonische zee, die de eilanden Corfu, Zante, Cephalonië, -Itaka, en zooveel anderen omspoelt; aan de Eolische zee, die de Liparische eilanden-groep -omgeeft; aan de Adriatische zee, die tusschen Italië, Griekenland, Turkije en Oostenrijk -diep het land indringt; aan de Leeuwengolf of golf du Lion, die in Frankrijk, in de -Provence haar bevalligen bocht vormt; aan de golf van Genua, die de beide Liguriën -binnendringt; aan de golf van Gabes, eene Tunische baai, die weldra, wij hopen het -althans, de voorbaai van eene uitgestrekte Afrikaansche binnenzee zal worden, aan -de beide Syrten, die in Tripoli en het <span class="corr" id="xd31e1729" title="Bron: Cyrenaikaland">Cyrenaïcaland</span> indringen. -</p> -<p>Dit geheim onderdeel van die zee, waarvan sommige oevers nog zoo weinig bekend zijn, -had dokter Antekirrt uitgekozen om er ongestoord te leven. Er bevonden zich in dat -groote bekken eilanden bij honderden, eilandjes bij duizenden. Te vergeefsch zou men -de kapen, de voorgebergten, de uitstekende punten, de kreeken en de inhammen er van -willen tellen. Hoe vele volkeren, zoo verschillend van ras, van zeden, van staatkundigen -toestand, verdringen zich niet op hare uitgestrekte kuststrook, waarop de geschiedenis -der menschheid reeds sedert meer dan twintig eeuwen haren stempel zette? Gaan wij -na, dan treffen wij er Franschen, Italianen, Oostenrijkers, Spanjaarden, Ottomanen, -Grieken, <span class="corr" id="xd31e1734" title="Bron: Slavoniers">Slavoniërs</span>, Russen, Kozakken, <span class="corr" id="xd31e1737" title="Bron: Kaukasiers">Kaukasiërs</span>, Kergiezen, <span class="corr" id="xd31e1740" title="Bron: Armeniers">Armeniërs</span>, <span class="corr" id="xd31e1743" title="Bron: Anatoliers">Anatoliërs</span>, Arabieren, Egyptenaren, Tripolitanen, <span class="corr" id="xd31e1746" title="Bron: Tunisiers">Tunisiërs</span>, <span class="corr" id="xd31e1750" title="Bron: Algerynen">Algerijnen</span>, Marokkanen en zelfs Engelschen te Gibraltar en op het eiland Cyprus aan. -<span class="pageNum" id="pb75">[<a href="#pb75">75</a>]</span></p> -<p>Drie uitgestrekte vastelanden omvatten die Middellandsche zee met hare oevers, te -weten: Europa, Azië en Afrika. -</p> -<p>Waar dan toch had graaf Sandorf—o, neen, dokter Antekirrt, de naam die bij de Oosterlingen -dierbaar was,—eene plek tot vestiging gezocht, waar hij het programma van zijn nieuw -leven tot ontwikkeling zou brengen? -</p> -<p>Dat zou Piet Bathory weldra vernemen. -</p> -<p>Nadat de jeugdige werktuigkundige een poos de oogen geopend had, was hij in eene volslagen -verdooving vervallen en was even gevoelloos, als toen dokter Antekirrt hem voor dood -in de woning in de Marinella-straat te Ragusa achterliet. -</p> -<p>In dat oogenblik had de dokter een van die physiologische werkingen teweeg gebracht, -waarin de wil eene zoo groote rol speelt en welks uitingen door niemand meer in twijfel -getrokken worden. Hij was met eene groote mate van wilskracht-uiting bedeeld, die -hem een onmetelijken invloed op zijn evenmensch verleende. Hij had zonder behulp van -het magnesiumlicht, zelfs zonder behulp van eenig ander metallisch schitterend punt, -niet anders dan door zijn doordringenden blik bij den jeugdigen stervende een hypnothischen, -of in goed Nederlandsch gezegd, een magnetischen toestand doen ontstaan, waardoor -zijn eigen wil in de plaats van dien van den gewonde trad. -</p> -<p>Piet was door bloedverlies zeer verzwakt, en vertoonde, terwijl hij ingeslapen was, -geen schijn van leven meer. Toch was hij door de wilskracht van den dokter wakker -geworden. Maar het gold thans het leven, hetwelk op het punt was te ontvlieden, te -weerhouden. -</p> -<p>Dat was eene moeielijke taak, want zij vereischte nauwlettende zorgen, en daarbij -al de hulpmiddelen, welke de geneeskunst aanbiedt. De dokter mocht zijn doel niet -missen. -</p> -<p>„Hij zal leven!.… Ik wil dat hij leve!” herhaalde hij telkens bij zich zelven. „O, -waarom heb ik te Cattaro mijn eerstgevormd plan niet uitgevoerd? Waarom heeft mij -de aankomst van Sarcany te Ragusa belet, hem aan die vervloekte stad te ontrukken?.… -Maar ik zal hem redden!.… In de toekomst moet Piet Bathory de rechterhand van Mathias -Sandorf zijn!” -</p> -<p>Inderdaad, sedert vijftien jaren had dokter Antekirrt slechts ééne gedachte gekoesterd: -straffen en beloonen. -</p> -<p>Wat hij zich zelven, maar nog meer zijnen makkers, Stephanus Bathory en graaf Ladislas -Zathmar verschuldigd was, had hij niet vergeten. Thans was het uur gekomen om handelend -op te treden, en daarom had hem de <i>Savarena</i> naar Ragusa overgebracht. -</p> -<p>De dokter was in dat lange tijdsverloop lichamelijk zoodanig veranderd, dat het onmogelijk -was hem te herkennen. Zijne haren, die hij vroeger kortborstelig geknipt gedragen -had, waren thans sneeuwwit geworden en zijne huidskleur vertoonde eene matte bleekheid. -<span class="pageNum" id="pb76">[<a href="#pb76">76</a>]</span>Hij was een dier mannen van vijftig jaren, die de kracht der jeugd bewaard hebben, -hoewel bij hen de koelheid en kalmte van den meer rijper leeftijd niet uitgebleven -zijn. De dichte haarlokken, de levendige kleur van den Venetiaansch rooden baard, -die graaf Mathias Sandorf vroeger kenmerkte, konden onmogelijk teruggevonden worden -door hen, die in de tegenwoordigheid van den strengen en koelbloedigen dokter Antekirrt -toegelaten werden. -</p> -<p>Maar door het noodlot beter gescherpt, beter gehard, was hij een van die ijzeren gestellen -gebleven, waarvan men zeggen kon, dat zij door hunne nadering alleen de magneetnaald -van streek brengen. -</p> -<p>Welnu! Hij zou van den zoon van professor Stephanus Bathory weten te maken, wat hij -van zichzelven gemaakt had. -</p> -<p>Daarenboven, reeds sedert langen tijd was dokter Antekirrt als eenige spruit van die -groote familie der Sandorfs overgebleven. De lezer zal wel niet vergeten hebben, dat -hij een kind, een kleine dochter had, die na zijne inhechtenisneming aan de zorgen -van de gade van Landeck, den intendant van het kasteel Artenak, toevertrouwd was geworden. -Dit meisje, toen twee jaren oud, was de eenige erfgename van den graaf. Haar zou, -wanneer zij achttien jaren zoude bereikt hebben, de helft der goederen van haren vader -toevallen, welke daarvoor door de rechters, die de verbeurdverklaring ter zelfder -tijd als het doodvonnis uitgesproken hadden, bij rechterlijk gewijsde afgezonderd -waren. -</p> -<p>Men had den intendant als bestuurder van dat gedeelte van het domein in Transylvanië, -hetwelk onder sequester geplaatst was, gelaten. Zijne vrouw en hij waren met het kind, -waaraan zij hun leven wilden wijden, op het kasteel Artenak gebleven. -</p> -<p>Maar er scheen een noodlot op de familie Sandorf, die nu nog maar door dat zwakke -wezentje vertegenwoordigd werd, te rusten. Eenige maanden na de veroordeeling der -Triëster samenzweerders en na de gebeurtenissen, die er het gevolg van waren, verdween -dat kind, zonder dat het mogelijk was haar terug te vinden. Eens wandelde het meisje -in den tuin, en.… men raapte slechts haren hoed op langs den oever van een van de -veelvuldige waterstroompjes, welke, van de naburige voorgebergten af gevloten, zich -door het park baan braken. Het scheen dus ongelukkig maar al te zeker, dat het kleine -meisje medegesleept en in een van die kolken verdwenen was, waarin de bergstroomen -der Karpathen zich storten. Zoo veel was zeker, dat geen enkel spoor van haar teruggevonden -werd. -</p> -<div class="figure p077width"><img src="images/p077.jpg" alt="„Ja, mijnheer Bathory, de zelfopofferende daad van Kaap Matifou heeft voor ons eene zeer gelukkige uitkomst gehad.” (Bladz. 83.)" width="505" height="720"><p class="figureHead">„Ja, mijnheer Bathory, de zelfopofferende daad van Kaap Matifou heeft voor ons eene -zeer gelukkige uitkomst gehad.” (Bladz. 83.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Rosena Landeck, de echtgenoote van den intendant, doodelijk getroffen door die verdwijning, -stierf weinige weken later. In weerwil daarvan wilde het Oostenrijksche Gouvernement -niets veranderen aan de beschikkingen, door het vonnis vooropgesteld. Het sequester -op dat gedeelte van het domein, hetwelk voor de erfgename <span class="pageNum" id="pb78">[<a href="#pb78">78</a>]</span>was bewaard, werd gehandhaafd en de goederen van graaf Mathias Sandorf zouden eerst -dan door den Staat genaast worden, wanneer de erfgename, wier dood niet wettelijk -geconstateerd had kunnen worden, niet binnen den tijd, door de wet gesteld, verscheen, -om haar erfdeel op te eischen. -</p> -<p>Dat was de laatste slag, die de familie Sandorf trof. Zij was uitgestorven door de -verdwijning van de laatste afstammelinge van dat edele en machtige ras. Daarna volbracht -de tijd langzamerhand zijn werk en die geheele gebeurtenis geraakte in het vergeetboek, -zooals met alle zaken geschiedde, die op de samenzwering betrekking hadden. -</p> -<p>Te Otrante, waar hij stipt onbekend leefde, vernam graaf Mathias Sandorf den dood -van zijn kind. Met dat kleine meisje verdween alles, wat hem van de gravin Rena, die -slechts zeer korten tijd zijne gade geweest was, overgebleven was. Daarna verliet -hij op zekeren dag Otrante, onbekend zoo als hij er aangekomen was, en niemand zou -hebben kunnen zeggen, waarheen hij getogen was, om een nieuw leven te beginnen. -</p> -<p>Vijftien jaren later, op het oogenblik dat graaf Mathias Sandorf weder op het wereldtooneel -verscheen, zou niemand kunnen vermoeden, dat hij zich onder den naam van dokter Antekirrt -verborg en dat hij die rol speelde. -</p> -<p>Toen was het, dat graaf Mathias Sandorf zich geheel en al aan zijn werk wijdde. Hij -was thans alleen op de wereld en had eene taak te volbrengen,—eene taak, die hij als -heilig beschouwde. Verscheidene jaren, na Otrante verlaten te hebben, was hij machtig -geworden en had hij die macht te danken aan een onmetelijk vermogen, hetwelk hij onder -omstandigheden verworven had, die weldra bekend zullen raken. Hij was vergeten en -gedekt door zijn aangenomen naam. Nu hervatte hij het spoor van hen, die hij gezworen -had te beloonen of te straffen. -</p> -<p>In zijne gedachte had hij Piet Bathory reeds deelgenoot gemaakt van die rechts-, van -die wraakoefening. Agenten werden door zijne zorgen in verscheidene steden langs de -oevers der Middellandsche zee aangesteld. Deze werden uit eene ruime beurs betaald -en waren verplicht het diepste geheim omtrent hunne verrichtingen te bewaren. Zij -hielden slechts briefwisseling met den dokter, hetzij door middel van de snelle werktuigen, -die de lezer reeds kent, hetzij langs den overzeeschen draad, die het eiland <span class="corr" id="xd31e1792" title="Bron: Antekirtta">Antekirrta</span> met de electrische kabels van Malta en verder met geheel Europa verbond. -</p> -<p>Door de verschillende <span class="corr" id="xd31e1797" title="Bron: bemoeiïngen">bemoeiingen</span> en onderzoekingen van zijne agenten nauwgezet na te gaan, slaagde de dokter er in -het spoor weer te vinden van allen, die middellijk of <span class="corr" id="xd31e1800" title="Bron: onmiddelijk">onmiddellijk</span> in de samenzwering van graaf Mathias Sandorf betrokken waren geweest. Hij <span class="pageNum" id="pb79">[<a href="#pb79">79</a>]</span>kon hen dus van verre gadeslaan, hunne daden bespieden en om zoo te zeggen, al hunne -schreden, vooral sedert de laatste vier of vijf jaren, volgen. -</p> -<p>Van Silas Toronthal wist hij, dat deze Triëst verlaten had om zich met zijne echtgenoote -en dochter te Ragusa in die woning in de Stradona-laan te vestigen. -</p> -<p>Wat Sarcany betreft, diens spoor volgde hij door de voornaamste steden van Europa, -waar deze zijn vermogen verslond; later in Sicilië te midden van de ooster provinciën, -waar zijn makker Zirone en hij een aanslag overpeinsden, waarmede zij hunne geldelijke -middelen weer vlot meenden te maken. -</p> -<p>Dokter Antekirrt vernam, dat Carpena Rovigno en zelfs Istrië verlaten had, om het -leven met nietsdoen in Italië of in Oostenrijk te gaan slijten, zoolang als de eenige -duizenden guldens duren zouden, die hij tot betaling van zijn verraad ontvangen had. -Dat kon evenwel niet lang zijn. -</p> -<p>Verder zou hij Andreas Ferrato uit het bagno van Stein in Tyrol, waar hij zijn edelmoedig -gedrag jegens vluchtelingen van Pisino boette, ontvoerd hebben, ware de dood niet -tusschen beide getreden, om den eerlijken visscher uit de galeien te verlossen. -</p> -<p>Wat de kinderen van Andreas Ferrato betrof, Maria en Luigi, die hadden ook Rovigno -verlaten, en kampten waarschijnlijk met de ellende van zulk een verbroken leven; maar -zij hadden zich zoo goed verborgen, dat het dokter Antekirrt niet gelukt was, hen -op het spoor te komen. -</p> -<p>Eindelijk had mevrouw Bathory zich met haren zoon Piet en met Borik, den ouden bediende -van graaf Ladislas Zathmar, in de Marinella-straat te Ragusa gevestigd. Dokter Antekirrt -had haar nimmer uit het <span class="corr" id="xd31e1812" title="Bron: ook">oog</span> verloren, en de lezer weet, hoe hij haar eene aanzienlijke som gelds had doen toekomen, -die evenwel door de fiere en waardige vrouw niet aangenomen was. -</p> -<p>Maar, zooals gezegd, het uur was gekomen, dat de dokter zijn moeielijken veldtocht -zou beginnen. -</p> -<p>Toen was het, dat hij, na zich verzekerd te hebben, dat hij na die vijftien jaren -afwezigheid niet herkend zoude worden, te Ragusa aan wal stapte. En hij kwam er juist -aan om Piet Bathory weer te vinden, die hartstochtelijk verliefd was op de dochter -van Silas Toronthal. -</p> -<p>En die liefde moest, het kostte wat het wilde, vernietigd worden. -</p> -<p>Zoo had dokter Antekirrt besloten. -</p> -<p>De lezer heeft niet vergeten, hopen wij, wat toen gebeurde: de tusschenkomst van Sarcany -in deze zaak, de gevolgen, die van weerskanten daardoor teweeggebracht werden, hoe -Piet Bathory in de woning zijner moeder teruggebracht werd, en wat dokter Antekirrt -<span class="pageNum" id="pb80">[<a href="#pb80">80</a>]</span>verrichtte op het oogenblik, toen de jonge man sterven zoude, hoe en onder welke omstandigheden -hij hem tot het leven terugriep en hoe hij zich onder zijn waren naam van graaf Mathias -Sandorf aan hem openbaarde. -</p> -<p>Nu gold het om hem te genezen! Ook kwam het er op aan, hem alles mede te deelen wat -hij nog niet wist, dat wil zeggen: hoe een schandelijk verraad èn Stephanus Bathory -èn diens beide makkers in handen van de Oostenrijksche Regeering geleverd had. Hem -moesten de namen der verraders onthuld worden; het gold eindelijk om hem aan die rol -van onverzoenbaren wreker te verbinden, welke de dokter meende op zich te kunnen nemen -buiten de menschelijke gerechtigheid om. Hij toch was een slachtoffer geweest van -diezelfde gerechtigheid. -</p> -<p>Maar vóór alles moest de genezing van Piet Bathory bereikt worden. Het was aan deze -genezing, dat dokter Antekirrt zijne geheele krachten zou wijden. -</p> -<p>Gedurende de eerste acht dagen na zijne overbrenging naar het eiland, verkeerde Piet -werkelijk tusschen leven en dood. Niet alleen was zijne wonde zeer bedenkelijk en -gevaarlijk, maar wat erger was, de ziel van den jeugdigen ingenieur was ziek, en zelfs -zeer ziek. -</p> -<p>De herinnering aan Sava, die, zooals hij dacht, thans onherroepelijk met Sarcany gehuwd -was; de gedachte aan zijne moeder, die hem thans als dood beweende; daarna die opstanding -uit het doodenrijk van graaf Mathias Sandorf, die onder den naam van dokter Antekirrt -herleefde,—Mathias Sandorf de innigste vriend zijns vaders,—dat alles was wel geschikt -om een brein, dat toch reeds zoo geteisterd was, in de war te brengen. -</p> -<p>De dokter verliet Piet niet, noch gedurende den nacht, noch over dag. -</p> -<p>Hij hoorde hem in zijn ijlende koortsen den naam van Sava Toronthal uitspreken en -herhalen. Hij begreep hoe diep die liefde geworteld was en welke pijniging het huwelijk -daarstelde van de vrouw, welke hij zoo innig beminde. Hij kwam er toe om zich af te -vragen, of die liefde niet aan alles het hoofd zoude bieden, zelfs daaraan dat Sava -de dochter was van den man, die zijn vader verkocht, overgeleverd en gedood had. -</p> -<p>Toch had dokter Antekirrt onwrikbaar besloten om hem ook dat mede te deelen. -</p> -<p>Dat beschouwde hij als zijne plicht. -</p> -<p>Meer dan twintig malen meende men, dat Piet Bathory bezwijken zou. Hij was dubbel -getroffen: in zijn ziel en in zijn lichaam. Hij was reeds zoo nabij den dood genaderd, -dat hij graaf Mathias Sandorf, die aan het hoofdeneind van zijn bed zat, niet meer -herkende. -<span class="pageNum" id="pb81">[<a href="#pb81">81</a>]</span> -</p> -<div class="figure p081width"><img src="images/p081.jpg" alt="„Wist ik dat het vaartuig recht op mij afkwam.” (Bladz. 94)." width="501" height="720"><p class="figureHead">„Wist ik dat het vaartuig recht op mij afkwam.” (Bladz. 94).</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb82">[<a href="#pb82">82</a>]</span></p> -<p>Hij had zelfs helaas! de kracht niet meer, om den naam van Sava uit te spreken! -</p> -<p>Toch behielden de goede zorgen van den dokter de overhand, en trad eindelijk de reactie -in. De jeugd behaalde de overwinning. Het lichaam van den zieke zou spoediger dan -de ziel genezen. -</p> -<p>De wond begon tot lidteekenvorming over te gaan en zich derhalve te sluiten. Zijne -longen hervatten hunne normale werkzaamheid, en op den 17<sup>den</sup> Juli had de dokter eindelijk de zekerheid verkregen, dat Piet gered was. -</p> -<p>Dien dag herkende hem de jonge man. -</p> -<p>Met eene uiterst zwakke stem noemde hij hem bij zijn waren naam. -</p> -<p>„Graaf Mathias Sandorf!” zuchtte hij meer dan hij sprak. -</p> -<p>„Ja, voor u, mijn zoon, ben ik Mathias Sandorf!” antwoordde deze. „Maar voor u alleen!” -</p> -<p>En daar hem Piet met den blik eene verklaring scheen te vragen, die hij zoo ongeduldig -moest verwachten: -</p> -<p>„Later,” zei de dokter, „later!” -</p> -<p>Piet’s herstel zou snel plaats hebben. Alle maatregelen waren daartoe getroffen. Hij -betrok op het eiland Antekirrta eene fraaie kamer, welker ramen aan den noord- en -westkant gelegen waren en derhalve vrije toetreding aan de zoo gezonde zeebries gaven. -In den tuin, die zich voor zijn vertrek uitspreidde, schonken eenige snelvlietende -beekjes een eeuwig jong groen, terwijl de schaduw der loofkruinen van het hoog opgaand -geboomte er eene aangename frischheid aan verleende. -</p> -<p>De dokter had geen oogenblik verzuimd om den dierbaren zieke zijne zorgen te wijden; -hij was steeds om en bij hem gebleven. Maar sedert zijn herstel verzekerd bleef, kon -het geen verwondering baren, dat hij zich een helper toegevoegd had, van wiens schranderheid, -goedhartigheid en volkomen toewijding hij de verzekering bij zich droeg. -</p> -<p>Die helper was Pescadospunt, die aan Piet Bathory evenals aan dokter Antekirrt innig -<span class="corr" id="xd31e1859" title="Bron: geheeht">gehecht</span> was. -</p> -<p>Het zal wel niet behoeven gezegd te worden, dat hij en Kaap Matifou het diepste geheim -bewaard hadden, omtrent hetgeen op het kerkhof van Ragusa voorgevallen was; ook niet, -dat hen aanbevolen was, aan niemand hoegenaamd te openbaren, dat de jonge ingenieur -levend uit zijn graf gehaald was. -</p> -<p>Pescadospunt was vrij innig ingewijd en werkzaam geweest in en bij al die feiten, -welke gedurende de laatste maanden voorgevallen waren. Dientengevolge had hij een -levendige belangstelling voor den zieke opgevat. -</p> -<p>Die liefde van Piet Bathory voor Sava Toronthal—eene liefde, <span class="pageNum" id="pb83">[<a href="#pb83">83</a>]</span>die zoo wreed gedwarsboomd was geworden door Sarcany, een onbeschoften kerel, die -den kleinen acrobaat geheel te recht een geweldigen afkeer inboezemde,—die ontmoeting -van den begrafenisstoet met de bruiloftsrijtuigen voor de woning in de Stradona-laan, -die lijkopgraving op het kerkhof van Ragusa ten uitvoer gebracht, dat alles had dat -zoo goedige wezen diep geroerd en dat te meer, daar hij zich als mededeelgenoot gevoelde -van de plannen van dokter Antekirrt, hoewel hij ze nog niet ten volle begreep. -</p> -<p>Daarom aanvaardde Pescadospunt volijverig de taak van ziekenvader bij Piet Bathory. -Hij ontving terzelfder tijd de opdracht, om hem zooveel mogelijk door zijn opgewekt -en vroolijk humeur te verstrooien. Daarin bleef hij niet in gebreke. Want hij beschouwde -daarenboven Piet Bathory, sedert de kermis te Gravosa, als een schuldeischer, dien -hij te avond of morgen op de een of andere wijze voldoen moest. -</p> -<p>Ziet, daarom was Pescadospunt bij den herstellende gezeten, steeds bezig met diens -gedachten te trachten af te leiden, door te kouten, door te babbelen zelfs, en hem -zoodoende geen tijd te geven te kunnen nadenken. -</p> -<p>Het was onder die gegeven omstandigheden, dat hij op zekeren dag, tengevolge van eene -vraag op den man af, door Piet Bathory, er toe gebracht werd, om hem te vertellen, -hoe hij de kennis met dokter Antekirrt aangeknoopt had. -</p> -<p>„Dat hadden wij aan de <i>Trabocolo</i> te danken, mijnheer Piet,” antwoordde hij met een glimlach. -</p> -<p>„Aan de <i>Trabocolo</i>?” vroeg de jonge man natuurlijk zeer verwonderd. „Hoe kan dat?” -</p> -<p>„Ja, zeker aan de <i>Trabocolo</i>! Die moet gij u toch nog herinneren<span class="corr" id="xd31e1884" title="Bron: ”,">,”</span> antwoordde Pescadospunt. -</p> -<p>„De <i>Trabocolo</i>?.…” herhaalde Piet Bathory nadenkende. -</p> -<p>„Die van Kaap Matifou eenvoudig een held gemaakt heeft!.… Dat kan u toch niet ontschoten -zijn!” -</p> -<p>„O, ja, nu herinner ik mij”, antwoordde de jonge man. -</p> -<p>En inderdaad, onze Piet had die gebeurtenis, die de kermis van Gravosa gekenmerkt -had, nu ze zoo duidelijk herinnerd werd, niet vergeten<span class="corr" id="xd31e1895" title="Bron: ,">.</span> Ja, het gevaar, dat het jacht van dokter Antekirrt geloopen had, stond hem nu weer -duidelijk voor oogen. Maar, wat hij niet wist, dat was dat die gebeurtenis den dokter -aanleiding had gegeven, om de beide kermishelden voor te stellen, hun potsenmakersbaantje -vaarwel te zeggen en in zijn dienst aan boord van de <i>Savarena</i> over te gaan. -</p> -<p>„Ja, mijnheer Bathory,” vervolgde Pescadospunt, „zoo is het! En de zelfopofferende -daad van Kaap Matifou is voor ons een ware uitkomst en eene zeer gelukkige uitkomst -geweest.” -<span class="pageNum" id="pb84">[<a href="#pb84">84</a>]</span></p> -<p>„Zoo?” -</p> -<p>„Maar.… juist omdat wij jegens den dokter verplichtingen hebben mogen wij die, welke -wij jegens u hebben, niet vergeten!” -</p> -<p>„Jegens mij?” -</p> -<p>„Ja, jegens u, mijnheer Piet!” -</p> -<p>„Ik ben benieuwd.…” -</p> -<p>„Herinnert gij u nog denzelfden dag, dat gij op het punt waart ons eenig publiek te -zijn.…” -</p> -<p>„Uw eenig publiek?” vroeg Piet Bathory, die moeite deed zich te herinneren, maar er -niet in slaagde. -</p> -<p>„Gij gaaft ons twee gulden, die wij niet verdiend hadden.…” vervolgde Pescadospunt. -</p> -<p>„Niet verdiend?” was de verbaasde vraag van den jeugdigen werktuigkundige. -</p> -<p>„Neen, daar het publiek verdween, hoewel het zijne plaats betaald had,” was het antwoord -daarop. -</p> -<p>En Pescadospunt herinnerde Piet Bathory thans, hoe hij, na zijne twee gulden uitgegeven -te hebben en op het punt zijnde om de Provençaalsche kraam binnen te treden, eensklaps -verdween. -</p> -<p>De jeugdige ingenieur was die omstandigheid glad vergeten. Hij beantwoordde echter -dat verhaal met een glimlach. Dat was een droevige glimlach evenwel; want de jongman -herinnerde zich toen, dat hij destijds die kermisvreugde voor niets anders nagejaagd -had, dan in de hoop om Sava Toronthal weer te vinden. -</p> -<p>Hij sloot de oogen. Hij dacht na over al hetgeen hem sedert dien dag wedervaren was. -</p> -<p>En terwijl het beeld van Sava voor hem verrees, van Sava, die, naar hij meende, getrouwd -was, schroefde een naamloos lijden zijn hart samen en hij voelde een zucht in zijn -hart opwellen, om hen te vervloeken, die hem aan het graf ontrukt hadden. -</p> -<p>Pescadospunt zag wel in, dat die kermis van Gravosa bij Piet Bathory droevige herinneringen -opwekte. Hij drong daar dus niet verder op aan, ja, hij bewaarde zelfs het stilzwijgen, -terwijl hij in zich zelven prevelde: -</p> -<p>„Een halve lepel vroolijke stemming, iedere vijf minuten door mijn zieke in te nemen! -Jawel! jawel, dat is het voorschrift van den dokter.… Maar drommels, dat is niet gemakkelijk -op te volgen!” -</p> -<p>Zoo zat hij na te denken, totdat Piet eenigen tijd later de oogen opende en hem vroeg: -</p> -<p>„Dus, Pescadospunt, vóór dat gebeurde met de <i>Trabocolo</i> op de sleephelling te Gravosa, kendet gij dokter Antekirrt niet?” -</p> -<p>„Neen, mijnheer Piet.” -</p> -<p>„Volstrekt niet?” vroeg Piet met den meesten nadruk. -<span class="pageNum" id="pb85">[<a href="#pb85">85</a>]</span></p> -<p>„Wij hadden hem toen nooit gezien,” antwoordde Pescadospunt, „en wij hadden zelfs -zijn naam nimmer hooren noemen.” -</p> -<p>„En.…” -</p> -<p>„En wat?” vroeg Pescadospunt. -</p> -<p>„Hebt gij hem sedert nimmer verlaten?” vroeg de jeugdige werktuigkundige met aandrang. -</p> -<p>„Neen, nooit!” -</p> -<p>„Nooit? Bedenk u wel,” vroeg Piet Bathory. -</p> -<p>„Dat is te zeggen, ja, eenige keeren, dat hij mij met zendingen belastte,” antwoordde -Pescadospunt. -</p> -<p>„En in welk land zijn wij hier? Dat zou ik zeer gaarne weten.” -</p> -<p>„In welk land?” -</p> -<p>„Ja, in welk land? Zoudt gij mij dat kunnen zeggen, vriend Pescadospunt?” -</p> -<p>„Ik heb eenige reden te gelooven.…” -</p> -<p>„Wat?” -</p> -<p>„Dat wij op een eiland zijn, mijnheer Piet,” antwoordde Pescadospunt glimlachende. -</p> -<p>„Waaruit leidt gij dat af?” -</p> -<p>„Wij zijn geheel en al door de zee omringd.” -</p> -<p>„De zee.… Maar welke zee? Bedenk toch, er bestaan zoovele zeeën op Gods lieve aarde.” -</p> -<p>„Ik denk de Middellandsche zee.” -</p> -<p>„De Middellandsche zee! Maar.… in welk gedeelte van de Middellandsche zee?” -</p> -<p>„Ja.… ziet u.… Dat is ’t hem juist.… Zijn wij in het zuiden, zijn wij in het noorden, -zijn wij in het westen, of zijn wij in het oosten?” antwoordde Pescadospunt. „Ik moet -bekennen, ik weet het niet.” -</p> -<p>„Niet,” vroeg Piet Bathory mismoedig, terwijl hij zijn hoofd achter tegen zijn leuningstoel -liet rusten. -</p> -<p>„Neen, ik weet het niet, mijnheer Piet; maar alles wel beschouwd, wat kan het ons -schelen?” -</p> -<p>De zieke glimlachte droefgeestig. -</p> -<p>„Wat zeker is,” ging Pescadospunt voort, „dat is, dat wij de gasten van dokter Antekirrt -zijn, die ons goed voedt, ons goed kleedt, ons goede bedden verstrekt, ongerekend -nog.…” -</p> -<p>„Wat?” -</p> -<p>„De zoo kiesche behandeling, die wij ondervinden,” vulde Pescadospunt aan. -</p> -<p>„Maar weet gij ten minste, hoe dit eiland heet?” vroeg Piet. -</p> -<p>„Hoe dit eiland heet?” -</p> -<p>„Ja, dit eiland, waarvan gij de ligging niet kent.” -</p> -<p>„Ja, dat weet ik zeer goed.” -<span class="pageNum" id="pb86">[<a href="#pb86">86</a>]</span></p> -<p>„Welnu?” -</p> -<p>„Het heet Antekirrta!” riep Pescadospunt zegevierend. -</p> -<p>„Antekirrta?.… Antekirrta?” -</p> -<p>Piet Bathory keek hem aan met een verwijtingsvollen blik. Te vergeefs zocht hij zijn -geheugen, of hij zich een eiland kon herinneren, dat dien naam droeg. -</p> -<p>Pescadospunt gevoelde zich niets op zijn gemak onder dien blik. -</p> -<p>„Ja, mijnheer Piet,” stamelde hij koddig. „Ja, het eiland Antekirrta! Onder nul lengte -en onder nog minder breedte, in de volle Middellandsche zee! Aan dit adres zou mijn -oom mij schrijven, als ik een oom bezeten had. Maar de hemel heeft mij, helaas! dat -genoegen onthouden! Maar alles wel beschouwd, is er toch niets verwonderlijks in, -dat dit eiland Antekirrta heet, daar het dokter Antekirrt toebehoort. Of nu de dokter -zijn naam aan het eiland ontleend heeft, of wel dat het eiland naar hem genoemd is, -ziet, dat zou ik, al ware ik secretaris-generaal of penningmeester van het Aardrijkskundig -Genootschap van Parijs of van Amsterdam, niet kunnen uitmaken!” -</p> -<p>Men ziet het, onze Pescadospunt had zich nog niet ontdaan van zijne kwinkslagen en -van zijne aanbevelende kermistaal. Zijne woordenrijkheid en vindingrijkheid hielpen -hem evenwel, om den zieke, zooveel hem maar mogelijk was, verstrooiing aan te brengen. -</p> -<p>Piet’s herstel van gezondheid nam intusschen geregeld toe. Geene verschijnselen, die -gevreesd konden worden, deden zich voor. Met een meer krachtige voeding, die evenwel -voorzichtig en doelmatig verstrekt werd, kwamen ook de krachten van den zieke met -den dag zichtbaar terug. De dokter bezocht hem dikwijls en koutte dan met hem over -alles, behalve over datgene, wat hem toch het meeste belang moest inboezemen. En toch -wilde Piet geene vertrouwelijke mededeelingen uitlokken, en wachtte geduldig totdat -het den dokter geraden zou voorkomen, ze ongevraagd te doen. -</p> -<p>Pescadospunt had steeds de brokstukken van gesprekken, die hij met zijn zieke gehouden -had, getrouw aan den dokter medegedeeld. Blijkbaar hield de geheimzinnigheid, waaronder -graaf Mathias Sandorf niet alleen zijne <span class="corr" id="xd31e1974" title="Bron: indentiteit">identiteit</span> verborg, maar zelfs het eiland waar hij zijn woonoord opgeslagen had, het brein van -Piet Bathory bezig. Niet minder blijkbaar dacht hij steeds aan Sava Toronthal, die -thans zoover verwijderd van hem was, veel verder dan eenig punt van den aardbol, daar -iedere gemeenschap tusschen het eiland Antekirrta en het Europeesche vasteland verbroken -scheen. Maar het oogenblik naderde, waarop hij krachtig genoeg zou wezen om alles -te vernemen. -</p> -<p>Ja! Alles te kunnen vernemen! Die gedachte spookte hem voortdurend door het brein. -<span class="pageNum" id="pb87">[<a href="#pb87">87</a>]</span> -</p> -<div class="figure p087width"><img src="images/p087.jpg" alt="„Ik greep een van die kettingen en tilde mij tot de ijzeren kram omhoog, waarin zij vastgeklonken waren”. (Bladz. 95)." width="503" height="720"><p class="figureHead">„Ik greep een van die kettingen en tilde mij tot de ijzeren kram omhoog, waarin zij -vastgeklonken waren”. (Bladz. 95).</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb88">[<a href="#pb88">88</a>]</span></p> -<p>En dien dag zou de dokter, als de heelmeester met het snijmes in de hand, ongevoelig -zijn voor de kreten van smart van den <span class="corr" id="xd31e1988" title="Bron: patient">patiënt</span>. -</p> -<p>Verscheidene dagen vloden zoo voorbij. -</p> -<p>De wond van den jongen man was geheel genezen. Reeds kon hij opstaan en bij het venster -zijner kamer plaats nemen. Eene weldadige zonneschijn, zoo eigen aan de streken der -Middellandsche zee, kwam hem toen streelen, terwijl eene leven wekkende zeebries zijne -longen vulde, die te zamen hem gezondheid en kracht aanbrachten. Als zijns ondanks -gevoelde hij zich herboren worden. Hij klemde zich als het ware het leven, dat hij -toch zoo geminacht had. En inderdaad, het waren de verschijnselen van terugkeerende -geestkracht, die zich onmiskenbaar voordeden. -</p> -<p>Toen vestigden zich zijn oogen als onafwendbaar op dien onmetelijken onbegrensden -gezichteinder, waarachter hij met den blik had willen wroeten; maar tevens ook in -zijn binnenste dat waarlijk wel degelijk krank was. Die uitgestrekte oppervlakte van -water rondom het onbekende eiland scheen hem steeds verlaten en eenzaam toe. Ter nauwernood -werden eenige kustvaartuigen, chebekken of tartanen, polacers of speronaren daar ginds -in volle zee ontwaard; evenwel zonder dat zij ooit een zweem vertoonden van het eiland -te willen aandoen. Nooit verscheen er een handelsvaartuig van groot charter; nooit -eene van die pakketbooten, die het Europeesche Middellandsche meer in alle richtingen -doorkruisen. -</p> -<p>Men had waarlijk kunnen gelooven, dat het eiland Antekirrta aan de uiterste grenzen -van de bekende wereld gelegen was. -</p> -<p>Op den 24<sup>sten</sup> Juli deelde dokter Antekirrt aan Piet Bathory mede, dat hij den volgenden dag in -de namiddaguren kon uitgaan en bood zich aan, hem bij die eerste wandeling te begeleiden. -</p> -<p>„Dokter.…” antwoordde Piet met eenige aarzeling in zijne stem. -</p> -<p>„Wat is er, mijn vriend?” -</p> -<p>„Dokter, als gij mij de kracht toekent, om naar buiten te gaan, dan moet ik ook de -kracht bezitten, om u te kunnen aanhooren!” -</p> -<p>„Mij aanhooren, Piet?” -</p> -<p>„Ja, dokter.” -</p> -<p>„Wat wilt ge zeggen?” -</p> -<p>„Wat ik zeggen wil! O, dat is eenvoudig. Gij zijt met mijn geheel verleden bekend -en van het uwe weet ik niets.” -</p> -<p>„Neen, niets!” antwoordde de dokter als een echo. -</p> -<p>Maar terwijl hij die woorden, die hem als onwillekeurig ontvielen, uitsprak, bekeek -dokter Antekirrt den jongeling aandachtig. Nu evenwel niet meer als vriend, maar wel -als geneesheer, als arts, om te beslissen, of hij het scherpsnijdend mes, dan wel -het snerkend brandend vuur in het levend vleesch van den zieke zou zetten. Na een -<span class="pageNum" id="pb89">[<a href="#pb89">89</a>]</span>poos in gedachten verzonken te zijn geweest, zette hij zich bij hem neer: -</p> -<p>„Gij wilt mijn verleden <span class="corr" id="xd31e2015" title="Bron: kennem">kennen</span>, Piet?” vroeg hij. -</p> -<p>„Ja,” knikte de jongman. -</p> -<p>„Luister dan! Luister aandachtig; gij zult het heden vernemen,” sprak dokter Antekirrt. -</p> -</div> -</div> -<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4859">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">VI.</h2> -<h2 class="main">HET VERLEDEN EN HET TEGENWOORDIGE.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Dokter Antekirrt verhaalde alsnu de geschiedenis van graaf Mathias Sandorf en vervolgde, -toen hij medegedeeld had, hoe deze zich in de wateren der Adriatische zee gestort -had, als volgt: -</p> -<p>„Te midden of beter in weerwil van den kogelregen, die mij bij de laatste losbranding -der politie-agenten om de ooren vloog, gelukte het mij toch heelhuids te ontkomen. -De nacht was uitermate donker, zoodat door mij niets te zien was. De stroom zette -van de kust naar buiten, en al had ik het ook gewild, dan zou ik niet meer naar den -vasten wal hebben kunnen terugkeeren. Maar, zooals te begrijpen valt, dat wilde ik -niet. Neen, ik wilde liever in de onmetelijke zee verzinken, dan weer gevangen genomen -te worden, dan weer teruggebracht te worden naar dien engen vestingtoren van Pisino, -om daar doodgeschoten te worden. Wanneer ik bezweek, welnu.… dan was alles gedaan, -dan was alles uit! -</p> -<p>„Daarenboven, als ik er in slaagde, om mij te redden, dan kon ik voor dood doorgaan. -Niets zou mij dan in den weg staan, om de vergeldende rechtspleging uit te oefenen, -die ik aan graaf Ladislas Zathmar en aan Stephanus Bathory, uwen vader, gezworen had -ten uitvoer te leggen, en die ik ook volbrengen zal!” -</p> -<p>Die laatste woorden werden met eene niet weer te geven zeggingskracht geuit. -</p> -<p>„Een rechtspleging?” vroeg Piet Bathory, wien oog schitterde bij het ontwaren van -dat nieuwe en onverwachte gezichtspunt, hetwelk door dit woord voor hem geopend werd. -<span class="pageNum" id="pb90">[<a href="#pb90">90</a>]</span></p> -<p>„Ja, Piet, eene rechtspleging!” bevestigde dokter Antekirrt met hoogst ernstige stem. -</p> -<p>„En welke, heer dokter, als ik u vragen mag?” hernam de jongman met niet minder ernst -in stem en gebaar. -</p> -<p>„O, gij zult haar kennen; want om er u aan te verbinden, heb ik u aan den dood ontrukt, -heb ik u op het kerkhof te Ragusa opgegraven. Voor de wereld zijt ge dood, evenals -ik; maar evenals ik zijt gij levend! En dat zullen de verraders ondervinden!” -</p> -<p>Bij die woorden voelde zich Piet Bathory als het ware vijftien jaren teruggevoerd, -tot op het oogenblik dat zijn vader op het binnenplein van de vesting te Pisino, door -de moorddadige kogels doorboord, dood ter nederviel. -</p> -<p>„Vóór mij”, ging dokter Antekirrt voort, „strekte zich de onmetelijke zee tot bij -het Italiaansche kustland uit. Hoe uitstekend zwemmer ik ook was, zoo kon ik toch -de hoop niet koesteren, dien plas te kunnen oversteken, wanneer ik aan eigen kracht -overgelaten bleef. Zoodat kwam mij de Voorzienigheid niet te hulp, hetzij door mij -het een of ander wrakhout te laten ontmoeten, hetzij dat ik door een vreemd schip -opgenomen werd, dan zou het mijn lot zijn, om ellendig te verdrinken. Dat kwam mij -ontwijfelbaar voor. Maar wanneer men het offer van zijn leven gebracht heeft, wanneer -men van alles afstand gedaan heeft en iedere nevenoverweging verdwijnt, dan is men -wel sterk om dat leven te verdedigen, wanneer die verdediging althans mogelijk is. -</p> -<p>„Eerst had ik herhaaldelijk onder de watervlakte gedoken, om aan de laatste geweerschoten, -die nog knalden, te ontkomen. Later, toen ik zeker was, dat ik niet meer bemerkt kon -worden, en ik berekenen kon, buiten het bereik van het geweervuur te zijn, kwam ik -weer boven en zwom regelrecht naar volle zee toe. Mijne kleederen hinderden mij weinig, -daar zij van zeer lichte stof vervaardigd waren en zeer nauw om het lichaam sloten. -</p> -<p>„Het moest toen zoo omstreeks half tien in den avond zijn. Volgens mijne gissing zwom -ik gedurende meer dan een uur in de tegenovergestelde richting van de kust en verwijderde -mij zoodoende van de havenplaats Rovigno, welker laatste lichten ik langzamerhand -zag verdwijnen. -</p> -<p>„Waar zwom ik zoo heen? Ik wist het niet. -</p> -<p>„En welke hoop bezielde mij? Helaas! Piet, ik had er geene; maar ik voelde in mijn -binnenste eene kracht tot het bieden van weerstand, een taaie vasthoudendheid, eene -bovenmenschelijke wilskracht, die mij steunde, en mij in staat stelde vol te houden. -Het was mijn leven niet meer alleen, wat ik wilde redden; neen, ik wilde behouden -blijven, om mijn werk, mijn levensdoel na te <span class="corr" id="xd31e2042" title="Bron: jageu">jagen</span>, te voltooien. En waarlijk, wanneer ik in dit benarde oogenblik plotseling <span class="pageNum" id="pb91">[<a href="#pb91">91</a>]</span>een visschersvaartuig ontmoet had, zou ik ondergedoken hebben, om het te mijden, <span class="corr" id="xd31e2047" title="Bron: Want">want</span> hoeveel verraders kon ik nog op dat Oostenrijksche kustland aantreffen, die gereed -zouden zijn mij over te leveren voor een sommetje gelds? Hoeveel Carpena’s zou ik -er ontmoeten, tegenover slechts één eerlijken Andreas Ferrato. -</p> -<p>„Dat gebeurde zelfs nog vóór dat het eerste uur voorbij was. Een scheepje verscheen -in het schemerdonker bijna eensklaps voor mijne oogen. Het kwam uit volle zee en zeilde -scherp bij den wind om de kust te bereiken. Daar ik reeds vermoeid begon te geraken, -had ik mij op den rug gewenteld, om eenigermate te rusten. Maar als <span class="corr" id="xd31e2052" title="Bron: instincmatig">instinctmatig</span> keerde ik mij om, gereed tot duiken. Een vischschuit, die naar een der hoofdplaatsen -van Istrië zeilde, kon niet anders dan mij verdacht voorkomen! Ik mocht niets meer -in de waagschaal stellen! Ik mocht dat gevaar niet loopen! -</p> -<p>„Ik werd bijna oogenblikkelijk dienaangaande ingelicht. -</p> -<p>„Een der matrozen riep in het Dalmatische taal-eigen zijnen makker toe, om over den -anderen boeg te wenden. Ik dook dadelijk en het vaartuig ging boven mijn hoofd over -stag, voordat de opvarenden tijd hadden gehad mij te ontwaren. -</p> -<p>„Toen ik het stikken nabij was, kwam ik weer boven in de vrije lucht om adem te <span class="corr" id="xd31e2059" title="Bron: schepepn">scheppen</span>, en vervolgde ik mijn zwemtocht in westelijke richting, nadat ik mij overtuigd had, -dat het scheepje in het nachtelijk duister verdwenen was. -</p> -<p>„De bries verzwakte bij het intreden van den nacht, en de deininggolven vielen met -den wind. Ik voelde mij nog slechts opgeheven door die lange grondzeeën, die mij al -verder en verder van het land meesleepten. -</p> -<p>„Onder die omstandigheden, dat wil zeggen, terwijl ik beurtelings zwom en <span class="corr" id="xd31e2065" title="Bron: ruste">rustte</span>, verwijderde ik mij nog gedurende een uur van de kust. Ik zag niets anders dan het -te bereiken doel en had geene gedachte voor den af te leggen weg. Het gold vijftig -mijlen om de Adriatische zee over te steken! Ja, die wilde ik overzwemmen! Ja, ik -zou ze oversteken! Mijn besluit stond onwrikbaar vast! -</p> -<p>„O, Piet men moet zulke beproevingen doorstaan hebben, om tot de ervaring te geraken, -wat een mensch kan, waartoe hij bekwaam is, welke uitkomsten van de zedelijke krachten -verkregen kunnen worden, wanneer zij met de lichamelijke krachten hand aan hand gaan -en tot één doel samenwerken! O, dan is het menschelijke werktuig onovertroffen! -</p> -<p>„Zoo ondersteunde ik mij ook gedurende het tweede uur. -</p> -<p>„Dat gedeelte van de Adriatische zee was geheel eenzaam, men kon zeggen onbevolkt. -De laatste watervogels hadden haar verlaten om hunne holen aan de oevers te gaan opzoeken. -Geen enkele zweefde meer over mijn hoofd heen, behalve eenige meeuwtjes, die <span class="pageNum" id="pb92">[<a href="#pb92">92</a>]</span>scherpe kreten uitstieten, terwijl zij paarsgewijze over de oppervlakte van de blauwe -zee scheerden en soms daarop neerstreken, om zich op de loome golfjes te laten wiegelen. -</p> -<p>„Hoewel ik niets van de vermoeidheid wilde gevoelen, begonnen mijne armen en beenen -zwaar te worden. Reeds strekten zich mijne vingeren krampachtig van elkander uit, -en het kostte mij moeite om de handen gesloten te houden, hetgeen bij het zwemmen -zoo noodzakelijk is. Mijn hoofd woog loodzwaar, alsof een kogel aan mijne schouders -bevestigd ware geweest. Ik begon moeielijkheid te ondervinden om het boven water te -houden. -</p> -<p>„Eene soort van hallucinatie, van zinsbegoocheling overviel mij toen. De geregelde -gang der denkbeelden begon mij te begeven, en tot eene gezette opeenvolging van gedachten -kon ik mijn brein niet meer dwingen. Vreemde samenkoppelingen van meeningen vormden -zich in mijne geschokte hersenen. Ik voelde dat ik niet anders dan zeer onvolmaakt -een geluid zou kunnen hooren, het welk in mijne nabijheid zou waargenomen kunnen worden, -of een licht zou kunnen zien, dat in mijne nabijheid ontstoken zoude worden. -</p> -<p>„En het was juist zoo iets<span class="corr" id="xd31e2079" title="Bron: ,">, </span>dat mij wedervoer. -</p> -<p>„Het kon ongeveer middernacht geweest zijn, toen een dof en verwijderd gerommel zich -in oostelijke richting liet vernemen. Het was voor mij onmogelijk den aard van dat -gerommel te onderscheiden. -</p> -<p>„Een lichtstraal drong door mijne oogleden heen, die zich mijns ondanks gesloten hadden. -Ik poogde mijn hoofd op te beuren en slaagde daarin slechts door mij half te laten -onderdompelen. Toen keek ik.… -</p> -<p>„Ik vertel u al die bijzonderheden, Piet, opdat gij ze weten zoudt en opdat gij door -haar mij in mijn karakter zoudt leeren kennen.” -</p> -<p>„Van uw karakter is mij niets onbekend, dokter. Niets!” antwoordde de jongman. -</p> -<p>„Niets?” vroeg dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Denkt gij dan, dat mijne moeder mij niet op de hoogte gebracht heeft, wie en wat -graaf Mathias Sandorf was?” -</p> -<p>„Dat zij Mathias Sandorf gekend heeft, dat kan, Piet.…” -</p> -<p>„Zeker, heeft zij dien gekend!” fluisterde de jongman schier ademloos van spanning. -</p> -<p>„Maar dat zij dokter Antekirrt zoude kennen? Neen, dat niet<span class="corr" id="xd31e2093" title="Niet in bron">.</span> Dat kan niet, niet waar?” -</p> -<p>Piet Bathory luisterde ten hoogste ingespannen. -</p> -<p>„En het is juist die man, dien ge moet leeren kennen,” ging de dokter voort. „Luister -dus goed.” -</p> -<p>De jeugdige ingenieur knikte. Hij was geheel gehoor. Zijn geheel uiterlijk kenmerkte -dat. -</p> -<div class="figure p093width"><img src="images/p093.jpg" alt="„Ik zocht eene schuilplaats tusschen de rotsen, die het strand bedekten.” (Bladz. 96)." width="504" height="720"><p class="figureHead">„Ik zocht eene schuilplaats tusschen de rotsen, die het strand bedekten.” (Bladz. -96).</p> -</div><p> -</p> -<p>„Het gerommel, dat ik gehoord had, werd veroorzaakt door een <span class="pageNum" id="pb94">[<a href="#pb94">94</a>]</span>groot schip, dat van den oostkant kwam en naar de Italiaansche kust stevende. De lichtstraal, -die tot mij doorgedrongen was, kwam van zijn wit licht, hetwelk in den fokkemast bengelde. -Dat was het onbedriegbare teeken, dat het een stoomvaartuig was. Wat zijne positie-lichten -betrof, die onderscheidde ik weldra daarna, het roode aan bakboord en het groene aan -stuurboord. En daar ik die twee seinlichten tegelijkertijd ontwaarde, wist ik dat -het vaartuig recht op mij afkwam. -</p> -<p>„Het daaropvolgende oogenblik zou voor mij beslissend zijn. Inderdaad, alle kansen -bestonden, dat dit stoomschip een Oostenrijks vaartuig was, daar het van den kant -van Triëst kwam. Een toevlucht daar aan boord te verzoeken, zou gelijkstaan met mij -zelven weer in de handen der maréchaussées van Rovigno te stellen! Ik was vast besloten -zoo iets niet te doen, hoewel ik gereed was, alles te beproeven om het eerste het -beste redmiddel aan te grijpen. -</p> -<p>„Dat stoomschip was een snelvarend vaartuig. Het vergrootte al meer en meer voor mijn -oog, terwijl het naderde. Het vergrootte buitengewoon. -</p> -<p>„Eindelijk kon ik de zee voor den boeg in eene witte schuimkuif zien omkrullen. Binnen -twee minuten zou die boeg de plaats snijden, waar ik mij bevond, waar ik bewegingloos -lag te drijven. -</p> -<p>„Ik twijfelde er geen oogenblik aan, dat het een Oostenrijksche stoomer was. Maar -het was toch niet onmogelijk, dat zijne bestemming Brindisi of Otranto was. En waren -die havenplaatsen zijn einddoel niet, dan kon hij haar toch aandoen. Dat was zelfs -zeer waarschijnlijk. -</p> -<p>„Als dat zoo was, dan moest hij er binnen de vier en twintig uren aankomen. -</p> -<p>„Mijn besluit was dan ook ras genomen: Ik zou blijven drijven en wachten. Dat was -het best, wat mij te doen overbleef. -</p> -<p>„Ik was er zeker van, dat ik te midden van de dikke duisternis niet opgemerkt zou -worden. Ik zorgde, dat ik in de richting bleef, welke die groote massa volgde, welker -vaart toen vrij gematigd was en die ternauwernood door de lichte deining der kalme -zee geschommeld werd. -</p> -<p>„Eindelijk was de stoomer in mijne onmiddellijke nabijheid. Zijn boeg beheerschte -de zee twintig voet boven mij. Ik werd in de waterkrul, die hij voor zich uitstiet, -met geweld opgenomen; maar ik ontving geen schok. De lange romp gleed langs mij heen -en ik stiet mij krachtig met beide handen af. Dat duurde hoogstens een paar seconden. -Toen ik daarna de vormen van het achterschip zag verschijnen, klemde ik mij, op gevaar -af, door de schroefbladen te pletter geslagen te worden, aan het roer vast. -<span class="pageNum" id="pb95">[<a href="#pb95">95</a>]</span></p> -<p>„Gelukkig was het stoomschip zeer zwaar geladen, zoodat de schroef zeer diep wentelde -en de oppervlakte van het water niet bereikte. Want ware dat het geval geweest, dan -zou ik aan de draaikolken, die daar gevormd werden, niet hebben kunnen ontkomen; ook -zou ik het steunpunt, waaraan ik mij vasthield, niet omklemd hebben kunnen houden, -en had ik moeten loslaten. -</p> -<p>„Maar, evenals bij alle stoomvaartuigen, hingen twee ijzeren kettingen aan het achterschip -en sloten aan de roerwanden aan. Ik greep een van die kettingen en tilde mij tot de -ijzeren kram omhoog waarin zij vastgeklonken waren. Ik kon nu boven water zitten en -richtte mij zoo goed en zoo kwaad bij den achtersteven in, als maar mogelijk was. -</p> -<p>„Betrekkelijk was ik hier in veiligheid! -</p> -<p>„Drie uren later brak de dag eindelijk aan. Ik berekende toen, dat ik nog gedurende -meer dan vier en twintig uren in dien toestand zou moeten doorbrengen, namelijk wanneer -de stoomboot Brindisi of Otranto zou aandoen. Waar ik het meeste door zou lijden, -dat was door dorst en honger. -</p> -<p>„Maar het voornaamste was, dat ik niet van het dek van de boot ontwaard werd; ook -niet van uit de sloepen, die rechts en links van het achterschip in de <span class="corr" id="xd31e2123" title="Bron: davids">davits</span> hingen. Het is waar, dat ik door eenige tegenliggende schepen kon gezien worden en -dat die seinen konden wisselen; maar gelukkig ontmoetten wij gedurende dien dag zeer -weinig schepen, en die wij ontmoetten, voeren ons op zoo’n grooten afstand voorbij, -dat niemand <span class="corr" id="xd31e2126" title="Bron: bespreuren">bespeuren</span> kon, dat een man zich aan de roerkettingen van het stoomschip vastgeklemd hield. -</p> -<p>„Eene brandend heete zon veroorloofde mij weldra mijne kleederen, die ik daartoe uittrok, -te drogen. -</p> -<p>„De drie honderd gulden van Andreas Ferrato bevonden zich steeds in mijn gordel. Zij -moesten mij onderhoud en veiligheid verschaffen, zoodra ik aan wal zoude zijn. Daar, -daar zou ik niets meer te vreezen hebben. -</p> -<p>„Op vreemden bodem waren voor graaf Mathias Sandorf, de Oostenrijksche agenten en -spionnen geen schrikbeelden meer. Daar zou ik het hoofd rechtop kunnen voeren. Daar -zou ik niet meer als een rampzalige ellendeling moeten rondsluipen om het veege leven -te redden. -</p> -<p>„Maar het was mij niet genoeg voor het oogenblik, dat ik dat leven gered had; ik wilde -ook dat men aan mijnen dood geloofde<span class="corr" id="xd31e2135" title="Bron: ..">.…</span> -</p> -<p>„Niemand mocht vernemen, dat de laatste vluchteling uit den vestingtoren van Pisino, -dat graaf Mathias Sandorf op Italiaanschen bodem voet aan wal gezet had. Ik had daar -gegronde redenen voor, zooals gij weldra vernemen zult. -<span class="pageNum" id="pb96">[<a href="#pb96">96</a>]</span></p> -<p>„Wat ik zoo innig verlangde, wat ik zoo innig hoopte, gebeurde gelukkig ook. -</p> -<p>„De dag ging zonder buitengewone voorvallen voorbij. De nacht viel eindelijk in. Ongeveer -tegen tien uren in den avond flikkerde een licht met regelmatige tusschenpoozen in -het zuidwesten. Ik herkende dat licht, want ik was meer in deze streken geweest. Dat -was de vuurtoren van Brindisi. -</p> -<p>„Twee uren later was de stoomboot in het door boeien afgebakende vaarwater, hetwelk -naar de haven geleidt. -</p> -<p>„Maar toen, vóórdat de loods aan boord gekomen was, en wij den wal op ongeveer <span class="corr" id="xd31e2146" title="Bron: tweee">twee</span> mijlen genaderd waren, bond ik mijn kleederen in een pakje, dat ik op mijn hoofd -en aan mijn hals bevestigde, liet de kettingen van het roer los en gleed zonder gerucht -te maken in het water, hoewel het stoomschip nog in volle beweging was. -</p> -<p>„Het hevige geplons van de schroef bedwelmde mij een oogenblik, ik werd ook in de -kolken, welke zij met woest geweld vormde, voor een poos meêgesleurd; maar eene minuut -later reeds—want ik repte mij en zwom krachtig voort—had ik de stoomboot uit het gezicht -verloren en hoorde ik nog maar het oorverscheurend gegil harer stoomfluit, waarmede -zij hare aankomst in de havenplaats aankondigde. -</p> -<p>„Een half uur later zette ik bij zeer kalme zee op een vlak en dor strand, waarop -geen branding stond, voet aan wal, gelukkig zonder dat iemand mij gezien had. Ik zocht -eene schuilplaats tusschen de rotsen, die het strand bedekten, kleedde mij daar aan -en zocht, terwijl de uitputting door de uitgestane <span class="corr" id="xd31e2152" title="Bron: vermoeieenissen">vermoeienissen</span> de bovenhand boven den honger behield, eene rustplaats te midden van droog zeewier, -waarmede de tusschenruimten der rotsen gevuld waren, en sliep weldra op dat bed in. -</p> -<p>„Bij het aanbreken van den dag wandelde ik Brindisi binnen en zocht daar een der meest -bescheidene hôtels van de stad op, alwaar ik besloot de verdere gebeurtenissen af -te wachten, alvorens het plan van geheel mijn toekomstig leven vast te stellen. Ik -was nu in veilige haven en had derhalve volstrekt geen haast. -</p> -<p>„Twee dagen later, Piet, vernam ik door middel van de dagbladen, welke rampzalige -ontknooping de Triëster samenzwering gehad had. Ik las dat nasporingen in het werk -gesteld waren, om het lijk van graaf Mathias Sandorf te vinden; maar dat die te vergeefs -geweest waren. In echten reporterstijl werden daar vele bijzonderheden medegedeeld, -die mij deden glimlachen. -</p> -<div class="figure p097width"><img src="images/p097.jpg" alt="Brindisi. (Bladz. 98)." width="504" height="720"><p class="figureHead">Brindisi. (Bladz. 98).</p> -</div><p> -</p> -<p>„Maar ik werd voor dood gehouden, dat was het voornaamste, even zoo goed dood, alsof -ik met mijn makker, graaf Ladislas Zathmar en uwen vader, Stephanus Bathory, onder -de doodelijke <span class="pageNum" id="pb98">[<a href="#pb98">98</a>]</span>schoten op het binnenplein van den vestingtoren te Pisino gevallen was! -</p> -<p>„Ik, dood!.… Dood!” -</p> -<p>„Waarachtig niet, Piet.… en velen zullen wel ondervinden, dat ik nog levend ben!” -</p> -<p>Piet Bathory had met alle gretigheid, met de meeste opmerkzaamheid naar dat verhaal -van den dokter geluisterd. Hij was onder den indruk daarvan, alsof hem dat alles, -wat gebeurd was, in de diepte van een graf medegedeeld was geworden. -</p> -<p>Ja, het was graaf Mathias Sandorf die zoo tot hem sprak. Daaraan viel niet te twijfelen. -</p> -<p>Tegenover Piet, tegenover den zoon van Stephanus Bathory, tegenover dat levende evenbeeld -van zijn vader, had graaf Mathias Sandorf zijne gewone koelheid langzamerhand verloren. -</p> -<p>Hij had thans den jongen man geheel en al toegang tot zijne ziel verleend en vertoonde -haar in zijne tegenwoordigheid, zooals zij werkelijk was, na ze zoo lange jaren voor -anderen gesluierd gehouden te hebben! -</p> -<p>Maar hij had nog niets gerept omtrent datgene, wat Piet toch zoo verlangend was te -vernemen, niets omtrent hetgeen de arme <span class="corr" id="xd31e2174" title="Bron: jongegeling">jongeling</span> van zijne medewerking verwachtte! -</p> -<p>Wat de dokter zoo even verhaald had van zijn stoutmoedigen overtocht over de Adriatische -zee, was tot in de geringste bijzonderheden waar. Zoo was hij heelhuids te Brindisi -aangekomen, terwijl graaf Mathias Sandorf volgens ieders opvatting dood was en dood -bleef. -</p> -<p>Maar het kwam er nu op aan, om Brindisi zonder dralen te verlaten. Die haven daar, -aan het uiteinde van Italië als het ware, kon slechts eene pleisterplaats genoemd -worden. De reizigers komen daar, hetzij om zich in te schepen naar de Levant, of naar -Indië; hetzij om, vandaar komende, te ontschepen en verder te reizen naar Europa. -Het plaatsje kan in gewone omstandigheden verlaten genoemd worden, behalve gedurende -een of twee dagen, wanneer de pakketbooten, voornamelijk die van de „<span lang="en">Peninsular and Oriental Company</span>” er aankomen. En die verlatenheid zou voldoende zijn, om den vluchteling te doen -herkennen, en hoewel het waar was, zooals hierboven reeds verhaald werd, dat hij niet -meer voor zijn leven te vreezen had, zoo was het hem toch boven alles waard, dat hij -dood gewaand werd. -</p> -<p>Dit alles bedacht graaf Mathias Sandorf daags na zijne aankomst te Brindisi, terwijl -hij aan den voet van het terras wandelde, die door de Cleopatra-zuil beheerscht werd, -juist ter plaatse waar de Apische weg begint. -</p> -<p>Het plan van zijn volgend leven was reeds vastgesteld. Hij zou naar het Oosten gaan, -om daar een vermogen te garen en met dat <span class="pageNum" id="pb99">[<a href="#pb99">99</a>]</span>vermogen eene groote macht te verwerven. Maar het kwam niet raadzaam voor, zich op -een der pakketbooten in te schepen, die de geregelde vaart langs Klein-Azië verrichten -en die gewoonlijk opgepropt waren met passagiers van de meest uiteenloopende nationaliteiten. -Hij moest een ander en meer geheim vervoermiddel opsporen, en dat kon hij te Brindisi -niet vinden. Hij vertrok dan ook denzelfden avond per spoortrein naar Otranto. -</p> -<p>Binnen anderhalf uur tijds had hij die stad, welke bijna aan het uiteinde van den -hiel van de Italiaansche laars bij het kanaal, hetwelk den smallen toegang tot de -Adriatische zee vormt, gelegen is, bereikt. Daar in die verlaten havenplaats kon graaf -Mathias Sandorf prijs bepalen voor den overtocht met den schipper van een klein vaartuig, -dat zeilree naar Smyrna lag, en eene lading Albaneesche paarden moest vervoeren, die -te Otranto geen koopers gevonden hadden. -</p> -<p>Den volgenden morgen stak het vaartuig in zee en zag de dokter den vuurtoren van Punta -di Luca, aan het uiterste puntje van Italië gelegen, aan den gezichteinder <span class="corr" id="xd31e2192" title="Bron: verdwijenen">verdwijnen</span>, terwijl aan den tegenovergestelden kant de Acroceraunische bergen in de nevelen -weg vloden. Weinige dagen later werd, na een overtocht zonder wederwaardigheden, kaap -Matapan, de zuidelijkste punt van Griekenland, voorbij gestevend en waren de reizigers -spoedig daarna te Smyrna op hunne bestemmingsplaats aangekomen. -</p> -<p>Dokter Antekirrt had Piet dit gedeelte van zijn verhaal zoo beknopt en zoo vluchtig -mogelijk medegedeeld, alsook hoe hij door middel der dagbladen den plotselingen dood -van zijn dochtertje vernam, waardoor hij nu eenzaam en verlaten in de wereld achterbleef! -</p> -<p>„Ik was dan eindelijk,” zoo ging hij met zijn verhaal voort, „op dien bodem van Klein-Azië -aangekomen, waar ik zoovele jaren geheel onbekend zoude leven. Ik zou aan de studiën -in de geneeskunde, in de scheikunde, in de natuurlijke wetenschappen, aan welker bron -ik mij in de scholen en in de universiteiten in Hongarije gelaafd had, aan die studiën, -die door uwen vader met zooveel toewijding en zoo roemrijk onderwezen werden, thans -vragen om mijn bestaan te waarborgen. -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e2198" title="Niet in bron">„</span>Ik was gelukkig genoeg om te slagen en dat wel veel spoediger dan ik aanvankelijk -had durven hopen. Ik vestigde mij eerst te Smyrna, waar ik mij in den tijd van zeven -of acht jaren een groote beroemdheid als geneesheer verwierf. Eenige onverwachte genezingen -brachten mij in aanraking met de rijkste personen uit die streken, waar de geneeskunde -eigenlijk nog in het tijdperk der kindsheid verkeert. Ik besloot toen die stad te -verlaten. Ik wilde, evenals de professoren van weleer, de menschen genezen, terwijl -ik tevens de kunst van genezen zou onderwijzen. Ik wilde terzelfder tijd de onbekende -geneeswijze der taleb’s van Klein-Azië en der pandit’s <span class="pageNum" id="pb100">[<a href="#pb100">100</a>]</span>van Indië bestudeeren. Ik doorreisde al die provinciën, en vertoefde op de eene plaats -eenige weken, elders eenige maanden, terwijl mijne hulp ingeroepen werd te Karahissar, -te Bender, Adana, Haleb, Tripoli en Damas, waarbij ik steeds voorafgegaan werd door -eene vermaardheid, die onophoudelijk aangroeide en waardoor mijn vermogen met die -vermaardheid vermeerderde. -</p> -<p>„Maar, dat was voor mij niet genoeg, Piet. Neen, waarachtig niet! Dat gevoelde ik -wel! -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e2204" title="Bron: „„">„</span>Ik moest een onbegrensde macht erlangen, eene macht zooals slechts een der rijkste -rajah’s van Indië zou ten deel gevallen zijn, wanneer de wetenschap zich aan zijne -onmetelijke rijkdommen gepaard zou hebben. -</p> -<p>„De gelegenheid daartoe bood zich eindelijk aan! Ik zou verkrijgen, wat ik wenschte. -</p> -<p>„Te Homs, in Noordelijk Syrië, bevond zich een man, die aan eene langzame ziekte wegkwijnende -was. Geen enkel geneesheer had de geaardheid van zijn lijden kunnen onderscheiden. -Daaruit werd natuurlijk de onmogelijkheid geboren, om eene doelmatige behandeling -te kunnen voorschrijven en volgen. Die man, Taz-Rhât geheeten, had indertijd hooge -betrekkingen in het Ottomanische rijk bekleed. Hij was toen nog slechts vijf-en-veertig -jaar oud en betreurde te meer het leven, dewijl een onmetelijk fortuin hem de middelen -aan de hand deed, zich alle denkbare genietingen te verschaffen en alle genoegens -na te jagen. -</p> -<p>„Taz-Rhât had over mij hooren spreken; want mijne beroemdheid was op dat tijdstip -reeds groot. Hij liet mij verzoeken hem te Homs te komen zien en ik voldeed volgaarne -aan die uitnoodiging, die mij geen windeieren zou leggen. -</p> -<p>„Dokter,” zei hij, „mijn halve vermogen hoort u toe, wanneer gij mij het leven zult -redden!” -</p> -<p>„Behoud dat halve vermogen,” antwoordde ik. „Ik zal u behandelen en verplegen en, -zoo God het wil, zal ik u genezen.” -</p> -<p>„Ik bestudeerde nauwkeurig dien zieke, die door alle geneesheeren opgegeven was. Allen -hadden uitspraak gedaan, dat hij nog maar weinige maanden te leven had. Maar ik was -gelukkig genoeg eene stellige diagnose te kunnen maken. Ik bleef gedurende drie weken -bij Taz-Rhât, om de uitwerking gade te slaan van de behandeling, die ik op hem toepaste. -</p> -<p>„Om kort te gaan, zijne genezing was geslaagd. Hij herstelde geheel en al, en kon -weer in de maatschappij verkeeren. -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e2216" title="Niet in bron">„</span>Toen hij mij verlangde te betalen, wilde ik niet meer ontvangen, dan hetgeen mij voorkwam, -mij redelijkerwijze toe te komen. Daarna verliet ik Homs en Syrië. -</p> -<p>„Drie jaren later verloor Taz-Rhât door een ongeluk bij eene <span class="pageNum" id="pb101">[<a href="#pb101">101</a>]</span>jachtpartij het leven. Hij liet geene bloedverwanten, geene onmiddellijke nakomelingen -na, en bij laatste wilsbeschikking had hij mij tot universeel erfgenaam gemaakt van -al zijne goederen, welker waarde op niet minder dan vijftig millioen gulden geschat -kon worden. Dat was een aardige som, niet waar, Piet? -</p> -<p>„Het was toen ongeveer dertien jaren geleden, dat de vluchteling uit den kerkertoren -van Pisino eene schuilplaats had komen zoeken in die verwijderde provinciën van Klein-Azië. -De naam van dokter Antekirrt was toen al eenigermate legendarisch geworden en was -ook in geheel Europa beroemd. Ik had dus het resultaat bereikt, wat ik voorshands -beoogd had. Maar mij bleef nog over het groote doel na te jagen, hetwelk de eenige -beweegreden van mijn geheele bestaan was. -</p> -<p>„Ik besloot toen naar de Europeesche gewesten terug te keeren, of mij ten minste op -het uiterste uiteinde van dat werelddeel op het eene of andere punt van de Middellandsche -zee te vestigen. Ik bezocht de Afrikaansche kuststreken en kocht—tusschen twee haakjes -gezegd: zeer duur—een belangrijk vruchtbaar en rijk eiland, dat feitelijk in de behoeften -van eene kleine volksplanting kan voorzien. Dat eiland noemde ik Antekirrta. En het -is hier, Piet, dat ik souverein, volstrekt baas, koning zonder onderdanen ben, maar -een personeel bezit, dat vol toewijding voor mij is, dat mij met lichaam en ziel toegedaan -is. Hier heb ik verdedigingsmiddelen, die volmaakt en voor mijne tegenstanders verschrikkelijk -zullen wezen, wanneer zij voltooid zullen zijn. Hier heb ik gemeenschapsmiddelen, -die mij met de verschillende punten van den omtrek der Middellandsche zee in verbinding -brengen. Hier heb ik eene vloot van eene zoodanige beweegkracht en snelheid, dat ik -zonder overdrijving kan zeggen, dat ik die zee tot mijn domein, tot mijn onderdaan, -tot mijn nederige slaaf gemaakt heb. -</p> -<p>„Waar is het eiland Antekirrta gelegen?” vroeg Piet Bathory uiterst nieuwsgierig. -</p> -<p>„In de nabijheid van de groote Syrtische zee, welker beruchtheid sedert de vroegste -tijdrekening afschuwelijk is geweest; aan het uiteinde van die zee, die door de heerschende -noordenwinden zoo gevaarlijk wordt gemaakt, zelfs voor vaartuigen van nieuweren scheepsbouw. -Het is gelegen achter in den zeeboezem van Sidra, die de Afrikaansche kust insnijdt -tusschen het Tripolitaansche rijk en de Cyrenaïsche regentschappen.” -</p> -<p>Daar inderdaad is het eiland Antekirrta ten noorden van de Syrtische eilandengroep -te vinden. -</p> -<p>Vele jaren vroeger had de dokter de kusten van <span class="corr" id="xd31e2230" title="Bron: Cyreaïca">Cyrenaïca</span> doorreisd, had Souza, de oude havenplaats van dat land bezocht, alsook het rijk Barcah, -zoowel als de kuststeden, die later het oude Ptolomaïs <span class="pageNum" id="pb102">[<a href="#pb102">102</a>]</span>Bereniec, Adrianopolis, in één woord dat oude Pentapolis, hetgeen vijf steden beteekent, -uitmaakten, en vroeger nu eens Grieksch dan Macedonisch, later Romeinsch, Perzisch, -Saraceensch enz. waren, evenwel nu Arabisch zijn en onder het Pachalik van Tripoli -ressorteeren. De wisselvalligheden van zijne reis, want hij ging zoowat overal en -waar men zijne hulp noodig had en inriep, voerden hem tot te midden van die talrijke -eilandengroepen, waarmede de Lybische kust bezaaid is, te weten Paros en Anthirodos, -de Plinthinische tweelingen, Enesipta, de Tyndarenische rotsen, Pyrgos, Platea, de -Hyphlische en de Pontische eilanden, de Witte en de Syrtische eilanden. -</p> -<p>Daar in die baai van Sidara, op dertig mijlen ten zuidwesten van het vilayet van Ben -Chazi, het meest nabijgelegen punt der Afrikaansche kust, trok dat eiland Antekirrta -meer in het bijzonder zijne aandacht. -</p> -<p>Men noemde het zoo, omdat het voor de andere Syrtische of Kryrtische eilanden gelegen -is. -</p> -<p>Van dien dag af koesterde de dokter het voornemen, dat eiland den een of anderen dag -te koopen, en als eene voorloopige in bezitneming, nam hij den naam van Antekirrt -aan, die weldra wereldberoemd en overal in alle streken van het oude halfrond vernomen -werd. -</p> -<p>Twee wichtige redenen hadden hem na eenig bedenken tot die keuze geleid. Ziehier: -</p> -<p>Vooreerst was Antekirrta uitgestrekt genoeg—het had een omtrek van achttien mijlen—om -het personeel, dat hij noodig zou heb ben en dat hij bij elkander hoopte te brengen, -te onderhouden. Het was verheven genoeg om tegen watervloeden beveiligd te zijn, daar -een kegelberg, die achthonderd voeten hoog was, het geheele eiland beheerschte en -veroorloofde een wakend oog op de baai tot aan de Cyrenaïsche kust te houden. Dan -was het voldoende vruchtbaar, daar het door vele riviertjes besproeid en een voldoende -dikke laag teelaarde bezat. Het leverde verschillende producten op, genoegzaam om -in het onderhoud van ettelijke duizenden inwoners te voorzien. Vervolgens was het -eiland in die zee gelegen, die schrikwekkend was door hare stormen, welke reeds in -voorhistorische tijden noodlottig voor de Argonauten waren, en waarvan Horatius, Virgilius, -Propertius, Seneca, Valerius, Flaccus, Lucanus en nog andere schrijvers uit de oudheid, -die meer aardrijkskundigen dan dichters waren, als: Polybius, Salustius, Strabon, -Mela, Plinius en Procopus, de schrikkelijke gevaren schetsen in hunne gezangen, gedichten -of beschrijvingen van die Syrtische eilanden, welker naam de „wegslepende” beteekende. -</p> -<p>Zoo was inderdaad het domein, hetwelk dokter Antekirrt in allen deele beviel. Hij -kocht het dan ook in vollen eigendom voor eene <span class="pageNum" id="pb103">[<a href="#pb103">103</a>]</span>aanmerkelijke som, zonder eenige feodale of andere verplichting van welken aard ook -te aanvaarden. De acte van afstand werd zonder eenig bezwaar door den Sultan geratificeerd, -waardoor de nieuwe bezitter van Antekirrta souverein werd, meer souverein dan menig -constitutioneel vorstje in Europa. -</p> -<p>De dokter had op het tijdstip van dit verhaal reeds sedert drie jaren dat eiland betrokken. -Ongeveer drie honderd Arabische of Europeesche familiën waren door zijne aanbiedingen -en door de verzekering van een gelukkig leven te zullen leiden, gelokt geworden. Deze -vormden eene kleine kolonie, die ongeveer twee duizend zielen telde. Dat waren geen -slaven, zelfs geen onderdanen, maar lotgenooten, die voor hun opperhoofd vol toewijding -waren, en zoowel aan hem als aan het plekje gronds, hetwelk voor hen als een nieuw -vaderland geworden was, uitermate gehecht waren. -</p> -<p>Langzamerhand werd er eene geregelde administratie ingevoerd, en eene militie gevormd, -om de verdediging van het eiland op zich te nemen. Er werden verder onder de notabelen -magistraten gekozen, die maar zelden geroepen werden om hunne autoriteit te doen gelden. -</p> -<p>Daarna werden door den dokter kundige mannen naar de voornaamste en beste scheepstimmerwerven -van Engeland, Frankrijk, Amerika of Nederland gezonden, alwaar volgens zijne eigene -inzichten eene bewonderenswaardige vloot gebouwd werd, bestaande uit stoombooten, -stoomjachten, schooners, goeletten of „<i>Electrieks</i>”, die bestemd waren om snelle tochten in het bekken der Middellandsche zee uit te -voeren. -</p> -<p>Terzelfder tijd werden versterkingen op het eiland Antekirrta opgeworpen; maar die -waren nog niet voltooid, hoewel de dokter de uitvoering er van, zooveel hem maar mogelijk -was, verhaastte. Hij meende daartoe ernstige redenen te hebben. -</p> -<p>Had dokter Antekirrt dan eenigen vijand in die streken van de baai Sidra te vreezen? -Ja zeker. Eene angstverwekkende sekte, eigenlijk eene vereeniging van zeeschuimers, -had niet zonder een gevoel van haat en nijd, een vreemdeling die <span class="corr" id="xd31e2254" title="Bron: volkplanting">volksplanting</span> in de nabijheid der Lybische kustlanden zien stichten. -</p> -<p>Die sekte was de Muselmansche Broederschap van Sidi Mohamed Benn Ali-Es-Senoûsi. In -dat jaar (1300 der Hegyra) was zij dreigender dan ooit en reeds telde hare aardrijkskundige -uitbreiding meer dan drie millioen volgelingen. Hare zaouiyas, hare villayets, die -als middelpunten van arbeidzaamheid verspreid, in Egypte, in het Ottomanische rijk, -zoowel in Europa als in Azië, in Algerië, in het land van Baele en Touboe, in oostelijk -Nigritië, in Tunis, in Marokko, in de onafhankelijke landen van de Sahara, tot aan -de grenzen van westelijk Nigritië toe beschouwd konden worden, <span class="pageNum" id="pb104">[<a href="#pb104">104</a>]</span>bestonden in veel grooter aantal in Tripolis en in de Cyrenaïsche streken. Van daar -ontstond een voortdurend gevaar voor de Europeesche etablissementen in Noord Afrika, -voor dat bewonderenswaardige Algerië, hetwelk bestemd is om het rijkste land der aarde -te worden, ook voor het eiland Antekirrta, zooals wel te denken valt. -</p> -<p>Alle middelen bijeen te brengen tot beveiliging en verdediging, was dus niet alleen -als voorzichtigheidsmaatregel aan te bevelen, maar ook den dokter door de onverbiddelijke -noodzakelijkheid geboden. -</p> -<p>Ziedaar, wat Piet Bathory gedurende dat onderhoud, hetwelk hem nog omtrent zoo onnoemelijk -veel anders zou inlichten, wat hij <span class="corr" id="xd31e2264" title="Bron: zelft">zelfs</span> niet gissen kon, vernam. -</p> -<p>Het was dus naar het eiland Antekirrta, waar hij heen gevoerd was. Dat eiland was -in het binnenste der Syrtische zee gelegen, als het ware in een der meest verborgen -van de oude wereld op eenige honderd mijlen van Ragusa verwijderd, waar hij twee wezens -achtergelaten had, die hij nimmer vergat en welker herinnering hem overal vervolgde, -waar hij ook ging, namelijk: zijne moeder en Sava Toronthal. -</p> -<p>De dokter voltooide vervolgens zijne mededeelingen, door de bijzonderheden betreffende -het tweede gedeelte van zijn bestaan te verhalen, Piet Bathory luisterde natuurlijk -aandachtig toe. -</p> -<p>Terwijl dokter Antekirrt aldus zijne maatregelen trof, om de veiligheid van zijn eiland -te verzekeren; terwijl hij zich onledig hield met de rijkdommen van zijn bodem te -voorschijn te doen treden, om hem langzamerhand voor de stoffelijke en zedelijke behoefte -van zijne kleine volksplanting dienstbaar te doen zijn, werd hij voortdurend op de -hoogte gehouden omtrent hetgeen zijne vroegere vrienden, welker spoor hij nimmer uit -het oog verloren had, wedervoer. Daaronder behoorden in de eerste plaats mevrouw Bathory, -haar zoon en Borik, die Triëst verlaten hadden, om zich te Ragusa te vestigen. -</p> -<p>Zoo vernam Piet Bathory, waarom de goelet <i>Savarena</i> te Gravosa aangekomen was, onder omstandigheden die zoo zeer de algemeene nieuwsgierigheid -gaande gemaakt hadden; waarom de dokter toen een bezoek aan mevrouw Bathory gebracht -had, zonder dat haar zoon ooit het hoe en waarom had kunnen te weten komen dat het -geld, hetwelk ter harer beschikking gesteld was, door de wakkere vrouw geweigerd werd; -ook vernam hij hoe de dokter gelukkig bijtijds gekomen was om Piet aan het graf op -het kerkhof te Ragusa te ontrukken, waarin hij trouwens slechts in een magnetischen -slaap gedompeld lag. -</p> -<p>„Gij mijn zoon,” zoo <span class="corr" id="xd31e2276" title="Bron: vervolde">vervolgde</span> dokter Antekirrt, „ja, gij, die het hoofd verloren hebbende, voor een zelfmoord niet -teruggedeinsd zijt!.…” -<span class="pageNum" id="pb105">[<a href="#pb105">105</a>]</span> -</p> -<div class="figure p105width"><img src="images/p105.jpg" alt="Daalde langs den grooten trap af. (Bladz. 116)." width="504" height="720"><p class="figureHead">Daalde langs den grooten trap af. (Bladz. 116).</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb106">[<a href="#pb106">106</a>]</span></p> -<p>Op dat woord: zelfmoord richtte Piet Bathory zich met een gevoel van verontwaardiging -<span class="corr" id="xd31e2287" title="Bron: overeid">overeind</span>. Hij was waarlijk buiten zich zelven van toorn. Zijne oogen schoten vuurstralen. -</p> -<p>„Een zelfmoord!” riep hij uit, terwijl zijn gelaat zich smartelijk verwrong. „Een -zelfmoord!” -</p> -<p>„Ja, Piet, een zelfmoord!” hernam dokter Antekirrt met volle overtuiging. „Waarom -ziet gij zoo ontsteld?” -</p> -<p>„Hebt gij dan kunnen gelooven, dat.…” -</p> -<p>De jongeling kon niet voortgaan. -</p> -<p>„Wat?.… Waarom aarzelt gij?” vroeg dokter Antekirrt met aandrang. „Spreek dan toch!” -</p> -<p>„Dat ik mij zelven zoude verwond hebben? Zeg? Hebt gij dat waarlijk geloofd?” -</p> -<p>„Piet.… in een oogenblik van wanhoop!.…” -</p> -<p>„Wat zegt ge?” -</p> -<p>„In een oogenblik van wanhoop, Piet, dan is alles mogelijk!” -</p> -<p>„Van wanhoop?.… Ja, wanhopig was ik.… Ik meende dat ik door iedereen verlaten was.…” -</p> -<p>„Door iedereen, Piet?” -</p> -<p>„Ja, door iedereen, zelfs door u!” -</p> -<p>„Door mij!” kreet dokter Antekirrt <span class="corr" id="xd31e2306" title="Bron: onzet">ontzet</span>. „Door mij?.…” -</p> -<p>„Ja, door u, door den vriend mijns vaders; verlaten, nadat gij mij beloften gedaan -hadt, die ik niet gevraagd had, die ik niet had durven hopen! Verlaten door een ieder!” -</p> -<p>„Piet! Piet!” -</p> -<p>„Ja, wanhopig was ik, en waarlijk ik ben het nog!” -</p> -<p>„Nog?.… O noodlot!” -</p> -<p>„Ja nog!.… Maar God heeft den wanhopige niet geboden om te sterven!.… Hij heeft hem -integendeel geboden om te leven.… ten einde zich te wreken!” -</p> -<p>„Wreken?” -</p> -<p>„Ja, wreken!” zei Piet Bathory woest en hartstochtelijk, terwijl hij den dokter somber -aankeek. -</p> -<p>„Neen, Piet! Wreken niet.… straffen wel,” hernam de dokter op zachtaardigen toon. -</p> -<p>De jongeling glimlachte met zonderlingen blik. Hij scheen het onderscheid daarvan -niet te vatten. -</p> -<p>„Maar Piet, als gij het dan niet gedaan hebt, wie heeft u dan toch gewond?” vroeg -de dokter. -</p> -<p>„Een man, dien ik haat!” antwoordde de jeugdige ingenieur, in de grootste opgewondenheid. -</p> -<p>„Dien gij haat?” -</p> -<p>„Een man, dien ik dien avond bij toeval, op een <span class="corr" id="xd31e2324" title="Bron: een amen">eenzamen</span> weg ontmoette in de nabijheid van den walmuur van Ragusa!” -<span class="pageNum" id="pb107">[<a href="#pb107">107</a>]</span></p> -<p>„Maar wie dan toch? Wie dan toch?” -</p> -<p>„Misschien heeft die man gedacht<span class="corr" id="xd31e2331" title="Bron: ”,">,”</span> ging Piet Bathory opgewonden voort, „dat ik mij op hem wilde werpen, dat ik hem wilde -uitdagen!.… Toen is hij mij voorgekomen en heeft toegestooten!…” -</p> -<p>„Maar spreek, wie dan toch? Wie is die man?” herhaalde dokter Antekirrt met aandrang. -</p> -<p>„Wie die man is? Wel, dat is Sarcany! Dat is.…” -</p> -<p>Piet kon niet eindigen. Bij de gedachte aan den ellendeling, dien hij thans moest -gelooven de gelukkige echtgenoot van Sava te zijn, verwarde zich zijn brein en was -hij verplicht de oogen te sluiten. Hij had een gevoel alsof het leven hem ontvlood, -alsof zijne wond zich weer opende. Bleek en ademloos lag hij daar, het sterven nabij! -</p> -<p>In weinige oogenblikken had hem de dokter evenwel zijne zorgen gewijd en weer bij -kennis gebracht. Hij bekeek hem medelijdend: -</p> -<p>„Sarcany!.… Sarcany!” prevelde hij. -</p> -<p>Het zou niet overbodig geweest zijn, dat Piet eenige rust genoot, na den schok, dien -hij doorstaan had. Dat wilde hij evenwel niet; daartoe was hij te ongedurig, te overspannen. -</p> -<p>„Neen,” zei hij, toen de dokter aandrong. „Neen, ik kan, ik wil niet rusten! Althans -nu niet!” -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e2343" title="Niet in bron">„</span>Toch zou rust weldadig voor u zijn.” -</p> -<p>„Neen, neen, neen! Gij zeidet bij het begin van ons onderhoud: Eerst de geschiedenis -van dokter Antekirrt. Die hebt gij mij medegedeeld van het oogenblik af dat graaf -Mathias Sandorf in de wateren der Middellandsche zee sprong en hij te midden der kogels, -die rondom hem aansloegen en plasten, onder de oppervlakte verdween.” -</p> -<p>„Ja, Piet.” -</p> -<p>„Er blijft u nog over te vertellen, wat mij nog omtrent graaf Mathias Sandorf onbekend -is.” -</p> -<p>„Omtrent graaf Mathias Sandorf?” -</p> -<p>„Ja.” -</p> -<p>„Zult gij de kracht hebben mij ten einde toe aan te hooren?” vroeg dokter Antekirrt -met bezorgdheid. -</p> -<p>„Spreek! En wees geheel onbezorgd. De kracht zal mij niet in den steek laten,” sprak -Piet<span class="corr" id="xd31e2353" title="Bron: ,">.</span> -</p> -<p>„Het zij zoo!” antwoordde de dokter. -</p> -<p>„Ik luister.” -</p> -<p>„Het is ook beter, dat er een einde komt aan die geheimen, die gij toch het recht -hebt te vernemen. Luister, ik zal u alles, wat het verleden schrikkelijks heeft, ontvouwen. -Piet, gij hebt geloofd dat ik u aan uw lot overgelaten had?.…” -</p> -<p>De jongeling glimlachte bitter, maar antwoordde op die vraag niet. Onderzoekend keek -hij den spreker aan. -<span class="pageNum" id="pb108">[<a href="#pb108">108</a>]</span></p> -<p>„U verlaten had” ging de dokter voort, „omdat ik van Gravosa vertrokken was?”.… -</p> -<p>De jongman knikte. -</p> -<p>„Hoor mij aan Piet!<span id="xd31e2367"></span> Dan zult ge met kennis van zaken kunnen oordeelen! Maar hoor aandachtig. -</p> -<p>„Gij weet, Piet, dat daags vóor de voltrekking van het vonnis, mijne makkers en ik -eene poging aangewend hebben om uit de vesting van Pisino te ontvluchten. Graaf Ladislas -Zathmar werd evenwel helaas! door de gevangenbewaarders gegrepen, juist toen hij op -het punt stond zich bij ons aan den voet van den vestingtoren te voegen. Helaas! dat -mocht niet gebeuren. -</p> -<p>„Uw vader en ik, medegesleept door den Buco-bergstroom, waren reeds buiten het bereik -onzer beulen. -</p> -<p>„Na op wonderdadige wijze aan de kolken en maalstroomen van de Foïba ontsnapt te zijn, -en nadat wij voet aan wal op een der oevers van het Léma-kanaal gezet hadden, werden -wij door een ellendeling bespeurd, die geen oogenblik geaarzeld heeft om onze hoofden, -waarop het Oostenrijksche gouvernement een hoogen prijs gesteld had, te verkoopen. -Wij werden bij een visscher van Rovigno ontdekt, juist op het oogenblik toen hij ons -naar de overzijde van de Adriatische zee wilde voeren. Uw vader werd gevangen genomen -en naar de vesting van Pisino teruggevoerd. Ik was gelukkiger en slaagde er in te -ontsnappen. -</p> -<p>„Ziedaar wat ge weet, Piet Bathory. Luister nu goed naar hetgeen gij niet weet. -</p> -<p>„Vóór de verklikking van dien Spanjaard, Carpena genaamd, eene verklikking die den -armen visscher Andreas Ferrato de vrijheid en weinige maanden later het leven kostte—hadden -twee mannen het geheim der samenzweerders van Triëst verraden, ja schandelijk verraden!” -</p> -<p>„Hunne namen?.…” riep Piet Bathory uit. -</p> -<p>„Hunne namen?” -</p> -<p>„Ja, hoe heeten zij?” vroeg de jonge man ongeduldig en onstuimig. -</p> -<p>„Vraag mij eerst hoe hun verraad aan het licht kwam,” antwoordde dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Juist, laat hooren, dokter.” -</p> -<p>Deze verhaalde toen vluchtig wat er in de cel van den gevangentoren van Pisino voorgevallen -was, en deelde mede hoe een verschijnsel op het gebied der gehoorleer hem de namen -der twee verraders had leeren kennen. -</p> -<p>„Hunne namen, dokter!” riep Piet Bathory nogmaals uit. -</p> -<p>„Hunne namen?” vroeg Antekirrt andermaal, maar ditmaal met iets weemoedigs in zijne -stem. Waarlijk hij aarzelde. -<span class="pageNum" id="pb109">[<a href="#pb109">109</a>]</span></p> -<p>„O, gij zult thans niet weigeren die te noemen! Niet waar, graaf <span class="corr" id="xd31e2387" title="Bron: Sandorff">Sandorf</span>?” -</p> -<p>„Ja, ik zal ze noemen!” -</p> -<p>„Welnu, wie zijn ze?” -</p> -<p>„De een is die schrijver, die als spion in het huis van graaf Ladislas Zathmar binnengedrongen -is!” -</p> -<p>„Die spion? Maar hoe heet hij?” vroeg Piet Bathory. -</p> -<p>„Hoe die man heet? Maar gij kent hem; hij is het, die u heeft willen vermoorden! Het -is Sarcany!” -</p> -<p>„Sarcany!” riep Piet uit, die eensklaps krachten genoeg vond, om op den dokter toe -te treden. „Sarcany! Die ellendeling?” -</p> -<p>„Ja, Piet, Sarcany!” -</p> -<p>„En gij wist dat? Hoe is dat mogelijk? Zeg mij toch, graaf Sandorf!” -</p> -<p>„Ik wist het!” -</p> -<p>„Gij wist het? Gij, de makker van Stephanus Bathory! Gij, die aan zijn zoon bescherming -beloofdet! Gij, wien ik het geheim mijner liefde bekend heb! Gij, die deze liefde -aangemoedigd hebt! Gij hebt dien laaghartige, dien eerlooze toegang laten verkrijgen -in het huis van Silas Toronthal! Gij hebt die misdaad toegelaten!.… Ja, die misdaad, -waardoor dat ongelukkige jonge meisje aan dien Sarcany overgeleverd is!” -</p> -<p>„Ja, Piet, dat alles heb ik gedaan!” sprak dokter Antekirrt met eene vreeselijke woestheid -in zijne stem. -</p> -<p>„En waarom?” -</p> -<p>„Omdat dat jonge meisje uwe echtgenoote niet kon worden! Ziedaar de reden!” -</p> -<p>„Zij! Zij niet?” -</p> -<p>„Neen, vooral zij niet!” -</p> -<p>„O, waarom? Zeg, waarom?” -</p> -<p>„Omdat wanneer Piet Bathory juffrouw Sava Toronthal gehuwd had, dat eene nog afzichtelijker -misdaad zou geweest zijn dan het gepleegde verraad. Hoort ge?” -</p> -<p>„Maar waarom?.… Waarom toch?” kreet Piet, die ten toppunt van zenuwachtige overspanning -verkeerde. -</p> -<p>„Omdat Sarcany een medeplichtige had!.…” <span class="corr" id="xd31e2412" title="Bron: spraak">sprak</span> graaf Sandorf somber en schier sissend. -</p> -<p>„Een medeplichtige?.…” -</p> -<p>„Ja een medeplichtige bij dat schandelijke verraad, dat uwen vader aan den dood overleverde!” -</p> -<p>„En die medeplichtige? Wie is hij? O, ik smeek u, heb medelijden met mij! Noem mij -zijn naam.” -</p> -<p>„Die medeplichtige?.… Ja, het is noodzakelijk, dat gij hem eindelijk leert kennen!.…” -<span class="pageNum" id="pb110">[<a href="#pb110">110</a>]</span></p> -<p>„Dat is de Triëster bankier, Silas Toronthal!” -</p> -<p>Piet had het gehoord, en had het begrepen!.… Hij slaakte geen kreet; hij sprak geen -woord. Het was alsof eene ijzeren vuist hem de keel dichtkneep. Een zenuwachtige lach -trok zijne lippen te zamen en misvormde zijn gelaat. Hij zou tegen den grond geslagen -zijn,—want zoodanig had de afschuw zijne spieren verlamd en verstijfd,—wanneer dokter -Antekirrt hem niet in zijne armen opgevangen had. Hij staroogde en het was alsof zijn -blik in ondoordringbare duisternissen boorde. -</p> -<p>Die toestand duurde slechts kort, slechts weinige seconden, toch lang genoeg om dokter -Antekirrt tijd te gunnen, zich met schrik af te vragen of de patiënt niet bezwijken -zou na de schrikkelijke operatie, welke hij hem had laten ondergaan. -</p> -<p>Maar Piet Bathory bezat een krachtig gestel. Hij slaagde er in om al de oproerige -bewegingen zijner ziel te beheerschen. Eenige tranen ontsnapten eindelijk aan zijne -branderige oogleden.… Daarna liet hij zich in zijn leuningstoel neervallen en liet -zijne hand in die van den dokter rusten. -</p> -<p>„Piet,” zei deze met eene teedere, maar hoogst angstige stem, „Piet, voor de geheele -wereld zijn wij beiden dood. Ik ben thans geheel alleen op aarde; ik heb geen vriend, -ik heb geen kind meer!… Zeg, wilt ge mijn zoon zijn?” -</p> -<p>„Ja!.… vader.…” antwoordde Piet Bathory snikkend.<span class="corr" id="xd31e2429" title="Bron: ” "> „</span>Ja, zeker wil ik uw zoon zijn!” -</p> -<p>En inderdaad het was wel een soort vaderlijk gevoel van den eenen, gepaard aan een -zeker kinderlijk gevoel van den anderen, hetwelk die twee mannen in elkanders armen -deed vallen. -</p> -</div> -</div> -<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4868">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">VII.</h2> -<h2 class="main">WAT ER INMIDDELS TE RAGUSA GEBEURDE.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Terwijl die gebeurtenissen op het eiland Antekirrta voorvielen, was Ragusa het tooneel -van andere voorvallen. -</p> -<p>Ziehier wat er gebeurde. -</p> -<p>Mevrouw Bathory was toen reeds niet meer in de stad. Zij had haar verlaten. -</p> -<p>Na den dood van haren zoon was Borik, geholpen door een paar vrienden, er in geslaagd, -haar dat huis in de Marinella-straat te doen ontruimen. Gedurende den eersten tijd -had men gemeend, <span class="pageNum" id="pb111">[<a href="#pb111">111</a>]</span>dat het brein van de ongelukkige moeder dien laatsten schok niet zou kunnen weerstaan. -En werkelijk, hoe geestkrachtvol die bewonderenswaardige vrouw zich ook betoonde en -betoond had, zoo deden zich toch eenige teekenen van geestesstoornis voor, die den -geneesheer en nog al bezorgdheid inboezemden. Onder die omstandigheden en op aanraden -en aandringen van de mannen der wetenschap, werd mevrouw Bathory ten huize van een -vriend van hare familie in het kleine dorp Vinticello genaamd, opgenomen. Dat dorpje -was op eenigen afstand van Ragusa gelegen. -</p> -<p>Daar zouden haar de goede zorgen en eene doelmatige verpleging waarlijk niet ontbreken. -</p> -<p>Maar welken troost zou men die arme moeder, die rampzalige echtgenoote, die zoo herhaaldelijk -in hare liefde voor haren echtgenoot, in hare toegenegenheid voor haren zoon aangetast -was geworden, hebben kunnen bieden? -</p> -<p>Haar innig genegen dienaar, haar oude Borik, had haar niet willen verlaten. Toen dan -ook het huis in de Marinella-straat gesloten was, volgde hij haar, om de nederige, -bescheiden en toewijdingsvolle vertrouweling van zooveel smarten te zijn. -</p> -<p>Wat Sava Toronthal betrof, de rampzalige moeder van Piet Bathory had haar gevloekt -en nimmer was er sedert meer sprake van haar in het huisje te Vinticello geweest. -De beide bewoners wisten zelfs niet, dat haar huwelijk tot een later tijdstip uitgesteld -was. -</p> -<p>Daarenboven de toestand, waarin het jonge meisje zich bevond, maakte haar weldra bedlegerig. -Haar was een even onverwachte als wreedaardige slag toegebracht. -</p> -<p>Hij, dien zij lief had, was dood.… ongetwijfeld gestorven uit wanhoop!.… En het was -zijn lijk, dat men naar het kerkhof droeg, juist op het oogenblik, toen zij hare woning -verliet, om de bruid te zijn en die hatelijke vereeniging te gaan voltrekken. -</p> -<p>Sava verkeerde gedurende tien dagen, dat wil zeggen tot den 16<sup>en</sup> Juli, in zeer ontrustbarenden toestand. Hare moeder verliet haar in dit tijdperk -niet. Het waren daarenboven de laatste zorgen, die mevrouw Toronthal aan hare dochter -zoude wijden; want zij zelve zou weldra op hare beurt doodelijk aangetast worden. -</p> -<p>Welke gedachten hielden gedurende die lange uren van het nachtwaken naast het ziekbed, -moeder en dochter bezig? Och, die zal de lezer wel raden, zonder dat daarop gewezen -zal behoeven te worden. Twee namen werden herhaaldelijk te midden van snikken en tranen -herhaald: de naam van Sarcany, om met verwenschingen overstelpt te worden, en de naam -van Piet Bathory, die nog slechts op een steenen gedenkteeken op het kerkhof voorkwam, -om beweend te worden! -<span class="pageNum" id="pb112">[<a href="#pb112">112</a>]</span></p> -<p>Uit deze gesprekken, waaraan de bankier Silas Toronthal nimmer deel nam,—hij vermeed -zelfs om zijne dochter in hare vertrekken op te zoeken of te zien,—vloeide een laatste -poging voort van mevrouw Toronthal bij haren echtgenoot, om hem over te halen van -dat huwelijk af te zien, waarvan het denkbeeld alleen voldoende was, om Sava een schrik, -eene oprechte walging op het lijf te jagen. -</p> -<p>Maar de bankier bleef onverzettelijk in zijn voornemen. Daartoe meende hij redenen -te hebben. -</p> -<p>Misschien zou hij, wanneer hij aan zich zelf overgeleverd gebleven was, wanneer hij -onttrokken had kunnen blijven aan vreemden invloed, aan vreemden dwang, dan zou hij -wellicht gehoor hebben gegeven aan de opmerkingen, die hem gemaakt werden, aan de -wroegingen, die zijn geweten hem deed ondervinden. Maar hij werd beheerscht door zijnen -medeplichtige meer dan hij zelf meende. Hij weigerde dan ook gehoor te leenen aan -mevrouw Toronthal en was op dat punt inderdaad onverbiddelijk. -</p> -<p>Tot Sava’s huwelijk met Sarvany was besloten en het zou voltrokken worden, zoodra -de gezondheid van het jonge meisje die belangrijke gebeurtenis veroorloven zoude. -</p> -<p>De woede van Sarcany, toen dat toeval plaats had en alle plannen verijdelde, laat -zich wel beseffen. Met weinig vermomden toorn, zag hij die verwarring aan, die in -zijne plannen aangebracht werd. Hij overlaadde Silas Toronthal met drangredenen om -toch, in weerwil van alles, voort te maken. -</p> -<p>Het was waar, het gold ongetwijfeld slechts een uitstel; maar wanneer dat uitstel -aanhield of verlengd werd, dan kon het den grondslag in gevaar brengen, waarop zijne -geheele toekomst gesteund was. En dat moest vermeden worden. -</p> -<p>Hij besefte aan den anderen kant, dat Sava slechts een onoverkomelijken afschuw voor -hem kon gevoelen. -</p> -<p>En waartoe zou die afschuw overgaan, zich vervormen, wanneer het jonge meisje ooit -zou vernemen, dat Piet Bathory bezweken was onder het dolkmes van den man, dien men -haar tot echtgenoot opdrong! -</p> -<p>Van zijn kant evenwel wenschte hij zich innig geluk bij die gelegenheid zijn medeminnaar -uit den weg geruimd te hebben. Geene wroeging drong daarenboven die ziel binnen, die -voor ieder menschelijk gevoel hermetisch gesloten was. Hij kon in den volsten zin -des woords een gewetenlooze aterling genoemd worden. -</p> -<p>„Het is inderdaad gelukkig,” zei hij eens tot Silas Toronthal, toen die dood ter sprake -kwam, „dat die lummel op de gedachte gekomen is, zelfmoord te plegen. Hoe minder er -van dat ras van de Bathory’s overblijven, hoe beter dat voor ons zal uitkomen. -<span class="pageNum" id="pb113">[<a href="#pb113">113</a>]</span> -</p> -<div class="figure p113width"><img src="images/p113.jpg" alt="„Gij zijt mijn vader niet!” (Bladz. 126)." width="500" height="720"><p class="figureHead">„Gij zijt mijn vader niet!” (Bladz. 126).</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb114">[<a href="#pb114">114</a>]</span></p> -<p><span class="corr" id="xd31e2478" title="Niet in bron">„</span>Waarlijk, het schijnt dat de hemel ons beschermt!” -</p> -<p>En inderdaad, wie bleef er thans van de drie <span class="corr" id="xd31e2482" title="Bron: familën">familiën</span> Sandorf, Zathmar en Bathory over? -</p> -<p>Niemand anders dan eene stokoude vrouw, die afgeleefd en welker dagen bijgevolg geteld -waren. -</p> -<p>Ja, zeker, God scheen die ellendelingen te beschermen! En Hij zou zijne bescherming -tot de uiterste grens opgevoerd hebben, wanneer Sarcany tegelijkertijd én de echtgenoot -van Sava Toronthal én de baas van haar kolossaal vermogen ware geworden! -</p> -<p>Toch scheen diezelfde God hem door het oefenen van geduld te willen beproeven; want -het uitstel van dat huwelijk scheen niet te eindigen. Het was voor dien woesteling -ondragelijk. -</p> -<p>Toen het jonge meisje hersteld en ter been was,—lichamelijk hersteld althans—en zij -eenigszins van dien schrik bekomen was; toen Sarcany de meening begon te koesteren, -dat het tijd werd, om de oude plannen weer op te rakelen, werd mevrouw Toronthal op -hare beurt ziek. De levensdraden waren bij die goede vrouw versleten. Dat zal wel -niemand der lezers verwonderen, die nagegaan hebben, welk leven zij geleid had na -de gebeurtenissen van Triëst, nadat zij vernoemen had aan welk onwaardig man haar -bestaan vastgeketend was. Daarop waren hare pogingen, die wel een voortdurenden strijd -mochten genoemd worden, in het belang van Piet Bathory gevolgd, om ten minste zoo -eenigermate het onrecht te vergoeden, hetwelk die familie aangedaan was. Hare vergeefsche -smeekingen tegenover den onverbreekbaren invloed van Sarcany, die zoo onverwachts -te Ragusa teruggekeerd was, hadden haar geheel en al geknakt. Hare geestkracht was -thans uitgeput. Zij moest het opgeven. -</p> -<p>Van den eersten dag van dien strijd af was het duidelijk, dat haar levensader onvermijdelijk -geknakt was. Thans konden de geneesheeren nog slechts weinige dagen beloven, dat was -alles. Volgens hen was mevrouw Toronthal onherstelbaar. Zij stierf tengevolge van -uitputting, en niets had haar meer kunnen redden, al ware Piet Bathory ook uit het -graf opgestaan om de echtgenoot van hare dochter te worden! En van zulk eene uitkomst -was het ver af, al was de jonkman ook al uit den dood verrezen, hetgeen zij natuurlijk -niet weten kon. -</p> -<p>Toen kon Sava de zorgen vergelden, die zij van haar ondervonden had. Het jonge meisje -verliet noch des daags noch des nachts de sponde van de arme vrouw. Als de meest ijverige -pleegzuster zat zij naast dat ziekbed. -</p> -<p>Het is te begrijpen, wat Sarcany bij dat nieuwe uitstel moest ondervinden. Hij bestormde -den bankier letterlijk met drog- en drangredenen. Maar dat alles was te vergeefs. -Door <span class="pageNum" id="pb115">[<a href="#pb115">115</a>]</span>die ziekte was ook deze tot onmacht gedoemd. Wat zou de wereld zeggen, wanneer onder -zulke omstandigheden een huwelijk gesloten werd? -</p> -<p>De afloop van dien toestand kon zich evenwel niet lang meer laten wachten. Dat was -voor een ieder duidelijk. -</p> -<p>Tegen den 29<sup>sten</sup> Juli, dat wil zeggen weinige dagen na het hier boven verhaalde, scheen mevrouw Toronthal -weer eenige krachten te zullen terugkrijgen. Er scheen nieuw leven in te komen. -</p> -<p>Het was evenwel eene heete koorts die ze haar verschafte. De hevigheid van dat ziekteverschijnsel -zou haar evenwel binnen de tweemaal vier en twintig uren aan den rand van het graf -brengen. -</p> -<p>Gedurende die koorts ijlde de arme vrouw in hooge mate; zij sprak voortdurend volkomen -wartaal, volzinnen die geheel en al onbegrijpelijk waren. Sava sloeg er weinig acht -op. -</p> -<p>En toch één woord—één naam, die steeds op de lippen der zieke zweefde,—was wel geschikt, -om Sava te verbazen. Het was de naam van Bathory, niet de naam van den jongeling, -maar de naam zijner moeder, welke de zieke met bange stem in hare ijlende koorts riep, -terwijl zij haar voortdurend smeekte, alsof zij door de bitterste wroeging overstelpt -was: -</p> -<p>„Vergeving, mevrouw!.… O, vergeving!.… Als ge wist, wat ik geleden heb!.… O, wend -het gelaat niet af!” -</p> -<p>En wanneer het jonge meisje bij het intreden van heldere oogenblikken hare moeder -ondervroeg, dan antwoordde deze met den grootsten schrik en de grootste ontsteltenis: -</p> -<p>„Zwijg stil!.… Sava!.… O, zwijg stil!.… Spreek er geen mensch over! Ik heb niets gezegd!” -</p> -<p>Eindelijk trad de nacht van den 30<sup>sten</sup> op den 31<sup>sten</sup> Juli in. Een oogenblik hadden de geneesheeren de meening kunnen koesteren, dat de -ziekte van mevrouw Toronthal, na haar toppunt van hevigheid bereikt te hebben, tot -staan gebracht was niet alleen, maar ook dat zij zou beginnen af te nemen. -</p> -<p>Dien dag toch was de toestand veel beter geweest. Geen der gewone aandoeningen had -zich voorgedaan en er was inderdaad reden om verbaasd te zijn over zulk een onverwachte -wijziging in den ziektevorm van de waardige vrouw. De nacht beloofde zoo rustig mogelijk, -althans niet minder te zijn dan de toestand gedurende den dag. Alles voorspelde zulks. -</p> -<p>Het was zoo, dat viel niet te ontkennen. Maar het was de laatste flikkering van de -wegstervende levensvlam. Op het punt van te overlijden, voelde mevrouw Toronthal eene -geestkracht in zich herleven, die men onmogelijk van zoo’n uitgeput lichaam verwachten -kon. De reden daarvan was, dat, na hare rekening met God afgesloten te hebben, zij -een besluit genomen had en slechts de gelegenheid <span class="pageNum" id="pb116">[<a href="#pb116">116</a>]</span>afwachtte, om daaraan, als het haar mogelijk was, uitvoering te geven. -</p> -<p>Nu zij zich zoo wel bevond, verlangde zij dat het jonge meisje dien nacht gedurende -eenige uren rust zou nemen. Wat Sava er ook tegen inbracht, zij moest hare moeder -gehoorzamen, nu deze daar zoo uitdrukkelijk op stond. -</p> -<p>Sava begaf zich tegen elf uren des avonds naar hare kamer en mevrouw Toronthal bleef -alleen in haar vertrek. Allen sliepen in de groote ruime woning, waarin die stilte -toen heerschte, welke men terecht de „stilte des doods” genoemd heeft. -</p> -<p>Toen stond mevrouw Toronthal op, en diezelfde zieke, die iedereen meende, dat zij -door zwakte en uitputting onbekwaam zoude zijn om ook maar de geringste beweging uit -te voeren, ontwikkelde thans genoegzame kracht, om zich te kleeden en plaats te nemen -aan eene kleine dames-schrijflessenaar, die in een hoek van het vertrek stond. -</p> -<p>Daar nam zij een vel postpapier en schreef daarop met bevende hand slechts weinige -regels, die zij daarna onderteekende. Vervolgens stak zij dien brief in eene enveloppe, -welke zij verzegelde en waarop zij het navolgende adres schreef: -</p> -<blockquote> -<p class="first address">„Mevrouw Bathory -<br>Marinella-straat, in de voorstad Stradona, -<br>Ragusa.”</p> -</blockquote><p> -</p> -<p>In weerwil van de vermoeidheid, die zij voelde dat haar aangreep, en door dien arbeid -veroorzaakt was, stond mevrouw Toronthal op, opende de deur van hare kamer, daalde -langs de groote trap af, stak de binnenplaats der woning over, deed niet zonder moeite -de kleine deur open, welke toegang naar buiten verleende en bevond zich eindelijk -in de Stradona-laan. -</p> -<p>Maar dat geheele kwartier der Stradona was somber en eenzaam in dit uur, want het -was voorzeker meer dan middernacht. Niets werd er vernomen, alleen heel in de verte -het wegstervend geluid van een rijtuig. -</p> -<p>Mevrouw Toronthal sleepte zich met wankelende schreden de stoep op en volgde die ongeveer -veertig passen, terwijl zij tegen de huisgevels leunde, bleef voor een brievenbus -stilstaan, liet haren brief daarin glijden en keerde toen naar hare woning terug. -</p> -<p>Maar al de kracht, die zij bijeenverzameld had, om die laatste handeling van haren -wil ten uitvoer te leggen, was thans uitgeput. Zij viel bewegingloos neer op den drempel -van de koetspoort harer woning. -</p> -<p>Daar werd zij een uur later door eenige voorbijgangers gevonden. Haastig kwamen Silas -Toronthal en Sava op het geklop naar buiten, <span class="pageNum" id="pb117">[<a href="#pb117">117</a>]</span>om haar te herkennen. Vandaar werd zij, zonder dat zij bij kennis gekomen was, naar -haar vertrek gedragen. De arme Sava was wanhopend. -</p> -<p>Daags daarna verhaalde Silas Toronthal alles wat er gebeurd was, aan Sarcany. Geen -van beiden konden evenwel gissen, dat mevrouw Toronthal dien nacht een schrijven in -de brievenbus van de Stradona-laan was gaan werpen. -</p> -<p>Maar waarom had zij hare woning verlaten? Wat zou zij buiten te verrichten hebben -gehad? -</p> -<p>Dat konden zij natuurlijk niet verklaren en dat was voor hen eene wezenlijke bron -van onrust. -</p> -<p>De zieke kwijnde nog gedurende vier en twintig uren. Zij gaf geen ander teeken van -leven meer dan enkele zenuwachtige trekkingen, als laatste inspanning van de ziel, -die op het punt stond het gesloopte lichaam te verlaten. Sava had hare hand gegrepen, -alsof zij haar in het leven had willen terughouden. Och! zij zou zich na dat sterfgeval -zoo verlaten in dit tranendal gevoelen! De mond harer moeder bleef evenwel stom, hare -lippen bleven gesloten. De naam van Bathory werd niet meer door de stervende uitgesproken. -Ongetwijfeld was haar geweten, na hare volbrachte daad, gerustgesteld en had mevrouw -Toronthal niets meer te vragen en geene vergiffenis meer te verwerven. -</p> -<p>Den volgenden nacht maakte de stervende vrouw tegen drie uur des morgens eene beweging, -terwijl Sava alleen bij haar in het vertrek was. Hare hand raakte daarbij die van -het jonge meisje aan. -</p> -<p>Bij die aanraking opende zij ten halve hare oogen, die zij gesloten had. Daarna richtte -zich haar blik naar Sava. Die blik was zoo vragend, dat Sava zich daarin niet kon -vergissen. De stervende wilde haar iets zeggen. -</p> -<p>„Moeder?” -</p> -<p>Het oog der stervende schitterde. -</p> -<p>„Moeder.… moeder, zeg, wat verlangt ge?” -</p> -<p>Mevrouw Toronthal wenkte als het ware met de oogen. Zij knipte althans herhaaldelijk -met de oogleden. -</p> -<p>„Wilt ge spreken?” -</p> -<p>„Ja,” antwoordde mevrouw Toronthal duidelijk verstaanbaar met de oogen. -</p> -<p>„Ik luister, moeder.” -</p> -<p>Sava bukte zich over het boveneinde van het bed. -</p> -<p>„Is het zoo goed, moeder? Zeg, is het zoo goed?” -</p> -<p>De stervende gaf een teeken om nog nader te treden. Nog en nog nader, wenkte haar -oog. -</p> -<p>„Zoo dan, moeder?” -</p> -<p>En Sava lei haar hoofd naast dat harer moeder op het kussen. -<span class="pageNum" id="pb118">[<a href="#pb118">118</a>]</span></p> -<p>„Ja,” knikte de stervende. -</p> -<p>„Ik luister, moeder,” herhaalde het jonge meisje. -</p> -<p>„Kindlief, ik ga sterven!.…” -</p> -<p>„Moeder!.… moeder!.…” -</p> -<p>„Stil, kind;.… ik ga sterven! Dat moet u niet ontstellen. Wij allen moeten vroeg of -laat sterven!.…” -</p> -<p>„Moeder!” kreet Sava met een verscheurenden snik. „Gij.… gij vergist u voorzeker.…” -</p> -<p>„Zachter!.…” mompelde mevrouw Toronthal, „veel zachter!.. Dat niemand ons hoore!” -</p> -<p>„O, niemand hoort ons, moeder! Niemand kan ons hooren. Allen slapen thans in dit huis.” -</p> -<p>De zieke spande zich zichtbaar in. Zij snakte naar adem. -</p> -<p>„Sava,” zei zij, „ik moet u vergiffenis vragen.…” -</p> -<p>„Moeder!” -</p> -<p>„Vergiffenis vragen voor het leed, dat ik u berokkend heb.… voor het kwaad, dat ik -den moed niet gehad heb te verhinderen!” -</p> -<p>„Gij moeder! Gij!” -</p> -<p>„O, vergeving, Sava!” -</p> -<p>„Gij moeder!.… Gij mij leed berokkend?.… Hoe zou dat mogelijk zijn? O.… het is de -koorts.…” -</p> -<p>De zieke schudde het hoofd. -</p> -<p>„Vergeving!.…” prevelde zij. -</p> -<p>„Gij mij vergeving vragen?” -</p> -<p>„Geef mij een laatsten kus, Sava!.…” -</p> -<p>Het meisje omhelsde hare moeder. Deze ging snikkend voort: -</p> -<p>„Ja,.… de laatste!.… Die kus is voor mij het bewijs, dat gij mij vergeeft!” -</p> -<p>Het meisje drukte andermaal zacht hare lippen op het voorhoofd der stervende. -</p> -<p>„Wees gerust!” stamelde zij. -</p> -<p>Deze had nog de kracht om den arm om den hals van Sava te slaan. Daarop richtte zij -zich overeind, keek haar met een schrikkelijke strakheid aan. De oogen waren reeds -verglaasd. -</p> -<p>„Sava!.…<span class="corr" id="xd31e2593" title="Niet in bron">”</span> zeide zij, „Sava, hoort gij mij?” -</p> -<p>„Ja, dierbare moeder!” -</p> -<p>„Sava.… ge zijt de dochter niet van Silas Toronthal, gij zijt mijne dochter niet!.… -Uw vader is.…” -</p> -<p>Zij kon niet eindigen. Een zenuwtrilling wierp haar uit Sava’s armen, terwijl hare -ziel met de laatst uitgesproken woorden aan hare lippen ontvlood. -</p> -<p>Het jonge meisje bukte zich over de doode!.… Zij poogde hulp aan te brengen!.… Zij -poogde met alle middelen, die haar ten dienste stonden, het leven terug te roepen<span class="corr" id="xd31e2601" title="Bron: ..">.…</span> Alles was vruchteloos. -<span class="pageNum" id="pb119">[<a href="#pb119">119</a>]</span></p> -<p>Toen schelde zij, toen riep zij. Men kwam nu van alle kanten aanloopen. Silas Toronthal -was een der eersten in het vertrek zijner echtgenoote verschenen. -</p> -<p>Toen Sava hem ontwaarde, werd zij door zoo’n gevoel van afkeer bevangen, dat zij voor -dien man terugdeinsde als voor een vergiftig dier. O, zij had thans het recht om hem -te verachten, hem te haten; want hij was haar vader niet! De doode had het gezegd -en men sterft niet met eene onwaarheid op de lippen. Daarvan was zij overtuigd, dat -gevoelde zij. -</p> -<p>Sava ontvluchtte daarna dat vertrek, verschrikt en ontsteld over hetgeen de ongelukkige -vrouw haar medegedeeld had, die haar als hare eigene dochter gekoesterd en liefgehad -had. -</p> -<p>Maar eigenlijk was zij nog meer verschrikt over hetgeen de stervende haar niet had -kunnen zeggen! -</p> -<p>Den derden dag na het overlijden had de lijkdienst en de begrafenisplechtigheid plaats, -die met de meeste uiterlijke pracht geleid werden. De menigte van vrienden en bekenden, -die ieder rijk man bezit, omringden den vermogenden bankier bij die gelegenheid. -</p> -<p>Naast hem stapte Sarcany, die zoo door zijne tegenwoordigheid eene soort bevestiging -verleende aan de meening, dat niets omtrent de huwelijksplannen gewijzigd was, die -hem in de familie Toronthal moesten brengen. Dat was en bleef inderdaad zijne hoop; -maar zou die ooit verwezenlijkt worden, dan moesten toch nog zeer vele moeielijkheden -te boven gekomen worden. -</p> -<p>Sarcany dacht evenwel, dat de omstandigheden niet anders dan gunstig konden zijn tot -volvoering zijner plannen, daar zij Sava veel meer aan zijne genade of beter aan zijne -willekeur overleverden. -</p> -<p>Intusschen zou de vertraging, door de ziekte van mevrouw Toronthal veroorzaakt, door -haar overlijden verlengd worden. Gedurende den rouwtijd der familie kon er van een -huwelijk geen sprake zijn. De welvoegelijkheid eischte, dat minstens verscheidene -maanden na de begrafenis moesten voorbijsnellen. -</p> -<p>Natuurlijk kon dat niet anders dan Sarcany, die gehaast was om zijn doel te bereiken, -teleurstellen en verbitteren. Maar wat er aan te doen? Hij was gedwongen de gebruiken -te eerbiedigen, hoewel dat niet geschiedde, zonder dat er levendige woordenwisselingen -tusschen hem en Silas Toronthal plaats hadden. En die woordenwisselingen eindigden -steeds met dien volzin, die door den bankier tot vervelens toe herhaald werd: -</p> -<p>„Ik wil en vermag in deze omstandigheden niets te doen; daarenboven, wanneer dat huwelijk -maar binnen vijf maanden voltrokken wordt, dan bestaat er hoegenaamd geen reden om -u ongerust te maken!” -<span class="pageNum" id="pb120">[<a href="#pb120">120</a>]</span></p> -<p>Klaarblijkelijk begrepen die twee personen elkander volkomen. Een misverstand tusschen -hen scheen niet mogelijk. -</p> -<p>Maar hoewel Sarcany die aangevoerde reden moest toegeven, zoo kon hij niet nalaten -eenige verbittering te laten blijken, die soms de heftigste tooneelen veroorzaakte. -</p> -<p>Beiden waren daarenboven niet geheel en al zonder ongerustheid, sedert de onverklaarbare -handeling van mevrouw Toronthal, daags voor haren dood. En zelfs rees de gedachte -bij Sarcany op, dat de stervende wellicht een brief in de bus had willen werpen, een -brief, waarvan zij de bestemming had willen geheim houden. -</p> -<p>Ja, dat was mogelijk! -</p> -<p>Ook de bankier, wien Sarcany dat denkbeeld mededeelde, kon dat vermoeden niet afdoende -tegenspreken en begon er zelfs aan te gelooven. -</p> -<p>„Wanneer dat zoo is,” herhaalde Sarcany voortdurend, „dan is die brief eene onophoudelijke -en ernstige bedreiging voor ons. Uwe vrouw heeft steeds de partij van Sava gekozen, -met haar geheuld en tegen mij gestookt. Is dat zoo niet? Zij beschermde zelfs mijn -medeminnaar, en wie weet of zij niet, op het punt van te sterven, eene geestkracht -ontwikkeld heeft, waartoe wij haar niet meer in staat achtten, om ons aan onze vijanden -te verraden.” -</p> -<p>„Zoudt ge denken?” vroeg Silas Toronthal ontzet. „Dat komt mij schier onmogelijk voor.” -</p> -<p>„Zoo is mijne meening,” ging Sarcany voort. „En in dat geval, zou het dan niet zaak -zijn, om onze vijanden voor te zijn?” -</p> -<p>„Hen voor te zijn?” -</p> -<p>„Om de stad te verlaten, waar gij en ik meer te verliezen dan te winnen hebben?” -</p> -<p>„Als er eene bedreiging voor ons in dien brief opgesloten lag,” antwoordde Silas Toronthal, -„dan zouden wij van die bedreiging reeds eenige dagen later iets bemerkt hebben, en -tot nu toe, dat moet gij erkennen, is aan onzen toestand niets veranderd!” -</p> -<p>Sarcany kon op die bewijsvoering niets antwoorden. Wanneer de brief van mevrouw Toronthal -inderdaad betrekking had op hunne plannen voor de toekomst, dan had hij nog geen gevolg -gehad; zoodat aan een op handen zijnd vertrek nog niet gedacht behoefde te worden. -Als het gevaar zoude opdoemen, zou de tijd tot handelen daar zijn. -</p> -<p>Zoo gebeurde het, evenwel geheel anders, dan die twee het hadden kunnen gissen, en -wel ongeveer veertien dagen na het overlijden van mevrouw Toronthal. -</p> -<div class="figure p121width"><img src="images/p121.jpg" alt="Wie zou geene bewondering gevoeld hebben, bij het zien van hetgeen die kleine volksplanting geworden was. (Bladz. 132.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">Wie zou geene bewondering gevoeld hebben, bij het zien van hetgeen die kleine volksplanting -geworden was. (<span class="corr" id="xd31e2636" title="Bron: Bldz.">Bladz.</span> 132.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Na den dood harer moeder, had Sava zich steeds afgezonderd gehouden. Zij had hare -kamers zelfs niet verlaten. Men zag haar ook niet op de uren der maaltijden. De bankier -gevoelde zich onthutst, <span class="pageNum" id="pb122">[<a href="#pb122">122</a>]</span>bekommerd in hare nabijheid en zocht volstrekt niet alleen met haar te zijn; want -dan zou hij zich verlegen gevoeld hebben. Hij liet haar dus vrij om te handelen, zooals -zij verkoos, en bewoonde voor zijn persoon een ander gedeelte van de groote woning. -</p> -<p>Meer dan eens had <span class="corr" id="xd31e2646" title="Bron: Sarany">Sarcany</span> die handelwijze van Silas Toronthal grof en onbehouwen afgekeurd. Hij meende dat -de bankier zich zoo niet door de omstandigheden moest laten beheerschen<span class="corr" id="xd31e2649" title="Bron: ,">.</span> Ten gevolge van dien staat van zaken had hij volstrekt geene gelegenheid meer om -het jonge meisje te ontmoeten. Dat strookte evenwel niet met zijne verdere plannen. -Hij had dan ook eene levendige woordewisseling daarover met den bankier. Hoewel er -geen sprake kon zijn van eene huwelijksplechtigheid gedurende de eerste maanden van -den rouwtijd, wilde hij niet, dat Sava zich met het denkbeeld kon vereenzelvigen, -dat haar vader en hij van die vereeniging zouden afgezien hebben. -</p> -<p>Eindelijk sprak Sarcany op zoo’n gebiedenden toon, en met zulk een nadruk, dat Silas -Toronthal Sava op den 16<sup>den</sup> Augustus liet verwittigen, dat hij haar dienzelfden avond wenschte te spreken. Daar -hij haar liet weten, dat Sarcany verlangde bij dat gesprek tegenwoordig te zijn, verwachtte -hij een weigerend antwoord. Dat gebeurde evenwel niet. Sava liet den bankier weten, -dat zij zich ter zijner beschikking stelde. -</p> -<p>Toen de avond gevallen was, wachtten Silas Toronthal en Sarcany met ongeduld het jonge -meisje in het groote salon. Eerstbedoelde was vast besloten zich niet bij den neus -<span class="corr" id="xd31e2659" title="Bron: telaten">te laten</span> rondleiden, daar hij alle rechten voor zich had, die hij aan de vaderlijke macht -ontleende. De tweede nam zich voor, bedaard en kalm, ja ingetogen te zijn. Hij wilde -veel meer luisteren dan spreken, en zou vooral trachten, de geheime gedachten van -het jonge meisje te weten te komen. Hij vreesde steeds, dat zij beter op de hoogte -van zekere zaken was dan wel vermoed werd. -</p> -<p>Sava trad op het vastgestelde uur de zaal binnen. Sarcany stond eerbiedig van zijn -stoel op, toen zij verscheen; maar het jonge meisje beantwoordde den groet, dien hij -zoo bevallig mogelijk bracht, zelfs met geen eenvoudigen hoofdknik. -</p> -<p>Zij scheen hem niet gezien te hebben, of beter, zij scheen hem niet te willen zien. -</p> -<p>Met een gebaar wees Silas Toronthal Sava een stoel aan, waarop zij plaats nam. Daar -nu, koud en ijzig, met het gelaat nog witter dan het kraagje, dat op haar rouwgewaad -scherp afstak, wachtte zij, totdat eene vraag tot haar gericht zoude worden. Dat wachten -duurde een poos. -</p> -<p>„Sava,” begon eindelijk de bankier, „ik heb uwe smart over het overlijden uwer moeder -geëerbiedigd, en ik heb u in uwe eenzaamheid <span class="pageNum" id="pb123">[<a href="#pb123">123</a>]</span>niet willen storen. Maar in weerwil en zelfs ten gevolge van die droevige gebeurtenissen, -bevinden wij ons in de noodzakelijkheid eenige zaken, die geen uitstel gedoogen, te -moeten behandelen.… Hoewel gij uwe meerderjarigheid nog niet bereikt hebt, zal het -toch goed zijn.…” -</p> -<p>De bankier aarzelde hier. Sava keek hem met strakken blik aan, maar sprak geen woord. -Sarcany gaf hem een teeken. -</p> -<p>„Zal het toch goed zijn,” ging Silas Toronthal voort, „dat gij weet, hoe groot uw -deel is in de erfenis van.…” -</p> -<p>„Als hier slechts kwestie is van een vermogen,” antwoordde Sava, „dan valt er niet -veel te praten, dan kan het onderhoud zeer bekort worden. Ik meen, dat ik daar niets -mede te maken heb.” -</p> -<p>Beide mannen keken haar met verbaasden blik aan. Zoo’n geestkracht waren zij van het -jonge meisje niet gewoon. -</p> -<p>„Hoe zoo?” vroeg Silas Toronthal beteuterd en geheel en al uit het veld geslagen. -</p> -<p>„Ik wensch volstrekt geen aanspraak te maken op de erfenis, waarvan gij spreekt,” -antwoordde Sava. -</p> -<p>Sarcany maakte eene beweging, die van zijn kant als eene heftige teleurstelling kon -gelden; maar ook wellicht op eene verbazing kon duiden, die niet van ongerustheid -ontbloot was. -</p> -<p>„Ik denk Sava,” hernam Silas Toronthal, „dat gij de beteekenis mijner woorden niet -goed gevat hebt.” -</p> -<p>„Ik heb haar zeer goed begrepen,” zei het jonge meisje. -</p> -<p>„Of gij het wilt of niet,” ging de bankier voort, „gij zijt de erfgename van mevrouw -Toronthal, uwe moeder.” -</p> -<p>„Dat is de vraag nog.” -</p> -<p>„En de wet zal mij verplichten.…” -</p> -<p>„Tot wat?” vroeg Sava. -</p> -<p>„Om u rekening en verantwoording af te leggen, wanneer gij meerderjarig zult zijn -geworden.…” -</p> -<p>„Tenzij ik van de erfenis afstand doe,” antwoordde het jonge meisje bedaard en kalm. -</p> -<p>„Waarom zoudt gij dat doen?” vroeg Silas Toronthal. -</p> -<p>„Ja, waarom?” vroeg Sarcany. -</p> -<p>„Omdat ik er ongetwijfeld geen recht op heb,” was het trotsche antwoord op die vraag. -</p> -<p>De bankier sprong uit zijn leuningstoel omhoog. -</p> -<p>Nimmer had hij dat antwoord verwacht! Neen, nimmer! Eene huivering voer hem door de -leden. -</p> -<p>Sarcany sprak geen woord. Volgens hem speelde Sava eene rol en hij trachtte eenvoudig -een helderen blik in hare bedoelingen te verkrijgen. -</p> -<p>„Ik begrijp niet,” hernam Silas Toronthal, die door de koele <span class="pageNum" id="pb124">[<a href="#pb124">124</a>]</span>antwoorden van het jonge meisje ongeduldig werd, „ik begrijp niet wat die woorden -beteekenen moeten, en kan ook niet gissen, wie ze u ingeblazen heeft. Ik ben bovendien -niet hier gekomen, om rechtskwestiën en jurisprudentie-zaken te behandelen.” -</p> -<p>„Wat is dan de reden van uwe komst?” vroeg Sava. „Waarom hebt gij mij dan hier ontboden?” -</p> -<p>„Dat zult gij wel hooren, als ge maar geduld hebt. Gij staat onder mijne voogdijschap -en gij hebt geen recht, om te weigeren die erfenis te aanvaarden!” -</p> -<p>„Niet, dat zullen we zien!” sprak Sava kortaf. -</p> -<p>„Neen, gij hebt niets <span class="corr" id="xd31e2702" title="Bron: ander">anders</span> te doen, dan u naar den wil van uw vader te schikken, u te buigen voor het gezag -dat gij wel erkennen zult.” -</p> -<p>„Wie weet?.… Misschien!” antwoordde Sava met ernstige en vast besloten stem. „Wie -weet?.… Misschien!” -</p> -<p>„Waarlijk,” riep Silas Toronthal uit, die zijne koelbloedigheid geheel en al verloor. -</p> -<p>„Waarlijk, wat?” vroeg het jonge meisje. -</p> -<p>„Gij praat drie jaren te vroeg, Sava, dat schijnt gij geheel en al uit het oog te -verliezen.” -</p> -<p>„Dat zal te bezien staan.” -</p> -<p>„Wanneer gij uwe meerderjarigheid zult bereikt hebben, dan zult ge kunnen doen met -uw vermogen, wat gij verkiest. Tot dat tijdstip zijn uwe belangen mij toevertrouwd. -En ik zal die belangen behartigen, zooals ik dat goed zal vinden.” -</p> -<p>„Het zij zoo!” antwoordde Sava kalm, hoewel niet veel gelatenheid in hare stem en -houding doorstraalde. -</p> -<p>„Wat beteekent dat: het zij zoo?” vroeg Silas Toronthal. -</p> -<p>„Dat ik zal wachten?” -</p> -<p>„En waarop wilt ge wachten?” hernam de bankier ongeduldig, nieuwsgierig en vrij vertoornd. -</p> -<p>„Wel, zooals ge zegt, totdat ik mijne meerderjarigheid bereikt zal hebben. De raad -is goed. Ik zal hem volgen.” -</p> -<p>„Jawel, maar intusschen vergeet ge ongetwijfeld, dat de toestanden gaan veranderen, -zoodra de welvoegelijkheid zulks zal gedoogen! Gij hebt te minder recht om zoo luchtig -over uw vermogen te denken, daar gij niet meer alleen betrokken zijt in de zaak.…” -</p> -<p>„Ja!.… de zaak!.… goed uitgedrukt: de handelszaak!” antwoordde Sava met diepe minachting. -</p> -<p>„Zijt overtuigd, mejuffrouw.…” meende Sarcany te moeten zeggen, wien dat woord, hetwelk -met de meest kwetsende bedoeling uitgesproken was, vooral trof, „weest overtuigd dat -eervolle gevoelens.…” -</p> -<p>Sava’s houding duidde aan, dat zij zelfs niet naar hem hoorde en <span class="pageNum" id="pb125">[<a href="#pb125">125</a>]</span>keek alleen den bankier onophoudelijk aan, die haar met vergramde stem toevoegde: -</p> -<p>„Neen, niet meer alleen; omdat de dood uwer moeder aan onze plannen niets veranderd -heeft.” -</p> -<p>„Welke plannen?” vroeg het jonge meisje, alsof zij waarlijk van niets af wist. -</p> -<p>„De huwelijksplannen!” -</p> -<p>„Welke huwelijksplannen?” -</p> -<p>„De huwelijksplannen, die gij veinst vergeten te hebben en die mijnheer Sarcany tot -mijn schoonzoon zullen maken.” -</p> -<p>„Zijt gij wel zeker dat mijnheer Sarcany door dat huwelijk uw schoonzoon worden zou?” -</p> -<p>De bedoeling was thans zoo bepaald, zoo op den man af, dat Silas Toronthal ditmaal -opsprong, ten einde naar buiten te snellen, zoo zeer gevoelde hij behoefte om zijne -ontsteltenis te verbergen. Maar Sarcany weerhield hem met een gebaar. Deze wilde ten -einde toe voortgaan; hij wilde volstrekt weten waaraan zich te houden. -</p> -<p>„Luister, vader; want het is voor de laatste maal, dat ik u dien naam geef,” zei toen -het jonge meisje en ging met nadruk voort, -</p> -<p>„Het is niet voor mijn persoon, dat mijnheer Sarcany mij wil huwen; hij beoogt slechts -dat vermogen, hetwelk ik niet meer hebben wil. Hoe groot zijne schaamteloosheid ook -zij, dat zal hij wel niet ontkennen! Evenwel, daar men mij herinnerd heeft, dat ik -vroeger mijne toestemming tot dat huwelijk gegeven heb, zal mijn antwoord thans gemakkelijk -zijn.….” -</p> -<p>Sava zweeg een oogenblik als om hare gedachte te verzamelen. Daarna vervolgde zij: -</p> -<p>„Ja, ik meende mij te moeten opofferen, toen ik nog gelooven kon, dat de eer mijns -vaders in die zaak gemengd was.… Maar, gij weet het zeer goed, dat mijn vader met -dien geheelen hatelijken zwendel niets gemeens heeft. Wilt gij dus mijnheer Sarcany -verrijken, geef hem dan uw vermogen!.… Dat is alles wat hij vraagt … Hij verlangt -niets meer.” -</p> -<p>Het jonge meisje was bij die laatste woorden opgestaan en richtte hare schreden naar -de deur. -</p> -<p>„Sava,” riep toen Silas Toronthal verwoed uit, terwijl hij zich voor haar plaatste. -</p> -<p>„Wat wilt ge nog meer van mij?” vroeg zij trotsch en afgemeten. „Zeg, wat wilt ge -nog meer?” -</p> -<p>„Sava,” vervolgde de opgewonden bankier, „er heerscht in uwe woorden zoo weinig verband, -dat ik ze volstrekt niet begrijp, dat.… gij ze ongetwijfeld zelf niet begrijpt.…” -</p> -<p>„O, wees gerust.…” -</p> -<p>„Ik stel mij waarachtig de vraag, of de dood uwer moeder.…” -<span class="pageNum" id="pb126">[<a href="#pb126">126</a>]</span></p> -<p>„Mijner moeder!.… Ja, het was inderdaad eene moeder voor mij!.… Mijne moeder volgens -het hart!” mompelde het jonge meisje. -</p> -<p>„.… Of de droefheid over dat overlijden uw verstand niet geschokt heeft,” vervolgde -Silas Toronthal, die in zoo’n staat van opgewondenheid verkeerde, dat hij niets of -niemand anders meer hoorde. „Ja, zeker, als gij niet krankzinnig zijt.…” -</p> -<p>„Krankzinnig!” -</p> -<p>„Ja, krankzinnig!” -</p> -<p>„Dat zoudt ge wellicht wenschen!” hernam Sava opgewonden, terwijl zij op den bankier -toetrad. -</p> -<p>„Om het even, wat ik besloten heb, moet geschieden!” antwoordde deze niet minder verbolgen. -</p> -<p>„Zoo bout!” -</p> -<p>„Ja, zoo bout, en eer wij zes maanden verder zijn, zult gij de echtgenoote van Sarcany -wezen!” -</p> -<p>„Dat nooit!” -</p> -<p>„Nooit? Herhaal dat woord nog eens! Dan zullen wij zien!” -</p> -<p>„Nooit!” -</p> -<p>„Ik zal u wel weten te noodzaken!” -</p> -<p>„Dat’s gauw genoeg gezegd, echter minder spoedig volvoerd, hoort ge?” -</p> -<p>„Dat zult ge wel ondervinden. Gehoorzamen zult gij mij, als ik beveel!” -</p> -<p>„Maar aan welk recht ontleent gij dan toch de macht, om mij te bevelen?” vroeg Sava, -die daarbij een gebaar van verontwaardiging niet kon onderdrukken. „Zeg, aan welk -recht?” -</p> -<p>„Aan mijn recht als vader!” bulderde Silas Toronthal, buiten zich zelven van woede. -</p> -<p>„Gij.… gij, mijnheer?” -</p> -<p>„Ja, ik! Ik, uw vader! Verstaat ge, Sava?” -</p> -<p>„Gij zijt mijn vader niet!” -</p> -<p>„Sava!” -</p> -<p>„En ik heet niet Sava Toronthal!” -</p> -<p>Bij deze laatste woorden deinsde de bankier, die geen antwoord wist te vinden, ontsteld -achteruit. -</p> -<p>„Neen, gij zijt mijn vader niet!” herhaalde het jonge meisje op nog meer nadrukkelijken -toon. -</p> -<p>„Sava!” -</p> -<p>„En ik ben uwe dochter niet!” sprak het jonge meisje, die nu zonder het hoofd naar -den rampzalige om te wenden, de zaal verliet om naar hare kamer terug te keeren. -</p> -<p>Sarcany had gedurende dat geheele gesprek bijna niet gesproken. Niet anders dan om -met een enkel woord te trachten tegen de beschuldiging <span class="pageNum" id="pb127">[<a href="#pb127">127</a>]</span>van hebzucht te protesteeren. Maar hij had Sava nauwkeurig gadegeslagen en was niets -verwonderd over hetgeen hij vernomen had, ook niet over de wijze, waarop dat onderhoud -geëindigd was. Dat had hij wel geraden en dat had hij kunnen voorspellen. Wat hij -vreesde, was gebeurd. Sava wist, dat zij door geen band van bloedverwantschap aan -de familie Toronthal verbonden was. En dit was, zoo als hij bekennen moest, hachelijk -genoeg. -</p> -<p>Wat den bankier aangaat, die was te meer door dien onverwachten <span class="corr" id="xd31e2778" title="Bron: knodsslag">knotsslag</span> vernietigd, daar hij hem niet had zien aankomen en dus geen zelfbeheersching in die -omstandigheid had kunnen uitoefenen. -</p> -<p>Sarcany wachtte een oogenblik, alsof hij zijne gedachten bijeen verzamelen wilde. -Toen nam hij het woord en met zijne gewone scherpzinnigheid en nauwkeurigheid, begrensde -hij den toestand. -</p> -<p>Silas Toronthal kon niet anders doen dan te luisteren. Hij vermocht zijne gevoelens -niet anders te uiten dan door slechts toestemmend te knikken, zoo zeer schenen de -beweringen van zijn vroegeren medeplichtige door eene onverbiddelijke logica gekenmerkt -te zijn. -</p> -<p>„Gij moet er niet meer op rekenen,” sprak deze, „dat Sava ooit, goedschiks ten minste, -hare toestemming tot dat huwelijk geven zal. Maar.… ter wille van de redenen, die -wij beiden genoegzaam kennen, is het meer dan ooit noodig, dat dit huwelijk tot stand -komt. Wat weet zij van ons misdadig verleden? Ik geloof niets; want in het tegenovergestelde -geval<span id="xd31e2785"></span> zou zij het thans wel in hare hartstochtelijkheid uitgekraamd hebben. Wat zij weet, -is dat zij uwe dochter niet is.… en dat is alles!.… Kent zij haren vader? Ook dat -niet!.… Want, let op, dat zou de eerste naam geweest zijn, dien zij ons naar het hoofd -zou geslingerd hebben! Dat is voor mij ontwijfelbaar. Draagt zij reeds lang kennis -van haren toestand tegenover u? Wie weet? Maar ik geloof het niet. Voor mij is het -zeer waarschijnlijk, dat mevrouw Toronthal haar dat op haar doodbed medegedeeld heeft,.… -maar wat mij niet minder zeker voorkomt, dat is, dat de stervende vrouw Sava niet -meer heeft willen onderrichten dan noodig was, om haar het recht te verleenen gehoorzaamheid -te weigeren aan den man, die haar vader niet is, maar dien zij tot heden als zoodanig -beschouwd heeft. Zie, dat is mijne meening. Maar wat zegt gij er van?” -</p> -<p>Silas Toronthal zat daar stil en wezenloos en had de redeneering van Sarcany slechts -van tijd tot tijd met een lichten hoofdknik beaamd. Nu weet de lezer, dat Sarcany -zich niet vergiste, noch omtrent de wijze, waarop het jonge meisje nopens die aangelegenheid -onderricht was geworden, noch omtrent het tijdperk, sedert zij die zaken wist, noch -eindelijk omtrent het gedeelte van het geheim nopens hare geboorte, hetwelk haar slechts -onvolledig medegedeeld was. -<span class="pageNum" id="pb128">[<a href="#pb128">128</a>]</span></p> -<p>„Kunnen wij daaruit nu gevolgtrekkingen opmaken?” vervolgde Sarcany. „Hoe weinig Sava -ook af weet omtrent de aangelegenheden, die haar raken, en hoewel zij geheel en al -onkundig is omtrent ons verleden, zoo worden wij toch beiden ten ernstigste bedreigd, -gij in den eervollen toestand, waarin gij u te Ragusa als eerste bankier bevindt; -ik in de onmetelijke belangen, die dat huwelijk voor mij vertegenwoordigt, en waarvan -ik volstrekt niet wil afzien. Dat zult ge begrijpen, hoop ik. Dus wij moeten nu uitmaken, -wat er gedaan moet worden en dat wel zoo spoedig mogelijk. Ziehier mijne meening: -Wij, gij en ik, moeten Ragusa verlaten en dat binnen <span class="corr" id="xd31e2793" title="Bron: dan">den</span> kortst mogelijken tijd. Wij moeten Sava medevoeren, voor dat zij tijd heeft om iemand -te zien of te spreken. Dat verhuizen moet liever heden dan morgen geschieden; en dan, -luister goed, moeten wij niet in deze stad terugkeeren dan nadat het huwelijk gesloten -zal zijn, dat wil zeggen wanneer Sava, doordat zij mijne echtgenoote zal zijn, er -alle belang bij zal hebben, om te zwijgen. Wanneer wij maar eenmaal buiten ’s lands -zullen zijn, dan zal zij zoo volkomen aan iederen vreemden invloed onttrokken kunnen -worden, dat wij niets van haar te vreezen zullen hebben. Wat de kwestie betreft, om -haar te noodzaken hare toestemming tot dat huwelijk te geven en dat nog wel <span class="corr" id="xd31e2796" title="Bron: onmiddelijk">onmiddellijk</span> na den rouwtijd, door de welvoegelijkheid geboden, evenwel binnen den tijd, die mij -de verwachte voordeelen kan verzekeren, dat is uitsluitend mijne zaak. En dat God -mij eeuwig straffe, wanneer ik niet slaag!” -</p> -<p>Silas Toronthal moest toegeven, dat de toestand werkelijk bestond, zooals hij door -Sarcany zoo even geschetst was. Hij dacht er dan ook niet aan, om tegenstribbelingen -te maken. Hij werd al meer en meer door zijn medeplichtige beheerscht en kon niet -anders meer handelen dan die wel wilde gedoogen. -</p> -<p>Waarom zou hij ook anders handelen? -</p> -<p>Ter wille van dat jonge meisje, aan wie hij steeds een onoverwinnelijken afkeer ingeboezemd -had, en voor wien zijn hart nimmer eenig gevoel gekoesterd had? Zoo iets kon toch -in ernst bij hem niet opkomen! -</p> -<p>Dien avond werd dan ook stellig overeengekomen, dat het door Sarcany ontworpen plan -ten uitvoer gelegd zoude worden, vóórdat Sava de woning in de Stradona-laan zou kunnen -verlaten. -</p> -<p>Daarna scheidden Silas Toronthal en Sarcany. Het was voor alle partijen een belangrijke -avond geweest. -</p> -<p>Dat zij geen ongelijk hadden <span class="corr" id="xd31e2806" title="Bron: on">om</span> zich zoo te haasten, zal de lezer weldra bemerken. -</p> -<div class="figure p129width"><img src="images/p129.jpg" alt="Dienzelfden avond had het vertrek reeds plaats. (Bladz. 141.)" width="505" height="720"><p class="figureHead">Dienzelfden avond had het vertrek reeds plaats. (Bladz. 141.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Inderdaad den tweeden dag na het voorgevallene, verliet mevrouw Bathory, vergezeld -van den ouden Borik, het dorp Vinticello <span class="pageNum" id="pb130">[<a href="#pb130">130</a>]</span>en keerde voor den eersten keer sedert het overlijden van haren zoon Piet, in het -huis van de Marinella-straat weer. Zij had besloten om die woning, alsook de stad, -die voor haar zoo vol hartverscheurende herinneringen was, te verlaten, en was gekomen -om hare toebereidselen tot haar vertrek te treffen. -</p> -<p>Toen Borik de deur geopend had, vond hij een brief, die gedurende hunne afwezigheid -in de bus, in de deur aangebracht, geworpen was. -</p> -<p>Dat was de brief, dien mevrouw Toronthal, daags vóór haar overlijden, in de rijkspostbus -gedaan had. De lezer zal zich de omstandigheden nog wel herinneren, waaronder dat -plaats had. -</p> -<p>Mevrouw Bathory nam den brief, opende hem en keek eerst naar de handteekening. Daarna -las ze ademloos, als met een oogopslag, de weinige regels, die door eene stervende -hand geschreven waren en het geheim van Sava’s geboorte bevatten. -</p> -<p>Welk eene vreemde samenkoppeling van Sava’s naam met dien van Piet vormde zich toen -in het brein van mevrouw Bathory! -</p> -<p>„Zij!.… Hij!.…” riep zij uit. -</p> -<p>En zonder een enkel woord te spreken,—hoe had zij dat ook kunnen doen?—zonder antwoord -aan haren ouden dienaar te geven, dien zij terugstiet, toen hij haar met de meeste -behoedzaamheid wilde weerhouden, vloog zij naar buiten, stormde de Marinella-straat -door, stak het geheele Stradonakwartier over en staakte eerst haren driftigen loop -voor de woning van den bankier Toronthal. -</p> -<p>Begreep zij volkomen de strekking van hetgeen zij thans wilde verrichten? -</p> -<p>Begreep zij, dat het wellicht beter zoude zijn met minder overhaasting, dus met meer -voorzichtigheid te werk te gaan, en dat in het belang van Sava zelve? -</p> -<p>Neen, zij werd onweerstaanbaar naar het jonge meisje toegetrokken, alsof haar echtgenoot<span class="corr" id="xd31e2827" title="Niet in bron">,</span> Stephanus Bathory, alsof haar zoon Piet, beiden uit hun graf verrezen, haar toegeroepen -hadden: -</p> -<p>„Red haar!.… Red haar!” -</p> -<p>Mevrouw Bathory schelde aan. -</p> -<p>De deur ging open. Een bediende verscheen, die haar vroeg, wat zij verlangde. -</p> -<p>Mevrouw Bathory wenschte Sava te zien. -</p> -<p>Zij kreeg ten antwoord, dat mejuffrouw niet meer in de woning aanwezig was. -</p> -<p>Mevrouw Bathory wenschte den bankier Silas Toronthal te spreken. -</p> -<p>De bankier was daags te voren vertrokken. Hij had de stad verlaten zonder te zeggen, -waarheen hij trok en had het jonge meisje medegenomen. Voor de buitenwereld kon daarin -niets vreemds gelegen zijn. Eene dochter met haren vader! -<span class="pageNum" id="pb131">[<a href="#pb131">131</a>]</span></p> -<p>Mevrouw Bathory werd dermate door die tijdingen geschokt, dat zij wankelde en voorzeker -zou ter aarde gestort zijn, wanneer zij niet door Borik opgevangen was geworden, die -haar gevolgd was en eindelijk ingehaald had. -</p> -<p>Maar toen de oude dienaar haar in hare woning in de Marinella-straat teruggevoerd -had, zeide zij hem met fluisterende stem: -</p> -<p>„Morgen, Borik, gaan wij te zamen eene luisterrijke huwelijksplechtigheid bijwonen.” -</p> -<p>„Eene huwelijksplechtigheid?” vroeg de oude man bekommerd over het uiterlijke der -arme vrouw. -</p> -<p>„Ja, wij samen!” -</p> -<p>„Van Sava met Piet!” -</p> -<p>Helaas! mevrouw Bathory was krankzinnig geworden. -</p> -<p>Was dat te verwonderen? -</p> -</div> -</div> -<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4877">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">VIII.</h2> -<h2 class="main">IN DE OMSTREKEN VAN MALTA.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Piet Bathory zag, terwijl die gebeurtenissen, die hem van zoo nabij aangingen, te -Ragusa voorvielen, te Antekirrta zijn gezondheidstoestand van dag tot dag, van uur -tot uur verbeteren. -</p> -<p>Zijne wond boezemde weldra geene ongerustheid meer in en de genezing zou binnen korten -tijd volkomen zijn. Maar hoe ongelukkig moest de jonge man zich gevoelen, als hij -aan zijne moeder dacht! -</p> -<p>Hoezeer moest hij lijden, wanneer zijne gedachten bij Sava verwijlden, die hij dacht, -dat voor hem verloren was. -</p> -<p>Zijne moeder!.… -</p> -<p>Maar het was onmogelijk om haar onder den indruk van dat onware overlijden van haren -zoon te laten! -</p> -<p>Er was dan ook overeengekomen, dat men haar uiterst voorzichtig omtrent de ware toedracht -zoude inlichten, opdat zij zich bij haren zoon te Antekirrta zoude kunnen voegen. -Een van de agenten van den dokter had in opdracht, haar gedurende het herstellingstijdperk -van Piet niet uit het oog te verliezen, en dat herstel kon niet lang meer uitblijven. -</p> -<p>Maar, Sava!.… -</p> -<p>Piet had zich voorgenomen, nimmer over haar tot dokter Antekirrt te spreken. Maar -hoewel hij thans meenen moest, dat zij de echtgenoote van Sarcany was, was het hem -niet mogelijk haar te <span class="pageNum" id="pb132">[<a href="#pb132">132</a>]</span>vergeten! Hoe zou dat ook kunnen? Had hij opgehouden haar lief te hebben, hoewel zij -voor hem thans de dochter van Silas Toronthal was? Neen, duizendmaal neen! Was Sava -schuldig? Was zij verantwoordelijk voor de misdaad van haren vader? En toch, die laaghartige -misdaad had Stephanus Bathory, zijn vader, het leven gekost! O, een tweestrijd ontwikkelde -zich in de borst van den jongeling, en hij alleen, hij Piet Bathory, zou het verschrikkelijke -en onophoudelijke lijden daarvan hebben kunnen mededeelen. -</p> -<p>Dokter Antekirrt gevoelde dat. Om dan ook een anderen loop aan de gedachten van den -jongen man te verleenen, herinnerde hij hem onophoudelijk de noodzakelijkheid tot -uitoefening der rechtspleging die zij op zich genomen hadden en waartoe zij beiden -naar gelang hunner krachten moesten medewerken. -</p> -<p>De verraders moesten gestraft worden, en dat zouden zij! Niets zou hen daarvoor kunnen -vrijwaren! -</p> -<p>Maar hoe zou men hen bereiken? Hoe zou men die ellendelingen in handen krijgen? -</p> -<p>Daaromtrent was nog niets beslist. Maar men zou hen bereiken! Daaromtrent bestond -geen twijfel. -</p> -<p>„Er bestaan duizend en meer wegen, daarentegen maar één doel!” herhaalde steeds de -dokter. -</p> -<p>En als het moest zijn, zou hij duizend wegen volgen, om dat doel te bereiken! -</p> -<p>Gedurende de laatste tijden van zijn herstel mocht Piet over en door het eiland Antekirrta -wandelen en mocht het bezichtigen, hetzij wandelende te voet, hetzij gemakkelijk gezeten -in een rijtuig. -</p> -<p>Wie zou inderdaad geene bewondering gevoeld hebben, bij het zien van hetgeen die kleine -volksplanting onder het bestuur van dokter Antekirrt geworden was? -</p> -<p>Vooreerst was men steeds bezig met aan de vestingwerken te arbeiden, die de stad, -welke aan den voet van den kegelberg gebouwd was, alsook de haven en het geheele eiland -zelf tegen eene gewelddadige aanranding moesten beschermen. Wanneer die werken voltooid -zouden zijn, wanneer die batterijen bewapend zouden zijn met zware kanonstukken van -groote dracht, die overal, maar vooral op de meest blootgestelde punten kruisvuren -zouden daarstellen, dan zou de nadering van ieder vijandelijk vaartuig onmogelijk -gemaakt zijn<span class="corr" id="xd31e2873" title="Niet in bron">.</span> -</p> -<p>De electriciteit zou eene belangrijke rol bij dat verdedigingsstelsel vervullen, zoowel -om de torpedo’s te doen ontploffen, waarmede het vaarwater, dat toegang tot het eiland -verleende, bezaaid was, als tot ontbranding der kanonstukken zelven. De dokter had -de meest verrassende uitkomsten bekomen van dit middel, hetwelk de toekomst zoowel -ten goede als ten verderve zal beheerschen. -<span class="pageNum" id="pb133">[<a href="#pb133">133</a>]</span></p> -<p>Een centrale inrichting, waar door middel van stoom de noodige beweegkracht voortgebracht -werd, en waartoe dan ook een zeker getal stoomketels aanwezig waren, bediende twintig -dynamo-werktuigen van een geheel nieuw stelsel, dat de volkomenheid zeer nabij kwam. -Daar werden stroomingen opgewekt, die door bijzondere accumulatoren van eene buitengewone -spankracht opgegaard en zoo ten behoeve van de verschillende diensten op Antekirrta -verstrekt werden, zooals van de waterleiding over het geheele eiland, van de verlichting -der stad, van het telegraaf- en telephoon-wezen van de beweegkracht over stalen sporen -rondom de stad en door het innerlijke van het eiland. In één woord, de dokter, voorgelicht -door de ernstige studiën in zijne jeugd verricht, had een der droombeelden van de -moderne wetenschap verwezenlijk, namelijk om de electriciteit als beweegkracht op -verre afstanden te bezigen. -</p> -<p>Daar nu had hij, dank deze zoo practische toegepaste beweegkracht, zijne vaartuigen, -waaromtrent hierboven reeds met een enkel woord gesproken is, zijne buitengewoon snelvarende -<i>Electrieks</i> kunnen laten vervaardigen, die hem gedoogden met grootere snelheid dan die van een -sneltrein, van het eene uiteinde der Middellandsche zee naar het andere te ijlen. -Vooral deze vinding mocht onschatbaar heeten. -</p> -<p>Daar evenwel de steenkolen onontbeerlijk waren voor de stoomwerktuigen, die dienen -moesten om de stroomingen op te wekken, zoo was er steeds een belangrijke voorraad -van dîe brandstof in de kolenloodsen van het eiland Antekirrta aanwezig, en die voorraad -werd voortdurend aangevuld door een kolenschip, dat te Newcastle in Schotland of te -Swansea, of Cardiff in Engeland laden ging. Zoo was doelmatig in dezen dienst voorzien. -</p> -<p>De havenkom, langs welker binnenbaai de kleine stad zich amphitheatersgewijs op den -heuvelachtigen oever verhief, was een natuurlijk bekken in den bergwand ingesneden, -maar door belangrijke werkzaamheden zeer verbeterd geworden. Twee kaden, een pierdam -en een golfbreker, verleende er alle veiligheid aan, van welken kant de wind ook woei. -Overal was de diepte in de haven voldoende, zelfs tot vlak bij de kademuren. Dus bij -alle heerschende winden bestond er volkomen veiligheid voor de flotilje van Antekirrta. -Die flotilje bestond vooreerst uit de goelet <i>Savarena</i>, welke wij reeds kennen, uit het stoomschip, dat bestemd was om de steenkolen te -Swansea, Cardiff of Newcastle te gaan innemen, uit een stoomjacht, de <i>Ferrato</i> genaamd, hetwelk zeven of acht <span class="corr" id="xd31e2891" title="Bron: konderd">honderd</span> tonnen meette, en uit drie <i><span class="corr" id="xd31e2895" title="Bron: Elektrieks">Electrieks</span></i>, waarvan twee als torpedobooten ingericht waren, die dus uiterst krachtdadig en zeer -nuttig het hunne tot de verdediging van het eiland konden bijbrengen. Het zeewezen -van het eiland was dus zoo volmaakt mogelijk. -<span class="pageNum" id="pb134">[<a href="#pb134">134</a>]</span></p> -<p>Antekirrta zag dan ook onder den invloed van den dokter zijne weerstandsmiddelen met -den dag vermeerderen. De zeeschuimers van de Tripolitaansche en van de Cyrenaïsche -streken wisten dat zeer goed en hielden zich ook voorzichtigheidshalve op eerbiedigen -afstand. -</p> -<p>Toch was het hun grootste wensch,—en dat was wel te begrijpen,—dat eiland te kunnen -bemachtigen; want het bezit daarvan zou de plannen van den grootmeester der broederschap -van het Senousismus, Sidi Mohammed El Madi, uitermate begunstigd hebben. -</p> -<p>Maar die dweeper was bekend met de moeielijkheden, aan zulk eene onderneming verbonden, -en daarom wachtte hij een gunstig oogenblik, om handelend op te kunnen treden, met -dat geduld, hetwelk een der voornaamste kenmerkende eigenschappen van het Arabische -karakter uitmaakt. Dat geduld zou evenwel nog hard op de proef gesteld worden. -</p> -<p>Het was den dokter niet onbekend, dat die dweeper het oog op zijn schoon Antekirrta -geslagen had, en daarom bevorderde hij zijne verdedigingswerken zoo veel hem maar -mogelijk was. Om die vestingwerken aan te kunnen tasten, wanneer zij voltooid zouden -zijn, zou men die moderne vernielingswerktuigen moeten bezigen, die de <span class="corr" id="xd31e2904" title="Bron: balistische">ballistische</span> vindingrijkheid der XIX<sup>de</sup> eeuw kenmerkt. En die werktuigen bezaten de Senousisten nog niet. De mannelijke bewoners -van Antekirrta, van achttien jaren tot veertig jaren, waren reeds in compagniën ingedeeld, -bezaten voortreffelijke en snelvurende zekerheidswapenen en werden ijverig geoefend -in de behandeling van het geschut, waarbij zij aangevoerd werden door chefs, uit hun -midden gekozen. Die militie telde eene sterkte van <span class="corr" id="xd31e2910" title="Bron: vijf">vijf-</span> of zeshonderd mannen, en dat was eene macht, waarop in tijd van nood gerekend kon -worden en waarmede alsdan niet te spotten viel, of die zelfs niet te minachten was. -</p> -<p>Eenige volksplanters bewoonden wel is waar ettelijke hoeven, die in de vlakte verspreid -lagen; maar het meerendeel der ingezetenen bewoonde de kleine stad, die den Transylvanischen -naam van Artenak ontvangen had, als vaderlandsche herinnering aan het feodale domein, -hetwelk graaf Mathias Sandorf op de hellingen van het Karpathisch gebergte bezeten -had. -</p> -<p>Artenak had een zeer schilderachtig voorkomen. Dat stadje evenwel, hetwelk hoogstens -een paar honderd huizen bevatte, in plaats van op Amerikaansche wijze schaakvormig -met rechtlijnige lanen en straten, alsof zij langs een touwtje gebouwd zijn, aangelegen -te zijn, had eene geheel andere bouworde. De woningen verhieven zich vrij ordeloos -uit hunne frissche tuinen op de oneffenheden van den bodem en verborgen hunne daken -onder de dichte schaduwen <span class="pageNum" id="pb135">[<a href="#pb135">135</a>]</span>van hoog geboomte. Eenige waren van Europeeschen bouwtrant, anderen bootsten de Arabische -vormen na. Het was een mengelmoes, dat zich verhief langs de murmelende beek, die -door de hoogdrukwerktuigen van heerlijk helder water voorzien werden en steeds overvloedig -voorzien bleven. -</p> -<p>Dat alles was frisch, bevallig, aantrekkelijk en bekoorlijk. Het was eene stad in -de bescheiden beteekenis van het woord—waarin de bewoners, leden eener zelfde familie, -aan het gemeenschappelijk leven deelnamen, zonder de vrede verstoord te zien en zonder -de huiselijke onafhankelijkheid prijs te geven. -</p> -<p>Ja, zij waren gelukkig, die ingezetenen van het eiland Antekirrta! Zoo gelukkig als -ooit een <span class="corr" id="xd31e2921" title="Bron: volkstam">volksstam</span> geweest is en zijn zal. -</p> -<p class="center"><i><span lang="la">Ubi bene, ibi patria!</span> -<br>Waar men het goed heeft, daar is het vaderland!</i> -</p> -<p>is ongetwijfeld eene weinig vaderlandslievende uiting; maar men zal haar die brave -lieden wel willen vergeven, die op de roepstem van dokter Antekirrt daar samengevloeid -waren, maar die voorheen ellendig en <span class="corr" id="xd31e2935" title="Bron: ramzalig">rampzalig</span> in hunne geboorteplaatsen een kommervol leven voortsleepten, en nu het geluk en een -onbekrompen bestaan op dat gastvrij eiland vonden. -</p> -<p>Wat de woning van het hoofd der kolonie, van dokter Antekirrt betrof, de <span class="corr" id="xd31e2940" title="Bron: volkplanters">volksplanters</span> noemden haar het Stadhuis, dat eigenlijk meer het gemeentehuis was. Daar woonde niet -de meester, maar de <i>primus inter pares</i>, de eerste onder zijns gelijken. Dat was een van die overheerlijke Moorsche woningen -met hare miradora’s, met hare moucharaby’s, met haar innerlijke patio’s, met hare -galerijen, met hare zuilen, met hare portieken, met hare fonteinen, met hare zalen -en vertrekken, die door kunstvaardige werklieden, welke daartoe opzettelijk uit de -Arabische provinciën overgekomen waren, versierd werden. Tot bouwstoffen waren de -meest kostbare materialen gebezigd, als marmer, onyxsteenen, die uit den zoo rijken -berg Filfilla, langs de baai van Numidië op weinige kilometers van Philippeville gelegen, -door een wetenschappelijk mijnbouwkundige, met een ware kunstenaarsziel begaafd, ontgind -waren. Die koolzure kalkverbindingen hadden zich uitstekend geleend om de dichterlijke -opvattingen van den kunstvaardigen bouwmeester te verwezenlijken, en onder het weelderig -Afrikaansch klimaat hadden zij reeds die rijke tinten, die vergulde schakeering aangenomen, -die de zon als met een penseel er over gestreken, met den punt harer stralen aan die -kunstschatten in het Oosten verleend had. -</p> -<p>Op den achtergrond werd Artenak beheerscht door den bevalligen klokketoren van een -klein bedehuis, waarvoor dezelfde steengroeve haar wit en zwart marmer geleverd had, -en die zich tot alle <span class="pageNum" id="pb136">[<a href="#pb136">136</a>]</span>doeleinden, zoowel van de beeldhouwkunst als van de bouwkunst, voortreffelijk leende. -De blauwachtige turquinos, de gele aderen en vertakkingen van die marmersoort, kwamen -overheerlijk uit en maakten haar tot eene geduchte mededingster van de voortbrengselen -der mijngangen van Carare en van Paros, de beroemdste der geheele aarde. -</p> -<p>Buiten de stad verhieven zich op de naburige heuvelvormingen andere woningen, die -een meer onafhankelijken vorm vertoonden, eenige villa’s, een klein hospitaal, dit -laatste in een hoogeren luchtstreek, waarheen de dokter, de eenige geneesheer van -de kleine <span class="corr" id="xd31e2951" title="Bron: volkplanting">volksplanting</span>, zijne zieken wilde zenden, wanneer hij er namelijk zou hebben. Vervolgens verrezen -langs de hellingen, die naar den zeekant afdaalden, andere fraaie woningen en vormden -daar eene werkelijke badplaats. Een der best ingerichte onder die woningen, maar stevig -en beknopt als een klein blokhuis gebouwd, en dicht bij den pier gelegen, verrukte -den blik en zou men de villa Pescados of villa Matifou hebben kunnen heeten. -</p> -<p>Het was daar inderdaad dat de twee onafscheidelijke vrienden gehuisvest waren, in -gezelschap van een saïs, een Arabische bediende, die hun toegevoegd was en waarover -zij zich zeer tevreden betoonden. -</p> -<p>Neen, nooit zouden zij vroeger zulk eene gelukkige toekomst hebben durven droomen! -</p> -<p>„Wij leven lekkertjes hier,” herhaalde Kaap Matifou voortdurend, terwijl hij zich -de handen wreef. -</p> -<p>„Hoe meent gij?” -</p> -<p>„Lekkertjes! Zie je, wat men noemt lekkertjes, mijn waarde Pescadospunt!” -</p> -<p>„Al te lekker!” meende Pescadospunt, „en het is waarlijk boven onzen stand, vrees -ik.” -</p> -<p>„Hoe bedoelt gij dat?” -</p> -<p>„Ziet ge, Kaap Matifou, iets hindert mij. En dat nog wel zeer sterk.” -</p> -<p>„Wat dan, in Gods naam?” vroeg de reus, die in de lucht staarde, alsof hij zocht, -waar dat hinderlijke zijn mocht. -</p> -<p>„Wij moeten onderwijs genieten.…” -</p> -<p>„Onderwijs?” -</p> -<p>„Ja, wij moeten naar school gaan, prijzen behalen in de spelkunst en de spraakkunst.…” -</p> -<p>„He!.… in de spraakkunst?.… Alsof gij niet praten kunt …” -</p> -<p>„Wij moeten diploma’s van knapheid erlangen! Getuigschriften, dat wij.…” -</p> -<p>„Maar gij zijt onderwezen, Pescadospunt<span class="corr" id="xd31e2971" title="Niet in bron">,</span>” antwoordde de trouwhartige <span class="corr" id="xd31e2973" title="Bron: Herkules">Hercules</span>. „Gij kunt lezen, schrijven, rekenen.…” -<span class="pageNum" id="pb137">[<a href="#pb137">137</a>]</span> -</p> -<div class="figure p137width"><img src="images/p137.jpg" alt="Toen den volgenden ochtend de passagiers op het dek verschenen. (Bladz. 142.)" width="498" height="720"><p class="figureHead">Toen den volgenden ochtend de passagiers op het dek verschenen. (Bladz. 142.)</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb138">[<a href="#pb138">138</a>]</span></p> -<p>„Dat is waar, maar.…” -</p> -<p>Inderdaad, met zijn reusachtige kameraad vergeleken, kon de kleine Pescadospunt voor -een wetenschappelijk man doorgaan. Maar in werkelijkheid gevoelde de arme drommel -maar al te zeer, wat aan zijne vorming ontbrak. Waar en wanneer zou hij iets geleerd -hebben, hij die nimmer eene andere school bezocht had dan het Lyceum van de karpers -in de vijvers te Fontainebleau, of zooals wij Nederlanders zouden zeggen, dan de Hoogere -Burgerschool van de herten in de Koekamp te ’s Gravenhage. -</p> -<p>Maar hij was thans een trouwe bezoeker van de openbare boekerij te Artenak, hij trachtte -te leeren, hij las, hij blokte, terwijl Kaap Matifou zich den tijd ten nutte maakte -om met verlof van dokter Antekirrt veel zand te verzetten, veel rotsen op het strand -op te stapelen, ten einde eene kleine visschershaven aan te leggen, die hoogst noodzakelijk -was. -</p> -<p>Overigens moedigde Piet <span class="corr" id="xd31e2988" title="Bron: Pathory">Bathory</span> Pescadospunt zeer aan, wiens ongemeen schrander brein hij had leeren waardeeren. -Hij begreep dat zulke geestvermogens slechts oefening vereischten. Hij had zich tot -professor van den gewezen potsenmaker opgeworpen, en leidde zijn onderwijs zoodanig, -dat zijn leerling een volledig en grondig elementair onderricht deelachtig werd. Deze -maakte snelle vorderingen, dat moet gezegd worden; maar er waren nog andere redenen -waarom Piet zich aan Pescadospunt hechtte. -</p> -<p>Was hij niet belast geweest met de opdracht, om de woning van de familie Toronthal -gade te slaan? -</p> -<p>Was hij niet in de <span class="corr" id="xd31e2994" title="Bron: Stradonalaan">Stradona-laan</span> aanwezig, toen Sava, bij het voorbijrijden van zijn begrafenisstoet, bewusteloos -naar binnen gedragen was geworden? -</p> -<p>O, Pescadospunt had natuurlijk meer dan eens het verhaal moeten leveren van die droevige -gebeurtenissen, waaraan hij een onmiddellijk aandeel gehad had! -</p> -<p>Hem, hem alleen, kon Piet Bathory dus daarover onderhouden. En dat hij er over sprak, -wanneer zijn gemoed vol was en hij niet alles binnen de grenzen van zijn hart besluiten -kon, wie zal dat kunnen wraken? -</p> -<p>Maar daardoor werd een innige band geboren, welke die beide mannen aan elkander verbond. -</p> -<p>Het oogenblik naderde evenwel, dat dokter Antekirrt zijn dubbel plan ten uitvoer zou -leggen. -</p> -<p>Dubbel plan, ja! -</p> -<p>Eerst beloonen; daarna straffen! -</p> -<p>Wat hij helaas niet had kunnen volbrengen voor Andreas Ferrato, die weinige maanden -na zijne veroordeeling in het bagno van Stein overleden was, dat wilde hij ten uitvoer -leggen jegens zijne kinderen. <span class="pageNum" id="pb139">[<a href="#pb139">139</a>]</span>Dat was eene treurige verplichting, hem door de dankbaarheid opgelegd. -</p> -<p>Ongelukkig, welke nasporingen zijne agenten ook in het werk gesteld hadden, welke -moeite zij zich ook gegeven hadden, zoo waren zij er nog niet in geslaagd om te weten -te komen wat er van Luigi en van zijne zuster geworden was. Beiden hadden, na den -dood van hunne vader, Rovigno en zelfs de provincie Istrië verlaten en waren dus voor -den tweeden keer de ballingschap te gemoet getreden. -</p> -<p>Waarheen waren zij getrokken? -</p> -<p>Dat wist niemand, en dat kon ook niemand zeggen. -</p> -<p>Dat was wel eene reden van kommer voor den dokter. Hij gaf evenwel den moed niet op -om de kinderen terug te vinden van den man, die zich voor hem opgeofferd had. Op zijn -bevel werden dan ook de nasporingen onophoudelijk voortgezet, terwijl geene kosten -voor dat doeleinde gespaard werden. -</p> -<p>Wat mevrouw Bathory betrof, koesterde hij slechts één wensch en die was, dat zij naar -Antekirrta mocht komen. Maar de dokter wilde de voordeelen benuttigen van den vermeenden -dood van Piet, zoo als hij inderdaad partij trok van zijn eigen vermeend overlijden. -Hij bracht den jongen man aan het verstand, dat het noodzakelijk was, om met de uiterste -omzichtigheid te werk te gaan. Dat begreep Piet Bathory volkomen. -</p> -<p>Van den eenen kant daarenboven wilde de dokter ook wachten, totdat de herstellende -jongeling genoegzaam krachten zou herkregen hebben, om den veldtocht mede te kunnen -maken, dien hij ontworpen had; en van den anderen kant,—hij wist dat door het overlijden -van mevrouw Toronthal het huwelijk van Sava met Sarcany uitgesteld was,—had hij besloten -niets te ondernemen voor dat dit voltrokken was. Anders zouden zijne berekeningen -wel eens kunnen falen. Een zijner agenten, die te Ragusa was, hield hem trouw op de -hoogte van alles, wat daar ter stede omging. Deze moest het huis van mevrouw Bathory -in de Marinella-straat met dezelfde nauwkeurigheid gadeslaan als de woning in de Stradona-laan. -</p> -<p>Zoo was toen de toestand. -</p> -<p>De dokter wachtte met ongeduld, dat iedere oorzaak van vertraging uit den weg geruimd -zoude zijn. Hij wist nog niet, wat er van Carpena geworden was; diens spoor had men -na zijn vertrek van Rovigno verloren. Maar Silas Toronthal en Sarcany waren steeds -te Ragusa gevestigd, die konden hem dus niet ontsnappen. -</p> -<p>Wanneer dat alles goed begrepen is, dan zal de lezer oordeelen kunnen, wat dokter -Antekirrt ondervinden moest, toen hij op den 20<sup>sten</sup> Augustus, een telegram langs den electrischen draad over Malta naar Antekirrta op -het Stadhuis ontving, die eerst het vertrek van Silas Toronthal, van Sava en van Sarcany<span class="corr" id="xd31e3021" title="Bron: .">,</span> alsook de verdwijning <span class="pageNum" id="pb140">[<a href="#pb140">140</a>]</span>van mevrouw Bathory en van Borik meldde, die allen Ragusa verlaten hadden, zonder -dat men hen op het spoor kon komen, zonder dat men wist, waarheen zij zich begeven -hadden. -</p> -<p>Toen wilde de dokter niet langer dralen. Hij moest, hij zou handelend optreden. -</p> -<p>Hij liet Piet bij zich komen en verheelde hem niets van de tijding, die hij zoo even -vernomen had. Welke slag dat voor den jongen man was, laat zich begrijpen. Zijne moeder -verdwenen, Sava, God weet waarheen gesleurd! En door wien? Door dien Silas Toronthal, -die haar, daaraan viel niet te twijfelen, dien laaghartigen Sarcany in handen wilde -spelen! -</p> -<p>„Wij vertrekken morgen,” zei dokter Antekirrt, terwijl hij den jongen man aankeek. -</p> -<p>„Waarom morgen? Neen, heden nog!” riep Piet uit. -</p> -<p>„Dat kan niet, mijn zoon.” -</p> -<p>„O, vergeef mij.… Maar waar zullen wij mijne moeder zoeken?.… Waar zullen wij.…” -</p> -<p>Hij haperde en voleindigde zijn gedachtengang niet.… De naam van Sava lag op zijne -lippen. -</p> -<p>Dokter Antekirrt, die raadde wat er in hem omging, haastte zich hem in de rede te -vallen, door te zeggen: -</p> -<p>„Ik weet niet, of er een eenvoudig toeval het samenvallen van die twee gebeurtenissen -aan te nemen is. Hebben Silas Toronthal en Sarcany de hand in de verdwijning van mevrouw -Bathory? Dat zullen wij wel te weten komen; maar wij moeten ons in de eerste plaats -tot die twee ellendelingen wenden.” -</p> -<p>„Maar waar hen op te sporen?” -</p> -<p>„Waar?.… Wel in Sicilië,” antwoordde dokter Antekirrt. -</p> -<p>De lezer zal zich het gesprek nog wel herinneren, dat tusschen Sarcany en Zirone gevoerd -werd in den vestingtoren van Pisino en dat door Mathias Sandorf afgeluisterd werd. -</p> -<p>Zirone had toen van Sicilië gesproken als van het tooneel zijner gewone heldenbedrijven, -terwijl hij zijn makker uitgenoodigd had daarheen te stevenen, wanneer de omstandigheden -dat vroeg of laat noodzakelijk zouden maken. -</p> -<p>Dokter Antekirrt had die bijzonderheid zorgvuldig onthouden zoowel als Zirone’s naam. -Dat was, men moet ’t beamen, slechts eene zwakke aanwijzing, maar bij gebrek aan eenige -andere, kon zij er toe leiden om de wrekers op het spoor van Silas Toronthal en Sarcany -te voeren. -</p> -<p>Er werd dus tot onverwijld vertrek besloten. Dat was voor Piet Bathory althans iets. -</p> -<p>Pescadospunt en Kaap Matifou werden gewaarschuwd, dat zij den dokter zouden vergezellen -en moesten zich gereed houden om <span class="pageNum" id="pb141">[<a href="#pb141">141</a>]</span>op het eerste teeken te vertrekken. Pescadospunt vernam toen, wie Silas Toronthal, -Sarcany en Carpena waren. -</p> -<p>„Die schurken!” zei hij. „Ik dacht het wel!.… En in mijne meening heb ik mij zelden -vergist.” -</p> -<p>En tot Kaap Matifou fluisterde hij: -</p> -<p>„Gij zult, denk ik, ten tooneele moeten verschijnen. Ik meen dat de tijd gaat komen.” -</p> -<p>„Weldra?” -</p> -<p>De kleine man knikte bevestigend; bedacht zich een oogenblik en antwoordde toen<span class="corr" id="xd31e3053" title="Niet in bron">:</span> -</p> -<p>„Maar wacht op het slotwoord.” -</p> -<p>Dienzelfden avond had het vertrek reeds plaats. -</p> -<p>De <i>Ferrato</i> lag met stoom op en steeds gereed om zee te kiezen. Levensmiddelen waren er steeds -aan boord, hare kolenhokken waren steeds stampvol, hare kompassen steeds nauwkeurig -geregeld, de waterruimen gevuld, de kruitkamer goed voorzien.… Het sloeg acht uren -toen eindelijk het anker gelicht werden en het vaartuig wegstoomde. -</p> -<p>Van uit het binnenste gedeelte van de Groote Syrte tot aan de zuidelijkste punt van -het Sicilië, dat wil zeggen: tot vlak tegenover Kaap Portio di Palo, kan gerekend -worden op negen honderd mijlen. Om dien afstand af te leggen, had het vlugge stoomjacht, -wiens snelheid achttien mijlen in het uur bedroeg, slechts anderhalf etmaal noodig. -Dat was waarlijk een kort tijdsbestek. -</p> -<p>De <i>Ferrato</i>, die kruiser van de Antekirrtsche zeemacht, was een bewonderenswaardig vaartuig. -Het was in Frankrijk, op de scheepstimmerwerven van de Loire gebouwd, en kon eene -daadwerkelijke kracht van ongeveer vijftienhonderd paarden ontwikkelen. Zijne ketels -waren volgens het stelsel Belleville vervaardigd, een stelsel waarbij de buizen het -water en niet de vlammen van den oven bevatten,—en hadden het voordeel van weinig -steenkolen te verbruiken, van een schelle stoomontwikkeling toe te laten, van gemakkelijk -eene verhoogde stoomspanning in het leven te roepen, zelfs tot van vijftien en twintig -kilogrammen, zonder dat gevaar van springen van den ketel te vreezen was. De afgewerkte -stoom, door zoogenaamde herverwarmers opgevangen, werd zoo de krachtdadige agent van -eene mechanische werking van eene buitengewone spanning en verleende aan het stoomjacht, -hoewel het minder smal en rank was dan de adviesbooten van de Europeesche oorlogssmaldeelen, -eene zoodanige snelheid, dat het voor geen dier vaartuigen behoefde onder te doen. -Het kon zich in waarheid meten met de beste van de geheele aarde. -</p> -<p>Het zal wel niet behoeven gezegd te worden, dat de <i>Ferrato</i> met het meest mogelijke comfort ingericht was, en dat zij haren passagiers <span class="pageNum" id="pb142">[<a href="#pb142">142</a>]</span>alle gemakken, die maar te bedenken waren, aanbood. Het vaartuig voerde bovendien -vier stalen kanons van het achterlaadstelsel, die overbanks konden vuren, bovendien -nog twee revolverkanons van het stelsel Hotchkiss en twee Gatling mitrailleuses. Behalve -dat, was het voorschip nog bewapend met een lang jaagstuk, dat op een afstand van -zes kilometers een conisch projectiel van dertien centimeter kon voortdrijven. Eene -zeer eerbiedwaardige bewapening dus. -</p> -<p>Het état-major bestond uit een kapitein, een Dalmatiër van geboorte, die Köstrik heette, -uit een eersten officier, onderbevelhebber, en uit twee luitenants ter zee. -</p> -<p>De machine werd gedreven door een eersten en een tweeden werktuigkundige, door vier -stokers, die daarenboven nog bijgestaan werden door twee kolenruimwerkers. -</p> -<p>Voor den dienst der kombuis en tot bediening der salons en hutten waren vooreerst -aanwezig: een uitmuntend hofmeester, dan twee koks, ware specialiteiten in hun vak, -en drie saïs of bijloopers, terwijl de bemanning bestond uit een constabel, twee kwartiermeesters -en dertig matrozen. -</p> -<p>In het geheel dus vier officieren en zeven en veertig manschappen, alle flinke borsten. -</p> -<p>Gedurende de eerste uren werd het verlaten van de baai van Sidra onder vrij gunstige -omstandigheden volvoerd. -</p> -<p>Hoewel de wind tegen was en vrij hard uit het noordwesten blies, zoo kon de gezagvoerder -van de <i>Ferrato</i> toch eene merkwaardige snelheid verleenen en die ook volhouden. Hij kon echter van -zijn zeiltuig, zooals van fok, fokkemars, fokkebram, grootzeil, grootmars- en grootbramzeil -en barkzeil geen gebruik maken. -</p> -<p>Gedurende den nacht konden dokter Antekirrt en Piet Bathory in hunne elkander grenzende -hutten, die zij in het achterschip betrokken hadden, en Pescadospunt en Kaap Matifou -in hunne hutten in het voorschip, de meest gewenschte rust genieten, zonder zich te -verontrusten over de bewegingen van het stoomjacht, dat evenals elk snelvarend vaartuig -tamelijk slingerde. De slaapplaatsen waren evenwel van veerkrachtige toestellen voorzien, -die de slingeringen zooveel mogelijk neutraliseerden. -</p> -<p>Om evenwel der waarheid getrouw te blijven, moet verteld worden dat al ontbrak de -slaap niet aan de beide gewezen acrobaten, evenwel dokter Antekirrt en Piet Bathory -ten gevolge van ongerustheid, die zij ondervonden, geen oog sloten. -</p> -<p>Toen den volgenden ochtend de passagiers op het dek verschenen, waren gedurende de -twaalf uren, die sedert het vertrek van het eiland Antekirrta verstreken waren, meer -dan honderdtwintig <span class="pageNum" id="pb143">[<a href="#pb143">143</a>]</span>mijlen afgelegd. De bries woei <span class="corr" id="xd31e3088" title="Bron: steed">steeds</span> uit denzelfden hoek, namelijk uit het noordwesten, en toonde waarlijk neiging, om -nog aan te wakkeren. Bij het opkomen der zon zag de gezichteinder er somber, dreigend -en stormachtig uit, terwijl de drukkende dampkring, door den barometer duidelijk aangegeven, -eene worsteling der elementen deed voorzien. -</p> -<p>Pescadospunt en Kaap Matifou wenschten dokter Antekirrt en Piet Bathory goeden morgen. -</p> -<p>„Dank je, vrienden<span class="corr" id="xd31e3095" title="Niet in bron">,</span>” hernam de dokter. „Hebt gij een goeden nacht in uwe kooien doorgebracht?” -</p> -<p>„Als mollen met een gerust geweten,” antwoordde Pescadospunt vroolijk en opgeruimd. -</p> -<p>„En heeft Kaap Matifou zijn eerste ontbijt genuttigd? En heeft dat gesmaakt?” -</p> -<p>„Ja, heer dokter!” antwoordde de reus, „en ik moet bekennen, dat het heerlijk was.” -</p> -<p>„En wat hebt gij verorberd?” vroeg de dokter belangstellend. „Kom, laat hooren.” -</p> -<p>„Een soepkom met lekkere koffie gevuld en twee kilogrammen scheepsbeschuit.” -</p> -<p>„Drommels! Een weinig hard, die beschuit, niet waar,” merkte Piet Bathory lachende -op. -</p> -<p>„Bah! Dat’s kinderwerk voor iemand, die vroeger keisteenen onder het eten als versnapering -fijnmaalde en verzwolg<span class="corr" id="xd31e3105" title="Bron: ”,">,”</span> zei Pescadospunt op zijne beurt uitschaterende. -</p> -<p>Kaap Matifou knikte zachtkens met zijn dik hoofd,—zijn gewone manier om met de antwoorden -van zijn makker in te stemmen,—en grinnikte heel behagelijk. -</p> -<p>Intusschen stoomde de <i>Ferrato</i>, op bepaald bevel van dokter Antekirrt, volle kracht en deed twee machtige waterkrullen, -gekuifd met verblindend wit schuim, voor zijn scherpen boeg opsteigeren. -</p> -<p>Haast en spoed mochten in het tegenwoordige geval niet anders dan voorzichtigheid -heeten. -</p> -<p>Reeds had kapitein Köstrik zich afgevraagd, en had hij dan ook den dokter er over -geraadpleegd, of het niet noodig zou wezen om een oppertje achter het eiland Malta -<span class="corr" id="xd31e3117" title="Bron: tezoeken">te zoeken</span>, welks kustlichten, tegen acht uur des avonds ongeveer, binnen den gezichtskring -moesten verschijnen. Een oppertje wordt door de zeelieden genoemd: eene gedekte stelling -tegen den wind bij noodweer. En inderdaad, de toestand van den dampkring werd al meer -en meer dreigend. -</p> -<p>De barometer daalde onrustbarend, in weerwil van de heerschende noordwester bries, -die bij het dalen der zon steeds aanwakkerde; dikke wolkengevaarten doemden uit het -oosten op en verbreidden <span class="pageNum" id="pb144">[<a href="#pb144">144</a>]</span>zich toen reeds over drie vierden gedeelten van het uitspansel. Bij den gezichteinder, -langs de oppervlakte der zee, trok een grauwe band voorwaarts, die een loodkleurig -aanzien had, en een uitermate matte kleur vertoonde, maar zwart als inkt werd, wanneer -eene zonnestraal er in slaagde, tusschen de scheuren van de wolkenlaag door te glijden. -Reeds schoten, hoewel nog zonder dondergerommel, scherpe bliksemschichten door het -luchtruim, als trachtte zij die electrische wolkenmassa’s te verscheuren, waarna de -bovenrand zich in dikke ronde krulvormige koppen met scherp afgebakende grenzen vertoonde. -</p> -<p>Terzelfder tijd was het alsof de strijd losbarstte tusschen de westen- en oostenwinden, -welke laatste in de beneden luchtlagen door de menschen nog niet gevoeld werden, maar -waarvan reeds de zee, bij hare pogingen om haar evenwicht te herstellen, den invloed -ondervond. -</p> -<p>De golven werden grooter en steigerden tegen de heerschende deining in, klotsten en -begonnen over het dek van het jacht te krullen. Het werd zaak, om aan boord alles -vast te zetten, wat gevaar kon loopen over boord gespoeld te worden. -</p> -<p>Tegen zes uren evenwel viel de nacht in, een zwarte donkere nacht, veroorzaakt door -het gewelf van donkere wolken, dat het uitspansel van het eene einde tot het andere -bedekte. De donder begon te grommen en schel schitterende bliksemstralen doorkliefden -die dikke duisternis, maar maakten, doordat zij de oogen verblindden, die duisternis -als het ware nog donkerder. Onder zoodanige omstandigheden werd de nacht ingetreden. -De barometer bleef dalen. -</p> -<p>„Gij hebt volkomen vrijheid van handelen!” zei dokter Antekirrt tot den gezagvoerder. -</p> -<p>„Ja. En dat is noodig ook, heer dokter,” antwoordde kapitein Köstrik. „Op de Middellandsche -zee heeft men steeds met uitersten te doen. Uitnemend fraai weder of woeste gevaarlijke -storm! Oosten- en westenwinden voeren thans krijg om den voorrang, wie de overhand -behouden zal. En ik vrees, dat met behulp van het onweder de eerstbedoelde de overwinning -zal behalen. De zee zal zeer woest worden, wanneer wij de eilanden Gozzo of Malta -zullen zijn te boven gekomen, en het is wel mogelijk, dat wij met moeielijkheden te -kampen zullen hebben. Ik stel u niet voor, om de havenplaats La <span class="corr" id="xd31e3130" title="Bron: Vallette">Valletta</span> aan te doen; maar wel om een oppertje, een toevluchtsoord tot hedenavond onder de -westkust van een der beide genoemde eilanden te zoeken. Wat denkt gij er van? Het -is inderdaad een goede raad, dien ik u geef.” -</p> -<p>„Doet, kapitein, wat gij denkt dat gedaan moet worden,” antwoordde dokter Antekirrt, -kalm en bedaard. -<span class="pageNum" id="pb145">[<a href="#pb145">145</a>]</span> -</p> -<div class="figure p145width"><img src="images/p145.jpg" alt="De gegeven bevelen werden met vlijt en bewonderenswaardige eenheid uitgevoerd. (Bladz. 148.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">De gegeven bevelen werden met vlijt en bewonderenswaardige eenheid uitgevoerd. (Bladz. -148.)</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb146">[<a href="#pb146">146</a>]</span></p> -<p>Het stoomjacht bevond zich toen op ongeveer dertig mijlen ten westen van het eiland -Malta. Op het eiland Gozzo, dat een weinig ten nood-westen van Malta gelegen is, en -waarvan het gescheiden wordt door twee kanalen, smalle vaarwaters, die door een klein -centraal eiland gevormd worden, verheft zich een vuurtoren van den eersten rang, die -een boog verlicht met een straal van zeven en twintig mijlen. Dat verlichtingstoestel -was dus op een grooten afstand zichtbaar. -</p> -<p>In weerwil van de onstuimigheid der zee, moest de <i>Ferrato</i> evenwel binnen het tijdsverloop van een uur, binnen den cirkel van dien lichtstraal -aangekomen zijn. Na den stand van het schip zorgvuldig bepaald te hebben, kon de kapitein, -zonder evenwel roekeloos te zijn, den wal genoegzaam naderen, om daaronder gedurende -eenige uren een toevluchtsoord te vinden. -</p> -<p>Zoo deed <span class="corr" id="xd31e3149" title="Bron: kapitien">kapitein</span> Köstrik, evenwel niet zonder de voorzorg genomen te hebben, de snelle vaart van zijn -schip te matigen, ten einde iedere averij, zoowel aan den romp als aan de machine -van de <i>Ferrato</i>, te voorkomen. Dat was niets anders dan plicht van een degelijk maar voorzichtig -zeeman. -</p> -<p>Evenwel het gestelde uur verstreek en nog werd de vuurtoren van Gozzo niet waargenomen. -Het was onmogelijk den wal te ontwaren, hoewel de nok van de steile oevers zich hoog -boven de oppervlakte der zee verhief. Was men uit de goede richting gedwaald? Was -men uit den koers geraakt? Hoe kon dat mogelijk zijn? -</p> -<p>Het onweder woedde toen met volle kracht. Oorverdoovend kraakte de donder over de -wateroppervlakte, gillend floot de wind door het want. -</p> -<p>Een warme regen vloot met stralen neer. De dikke dampen, die den gezichteinder benevelden, -werden thans door den wind voortgesleurd en vlogen door de lucht met eene ongeëvenaarde -snelheid. Tusschen de scheuren, welke zij lieten ontwaren, schitterden van tijd tot -tijd plotseling eenige sterren, die evenwel dadelijk uitgedoofd werden; terwijl de -nevelbanken langs de oppervlakte der zee scheerden en haar als met ommetelijke bezems -schenen te willen aanvegen. Het waren als overgroote spookgestalten, die over de watervlakte -voortijlden. -</p> -<p>Drie dubbele bliksemstralen troffen soms de deininggolven op drie verschillende plaatsen -te gelijk en omgaven dan het stoomjacht met een bleeke naargeestigen lichtkring, die -evenwel spoedig weer uitdoofde, terwijl de lucht onder de electrische ontladingen -als het ware trilde. -</p> -<p>Tot nu toe was de toestand wel zeer moeielijk geweest; maar hij zou nu hand over hand -onrustbarend worden. -</p> -<p>Kapitein Köstrik, die gissen moest, dat hij zich op minstens <span class="pageNum" id="pb147">[<a href="#pb147">147</a>]</span>twintig mijlen van en dus binnen het bereik van den vuurtoren van Gozzo moest bevinden, -durfde het eiland niet verder naderen. Hij begon zelfs te vreezen, dat de hoogte der -kustlijn hem belette het licht te zien. In dat geval zou hij reeds te veel genaderd -zijn. En stooten op de loodrecht uit zee oprijzende rotsen, die aan den voet van die -steile oevers aangetroffen worden, dat was het verderf! Dan bleef er geen stuk van -het vaartuig over. Neen, hoe stevig ook van ijzer en staal vervaardigd, daartegen -was het niet bestand. -</p> -<p>Tegen half tien ongeveer, nam de gezagvoerder het besluit om bij te leggen en de machine -slechts halve kracht te laten werken. Hij stopte niet geheel en al, maar liet de schroefbladen -slechts zooveel omwentelingen maken, om voldoende stuur in het schip, en den voorsteven -op de aanrollende golf te kunnen houden. Het vaartuig stampte onder die omstandigheden -vreeselijk, maar het liep zoo geen gevaar om op het strand te worden gezet, en dat -was in den bestaanden toestand het voornaamste! -</p> -<p>Zoo gingen drie uren voorbij en werd ongeveer het middernachtsuur bereikt. -</p> -<p>Op dat tijdstip verergerde de toestand, toch al zeer hachelijk, nog, als het kon. -</p> -<p>Zooals dat dikwijls bij zulke onweders geschiedt, hield de strijd tusschen de tegenovergestelde -winden uit het westen plotseling op. De wind kromp snel en keerde naar de kompasstreek -terug, waaruit hij den geheelen dag geblazen had, maar volvoerde dien sprong met de -hevigheid van een uitschieter. Zijn geweld, dat gedurende eenige uren door de tegenovergestelde -luchtstroomingen bedwongen was geweest, trad weer in, terwijl de hemel helder werd, -het wolkendak scheurde en de sterren allerwege zichtbaar werden. -</p> -<p>„Een licht, stuurboord vooruit!” riep een der wachthebbende manschappen, die in den -fokkemast op uitkijk zat. -</p> -<p>„Een licht, stuurboord vooruit!” werd door een der wachthebbende officieren op het -achterschip herhaald. -</p> -<p>„Het roer bakboord te boord!” commandeerde kapitein Köstrik, die zich van de kust -wilde verwijderen. Ook hij had dat licht gezien. De tusschenpoozende schitteringen -daarvan gaven duidelijk aan, dat het de vuurtoren van Gozzo was. Het was waarachtig -tijd, om den tegenovergestelden kant uit te stevenen; wat de tegenwind ontketende -met ongekend geweld. De toestand van het schip was inderdaad gevaarvol. -</p> -<p>De <i>Ferrato</i> toch bevond zich toen nog slechts op een afstand van twee mijlen van de rotspunt, -waarop de vuurtoren plotseling verscheen. Het was een ijzingwekkend gezicht, dat licht -bij dat weer zoo in de nabijheid te ontwaren. -</p> -<p>De machinist kreeg bevel om de stoomspanning te vermeerderen: <span class="pageNum" id="pb148">[<a href="#pb148">148</a>]</span>maar nauwelijks had hij gehoorzaamd, of de machine vertraagde, liet een doordringend -ratelend geluid hooren, en stond weldra geheel stil. -</p> -<p>Dokter Antekirrt, Piet Bathory, het état-major en de geheele bemanning waren op het -dek in de hevigste spanning en in de verwachting van de dingen, die thans komen zouden. -</p> -<p>En werkelijk, een ongeval was geschied. De klep van de luchtpomp was onklaar geraakt; -de condensor werkte een oogenblik onregelmatig en spoedig daarna niet meer. Nog eenige -omwentelingen, die onder het achterschip als kanonschoten weerklonken, en daarna stond -de schroef stil. Zij was niet meer in beweging te brengen. -</p> -<p>Een zoodanig ongeval kon een ramp worden, omdat dit onklaar worden der luchtpomp onherstelbaar -was, ten minste in de omstandigheden, waarin men zich bevond. Die pomp zou uit elkander -genomen moeten worden en die arbeid zou verscheidene uren vereischt hebben.… en in -twintig minuten kon het stoomjacht, voortgezweept door de noordwesten-windvlagen, -gestrand zijn. En op welk rotsig strand dan nog! Ja, de toestand was gevaarvol! -</p> -<p>„Kluiver hijschen!.… <span class="corr" id="xd31e3184" title="Bron: Kok-">Fok-</span> en marszeilen bijzetten!.… Klaar bij het barkzeil!”.… -</p> -<p>De gegeven bevelen werden door de equipage met vlijt en met bewonderenswaardige eenheid -uitgevoerd. Dat Pescadospunt met zijne vlugheid en Kaap Matifou met zijne kracht meehielpen, -zal wel niet behoeven gezegd te worden. De katrollen en blokken zouden eerder uit -elkander gesprongen zijn, dan dat Kaap Matifou zou toegegeven hebben. -</p> -<p>Maar de toestand, waarin de <i>Ferrato</i> zich bevond, was intusschen zeer gevaarvol te noemen. Een stoomschip met zijne ranke -vormen, zijn gebrek aan breedte, zijn weinigen diepgang, met zijn in den regel onvoldoend -zeiltuig, is niet gebouwd om te laveeren. Als het scherp bij den wind moet zeilen, -loopt het bij stormachtige zee gevaar af te vallen en de volle deining dwars in te -krijgen, waardoor het in zeer noodlottigen toestand geraakt. -</p> -<p>En zoo gebeurde het met de <i>Ferrato</i>. Behalve dat het schip groote moeielijkheden ondervond bij het zeil zetten, was het -onmogelijk om het naar het westen door den wind te doen gaan. Langzamerhand viel het -af en werd naar den voet der rotsachtige kust gedrongen. Weldra scheen er niets anders -meer over te blijven dan de plek te kiezen, waar de stranding onder de minst nadeelige -omstandigheden zou kunnen plaats vinden. -</p> -<p>Ongelukkig was de nacht zoo zwart, dat kapitein Köstrik niets van de kustgesteldheid -kon ontwaren. Hij wist wel, dat twee vaarwaters<span id="xd31e3199"></span> ter weerszijden van het centraal eilandje, Gozzo van Malta scheidden, het eene North -Comino en het andere South Comino geheeten. Maar hoe hunne monding te midden van die -dikke duisternis <span class="pageNum" id="pb149">[<a href="#pb149">149</a>]</span>te vinden? Hoe te midden van die woedende zee daarin te stevenen, om een toevluchtsoord -op de oostkust van het eiland te vinden, om de havenplaats La Valletta te bereiken? -Was dat wel mogelijk? -</p> -<p>Een loods, een vakkundige zou alleen een zoo gevaarvolle <span class="corr" id="xd31e3205" title="Bron: manouevre">manoeuvre</span> hebben kunnen beproeven. Maar welke loods, welke visscher zou het bij dien dikken -dampkring, in dien regen- en nevelachtigen nacht, bij het bulderen van dien storm, -durven wagen, om naar het in <span class="corr" id="xd31e3208" title="Bron: noodverkeerende">nood verkeerende</span> vaartuig te stevenen? Daarop viel immers in het geheel niet te hopen. -</p> -<p>Intusschen liet de stoomfluit haar gegil te midden van het oorverdoovend gehuil van -den stormwind vernemen; terwijl bovendien nog drie kanonschoten achtereenvolgens gelost -werden. -</p> -<p>Plotseling werd aan de landzijde een zwart punt te midden der mistvlagen opgemerkt. -Het was een klein vaartuig, dat met dicht gereefde zeilen naar de <i>Ferrato</i> toestevende. Ongetwijfeld was het een visscher, die door den storm genoodzaakt was -geworden, in de kleine kreek van Melléah een toevlucht te zoeken. Daar had hij, terwijl -zijn vaartuig, voor de rotsen beveiligd in de bewonderenswaardige Calypso-grot, die -met de Fingalgrot op de Hebridische eilanden vergeleken kan worden, ten anker gelegen -had, de alarmfluit en de noodschoten van de <i>Ferrato</i> gehoord. Toen die signalen gegeven werden, bevond het in nood verkeerend stoomjacht -zich reeds zeer nabij de branding en stampte en slingerde hevig. -</p> -<p>Onmiddellijk had die visscher zonder aarzeling en met gevaar van zijn leven zich gehaast, -om het stoomjacht, dat reeds gedeeltelijk ontmast en onttakeld was, ter hulp te snellen. -</p> -<p>Wanneer de <i>Ferrato</i> nog te redden was, dan kon zij het slechts door hem worden. -</p> -<p>Het visschersvaartuig naderde langzamerhand. Een tros werd aan boord gereed gehouden, -om den koenen zeevaarder toe te werpen, wanneer hij langs boord zoude komen. Zoo gingen -eenige minuten voorbij, die oneindig lang schenen te duren. Men was toen nog maar -op eene halve kabellengte van de klippen verwijderd. -</p> -<p>De tros werd in dit oogenblik toegeworpen; maar een vreeselijk hooge golf tilde toen -het vaartuigje op en kwakte het tegen den romp van de <i>Ferrato</i> aan. Het werd aan splinters verbrijzeld en de visscher, die zich daar aan boord bevond, -zou voorzeker omgekomen zijn, wanneer Kaap Matifou hem niet gegrepen en met gestrekten -arm vastgehouden had. Hij zette hem op het dek neer, zooals hij met een kind zoude -gedaan hebben. -</p> -<p>Toen zonder een woord te uiten,—daartoe zou hij waarlijk ook geen tijd gehad hebben,—sprong -de visscher op de brug, greep het stuurwiel, en op hetzelfde oogenblik dat de <i>Ferrato</i> met zijn voorsteven naar de rotsen gericht, er zich op zou gaan verbrijzelen, <span class="pageNum" id="pb150">[<a href="#pb150">150</a>]</span>hield zij af, schoot het smalle vaarwater van North Comino in, stevende er met den -wind vlak van achteren door en bevond zich twintig minuten later achter de oostkust -van Malta in veiliger en stiller water. Dat was eene koene wending geweest, die kalm -en zonder aarzeling ten uitvoer gebracht was. -</p> -<div class="figure p151width"><img src="images/p151.jpg" alt="De visscher zou voorzeker omgekomen zijn. (Bladz. 149.)" width="500" height="720"><p class="figureHead">De visscher zou voorzeker omgekomen zijn. (Bladz. 149.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Vervolgens, bij den wind komende, schoor het schip op minder dan een halve mijl langs -de kust. Toen tegen vier uren de tinten van den dageraad ontwaard werden aan den oostelijken -gezichteinder, die zich over volle zee uitstrekte, stevende ’t het vaarwater in dat -naar La Valletta voerde, en liet het anker vlak bij de Senglea-kade, dicht bij den -ingang der militaire haven, vallen. De <i>Ferrato</i> was gered. Uit aller borst steeg een zucht van verlichting ten hemel. -</p> -<p>Dokter Antekirrt klom toen op de brug en zich tot den jeugdigen zeeman wendende: -</p> -<p>„Gij hebt ons gered, vriend,” zeide hij, terwijl hij den zeeman de hand toereikte. -</p> -<p>„Ik heb slechts mijn plicht gedaan,” antwoordde deze op eenvoudigen toon. -</p> -<p>„Dat is waar, maar met levensgevaar!” -</p> -<p>„Wij zeelieden zijn steeds in gevaar, althans als wij ons op zee bevinden.” -</p> -<p>„Zijt gij loods?” vroeg dokter Antekirrt vervolgens, terwijl hij den jongen man scherp -aankeek. -</p> -<p>„Neen, ik ben slechts visscher,” antwoordde deze, terwijl hij dien blik rustig doorstond. -</p> -<p>„Des te verdienstelijker is uwe daad!” -</p> -<p>„Gij zijt wel goed!.… Maar mij dunkt, dat wanneer men zooveel menschenlevens kan redden.…” -</p> -<p>„En hoe heet gij?” -</p> -<p>„Hoe ik heet?” -</p> -<p>„Ja! Hoe is uw naam? Gaarne wenschte ik onzen redder nog nader te leeren kennen.” -</p> -<p>„Mijn naam?.… Luigi Ferrato!” -</p> -<p>„Luigi Ferrato!!!” kreet de dokter. -</p> -</div> -</div> -<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4886">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">IX.</h2> -<h2 class="main">MALTA.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Het was dus de zoon van den visscher van Rovigno in Istrië, die daar zijn naam aan -dokter Antekirrt medegedeeld had. Door een toeval, door eene bestiering der Voorzienigheid, -was het Luigi <span class="pageNum" id="pb152">[<a href="#pb152">152</a>]</span>Ferrato, wiens behendigheid het stoomjacht met zijne passagiers en zijne geheele bemanning -gered had, gered van een zekeren ondergang! Gered! Ja, toen de <i>Ferrato</i> de verderf aanbrengende rotsen reeds nabij was, en er schier reeds op zat! -</p> -<p>De dokter was op het punt om Luigi om den hals te vliegen, ten einde hem in zijne -armen te sluiten, hem te omhelzen.… maar hij hield zich in.… Hij bedacht zich.… Het -zou graaf Mathias Sandorf geweest zijn, die zich zoo aan den aandrang van zijne gevoelens -van dankbaarheid zou overgegeven hebben, en.… graaf Mathias Sandorf was dood, dood -zelfs voor den zoon van Andreas Ferrato,.… dat mocht hij niet uit het oog verliezen. -</p> -<p>Maar al was Piet Bathory ook door dezelfde redenen tot dezelfde terughoudendheid genoopt, -hij zou ze vergeten hebben, wanneer dokter Antekirrt hem niet met een blik, met een -enkelen oogopslag weerhouden had. Beiden daalden vervolgens de sierlijke trap van -het achterschip af en gingen naar het salon, waarheen Luigi uitgenoodigd werd hen -te volgen. -</p> -<p>Toen zij daar aangekomen waren, wees hem de eigenaar van het schip een stoel en vroeg -hem: -</p> -<p>„Mijn vriend, zijt gij de zoon van een visscher, die in vroegere jaren te Rovigno -in Istrië woonde?” -</p> -<p>„Ja, mijnheer,” antwoordde de jonge zeeman, terwijl hij dokter Antekirrt met open -blik aankeek. -</p> -<p>„Die Andreas Ferrato heette?” was de tweede vraag van den dokter, die dat gelaat welgevallig -gadesloeg. -</p> -<p>„Ja, mijnheer, mijn goede vader heette Andreas Ferrato. Hij was een Corsikaan van -geboorte.” -</p> -<p>„Hadt gij niet een zuster?”.… ging dokter Antekirrt met zijn onderzoek voort. -</p> -<p>„Voorzeker, wij wonen te zamen, hier op het eiland te La Valletta, in de <span class="corr" id="xd31e3278" title="Bron: Manderraggio">Manderaggio</span>.” -</p> -<p>„Hoe heet uwe zuster?” -</p> -<p>„Zij heet Maria.—Maar”, vroeg hij met eene merkbare aarzeling in zijne stem, „hebt -gij mijn vader gekend?” -</p> -<p>„Uwen vader!.…” antwoordde dokter Antekirrt en stokte, alsof hij zich bedacht. -</p> -<p>Luigi Ferrato keek hem verwonderd aan. Hij kon zich die aarzeling niet goed verklaren. -</p> -<p>„Uw vader,” ging de dokter eindelijk voort, „had eens—het is nu vijftien jaren geleden—eene -schuilplaats in zijn woning te Rovigno verleend aan twee vluchtelingen. Die rampzaligen, -die door zijne opoffering en toewijding niet konden gered worden, behoorden tot mijne -vrienden, maar die toewijding heeft Andreas Ferrato de vrijheid en het leven gekost, -daar hij ter zake van zijne menschlievende <span class="pageNum" id="pb153">[<a href="#pb153">153</a>]</span>handeling naar het bagno van Stein gezonden werd, waar hij gestorven is.…” -</p> -<p>„Ja, hij is gestorven,” antwoordde Luigi, „maar zonder een oogenblik berouw gevoeld -te hebben over hetgeen hij gedaan heeft.” -</p> -<p>Antekirrt keek hem met doordringenden blik in de oogen en was op het punt iets te -vragen. -</p> -<p>„Dat kan ik betuigen, heer dokter,” voegde de jonge visscher er bij, zonder den blik -neer te slaan. -</p> -<p>De dokter greep den jongen man bij de hand, klemde die met de grootste aandoening -in de zijne. -</p> -<p>„Luigi,” sprak hij, „mij hebben mijne vrienden de taak achtergelaten, om die schuld -der dankbaarheid, die zij jegens uwen vader aangegaan hebben, te delgen, wel te verstaan, -wanneer zulks mogelijk ware. Sedert vele jaren heb ik getracht te vernemen, wat van -u en uwe zuster Maria geworden was. Ik heb daartoe inderdaad hemel en aarde bewogen. -Helaas, alles te vergeefs! Sedert uw vertrek van Rovigno had men uw spoor verloren -en was dat maar niet terug te vinden. Dat God dus gedankt en geprezen zij, dat Hij -u ter onzer redding hierheen zond! Het vaartuig, dat gij onder zoo gevaarvolle omstandigheden -binnengeloodst hebt, draagt den naam van <i>Ferrato</i> ter herinnering aan de moedige daad van Andreas Ferrato, uwen vader!.… Mijn kind, -mijn jongen, laat ik u omhelzen! Laat ik den zoon van zulk een edel vader aan mijn -hart klemmen!” -</p> -<p>En terwijl dokter Antekirrt hem aan zijne borst drukte, voelde Luigi de tranen in -zijne oogen schieten. -</p> -<p>Bij dat roerende tooneel kon Piet Bathory zich ook niet meer bedwingen. Het was eene -ontspanning van zijn geheel zielsbestaan, eene uitstorting van zijn geheele wezen, -van heilige gevoelens, die hem naar dien jongen man, die nagenoeg van zijn leeftijd -was, naar dien braven zoon van den visscher van Rovigno heensleurden. Op zijne beurt -trad hij dan ook op den jongen visscher toe. -</p> -<p>„En ik!.… en ik dan!.…” riep hij met uitgestrekte armen uit. „En ik!.… en ik dan!.…” -</p> -<p>„Gij.… mijnheer?” vroeg Luigi bedremmeld, terwijl hij dien derden persoon in het gesprek -verwonderd aankeek. -</p> -<p>„Ja, ik.… ik de zoon van Stephanus Bathory! Ik, de zoon van een der martelaren!” -</p> -<p>„Piet! Piet!” riep de dokter uit. Hij stak de hand uit, alsof hij Bathory’s mond wilde -sluiten. -</p> -<p>Maar het was reeds te laat; de beide jongelieden lagen in elkaars armen. <span class="corr" id="xd31e3306" title="Bron: Sinikkend">Snikkend</span> omhelsden zij elkander. -</p> -<p>Zou dokter Antekirrt de bekentenis betreurd hebben, die aan Piet Bathory ontsnapt -was? -</p> -<p>Neen, volstrekt niet! Luigi Ferrato zou niet minder goed een geheim <span class="pageNum" id="pb154">[<a href="#pb154">154</a>]</span>weten te bewaren, dan dat Pescadospunt en Kaap Matifou deden. Aan zijn uiterlijk was -onmiskenbaar te zien, dat men met een eerlijk man te doen had. -</p> -<p>Aan Luigi werd toen alles medegedeeld, en vooral vernam hij welk doel dokter Antekirrt -najoeg. -</p> -<p>Een enkele bijzonderheid werd voor den jeugdigen visscher verzwegen, namelijk dat -hij zich in tegenwoordigheid van graaf Mathias Sandorf bevond. Dat behoefde hij vooreerst -niet te weten. -</p> -<p>De dokter verlangde dadelijk bij Maria Ferrato gebracht te worden. Hij was ongeduldig -om haar weer te zien; maar vooral om haar in haar karakter, in haar handel en wandel -gade te slaan en te leeren kennen. Haar leven was ongetwijfeld een ellendig bestaan, -daar zij door den dood van Andreas op zeer jeugdigen leeftijd zonder vermogen, zonder -bijstand met een jongeren broeder ten hare laste achtergebleven was. Voor dien knaap, -die te jong was om het verlies te beseffen, dat de beide kinderen geleden hadden, -had zij vlijtig en onafgebroken moeten werken. -</p> -<p>„Dat is goed, heer dokter” antwoordde Luigi, „laten wij dadelijk ontschepen, daar -gij zulks verlangt. Maria moet thans zeer ongerust over mij zijn. Het is meer dan -acht en veertig uren geleden, ja, waarlijk, meer dan twee etmalen, dat ik haar verlaten -heb, om in de kreek van Melléah te gaan visschen, en zij kan meenen, dat mij gedurende -den storm van heden nacht een ongeluk overkomen is! Het is inderdaad meer dan tijd, -dat ik mij naar huis moet spoeden!<span class="corr" id="xd31e3320" title="Niet in bron">”</span> -</p> -<p>„Houdt gij veel van uwe zuster?” vroeg dokter Antekirrt, aangedaan door den innig -bewogen toon, waarop die woorden door den jongen Luigi uitgesproken waren. -</p> -<p>„Zou ik niet, heer dokter?” antwoordde de jonge visscher, met iets vochtigs in de -oogen. -</p> -<p>„Zij is dan goed voor u?” -</p> -<p>„Zij is mijne moeder en mijne zuster tegelijkertijd! En dat is zij mijn geheele leven -lang geweest.” -</p> -<p>Het eiland Malta, dat op ongeveer honderd kilometer van Sicilië gelegen is, behoort, -geographisch gesproken, eerder tot Afrika dan tot Europa, hoewel het daarvan op twee -honderd vijftig kilometers verwijderd ligt. Dat is een vraagstuk, hetwelk tot hartstochtelijke -betoogen van den kant der aardrijkskundigen geleid heeft, en daartoe nog zeer lang -aanleiding geven zal. -</p> -<p>Maar wat er ook van aan zij, nadat het door Karel den Vijfde aan de Hospitaal-ridders -geschonken was, die door Sultan Soleiman van het eiland <span class="corr" id="xd31e3329" title="Bron: Rhodus">Rhodos</span> verjaagd waren, en zich toen onder den naam van Malta-ridders vereenigden, behoort -het nu aan de Engelschen, wien men het waarachtig moeielijk ontnemen zal, zoo sterk -hebben die het gemaakt. -<span class="pageNum" id="pb155">[<a href="#pb155">155</a>]</span></p> -<p>Malta is een eiland, dat ruim acht en twintig kilometer lang en ongeveer zestien breed -is. Het heeft La Valletta, met zijne ap- en dependentiën, tot hoofdstad en bezit vele -andere steden, dorpen, gehuchten en vlekken, zooals de stad der voornamen of Citta -Vecchia—eene soort van heilig woonoord, dat tijdens de ridders de zetel van den bisschop -was;—verder Bosquetto, Dinghi, Zebug, Itardo, Berkercara, Luca, Farrugi, enz. enz. -Het eiland is in zijn oostelijk gedeelte vrij vruchtbaar; daarentegen zeer onvruchtbaar -in het westelijk gedeelte, zoodat dit een opmerkelijk contrast daarstelt, hetwelk -zich merkbaar maar uiterst natuurlijk vertolkt, door de meerdere dichtheid zijner -bevolking in het oosten. -</p> -<p>Die bevolking evenwel bedraagt hoogstens slechts honderd duizend inwoners. -</p> -<p>Wat de natuur voor dat eiland gedaan heeft, door in zijne kuststrooken vier of vijf -havenkommen, die onder de fraaiste der geheele wereld kunnen gerekend worden, in te -snijden, overtreft alles wat het sterkste brein zou kunnen uitdenken. Overal water, -overal vooruitspringende punten, overal kapen en voorgebergten, overal hoogten geheel -gereed om met vestingwerken, met redouten, met lunetten, met halvemanen en met batterijen -overdekt te worden. De tempelridders hadden er dan ook reeds een oord van gemaakt, -dat zeer moeielijk te veroveren zou zijn geweest; maar de Engelschen die het op listige -wijze verkregen en het, in weerwil van het verdrag van Amiens, behouden hebben, hebben -het geheel met militaire werken overdekt en derhalve volkomen onneembaar gemaakt. -</p> -<p>Geen pantserschip kan, naar het schijnt, de toegangen van de vaarwaters van de Groote -Mars of van de groote haven, evenmin als die van de Quarantaine of Mars-Muscatto forceeren. -Daarenboven zoo’n schip zoude daartoe moeten kunnen naderen; maar thans staan aan -de zeezijde twee kanonnen van honderd tonnen in batterij, die met hunne hydraulische -werktuigen, om de lading te vergemakkelijken, en het richten te verzekeren, een projectiel -van negen honderd kilogrammen op een afstand van vijftien kilometers schieten. Een -kleine waarschuwing voor de Staten, die het betreuren, dat dit bewonderenswaardige -station, hetwelk het middengedeelte der Middellandsche Zee beheerscht en dat al de -vloten en smaldeelen van het Vereenigde Koninkrijk kan bevatten, in handen der Engelschen -is gebleven. -</p> -<p>Zeker zijn er bij zulk een staat van zaken Engelschen te Malta. Evenwel niet veel. -</p> -<p>Er is een gouverneur-generaal, die in het oude paleis van den Grootmeester der Orde -van de Maltezer ridders gevestigd is; er is een admiraal, bevelvoerder der marine -en der havenplaatsen; men treft er ook een garnizoen van vijf of zes duizend manschappen -aan. <span class="pageNum" id="pb156">[<a href="#pb156">156</a>]</span>Men vindt er ook Italianen, die er zich zoo gaarne te huis zouden willen gevoelen; -vervolgens ook nog eene vlottende bevolking, die cosmopoliet is als die van Gibraltar; -en eindelijk zijn er ook nog de Maltezers. -</p> -<p>De Maltezers zijn Afrikanen. Dat is buiten kijf. In de havenkommen varen zij met hunne -vaartuigen, die veelkleurig beschilderd, bevlagd en bewimpeld zijn; in de straten -rijden zij met hunne rijtuigen langs wegen met duizelingwekkende hellingen; op de -markten verkoopen zij vruchten, groenten, vleeschsoorten, visch, enz., en dat alles -onder de bescherming van een lampje ter eere van een bont geschilderd heiligenbeeld -en te midden van een oorverdoovend spectakel. -</p> -<p>Men zou zeggen, dat daar alle mannen op elkander gelijken. Zij bezitten dezelfde gebruinde -huidskleur, dezelfde zwarte eenigszins gekroesde haren, dezelfde vurige oogen, dezelfde -middelmatige maar stevige en krachtige gestalte, dezelfde gebogen neus, die onwillekeurig -aan het Semitische ras doet denken; dezelfde fijne dunne lippen, die zich onder een -vrij langen knevel verschuilen. -</p> -<p>Men zou zweren, dat alle vrouwen tot een en dezelfde verwantschap behooren, met hare -groote oogen met lange wimpers, met haren donkeren haardos, met hare bekoorlijke handen, -met hare fijn gevormde beenen, met haar lenig keurs, met hare zekere soort van „morbidessa”, -gepaard aan eene blanke huidskleur, welke door de zon onder hare „falzetta,” een soort -van manteltje van zwarte zijde, geheel naar de Tunische mode opgemaakt, en door alle -klassen gedragen en tegelijkertijd tot kapsel, mantilje en zelfs tot waaier dienende, -niet gebruind wordt. -</p> -<p>De Maltezers bezitten in de volste mate het meest uitgebreide koopmansinstinct. Men -ontmoet ze overal, waar wat te koopen of te verkoopen valt. Zij zijn arbeidzaam, spaarzaam, -zuinig, nijver, matig; maar daartegenover zijn zij ook heftig, wraakzuchtig en jaloersch. -Vooral het mindere volk geeft den opmerker gelegenheid hunnen volksaard gade te kunnen -slaan. Zij spreken een soort plat taaleigen, waarvan het grondbestanddeel uit de Arabische -taal bestaat, als een overblijfsel van de overheersching, die den val van het Romeinsche -Keizerrijk ten gevolge had. Dat taaleigen is levendig, bezielend, schilderachtig en -leent zich uitstekend tot overdrachtelijke uitdrukkingen, tot beeldspraak en vooral -tot dichterlijke omschrijvingen. Het zijn onovertroffen zeelieden, wanneer men er -in slaagt, hen in dienst te houden, en stoutmoedige visschers, die door de veelvuldige -stormen in die zeeën gehard en met het gevaar volkomen vertrouwd gemaakt zijn. -</p> -<div class="figure p157width"><img src="images/p157.jpg" alt="Tusschen hooge huizen met groene vensterluiken, met miradores en met nissen. (Bladz. 158.)" width="501" height="720"><p class="figureHead">Tusschen hooge huizen met groene vensterluiken, met miradores en met nissen. (Bladz. -158.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Op dat eiland oefende Luigi thans zijn ambacht met dezelfde stoutmoedigheid uit, alsof -hij Maltezer van geboorte ware, en het <span class="pageNum" id="pb158">[<a href="#pb158">158</a>]</span>was daar dat hij nu sedert bijna vijftien jaren met zijne zuster Maria Ferrato woonde. -</p> -<p>La Valletta en hare onderhoorigheden, werd hierboven gezegd. En terecht, want er bestaan -inderdaad zes steden op zijn minst, die zich achtereenvolgens langs de beide havenkommen -van de Groote Mars en van de Quarantaine uitstrekken. Floriana, La Senglea, La Cospiqua, -La Vittoriosa, La Sliema, La Misida zijn niet als voorsteden te beschouwen; men kan -ze zelfs geen huizengroepen noemen die slechts door de behoeftige of arbeidende klasse -bewoond zouden zijn. Neen, het zijn ware steden, met prachtige woningen, met hôtels -en met kerken en kapellen, die iedere hoofdstad in het geheel geen oneer zouden aandoen. -De geheele hoofdstad La Valletta telt vijf en twintig duizend zielen en biedt den -verwonderden reizigers paleizen ter bewoning aan, die de „herbergen” van Provence, -van Castilië, van Auvergne, van Italië en van Frankrijk genoemd worden. Grootscher -en weelderiger kan het waarlijk niet! Het is evenwel slechts vervlogen grootheid. -</p> -<p>Daar te La Valletta woonden dus broeder en zuster. Het ware evenwel juister uitgedrukt: -onder La Valletta; want zij bewoonden een soort onderaardsch <span class="corr" id="xd31e3358" title="Bron: kwatier">kwartier</span>, de Manderaggio geheeten, wiens ingang in de Strada San Marco aangetroffen wordt, -en onder den beganen grond voert. -</p> -<p>Daar was het hun gelukt, een verblijf te vinden, dat met hun schamel inkomen overeenkwam, -en daar in dat krot bracht Luigi dokter Antekirrt en Piet Bathory, zoodra het stoomjacht -ten anker was gekomen. -</p> -<p>Alle drie ontscheepten, nadat zij honderden vaartuigen afgewezen hadden, die hen met -dienstaanbiedingen overlaadden en lastig vielen, op de kade van de groote Mars-haven. -</p> -<p>Zij traden toen de Marine-poort binnen en werden als het ware verdoofd door het geklingel -en getjangel van verscheidene carillons, alsook door het geklep van verscheidene klokken, -die als het ware de hoofdstad van het eiland Malta in een geluidrijken dampkring hullen. -Nadat zij onder het dubbel gecasemateerde fort waren doorgegaan, hetwelk den hoofdingang -verdedigt, klommen zij weer langs eene scherpe helling naar boven en sloegen een smalle -straat in, die in den vorm van een trap langzaam naar boven steeg. Tusschen hooge -huizen met groene vensterluiken, miradore’s en met nissen, waarin voor heiligenbeelden -lampen ontstoken waren, kwamen zij tot voor de cathedraalkerk van Sint Jan, die te -midden van het meest geraasmakende kwartier van het luidruchtigste volk der wereld -gelegen is. -</p> -<p>Toen zij den nok van dien heuvel, zoowat ter hoogte van de cathedraal bereikt hadden, -daalden zij weder en sloegen den weg <span class="pageNum" id="pb159">[<a href="#pb159">159</a>]</span>in, die naar de Quarantaine-haven voerde. Daarna sloegen zij de Strada San Marco in, -en hielden ter halverwege de helling voor een trap halt, die rechtsaf naar de onderaardsche -diepten der stad voerde. -</p> -<p>De Manderaggio is een stadskwartier, dat zich tot onder de wallen uitstrekt. Het heeft -uiterst smalle straten, waarin de zon nimmer kan doordringen, hooge bruin-geelachtige -muren, die met duizenden gaten doorboord zijn, welke den dienst van vensters moeten -verrichten en waarvan een gedeelte aan de lucht vrijen toegang verleent, terwijl de -anderen zwaar getralied zijn. Overal wenteltrappen, die naar wezenlijke mestvaalten -afdalen, lage deuren, vochtig en smerig, als die der huizen eener Kasbah, ravijn-achtige -mijngangen, sombere tunnels, die den naam van slop niet zouden verdienen. En bij al -die openingen, bij al die luiken, bij al die vensters, op al die uit ’t lood hangende -portalen, op al die wankelende traptreden krioelde eene afschrikwekkende bevolking: -oude vrouwen met troniën als tooverkollen, moeders met bleek bloedarmig gelaat, verzwakt -en uitgeteerd door den kwaden, stinkenden dampkring; meisjes van iederen leeftijd, -schier half naakt en slechts in vodden en lompen gehuld, jonge ziekelijke kerels, -die zich ook half naakt in de afzichtelijke modder wentelden; bedelaars, die de meest -mogelijke, verscheidenheid van walgelijke wonden, of de meest afschuwwekkende wanstaltigheden -te zien gaven, om maar tot medelijden en tot milddadigheid op te wekken; mannen, lastdragers -of visschers, allen met woeste gelaatstrekken en dan ook in staat om iedere misdaad -te begaan of iederen arbeid, hoe vies ook, te ondernemen. Te midden van dat wanstaltig -gekrioel, stapten deftig eenige flegmatieke politiedienaren, die aan die onverkwikkelijke -omgeving niet alleen gewoon, maar daarmede vertrouwd geraakt waren en daarmede omgingen -als ware het geen modder. Een ware <span lang="fr">Cour des Miracles</span>, zooals Parijs in de middeleeuwen te zien gaf, maar thans overgebracht te midden -der meest verbazingwekkende omgeving, welks vertakkingen uitkwamen op de getraliede -openingen, die in de dikte der muren gebroken waren en uitzicht verleenden op de Quarantaine-kade, -die in het verblindend zonlicht lag te schitteren en frissche lucht, door de heerlijke -zeebries aangebracht, genoot. -</p> -<p>In een der afzichtelijke woningen van dit kwartier, op de bovenste verdieping daarvan, -woonden Maria en Luigi Ferrato. Daar hadden zij slechts twee vertrekken. Meer konden -zij niet bekostigen. -</p> -<p>Dokter Antekirrt werd wel is waar getroffen door de armoede, die dat ellendige verblijf -verried, maar ook door de netheid en reinheid, die er in weerwil van die ellende heerschten. -Men vond er overal de hand in terug van de zorgzame huismoeder, die vroeger <span class="pageNum" id="pb160">[<a href="#pb160">160</a>]</span>aan het hoofd van het huis van den visscher van Rovigno stond. Waarlijk, Maria Ferrato -deed hare moeder geen oneer aan. -</p> -<p>Toen de dokter en Piet Bathory binnentraden, stond Maria op, en op haren broeder toetredende: -</p> -<p>„Mijn jongen!.… Mijn Luigi!” riep zij vroolijk uit. „Waar zijt gij toch zoo lang gebleven?” -</p> -<p>Men begrijpt, hoe groot hare angsten moesten zijn geweest gedurende dien stormachtigen -nacht. -</p> -<p>Luigi omhelsde zijne zuster en stelde haar de personen voor, die hem vergezelden. -</p> -<p>Dokter Antekirrt vertelde met weinige woorden en zoo beknopt mogelijk, onder welke -omstandigheden Luigi zijn leven gewaagd had om een schip in nood te hulp te komen. -Toen dat verhaal geëindigd was, noemde hij den naam van Piet, den zoon van Stephanus -Bathory en sloeg daarbij het meisje aandachtig gade. -</p> -<p>Terwijl de dokter sprak, bekeek Maria hem met zooveel oplettendheid, met zooveel geroerdheid -zelfs, dat de dokter de vrees voelde ontkiemen, dat zij geraden had, dat hij graaf -Mathias Sandorf was. -</p> -<p>Maar dat was slechts als een bliksemschicht, die even snel, even spoedig in de schoone -oogen van het jonge meisje uitdoofde, als hij verschenen was. Hoe zou zij na een tijdsverloop -van vijftien jaren den persoon herkend hebben, die slechts gedurende weinige uren -de gast van haren vader geweest was? Daarenboven was zij toen nog maar een kind te -noemen. -</p> -<p>De dochter van Andreas Ferrato was nu drie en dertig jaren oud. Zij was nog steeds -zeer schoon, zoowel door de zuiverheid van de lijnen harer gelaatstrekken als door -de vurigheid van hare groote oogen. Eenige zilverdraden te midden van haren gitzwarten -haardos verkondigden genoegzaam, dat zij meer van de hardheid van het noodlot geleden -had, dan dat zij gebukt ging onder den last der jaren. De ouderdom kon natuurlijk -niet in rekening gebracht worden bij het beschouwen van die vroegtijdige verkleuring -van haren. Die was te wijten aan de moeite, aan de rampen, aan het lijden, aan de -ontberingen, die sedert den dood van den visscher van Rovigno, het hoofd moesten geboden -worden. En waarlijk, het meisje had sedert dien ongelukkigen stond treurige dagen -doorgebracht. -</p> -<p>„Uwe toekomst en die van Luigi zijn thans onze zaak,” zei dokter Antekirrt bij het -eindigen van zijn verhaal. „Thans zult gij onbezorgd het leven kunnen genieten.” -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e3390" title="Bron: Be de">Beide</span> kinderen van Andreas Ferrato glimlachten en keken de twee mannen hoopvol aan. -</p> -<p>„Waren mijne vrienden niet de schuldenaars van uwen vader?” sprak dokter Antekirrt -met aandoening. -<span class="pageNum" id="pb161">[<a href="#pb161">161</a>]</span> -</p> -<div class="figure p161width"><img src="images/p161.jpg" alt="Middelerwijl onderhield dokter Antekirrt zich met Maria. (Bladz. 166)." width="509" height="720"><p class="figureHead">Middelerwijl onderhield dokter Antekirrt zich met Maria<span class="corr" id="xd31e3400" title="Niet in bron">.</span> (Bladz. 166)<span class="corr" id="xd31e3402" title="Niet in bron">.</span></p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb162">[<a href="#pb162">162</a>]</span></p> -<p>„Dat waren zij!” antwoordde Piet Bathory met ernstige stem. „Dat valt niet te ontkennen.” -</p> -<p>„Gij zult dus toestaan, Maria,” vroeg dokter Antekirrt, „dat Luigi ons niet meer verlaat?” -</p> -<p>„Heeren,” antwoordde Maria, „mijn broeder heeft slechts volvoerd, wat hij doen moest.” -</p> -<p>Luigi knikte met het hoofd. Zijne zuster gaf zijne gedachten in woorden vorm. -</p> -<p>„Hij heeft slechts zijn plicht gedaan,” ging zij voort, „toen hij u ter hulp snelde, -en ik dank den hemel, dat hem die goede gedachte werd ingegeven. Hij is de zoon van -een man, die slechts ééne zaak ter wereld kende, namelijk: zijn plicht; en die bij -het volvoeren van dien plicht het leven verloren heeft.” -</p> -<p>„En wij kennen ook slechts één plicht, niet waar, Piet Bathory,” sprak dokter Antekirrt -bewogen, „namelijk dat het onze plicht en ons recht is daarenboven, om onze dankbaarheidsschuld -te kwijten aan de kinderen van hem, die.…” -</p> -<p>Hij bleef steken. Zijne aandoening overmeesterde hem. Hij kon niet verder. Het was -of zijn keel dichtgeschroefd was. -</p> -<p>Maria keek hem op nieuw oplettend aan en die blik doorboorde hem als het ware. Hij -meende te veel gezegd te hebben, waarlijk dat jonge meisje scheen hem te herkennen. -Althans zij bracht hem geheel van streek. -</p> -<p>„Maria<span class="corr" id="xd31e3416" title="Bron: .">,</span>” hernam toen Piet Bathory, „gij zult Luigi toch niet willen beletten, mijn broeder -te zijn?” -</p> -<p>„En gij, gij zult niet weigeren mijne dochter te zijn?” vulde dokter Antekirrt aan, -terwijl hij haar de hand toestak. -</p> -<p>Maria moest toen haren levensloop van af hun vertrek van Rovigno verhalen, hoe haar -bestaan door de bespieding der Oostenrijksche agenten en spionnen ondragelijk gemaakt -werd; waarom zij op de gedachte gekomen was, om naar Malta te trekken, waar Luigi -gelegenheid zoude vinden, om zich, terwijl hij visscher bleef, in het zeemansvak al -meer en meer te bekwamen. Dat alles verhaalde de wakkere zuster; zoo ook hoe zij die -lange, lange jaren doorgebracht hadden, die voor hen beiden een eindeloozen en hopeloozen -strijd vertegenwoordigden tegen de ellende; want het <span class="corr" id="xd31e3422" title="Bron: weinigje">weinige</span>, dat zij bezeten hadden, was al zeer spoedig verteerd. -</p> -<p>Maar Luigi wedijverde weldra niet alleen in stoutmoedigheid, maar ook in behendigheid -met de Maltezers, wier roem als koene zeelieden overal langs de boorden der Middellandsche -zee verspreid is. -</p> -<p>Evenals die mannen was Luigi een bewonderenswaardig zwemmer, zoodat hij zich inderdaad -zou hebben kunnen meten met dien befaamden Nicolo Pescci, geboren te La Valletta, -die, zoo als verhaald <span class="pageNum" id="pb163">[<a href="#pb163">163</a>]</span>wordt, depêches bracht van Napels naar Palermo, terwijl hij de Eolische zee moest -overzwemmen en daarbij geen andere bakens had, om zich op te richten, dan het eiland -Stromboli, dat hij links moest laten liggen, en de Monte Peregrino, waarop hij rechtstreeks -af moest gaan. Hij vond het dan ook niets moeilijk, om jacht te maken op die watervogels -en wilde duiven, wier nesten gezocht moesten worden binnen de onbereikbare grotten, -welker nadering door de branding der zee steeds zoo gevaarlijk, soms geheel onmogelijk -gemaakt wordt. -</p> -<p>Luigi was een stoutmoedig visscher. Nimmer was hij met zijn vaartuig teruggedeinsd -voor eene windvlaag of voor een uitschieter, wanneer het gold zijne netten te gaan -werpen of zijne vischlijnen uit te zetten. En het was onder die omstandigheden, dat -hij zich den vorigen nacht in eene kreek van het eiland Melléah voor den storm had -moeten bergen, toen hij de signalen vernam van het stoomjacht, dat inderdaad in vreeselijken -nood verkeerde. -</p> -<p>Maar te Malta zijn de zeevogels, de visschen, de schelpdieren, de weekdieren zoo overvloedig, -dat dit zijn invloed op de prijzen doet gevoelen, zoodat het visschersbedrijf daar -geen voordeelig baantje kan genoemd worden. In weerwil van al zijn vlijt en al zijne -inspanning had Luigi dan ook veel moeite, om in de behoeften van het kleine huisgezin -te voorzien, hoewel Maria van haren kant hem wakker ter zijde stond, door zich vlijtig -met naaiwerk onledig te houden. Om het zeer bescheiden budget te kunnen bestrijden, -hadden die beiden dan ook hunne toevlucht in het kwartier Manderaggio moeten zoeken, -waar de onkosten voor huishuur uiterst bescheiden waren. En dat kwam hen wel te pas. -</p> -<p>Terwijl Maria dien levensloop verhaalde, kwam Luigi uit zijne kamer, waarbinnen hij -voor een oogenblik getreden was, en hield een brief in de hand. Het waren de weinige -regelen, die Andreas Ferrato vóór zijn verscheiden geschreven had. -</p> -<p>„Maria,” werd daarin gezegd, „op mijn doodbed beveel ik u uwen broeder aan! Weldra -zal hij niemand anders meer bezitten in de wereld, om voor hem te zorgen, dan u. Over -hetgeen ik gedaan heb, lieve kinderen, gevoel ik geen berouw hoegenaamd; tenzij de -teleurstelling als zoodanig opgenomen kan worden, dat ik in mijne poging niet geslaagd -ben, zelfs met opoffering van mijne vrijheid en van mijn leven, om hen te redden, -die zich aan mij toevertrouwd hebben! Wat ik gedaan heb, zou ik thans nog doen. -</p> -<p>„Vergeet nimmer uwen vader, die alvorens naar hoogere gewesten over te gaan, niet -nalaten kan, u nogmaals een bewijs van zijn liefde te doen toekomen! Maria, verlies -uwen broeder nimmer uit het oog! Vergeet uwen vader niet! -</p> -<p class="signed"><span class="sc">„Andreas Ferrato”.</span> -<span class="pageNum" id="pb164">[<a href="#pb164">164</a>]</span></p> -<p>Bij het lezen van dat briefje kon Piet Bathory zijne aandoening niet weerhouden en -deed daartoe dan ook geene pogingen. Dokter Antekirrt wendde het gelaat af, om aan -den doordringenden blik van Maria, die hem als het ware zocht, te ontkomen. -</p> -<p>„Luigi!” sprak hij plotseling met eene gemaakte ruwheid in den toon zijner stem, die -de anderen deed opzien. -</p> -<p>„Wat verlangt gij van mij?” vroeg de jeugdige visscher. -</p> -<p>„Uw vaartuig is bij het aan boord loopen van het jacht dezen nacht verbrijzeld geworden, -niet waar?” -</p> -<p>„Het was reeds oud en versleten, heer dokter,” antwoordde de jonge zeeman verontschuldigend. -</p> -<p>„Maar, toch.… Het was uwe eenige bezitting, niet waar? Uwe broodwinning?” -</p> -<p>„Voor ieder ander dan voor mij zou het geen noemenswaardig verlies zijn,” antwoordde -Luigi. -</p> -<p>„Dat kan zijn, Luigi. Maar juist, juist voor u is het zeker een groot verlies.” -</p> -<p>„Het is zoo, heer. Maar wat is daaraan te doen? Het is hier de plaats om te zeggen: -de Heer heeft gegeven.…” -</p> -<p>„Maar gij zult mij veroorlooven, om dat gezonken vaartuig door een ander te vervangen.” -</p> -<p>„Door een ander? Maar, heer dokter, het was oud en versleten. En daarom mag ik.…” -</p> -<p>„Zwijg,.… ja,.… door een ander, en wel door dat, hetgeen gij gered hebt. Dat zal wel -de beste oplossing zijn.” -</p> -<p>„Wat.… gij wilt?.… Maar zoo iets is niet mogelijk!.… Zoo <span class="corr" id="xd31e3456" title="Bron: iet">iets</span> is ongehoord!.…” -</p> -<p>„Wilt gij eerste officier zijn aan boord van de <i>Ferrato</i>?.… Wilt ge?” -</p> -<p>„Maar. <span id="xd31e3465"></span>Hoe kan dat?” -</p> -<p>„Ik heb een man noodig<span class="corr" id="xd31e3469" title="Bron: .">,</span>” ging dokter Antekirrt voort, „die jong, ijverig en goed zeeman is.” -</p> -<p>„Maar, heer dokter!.…” herhaalde de jonge zeeman met verrukten blik, maar met twijfel -in zijne stem. -</p> -<p>„Neem aan, Luigi, neem aan! neem aan!” riep Piet Bathory uit. „Neem aan, Luigi!.… -Wat de dokter u biedt, is welgemeend.” -</p> -<p>„Maar.… mijne zuster?.…” prevelde de zeeman nog tegenspartelende. „Mijne zuster?.…” -</p> -<p>„Ja juist, zijne zuster?.…” vroeg Piet Bathory op zijn beurt. -</p> -<p>„Waar moet die blijven?” -</p> -<p>„Uwe zuster,” antwoordde de dokter, „zal deel uitmaken van die groote familie, die -te Antekirrta gevestigd is. Uw beider bestaan, uw lot behoort mij voortaan, en ik -zal het zoo gelukkig maken, dat gij, behalve het verlies van uwen vader, niets ten -opzichte van het <span class="pageNum" id="pb165">[<a href="#pb165">165</a>]</span>verleden te betreuren zult hebben. Hebt gij beiden goed verstaan?” -</p> -<p>„Heer dokter!” riep Maria uit. „Is het mogelijk?.… Zoo’n toekomst!.… En dat voor ons?.…” -</p> -<p>„Heer dokter!” sprak Luigi, zonder zijne aandoening te kunnen bedwingen, waartoe hij -trouwens geen moeite aanwendde. -</p> -<p>Hij greep hartstochtelijk de handen van dokter Antekirrt, drukte ze, kuste ze, terwijl -zijne zuster Maria hare dankbaarheid slechts door hare tranen kon toonen, die dan -ook overvloedig vloeiden. -</p> -<p>„Heer dokter!” herhaalden beiden, terwijl zij hem bewogen de hand drukten. -</p> -<p>„Ik wacht u morgen aan boord!” zei dokter Antekirrt, terwijl hij zich aan die dankbaarheidsbewijzen -ontwrong. -</p> -<p>„Morgen?” -</p> -<p>„Ja,” knikte dokter Antekirrt, zonder een enkel woord te kunnen spreken. -</p> -<p>En onvermogend om zijne aandoening langer te bedwingen, stormde hij het vertrek uit, -na eerst Piet Bathory een teeken gegeven te hebben, om hem dadelijk te volgen. -</p> -<p>„Oh!” zei hij toen hij buiten was tot dezen, „zulke oogenblikken zijn heerlijk, mijn -zoon!<span class="corr" id="xd31e3493" title="Bron: ”....">.…”</span> -</p> -<p>„Ja, heerlijk!” bevestigde Piet. „Vooral, niet waar, nu het zulke edele harten geldt.” -</p> -<p>„En wat doet het goed, te kunnen beloonen!” vulde dokter Antekirrt aan. -</p> -<p>„Ja, beter dan te moeten straffen! Och, dat het in de wereld niet anders ware!” -</p> -<p>„Dat is waar!.… Dat zou wenschelijk zijn. Maar.… waar noodig, moet gestraft worden!” -antwoordde dokter Antekirrt ernstig. -</p> -<p>Den volgenden ochtend zat de dokter aan boord Maria en Luigi Ferrato af te wachten. -</p> -<p>Kapitein Köstrik had reeds alle noodige beschikkingen getroffen, opdat de herstellingen -aan de machine van het stoomjacht binnen den kortst mogelijken tijd en zonder uitstel -of vertraging te ondervinden, uitgevoerd werden. Dank zij de hulp van de heeren Samuel -Grech en Cie., scheepsagenten, wonende op de Strada Levante te La Valletta, aan welke -firma het schip geconsigneerd was geweest, spoedde de arbeid onvertraagd voort. Toch -werden vijf of zes dagen voor die herstelling vereischt; want men moest de luchtpomp -geheel en al, en de condensor, wiens pijpen onvoldoende werkten, gedeeltelijk uit -elkander nemen, om de herstelling afdoend uit te voeren. -</p> -<p>Die vertraging kon niet anders dan dokter Antekirrt zeer teleurstellen; want hij was -toch zeer ongeduldig om op de Siciliaansche kust aan te komen. De lezer weet waarom. -</p> -<p>Een oogenblik dacht hij er aan, om zijne goelet <i>Savarena</i> naar <span class="pageNum" id="pb166">[<a href="#pb166">166</a>]</span>Malta te doen komen; maar daarvan zag hij toch af. Het was inderdaad veel beter eenige -dagen langer te wachten, om Sicilië niet anders aan te doen dan met een snelstoomend -en goed gewapend vaartuig, waarop in tijd van nood te rekenen viel. Eevenwel werd -als voorzorgsmaatregel en om niet overvallen te worden door gebeurlijkheden die voorkomen -konden worden, een telegram afgezonden langs den overzeeschen telegraafkabel, die -Malta met Antekirrta in verbinding stelde. Door middel van dat telegram werd bevel -gegeven aan de <i>Electriek</i> 2, om onmiddellijk op de kust van Sicilië tusschen kaap Portio di Palo en Kaap Murro -di Porio te gaan kruisen. -</p> -<p>Een sloep bracht tegen negen uur in den voormiddag Maria Ferrato en haren broeder -aan boord van het stoomjacht. Beiden werden door dokter Antekirrt met blijken van -de grootste hartelijkheid ontvangen. -</p> -<p>Luigi werd vervolgens aan den gezagvoerder, aan de stuurlieden en aan de bemanning -van het stoomjacht in zijne nieuwe functie van eersten officier aan boord voorgesteld. -De titularis, die tot dusverre die betrekking vervuld had, zou aan boord van de <i>Electriek</i> 2 overgaan, zoodra dat vaartuig op de zuidkust van Sicilië aangekomen zou zijn. -</p> -<p>Als men Luigi aankeek, dan kon men zich in den jongen man niet vergissen: het was -een zeeman van top tot teen. Wat zijn moed en zijne stoutmoedigheid betreft, iedereen -kon zich daarvan een goed denkbeeld vormen; want iedereen wist en had gezien, hoe -bedaard en onverschrokken hij zes en dertig uren vroeger in de baai van Melléah gehandeld, -hoe hij het stoomjacht van den ondergang gered had. Hij werd dan ook door alle opvarenden -van ganscher harte toegejuicht. Daarna werd hij door zijn vriend Piet en door kapitein -Köstrik door het geheele schip, dat hij in alle zijn bijzonderheden wenschte te bezichtigen, -rondgeleid. Laatstgenoemde stond er op, om bij die gelegenheid de eer van zijn schip -op te houden. Die bezichtiging beviel den jeugdigen zeeman bovenmate, hetgeen niet -te verwonderen was, want de <i>Ferrato</i> was een prachtig schip. -</p> -<p>Midderwijl onderhield dokter Antekirrt zich met Maria en sprak haar over haren broeder -in bewoordingen en uitdrukkingen, die haar hart diep moesten treffen. -</p> -<p>„Ja!.…” zei ze, „het is geheel zijn vader! Zoowel wat zijn uiterlijk als zijne inborst -betreft.” -</p> -<p>Op het voorstel, dat haar door den dokter gedaan werd, hetzij om aan boord te blijven -tot aan het einde van den voorgenomen tocht, hetzij om direct naar Antekirrta, werwaarts -hij haar aanbood haar te doen overbrengen, vroeg Maria om haren broeder bij voorkeur -tot Sicilië te mogen vergezellen. Toen werd overeengekomen, dat zij van het oponthoud -van de <i>Ferrato</i> in de haven van La Valletta <span class="pageNum" id="pb167">[<a href="#pb167">167</a>]</span>gebruik zouden maken, om hare zaken in orde te brengen, om de weinige meubels en voorwerpen -te verkoopen, die als aandenken geen waarde voor haar en haren broeder hadden, om -eindelijk het <span class="corr" id="xd31e3529" title="Bron: weinigje">weinige</span>, wat zij bezaten, te gelde te maken, ten einde haren intrek in hare hut aan boord -daags vóór het ankerlichten te kunnen betrekken. -</p> -<p>Dokter Antekirrt had voor Maria niet verheeld, welke plannen hij vervolgen wilde, -totdat zij geheel en al volvoerd zouden zijn. Een gedeelte daarvan was reeds volbracht, -daar de kinderen van Andreas Ferrato zich om de toekomst niet meer te bekommeren hadden. -Maar de moeielijkste taak bleef nog over. -</p> -<p>Er bleef toch nog over aan den eenen kant om op te sporen, waar Silas Toronthal en -Sarcany zich ophielden, en aan den anderen kant moest getracht worden zich van Carpena -meester te maken. -</p> -<p>Dat moest geschieden en dat zou geschieden! Dokter Antekirrt had het bezworen! -</p> -<p>Wat de beide eerstgenoemden betrof, rekende de dokter er op, dat hun spoor wel in -Sicilië weer te vinden zoude zijn. Want daarheen, meende hij, zouden zij wel getrokken -zijn. -</p> -<p>En, wat den andere betrof, ja.… men zou zien, men zou zoeken en zoeken tot men hem -gevonden had! -</p> -<p>Toen het onderhoud zoo ver gevorderd was, vroeg Maria, of zij den dokter afzonderlijk -konde spreken. -</p> -<p>„Wat ik u mede te deelen heb,<span class="corr" id="xd31e3540" title="Bron: „">” </span>zei ze, toen de dokter zich aan de deur van het salon overtuigd had, dat niemand hen -kon hooren, <span class="corr" id="xd31e3543" title="Niet in bron">„</span>heb ik zelfs voor mijn broeder verborgen gehouden. Hij zou zich niet hebben kunnen -bedwingen en voorzeker zouden nieuwe rampen ons overvallen en getroffen hebben. Ziehier, -wat ik u mede te deelen heb.” -</p> -<p>„Laat hooren, mijne dochter,” sprak de dokter. „En schenk mij uw geheele vertrouwen.” -</p> -<p>„Maar, kan Luigi.…?” vroeg Maria Ferrato angstvallig. „Kan Luigi niet komen?” -</p> -<p>„Luigi bezichtigt op dit oogenblik het volkslogies vooruit,” antwoordde de dokter. -„Kom, ik zal de deur van het salon sluiten, dan kunt gij spreken, Maria, zonder gevaar -dat iemand u hooren kan.” -</p> -<p>Toen de deur behoorlijk gegrendeld was, namen beiden plaats op een divan en hernam -Maria: -</p> -<p>„Carpena is hier, heer dokter! Gij behoeft hem dus inderdaad niet ver te zoeken.” -</p> -<p>„Hier?”.… vroeg dokter Antekirrt, ten uiterste verbaasd over dien samenloop van omstandigheden. -</p> -<p>„Ja!” -</p> -<p>„Hier, te Malta? Hoe is dat mogelijk? Vergist gij u niet, Maria<span class="corr" id="xd31e3555" title="Niet in bron">?</span> <span class="pageNum" id="pb168">[<a href="#pb168">168</a>]</span>Bedenk u goed.” -</p> -<p>„Neen, ik vergis mij niet. Hij is hier en dat reeds sedert eenige dagen, heer dokter.” -</p> -<p>„Hier, te La Valletta?” -</p> -<p>„Ja!” -</p> -<p>„Hoe is het toch mogelijk? Voor mij is het schier ongeloofelijk! Spreek dan toch, -Maria!” -</p> -<p>„Hij is hier te La Valletta en in het kwartier Manderaggio, waar wij wonen en waar -gij u thans bevindt!” -</p> -<p>„Weet gij het wel zeker?” vroeg de dokter steeds ongeloovig, terwijl de twijfel op -zijn gelaat te lezen was. -</p> -<p>„Ja, zeer zeker!” -</p> -<p>Dokter Antekirrt was zeer verwonderd, maar zeer vergenoegd tevens over hetgeen hij -vernam. Hij dacht een oogenblik diep na en vervolgde toen met ernstige stem: -</p> -<p>„Gij vergist u niet, Maria!” vroeg hij met aandrang en bracht de handen als smeekend -te zamen. -</p> -<p>„Neen, ik vergis mij niet!” zei het jonge meisje op beslisten toon. „Neen, ik vergis -mij niet.” -</p> -<p>„Inderdaad, het is vreemd; vreemder dan ik betuigen kan en als ik u zou kunnen doen -vatten.” -</p> -<p>„Het gelaat van dien man is onuitwischbaar in mijn geheugen gebleven. Honderd jaren -en meer zouden hebben kunnen voorbijsnellen, dat ik geen oogenblik zoude geaarzeld -hebben, om hem te herkennen.… Geloof mij, hij is hier.” -</p> -<p>„En, Luigi weet er niets van?” vroeg dokter Antekirrt, terwijl hij het meisje aandachtig -aankeek. -</p> -<p>„Neen, heer dokter.… Dat kan ik u stellig verzekeren. Neen, Luigi<span id="xd31e3575"></span> weet er niets van.” -</p> -<p>Het was evenwel, alsof zij aarzelde met haar verhaal voort te gaan. Dokter Antekirrt -moest haar daartoe aanmoedigen. -</p> -<p>„Ga voort, Maria,” zei hij, „en verberg mij in Godsnaam niets! Niets, hoort ge, niets.” -</p> -<p>„Gij begrijpt, heer dokter, dat ik dat verschijnen van Carpena voor hem geheim moest -houden.” -</p> -<p>„Waarom?” -</p> -<p>„Hij zou dien Carpena opgezocht hebben.… Daaromtrent bestaat bij mij geen twijfel. -En.…” -</p> -<p>„En?” moedigde dokter Antekirrt het jonge meisje aan. „En?… Ga dan toch voort!” -</p> -<p>„Hij zou hem uitgedaagd hebben, en wellicht.… zouden zij gevochten hebben.” -</p> -<p>„Gij hebt goed gehandeld, Maria! Neen, gij moet niets zeggen. Die man behoort mij -alleen toe! Maar.…” -<span class="pageNum" id="pb169">[<a href="#pb169">169</a>]</span> -</p> -<div class="figure p169width"><img src="images/p169.jpg" alt="Catania." width="513" height="720"><p class="figureHead">Catania.</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb170">[<a href="#pb170">170</a>]</span></p> -<p>„Maar, wat, heer dokter?” -</p> -<p>„Meent ge, dat die Carpena u herkend heeft? Er zijn sedert die zaak van Rovigno zoovele -jaren heengegaan.” -</p> -<p>„Of hij mij herkend heeft, weet ik niet,” antwoordde Maria. „Ik heb hem twee of drie -malen in de straten en stegen van het Manderaggio-kwartier ontmoet. Telken male keek -hij mij scherp aan en keerde zich zelfs om, om mij met zekere achterdochtige oplettendheid -na te kijken. Als hij mij gevolgd is, als hij mijn naam gevraagd heeft, dan moet hij -weten, wie ik ben. Is dat niet zoo, heer dokter? En zoudt gij er aan twijfelen dat -hij naar mij geïnformeerd zoude hebben?” -</p> -<p>„Heeft hij getracht u te naderen? Heeft hij u ooit aangesproken of trachten aan te -spreken?” -</p> -<p>„Nooit.” -</p> -<p>„En kunt ge gissen, om welke redenen hij te La Valletta gekomen is? Malta is toch -zijn vaderland niet?” -</p> -<p>„Neen, heer dokter, en ook weet ik niet, wat hem hierheen heeft gevoerd. Het kan niet -veel goeds zijn.” -</p> -<p>„Of weet ge wat hij sedert zijne komst hier uitvoert?” drong dokter Antekirrt verder -aan. -</p> -<p>„Alles wat ik weet te zeggen,” antwoordde Maria Ferrato, „is dat hij zich te midden -van het verfoeielijkste gedeelte van de bevolking van de Manderaggio steeds ophoudt. -Hij verlaat de meest verdachte kroegen schier niet, noch bij nacht, noch over dag. -Hij kiest daar zijn gezelschap te midden van de grootste en de meest bekende schurken. -Daar het geld hem niet schijnt te ontbreken, komt het mij voor, dat hij bezig is met -bandieten van zijne soort te ronselen, om met hunne hulp de een of andere slechte -daad te kunnen uitvoeren.” -</p> -<p>„Hier, meent ge, Maria? Een slechte daad op het eiland Malta?” vroeg dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Dat heb ik niet kunnen vernemen, heer dokter, en ook niet beweerd.” -</p> -<p>„Niet?” -</p> -<p>Het gelaat van den dokter was peinzend. Zijne oogen tuurden in het ijle, alsof zij -iets zochten. -</p> -<p>„Neen,” antwoordde het meisje. -</p> -<p>„Dat is jammer; maar ik zal het wel vernemen. Laat dat maar aan mij over. Mijne middelen -falen zelden of nooit.” -</p> -<p>Piet Bathory en de jeugdige visscher klopten op dat oogenblik aan de deur, waardoor -het onderhoud een einde nam. -</p> -<p>„Welnu, Luigi,” vroeg dokter Antekirrt, toen de beide jongelieden binnengetreden waren, -„heeft Piet u overal rondgeleid en zijt gij voldaan over hetgeen gij gezien hebt?” -</p> -<p>„O ja, heer dokter!” antwoordde Luigi Ferrato opgetogen en vol bewondering. „Zeker -ben ik voldaan.” -<span class="pageNum" id="pb171">[<a href="#pb171">171</a>]</span></p> -<p>„En, wat verder? Komaan, biecht op! Een zeeman zooals gij, moet zijne oogen bij zoo’n -bezoek gebruikt hebben.” -</p> -<p>„De <i>Ferrato</i> is een bewonderenswaardig vaartuig!” antwoordde Luigi. -</p> -<p>„Het doet mij genoegen, dat het stoomjacht u bevalt,” antwoordde de dokter, „daar -gij er tweede bevelhebber op zult wezen, in afwachting dat de gelegenheid zich zal -voordoen, om van u een kapitein te maken.” -</p> -<p>„O, mijnheer.…” -</p> -<p>„Mijn waarde Luigi,” hernam Piet Bathory, „vergeet niet, dat wanneer dokter Antekirrt -iets voorspelt, het altijd uitkomt! Zijne menschenkennis is zoo groot, dat hij zich -nimmer vergist.” -</p> -<p>„Ja, altijd uitkomt, Piet; maar zeg daarbij, dat Gods bijstand mij steeds nabij is,” -sprak de dokter hoogst ernstig. -</p> -<p>Maria en Luigi namen afscheid van dokter Antekirrt en van Piet Bathory, om naar hunne -kleine woonvertrekken terug te keeren. Er werd overeengekomen, dat Luigi zijn dienst -van eersten officier niet eerder zou aanvaarden, dan nadat zijne zuster Maria haren -intrek aan boord zoude genomen hebben. Maria mocht niet alleen in het kwartier Manderaggio -verwijlen, daar het, alles wel beschouwd, toch mogelijk was, dat Carpena haar als -de dochter van Andreas Ferrato herkend had. In dat geval zouden wraakzuchtige oogmerken -voorzeker niet uitblijven. -</p> -<p>Toen broeder en zuster vertrokken waren, liet dokter Antekirrt Pescadospunt roepen, -dien hij in tegenwoordigheid van Piet Bathory wenschte te spreken. -</p> -<p>Pescadospunt verscheen onverwijld en stond daar in de houding van iemand, die steeds -gereed bevonden wordt, om een bevel te ontvangen, maar even gereed is om het uit te -voeren. -</p> -<p>„Pescadospunt,” zei de dokter, „ik zal uwe hulp noodig hebben, en reken er derhalve -op.” -</p> -<p>„Dat kunt gij voorzeker en in volle vertrouwen, heer dokter; maar hebt gij mij alleen -noodig?” -</p> -<p>„U alleen.” -</p> -<p>„En Kaap Matifou? Mijn arme reus verveelt zich ontzettend.… Ik hoop toch, dat.…” -</p> -<p>„Neen, eerst gij.” -</p> -<p>„Wat moet ik doen? Ik ben geheel tot uw dienst, heer dokter. Spreek, wat moet ik doen?” -</p> -<p>„Dadelijk ontschepen. Gij zijt daartoe toch gereed, hoop ik?” -</p> -<p>„Mooi. Bekommer u daaromtrent niet. Ik ben al aan den wal.” -</p> -<p>„Gij moet u naar Manderaggio, een der onderaardsche kwartieren van La Valletta begeven.” -</p> -<p>„Goed. Ik ben er reeds in gedachten, heer dokter. Wat <span class="corr" id="xd31e3640" title="Bron: veder">verder</span>. <span class="pageNum" id="pb172">[<a href="#pb172">172</a>]</span>Wat moet ik er uitvoeren?” -</p> -<p>„Gij moet er in een of ander logement eene kamer, een krot zoeken. Liefst in de gemeenste -herberg van de plaats.” -</p> -<p>„In orde. Ik heb goed verstaan, heer dokter. Ik zal daaraan stipt voldoen, dat verzeker -ik u.” -</p> -<p>„Daar zult gij de handelingen moeten gadeslaan van een man, dien ge geen minuut, geen -seconde uit het oog moogt verliezen. Het is zeer belangrijk. Hebt ge goed verstaan?” -</p> -<p>„Voorzeker, heer dokter, ik ben gelukkig niet doof en ook niet dom. Maar wat verder?” -</p> -<p>„Niemand mag zelfs gissen, dat wij elkander kennen. Ik moet voor u geheel en al een -vreemdeling zijn.” -</p> -<p>„Zoo, zoo! Als dat uw wil is?.… Ik moet evenwel erkennen, dat dit de zaak moeilijk -maakt.” -</p> -<p>„Gij moet desnoods u verkleeden, u geheel en al onkenbaar maken. Dat zult ge toch -wel kunnen?” vroeg de dokter met een glimlach. -</p> -<p>„Mooi zoo, laat dat maar aan mij over! Ik zal mij verkleeden als voor een vastenavondbal!” -</p> -<p>„Men heeft mij medegedeeld, dat de man, die het hier betreft, de slechtste en gemeenste -knapen van de geheele Manderaggio tracht aan te werven door middel van veel geld.” -</p> -<p>„Misschien is het wel een ronselaar voor de een of andere koloniale mogendheid, misschien -wel voor Nederland?” -</p> -<p>„Luister nu, en staak je geestigheden. Men weet niet voor wiens rekening en voor welk -werk die aanwerving geschiedt. Alles gaat daarbij zeer geheimzinnig toe.” -</p> -<p>„Zoo zoo!” -</p> -<p>„En het is dat geheim, hetwelk ge moet uitvisschen. Hebt gij mij begrepen, Pescadospunt?” -</p> -<p>„Ik heb u begrepen, heer dokter, en ik zal het te weten komen. Dat zal zoo moeielijk -niet zijn,” antwoordde de kleine schrandere man. -</p> -<p>„En als ge vernomen zult hebben, wat ge weten wilt, dan moet ge niet naar boord terugkeeren.” -</p> -<p>„Niet?” -</p> -<p>„Neen, de voorzichtigheid gebiedt dat; want ge zoudt kunnen gevolgd worden, niet waar?” -</p> -<p>„Dat is zoo, heer dokter.” -</p> -<p>„Gij zult slechts een klein briefje op de post te La Valletta bezorgen, om mij te -waarschuwen. Ik zal dan des avonds met u aan het andere uiteinde van de voorstad La -Sanglea te zamen komen.” -</p> -<p>„Mooi bedacht,” zei Pescadospunt, terwijl hij zich vergenoegd de handen wreef. -</p> -<p>„Daar zal ik u dan aantreffen.” -</p> -<p>„Dat is afgesproken, maar.…” -<span class="pageNum" id="pb173">[<a href="#pb173">173</a>]</span></p> -<p>„Maar wat?” vroeg dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Hoe zal ik dien man herkennen? Ik zal toch eenige gegevens dienen te hebben omtrent -hem!” -</p> -<p>„Dat herkennen zal niet moeielijk zijn. Gij zijt zeer schrander, mijn vriend.…” -</p> -<p>„O, heer dokter!” zei Pescadospunt op bescheiden toon. „Gij zoudt waarlijk iemand -verlegen maken.” -</p> -<p>„En ik reken op die schranderheid,” ging de dokter <span class="corr" id="xd31e3677" title="Bron: overstoorbaar">onverstoorbaar</span> voort. -</p> -<p>„Maar kan ik ten minste den naam van dien gentleman vernemen? Kent gij dien heer, -dokter?”. -</p> -<p>„Zijn naam? Wel zeker ken ik dien!” -</p> -<p>„Hoe heet hij dan?” -</p> -<p>„Carpena.” -</p> -<p>„Wat.… Carpena?” riep Piet Bathory, toen hij dien naam hoorde, uit. „Is die Spanjaard -hier?” -</p> -<p>„Ja,” antwoordde dokter Antekirrt, „en hij woont in hetzelfde kwartier, waar wij de -kinderen weergevonden hebben van Andreas Ferrato, van den man, die door zijn toedoen -naar het bagno gezonden werd en waar hij den dood gevonden heeft!” -</p> -<p>De dokter verhaalde hem toen alles, wat Maria medegedeeld had, terwijl Piet Bathory -met Luigi het stoom jacht bezichtigde. Pescadospunt begreep toen, hoe belangrijk het -was, dat de dokter een helder inzicht in den toeleg van den Spanjaard verkreeg. Ongetwijfeld -voerde die een duister en misdadig plan in het schild en was hij bezig de middelen -ter uitvoering in de gemeenste holen van La Valletta op te sporen. Dat was duidelijk -en helder als de dag. -</p> -<p>Een uur later verliet Pescadospunt het stoomjacht. Om des te beter ieder bespiedingsstelsel -te kunnen ontgaan, wanneer hij namelijk gevolgd zou worden, begon hij met door die -lange Strada Reale te drentelen, die van het fort Sint Elmo tot aan de voorstad La -Floriana zich uitstrekt. Eerst toen de avond gevallen en het vrij donker geworden -was, richtte hij eindelijk zijne schreden naar het stadkwartier Manderaggio. -</p> -<p>Inderdaad, om eene bende schurken aan te kunnen werven, geheel gereed om alles te -ondernemen, zoowel doodslag als plundering, was geen geschikter oord aan te wijzen, -en het zou nergens beter gevonden kunnen worden, dan in dat Capharnaüm van die onderaardsche -stad. Er werden daar mannen van alle streken, van iederen landaard, zoowel van het -westen als van het oosten aangetroffen. Er waren daar gedrosten van de koopvaardijschepen -en deserteurs van de <span class="corr" id="xd31e3691" title="Bron: oorlogschepen">oorlogsschepen</span> van alle mogelijke zeevarende natiën; maar vooral bevonden zich daar Maltezers van -het ellendigste gehalte, echte sluipmoordenaars, wien nog het bloed van die zeeschuimers -<span class="pageNum" id="pb174">[<a href="#pb174">174</a>]</span>door de aderen stroomde, die hunne voorouders zoo gevreesd maakten ten tijde der barbaarsche -strooptochten in de Middellandsche zee en zelfs buiten Straat Gibraltar tot op de -kusten van Portugal, Spanje en Frankrijk. -</p> -<p>Carpena had <span class="corr" id="xd31e3698" title="Bron: in">de</span> opdracht, om een dozijn vastberaden kerels op te sporen, die tot alles in staat waren -en voor niets terugdeinsden. Daar in dat dievenhol had hij kies en keur en kostte -de keuze slechts <span class="corr" id="xd31e3701" title="Niet in bron">weinig </span>moeite. Sedert zijne aankomst te La Valletta verliet hij dan ook de kroegen in de -gemeenste straten en stegen van het kwartier <span class="corr" id="xd31e3703" title="Bron: Manderagigo">Manderaggio</span> niet. Daar kwamen de klanten, die hij opspoorde, hem opzoeken. Dat viel hem gemakkelijk -genoeg en ging hem dan ook vlug van de hand. Pescadospunt had dus volstrekt geen moeite -om hem uit te vinden. Maar het was niet gemakkelijk uit te vorschen, voor wiens rekening -de Spanjaard handelde en vanwaar het geld kwam, dat hij niet spaarde. -</p> -<p>Klaarblijkelijk behoorde hem dat geld niet. Het was reeds jaren geleden, dat de premie -van vijfduizend gulden, verdiend door en ontvangen na de zaak te Rovigno, verbrast, -verspild en opgemaakt was. Carpena, die na zijne verklikking door de algemeene verachting -uit Istrië verjaagd en van al de zoutpannen van de geheele kuststrook der Adriatische -zee geweerd was geworden, was de wijde wereld ingetrokken. Zijn geld was zoo spoedig -mogelijk verdwenen, en van arm, zooals hij voorheen was, verviel hij nu in nog veel -ellendiger toestand. Hij was nu leeglooper, bedelaar, landlooper, in één woord: een -volslagen schavuit geworden. -</p> -<p>Wat geen der lezers verwonderen kan, is dat hij thans in dienst stond van eene vreesverwekkende -vennootschap van boosdoeners, voor wie hij een zeker aantal helpers en <span class="corr" id="xd31e3709" title="Bron: medeplichtingen">medeplichtigen</span> moest aanwerven, om eenige ontbrekende schavuiten aan te vullen, die met den strop -des scherprechters reeds kennis hadden gemaakt en zoo voor hunne misdaden beloond -waren geworden. Dat was het doel, waarom hij zich te Malta en in het bijzonder in -het kwartier Manderaggio bevond. Hij was daar waarlijk op de geschiktste plaats, dat -moest erkend worden! -</p> -<p>Naar welk oord zou hij, na geslaagd te zijn, zijn aangeworven bende moeten voeren? -Carpena, die uiterst wantrouwend was jegens de makkers, die hij ronselde, wachtte -zich wel dat mede te deelen. Dezen kon dat dan ook weinig schelen; als men hen maar -contant betaalde; als men hen maar eene toekomst van diefstallen, van plunderingen -in het verschiet liet ontwaren, dan zouden zij een ieder vol vertrouwen tot aan de -uiterste grenzen der aarde gevolgd hebben. -</p> -<p>Hier verdient verteld te worden, dat Carpena niet weinig verwonderd geweest was, toen -hij Maria Ferrato in de straten van het kwartier Manderaggio ontmoette. In weerwil -van eene afwezigheid van <span class="pageNum" id="pb175">[<a href="#pb175">175</a>]</span>ruim vijftien jaren, had hij haar dadelijk herkend, zoowel als hij terstond herkend -was geworden. Hij gevoelde zich wel gedwarsboomd door het denkbeeld, dat zij te weten -was gekomen, wat hij te La Valletta kwam uitvoeren; want dat zou haar voorzeker niet -ontgaan zijn. -</p> -<p>Pescadospunt moest dus listig te werk gaan, wanneer hij wilde te weten komen datgeen -waarbij dokter Antekirrt zoo veel belang had te vernemen, en wat de Spanjaard zoo -geheimzinnig voor zich hield. Hij begon met zich eenigermate in het oog loopend in -de onmiddellijke nabijheid van Carpena te vertoonen. Deze kon dien jeugdigen bandiet -niet onopgemerkt laten, die hem als het ware niet verliet, die zich aan hem vasthechtte, -die zich in zijne vertrouwelijkheid indrong, die op hoogen toon tot dat geboefte van -Manderaggio sprak, die er zich op beroemde zoo’n debetlijst in zijn schuldboek te -bezitten, dat hem daarvan de minste post den strop te Malta, de guillotine in Italië -en de garrotto in Spanje zou bezorgd hebben; die de diepste verachting aan den dag -legde voor al die bangooren van het kwartier, welke zich onwel gevoelden en niets -op hun gemak waren, wanneer zij een politie-agent slechts ontwaarden! Het was een -fraaie type, inderdaad, en Carpena, die een echte kenner in het vak was, kon niet -anders dan hem naar waarde schatten! -</p> -<p>Dat spel, wat uiterst behendig gespeeld werd, had ongetwijfeld tot gevolg, dat Pescadospunt -zijn doel eindelijk bereikte. Want in den ochtend van den 25<sup>sten</sup> Augustus ontving dokter Antekirrt een briefje, waarbij de afgesproken samenkomst -in weinige regelen bepaald werd op dienzelfde avond aan het uiterste van de voorstad -La Senglea. Dat briefje had Pescadospunt zelf, wantrouwend als hij was, in de bus -doen glijden. -</p> -<p>Gedurende die laatste dagen was de arbeid aan boord van de <i>Ferrato</i> met alle kracht voortgezet. Binnen drie dagen zou het vaartuig, na behoorlijke herstelling -zijner machine, en na zijn voorraad steenkolen aangevuld te hebben, zee kunnen kiezen. -Het zou dan geheel gereed zijn. -</p> -<p>Dokter Antekirrt begaf zich dienzelfden dag naar de plek, door Pescadospunt aangewezen. -Dat was een klein plein, hetwelk door booggangen omgeven en dicht bij den ringweg -aan het uiteinde van de voorstad La Sanglea en dicht bij de Quarantainehaven gelegen -was. -</p> -<p>Het was toen acht uren in den avond. Hoogstens waren er een vijftig lieden op dat -pleintje, dat tot markt diende, die evenwel nog niet geëindigd was. -</p> -<p>Dokter Antekirrt wandelde te midden van die lieden, zoowel mannen als vrouwen, die -allen van Maltezer oorsprong waren en die zijne opmerkzaamheid wel gaande hielden. -Plotseling voelde hij evenwel eene hand op zijn arm rusten. -<span class="pageNum" id="pb176">[<a href="#pb176">176</a>]</span></p> -<p>Een afschuwelijke kerel, die walgelijk smerig en slordig gekleed was en wiens hoofd -door een ouden gedeukten hoed gedekt was, keek hem in de oogen en bood hem een zakdoek -aan. -</p> -<p>„Wat wilt ge?” vroeg de dokter half verschrikt. -</p> -<p>„Ziehier wat ik zooeven van Uwe Excellentie gerold heb! Het zal zaak zijn, voortaan -beter op uwe zaken te passen,” sprak de afschuwelijke kerel. -</p> -<p>Dokter Antekirrt slaakte bijna een kreet van verbazing. Hij wreef zich de oogen. -</p> -<p>En inderdaad, het was Pescadospunt, maar geheel onherkenbaar onder zijne geleende -plunje. -</p> -<p>„Gemeene grappenmaker!” zei de dokter, nog niet geheel bekomen van zijne verbazing. -</p> -<p>„Grappenmaker, ja!.… Gemeen, dat neen! heer dokter, dat hebt ge inderdaad mis!” -</p> -<p>Toen eerst herkende Antekirrt zijn verspieder Pescadospunt. Hij moest hartelijk lachen -over zijn vergissing, maar toen ook zonder eenigen overgang: -</p> -<p>„En Carpena?” vroeg hij, „zijt gij dien op het spoor?” -</p> -<p>„Ja, die is inderdaad bezig met.…” -</p> -<p>„Met wat?” -</p> -<p>„Met het aanwerven van een twaalftal der meest doortrapte schurken van geheel Manderaggio.” -</p> -<p>„Voor wien?” -</p> -<p>„Voor rekening van een zekeren Zirone!” antwoordde Pescadospunt met een sluwen glimlach -op het gelaat. -</p> -<p>„Van Zirone van Sicilië?” vroeg dokter Antekirrt overhaast en eenigermate ontstuimig. -</p> -<p>„Inderdaad.” -</p> -<p>De dokter zweeg een poos, om na te denken. -</p> -<p>De Siciliaan Zirone, de medeplichtige van Sarcany. Dat was waarlijk eene goede tijding! -Maar welke betrekking kon er bestaan tusschen die twee ellendelingen en Carpena? -</p> -<p>Na eenig nadenken kwam de dokter tot de navolgende slotsom, waarin hij zich niet bedroog. -</p> -<p>Het verraad van den Spanjaard, hetwelk de gevangenneming van de vluchtelingen uit -den vestingtoren te Pisino ten gevolge had gehad, had onmogelijk voor Sarcany onbekend -kunnen gebleven zijn. Deze had Carpena waarschijnlijk doen opsporen en had hem toen -natuurlijk in de diepste ellende aangetroffen. Hij had waarschijnlijk geen oogenblik -geaarzeld, om van hem een dier agenten te maken, die Zirone in den dienst van de roovers-gemeenschap, -waartoe hij behoorde, bezigde. -</p> -<div class="figure p177width"><img src="images/p177.jpg" alt="Daar ontstak Zirone een kleine lantaarn, die hij steeds bij zich droeg. (Bladz. 184.)" width="492" height="720"><p class="figureHead">Daar ontstak Zirone een kleine lantaarn, die hij steeds bij zich droeg. (<span class="corr" id="xd31e3759" title="Bron: Blz.">Bladz.</span> 184.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Carpena zoude dus thans een eerste baken zijn op het spoor <span class="pageNum" id="pb178">[<a href="#pb178">178</a>]</span>waarop dokter Antekirrt nu niet meer blindelings zoude voortschrijden. Zijn gelaat -ademde dan ook een glans van tevredenheid, die den kleinen <span class="corr" id="xd31e3767" title="Bron: accrobaat">acrobaat</span> niet ontging. -</p> -<p>„Zijt gij er achter gekomen, tot welk doel die ronselarij plaats heeft?” vroeg hij -aan Pescadospunt. -</p> -<p>„Ja, voor eene rooversbende,” antwoordde deze, zonder eenige aarzeling. -</p> -<p>„Voor welke rooversbende?” -</p> -<p>„Wel, voor eene rooversbende op Sicilië.” -</p> -<p>„Op Sicilië?.… Juist!.… dat komt uit,” sprak dokter Antekirrt als in zichzelven. En -later, overluid: „En waar is die bende werkzaam? Weet gij dat ook?” -</p> -<p>„In de oostelijke provinciën, tusschen Syracuse en Catania,” antwoordde Pescadospunt. -</p> -<p>„Tusschen Syracuse en Catania?” vroeg de dokter nadenkend en als in gedachten verzonken. -</p> -<p>Pescadospunt knikte bevestigend. De kleine man was in zijn nopjes. Het scheen, dat -hij goede tijding gebracht had. -</p> -<p>Zonder twijfel, het spoor was weergevonden. En dat was voorzeker eene goede tijding -voor dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Hoe hebt ge u die inlichtingen verschaft?” vroeg deze met de meeste belangstelling. -</p> -<p>„Van Carpena zelven,” antwoordde Pescadospunt, niet zonder een zweem van zelfvoldoening -in zijn stem. -</p> -<p>„Och kom! Heeft hij zooveel vertrouwen in u gesteld? Het is haast ongeloofelijk!” -</p> -<p>„En toch is het zoo. Carpena heeft genegenheid voor mij opgevat, en inderdaad, ik -beveel dien man in Uwe Excellentie’s hooge bescherming aan.…” -</p> -<p>De dokter antwoordde met een glimlach. Hij begreep den guitigen Pescadospunt. -</p> -<p>„Gij kunt thans aan boord van het stoomjacht terugkeeren<span class="corr" id="xd31e3787" title="Bron: .">,</span>” hernam hij na een poos. -</p> -<p>„Nog niet,” mompelde Pescados zoo zacht, dat dokter Antekirrt hem niet hoorde. -</p> -<p>„En uwe kleeding tegen eene meer voegzame verruilen,” ging deze voort. „Gij zult er -wel naar haken, niet waar?” -</p> -<p>„Waarachtig niet, die kleeding past mij,” antwoordde de <span class="corr" id="xd31e3794" title="Bron: accrobaat">acrobaat</span> met een gullen glimlach. -</p> -<p>„Past u? Wat bedoelt ge?” -</p> -<p>„Ik heb de eer bandiet te zijn van den troep van Zirone! Ik behoor mij zelven niet -meer toe!” -</p> -<p>„Vriend,” sprak de dokter. „Zou het mogelijk zijn? Dat kan niet, Pescadospunt.” -<span class="pageNum" id="pb179">[<a href="#pb179">179</a>]</span></p> -<p>„Kom, gekheid!.… Het is maar eene rol, die ik speel, heer dokter. En ik wil haar goed -vervullen.” -</p> -<p>„Bij dat spel, waagt gij uw leven, vriend!.… Bedenk dat wel! Daar valt niet mede te -schertsen.” -</p> -<p>„Dat leven is ten uwen dienst, heer dokter; dat leven is u geheel gewijd,” antwoordde -Pescadospunt. „Laat mij de vrijheid u dat te zeggen; maar nog meer: de vrijheid om -dienovereenkomstig te handelen.” -</p> -<p>„Brave jongen!” mompelde dokter Antekirrt, terwijl hij zich omkeerde, ten einde zijne -aandoening te verbergen<span class="corr" id="xd31e3808" title="Bron: ,">.</span> -</p> -<p>„Daarenboven<span class="corr" id="xd31e3813" title="Bron: ”,">,”</span> ging Pescadospunt voort, „ik kan zonder bluffen, of zonder verwaandheid zeggen, dat -ik een beetje snugger ben en kijk; het zou mij razend veel genoegen doen, en mij zelf -trotsch maken, wanneer ik die lieden een gloeienden kool kon stoven.” -</p> -<p>Dokter Antekirrt begreep, dat onder de gegeven omstandigheden de medewerking van Pescadospunt -voor zijne plannen zeer nuttig kon zijn. Door die rol op zich te nemen, was de <span class="corr" id="xd31e3818" title="Bron: schandere">schrandere</span> jongen er in geslaagd, het vertrouwen van Carpena te winnen, en zelfs zoodanig; dat -hij hem zijne geheimen ontlokt had. Waarlijk, men moest hem laten begaan. Het zou -jammer zijn, inderdaad, hem daarin hinderlijk te zijn. -</p> -<p>Toen zij na een <span class="corr" id="xd31e3823" title="Bron: tieltal">tiental</span> minuten de zaken genoeg bepraat en overwogen hadden, besloten de dokter en Pescadospunt, -die niet bij elkander gezien wilden worden, te scheiden. -</p> -<p>Pescadospunt volgde de kaden van de voorstad La Sanglea, huurde daar in de groote -haven eene sloep en keerde zoo naar het <span class="corr" id="xd31e3828" title="Bron: kwartie">kwartier</span> <span class="corr" id="xd31e3831" title="Bron: Manderraggio">Manderaggio</span> terug. -</p> -<p>Voordat hij evenwel daarheen goed en wel op weg was, was de dokter reeds aan boord -van het stoomjacht weergekeerd. Daar aangekomen, bracht hij Piet Bathory nauwkeurig -op de hoogte van alles, wat hij vernomen had. Terzelfdertijd meende hij voor Kaap -Matifou niet te moeten verbergen, dat Pescadospunt voor het algemeen welzijn in eene -vrij gevaarlijke onderneming gewikkeld was. Dat meende hij aan die twee getrouwe vrienden -verplicht te zijn. -</p> -<p>De Hercules schudde het hoofd, opende en kneep driemalen achter elkander zijne handen -dicht. Daarna zou men hem hebben kunnen hooren in zich zelven prevelen en herhalen: -</p> -<p>„Dat hem geen haar bij zijn terugkeer op zijn hoofd ontbreke! Neen, geen haar, of -de duivel.…” -</p> -<p>De laatste woorden beduiden meer dan Kaap Matifou zou hebben kunnen doen verstaan, -wanneer hij het talent had bezeten, om lange volzinnen te kunnen fabriceeren. Maar -zoo gaat het meer in de wereld. De generaals van de daad zijn zelden generaals van -de praat en omgekeerd. -<span class="pageNum" id="pb180">[<a href="#pb180">180</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4895">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">X.</h2> -<h2 class="main">IN DE OMSTREKEN VAN CATANIA.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Wanneer de mensch belast ware geweest met de vervaardiging van den aardbol, dan had -hij hem zeer waarschijnlijk op eene draaibank zonder ruwe <span class="corr" id="xd31e3847" title="Bron: oppervlkte">oppervlakte</span>, zonder verhevenheid, zonder naad, plooi of rimpel, glad als een biljardbal afgewerkt. -Hij zou dan in zijne zelfoverschatting meenen, een waar kunststuk volvoerd te hebben, -en hij zou moeilijk van dat denkbeeld terug te brengen zijn geweest. -</p> -<p>Maar zooals de aardbol thans bestaat, is hij het werk van den Schepper, en die had -voorwaar andere inzichten. -</p> -<p>Op de Siciliaansche oostkust, tusschen Aci Reale en Catania, welke ons voornamelijk -gaat bezighouden, ontbreken dan ook de kapen, de klippen, de voorgebergten, de steile -kustwanden, de grotten, de rotsen niet, en maken die deze streek tot de heerlijkste -kuststrook van de geheele wereld, de Noorweegsche kust en die van West-Schotland zelfs -niet uitgezonderd. -</p> -<p>In dat gedeelte van de Middellandsche zee begint de zeeëngte van Messina, welker tegenovergestelde -oever omgeven is door den Calabrischen bergketen. Zooals die Straat, die kusten, dat -gebergte, hetwelk door den vulkaan de Etna beheerscht wordt, ten tijde van Homerus -was, zoo bestaat het tegenwoordig nog; dat wil zeggen: prachtig en verrukkelijk! Als -het woud, waarin Eneas Achemenidas opnam, ook al verdwenen is, zoo zijn toch de grot -van Galathea, de grot van Polyphemus, de eilanden der Cyclopen en verder <span class="corr" id="xd31e3854" title="Bron: noordwaart">noordwaarts</span> de klippen van Charybdis en van Scylla op hunne historische plaats gebleven, en de -reiziger kan den voet zetten, de plek aanraken, waar de Trojaansche held aan wal kwam, -toen hij Sicilië aandeed met hèt doel, om een nieuw koninkrijk te stichten<span class="corr" id="xd31e3857" title="Bron: ,">.</span> -</p> -<p>Dat den reus Polyphemus andere en meerdere kunststukken kunnen en moeten worden toegeschreven -dan aan onzen Herculischen Kaap Matifou, is waar en ook aannemelijk, maar daartegenover -staat dat onze Kaap Matifou het voordeel heeft levend te zijn, terwijl Polyphemus -reeds sedert drie duizend jaren overleden is; wel te verstaan, wanneer hij ooit bestaan -heeft, wat betwijfeld kan worden, in weerwil van hetgeen Ulysses volgens Homerus ook -omtrent hem verhaald heeft. Eliseus Reclus, een Fransch geschiedvorscher, merkt inderdaad -op, dat met dien beruchten cycloop zeer waarschijnlijk eenvoudig de Etna bedoeld werd, -wiens kratertop gedurende de uitbarstingen als een onmetelijk oog op den top van <span class="pageNum" id="pb181">[<a href="#pb181">181</a>]</span>den berg schitterde en die van boven zijn rotsachtigen steilen bergwand geheele rotsblokken -nederstortte, die tot eilanden en klippen werden, zooals met de Faraglioni gebeurd -is. Of dat schrander door Reclus gezien is, zullen wij niet onderzoeken. -</p> -<p>Die Faraglioni zijn op eenige honderd meters van de kust en van den weg naar Catania, -gelegen, waarlangs thans de spoorbaan van Syracuse naar Messina voert. Die rotsblokken -daar in zee worden de eilandjes der Cyclopen genoemd. De grot van Polyphemus is daar -niet ver van verwijderd, en langs de geheele kust wordt het oorverdoovend geraas vernomen, -dat de zee daar onder die basalt-gewelven maakt. Het is om er inderdaad doof te worden! -</p> -<p>Te midden van die rotsen zaten twee mannen, die weinig gevoel voor de bekoorlijkheden -der geschiedkundige herinneringen hadden in den avond van den 20<sup>sten</sup> Augustus over sommige teedere zaken te praten, die de <span class="corr" id="xd31e3870" title="Bron: Sicilaansche">Siciliaansche</span> maréchaussées dolgaarne zouden opgevangen hebben. Dat had hun eer en bevordering -aangebracht. -</p> -<p>Een van die beide mannen, die de aankomst van den anderen sedert eenigen tijd, afgewacht -had, was Zirone. -</p> -<p>De andere, die van den kant van Catania kwam, was Carpena. -</p> -<p>„Zoo, zijt ge eindelijk daar?” riep Zirone wrevelig uit. „Gij hebt u wel laten wachten.” -</p> -<p>„Om het even; zooals gij ziet, ben ik er thans,” antwoordde de Spanjaard. -</p> -<p>„Maar gij komt vrij laat,” knorde de Siciliaan gemelijk. -</p> -<p>„Dunkt u dat?” was de luchtige vraag. -</p> -<p>„Ik dacht waarachtig dat ge verdwenen waart, zooals het eiland Julia, de vroegere -buurvrouw van Malta deed.…” -</p> -<p>„Och kom.” -</p> -<p>„En dat ge tot voedsel der thonijnen, der makreelen en der bonicous in de diepte van -de Middellandsche zee gediend had! Of hun die kost gesmaakt zou hebben? Pouah!” sprak -Zirone. -</p> -<p>Zooals de lezer ziet, al waren vijftien jaren, volgens de uitdrukking van den dichter, -over het hoofd van den makker van Sarcany gevaren, zoo had hij toch, in weerwil van -het stijgen der jaren, zijne gewone spraakzaamheid volstrekt niet verloren, evenmin -als zijne gewone onbeschaamdheid. Met zijn hoed op een oor, met een bruinachtigen -kapmantel over de schouders geslagen, met slobkousen tot aan de knie gebonden, had -hij werkelijk het uiterlijk van hetgeen hij was en wat hij nooit opgehouden had te -zijn, namelijk: een bandiet. -</p> -<p>„Ik heb niet vroeger kunnen terugkomen,” antwoordde Carpena, „en eerst dezen ochtend -heeft mij de <span class="corr" id="xd31e3886" title="Bron: paketboot">pakketboot</span> te Catania aan wal gezet. De overtocht was waarlijk niet voorspoedig.” -</p> -<p>„Gij en uwe mannen, niet waar?” vroeg de Siciliaan niet zonder nadruk op die woorden: -„uwe mannen”. -<span class="pageNum" id="pb182">[<a href="#pb182">182</a>]</span></p> -<p>„Ja<span class="corr" id="xd31e3894" title="Bron: ”.">.”</span> -</p> -<p>„Hoeveel kerels hebt ge?” -</p> -<p>„Juist een dozijn!” antwoordde Carpena droogweg, maar toch met eenige snoeverij in -zijne stem. -</p> -<p>„Niet meer dan dat getal?” vroeg Zirone zichtbaar teleurgesteld. „Dat’s weinig.” -</p> -<p>„Me dunkt.” -</p> -<p>„Het is weinig, herhaal ik. Wij zouden veel meer kunnen gebruiken. Dat wist ge!<span class="corr" id="xd31e3904" title="Niet in bron">”</span> -</p> -<p>„Maar het zijn opperbesten, Zirone geloof mij. Kerels, die wat durven, als het er -op aankomt.” -</p> -<p>„Kerels uit het kwartier Manderaggio?.… Ziet, dan zou ik tevreden zijn. Die zijn tot -alles in staat.” -</p> -<p>„Heu, heu,” meesmuilde Carpena, terwijl hij dubbelzinnig de schouders optrok. -</p> -<p>„Nu, spreek! Ik ben ongeduldig te vernemen, wat gij aangeworven hebt. Wie zijn het?” -</p> -<p>„Och, het zijn zoo wat mannen van overal, maar onder hen bevinden zich vele Maltezers.” -</p> -<p>„Als zij maar goed zijn, hoe onvoldoende hun aantal ook zij, dan zijn die nieuw aangeworvenen -toch welkom,” antwoordde Zirone; „want sedert eenige maanden is het werk moeitevol -en kostbaar. Het is of de maréchaussées in den tegenwoordigen tijd in Sicilië overal -uit den grond opdoemen en zij zullen weldra even talrijk zijn als de pantoffelzoolen -van den Paus in de overdekte gaanderijen van het Vaticaan.… Maar, ik herhaal, als -je koopwaar maar in goede hoedanigheid uitmunt.… Als zij maar puik is.… dan zal dat -veel vergoeden.” -</p> -<p>„Dat geloof ik ook<span class="corr" id="xd31e3915" title="Bron: .">,</span> Zirone<span class="corr" id="xd31e3918" title="Niet in bron">,”</span> antwoordde Carpena, „en ge zult ze bij de proef kunnen beoordeelen.” -</p> -<p>„Het zij zoo! En ik hoop, dat gij u goed van uwe taak zult gekweten hebben.” -</p> -<p>„Amen,” sprak Carpena, die een eind aan dat gezeur wenschte. „Maar ik breng ook een -mooien jongen mede, een gewezen potsenmaker op de kermissen, die schrander en vlug -is, en die een uiterlijk heeft, dat men er desnoods een meisje van zou kunnen maken. -Ik geloof, dat hij ons groote diensten zal kunnen bewijzen.” -</p> -<p>„Is hij te vertrouwen?” vroeg Zirone nieuwsgierig. „En wat voerde hij te Malta uit?” -</p> -<p>„Hij rolde horloges, wanneer de gelegenheid er zich toe leende, of zakdoeken, wanneer -hij geene uurwerken kon kapen.” -</p> -<p>„En hoe heet dat puikje van alle kerels?” vroeg Zirone, nog al nieuwsgierig. -</p> -<p>„Pescados.” -<span class="pageNum" id="pb183">[<a href="#pb183">183</a>]</span></p> -<p>„Pescados! Wat een vreemde naam is dat!.… Vindt ge ook niet? Wat beteekent die?” -</p> -<p>Carpena trok de schouders op, om te kennen te geven, dat hij het niet wist. Toch antwoordde -hij: -</p> -<p>„Ik meen visscher, als ik goed gehoord heb. Maar ik kan er onmogelijk voor instaan.” -</p> -<p>„En hij is stoutmoedig en vlug, zegt ge? Daarop komt het in de eerste plaats aan, -dat weet ge.” -</p> -<p>„Als een aal en als een leeuw,” antwoordde Carpena op beslisten toon en zonder eenige -aarzeling. -</p> -<p>„En slim?” -</p> -<p>„Als een aap. Daarmede is—meen ik—alles gezegd. Ik beweer zelfs, dat hij zoo’n dier -de loef afwint.” -</p> -<p>„Welnu, wij zullen zijne talenten en zijne schranderheid zien te gebruiken. Maar waar -hebt gij die bende onder dak gebracht?” -</p> -<p>„In de herberg Santa Grotta, boven Nicolosi,” antwoordde Carpena. „Daar heb ik hen -onder de hand.” -</p> -<p>„En ge gaat uw herbergiersbaantje hervatten?” vroeg Zirone nog al nieuwsgierig. -</p> -<p>„Morgen, bij het aanbreken van den dag.… Ten minste als er zich niets tegen verzet.” -</p> -<p>„Dat kan niet.” -</p> -<p>„Wat kan niet?” was de verbaasde vraag van Carpena. „Ik zou wel eens willen weten, -wie of wat dat zou kunnen verhinderen.” -</p> -<p>„Ge kunt morgen geen herbergier worden, want dat moet heden nog geschieden,” zei Zirone -op afdoenden toon. „Hedenavond nog, hoort ge, zoodra ik mijne instructies, die ik -ieder oogenblik wachtende ben, ontvangen zal hebben.” -</p> -<p>„Nu, mij wel<span class="corr" id="xd31e3945" title="Bron: ”!">!”</span> antwoordde Carpena vrij gedwee en onderdanig. „Maar wat is er aan de hand?” -</p> -<p>„Ik wacht hier den sneltrein van Messina op. In het voorbijsnorren moet mij een briefje -door het portier van het laatste rijtuig toegeworpen worden.” -</p> -<p>„Een briefje van wien?” vroeg Carpena. -</p> -<p>„Gij schijnt wel afgestompt door uw verblijf te Malta. Begrijpt ge mij niet?” -</p> -<p>„Van hem?.…” -</p> -<p>„Ja.… van hem!.… Doordat zijne huwelijksplannen steeds niet slagen, noodzaakt hij -mij, om te werken, ten einde te kunnen leven! Maar.… bah! wat zou men al niet voor -zoo’n wakkeren makker uitvoeren? Ik ben in staat om voor dien kerel alles, ja alles -te doen.” -</p> -<p>In dit <span class="corr" id="xd31e3956" title="Bron: oogeblik">oogenblik</span> werd een verwijderd gerommel, vernomen, dat evenwel onmogelijk door het geluid der -branding op het strand <span class="pageNum" id="pb184">[<a href="#pb184">184</a>]</span>duidelijk kon onderscheiden worden. Na eenigen tijd aandachtig geluisterd te hebben, -waren de beide mannen het weldra eens, dat het geluid van den kant van Catania kwam. -Dat was de trein, die door Zirone verwacht werd. Carpena en hij beklommen toen de -rotsen en weinige minuten later stonden zij langs de spoorbaan, die door geen hekwerk -of door geen palissaden afgesloten werd. -</p> -<p>Twee malen floot de locomotief, alvorens een naburige kleine tunnel binnen te stoomen, -en kondigde zoo de nadering van den trein aan, die evenwel met gematigde snelheid -voortstoomde. Weldra werd het gegil van het stoompaard duidelijker, de seinlantaarns -schitterden in de duisternis met twee helderwitte stralen, en verlichtten de spoorstaven -voor zich uit met een streep van vuur. -</p> -<p>Zirone volgde uiterst oplettend met den blik den trein, die zich op slechts weinige -passen van hem verwijderd, ontwikkelde en met hevig geratel en gegil voorbijsnorde. -</p> -<p>Nog was het laatste rijtuig ter zijner hoogte niet gekomen, toen het raam daarvan -naar beneden gleed en een vrouwenhoofd in de omlijsting daarvan verscheen. Zoodra -zij den Siciliaan op zijn post ontdekte, smeet zij vlug en behendig een oranjeappel -naar buiten, die over de baan rolde, opsprong, nogmaals rolde en eindelijk op ongeveer -twintig passen van Zirone in het lang opgeschoten gras bleef liggen. -</p> -<p>Die vrouw was Namir, de verspiedster van Sarcany. Zirone had haar duidelijk herkend. -</p> -<p>Weinige minuten later was zij met den trein in de richting van Aci Reale verdwenen. -</p> -<p>Zirone raapte den oranjeappel op, die eigenlijk bestond uit de twee helften eener -bast van die vrucht, die door middel van een draad te zamen gehouden werden. De Spanjaard -en hij zochten toen eenige beschutting achter eene hooge rots, die hen—hoewel daarvoor -weinig in dit nachtelijk uur te vreezen was—voor <span class="corr" id="xd31e3969" title="Bron: onbescheischeiden">onbescheiden</span> blikken moest dekken. Daar ontstak Zirone een kleine lantaarn, die hij steeds bij -zich droeg, spleet den oranjeappel open en haalde er een briefje uit, hetwelk het -navolgende bericht bevatte: -</p> -<p>„Hij hoopt u binnen vijf of zes dagen te Nicolosi te ontmoeten. Wantrouwt vooral dokter -Antekirrt!” -</p> -<div class="figure p185width"><img src="images/p185.jpg" alt="Niemand sliep te Santa Grotta. (Bladz. 190.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">Niemand sliep te Santa Grotta. (Bladz. 190.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Klaarblijkelijk had Sarcany te Ragusa vernomen, dat die geheimzinnige persoon, waarmede -de algemeene nieuwsgierigheid zich zoozeer bezig gehouden had, twee malen ontvangen -was geworden ten huize van mevrouw de weduwe Bathory. Daardoor was eene zekere ongerustheid -opgewekt geworden bij dien man, die gewoon was, alles en allen te wantrouwen. En daarom -ook had hij die wijze verkozen, zonder zich van de post te bedienen, door tusschenkomst -van Namir dat bericht aan zijnen makker Zirone te <span class="pageNum" id="pb186">[<a href="#pb186">186</a>]</span>doen toekomen. Dat was uitermate voorzichtig, dit moest erkend worden. -</p> -<p>De Siciliaan stak het briefje in zijn zak, blies de lantaarn uit en zich tot Carpena -wendende: -</p> -<p>„Hebt ge ooit van eenen dokter Antekirrt hooren spreken?” vroeg hij hem. -</p> -<p>„Neen,” antwoordde de Spanjaard. -</p> -<p>„Ge weet ook niets,” gromde Zirone zoo knorrig mogelijk. „Ik had gehoopt dat.…” -</p> -<p>„Maar misschien kent de kleine Pescados hem,” viel Carpena hem in de rede. -</p> -<p>„Waaruit maakt ge dat op? Hoe zou hij dien dokter Antekirrt kennen?” -</p> -<p>„Die lieve jongen weet alles! Het is een wonderbaarlijk kereltje, dat u verbazing -afpersen zal!” -</p> -<p>„Dat zullen we zien.” -</p> -<p>Een oogenblik zwegen beiden; daarna hervatte Zirone, na eerst nog voorzichtig rondgekeken -te hebben. -</p> -<p>„Zeg eens, Carpena, ge zijt toch niet bang, wanneer ge des nachts reist, niet waar?” -</p> -<p>„Ik ben des nachts minder bang dan over dag, Zirone!” antwoordde de Spanjaard. -</p> -<p>„Dat is nog al leuk,” lachte de Siciliaan schamper. -</p> -<p>„Dunkt u?” -</p> -<p>„Ja over dag loopt ge gevaar maréchaussées te ontmoeten, die al te onbescheiden kunnen -zijn, niet waar?” -</p> -<p>Carpena grinnikte, maar antwoordde niet. Dat grinniken kon trouwens voor toestemming -gelden. -</p> -<p>„Welnu, laten wij dan voortmaken! Wij moeten binnen drie uren in de herberg Santa -Grotta zijn.” -</p> -<p>„Dat is drommels ver,” zei Carpena op een toon, alsof hij eenigermate uit het veld -geslagen was. -</p> -<p>„Ja, het is een aardig eindje weg. Kom, voort!.… Gij zijt toch niet moede, hoop ik?.…” -</p> -<p>„Dat nu wel niet,” pruttelde Carpena. „Toch houd ik niet van ver loopen.” -</p> -<p>En beiden sloegen, na de spoorbaan overgestoken te hebben, een voetpad in, dat Zirone -goed kende en dat hen langs het voorgebergte van den Etna, naar de terreinen van secondaire -vorming, die den vulkaan omgeven, voerde. -</p> -<p>Ongeveer tien jaren geleden bestond in Sicilië en voornamelijk te Palermo, de hoofdstad -van het eiland, eene vereeniging, eene vennootschap als het ware, van boosdoeners. -De leden daarvan waren als die van een geheim genootschap, door een soort vrijmetselaarsrituaal -<span class="pageNum" id="pb187">[<a href="#pb187">187</a>]</span>aan elkander verbonden, en telden verscheidene duizende toegetreden leden. -</p> -<p>Diefstal en smokkelarij door alle mogelijke middelen, dat was het doel van die vennootschap -der Maffia, waaraan vele handelaren en vele nijveren eene soort van jaarlijksche schatting -betaalden voor de vergunning, om zonder lastig gevallen te worden, hun nijverheidstak -te kunnen beoefenen of hunnen handel te kunnen drijven. -</p> -<p>Op dat tijdstip—dat wil zeggen vóór de zaak van de Triëster samenzwering—waren Sarcany -en Zirone als de voornaamste geaffilieerden der Maffia en als hare meest ijverige -suppoosten te beschouwen. -</p> -<p>Eevenwel begon de vennootschap, ten gevolge van den vooruitgang in alle zaken en ten -gevolge van een beter administratief bestuur der steden, al liet dat der dorpen en -gehuchten nog veel te wenschen over, zich in hare handelingen en bewegingen belemmerd -te gevoelen. De schattingen en andere inkomsten daalden merkbaar. Het meerendeel der -geassocieerden verspreidden zich dan ook en zochten in het rooversbaantje een meer -voordeelig middel van bestaan. -</p> -<p>In dit tijdstip juist veranderde de politieke toestand van Italië zeer, door het tot -standkomen zijner eenheid en zelfstandigheid. Sicilië moest evenals de andere provinciën -het algemeen lot ondergaan en zich aan de nieuwe wetten en vooral aan het juk van -de conscriptie of, zooals wij Nederlanders zeggen: aan het juk der nationale militie -onderwerpen. Dat lokte tot oproer uit, dat vormde ontevredenheid bij hen die zich -niet naar de wetten wilden gedragen, dat deed weerspannigen aan de wet geboren worden, -die weigerden in dienst te treden. Dat waren allen lieden zonder gewetensbezwaren, -„milfissie” zooals zij genoemd werden, die begonnen benden te vormen en het land af -te loopen. Het was een eigenaardig tijdperk, dat Sicilië toen doorworstelde. -</p> -<p>Zirone stond juist aan het hoofd van een dier benden, en toen het gedeelte van de -goederen van graaf Mathias Sandorf, hetwelk Sarcany als prijs voor zijne verklikking -toegewezen was, verbrast en verzwendeld was, waren beiden naar Sicilië teruggekeerd, -om in afwachting, dat de gelegenheid zich zou aanbieden, om weer in beter doen te -geraken, hun edel bedrijf van struikroover, van bandiet weer ter hand te nemen. -</p> -<p>Die gelegenheid zou zich aanbieden, zooals zij namelijk hoopten, wanneer het huwelijk -van Sarcany met Sava, de dochter van den bankier Silas <span class="corr" id="xd31e4014" title="Bron: Thoronthal">Toronthal</span>, tot stand kwam. De lezer weet evenwel hoe en onder welke omstandigheden steeds een -kink in den kabel kwam, hoe die verbintenis tot heden steeds schipbreuk geleden had. -Het was voor de arme vennooten waarlijk om te vertwijfelen! -<span class="pageNum" id="pb188">[<a href="#pb188">188</a>]</span></p> -<p>Dat Sicilië is een land, hetwelk bijzonder gunstig geschikt geoordeeld mag worden -voor de heldendaden van het rooversambt, zelfs in het tegenwoordige tijdperk. Het -oude Trinacria, met zijn omtrek van zeven honderd en twintig kilometers, gemeten tusschen -de hoekpunten van dien kolossalen driehoek, die in het noordoosten: kaap Faro, in -het westen: kaap Marsala, in het zuidoosten: kaap Pessaro vormen, bevat bergketenen, -zooals het Pelorische en het Nebrodische gebergte, daarenboven nog een onafhankelijk -vulkanisch stelsel, waarvan de Etna nagenoeg het centrum uitmaakt. Het bezit waterstroomen -als: de Giarella, de Cantaria, de Platani; bevat bergstroomen, valleien en dalen, -vlakten, steden, die uiterst moeielijke verbindingswegen met elkander bezitten; <span class="corr" id="xd31e4020" title="Bron: burgten">burchten</span>, die bijna ongenaakbaar zijn, dorpen, die tusschen steile rotswanden verscholen, -ja verloren liggen; alleenstaande kloosters in de kloven of op de bergnokken, in één -woord: een aantal schuilplaatsen, waarheen de terugtocht voor den boosdoener als aangewezen -is; en eene menigte inhammen en kreeken, alwaar de zee duizenden gelegenheden aanbiedt, -om langs den waterkant te ontvluchten en te ontkomen. -</p> -<p>Dat stuk Siciliaansche grond stelt in het klein, als beknopt, de aardbol voor, waar -alles aangetroffen wordt, wat op het aardrijk te vinden is, als: bergen, vulkanen, -kraters, fumarolen, solfatara’s, weiden, akkers, stroomen, rivieren, meeren, stortvloeden, -beeken, steden, dorpen, gehuchten, havens, baaien, kreeken, haften, inhammen, voorgebergten, -kapen, klippen, zandbanken, eilanden enz., en dat alles ter beschikking van eene bevolking -van ongeveer twee millioen inwoners, verdeeld over eene oppervlakte van zes en twintig -duizend vierkante kilometers, hetgeen eene bevolkingsdichtheid geeft van 76,9 per -vierkanten kilometer. -</p> -<p>Welk tooneel zou beter geschikt kunnen bevonden worden voor de bedrijvigheid van het -bandieten-handwerk? Hoewel dat handwerk dan ook neiging tot vermindering toont; hoewel -de Siciliaansche roover evenals de Calabrische zijn tijd schijnt gehad te hebben, -en hij vogelvrij verklaard is; hoewel de bewoners beginnen te begrijpen, dat gezette -arbeid op den duur meer loonend dan diefstal is, zoo is het toch steeds aanbevelingswaardig -voor reizigers, dat zij niet zonder voorzorgsmaatregelen het binnenland intrekken. -Zij moeten gedenken, dat daar nog altijd vereerders van Mercurius, den god der dieven -aangetroffen worden; ook dat de gelegenheid in den regel den dief maakt. -</p> -<p>Het mag niet verheeld worden, dat in de laatste jaren de Siciliaansche maréchaussées, -die zeer waakzaam en steeds gereed om uit te rukken zijn, eenige zeer gelukkige tochten -in de oostelijke provinciën ondernomen hadden. Verscheidene benden, die in hinderlaag -<span class="pageNum" id="pb189">[<a href="#pb189">189</a>]</span>gevallen waren, werden gedeeltelijk verdelgd, in ieder geval voor langen tijd onschadelijk -gemaakt. Onder die laatste behoorde ook de bende van Zirone, die nog maar dertig koppen -telde. Dat was de reden, waarom hij besloten had zijn troep met vreemde bestanddeelen -en voornamelijk met Maltezer bloed te versterken. Hij wist, dat in de verpeste holen -van het kwartier Manderaggio, hetwelk hij vroeger dikwerf gelegenheid had te bezoeken, -zich honderde werkelooze bandieten ophielden. Daarom was Carpena naar La Valletta -vertrokken, en indien deze slechts twaalf mannen medebracht—hetgeen weinig was,—dan -moest toch gezegd worden, dat het een uitgezocht zoodje was; zoodat Zirone’s teleurstelling -niet groot was, hoewel hij beter verwacht had. -</p> -<p>De lezer moet zich niet verwonderen, dat de Spanjaard Carpena zooveel toewijding aan -den dag legde, zoowel bij het verkennen van het terrein, als bij het bespionneeren -der bedreigden en bij het uitoefenen van de functie van kastelein van de herberg Santa -Grotta, een afschuwelijk moordhol, hetwelk op de eerste hellingen van den vulkaan, -maar toch op eene vrij aanzienlijke hoogte gelegen was. -</p> -<p>Er zal wel niet behoeven verhaald te worden, dat tegenover Sarcany en Zirone, die -den geheelen levensloop van Carpena kende, en in het bijzonder omtrent zijn verraad -ten opzichte van Andreas Ferrato ingelicht waren, hij integendeel niets van het gebeurde -te Triëst vernomen had. Hij meende, dat hij slechts in betrekking stond met eerlijke -roovers, die sedert lange jaren hunne „zaken” in het gebergte van Sicilië dreven, -maar zich overigens met geen kuiperijen ophielden. -</p> -<p>Zirone en Carpena hadden gedurende dat traject van acht Italiaansche mijlen, hetwelk -de rotsen van Polyphemus van Nicolosi scheidt, geene onaangename ontmoetingen, hetgeen -in hun taal wil zeggen, dat geen enkele maréchaussée zich op hun weg vertoonde. Zij -volgden overigens zeer moeielijke paden, welke tusschen de wijngaarden en velden van -<span class="corr" id="xd31e4034" title="Bron: olijf boomen">olijfboomen</span>, van oranjeboomen, van cederboomen, en te midden van esschenboschjes, van elzenboschjes, -van struiken van kurkeiken en van Indische vijgeboomen omhoog slingerden. Somtijds -schreden zij door een van die beddingen van opgedroogde bergstroomen voorwaarts, die, -van uit zee gezien, zich als zoovele gemacadamiseerde wegen voordoen, die langs de -berghellingen opwaarts klimmen en waarop de ballest-welrol de scherpkantige keisteenen -nog niet zou verbrijzeld hebben. -</p> -<p>De Siciliaan en de Spanjaard trokken eindelijk door de dorpen San Giovanni en Tramestieri, -reeds op eene aanmerkelijke hoogte boven de oppervlakte der Middellandsche zee gelegen. -</p> -<p>Zoo omstreeks tegen half elf bereikten zij ten laatste Nicolosi. Dat is een stedeke, -hetwelk in het middengedeelte gelegen is van <span class="pageNum" id="pb190">[<a href="#pb190">190</a>]</span>een zeer uitgestrekten cirkel, een soort van kratervormigen bergwand, ten noorden -en ten westen omgeven door de uitbarstings-kegels van Monpilieri, van Monte Rossi -en van Serra Pizuta; en ten oosten en ten zuiden in de eigenlijke hellingen van den -Etna vervloot. -</p> -<p>Dat stedeke bezit zes kerken, vijf kapellen, een klooster, dat San Nicolo van Arena -tot beschermheilige heeft, en twee herbergen, die vooral op zijne belangrijkheid duiden. -Zirone en Carpena hadden daar niets te verrichten. -</p> -<p>De herberg Santa Grotta wachtte hen, en om die te bereiken, hadden zij nog ruim een -uur gaans in het gebergte af te leggen. -</p> -<p>Dat moordhol was in een van de meest sombere ravijnen van het geheele Etna-bergstelsel -gelegen. Zij kwamen daar dan ook niet aan, voordat het middernachtsuur op de zes klokketorens -van Nicolosi geslagen had en gevoelden zich toen doodmoe. -</p> -<p>Niemand sliep te Santa Grotta. Daar werd toen, te midden van de afschuwelijkste kreeten -en godslasteringen, het middagmaal gebruikt. De nieuwe door Carpena aangeworven manschappen -waren daar vereenigd en omringden een ouden bandiet, Benito geheeten, die zijn naam -van „gezegende” gestand deed en de eer van het huis ophield op eene wijze, die al -de duivelen in de hel moest doen jubelen en juichen. -</p> -<p>Wat de overige leden der bende betrof, bestaande uit een dertigtal bergbewoners en -weerspannigen aan de militiewet, die waren toen op roof uit, een twintig mijlen verder -in westelijke richting, waarbij zij de tegenovergestelde helling van den Etna doorsnuffelden, -die zij op brandschatting stelden, waarna zij zich bij het hoofdkwartier moesten vervoegen, -om rekening en verantwoording af te leggen. -</p> -<p>Er was dus te Santa Grotta slechts het dozijn Maltezers aanwezig, die door den Spanjaard -aangeworven waren, plus de oude Benito. Onder die allen brulde Pescados—onze kleine -Pescadospunt—zijne partij in dat concert van verwenschingen en van vloeken, van blufferijen -en godslasteringen. Maar tevens opende hij scherp de ooren; hij luisterde, hij sloeg -gade, hij merkte op, om toch maar niets te laten ontglippen, wat hem vroeg of laat -dienstig zou kunnen zijn. Zoo vernam hij en onthield goed een gezegde, hetwelk Benito -ontviel, om het spectakel zijner gasten een poos voor de aankomst van Zirone en Carpena -<span class="corr" id="xd31e4050" title="Bron: eenigzins">eenigszins</span> te temperen: -</p> -<p>„Houdt je mond toch, duivelsche Maltezers!” <span class="corr" id="xd31e4055" title="Bron: reip">riep</span> hij met een gramstorig gelaat uit. -</p> -<p>Een hoerrah begroette toen die aanbeveling. De kerels waren in dien stond half dol. -</p> -<p>„Houdt je mond toch; men kan jullie te Cassana hooren brullen, waarheen de commissaris, -die beminnelijke magistraat van de provincie, een detachement karabiniers gezonden -heeft!” -<span class="pageNum" id="pb191">[<a href="#pb191">191</a>]</span></p> -<p>Dat was eene grappige bedreiging. Cassana toch was ver genoeg van Santa Grotta verwijderd. -Maar de nieuw aangekomenen moesten vooronderstellen, dat hun gejoel en gebrul de gehoorwerktuigen -der karabiniers konden bereiken. Die karabiniers deden dienst als maréchaussées op -het eiland. De kerels matigden hun geschreeuw dan ook, hoewel zij midderwijl te meer -van dien Etnawijn dronken, die Benito hun overvloedig schonk, om hun welkom bij de -bende te vieren. Zij waren allen min of meer onder den invloed, toen de deur van de -herberg eensklaps openvloog. -</p> -<p>„Een mooi zoodje!” riep Zirone binnensmonds uit. „Bij mijne ziel! een mooi zoodje.” -</p> -<p>Allen keken met woeste blikken op. Het scheelde weinig, of zij gingen de binnentredenden -te lijf. Gelukkig, dat de Spanjaard verscheen. -</p> -<p>„Carpena is gelukkig in zijne keus geweest; en ik zie dat Benito de eer van het huis -ophoudt.” -</p> -<p>„Die brave kerels stierven van dorst!” antwoordde de oude bandiet op zoetsappigen -toon. -</p> -<p>„En daar dat geen prettige dood is, wildet gij hen dien besparen? Dat is Christelijk -gedacht.” -</p> -<p>„Voorzeker.” -</p> -<p>„Mooi! Maar laat ze nu gaan slapen! Ze hebben rust noodig. Morgen zullen we kennis -maken!” -</p> -<p>„Waarom tot morgen wachten?” vroeg een der nieuwelingen, Zirone vrij brutaal aankijkende. -</p> -<p>„He?” zei Zirone, ietwat verwonderd. -</p> -<p>Het gebeurde zelden dat een zijner bende hem tegensprak. -</p> -<p>„Ja, waartoe tot morgen gewacht, met iets wat heden nog kan geschieden?” ging de nieuw -aangekomene voort. -</p> -<p>„Omdat jullie te dronken zijt, om dat te begrijpen,” antwoordde Zirone zoetsappig. -</p> -<p>„Dronken!.… Dronken!.… Per Bacco!.… Wie durft dat zeggen?” was de algemeene kreet. -</p> -<p>„Voorzeker dronken! Zoudt gijlieden denken, dat ik dat niet zou durven herhalen?” -</p> -<p>„Omdat wij een paar flesschen slappen landwijn gedronken hebben?.… Drommels, als men -gewend is aan de jenever en de whiskey van de kroegen in de Maderaggio, dan is van -dronken zijn geen sprake!” -</p> -<p>„He! En wie is dat daar?” vroeg Zirone, die met kennersblik het troep je monsterde. -</p> -<p>„Wien bedoelt ge?” vroeg Carpena. -</p> -<p>„Dien mooien jongen.” -</p> -<p>„Dat is de kleine Pescados,” antwoordde de Spanjaard. „Dat is de kerel, van wien ik -u sprak.” -<span class="pageNum" id="pb192">[<a href="#pb192">192</a>]</span></p> -<p>„En wie is die dan?” vroeg Pescados op zijne beurt aan Carpena, terwijl hij de stem -van den Siciliaan bedriegelijk nabootste, en met den vinger naar hem wees. -</p> -<p>„Dat is Zirone,” antwoordde de Spanjaard, met een glimlach op de lippen. „Dat is uw -chef.” -</p> -<p>„Zoo, zoo,” sprak de kleine man op den meest onverschilligen toon, „<span class="corr" id="xd31e4090" title="Bron: Is">is</span> dat onze chef?” -</p> -<p>En hij bekeek den Siciliaan met een paar zeer brutale oogen, die van geen neerslaan -wisten. -</p> -<p>Zirone sloeg met alle aandacht den jeugdigen bandiet, die door Carpena zoozeer geprezen -was, en die zich met zoo’n gemakkelijkheid voordeed, gade. Ongetwijfeld vond hij, -dat Pescados een schrander gelaat had, waarop veel vastberadenheid te lezen stond. -Hij gaf althans een goedkeurenden knik met het hoofd. Daarna het woord tot Pescados -richtende, vroeg hij hem: -</p> -<p>„Hebt ge evenals de anderen gedronken?” -</p> -<p>„Of ik gedronken heb? Wat ’n vraag!” zei Pescados, met verachtelijk gebaar en komiek -neusoptrekken. -</p> -<p>„En toch herhaal ik die vraag. Hebt ge evenals de anderen gedronken?” vroeg Zirone -andermaal. -</p> -<p>„Meer dan die lummels!” antwoordde de candidaat-bandiet meesmuilend. „Veel meer!” -</p> -<p>„En je verstand daarbij behouden?” -</p> -<p>„Het mocht wat! Dat gaat zoo gauw niet op den loop!” -</p> -<p>„Niet?” -</p> -<p>„Neen! Er moet wat anders gebeuren! Dat kan ik je verzekeren.… Heel wat anders!” -</p> -<p>„Zeg eens, kleine man,” hernam Zirone, „Carpena heeft mij straks gezegd, dat ge mij -wellicht eene inlichting zoudt kunnen geven, die ik noodig heb. Luister dus!” -</p> -<p>„Eene inlichting? Te drommel!.… Gij begint, dunkt me, veeleischend te worden!” -</p> -<p>„Ja, eene inlichting.” -</p> -<p>„En,.… voor niemendal?.… Te drommel!.… Niemand arbeidt voor niets. Dat weet ge, hoop -ik?” -</p> -<p>„Daar, grijp!” -</p> -<p>Zirone wierp hem een halven piaster toe, dien Pescados in de vlucht opving en onmiddellijk -in den zak van zijn vest wegmoffelde, zooals een goochelaar met een muskaatnoot zoude -gedaan hebben. -</p> -<p>„Hij is aardig!” zei Zirone, met een glimlach van tevredenheid op het gelaat. -</p> -<p>„Ja, zeer aardig!” antwoordde Pescados onbeschaamd. „Maar, wat wilt ge weten? Kom, -vooruit!” -</p> -<p>„Kent ge Malta goed?” -<span class="pageNum" id="pb193">[<a href="#pb193">193</a>]</span> -</p> -<div class="figure p193width"><img src="images/p193.jpg" alt="De Faraglioni, ook de rotsen van Polyphemus genaamd. (Bladz. 202.)" width="511" height="720"><p class="figureHead">De <span class="corr" id="xd31e4120" title="Bron: Fariglioni">Faraglioni</span>, ook de rotsen van Polyphemus genaamd. (Bladz. 202.)</p> -</div><p> -<span class="pageNum" id="pb194">[<a href="#pb194">194</a>]</span></p> -<p>„Als het innerlijke van mijn zak! Maar niet alleen Malta, maar ook Italië, en Istrië, -en Dalmatië, en de Adriatische zee,” antwoordde Pescados. „Is dat genoeg? Wilt ge -nog meer?” -</p> -<p>„Ge hebt dus gereisd?” -</p> -<p>„Veel, maar steeds voor eigen rekening!” -</p> -<p>„Dat is nog al leuk,” viel Zirone lachende in, en herhaalde: „Dat is nog al leuk.” -</p> -<p>„Waarom is dat leuk, en waarom lacht gij zoo?” vroeg Pescadospunt, schijnbaar vertoornd. -</p> -<p>„Ik raad je, nooit anders te reizen; want wanneer je voor rekening van het gouvernement -reist, dan.…” -</p> -<p>„Is het te duur!” viel Pescados in. „Ja, dat begrijpt een kind en behoeft gij mij -niet te vertellen.” -</p> -<p>„Juist, zooals ge zegt: te duur,” antwoordde Zirone, die zich de handen wreef en vergenoegd -was, dat hij in dien nieuwen makker iemand aantrof, met wien ten minste te praten -was. -</p> -<p>„Maar, nu verder?” hernam de schrandere jongen. „Gij hebt toch geen inlichtingen omtrent -mijne reisgelegenheden noodig?” -</p> -<p>„Verder?.…” -</p> -<p>„Ja.… verder.… de inlichting, die ge noodig hebt?” -</p> -<p>„Dat ’s waar ook. Ziehier! Pescados,” ging Zirone voort, alsof hij zich plotseling -iets herinnerde, wat hem voor een oogenblik ontschoten was, „hebt ge ooit bij uwe -menigvuldige omzwervingen van een zekeren dokter Antekirrt hooren spreken?” -</p> -<p>Met alle zijne schranderheid kon Pescadospunt onmogelijk die vraag verwachten. Hij -wist evenwel zooveel zelfbeheersching uit te oefenen, dat hij van zijne verbazing -niets liet merken. -</p> -<p>Maar hoe kon Zirone, die niet te Ragusa was, terwijl de <i>Savarena</i> daar geankerd had gelegen, en die niet te Malta vertoefde, toen de <i>Ferrato</i> daar repareerde, hebben hooren spreken van dokter Antekirrt? En hoe kwam hij zelfs -aan dien naam? Ziet, dat waren vragen die in dit <span class="corr" id="xd31e4145" title="Bron: oogeblik">oogenblik</span> het brein van den kleinen man bestormden. -</p> -<p>Maar hij begreep met zijn <span class="corr" id="xd31e4150" title="Bron: praktisch">practisch</span> verstand terstond, dat zijn antwoord hem van zeer veel nut kon zijn; daarom aarzelde -hij dan ook geen oogenblik. -</p> -<p>„Dokter Antekirrt?<span class="corr" id="xd31e4155" title="Bron: ”....">.…”</span> vroeg hij om tijd te winnen. „Dokter Antekirrt?” -</p> -<p>„Ja, dokter Antekirrt,” herhaalde Zirone. -</p> -<p>„Zeker heb ik van hem gehoord!” -</p> -<p>„Welnu?” -</p> -<p>„Langs de geheele Middellandsche zee—en die is nog al uitgebreid—is slechts sprake -over hem!” -</p> -<p>„Hebt gij hem gezien? Of hebt gij hem soms ook gesproken?” vroeg Zirone eenigszins -wantrouwend. -<span class="pageNum" id="pb195">[<a href="#pb195">195</a>]</span></p> -<p>„Nooit; noch het een noch het ander.” -</p> -<p>„Maar weet gij wie hij is, die dokter? Daaromtrent zult gij toch wel iets vernomen -hebben?” -</p> -<p>„Wie hij is?.… Een arme drommel.” -</p> -<p>„Wat, een arme drommel? Houdt ge mij voor den gek?” vroeg Zirone vertoornd. -</p> -<p>„Zeker, een arme drommel, die zoo wat honderd maal <span class="corr" id="xd31e4172" title="Bron: millioennair">millionnair</span> is, zooals men ten minste beweert. Gij begrijpt, dat ik al die millioenen niet heb -kunnen tellen.” -</p> -<p>„Een aangename mededeeling intusschen,” grinnikte Zirone met een soort van welbehagen. -</p> -<p>„Die nooit gaat wandelen, zonder in iederen zak van zijn overjas een millioen te hebben.” -</p> -<p>„En heeft die overjas veel zakken?” vroeg de bandiet met van hebzucht fonkelende oogen. -</p> -<p>„Slechts zes!.… Het is weinig, dat beken ik,” zei Pescadospunt glimlachende. -</p> -<p>„En verder?.…” -</p> -<p>„Dokter Antekirrt is een arme drommel, die er door zijne droomerijen toe gebracht -werd, om de geneeskunde voor liefhebberij uit te oefenen, en daarvoor nu eens met -zijn goelet <i>Savarena</i>, dan weer met zijn stoomjacht <i>Ferrato</i> rondreist en <span class="corr" id="xd31e4187" title="Bron: geneesmiddellen">geneesmiddelen</span> bezit voor de twee en twintig duizend ziekten, waarmede de natuur het menschenras -zoo liefderijk begiftigd heeft.” -</p> -<p>Het potsenmakerskarakter van vroeger was bij Pescadospunt weer zeer ter snede boven -gekomen en zijne snakerijen namen niet minder Zirone dan Carpena in, die scheen te -zeggen: -</p> -<p>„Welnu, hoe denkt gij er over?.… Welk eene aanwinst!.… Niet waar?.… Zoo’n kerel!” -</p> -<p>Pescados zweeg en stak eene sigarette aan, waarvan hij den grilligen rook tegelijkertijd -uit den neus, uit de oogen en zelfs uit de ooren liet ontsnappen. De beide anderen -keken hem verwonderd aan. -</p> -<p>„Ge denkt dus, dat die dokter rijk is?” vroeg Zirone begeerig en met de lippen smakkend. -</p> -<p>„Rijk, vraagt gij? Hij is zoo rijk, dat hij het geheele eiland Sicilië kan koopen, -om er zich een Engelsch park van te vervaardigen,” antwoordde Pescadospunt. -</p> -<p>Toen, bedenkende dat het oogenblik wellicht gekomen was, om Zirone het denkbeeld in -te fluisteren van het plan, welks uitvoering hij persoonlijk najaagde: -</p> -<p>„Ziet, vervolgde hij dan ook, „al heb ik dien dokter Antekirrt in eigen persoon niet -gezien, dan heb ik toch een zijner pleizierjachten kunnen bewonderen.” -<span class="pageNum" id="pb196">[<a href="#pb196">196</a>]</span></p> -<p>„Een zijner pleizierjachten? Houdt hij er pleizierjachten op na?” vroeg Zirone geheel -en al verlokt. -</p> -<p>„Men zegt, dat hij eene geheele flottilje er op nahoudt, om zijne tochtjes op de Middellandsche -zee te kunnen volvoeren en de verschillende kusten van dat meerbekken te bezoeken.” -</p> -<p>„Een zijner pleizierjachten?” herhaalde Zirone voortdurend met de grootste verwondering. -</p> -<p>„Ja, de <i>Ferrato</i>! Een prachtig vaartuig, dat mij zeer ter stade zoude komen, om tochten in de baai -van Napels te ondernemen, met een of twee vorstinnen mijner keuze!” -</p> -<p>„En waar hebt ge dat jacht gezien, vriend Pescados?” was de nieuwsgierige vraag. -</p> -<p>„Te Malta,” antwoordde Pescados, zonder de minste aarzeling. „In de Militaire haven.” -</p> -<p>„Wanneer?” -</p> -<p>„Wanneer?.… Laat zien.… Wel, niet later dan gisteren,” antwoordde de kleine man zonder -bedenken. -</p> -<p>„Gisteren?” -</p> -<p>„Wel zeker, te La Valletta. Toen wij ons met onzen aanvoerder Carpena inscheepten, -lag het nog in de Militaire haven ten anker. Maar men vertelde, dat het vier en twintig -uren later vertrekken zou.” -</p> -<p>„Waarheen? Zijt gij dat soms ook te weten gekomen, vriend Pescados?” vroeg Zirone. -</p> -<p>„Eh, eh! Juist naar Sicilië, naar Catania! Ja, dat vernam ik nog even vóór onze inscheping.” -</p> -<p>„Naar Catania?” herhaalde Zirone nadenkend. „Weet gij dat zeker? Naar Catania?” -</p> -<p>Die overeenkomst van het vertrek van dokter Antekirrt met de waarschuwing, die hij -ontvangen had, om dien man te wantrouwen kon niet anders dan de achterdocht van den -makker van Sarcany opwekken. -</p> -<p>Pescadospunt begreep, dat zekere geheime gedachte in het brein van Zirone broeide. -Maar welke? -</p> -<p>Toen hij haar niet kon raden, besloot hij meer bepaald er op los te gaan. Toen Zirone -dan ook vroeg: -</p> -<p>„Wat kon die duivelsche dokter in Sicilië uit te voeren hebben? En juist te Catania?” -</p> -<p>„Wel nu nog mooier! Wat hij hier wil uitvoeren? Wel niets! Volstrekt niets! Dat begrijpt -gij.” -</p> -<p>„Niets?” -</p> -<p>„De stad bezoeken, den Etna beklimmen; in één woord: rondboemelen als een rijk heer, -die hij is.” -</p> -<p>„Pescados,” zei Zirone, die van tijd tot tijd eene zekere achterdocht <span class="pageNum" id="pb197">[<a href="#pb197">197</a>]</span>in zich voelde opwellen, „het komt mij voor, dat gij meer van dien man weet, dat gij -thans wel vertelt.” -</p> -<p>„Niet meer dan ik u mededeel. Maar ik zou meer uitvoeren, wanneer de gelegenheid zich -zou voordoen.” -</p> -<p>„Wat wilt ge zeggen? Wat zoudt gij willen uitvoeren?” vroeg Zirone nieuwsgierig. -</p> -<p>„Dat’s duidelijk genoeg, dunkt me,” mompelde Pescadospunt schier onhoorbaar. -</p> -<p>„Voor mij evenwel niet. Gij dient duidelijker te spreken, vriend Pescados,” hernam -de Siciliaan. -</p> -<p>„Welnu, ik wil zeggen, dat wanneer die dokter Antekirrt, zooals vermoedelijk is, op -ons grondgebied zal komen wandelen, Zijne Excellentie ons een aardig losgeld te betalen -zal hebben.” -</p> -<p>„Zoo, meen je dat?” -</p> -<p>„En als hem dat slechts een of twee millioen zal kosten, dan komt hij er goedkoop -af.” -</p> -<p>„Vind je?.… Ja, het is waar: die overjas met die zes zakken, niet waar? Maar zijn -die zakken altijd gevuld?” -</p> -<p>„En dan zou kunnen gezegd worden, dat Zirone en zijne vrienden echte schaapskoppen -zullen geweest zijn,” ging Pescadospunt voort, zonder op de laatste vraag te antwoorden. -</p> -<p>„Goed gezegd,” antwoordde Zirone lachende. „Na dat compliment aan ons adres kun je -gaan slapen.” -</p> -<p>„Dat lijkt mij, kapitein,” antwoordde Pescados, „maar ik weet wel, waarvan ik droomen -ga.” -</p> -<p>„Waarvan, zeg?” -</p> -<p>„Van de millioenen van dokter Antekirrt.… Dat zullen gulden droomen zijn, niet waar?” -</p> -<p>En daarop ging Pescados, na nog eene laatste rookwolk van zijn sigarette uitgeblazen -te hebben, zijn makker in de schuur der herberg opzoeken, terwijl Carpena naar zijn -vertrek ging. -</p> -<p>En toen, in plaats van te slapen, hield de brave kerel zich onledig met hetgeen hij -gedaan en gezegd had behoorlijk in zijn brein te ordenen. Dat was niet gemakkelijk. -Dit moest hij erkennen. -</p> -<p>Had hij inderdaad van het oogenblik, dat Zirone tot zijne groote verwondering hem -over dokter Antekirrt gesproken had, de belangen behoorlijk behartigd die hem toevertrouwd -waren? Dat de lezer oordeele! -</p> -<p>De dokter hoopte bij zijn verblijf op Sicilië Sarcany, en, voor het geval dat zij -er te zamen waren, ook Silas Toronthal te ontmoeten. Dat was toch mogelijk, daar beide -Ragusa verlaten hadden. Mocht dat tegenvallen, dan zou hij, bij afwezigheid van Sarcany, -zich van Zirone meester kunnen maken. Daarna zou hij dezen, hetzij door hem te beloonen, -hetzij door hem te dreigen, er wel toe brengen, om te vertellen, <span class="pageNum" id="pb198">[<a href="#pb198">198</a>]</span>waar Sarcany en Silas Toronthal zich ophielden. Twijfel aan den uitslag van dat beraamde -plan kwam volstrekt niet bij hem op. -</p> -<p>Dat was zijn voornemen, en ziehier hoe hij dat dacht uit te voeren<span class="corr" id="xd31e4252" title="Niet in bron">.</span> Het was eenvoudig genoeg. -</p> -<p>De dokter had in zijne jeugd Sicilië verscheidene malen bezocht en dan voornamelijk -in de omstreken van den Etna vertoefd. Hij kende de verschillende wegen, welke de -bergbestijgers gewoonlijk insloegen. De meest gekozene slingert aan den voet een zonderling -huis voorbij, hetwelk aan den benedenrand van den uitbarstingskrater gebouwd is en -de „Casa Inglese”, het Engelsche huis genoemd wordt. -</p> -<p>Nu hield de bende van Zirone, waarvoor Carpena versterking te Malta aangeworven had, -strooptochten op de hellingen van den Etna. Het was dus zeker, dat de aankomst van -een zoo beroemd persoon, als dokter Antekirrt was, hare gewone uitwerking te Catania -zoude uitoefenen. Daar nu de dokter openlijk had laten verkondigen, dat hij den Etna -wilde beklimmen, kon het boven allen twijfel verheven gerekend worden, dat Zirone -zulks vernemen zoude, vooral als Pescadospunt er zich in mengde. De lezer heeft kunnen -bespeuren, dat de aanleg der zaak niet moeilijk was geweest, daar Zirone zelve Pescados -over dokter Antekirrt ondervraagd had. -</p> -<p>Ziehier nu de valstrik, die Zirone gespannen werd, en waarin hij alle kans had zich -te verstrikken. -</p> -<p>Daags voor den bepaalden dag, dat de dokter de vulkaanbeklimming zou ondernemen, moesten -twaalf goed gewapende mannen van de <i>Ferrato</i> zich heimelijk naar de Casa Inglese begeven. Den volgenden dag zouden de dokter, -vergezeld van Luigi Ferrato, van Piet Bathory en van een gids, Catania verlaten en -den gewonen weg volgen, zoodanig dat zij de Casa Inglese tegen acht uur des avonds -konden bereiken. -</p> -<p>Zoo doen de toeristen, die boven op den Etna de zon willen zien opgaan, hetgeen door -het oostwaarts gelegen gebergte een bewonderenswaardig gezicht oplevert. -</p> -<p>De Casa Inglese is door eenige <span class="corr" id="xd31e4264" title="Bron: rezigers">reizigers</span>, die uitermate veel van comfort hielden, daargesteld. Zij is prachtig gelegen op -ongeveer drie duizend meters boven de oppervlakte der zee. -</p> -<p>Ongetwijfeld was het de wensch van Zirone, daartoe door Pescadospunt opgehitst, te -trachten dokter Antekirrt in handen te krijgen, vooral daar hij meende, dat hij slechts -met hem en zijne twee metgezellen te doen zoude hebben. Wanneer hij echter bij de -Casa Inglese zoude aankomen, zou hij door de zeelieden der <i>Ferrato</i> warm ontvangen worden en zou alle weerstand vruchteloos, ja onmogelijk zijn. -</p> -<div class="figure p199width"><img src="images/p199.jpg" alt="Dennen, pijnboomen en berken ontwaard werden. (Bladz. 206.)" width="504" height="720"><p class="figureHead">Dennen, pijnboomen en berken ontwaard werden. (Bladz. 206.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Pescadospunt, die dat plan kende, had dus zeer behendig van de <span class="pageNum" id="pb200">[<a href="#pb200">200</a>]</span>omstandigheden partij getrokken, om het denkbeeld in het brein van Zirone op te wekken, -zich van dokter Antekirrt meester te maken. Dat zou een zeer rijke prooi zijn, die -hij naar hartelust zou kunnen uitplunderen, zonder daarbij de waarschuwing uit het -oog te verliezen, die hij ontvangen had. Was het bovendien niet het zekerste, nu hij -zich voor dien dokter moest wachten, hem in zijne macht te krijgen, al moest hij dan -ook daarvoor den losprijs, dien hij bedingen kon, verliezen? Hoe meer de bandiet er -over nadacht, hoe meer de zaak hem toelachte. -</p> -<p>Zirone ging tot dat besluit over, in afwachting van nieuwe instructies van Sarcany. -</p> -<p>Maar om des te zekerder omtrent het welslagen te zijn, rekende hij, dewijl zijne geheele -bende niet bij de hand was, die oplichting uit te voeren met behulp der Maltezers -van Carpena. Dat kon Pescadospunt geene onrust inboezemen, daar die twaalf booswichten -wel in bedwang zouden gehouden worden door de zeelieden van de <i>Ferrato</i>. Die Maltezers waren inderdaad nog slechts nieuwelingen in het werk. -</p> -<p>Maar Zirone liet zelden of nooit iets aan het toeval over, wanneer hij anders handelen -kon. -</p> -<p>Daar volgens beweren van Pescados het stoomjacht den volgenden dag moest aankomen, -zoo verliet hij in den vroegen ochtend de herberg Santa Grotta, daalde de hoogte af -en begaf zich naar Catania. Dewijl hij in die plaats niet bekend was, kon hij dien -tocht zonder gevaar hoegenaamd ondernemen. Niemand zou hem verdenken. -</p> -<p>Het stoomjacht was toen reeds sedert eenige uren op de ankerplaats aangekomen. Het -had niet aangelegd bij de haven, waarbij zich de vaartuigen steeds verdrongen, maar -het was ten anker gekomen in eene soort van voorhaven, gelegen tusschen den noorderpier -en een kolossaal rotsgevaarte van zwartachtige lava, die door de uitbarsting van 1669 -tot bij den zeeoever voortgestuwd was. Daar lag het vaartuig veilig. -</p> -<p>Reeds bij het aanbreken van den dag werden Kaap Matifou en elf man der equipage onder -aanvoering van Luigi Ferrato te Catania ontscheept, waarna zij zich ieder afzonderlijk -op weg begeven hadden naar de Casa Inglese. -</p> -<p>Zirone wist dus niets van die ontscheping, en daar de <i>Ferrato</i> op eene kabellengte van den wal verwijderd ten anker lag, kon hij zelfs niet gadeslaan, -wat er aan boord voorviel. Dat was, de lezer moet het erkennen, eene gelukkige omstandigheid. -</p> -<p>Tegen zes uur des avonds zette de barkas twee passagiers van het stoomjacht aan wal. -Dat waren dokter Antekirrt en Piet Bathory. Zij richtten hunne schreden, terwijl zij -de Via Stesicoro en de Strada Etna insloegen, naar de Villa Ballini, een bewonderenswaardige -<span class="pageNum" id="pb201">[<a href="#pb201">201</a>]</span>publieke tuin, een der fraaiste, zoo niet de fraaiste wellicht van geheel Europa, -met zijne bloemperken, zijne boschjes van sierplanten, zijne paden langs grillige -hellingen, zijne terrassen, beschaduwd door zwaar en hoog geboomte, zijne levendige -en murmelende beken, en dan die prachtige vulkaan, welke aan den gezichteinder verrijst -en steeds met eene rookpluim getooid is, Inderdaad, die vallei is verrukkelijk. -</p> -<p>Zirone had de twee passagiers achtervolgd en twijfelde er niet aan, of een hunner -was dokter Antekirrt. Hij sloop zoodanig voorwaarts, dat hij hen vrij nabij naderde -te midden van de menigte, die in de villa Bellini naar de muziek was komen luisteren -en zich daar vrij laat ophield. Hoe geheimzinnig hij dit had pogen te doen, hadden -de dokter en Piet Bathory toch de geniepige omdolingen bemerkt van dien kerel met -dat argwaanwekkende gelaat. Als dat de door hen bedoelde Zirone was, dan—dat moesten -zij erkennen—was de gelegenheid schoon om hem verder in den valstrik te lokken, waarin -zij hem vangen wilden. Onmerkbaar knikten zij elkander toe. -</p> -<p>Tegen elf uren in den avond dan ook, juist toen beiden den openbaren tuin wilden verlaten, -om naar boord terug te keeren, zei de dokter met gedempte stem tot Piet: -</p> -<p>„Dat is dan afgesproken, morgen zullen wij op weg gaan en zullen den nacht in de Casa -Inglese doorbrengen.” -</p> -<p>„Hoe laat het vertrek?” vroeg Piet Bathory, even onverschillig, of hij gehoord werd -of niet. -</p> -<p>„Dat zullen wij aan boord van de <i>Ferrato</i> bepalen,” antwoordde dokter Antekirrt. -</p> -<p>De verspieder had waarschijnlijk vernomen, wat hij wenschte te weten; want in het -daarop volgend oogenblik was hij in het struikgewas spoorloos verdwenen. -</p> -<p>Dokter Antekirrt en Piet Bathory tuurden rondom zich en toen zij niemand meer bespeurden, -krulde een glimlach hunne lippen. -</p> -</div> -</div> -<div id="ch11" class="div1 last-child chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd31e4905">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="label">XI.</h2> -<h2 class="main">DE CASA INGLESE.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="first">Den volgenden dag, zoo omstreeks één uur in den namiddag, maakten dokter Antekirrt -en Piet Bathory hunne toebereidselen, om van boord te gaan en aan hunne voornemens -gevolg te geven. -</p> -<p>De barkas nam de passagiers op, maar alvorens daarin af te <span class="pageNum" id="pb202">[<a href="#pb202">202</a>]</span>dalen, beval de dokter kapitein Köstrik aan, goed te doen uitkijken naar de aankomst -van de <i>Electriek</i>, die ieder oogenblik te wachten was, en droeg hem op, dat vaartuig <span class="corr" id="xd31e4318" title="Bron: onmiddelijk">onmiddellijk</span> naar de wateren der <span class="corr" id="xd31e4321" title="Bron: Fariglioni">Faraglioni</span>, ook de rotsen van Polyphemus genaamd, te zenden. De scheepsgezagvoerder knikte ten -teeken dat hij zijn patroon goed begrepen had. -</p> -<p>Wanneer het plan gelukte, wanneer Sarcany, of ten minste Zirone en Carpena gevangen -genomen waren, dan moest dat snelle bootje hen dadelijk naar Antekirrta overbrengen, -waar de dokter de verraders van Triëst en van Rovigno in zijne macht wilde hebben. -Zoo waren de plannen, zoo zou moeten gehandeld worden. -</p> -<p>De barkas stak af. In weinige minuten had zij de trap van de kade van Catania bereikt. -</p> -<p>Dokter Antekirrt en Piet Bathory waren in het gewone reispak van bergbeklimmers gestoken, -die genoopt zullen worden om eene temperatuur te trotseeren, die tot zeven graden -onder het vriespunt kan dalen, terwijl zij op het strand nabij de oppervlakte der -zee dertig daarboven teekent. Zij hadden een gids bij de afdeeling der Alpenclub op -de Via Lincoln No. 17 besproken. Deze wachtte hen met paarden, die te Nicolosi door -muildieren zouden vervangen worden, welke laatste dieren steviger op de beenen waren, -daarbij als onvermoeibaar geroemd worden en bijgevolg de voorkeur, in zoo’n bergterrein -als Sicilië is, verdienden. -</p> -<p>De stad Catania, welker breedte gering te noemen is in vergelijking met hare lengte, -was spoedig doorsneden. -</p> -<p>Niets duidde den dokter aan, dat hij bespied of gevolgd werd. Hij en Piet Bathory -begonnen, na den Belvedère-weg ingeslagen te hebben, te stijgen en dus den invloed -te ondervinden van de eerste verheffingen van het Etnasche bergstelsel, waaraan de -Sicilianen den naam van Mongobello-berg gegeven hebben en welker doorsnede niet minder -dan vijf en twintig mijlen meet, hetgeen voor een voorgebergte nog al aanmerkelijk -mag heeten. -</p> -<p>De weg was natuurlijk zeer geaccidenteerd en uiterst bochtig. Hij week somwijlen van -de algemeene richtig af, om <span class="corr" id="xd31e4331" title="Bron: lava- beddingen">lavabeddingen</span>, om basaltrotsen, welker versteening van voor millioenen jaren dagteekent, om droge -ravijnen, die in het voorjaar in woeste bergstroomen herschapen worden, te mijden. -Dat waren allen terreinhindernissen, die aangetroffen werden in een boschrijke streek, -waarin de olijfboomen, de oranjeboomen en de esschen ruimschoots vertegenwoordigd -waren, wier takken als met festoenen getooid werden, met slingerlooten van krachtige -wingerds en andere klimplanten, die er zich om heen slingerden. -</p> -<p>Dat was de eerste der drie gordels, die de verschillende hoogten van den vulkaan omvatten, -van dien smidsoven, zooals de vertaling <span class="pageNum" id="pb203">[<a href="#pb203">203</a>]</span>van het Phénisische woord Etna luidt, van dien „aardspijker en steunpilaar des hemels”, -volgens de aardkundigen van een ander tijdvak, toen de wetenschap der aardkunde nog -niet bestond. -</p> -<p>Na gedurende twee uren gestegen te zijn, konden dokter Antekirrt en zijn jeugdige -metgezel Piet Bathory gedurende eene halte van weinige minuten, die meer voor de rijdieren -dan voor de ruiters noodzakelijk was, de geheele stad Catania, die trotsche mededingster -van Palermo, welke niet minder dan vijf en tachtig duizend inwoners telt, aan hunne -voeten ontwaren. Eerst bespeurden zij de lijnen van hare voornaamste straten, die -evenwijdig aan de kade liepen; dan de klokketorens en de overwelfde koepelverhevenheden -harer honderd bedehuizen; verder de talrijke en schilderachtige kloosters, en eindelijk -de huizen, die meerendeels in den trotschen bouwstijl der zeventiende eeuw opgetrokken -waren. En dat alles was omgeven, ja omlijst door een band van groene boomen, zoo bevallig, -dat weinig steden in Europa er op bogen kunnen zulk een gordel om het middel geslagen -te hebben. -</p> -<p>Vervolgens, verder vooruit, ontwaarden zij de havenkom, welker natuurlijke dijken -door den Etna zelven opgetrokken waren, nadat hij hem eerst gedeeltelijk gevuld had -bij de schrikkelijke uitbarsting van 1669, die veertien steden en dorpen verwoestte -en achttien duizend menschen deed omkomen, door over den omtrek meer dan een millioen -kubieke meters lava, zand en vulkanische asch uit te storten en daardoor alles op -de schrikkelijkste wijze te verwoesten. -</p> -<p>Overigens, als de Etna minder woelig in onze negentiende eeuw is, dan heeft hij waarachtig -wel eenige aanspraak om tot rust te mogen komen. Men telt inderdaad meer dan dertig -uitbarstingen sedert de invoering van het Christendom. Dat Sicilië bij die machtige -natuurverschijnselen niet vernietigd is, moet als bewijs gelden dat hare grondvesten -stevig zijn. Daarenboven dient opgemerkt te worden, dat de vulkaan zich geen permanenten -krater gevormd heeft. Grillig als een jonge dame, verandert hij dienaangaande. De -berg barst open, daar waar hij voor het oogenblik den minsten wederstand ondervindt -en waar zich dus bij hem een dier vuurspuwende gezwellen vormt, waardoor dan al de -lavabestanddeelen, die in zijne ingewanden koken en borrelen, een uitweg vinden. Vandaar -het ontstaan van die groote hoeveelheid kleine vulkanen, de Monte Rossi genaamd, dubbelbergen, -gevormd in drie maanden tijds door de uitgeworpen asch, zand, steenen en sintels, -in 1669 op eene hoogte van honderd zeven en dertig meter, en wier krater aan bijtorentjes -gelijk, die rondom den hoofdtoren van eene kathedraal gerangschikt staan, en Frumento, -Sinoni, Stornello Crisinio genoemd worden, ongerekend die kraters die in 1809, 1811, -1819, <span class="pageNum" id="pb204">[<a href="#pb204">204</a>]</span>1838, 1852, 1865 en 1878 gevormd en welker trechtervormige bekken de flanken van den -hoofdkegel uithollen als de cellen van een honigraat. -</p> -<p>Toen de toeristen het gehucht Belvedère doorgetrokken waren, sloeg de gids een pad -in, om den weg van Travestiéri, dicht bij dien van Nicolosi te bereiken. Men was nog -steeds in den eersten gordel van het bergstelsel, die bebouwd kan gerekend worden. -Deze strekt zich tot het stedeke uit, dat wil zeggen tot eene hoogte van twee duizend -honderd en twintig voeten, of ruim zeshonderd drie en zestig meters. -</p> -<p>Het was ongeveer vier uren in den namiddag, toen Nicolosi in het gezicht kwam, zonder -dat de toeristen op den afstand van vijftien mijlen, welke zij, sedert zij Catania -verlieten, afgelegd hadden, eenige kwade ontmoetingen, hetzij in den vorm van wilde -zwijnen, hetzij in den vorm van wolven, hetzij in den vorm van bandieten of struikroovers -ondervonden hadden. -</p> -<p>Maar zij hadden nog twintig kilometers te doorloopen, alvorens zij de Casa Inglese -zouden bereiken. -</p> -<p>„Hoelang willen Uwe Excellentiën hier toeven?” vroeg de gids aan de reizigers. -</p> -<p>„Zoo kort mogelijk,” was het antwoord van dokter Antekirrt, kort afgemeten. -</p> -<p>„Maar hoe lang zal het duren?” was de wedervraag. „De heeren moeten mij verontschuldigen. -Ik dien dat te weten.” -</p> -<p>„Ik wenschte dezen avond tegen negen uur op onze bestemming aangekomen te zijn.” -</p> -<p>„Dan blijft ons zeer weinig tijd over, heeren! Dan moeten wij voortmaken, en geen -oogenblik verloren laten gaan.” -</p> -<p>„Gij moet beslissen. Wij zullen niet langer toeven, dan gij ons zult toestaan.” -</p> -<p>„Maar hoe lang verlangt Uwe Excellentie hier te blijven?” vroeg de gids. -</p> -<p>„Is veertig minuten te lang?” vroeg dokter Antekirrt, terwijl hij den Siciliaan aankeek. -</p> -<p>Deze dacht een oogenblik na. Hij scheen zich in een moeielijke berekening te verdiepen. -</p> -<p>„Veertig minuten? Dat kan,” zei hij eindelijk. „Maar, heeren, gelooft me, geen oogenblik -langer.” -</p> -<div class="figure p205width"><img src="images/p205.jpg" alt="Ja, het was Pescadospunt. (Bladz. 214.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">Ja, het was Pescadospunt. (Bladz. 214.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Het was weinig, maar toch genoeg om een sober maal te gebruiken in een der beide herbergen -van het stedeke. Toch moesten de reizigers erkennen, dat de spijzen zoo lekker toebereid -waren, dat daardoor de hofmeesters-faam van den Siciliaansche gaarkeukens niet weinig -verhoogd werd. Dat kan gerust ter eere gezegd worden van de drieduizend inwoners van -Nicolosi, waaronder de bedelaars, <span class="pageNum" id="pb206">[<a href="#pb206">206</a>]</span>die er in menigte krioelen, gerekend moeten worden. Een reebout en vruchten als; druiven, -oranje- en granaatappelen; en wijn van San Placido, een uiterst goed merk, dat in -de omstreken van Catania gewonnen wordt. Waarlijk er zijn vele steden in Italië, die -voor veel aanzienlijker dan Nicolosi doorgaan, en zich gekrenkt zouden gevoelen, daarmede -vergeleken te worden, maar waar menige kastelein verlegen zoude staan, om zijne reizigers -en overige gasten zoo goed te onthalen, als dat hier geschiedde op de hellingen van -den Etna. -</p> -<p>Voor dat vijf uren geslagen waren, <span class="corr" id="xd31e4369" title="Bron: beklouterden">beklauterden</span> dokter Antekirrt, Piet Bathory en de Cataniaansche gids, alle drie op muildieren -gezeten, de tweede verdieping van het bergstelsel en bereikten den woudgordel. Die -zone wordt zoo niet genoemd, omdat er werkelijk wouden zouden bestaan, of omdat er -meer boomen dan elders aangetroffen zouden worden. O, neen, want de houthakkers hebben -zich sedert eeuwen bevlijtigd en bevlijtigen zich hier even als elders, nog steeds, -om de eeuwenoude en prachtige bosschen te vernielen, die weldra niet anders meer dan -in de mythologische herinneringen zullen bestaan. Evenwel werden hier en daar bij -wijze van boschjes of groepen, langs de <span class="corr" id="xd31e4372" title="Bron: lavabedddingen">lavabeddingen</span>, of op de hellingen der ravijnen en afgronden, beuken, eiken en een soort vijgeboomen, -met bijna zwart loof aangetroffen; terwijl in hooger gelegen streeken, dennen, pijnboomen -en berken ontwaard werden. Dat die waren blijven staan, was alleen daaraan te danken, -dat zij in schier ontoegankelijke terreinen opgeschoten waren, waardoor het vervoer -van het hout te moeilijk werd. -</p> -<p>De vulkanische asch, vermengd met eenige teelaarde, stelde een vruchtbaren bodem daar -en strekte tot voedsel van machtige varenstoelen, van esschenkruid, van maluwstruiken, -en werd overigens overdekt met een weelderig mostapijt. -</p> -<p>Tegen acht uren hadden dokter Antekirrt en Piet Bathory reeds eene hoogte van drie -duizend voeten bereikt, waar ongeveer de grens op deze breedte van de eeuwigdurende -sneeuw aangetroffen wordt. Die sneeuw is op de hellingen van de Etna in zulk eene -ontzettende hoeveelheid voorradig, dat geheel Italië en Sicilië daarvan voorzien zouden -kunnen worden. Dat was de gordel der zwarte lavabeddingen, der vulkanische asch, der -slakken, der sintels, die zich langs eene breede spleet uitstrekt, die een elliptischen -vorm aanneemt en de Valle de Bore geheeten wordt. -</p> -<p>De steile rotswanden van die spleet, welke van duizend tot drie duizend voeten hoog -waren, moesten omgetrokken worden, terwijl men in de breuken en hellingen van die -steengevaarten, gangen van graniet- en bazaltgesteente bespeuren kon, die door het -vulkanisch vuur niet aangetast schenen. -</p> -<p>Vlak voor onze toeristen verhief zich de eigenlijke kegel van den <span class="pageNum" id="pb207">[<a href="#pb207">207</a>]</span>vulkaan, op welker hellingen zich eenige phanegoramische planten, hier en daar enkele -plekken van groen vormden. Die centrale verheffing vormde op zich zelven een geheelen -berg—Pelion op Gasa—en vertoonde op een hoogte van drie duizend drie honderd zestien -meters boven de oppervlakte der zee een afgeronden top. -</p> -<p>De bodem trilde reeds merkbaar onder de voeten onzer reizigers. Onder de sneeuwlagen -deden zich dreuningen gevoelen, die opgewekt werden door den plutonischen arbeid, -welke dat geheele Etnasche bergstelsel voortdurend teistert. Eenige zwaveldampen, -die door den wind van de rookpluim des kraters afgesleurd werden, sloegen tot bij -den voet van den kegel neer, hetgeen het ademhalen soms bemoeielijkte; terwijl slakken, -in vorm niet ongelijk aan gloeiende cokes, op het witte sneeuwveld neervielen, daarin -sissend uitbluschten, een klein wit stoomwolkje vormend, maar daarbij een zwart spoor -achterlieten. -</p> -<p>De luchtgesteldheid was toen zeer koud en daalde voorzeker eenige graden beneden het -vriespunt, waardoor de ademhaling, ten gevolge van de meerdere ijlheid der lucht, -zeer bemoeielijkt werd. -</p> -<p>Onze bergbeklimmers waren reeds genoodzaakt geweest zich dicht in hunne reismantels -te wikkelen. Een scherpe bries streek over de berghelling, zweepte fijne sneeuwkristalletjes -van den bodem op en deed ze met haren ijzigen adem in de ruimte dwarrelen en overal -doordringen. -</p> -<p>Van deze hoogte kon men even beneden den grooten vuurmond, waaruit hooge vlammen opstegen, -ja als uitgestooten werden, andere mindere kraters ontwaren, die niets anders waren -dan smalle solfatara’s, eigenlijke brandende zwavelbronnen of diepe sombere putten, -op welker bodem het vulkanische vuur, rood als bloed glinsterde, en waaruit een vuilgele -rook, voorzeker niets anders dan zwavelig gas, uitgestooten werd. -</p> -<p>Steeds werd een dof onafgebroken gerommel vernomen, alsof een onderaardsche orkaan -met afnemende en aanwakkerende krachten loeide, zooals een onmetelijke stoomketel -zoude razen, wanneer zijn oververhitte damp de zekerheidskleppen deed wijken. Dat -gerommel strekte volstrekt niet tot geruststelling. -</p> -<p>Toch was geene uitbarsting te voorzien en die inwendige woede vertolkte zich slechts -door het geluid van den hoofdkrater en van de vulkanische gaten, die den hoofdkegel -allerwege doorboorden. -</p> -<p>Dokter Antekirrt keek op zijn horloge. Het was toen negen uren des avonds. -</p> -<p>De hemel tintelde van het schitterende licht van duizenden sterren, die met te meer -pracht fonkelden, naarmate de dichtheid van den dampkring op die hoogte minder was. -De maansikkel was op <span class="pageNum" id="pb208">[<a href="#pb208">208</a>]</span>het punt om in het westen in de Eolische zee onder te gaan. Een zoodanige nacht, doorgebracht -op een berg, die geen vulkaan was, zou een onvergelijkelijk verheven schouwspel opgeleverd -hebben. Maar, behalve het angstverwekkende gesteun en geloei, door den vuurspuwenden -berg veroorzaakt, hadden onze toeristen wel andere zaken in het brein, die hen ongetwijfeld -ongevoelig voor die prachtige natuurtafereelen maakten. -</p> -<p>„Wij moeten dicht bij het doel onzer reis zijn,” zei dokter Antekirrt eindelijk. -</p> -<p>„Dat dunkt mij ook,” antwoordde Piet, na ook zijn horloge geraadpleegd te hebben. -</p> -<p>„Wel, gids?” vroeg de dokter, zich tot hunnen begeleider wendende, „wat dunkt u er -van?” -</p> -<p>„Wat is er Excellentie?” vroeg de Siciliaan, als uit een droom ontwakende. -</p> -<p>Hij had de woordenwisseling van de beide reizigers niet gehoord. Wie weet, waarmede -zijne gedachten zich bezig hielden. -</p> -<p>„Is het nog ver?” -</p> -<p>„Daar ginds is de Casa Inglese, heeren,” sprak hij, rondom zich ziende, om zich te -<span class="corr" id="xd31e4403" title="Bron: orienteeren">oriënteeren</span>. -</p> -<p>Hij wees op een muurvlak, hetwelk op een afstand ontwaard werd en waarin twee vensters -en eene deur te bespeuren waren, die door de eigenaardige ligging ten opzichte der -hemelstreken voor eene ophooping van sneeuw beveiligd waren gebleven. Dat gebouw lag -op een vijftig passen afstand ter linkerzijde en op vier honderd acht en twintig meters -beneden den top van den hoofdkegel. Het werd in 1811 door Engelsche officieren op -een bergplat met lavabodem, Piano del Lago genaamd, gebouwd. -</p> -<p>Kort na het tijdstip, waarin dit verhaal speelt, werden de werkzaamheden ondernomen, -om de Casa Inglese door de zorgen van het Italiaansche gouvernement en van den gemeenteraad -van Catania, in een observatorium te herscheppen, hetgeen ter wille van de wetenschap -reeds sedert lang had moeten geschied zijn. -</p> -<div class="figure p209width"><img src="images/p209.jpg" alt="Want zij dekten zich achter de vele rotsblokken. (Bladz. 219.)" width="503" height="720"><p class="figureHead">Want zij dekten zich achter de vele rotsblokken. (Bladz. 219.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Dit huis, hetwelk ook de Casa Etnea genoemd werd, is langen tijd door den heer Gamelloso, -broeder van den beroemden aardkundige van dien naam<span class="corr" id="xd31e4414" title="Niet in bron">,</span> onderhouden, maar was nu juist door de zorgen van de Alpen Club gerestaureerd geworden. -Niet ver er van daan werden in de duisternis eenige bouwvallen bespeurd van Romeinschen -oorsprong, waaraan men den naam van den „Toren der Wijsgeeren” gegeven heeft. Van -dat punt, zoo verzekert de legende, zou Empedocles zich in den brandenden krater gestort -hebben, hetgeen eene zonderlinge wijze is, om van zijne voorliefde voor de wijsbegeerte, -dat moet men erkennen, te getuigen; tenzij men er toe overhelt de oorzaak van die -daad te willen zoeken in de <span class="pageNum" id="pb210">[<a href="#pb210">210</a>]</span>acht dagen eenzaamheid, die de Grieksche wijsgeer in die schrikkelijke streken doorbracht, -in welk geval zij begrijpelijk wordt, maar haar dan als de daad eens krankzinnigen -moet doen aanmerken. -</p> -<p>Middelerwijl hadden dokter Antekirrt, Piet Bathory en de gids zich naar de Casa Inglese -begeven. Daar aangekomen, klopten zij aan de deur, die onmiddellijk opengedaan werd. -</p> -<p>In het daaropvolgend oogenblik bevonden zij zich te midden hunner manschappen. -</p> -<p>Die Casa Inglese bestond alleen uit drie vertrekken, welke slechts een spaarzaam ameublement, -namelijk: eene tafel, ettelijke stoelen en eenig keukengereedschap, bevatten. Maar -dat was voldoende, om den bergbeklimmers van den Etna, na eene hoogte van twee duizend -acht honderd en vijf en tachtig meters, of ruim negen duizend twee honderd voeten -bereikt te hebben, eenige rust te laten genieten. -</p> -<p>Tot dat oogenblik had Luigi Ferrato, uit vrees dat de tegenwoordigheid van zijn klein -detachement verraden, of zelfs maar gegist zou kunnen worden, geen vuur laten aanleggen, -hoewel de koude zich geducht deed gevoelen. Maar thans was het niet meer noodig dien -voorzorgsmaatregel te betrachten, daar Zirone wist dat dokter Antekirrt en Piet Bathory -den nacht in de Casa Inglese zouden doorbrengen. Men stookte den haard dan ook met -hout, dat in voorraad in de nabijheid van het gebouw gevonden werd, flink op. Weldra -knetterden de vlammen, welke de ontbrekende warmte en lucht spoedig herstelden. -</p> -<p>Intusschen riep dokter Antekirrt Luigi Ferrato ter zijde en vroeg hem: -</p> -<p>„Heeft zich niets meldenswaardigs sedert uwe aankomst alhier voorgedaan?” -</p> -<p>„Neen,” antwoordde Luigi, „maar.…” -</p> -<p>„Ga voort. Maar wat?” -</p> -<p>„Ik geloof niet, dat onze tegenwoordigheid zoo geheim is gebleven, als wel gewenscht -is.” -</p> -<p>„Niet geheim? Dat zou zeer jammer zijn,” antwoordde dokter Antekirrt niet zonder bezorgdheid. -</p> -<p>„Neen, zij is niet geheim gebleven,” herhaalde Luigi Ferrato. -</p> -<p>„Waaruit maakt gij dat op?.… Spreek!.… Misschien vergist gij u wel.” -</p> -<p>„Ik maak het daaruit op, dat wij sedert ons vertrek van Catania, als ik mij niet bedrieg, -door een man gevolgd zijn geworden, die verdwenen is, een poos voordat wij den voet -van den vulkaankegel bereikt hebben.” -</p> -<p>„Dat is inderdaad betreurenswaardig, Luigi,” antwoordde dokter Antekirrt nog meer -ernstig. -<span class="pageNum" id="pb211">[<a href="#pb211">211</a>]</span></p> -<p>„Dat meen ik ook, heer dokter.… Maar, zeg mij, wat was er aan te doen? Volgens mij -niets.” -</p> -<p>„Daarin hebt gij gelijk; maar dat zou Zirone den lust benemen kunnen, om mij te komen -overvallen, vindt gij niet?” -</p> -<p>„Voorzeker. Dat is de gedachte, die ook bij mij opgekomen is. De kerel is er laf genoeg -toe.” -</p> -<p>„En hebt gij sedert de avond gevallen is, niemand in den omtrek der Casa Inglese zien -ronddoolen?” -</p> -<p>„Niemand, heer dokter.” -</p> -<p>„Hebt gij u daarvan overtuigd, bijvoorbeeld door de omstreken voorzichtig te doorzoeken?” -</p> -<p>„Ja, heer dokter. Ik heb de voorzorg zelfs genomen, om in persoon de bouwvallen van -den „Toren der Wijsgeeren” te verkennen en te onderzoeken.” -</p> -<p>„En?” -</p> -<p>„Zij waren ledig. Ik heb er niemand aangetroffen. De geheele omtrek is eenzaam en -verlaten.” -</p> -<p>„Wij zullen moeten afwachten, Luigi. Er valt niets anders te doen. Dunkt u ook niet?” -</p> -<p>„Ja, heer dokter,” antwoordde de jonge zeeman. „Wij kunnen niets anders doen, dan -bedaard wachten.” -</p> -<p>„Maar laat een man op uitkijk voor de deur staan. Een schrandere kerel, hoor.” -</p> -<p>„Goed, heer dokter. Ik zal een mijner beste manschappen op post uitzetten.” -</p> -<p>„De nacht is helder, niet waar? En het uitzicht onbelemmerd?” vroeg dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Ja, men kan op eenigen afstand zien. De maan is reeds boven den gezichteinder.” -</p> -<p>„Het is zaak, Luigi, dat wij niet overvallen worden. Dat zou de grootste rampen na -zich sleepen.” -</p> -<p>„Zeer juist gezien, heer dokter. Een overval zou ons allen het leven kosten, inderdaad.” -</p> -<p>De jeugdige zeeman ging naar buiten, om de bevelen des dokters ten uitvoer te leggen. -Daarna ging hij op een houten bankje voor den haard zitten; terwijl zijne manschappen -zich rondom hem op ettelijke bosschen stroo uitstrekten. Waarlijk, het was alsof eene -bende bandieten thans de Casa Inglese in bezit genomen hadden. -</p> -<p>Kaap Matifou was intusschen den dokter genaderd en keek hem aan zonder te durven spreken. -Maar het was niet moeielijk te begrijpen, wat hem verontrustte. -</p> -<p>„Gij wilt weten, wat er van Pescadospunt geworden is?” vroeg dokter Antekirrt. -<span class="pageNum" id="pb212">[<a href="#pb212">212</a>]</span></p> -<p>De reus knikte bevestigend. Woordenrijk was hij nimmer geweest. Maar in dat oogenblik -vooral niet. -</p> -<p>„Geduld!.… Kaap Matifou. Geduld!.…” maande dokter Antekirrt. „Geduld, mijn vriend!” -</p> -<p>De Hercules grinnikte; maar op zijn gelaat was te lezen, dat hij wel wat meer gehoopt -had. -</p> -<p>„Hij zal wel spoedig terugkomen.… hoewel hij op dit oogenblik een partij speelt, die -hem kan doen hangen.…” -</p> -<p>„Aan onzen hals?” vulde Piet aan, die het groote kind niet verontrusten wilde over -het lot van zijn makker. -</p> -<p>„Zoooo!” sprak Kaap Matifou met een zucht en een glimlach. Hij scheen het niet begrepen -te hebben. -</p> -<p>Inmiddels verstreek een uur, zonder dat iets de eenzaamheid stoorde, die rondom den -centralen bergkegel van den Etna heerschte. Geen enkele schaduw had zich op de sneeuw -der helling, die de Plano del Lago omgaf, vertoond. Dat verwekte eene soort van ongeduld -en zelfs van onrust, die de dokter en Piet niet bedwingen konden. -</p> -<p>Wanneer Zirone bij toeval gewaarschuwd was, omtrent de aanwezigheid van het kleine -detachement, dan zou hij het nooit wagen durven, om de Casa Inglese aan te vallen. -Dan ware alle moeite te vergeefs geweest en kon de geheele onderneming als mislukt -beschouwd worden. En toch moest men dien Sarcany zien in handen te krijgen, of bij -gebreke van hem zijnen medeplichtige, dien Zirone, om hem zijne geheimen te ontweldigen! -</p> -<p>Weinige minuten voor tien uren, werd de knal van een geweerschot, dat—zooals men meende—op -een halve mijl beneden de Casa Inglese gelost was, vernomen. -</p> -<p>Allen sprongen op, vlogen naar buiten, keken scherp uit, maar ontwaarden niets, wat -hen verdacht voorkwam. -</p> -<p>„Het was toch een geweerschot?” vroeg Piet Bathory. „Ik heb toch goed gehoord?” -</p> -<p>„Ja, zeker,” antwoordden verscheidene stemmen. „Ongetwijfeld, het was een geweerschot.” -</p> -<p>„Wellicht een jager, die hier of daar in het gebergte verdekt op den loer ligt, om -een arend of een wild zwijn te schieten,” zei Luigi Ferrato. „Dat zal het zijn.” -</p> -<p>„Laten wij weer naar binnen gaan,” zei Piet Bathory, blijkbaar zeer teleurgesteld. -</p> -<p>„Ja, laten wij weer naar binnen gaan,” beaamde de dokter. „Wij moeten vooral vermijden, -dat wij gezien worden.” -</p> -<p>Allen traden binnen. De deur werd zorgvuldig gesloten. Het was toch zeer koud. -</p> -<p>Maar tien minuten later volgde hen de zeeman, die buiten uitkeek, met versnelden pas. -<span class="pageNum" id="pb213">[<a href="#pb213">213</a>]</span></p> -<p>„Gauw, gauw!” riep hij. „Ik heb.…” -</p> -<p>„Wat?” vroeg Luigi. -</p> -<p>„Ik heb iemand.…” -</p> -<p>„Verscheidene mannen?<span class="corr" id="xd31e4485" title="Bron: ”....">.…”</span> vroeg Piet Bathory. „Kom spreek!<span class="corr" id="xd31e4488" title="Niet in bron">”</span> -</p> -<p>„Neen, neen, niet verscheidene.… Slechts een enkele.” -</p> -<p>De dokter<span class="corr" id="xd31e4493" title="Niet in bron">,</span> Piet, Luigi en Kaap Matifou vlogen <span class="corr" id="xd31e4495" title="Bron: naarde">naar de</span> deur; maar zorgden daarbij in de schaduw te blijven. -</p> -<p>En, inderdaad, een man beklom vlug als een gems, de lavabedding, die de helling van -het bergvlak uitmaakte waarop de Casa Inglese stond. Hij was geheel alleen en na weinige -sprongen lag hij in de armen, die zich voor hem openden, in die van Kaap Matifou. -</p> -<p>„Ik heb hem!” riep deze. „Ja, ik heb mijn Pescadospunt!.… Ik heb mijn dierbaren vriend!” -</p> -<p>Ja, het was Pescadospunt. -</p> -<p>„Gauw, gauw, achter de muren gedekt, heer dokter!” riep hij, terwijl hij de anderen -met zich naar binnentrok. -</p> -<p>In een ondeelbaar <span class="corr" id="xd31e4505" title="Bron: oogeblik">oogenblik</span> waren allen de Casa Inglese weer binnengestormd, waarvan de deur dadelijk zorgvuldig -gesloten en de grootste stilte in acht genomen werd. -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e4509" title="Niet in bron">„</span>Wat is er?” vroeg Piet fluisterend, terwijl hij hem bij een arm greep. -</p> -<p>„En Zirone?” vroeg de dokter, die den anderen arm vatte. „Wat is van hem geworden?” -</p> -<p>„Hij komt! heer dokter.… shut!.… Hij komt!.…” -</p> -<p>„Hebt gij hem kunnen verlaten? Drommels, dat was een gevaarlijk stuk.” -</p> -<p>„Ja!.… om u te waarschuwen!.… Weinige <span class="corr" id="xd31e4516" title="Bron: oogeblikken">oogenblikken</span> geleden was ik nog bij hem.” -</p> -<p>„Hij komt dus?.… Dat is boven allen twijfel, niet waar, Pescadospunt?” -</p> -<p>„Voorzeker!.…” -</p> -<p>„Wanneer?” -</p> -<p>„Binnen twintig minuten zal hij hier zijn! Zoolang zal het wellicht niet eens duren, -denk ik.” -</p> -<p>„Des te beter!” sprak dokter Antekirrt, terwijl hij zich vergenoegd de handen wreef. -</p> -<p>„Neen! des te slechter!” sprak Pescadospunt op hoogst ernstigen toon. -</p> -<p>„Wat bedoelt ge?” -</p> -<p>„Ik weet niet hoe en door wien hij gewaarschuwd is,” antwoordde Pescadospunt, „hij -weet, dat gij hier voorafgegaan zijt door een twaalftal manschappen!.…” -</p> -<p>„Ongetwijfeld door dien bergbewoner, die ons bespied heeft,” zei Luigi Ferrato <span class="corr" id="xd31e4530" title="Bron: onsteld">ontsteld</span>. -<span class="pageNum" id="pb214">[<a href="#pb214">214</a>]</span></p> -<p>„Hoe het ook zij.… en onverschillig door wien ook ingelicht,” antwoordde Pescadospunt, -„maar hij weet het!” -</p> -<p>„En verder? Ga toch voort!.… er is haast; want de te nemen maatregelen hangen er van -af.” -</p> -<p>„Hij heeft begrepen, dat gij hem een strik spant,” ging <span class="corr" id="xd31e4538" title="Bron: Pescadopunt">Pescadospunt</span> verder. -</p> -<p>„Dat is minder!” meende dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Ja, maar.…” -</p> -<p>„Laat hem maar komen!” riep Piet Bathory uitdagend uit en hief daarbij de vuist op. -</p> -<p>„Hij zal komen! mijnheer Piet,” zei Pescadospunt, „wees daarvan verzekerd!” -</p> -<p>„Goed zoo!” -</p> -<p>„Maar bij de twaalf nieuw aangeworven manschappen, die hij van Malta meebracht, heeft -hij nog de rest van zijne bende gevoegd, die heden ochtend te Sante Grotta weergekeerd -is.” -</p> -<p>„Duivels!” zei Luigi. „Dat verandert de zaak aanmerkelijk. Twaalf en.…” -</p> -<p>„Doet niets!” riep Piet Bathory uit. „Doet altemaal niets! Laat ze maar komen!” -</p> -<p>„En hoeveel zijn die bandieten te zamen gerekend?” vroeg dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Ongeveer vijftig!<span class="corr" id="xd31e4553" title="Bron: ’">”</span> antwoordde Pescadospunt. „Eerder meer, dan minder, heer dokter.” -</p> -<p>„Duivels!” herhaalde Luigi, en monsterde met de oogen zijne manschappen. -</p> -<p>„Wat geeft dat?” vroeg Piet minachtend. -</p> -<p>Dat laatste was zeer luchtig uitgesproken; maar men kon het zich niet ontveinzen, -de toestand van den dokter met zijn kleinen hoop, die slechts uit elf zeelieden bestond, -waarbij hij gerekend moest worden en Luigi Ferrato, en Piet Bathory, en Kaap Matifou, -en Pescadospunt. Zestien man in het geheel tegen vijftig! Voorwaar, dat was netelig. -In ieder geval moest er een besluit genomen worden en spoedig ook; want de aanval, -die verwacht werd, kon ieder oogenblik geschieden. Talmen was hier niet geoorloofd. -Een ieder moest stipt weten, wat hem te doen stond. Evenwel alvorens te beslissen, -wenschte dokter Antekirrt van Pescadospunt alles te vernemen, wat voorgevallen was, -en ziehier, wat hij te weten kreeg: -</p> -<div class="figure p215width"><img src="images/p215.jpg" alt="Dat was Kaap Matifou, die basaltrotsen voortrolde. (Bladz. 222.)" width="496" height="720"><p class="figureHead">Dat was Kaap Matifou, die basaltrotsen voortrolde. <span class="corr" id="xd31e4563" title="Niet in bron">(</span>Bladz. 222.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Zirone was dienzelfden ochtend van Catania weergekeerd. Hij had daar den nacht doorgebracht -en hij was het, dien de dokter in de tuinen van de villa Bellini had zien rondslenteren -en bespieden. Toen hij in het moordhol van Santa Grotta weergekeerd was, vond hij -daar een bergbewoner, die hem het bericht bracht, dat een <span class="pageNum" id="pb216">[<a href="#pb216">216</a>]</span>twaalftal manschappen, die uit verschillende richtingen aangekomen waren, de Casa -Inglese bezet hadden. -</p> -<p>Voor Zirone was waarlijk niet meer noodig om den toestand te begrijpen. Hij was het -niet, die dokter Antekirrt in een valstrik lokte; maar het was die man, waarvoor men -hem gewaarschuwd had, voor wien hij zich te wachten had, welke er hem een spande. -Dat was volgens hem duidelijk genoeg en aan geen twijfel meer onderhevig. Pescadospunt -drong er evenwel op aan, dat Zirone de Casa Inglese zou aantasten. Hij verzekerde -hem dat, al was het bericht, hetwelk hij ontvangen had, ook al juist, zijne Maltezers -spoedig met het troepje van den dokter klaar zouden komen. Maar Zirone bleef besluiteloos, -omtrent hetgeen hem te doen stond. Zelfs begon hem de aandrang, die Pescadospunt thans -trachtte uit te oefenen, zonderling voor te komen, en zelfs zoo, dat hij bevelen gaf -om dezen laatste in het geheim, maar toch nauwlettend gade te slaan. Onze grappenmaker -bespeurde dat evenwel al heel spoedig. Hij was waarlijk te schrander, om niet te bemerken, -dat hij te ver gegaan was, dat de toestand zich gewijzigd had. -</p> -<p>Om kort te gaan, Zirone zou waarschijnlijk bij zulke onzekere kansen er van af gezien -hebben, om te trachten dokter Antekirrt in handen te krijgen, wanneer zijne bende -zich niet zoo omstreeks drie uren in den namiddag bij hem vervoegd had. Toen met eene -macht van ruim vijftig manschappen onder zijne bevelen, aarzelde hij niet meer. Hij -verliet de herberg La Santa Grotta met zijn geheele troep en richtte zijne schreden -naar de Casa Inglese; maar hield zich daarbij ver van de gebaande wegen en trok de -wildernis door. -</p> -<p>Hij wachtte dus totdat de bende van Zirone in het gezicht van de Casa Inglese, welker -juiste ligging hij niet kende, gekomen was<span class="corr" id="xd31e4575" title="Bron: ,">.</span> Het licht dat door de vensterluiken scheen, veroorloofde hem eindelijk om haar te -ontwaren, zoo omstreeks half tien in den avond, op minder dan twee mijlen afstands -op de helling van den kegelberg. Pescadospunt sprong toen in de richting vooruit. -Zirone zond hem een <span class="corr" id="xd31e4578" title="Bron: geweeschot">geweerschot</span> achterna, hetzelfde dat in de Casa Inglese waargenomen werd, maar wat hem niet trof. -Met zijne clownsvlugheid was hij weldra buiten bereik, en ziedaar, hoe hij in de Casa -Inglese aangekomen was, terwijl hij den aanvallenden troep van Zirone slechts twintig -minuten vooruit was. -</p> -<p>Toen hij zijn verhaal geëindigd had, bedankte de dokter met een innigen handdruk den -koenen en schranderen kerel, over hetgeen hij ten uitvoer gelegd had. En dat hij dien -dank ten volle verdiend had, begrepen alle aanwezigen. -</p> -<p>Daarna besprak men hetgeen gedaan moest worden. De toestand was thans ernstig genoeg. -</p> -<p>De Casa <span class="corr" id="xd31e4585" title="Bron: Inglesse">Inglese</span> verlaten en te midden van den nacht den terugtocht <span class="pageNum" id="pb217">[<a href="#pb217">217</a>]</span>ondernemen langs de hellingen van dat woeste bergstelsel, waarvan Zirone en zijne -lieden al de paden, al de schuilhoeken, al de moeielijke doorgangen kenden, daaraan -viel niet te denken. Dat zou zich aan eene totale vernietiging blootstellen zijn. -Het zou honderd malen beter zijn, in dat huis den dag af te wachten, zich daarin te -verschansen, en er zich als in een blokhuis te verdedigen, wanneer <span class="corr" id="xd31e4590" title="Bron: man">men</span> mocht aangevallen worden. -</p> -<p>Als de dag aangebroken zoude zijn en de gelegenheid zich zoude voordoen om af te kunnen -trekken, dan zou men het ten minste in het volle licht doen en men zou zich niet blindelings -te midden der afgronden, der solfatara’s en der fumarola’s op die scherpe hellingen -begeven, die bij het nachtelijke duister slechts de gevaren vermeerderden en de kansen -tot verdwalen verdriedubbelden. -</p> -<p>Men zou dus blijven en weerstand bieden, dat was het genomen besluit. En daaraan hield -men zich. -</p> -<p>De verdedigingsvoorbereidingen werden dadelijk getroffen en onmiddellijk ten uitvoer -gelegd. -</p> -<p>Eerst werden de beide vensterluiken van de Casa Inglese gesloten en de blinden daarvan -binnen behoorlijk bevestigd. Als schietgaten werden de openingen benuttigd, welke -tusschen de dakregels, bij hunne steunpunten op den voorgevel van het gebouw, gevormd -werden. Daartoe eigenden zich die voortreffelijk en hadden het voordeel niet in het -oog te vallen. -</p> -<p>Ieder man was voorzien van een achterlaadgeweer en had een twintigtal patronen in -een daarvoor bestemden zak in voorraad. Dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato -waren daarenboven in het bezit van revolverpistolen en konden hulp verleenen, waar -die noodig zoude zijn. Daartoe zouden zij zich echter evenwel in de onmiddellijke -nabijheid der strijdenden ophouden. -</p> -<p>Kaap Matifou had slechts zijne armen ter zijner beschikking en Pescadospunt slechts -zijne handen. Wellicht waren zij niet het slechtste gewapend! Want met die armen en -handen wisten die kerels voorbeeldeloos om te gaan. -</p> -<p>Ongeveer veertig minuten gingen in spanning voorbij, zonder dat er eene poging van -aanval vernomen was. -</p> -<p>Zou Zirone, die begreep, dat dokter Antekirrt, door Pescadospunt verwittigd, zich -niet zou laten overvallen, van zijne aanvalsplannen afgezien hebben? -</p> -<p>Evenwel met vijftig manschappen onder zijne bevelen, met zijne kennis van het omliggend -terrein, kon van aarzelen geen sprake zijn. Te veel voordeelen waren aan zijn kant, -om de onderneming op te geven. Daarbij de gedachte aan de millioenen van den dokter -belette hem een geregeld nadenken. -<span class="pageNum" id="pb218">[<a href="#pb218">218</a>]</span></p> -<p>Tegen elf uren ongeveer stoof de zeeman, die buiten op schildwacht stond, plotseling -naar binnen. -</p> -<p>Een troep mannen naderde, terwijl zij zich in drie gedeelten verspreidden, met het -doel om de <span class="corr" id="xd31e4608" title="Bron: casa">Casa</span> Inglese langs de drie genaakbare zijden te omsingelen. De vierde was geheel ongenaakbaar, -daar zij tegen de zeer steile hellingen van den krater steunde en derhalve langs dien -kant eene ontsnapping onmogelijk was. -</p> -<p>Toen de beweging van den vijandelijken troep verkend was door de verdedigers, ging -men weer naar binnen, en barricadeerde men behoorlijk de deur. Daarna begaf een ieder -zich op zijn post achter de schietgaten, en bekwam de noodzakelijke aanbeveling: niet -te vuren, dan bij voldoende zekerheid te zullen treffen. Er mocht geene munitie verspild -worden! -</p> -<p>Zirone en zijne bende naderden inmiddels voortdurend, maar langzaam en niet zonder -eene zekere mate van voorzichtigheid te betrachten; want zij dekten zich achter de -vele rotsblokken, die over het terrein verspreid lagen. Zoo trachtten zij den nok -van de Plano del Lago te bereiken. Bij den rand van dien nok lagen verbazend groote -trachiet- en bazaltblokken opgestapeld, waarschijnlijk met het doel om de Casa Inglese -tegen eene afschuiving van sneeuw gedurende de winterstormen te beveiligen. Die blokken -boden den naderenden een uitmuntende dekking aan. -</p> -<p>Wanneer de aanvallers dien nok zouden bereikt hebben, dan zouden zij nagenoeg onder -de vuurlijn van de verdedigers aangekomen zijn, en eene bestorming van het huis kunnen -wagen. Zij zouden dan de deur openloopen of een der vensterramen kunnen openbreken -en door hun groot getal in staat zijn, de hand op den dokter en op allen, die bij -hem waren, te leggen. -</p> -<p>Plotseling knalde een geweerschot. Een licht wolkje van kruitdamp krulde langs een -der schietgaten naar het dak omhoog. Een der aanvallers viel doodelijk getroffen neer. -De aanrukkende bende vlood eenige passen achteruit en dook achter de beschermende -rotsblokken neer. Dat was het eerste slachtoffer, hetwelk gevallen was. -</p> -<p>Maar langzamerhand slaagde Zirone er in, door van de terreinplooien behendig gebruik -te maken, zijne manschappen meer vooruit te brengen, en hen zelfs tot aan den voet -der helling van de Plano del Lago te geleiden. -</p> -<p>Dat geschiedde evenwel niet zonder dat alweer een twaalftal geweerschoten losgebrand -waren, die den gevel van de Casa Inglese verlicht hadden en waardoor weer twee der -aanvallers op het sneeuw veld uitgestrekt waren geworden. -</p> -<p>Toen stiet Zirone een gil uit, die tot sein moest dienen voor eene algemeene bestorming. -Hoewel de voorwaartsche beweging alweer ten koste van verscheidene gewonden geschiedde, -vloog toch de <span class="pageNum" id="pb219">[<a href="#pb219">219</a>]</span>geheele bende op de Casa Inglese aan. De deur werd door verscheiden kogels doorboord, -waardoor binnen het huis twee matrozen ernstig genoeg gekwetst werden, om buiten gevecht -gesteld te zijn. Dat was bij het kleine getal der verdedigers ernstig genoeg. De strijdkrachten -stonden toch al zoo ongelijk! -</p> -<p>Toen ontspon zich eene levendige schermutseling. Met hunne pieken en met hunne bijlen -slaagden de aanvallers er aanvankelijk in, om de deur en een der vensterblinden ter -verbrijzelen. De verdedigers waren toen genoodzaakt een uitval te ondernemen, om de -aanvallers te verdrijven. Dat geschiedde te midden van een vrij hevig geweervuur, -hetwelk van weerszijden ijverig onderhouden werd. Luigi’s hoed werd door een kogel -doorboord en Piet Bathory zou zonder de tusschenkomst van Kaap Matifou, door een lansstoot -gewond of gedood zijn, welke een der bandieten hem toebracht. Maar onze Hercules was -er ook, en.… met denzelfden piek, dien hij den aanvaller met krachtige vuist ontwrong, -velde hij hem met een slag op het hoofd ter neder. Dat was een meesterslag geweest! -</p> -<p>Kaap Matifou was gedurende den uitval vreeselijk. Hoewel meer dan twintig malen op -hem gemikt werd, trof hem toch geen enkele kogel. Wanneer Zirone de overwinning zou -behalen, dan was zijn vriend, dan was Pescadospunt bij <span class="corr" id="xd31e4625" title="Bron: voorraad">voorbaat</span> veroordeeld, en die gedachte verdubbelde de woede van den reus. Hij verrichtte dan -ook wonderen. -</p> -<p>Bij zoo’n hardnekkigen weerstand waren de aanvallers verplicht zich andermaal terug -te trekken. -</p> -<p>De dokter en zijne lotgenooten konden dus binnen de Casa Inglese weerkeeren en zich -rekenschap van den toestand geven. Die was, dat moest erkend worden, in het geheel -niet opbeurend. Men verloor evenwel den moed niet. -</p> -<p>„Hoeveel gekwetsten hebben wij?” vroeg dokter Antekirrt aan Piet Bathory en Luigi -Ferrato. -</p> -<p>„Drie,” was het antwoord. „Maar zij zijn vrij ernstig gewond. Ik vrees voor hen.” -</p> -<p><span class="corr" id="xd31e4633" title="Niet in bron">„</span>Hoe is het met den toestand der munitie? Dat is een voorname quaestie. Er is nog al -geschoten!” -</p> -<p>Luigi onderzocht dat dadelijk. Hij liet zich de patroonzakken door zijne manschappen -vertoonen. -</p> -<p>„De meeste hebben nog slechts tien, enkele twaalf patronen,” antwoordde hij. -</p> -<p>„En hoe laat is het?” -</p> -<p>„Ternauwernood middernacht.” -</p> -<p>Dus nog vier lange uren, alvorens de dag zoude aanbreken. Het werd noodzakelijk, om -nog spaarzamer met de munitie om te gaan, ten einde niet ontbloot te zijn, om den -aftocht te kunnen <span class="pageNum" id="pb220">[<a href="#pb220">220</a>]</span>dekken, die bij het aanbreken van den dag ondernomen moest worden. Waarlijk, de toestand -was verre van rooskleurig. Dat zag ieder der verdedigers volkomen in. -</p> -<p>Maar als er niet geschoten mocht worden, hoe dan de nadering der aanvallers te beletten? -Hoe dan de overrompeling van de Casa Inglese tegen te gaan, wanneer Zirone en zijne -bende den stormaanval hervatten? En die zou niet uitblijven! -</p> -<p>Neen! die zou niet uitblijven; want nadat de bandieten een kwartieruur rust genoten -en hunne gekwetsten, achterwaarts gebracht achter een lavabedding, als achter eene -verschansing, in veiligheid gesteld hadden, stoven zij weer voorwaarts. -</p> -<p>Toen, verwoed, en eigenlijk tot razernij vervoerd door den hardnekkigen tegenstand, -en vooral door het gezicht van de gesneuvelde en gewonde makkers, beklommen zij de -lavabedding, daarna ook de tusschenruimte, die deze van den basaltwal scheidde en -verschenen toen aan den nokrand van het bergplat, waarop de Casa Inglese gelegen was. -De toestand werd al hachelijker en hachelijker. -</p> -<p>Geen enkel geweerschot werd op hen gelost, terwijl zij dien afstand aflegden. Zirone -besloot daaruit en, zooals wij weten niet zonder reden, dat het den belegerden aan -munitie begon te ontbreken. Dat verlevendigde de hoop. -</p> -<p>Toen wekte hij zijne bende op en bracht haar in vervoering. Het denkbeeld om zich -van iemand meester te maken die meer dan honderdmaal millionnair was, was wel geschikt, -dat zal de lezer moeten toestemmen, om die schurken van de slechtste soort op te winden. -Dat gebeurde dan ook. -</p> -<p>Hunne geestdrift was zelfs zoodanig, dat zij ditmaal de deur en het venster bemachtigden -en zeer zeker het huis stormenderhand genomen zouden hebben, wanneer niet een nieuwe -losbranding, thans van zeer nabij afgegeven, er vijf of zes van hen gedood en de overigen -teruggedreven had. Zij moesten nogmaals tot aan den voet van de helling van het bergplat -terugdeinzen, evenwel niet zonder dat andermaal twee zeelieden gekwetst en buiten -gevecht gesteld waren. Het kleine heldentroepje der verdedigers slonk al meer en meer, -maar ook de munitie was al weer verminderd. -</p> -<p>Vier of vijf schoten, dat was alles, wat den verdedigers van de Casa Inglese thans -nog overbleef. Onder die omstandigheden werd de aftocht zelfs bij klaarlichten dag -bijna onmogelijk. De verdedigers gevoelden dan ook, dat zij onherroepelijk verloren -waren, wanneer er geen hulp opdaagde. Dat was voor allen duidelijk. -</p> -<p>Maar vanwaar zou die hulp komen? Ziet, dat was de vraag, die thans aller brein bezig -hield. -</p> -<div class="figure p221width"><img src="images/p221.jpg" alt="In dien vuurput smeet hij Zirone neder. (Bladz. 225.)" width="500" height="720"><p class="figureHead">In dien vuurput smeet hij Zirone neder. (Bladz. 225.)</p> -</div><p> -</p> -<p>Men kon er ongelukkig niet op rekenen, dat Zirone en zijne makkers den aanslag zouden -opgeven. Zij waren zeker nog wel <span class="pageNum" id="pb222">[<a href="#pb222">222</a>]</span>veertig in getal, die gezond en goed gewapend waren. Zij wisten, dat men hunne geweerschoten -weldra niet meer zou kunnen beantwoorden en daarom herhaalden zij den aanval. -</p> -<p>Maar.… ziet.… -</p> -<p>Plotseling rolden kolossale rotsblokken langs de helling van het bergplat naar beneden -en verpletterden twee of drie der aanvallende bandieten, alvorens zij zich uit de -voeten hadden kunnen maken. -</p> -<p>Dat was Paap Matifou, die naar buiten geloopen was, en basaltrotsen voortrolde, om -die van den nok van de Plano del Lago naar beneden te laten tuimelen. Hij had alle -succes van zijn waarlijk practisch middel. -</p> -<p>Maar dat verdedigingsmiddel was op verre na niet voldoende. Daarenboven, het was te -voorzien, dat het weldra uitgeput zou raken; men zou dus moeten bezwijken, of alles -in het werk stellen, om van buiten af hulp te erlangen. Van buiten af?.… Ja.… maar -hoe?.… -</p> -<p>Toen kreeg Pescadospunt een inval, dien hij aan niemand wilde mededeelen, vooral niet -aan dokter Antekirrt, omdat die wellicht zich tegen de uitvoering verzet zoude hebben. -Maar hij deelde zijn plan toen aan Kaap Matifou mede. Ziehier, wat daarvan de slotsom -was. De reus luisterde aandachtig. -</p> -<p>Hij had uit de gesprekken, die in de kroeg van Santa Grotta gehouden waren, vernomen -dat een detachement Maréchaussées zich te Casona bevond. Om zich naar <span class="corr" id="xd31e4668" title="Bron: Casone">Casona</span> te begeven, was slechts een uur tijd noodig en evenveel om terug te komen. Zou het -nu geheel onmogelijk zijn, om dat detachement te gaan waarschuwen? Onmogelijk?.… Dat -was een raar woord in den mond van Pescadospunt, aan welks bestaan hij zelfs niet -geloofde. Maar.… hier was eene voorwaarde te vervullen. Hier moest door de gelederen -der belegerende bende gebroken worden, om daarna de westelijke hellingen van het bergstelsel -te kunnen bereiken. Anders kon het niet. -</p> -<p>„Het is noodig, dat ik tusschen hen door kom.…” zei Pescadospunt tot zijn vriend. -</p> -<p>Deze knikte toestemmend met zijn overgroot hoofd. Ja, dat begreep hij duidelijk. -</p> -<p>„Dus ik zal doorkomen!” zei Pescadospunt op stellig bevestigenden toon. -</p> -<p>Dat „dus” was subliem van eenvoud. Kaap Matifou grinnikte van de pret en wreef zich -de handen. -</p> -<p>„Wat duivel!” ging Pescadospunt voort, „men is clown of men is het niet! Is dat zoo -niet?” -</p> -<p>„Daartegen valt niets in te brengen,” zei de reus, die zelden zoo veel sprak. -<span class="pageNum" id="pb223">[<a href="#pb223">223</a>]</span></p> -<p>„Luister” sprak Pescadospunt, terwijl hij zijn vriend naar zich toe trok. „Luister!” -</p> -<p>En nu deelde hij aan Kaap Matifou fluisterend het middel mede, hetwelk hij dacht te -bezigen, om hulp te gaan halen. -</p> -<p>„Maar,<span class="corr" id="xd31e4684" title="Bron: ”....">.…”</span> meende Kaap Matifou, „gij waagt.… uw leven … Gij waagt alles!” -</p> -<p>„Dat weet ik wel,” antwoordde Pescadospunt, „maar die waagt, die wint.” -</p> -<p>„Jawel.… maar.…” -</p> -<p>„Zwijg maar, ik wil het zoo.” -</p> -<p>Dat was een waar stopwoord. -</p> -<p>Pescadospunt weerstreven, dat zou Kaap Matifou nimmer gedurfd hebben! -</p> -<p>Beiden begaven zich toen naar de westelijke zijde van de Casa Inglese, naar eene plaats, -waar een groote voorraad sneeuw door den wind opgehoopt lag. -</p> -<p>Tien minuten later kwam, terwijl de strijd van weerszijden hardnekkig voortgezet werd, -Kaap Matifou weer te voorschijn en rolde een overgrooten sneeuwbal voor zich uit. -Toen dreef hij tusschen de rotsblokken, welke de zeelieden steeds op de aanvallers -stortten, dien bal, die langs de helling afrolde en tusschen de bende van Zirone doorgleed -en op vijftig passen daarachter in de diepte van een kleine terreinplooi bleef liggen. -</p> -<p>Daar opende zich den sneeuwbal, die door den schok half verbrijzeld was en verleende -doortocht aan een klein vlug wezen, dat een weinig slim was, zooals het van zich zelven -getuigde. -</p> -<p>Dat was Pescadospunt! Ja, dat was onze wakkere clown; en dat was het middel, hetwelk -hij uitgedacht en ten uitvoer gebracht had. -</p> -<p>Opgesloten onder eene laag verharde sneeuw als in eene eierschaal, had hij den moed -bezeten, zich langs de helling van het talud te laten afrollen, op gevaar van in een -afgrond terecht te komen. En nadat hij van die sneeuwlaag bevrijd was, vloog hij langs -de zijpaden, die door het bergstelsel kruisten en richtte zich naar den kant van Casona. -</p> -<p>Het was toen ongeveer één uur na middernacht. Er was dus inderdaad geen tijd te verliezen. -</p> -<p>Dokter Antekirrt, die op een gegeven oogenblik Pescadospunt miste, riep hem, daar -hij meende, dat hij gekwetst was. „Waar die kleine man toch mocht zijn?” vroeg hij -zich af. -</p> -<p>„Pescadospunt!.… Pescadospunt.…” riep hij. -</p> -<p>„Weg!” zei Kaap Matifou, zoo <span class="corr" id="xd31e4703" title="Bron: lakoniek">laconiek</span> mogelijk. „Weg!.… en voor goed ook!” -</p> -<p>„Weg?” vroeg dokter Antekirrt. -</p> -<p>„Ja,” knikte de reus. -<span class="pageNum" id="pb224">[<a href="#pb224">224</a>]</span></p> -<p>„Waarheen?” -</p> -<p>„Hulp halen!” -</p> -<p>„Hulp halen, Kaap Matifou?.… Maar hoe?” -</p> -<p>„Als een bal.” -</p> -<p>„Als een bal? Zijt gij krankzinnig geworden?” vroeg dokter Antekirrt verstoord. -</p> -<p>„Ja! als een bal!” zei <span class="corr" id="xd31e4718" title="Bron: kaap">Kaap</span> Matifou trotsch, terwijl hij de armen over elkander bewoog om eene wentelende beweging -na te bootsen. -</p> -<p>En hij verhaalde toen zoo duidelijk hem slechts mogelijk was, wat Pescadospunt uitgevoerd -had. -</p> -<p>„Brave kerel!” riep de dokter inderdaad in vervoering uit. „Brave kerel<span class="corr" id="xd31e4724" title="Bron: ”!">!”</span> -</p> -<p>En zich tot zijne manschappen wendende: -</p> -<p>„Moed gehouden, vrienden!” zei hij. „Moed!.… Die bandieten zullen ons niet gevangen -nemen!” -</p> -<p>En men ging voort met rotsblokken op de aanvallers te storten. Maar ook aan dat verdedigingsmiddel -kwam weldra gebrek. De geheele voorraad was bijna opgeruimd. -</p> -<p>Tegen drie uren des morgens waren dokter Antekirrt, Piet Bathory, Luigi Ferrato, Kaap -Matifou en de overige manschappen genoodzaakt, terwijl zij hunne gewonden medevoerden, -het huis te ontruimen, dat Zirone toen in handen viel. Twintig zijner bandieten waren -gedurende den strijd gedood en toch had hij de getalsterkte nog aan zijne zijde. De -kleine troep kon dan ook niet anders den aftocht bewerkstelligen dan door langs de -hellingen van den centraalkegel op te klauteren, langs die opeenhooping van lavabrokstukken, -van sintelslakken en asch, welker top den krater vormde, dat wil zeggen van dien vuurkolk. -</p> -<p>Allen zochten evenwel eene toevlucht op die hellingen; terwijl zij hunne gewonden -medevoerden. Van de driehonderd meters, die de helling van dien sintelkegel meet, -doorliepen zij te midden van zwaveldampen, die de wind naar hen toedreef, twee honderd -en vijftig meters. -</p> -<p>De dag begon toen aan te breken en reeds werden in de verte de nokken van het Calabrische -gebergte ten oosten van de Straat van Messina gelegen, als met goud getooid. -</p> -<p>Maar in den toestand, waarin dokter Antekirrt en de zijnen zich bevonden, bood het -daglicht zelfs geen kans tot redding aan. Zij moesten steeds terugwijken, de hellingen -opklauteren en de laatste patronen verschieten; terwijl Kaap Matifou met menschelijke -kracht de laatste rotsblokken voortslingerde. -</p> -<p>Zij moesten zich dus verloren achten, toen <span class="corr" id="xd31e4737" title="Bron: eenklaps">eensklaps</span> een aantal geweerschoten aan den voet van den kegel vernomen werden, gepaard aan -woest geschreeuw. -<span class="pageNum" id="pb225">[<a href="#pb225">225</a>]</span></p> -<p>Een oogenblik van aarzeling, van weifelmoedigheid openbaarde zich in den bandietentroep. -Maar weldra stoof hij uiteen en liet ieder hunner zich langs de hellingen van den -berg, zoo snel hij maar kon, afglijden. Zij hadden de maréchaussées herkend, die van -Casona, met Pescadospunt aan hun hoofd, opgerukt waren. -</p> -<p>De stoutmoedige kerel had zelfs niet noodig gehad tot dat dorp door te loopen. De -maréchaussées hadden eindelijk de geweerschoten gehoord en bevonden zich reeds op -weg. Pescadospunt kwam inderdaad goed van pas, om hen naar de Casa Inglese te geleiden. -Geen oogenblik mocht verloren gaan. -</p> -<p>Toen hernamen de dokter en zijne makkers het offensieve. Kaap Matifou stormde, alsof -hij zelf een rotsmassa was, op de meest nabij zijnde boeven, velde er twee van neder, -die den tijd niet gehad hadden, om te ontvluchten en stortte zich op Zirone. -</p> -<p>„Bravo Kaap van mijn hart! Bravo!” riep Pescadospunt, terwijl hij naar hem toeijlde. -„Leg hem neer! Laat hem de schouders aan de hielen raken!.… De wedstrijd, heeren! -De wedstrijd tusschen Zirone en Kaap Matifou! Nu zult gij iets kostelijks zien! Gij -zult voor uw geld niet bedrogen zijn. Treedt binnen heeren! Treedt binnen!” -</p> -<p>Zirone hoorde dat kermisgeschreeuw. Met de eene hand, die hem vrijgebleven was, schoot -hij, ziedend van toorn, zijn revolver op Pescadospunt af. -</p> -<p>De arme <span class="corr" id="xd31e4748" title="Bron: rerel">kerel</span> rolde op den grond. Blijkbaar was de kleine man ernstig gekwetst. -</p> -<p>Toen gebeurde er iets verschrikkelijks. -</p> -<p>Kaap Matifou had Zirone bij den hals gegrepen en sleurde hem voort, zonder dat de -ellendeling, die half verworgd was, er iets tegen vermocht. -</p> -<p>Te vergeefs schreeuwde dokter Antekirrt, die den boosdoener levend in zijne macht -wenschte, den reus toe, om hem te sparen! -</p> -<p>Te vergeefs trachtte Piet Bathory en Luigi Ferrato hem in te halen, welke haast zij -daarbij ook betrachtten. -</p> -<p>Kaap Matifou had slechts ééne gedachte, namelijk: dat Zirone met zijn schot Pescadospunt -wellicht doodelijk getroffen had! Toen was hij zich zelven niet meer meester, toen -hoorde hij niets meer! Hij bekeek zelfs dat menschelijke overblijfsel niet, hetwelk -hij aan het uiteinde van zijn uitgestrekte arm droeg. -</p> -<p>Hij klom steeds met verhaaste schreden langs de helling van den centraalkegel des -vulkaans naar boven. Eindelijk bereikte hij met een laatsten sprong den gapenden mond -van eene brandende solfatara. In dien vuurput smeet hij Zirone ter neder. -</p> -<p>Inmiddels lag Pescadospunt, vrij ernstig gekwetst, op de knie van dokter Antekirrt -gesteund, die de wond onderzocht en verbond. Toen Kaap Matifou bij hem teruggekeerd -was, stroomden hem de <span class="pageNum" id="pb226">[<a href="#pb226">226</a>]</span>tranen langs de wangen. De arme kerel was letterlijk buiten zich zelven van droefheid -en smart. -</p> -<p>„Wees niet bedroefd, dierbare Kaap! Wees niet bedroefd! Het heeft niets te beteekenen!” -stamelde Pescadospunt. -</p> -<p>Kaap Matifou nam hem in zijne armen, zoo als hij met een kind zoude gedaan hebben, -en droeg hem langs de kegelhelling naar beneden; terwijl al de anderen hem volgden -en de maréchaussées de laatste vluchtelingen van de bende van Zirone ijverig en onverpoosd -nazetten. -</p> -<p>Zes uren later was de dokter met al de zijnen te Catania terug en scheepten zich dadelijk -aan boord van het stoomjacht <i>Ferrato</i> in. Luigi leidde daarbij het vervoer en de inscheping der gekwetsten. -</p> -<p>Pescadospunt werd in de kajuit neergelegd. Met dokter Antekirrt tot geneesheer en -Kaap Matifou tot ziekenoppasser, werd hij waarlijk goed verpleegd! Daarenboven, zijne -wond—een eenvoudig pistoolschot bij den schouder, vertoonde geen enkel ernstig verschijnsel. -De genezing was dus slechts eene quaestie van tijd. Als de lijder behoefte aan slaap -had, verhaalde hem Kaap Matifou eene vertelling—steeds dezelfde, de arme reus wist -niet meer—en dan sluimerde Pescadospunt zachtkens in, en vond verlichting in eene -gezonde rust, bewaakt en gekoesterd, als hij was, door ware vriendschap. -</p> -<p>Echter kon, in weerwil van alles, niet ontveinsd worden, dat dokter Antekirrts plannen -totaal schipbreuk hadden geleden en dat nog wel bij het begin van den ondernomen veldtocht. -Na op het punt geweest te zijn, van zelf in handen van Zirone te vallen, was hij er -zelf niet in geslaagd om zich van dien makker van Sarcany meester te maken. Dat was -noodlottig genoeg! Welke plannen had hij niet reeds daarop gesmeed! O, hij zou dien -schoft wel genoopt hebben zijne geheimen mede te deelen! -</p> -<p>En nu? Nu was dat alles in rook verdwenen! En eigenlijk was dat de schuld van Kaap -Matifou.… Maar kon men dien dat wel zoo kwalijk nemen? Hij volgde toch slechts de -inspraak van zijn hart! -</p> -<p>Dan kwam er nog bij, dat, hoewel de dokter er niet tegen op gezien had, om na dien -nutteloozen tocht, nog een achttal dagen te Catania te vertoeven, hij geen enkel bericht -kon inwinnen omtrent Sarcany. Wanneer die plannen gemaakt had, om Zirone in Sicilië -op te zoeken, dan waren zij ongetwijfeld gewijzigd, toen hij met het bericht van den -valstrik, die dokter Antekirrt gespannen was, tevens den dood van zijn ouden makker -vernam. -</p> -<p>Er viel dan in weerwil van alles inderdaad niet anders te doen dan Sicilië te verlaten. -</p> -<p>De <i>Ferrato</i> koos dan ook op den 8<sup>sten</sup> September weer zee en koerste in allerijl naar het eiland Antekirrta, waar het vaartuig -na een zeer voorspoedige reis aankwam. -<span class="pageNum" id="pb227">[<a href="#pb227">227</a>]</span></p> -<p>Daar zouden de dokter, Piet en Luigi hunne plannen hervatten, maar die alvorens ten -zorgvuldigste herzien en uitwerken. Hun geheele leven bewoog zich toch daar omheen. -Het gold thans Carpena terug te vinden. Die toch moest weten, wat er van Sarcany en -Silas Toronthal geworden was, en waar die schurken zich ophielden. -</p> -<p>Ongelukkiglijk voor den Spanjaard, die, wel is waar, door in de kroeg van Santa Grotta -achter te blijven, aan de vernietiging der bende van Zirone ontkomen was, bleef zijn -goed gesternte hem niet getrouw, en was zijn geluk weldra uit. -</p> -<p>Inderdaad tien dagen later ontving dokter Antekirrt van een zijner agenten het bericht, -dat Carpena te Syracusa in hechtenis genomen was,—niet als medeplichtige van Zirone,—maar -voor eene vroegere misdaad, die reeds van voor vijftien jaren geleden dagteekende, -voor een moord, dien hij te Almayata, in de provincie Malaga, bedreven had, en waarna -hij Spanje, zijn vaderland, verlaten had, om zich te Rovigno in Istrië te vestigen. -De lezer ziet, dat de kerel voor schurk in de wieg gelegd was. Hij was zijn karakter -getrouw gebleven. -</p> -<p>Drie weken later werd Carpena, wiens uitlevering door het Spaansche gouvernement verkregen -was, naar zijn vaderland overgevoerd en daar tot levenslange galeistraf veroordeeld -en naar de Marokkaansche kust, naar het presido van Ceuta, een der voornaamste <span class="corr" id="xd31e4787" title="Bron: strafcoloniën">strafkoloniën</span> van Spanje, gezonden. -</p> -<p>„Eindelijk,” zei Piet Bathory, „is dan toch gerechtigheid geschied en is een dier -ellendelingen in het bagno te recht gekomen en dat nog wel voor levenslang!” -</p> -<p>„Levenslang!.… Neen! waarachtig niet!” antwoordde dokter Antekirrt somber en ernstig. -</p> -<p>De jongman keek hem onthutst aan. Hij scheen hem niet te begrijpen en was op het punt -inlichting te vragen. -</p> -<p>„Andreas Ferrato is in het bagno overleden!” ging de dokter met hoogst ernstige stem -voort, „en daar moet een schurk als Carpena niet sterven! Zoo’n dood zou te eervol -voor zulk een booswicht zijn! Vindt gij dat ook niet?” -</p> -<p>Piet Bathory knikte bevestigend. Hij keek den dokter met een ondervragenden blik aan. -</p> -<p>„Ja, zoo beschouwd, hebt gij gelijk,” antwoordde hij eindelijk. „Maar wat hebt gij -dan anders voor?” -</p> -<p>Dokter Antekirrt antwoordde niet dadelijk. Het was of hij nadacht. Eindelijk sprak -hij toch: -</p> -<p>„Geduld, Piet! Geduld!” -</p> -<p class="trailer center">EINDE VAN HET TWEEDE DEEL.</p> -<p><span class="pageNum" id="pb228">[<a href="#pb228">228</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="back"> -<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> -<h2 class="main">INHOUD.</h2> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> </td> -<td class="tocPageNum xs">BLADZ.</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">I.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch1" id="xd31e4814">Verschillende voorvallen</a> </td> -<td class="tocPageNum">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">II.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch2" id="xd31e4823">De mondingen van de Cattaro</a> </td> -<td class="tocPageNum">22</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">III.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch3" id="xd31e4832">Verwikkelingen</a> </td> -<td class="tocPageNum">43</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">IV.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch4" id="xd31e4841">Eene ontmoeting in de Stradona-laan</a> </td> -<td class="tocPageNum">60</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">V.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch5" id="xd31e4850">De Middellandsche Zee</a> </td> -<td class="tocPageNum">73</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VI.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch6" id="xd31e4859">Het Verleden en het Tegenwoordige</a> </td> -<td class="tocPageNum">89</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch7" id="xd31e4868">Wat er inmiddels te Ragusa gebeurde</a> </td> -<td class="tocPageNum">110</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VIII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch8" id="xd31e4877">In de omstreken van Malta</a> </td> -<td class="tocPageNum">131</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">IX.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch9" id="xd31e4886">Malta</a> </td> -<td class="tocPageNum">150</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">X.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch10" id="xd31e4895">In de omstreken van Catania</a> </td> -<td class="tocPageNum">180</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XI.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <a href="#ch11" id="xd31e4905">De Casa Inglese</a> </td> -<td class="tocPageNum">201</td> -</tr> -</table> -</div> -</div> -<div class="transcriberNote"> -<h2 class="main">Colofon</h2> -<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> -<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen -van welke soort dan ook. U mag het kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden -van de Project Gutenberg Licentie in dit eBoek of on-line op <a class="seclink xd31e39" title="Externe link" href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. -</p> -<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctieteam op <a class="seclink xd31e39" title="Externe link" href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. -</p> -<p>Dit is deel 2 van de <i>Mathias Sandorf</i> drieluik. Deel 3, <i>Een model-volksplanting</i> is beschikbaar als eboek Nr. <a class="pglink xd31e39" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/22908">22908</a>. -</p> -<h3 class="main">Metadata</h3> -<table class="colophonMetadata" summary="Metadata"> -<tr> -<td><b>Titel:</b></td> -<td>Mathias Sandorf: De Middellandsche Zee</td> -<td></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Auteur:</b></td> -<td>Jules Verne (1828–1905)</td> -<td>Info <span class="externalUrl">https://viaf.org/viaf/76323989/</span></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Aanmaakdatum bestand:</b></td> -<td>2022-12-18 20:48:43 UTC</td> -<td></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Taal:</b></td> -<td>Nederlands (Spelling De Vries-Te Winkel)</td> -<td></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Oorspronkelijke uitgiftedatum:</b></td> -<td>1917</td> -<td></td> -</tr> -</table> -<h3 class="main">Codering</h3> -<p class="first">Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het -einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel -zijn verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het einde van -dit boek.</p> -<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> -<ul> -<li>2022-12-15 Begonnen. -</li> -</ul> -<h3 class="main">Verbeteringen</h3> -<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> -<table class="correctionTable" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> -<tr> -<th>Bladzijde</th> -<th>Bron</th> -<th>Verbetering</th> -<th>Bewerkingsafstand</th> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e159">2</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oorlogschip</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oorlogsschip</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e162">2</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">snakerijën</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">snakerijen</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e178">2</a>, <a class="pageref" href="#xd31e555">20</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3021">139</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3416">162</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3469">164</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3787">178</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3915">182</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">.</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">,</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e194">3</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">..</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">…</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e201">3</a>, <a class="pageref" href="#xd31e545">19</a>, <a class="pageref" href="#xd31e685">26</a>, <a class="pageref" href="#xd31e731">28</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1339">57</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1537">66</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2093">92</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2873">132</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3400">161</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3402">161</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4252">198</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">.</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e219">4</a>, <a class="pageref" href="#xd31e696">27</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">.</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Verwijderd</i>] -</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e220">4</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Verboden</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Verbonden</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e228">4</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Valetta</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Valletta</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e236">4</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1566">67</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1665">72</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Elektriek</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Electriek</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e249">4</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Thoronth.</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Toronth.</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e263">4</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gedachtenwissling</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gedachtenwisseling</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e268">4</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Antekirt</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Antekirrt</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e281">6</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onverandelijk</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onveranderlijk</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e306">7</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gelenheid</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gelegenheid</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e324">8</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">verschaffenen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">verschaffen en</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e341">8</a>, <a class="pageref" href="#xd31e923">36</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Matthias</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Mathias</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e394">12</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1660">70</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Maar</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">maar</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e424">15</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">beeindigen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">beëindigen</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e427">15</a>, <a class="pageref" href="#xd31e432">15</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1218">50</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Hongarijë</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Hongarije</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e443">16</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">politieagenten</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">politie-agenten</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e480">18</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1457">63</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2593">118</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3320">154</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3904">182</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4488">213</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e494">18</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1089">42</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2198">99</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2216">100</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2343">107</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2478">114</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3543">167</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4509">213</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4633">219</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">„</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e504">18</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”.…</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">?.…”</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e514">18</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Antiekirrt</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Antekirrt</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e558">20</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Gij</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gij</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e577">20</a>, <a class="pageref" href="#xd31e617">22</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Torenthal</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Toronthal</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e627">23</a>, <a class="pageref" href="#xd31e671">26</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1130">44</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2994">138</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Stradonalaan</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Stradona-laan</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e637">23</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">’</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Verwijderd</i>] -</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e649">24</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Dank zij</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Dankzij</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e704">27</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">!</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">?</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e729">28</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3575">168</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">,</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Verwijderd</i>] -</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e739">28</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Prescadospunt</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Pescadospunt</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e758">29</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> zich</td> -<td class="bottom">5</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e760">29</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1523">66</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Franciskaner</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Franciscaner</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e769">29</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Franciskamer</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Franciscaner</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e782">30</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">vooveel</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">zooveel</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e834">32</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Norrieberg</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Norriberg</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e837">32</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">hoek hoek</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">hoek</td> -<td class="bottom">5</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e850">34</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">tijpstip</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">tijdstip</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e862">34</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gebrniken</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gebruiken</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e871">35</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">wertuigkundige</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">werktuigkundige</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e884">35</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">dat</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">dan</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e910">36</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Rimmi</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Rimini</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e937">37</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Inderdaar</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Inderdaad</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e940">37</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1800">78</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2796">128</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4318">202</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onmiddelijk</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onmiddellijk</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e949">37</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">rechtaf</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">rechtsaf</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e961">37</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Paap</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Kaap</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e972">37</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4553">214</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">’</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e989">38</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">uitvoeeren</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">uitvoeren</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1000">38</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1280">53</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1512">66</a>, <a class="pageref" href="#xd31e1895">83</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2353">107</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2649">122</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3808">179</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3857">180</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4575">216</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">,</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">.</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1005">38</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">beeindigd</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">beëindigd</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1008">38</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2806">128</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">on</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">om</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1102">42</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ga</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ge</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1137">44</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">weegegeven</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">weergegeven</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1156">45</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">geboortestand</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">geboortestad</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1163">46</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Torothal</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Toronthal</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1170">46</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">voozeel</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">zooveel</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1201">48</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2636">120</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Bldz.</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Bladz.</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1211">50</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4014">187</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Thoronthal</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Toronthal</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1258">53</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sacany</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sarcany</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1263">53</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Missschien</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Misschien</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1277">53</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">spoortein</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">spoortrein</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1394">60</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Francicaner</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Franciscaner</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1409">62</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">plannon</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">plannen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1427">62</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ondervanden</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ondervonden</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1463">63</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">bewerkstellinegn</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">bewerkstelligen</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1469">63</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3956">183</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4145">194</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4505">213</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oogeblik</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oogenblik</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1487">64</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Francicanen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Franciscanen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1528">66</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Anekirrt</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Antekirrt</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1599">69</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">terein</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">terrein</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1628">70</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">nede</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">neder.</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1634">70</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">M</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Matifou.</td> -<td class="bottom">7</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1655">70</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Gedurrende</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Gedurende</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1658">70</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2827">130</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2971">136</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3095">143</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4414">208</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4493">213</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">,</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1704">73</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kabermat</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">bakermat</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1713">73</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">dieptse</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">diepste</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1723">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">verscheidenhedi</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">verscheidenheid</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1726">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Marmora</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Marmara</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1729">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Cyrenaikaland</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Cyrenaïcaland</td> -<td class="bottom">2 / 1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1734">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Slavoniers</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Slavoniërs</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1737">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Kaukasiers</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Kaukasiërs</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1740">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Armeniers</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Armeniërs</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1743">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Anatoliers</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Anatoliërs</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1746">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Tunisiers</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Tunisiërs</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1750">74</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Algerynen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Algerijnen</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1792">78</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Antekirtta</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Antekirrta</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1797">78</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">bemoeiïngen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">bemoeiingen</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1812">79</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ook</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oog</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1859">82</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">geheeht</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">gehecht</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1884">83</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2331">107</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3105">143</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3813">179</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”,</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">,”</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1974">86</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">indentiteit</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">identiteit</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e1988">88</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">patient</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">patiënt</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2015">89</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kennem</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kennen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2042">90</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">jageu</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">jagen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2047">91</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Want</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">want</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2052">91</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">instincmatig</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">instinctmatig</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2059">91</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">schepepn</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">scheppen</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2065">91</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ruste</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">rustte</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2079">92</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> ,</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">, </td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2123">95</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">davids</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">davits</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2126">95</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">bespreuren</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">bespeuren</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2135">95</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2601">118</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">..</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">.…</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2146">96</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">tweee</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">twee</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2152">96</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">vermoeieenissen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">vermoeienissen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2174">98</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">jongegeling</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">jongeling</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2192">99</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">verdwijenen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">verdwijnen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2204">100</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">„„</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">„</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2230">101</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Cyreaïca</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Cyrenaïca</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2254">103</a>, <a class="pageref" href="#xd31e2951">136</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">volkplanting</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">volksplanting</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2264">104</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">zelft</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">zelfs</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2276">104</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">vervolde</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">vervolgde</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2287">106</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">overeid</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">overeind</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2306">106</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onzet</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ontzet</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2324">106</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">een amen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">eenzamen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2367">108</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Verwijderd</i>] -</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2387">109</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sandorff</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sandorf</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2412">109</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">spraak</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">sprak</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2429">110</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">” </td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> „</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2482">114</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">familën</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">familiën</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2646">122</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sarany</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sarcany</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2659">122</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">telaten</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">te laten</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2702">124</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ander</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">anders</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2778">127</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">knodsslag</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">knotsslag</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2785">127</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3199">148</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">;</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Verwijderd</i>] -</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2793">128</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">dan</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">den</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2891">133</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">konderd</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">honderd</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2895">133</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Elektrieks</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Electrieks</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2904">134</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">balistische</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ballistische</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2910">134</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">vijf</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">vijf-</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2921">135</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">volkstam</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">volksstam</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2935">135</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ramzalig</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">rampzalig</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2940">135</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">volkplanters</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">volksplanters</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2973">136</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Herkules</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Hercules</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e2988">138</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Pathory</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Bathory</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3053">141</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">:</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3088">143</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">steed</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">steeds</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3117">143</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">tezoeken</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">te zoeken</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3130">144</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Vallette</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Valletta</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3149">146</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kapitien</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kapitein</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3184">148</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Kok-</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Fok-</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3205">149</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">manouevre</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">manoeuvre</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3208">149</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">noodverkeerende</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">nood verkeerende</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3278">152</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3831">179</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Manderraggio</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Manderaggio</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3306">153</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sinikkend</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Snikkend</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3329">154</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Rhodus</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Rhodos</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3358">158</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kwatier</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kwartier</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3390">160</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Be de</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Beide</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3422">162</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3529">167</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">weinigje</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">weinige</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3456">164</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">iet</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">iets</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3465">164</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">„</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Verwijderd</i>] -</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3493">165</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4155">194</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4485">213</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4684">223</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”.…</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">.…”</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3540">167</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> „</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">” </td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3555">167</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">?</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3640">171</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">veder</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">verder</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3677">173</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">overstoorbaar</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onverstoorbaar</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3691">173</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oorlogschepen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oorlogsschepen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3698">174</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">in</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">de</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3701">174</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">weinig </td> -<td class="bottom">7</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3703">174</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Manderagigo</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Manderaggio</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3709">174</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">medeplichtingen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">medeplichtigen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3759">176</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Blz.</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Bladz.</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3767">178</a>, <a class="pageref" href="#xd31e3794">178</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">accrobaat</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">acrobaat</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3818">179</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">schandere</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">schrandere</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3823">179</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">tieltal</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">tiental</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3828">179</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kwartie</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kwartier</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3847">180</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oppervlkte</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oppervlakte</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3854">180</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">noordwaart</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">noordwaarts</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3870">181</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Sicilaansche</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Siciliaansche</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3886">181</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">paketboot</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">pakketboot</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3894">182</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”.</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">.”</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3918">182</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">,”</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3945">183</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4724">224</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">”!</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">!”</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e3969">184</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onbescheischeiden</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onbescheiden</td> -<td class="bottom">5</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4020">188</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">burgten</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">burchten</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4034">189</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">olijf boomen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">olijfboomen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4050">190</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">eenigzins</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">eenigszins</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4055">190</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">reip</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">riep</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4090">192</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Is</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">is</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4120">193</a>, <a class="pageref" href="#xd31e4321">202</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Fariglioni</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Faraglioni</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4150">194</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">praktisch</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">practisch</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4172">195</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">millioennair</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">millionnair</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4187">195</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">geneesmiddellen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">geneesmiddelen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4264">198</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">rezigers</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">reizigers</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4331">202</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">lava- beddingen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">lavabeddingen</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4369">206</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">beklouterden</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">beklauterden</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4372">206</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">lavabedddingen</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">lavabeddingen</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4403">208</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">orienteeren</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oriënteeren</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4495">213</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">naarde</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">naar de</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4516">213</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oogeblikken</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">oogenblikken</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4530">213</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">onsteld</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">ontsteld</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4538">214</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Pescadopunt</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Pescadospunt</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4563">214</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900"> -[<i>Niet in bron</i>] -</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">(</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4578">216</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">geweeschot</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">geweerschot</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4585">216</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Inglesse</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Inglese</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4590">217</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">man</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">men</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4608">218</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">casa</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Casa</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4625">219</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">voorraad</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">voorbaat</td> -<td class="bottom">2</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4668">222</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Casone</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Casona</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4703">223</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">lakoniek</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">laconiek</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4718">224</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kaap</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">Kaap</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4737">224</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">eenklaps</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">eensklaps</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4748">225</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">rerel</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">kerel</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd31e4787">227</a></td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">strafcoloniën</td> -<td class="width40 bottom" lang="nl-1900">strafkoloniën</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -</table> -</div> -</div> -<div lang='en' xml:lang='en'> -<div style='display:block; margin-top:4em'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK <span lang='nl' xml:lang='nl'>MATHIAS SANDORF</span> ***</div> -<div style='text-align:left'> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Updated editions will replace the previous one—the old editions will -be renamed. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright -law means that no one owns a United States copyright in these works, -so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United -States without permission and without paying copyright -royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part -of this license, apply to copying and distributing Project -Gutenberg™ electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG™ -concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, -and may not be used if you charge for an eBook, except by following -the terms of the trademark license, including paying royalties for use -of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for -copies of this eBook, complying with the trademark license is very -easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation -of derivative works, reports, performances and research. Project -Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away—you may -do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected -by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark -license, especially commercial redistribution. -</div> - -<div style='margin-top:1em; font-size:1.1em; text-align:center'>START: FULL LICENSE</div> -<div style='text-align:center;font-size:0.9em'>THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE</div> -<div style='text-align:center;font-size:0.9em'>PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free -distribution of electronic works, by using or distributing this work -(or any other work associated in any way with the phrase “Project -Gutenberg”), you agree to comply with all the terms of the Full -Project Gutenberg™ License available with this file or online at -www.gutenberg.org/license. -</div> - -<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> -Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg™ electronic works -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg™ -electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to -and accept all the terms of this license and intellectual property -(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all -the terms of this agreement, you must cease using and return or -destroy all copies of Project Gutenberg™ electronic works in your -possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a -Project Gutenberg™ electronic work and you do not agree to be bound -by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person -or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.B. “Project Gutenberg” is a registered trademark. It may only be -used on or associated in any way with an electronic work by people who -agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few -things that you can do with most Project Gutenberg™ electronic works -even without complying with the full terms of this agreement. See -paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project -Gutenberg™ electronic works if you follow the terms of this -agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg™ -electronic works. See paragraph 1.E below. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (“the -Foundation” or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection -of Project Gutenberg™ electronic works. Nearly all the individual -works in the collection are in the public domain in the United -States. If an individual work is unprotected by copyright law in the -United States and you are located in the United States, we do not -claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, -displaying or creating derivative works based on the work as long as -all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope -that you will support the Project Gutenberg™ mission of promoting -free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg™ -works in compliance with the terms of this agreement for keeping the -Project Gutenberg™ name associated with the work. You can easily -comply with the terms of this agreement by keeping this work in the -same format with its attached full Project Gutenberg™ License when -you share it without charge with others. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern -what you can do with this work. Copyright laws in most countries are -in a constant state of change. If you are outside the United States, -check the laws of your country in addition to the terms of this -agreement before downloading, copying, displaying, performing, -distributing or creating derivative works based on this work or any -other Project Gutenberg™ work. The Foundation makes no -representations concerning the copyright status of any work in any -country other than the United States. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.1. The following sentence, with active links to, or other -immediate access to, the full Project Gutenberg™ License must appear -prominently whenever any copy of a Project Gutenberg™ work (any work -on which the phrase “Project Gutenberg” appears, or with which the -phrase “Project Gutenberg” is associated) is accessed, displayed, -performed, viewed, copied or distributed: -</div> - -<blockquote> - <div style='display:block; margin:1em 0'> - This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most - other parts of the world at no cost and with almost no restrictions - whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms - of the Project Gutenberg License included with this eBook or online - at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you - are not located in the United States, you will have to check the laws - of the country where you are located before using this eBook. - </div> -</blockquote> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.2. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is -derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not -contain a notice indicating that it is posted with permission of the -copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in -the United States without paying any fees or charges. If you are -redistributing or providing access to a work with the phrase “Project -Gutenberg” associated with or appearing on the work, you must comply -either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or -obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg™ -trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.3. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is posted -with the permission of the copyright holder, your use and distribution -must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any -additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms -will be linked to the Project Gutenberg™ License for all works -posted with the permission of the copyright holder found at the -beginning of this work. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™ -License terms from this work, or any files containing a part of this -work or any other work associated with Project Gutenberg™. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this -electronic work, or any part of this electronic work, without -prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with -active links or immediate access to the full terms of the Project -Gutenberg™ License. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, -compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including -any word processing or hypertext form. However, if you provide access -to or distribute copies of a Project Gutenberg™ work in a format -other than “Plain Vanilla ASCII” or other format used in the official -version posted on the official Project Gutenberg™ website -(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense -to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means -of obtaining a copy upon request, of the work in its original “Plain -Vanilla ASCII” or other form. Any alternate format must include the -full Project Gutenberg™ License as specified in paragraph 1.E.1. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, -performing, copying or distributing any Project Gutenberg™ works -unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing -access to or distributing Project Gutenberg™ electronic works -provided that: -</div> - -<div style='margin-left:0.7em;'> - <div style='text-indent:-0.7em'> - • You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from - the use of Project Gutenberg™ works calculated using the method - you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed - to the owner of the Project Gutenberg™ trademark, but he has - agreed to donate royalties under this paragraph to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid - within 60 days following each date on which you prepare (or are - legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty - payments should be clearly marked as such and sent to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in - Section 4, “Information about donations to the Project Gutenberg - Literary Archive Foundation.” - </div> - - <div style='text-indent:-0.7em'> - • You provide a full refund of any money paid by a user who notifies - you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he - does not agree to the terms of the full Project Gutenberg™ - License. You must require such a user to return or destroy all - copies of the works possessed in a physical medium and discontinue - all use of and all access to other copies of Project Gutenberg™ - works. - </div> - - <div style='text-indent:-0.7em'> - • You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of - any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the - electronic work is discovered and reported to you within 90 days of - receipt of the work. - </div> - - <div style='text-indent:-0.7em'> - • You comply with all other terms of this agreement for free - distribution of Project Gutenberg™ works. - </div> -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project -Gutenberg™ electronic work or group of works on different terms than -are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing -from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of -the Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set -forth in Section 3 below. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.F. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable -effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread -works not protected by U.S. copyright law in creating the Project -Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project Gutenberg™ -electronic works, and the medium on which they may be stored, may -contain “Defects,” such as, but not limited to, incomplete, inaccurate -or corrupt data, transcription errors, a copyright or other -intellectual property infringement, a defective or damaged disk or -other medium, a computer virus, or computer codes that damage or -cannot be read by your equipment. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the “Right -of Replacement or Refund” described in paragraph 1.F.3, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project -Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a Project -Gutenberg™ electronic work under this agreement, disclaim all -liability to you for damages, costs and expenses, including legal -fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT -LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE -PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE -TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE -LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR -INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH -DAMAGE. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a -defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can -receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a -written explanation to the person you received the work from. If you -received the work on a physical medium, you must return the medium -with your written explanation. The person or entity that provided you -with the defective work may elect to provide a replacement copy in -lieu of a refund. If you received the work electronically, the person -or entity providing it to you may choose to give you a second -opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If -the second copy is also defective, you may demand a refund in writing -without further opportunities to fix the problem. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth -in paragraph 1.F.3, this work is provided to you ‘AS-IS’, WITH NO -OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT -LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied -warranties or the exclusion or limitation of certain types of -damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement -violates the law of the state applicable to this agreement, the -agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or -limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or -unenforceability of any provision of this agreement shall not void the -remaining provisions. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the -trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone -providing copies of Project Gutenberg™ electronic works in -accordance with this agreement, and any volunteers associated with the -production, promotion and distribution of Project Gutenberg™ -electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, -including legal fees, that arise directly or indirectly from any of -the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this -or any Project Gutenberg™ work, (b) alteration, modification, or -additions or deletions to any Project Gutenberg™ work, and (c) any -Defect you cause. -</div> - -<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> -Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg™ -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Project Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of -electronic works in formats readable by the widest variety of -computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It -exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations -from people in all walks of life. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Volunteers and financial support to provide volunteers with the -assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg™’s -goals and ensuring that the Project Gutenberg™ collection will -remain freely available for generations to come. In 2001, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure -and permanent future for Project Gutenberg™ and future -generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see -Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org. -</div> - -<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> -Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit -501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the -state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal -Revenue Service. The Foundation’s EIN or federal tax identification -number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by -U.S. federal laws and your state’s laws. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -The Foundation’s business office is located at 809 North 1500 West, -Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up -to date contact information can be found at the Foundation’s website -and official page at www.gutenberg.org/contact -</div> - -<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> -Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without widespread -public support and donations to carry out its mission of -increasing the number of public domain and licensed works that can be -freely distributed in machine-readable form accessible by the widest -array of equipment including outdated equipment. Many small donations -($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt -status with the IRS. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -The Foundation is committed to complying with the laws regulating -charities and charitable donations in all 50 states of the United -States. Compliance requirements are not uniform and it takes a -considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up -with these requirements. We do not solicit donations in locations -where we have not received written confirmation of compliance. To SEND -DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state -visit <a href="https://www.gutenberg.org/donate/">www.gutenberg.org/donate</a>. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -While we cannot and do not solicit contributions from states where we -have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition -against accepting unsolicited donations from donors in such states who -approach us with offers to donate. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -International donations are gratefully accepted, but we cannot make -any statements concerning tax treatment of donations received from -outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Please check the Project Gutenberg web pages for current donation -methods and addresses. Donations are accepted in a number of other -ways including checks, online payments and credit card donations. To -donate, please visit: www.gutenberg.org/donate -</div> - -<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> -Section 5. General Information About Project Gutenberg™ electronic works -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Professor Michael S. Hart was the originator of the Project -Gutenberg™ concept of a library of electronic works that could be -freely shared with anyone. For forty years, he produced and -distributed Project Gutenberg™ eBooks with only a loose network of -volunteer support. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Project Gutenberg™ eBooks are often created from several printed -editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in -the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not -necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper -edition. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -Most people start at our website which has the main PG search -facility: <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. -</div> - -<div style='display:block; margin:1em 0'> -This website includes information about Project Gutenberg™, -including how to make donations to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to -subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. -</div> - -</div> -</div> -</body> -</html> |