NormalizeHEAD main

author: nfenwick <nfenwick@pglaf.org> 2025-01-22 22:08:49 -0800
committer: nfenwick <nfenwick@pglaf.org> 2025-01-22 22:08:49 -0800
commit: 4e5f5d7d3f80c225ff664a04dc5c28d3f199761e (patch)
tree: 4e4d9f85d6a58dbb11847f18bc7899a1a988d444 /old/65698-h
parent: 0285dde9ea67ad005c891d11d54166713d724bbf (diff)
4 files changed, 0 insertions, 9153 deletions
diff --git a/old/65698-h/65698-h.htm b/old/65698-h/65698-h.htm
deleted file mode 100644
index e4c63eb..0000000
--- a/old/65698-h/65698-h.htm
+++ /dev/null
@@ -1,9153 +0,0 @@
-<!DOCTYPE html
-PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
-<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2021-06-25T19:03:24Z using SAXON HE 9.9.1.8 . -->
-<html lang="nl">
-<head>
-<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
-<title>Maleisch-Nederlandsche Gesprekken</title>
-<meta name="generator" content="tei2html.xsl, see https://github.com/jhellingman/tei2html">
-<meta name="author" content="Abraham Anthony Fokker (1862–1927)">
-<link rel="coverpage" href="images/new-cover.jpg">
-<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
-<meta name="DC.Creator" content="Abraham Anthony Fokker (1862–1927)">
-<meta name="DC.Title" content="Maleisch-Nederlandsche Gesprekken">
-<meta name="DC.Language" content="nl-1900">
-<meta name="DC.Format" content="text/html">
-<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg">
-<meta name="DC:Subject" content="#####">
-<style type="text/css"> /* <![CDATA[ */
-html {
-line-height: 1.3;
-}
-body {
-margin: 0;
-}
-main {
-display: block;
-}
-h1 {
-font-size: 2em;
-margin: 0.67em 0;
-}
-hr {
-height: 0;
-overflow: visible;
-}
-pre {
-font-family: monospace, monospace;
-font-size: 1em;
-}
-a {
-background-color: transparent;
-}
-abbr[title] {
-border-bottom: none;
-text-decoration: underline;
-text-decoration: underline dotted;
-}
-b, strong {
-font-weight: bolder;
-}
-code, kbd, samp {
-font-family: monospace, monospace;
-font-size: 1em;
-}
-small {
-font-size: 80%;
-}
-sub, sup {
-font-size: 67%;
-line-height: 0;
-position: relative;
-vertical-align: baseline;
-}
-sub {
-bottom: -0.25em;
-}
-sup {
-top: -0.5em;
-}
-img {
-border-style: none;
-}
-body {
-font-family: serif;
-font-size: 100%;
-text-align: left;
-margin-top: 2.4em;
-}
-div.front, div.body {
-margin-bottom: 7.2em;
-}
-div.back {
-margin-bottom: 2.4em;
-}
-.div0 {
-margin-top: 7.2em;
-margin-bottom: 7.2em;
-}
-.div1 {
-margin-top: 5.6em;
-margin-bottom: 5.6em;
-}
-.div2 {
-margin-top: 4.8em;
-margin-bottom: 4.8em;
-}
-.div3 {
-margin-top: 3.6em;
-margin-bottom: 3.6em;
-}
-.div4 {
-margin-top: 2.4em;
-margin-bottom: 2.4em;
-}
-.div5, .div6, .div7 {
-margin-top: 1.44em;
-margin-bottom: 1.44em;
-}
-.div0:last-child, .div1:last-child, .div2:last-child, .div3:last-child,
-.div4:last-child, .div5:last-child, .div6:last-child, .div7:last-child {
-margin-bottom: 0;
-}
-blockquote div.front, blockquote div.body, blockquote div.back {
-margin-top: 0;
-margin-bottom: 0;
-}
-.divBody .div1:first-child, .divBody .div2:first-child, .divBody .div3:first-child, .divBody .div4:first-child,
-.divBody .div5:first-child, .divBody .div6:first-child, .divBody .div7:first-child {
-margin-top: 0;
-}
-h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4, .h5, .h6 {
-clear: both;
-font-style: normal;
-text-transform: none;
-}
-h3, .h3 {
-font-size: 1.2em;
-}
-h3.label {
-font-size: 1em;
-margin-bottom: 0;
-}
-h4, .h4 {
-font-size: 1em;
-}
-.alignleft {
-text-align: left;
-}
-.alignright {
-text-align: right;
-}
-.alignblock {
-text-align: justify;
-}
-p.tb, hr.tb, .par.tb {
-margin: 1.6em auto;
-text-align: center;
-}
-p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument {
-font-size: 0.9em;
-text-indent: 0;
-}
-p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument {
-margin: 1.58em 10%;
-}
-td.tocDivNum {
-vertical-align: top;
-}
-td.tocPageNum {
-vertical-align: bottom;
-}
-.opener, .address {
-margin-top: 1.6em;
-margin-bottom: 1.6em;
-}
-.addrline {
-margin-top: 0;
-margin-bottom: 0;
-}
-.dateline {
-margin-top: 1.6em;
-margin-bottom: 1.6em;
-text-align: right;
-}
-.salute {
-margin-top: 1.6em;
-margin-left: 3.58em;
-text-indent: -2em;
-}
-.signed {
-margin-top: 1.6em;
-margin-left: 3.58em;
-text-indent: -2em;
-}
-.epigraph {
-font-size: 0.9em;
-width: 60%;
-margin-left: auto;
-}
-.epigraph span.bibl {
-display: block;
-text-align: right;
-}
-.trailer {
-clear: both;
-margin-top: 3.6em;
-}
-span.abbr, abbr {
-white-space: nowrap;
-}
-span.parnum {
-font-weight: bold;
-}
-span.corr, span.gap {
-border-bottom: 1px dotted red;
-}
-span.num, span.trans, span.trans {
-border-bottom: 1px dotted gray;
-}
-span.measure {
-border-bottom: 1px dotted green;
-}
-.ex {
-letter-spacing: 0.2em;
-}
-.sc {
-font-variant: small-caps;
-}
-.asc {
-font-variant: small-caps;
-text-transform: lowercase;
-}
-.uc {
-text-transform: uppercase;
-}
-.tt {
-font-family: monospace;
-}
-.underline {
-text-decoration: underline;
-}
-.overline, .overtilde {
-text-decoration: overline;
-}
-.rm {
-font-style: normal;
-}
-.red {
-color: red;
-}
-hr {
-clear: both;
-border: none;
-border-bottom: 1px solid black;
-width: 45%;
-margin-left: auto;
-margin-right: auto;
-margin-top: 1em;
-text-align: center;
-}
-hr.dotted {
-border-bottom: 2px dotted black;
-}
-hr.dashed {
-border-bottom: 2px dashed black;
-}
-.aligncenter {
-text-align: center;
-}
-h1, h2, .h1, .h2 {
-font-size: 1.44em;
-line-height: 1.5;
-}
-h1.label, h2.label {
-font-size: 1.2em;
-margin-bottom: 0;
-}
-h5, h6 {
-font-size: 1em;
-font-style: italic;
-}
-p, .par {
-text-indent: 0;
-}
-p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line {
-text-transform: uppercase;
-}
-.hangq {
-text-indent: -0.32em;
-}
-.hangqq {
-text-indent: -0.42em;
-}
-.hangqqq {
-text-indent: -0.84em;
-}
-p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter {
-float: left;
-clear: left;
-margin: 0 0.05em 0 0;
-padding: 0;
-line-height: 0.8;
-font-size: 420%;
-vertical-align: super;
-}
-blockquote, p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote {
-font-size: 0.9em;
-margin: 1.58em 5%;
-}
-.pageNum a, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover, a.hidden:hover, a.hidden {
-text-decoration: none;
-}
-.advertisement, .advertisements {
-background-color: #FFFEE0;
-border: black 1px dotted;
-color: #000;
-margin: 2em 5%;
-padding: 1em;
-}
-.footnotes .body, .footnotes .div1 {
-padding: 0;
-}
-.fnarrow {
-color: #AAAAAA;
-font-weight: bold;
-text-decoration: none;
-}
-.fnarrow:hover, .fnreturn:hover {
-color: #660000;
-}
-.fnreturn {
-color: #AAAAAA;
-font-size: 80%;
-font-weight: bold;
-text-decoration: none;
-vertical-align: 0.25em;
-}
-a {
-text-decoration: none;
-}
-a:hover {
-text-decoration: underline;
-background-color: #e9f5ff;
-}
-a.noteRef, a.pseudoNoteRef {
-font-size: 67%;
-line-height: 0;
-position: relative;
-vertical-align: baseline;
-top: -0.5em;
-text-decoration: none;
-margin-left: 0.1em;
-}
-.displayfootnote {
-display: none;
-}
-div.footnotes {
-font-size: 80%;
-margin-top: 1em;
-padding: 0;
-}
-hr.fnsep {
-margin-left: 0;
-margin-right: 0;
-text-align: left;
-width: 25%;
-}
-p.footnote, .par.footnote {
-margin-bottom: 0.5em;
-margin-top: 0.5em;
-}
-p.footnote .fnlabel, .par.footnote .fnlabel {
-float: left;
-min-width: 1.0em;
-margin-left: -0.1em;
-padding-top: 0.9em;
-padding-right: 0.4em;
-}
-.apparatusnote {
-text-decoration: none;
-}
-table.tocList {
-width: 100%;
-margin-left: auto;
-margin-right: auto;
-border-width: 0;
-border-collapse: collapse;
-}
-td.tocPageNum, td.tocDivNum {
-text-align: right;
-min-width: 10%;
-border-width: 0;
-white-space: nowrap;
-}
-td.tocDivNum {
-padding-left: 0;
-padding-right: 0.5em;
-}
-td.tocPageNum {
-padding-left: 0.5em;
-padding-right: 0;
-}
-td.tocDivTitle {
-width: auto;
-}
-p.tocPart, .par.tocPart {
-margin: 1.58em 0;
-font-variant: small-caps;
-}
-p.tocChapter, .par.tocChapter {
-margin: 1.58em 0;
-}
-p.tocSection, .par.tocSection {
-margin: 0.7em 5%;
-}
-table.tocList td {
-vertical-align: top;
-}
-table.tocList td.tocPageNum {
-vertical-align: bottom;
-}
-table.inner {
-display: inline-table;
-border-collapse: collapse;
-width: 100%;
-}
-td.itemNum {
-text-align: right;
-min-width: 5%;
-padding-right: 0.8em;
-}
-td.innerContainer {
-padding: 0;
-margin: 0;
-}
-.index {
-font-size: 80%;
-}
-.index p {
-text-indent: -1em;
-margin-left: 1em;
-}
-.indexToc {
-text-align: center;
-}
-.transcriberNote {
-background-color: #DDE;
-border: black 1px dotted;
-color: #000;
-font-family: sans-serif;
-font-size: 80%;
-margin: 2em 5%;
-padding: 1em;
-}
-.missingTarget {
-text-decoration: line-through;
-color: red;
-}
-.correctionTable {
-width: 75%;
-}
-.width20 {
-width: 20%;
-}
-.width40 {
-width: 40%;
-}
-p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint {
-color: #666666;
-font-size: 80%;
-}
-span.musictime {
-vertical-align: middle;
-display: inline-block;
-text-align: center;
-}
-span.musictime, span.musictime span.top, span.musictime span.bottom {
-padding: 1px 0.5px;
-font-size: xx-small;
-font-weight: bold;
-line-height: 0.7em;
-}
-span.musictime span.bottom {
-display: block;
-}
-ul {
-list-style-type: none;
-}
-.splitListTable {
-margin-left: 0;
-}
-.numberedItem {
-text-indent: -3em;
-margin-left: 3em;
-}
-.numberedItem .itemNumber {
-float: left;
-position: relative;
-left: -3.5em;
-width: 3em;
-display: inline-block;
-text-align: right;
-}
-.itemGroupTable {
-border-collapse: collapse;
-margin-left: 0;
-}
-.itemGroupTable td {
-padding: 0;
-margin: 0;
-vertical-align: middle;
-}
-.itemGroupBrace {
-padding: 0 0.5em !important;
-}
-.titlePage {
-border: #DDDDDD 2px solid;
-margin: 3em 0 7em 0;
-padding: 5em 10% 6em 10%;
-text-align: center;
-}
-.titlePage .docTitle {
-line-height: 1.7;
-margin: 2em 0 2em 0;
-font-weight: bold;
-}
-.titlePage .docTitle .mainTitle {
-font-size: 1.8em;
-}
-.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle,
-.titlePage .docTitle .volumeTitle {
-font-size: 1.44em;
-}
-.titlePage .byline {
-margin: 2em 0 2em 0;
-font-size: 1.2em;
-line-height: 1.5;
-}
-.titlePage .byline .docAuthor {
-font-size: 1.2em;
-font-weight: bold;
-}
-.titlePage .figure {
-margin: 2em auto;
-}
-.titlePage .docImprint {
-margin: 4em 0 0 0;
-font-size: 1.2em;
-line-height: 1.5;
-}
-.titlePage .docImprint .docDate {
-font-size: 1.2em;
-font-weight: bold;
-}
-div.figure {
-text-align: center;
-}
-.figure {
-margin-left: auto;
-margin-right: auto;
-}
-.floatLeft {
-float: left;
-margin: 10px 10px 10px 0;
-}
-.floatRight {
-float: right;
-margin: 10px 0 10px 10px;
-}
-p.figureHead, .par.figureHead {
-font-size: 100%;
-text-align: center;
-}
-.figAnnotation {
-font-size: 80%;
-position: relative;
-margin: 0 auto;
-}
-.figTopLeft, .figBottomLeft {
-float: left;
-}
-.figTopRight, .figBottomRight {
-float: right;
-}
-.figure p, .figure .par {
-font-size: 80%;
-margin-top: 0;
-text-align: center;
-}
-img {
-border-width: 0;
-}
-td.galleryFigure {
-text-align: center;
-vertical-align: middle;
-}
-td.galleryCaption {
-text-align: center;
-vertical-align: top;
-}
-tr, td, th {
-vertical-align: top;
-}
-tr.bottom, td.bottom, th.bottom {
-vertical-align: bottom;
-}
-td.label, tr.label td {
-font-weight: bold;
-}
-td.unit, tr.unit td {
-font-style: italic;
-}
-td.leftbrace, td.rightbrace {
-vertical-align: middle;
-}
-span.sum {
-padding-top: 2px;
-border-top: solid black 1px;
-}
-table.inlinetable {
-display: inline-table;
-}
-table.borderOutside {
-border-collapse: collapse;
-}
-table.borderOutside td {
-padding-left: 4px;
-padding-right: 4px;
-}
-table.borderOutside .cellHeadTop, table.borderOutside .cellTop {
-border-top: 2px solid black;
-}
-table.borderOutside .cellHeadBottom {
-border-bottom: 1px solid black;
-}
-table.borderOutside .cellBottom {
-border-bottom: 2px solid black;
-}
-table.borderOutside .cellLeft, table.borderOutside .cellHeadLeft {
-border-left: 2px solid black;
-}
-table.borderOutside .cellRight, table.borderOutside .cellHeadRight {
-border-right: 2px solid black;
-}
-table.verticalBorderInside {
-border-collapse: collapse;
-}
-table.verticalBorderInside td {
-padding-left: 4px;
-padding-right: 4px;
-border-left: 1px solid black;
-}
-table.verticalBorderInside .cellHeadTop, table.verticalBorderInside .cellTop {
-border-top: 2px solid black;
-}
-table.verticalBorderInside .cellHeadBottom {
-border-bottom: 1px solid black;
-}
-table.verticalBorderInside .cellBottom {
-border-bottom: 2px solid black;
-}
-table.verticalBorderInside .cellLeft, table.verticalBorderInside .cellHeadLeft {
-border-left: 0 solid black;
-}
-table.borderAll {
-border-collapse: collapse;
-}
-table.borderAll td {
-padding-left: 4px;
-padding-right: 4px;
-border: 1px solid black;
-}
-table.borderAll .cellHeadTop, table.borderAll .cellTop {
-border-top: 2px solid black;
-}
-table.borderAll .cellHeadBottom {
-border-bottom: 1px solid black;
-}
-table.borderAll .cellBottom {
-border-bottom: 2px solid black;
-}
-table.borderAll .cellLeft, table.borderAll .cellHeadLeft {
-border-left: 2px solid black;
-}
-table.borderAll .cellRight, table.borderAll .cellHeadRight {
-border-right: 2px solid black;
-}
-tr.borderTop td, tr.borderTop th, th.borderTop, td.borderTop {
-border-top: 1px solid black !important;
-}
-tr.borderRight td, tr.borderRight th, th.borderRight, td.borderRight {
-border-right: 1px solid black !important;
-}
-tr.borderLeft td, tr.borderLeft th, th.borderLeft, td.borderLeft {
-border-left: 1px solid black !important;
-}
-tr.borderBottom td, tr.borderBottom th, th.borderBottom, td.borderBottom {
-border-bottom: 1px solid black !important;
-}
-tr.borderHorizontal td, tr.borderHorizontal th, th.borderHorizontal, td.borderHorizontal {
-border-top: 1px solid black !important;
-border-bottom: 1px solid black !important;
-}
-tr.borderVertical td, tr.borderVertical th, th.borderVertical, td.borderVertical {
-border-right: 1px solid black !important;
-border-left: 1px solid black !important;
-}
-tr.borderAll td, tr.borderAll th, th.borderAll, td.borderAll {
-border: 1px solid black !important;
-}
-tr.noBorderTop td, tr.noBorderTop th, th.noBorderTop, td.noBorderTop {
-border-top: none !important;
-}
-tr.noBorderRight td, tr.noBorderRight th, th.noBorderRight, td.noBorderRight {
-border-right: none !important;
-}
-tr.noBorderLeft td, tr.noBorderLeft th, th.noBorderLeft, td.noBorderLeft {
-border-left: none !important;
-}
-tr.noBorderBottom td, tr.noBorderBottom th, th.noBorderBottom, td.noBorderBottom {
-border-bottom: none !important;
-}
-tr.noBorderHorizontal td, tr.noBorderHorizontal th, th.noBorderHorizontal, td.noBorderHorizontal {
-border-top: none !important;
-border-bottom: none !important;
-}
-tr.noBorderVertical td, tr.noBorderVertical th, th.noBorderVertical, td.noBorderVertical {
-border-right: none !important;
-border-left: none !important;
-}
-tr.borderAll td, tr.borderAll th, th.borderAll, td.noBorderAll {
-border: none !important;
-}
-.cellDoubleUp {
-border: 0 solid black !important;
-width: 1em;
-}
-td.alignDecimalIntegerPart {
-text-align: right;
-border-right: none !important;
-padding-right: 0 !important;
-margin-right: 0 !important;
-}
-td.alignDecimalFractionPart {
-text-align: left;
-border-left: none !important;
-padding-left: 0 !important;
-margin-left: 0 !important;
-}
-td.alignDecimalNotNumber {
-text-align: center;
-}
-span.ditto {
-display: inline-block;
-vertical-align: middle;
-text-align: center;
-}
-span.ditto span.s {
-height: 0;
-visibility: hidden;
-line-height: 0;
-}
-span.ditto span.d {
-display: block;
-text-align: center;
-line-height: 0.7em;
-}
-span.ditto span.i {
-position: relative;
-top: -2px;
-}
-body {
-padding: 1.58em 16%;
-}
-.pageNum {
-display: inline;
-font-size: 70%;
-font-style: normal;
-margin: 0;
-padding: 0;
-position: absolute;
-right: 1%;
-text-align: right;
-}
-.marginnote {
-font-size: 0.8em;
-height: 0;
-left: 1%;
-position: absolute;
-text-indent: 0;
-width: 14%;
-text-align: left;
-}
-.right-marginnote {
-font-size: 0.8em;
-height: 0;
-right: 3%;
-position: absolute;
-text-indent: 0;
-text-align: right;
-width: 11%
-}
-.cut-in-left-note {
-font-size: 0.8em;
-left: 1%;
-float: left;
-text-indent: 0;
-width: 14%;
-text-align: left;
-padding: 0.8em 0.8em 0.8em 0;
-}
-.cut-in-right-note {
-font-size: 0.8em;
-left: 1%;
-float: right;
-text-indent: 0;
-width: 14%;
-text-align: right;
-padding: 0.8em 0 0.8em 0.8em;
-}
-span.tocPageNum, span.flushright {
-position: absolute;
-right: 16%;
-top: auto;
-text-indent: 0;
-}
-.pglink::after {
-content: "\0000A0\01F4D8";
-font-size: 80%;
-font-style: normal;
-font-weight: normal;
-}
-.catlink::after {
-content: "\0000A0\01F4C7";
-font-size: 80%;
-font-style: normal;
-font-weight: normal;
-}
-.exlink::after, .wplink::after, .biblink::after, .qurlink::after, .seclink::after {
-content: "\0000A0\002197\00FE0F";
-color: blue;
-font-size: 80%;
-font-style: normal;
-font-weight: normal;
-}
-.pglink:hover {
-background-color: #DCFFDC;
-}
-.catlink:hover {
-background-color: #FFFFDC;
-}
-.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover, .qurlink:hover {
-background-color: #FFDCDC;
-}
-body {
-background: #FFFFFF;
-font-family: serif;
-}
-body, a.hidden {
-color: black;
-}
-h1, h2, .h1, .h2 {
-text-align: center;
-font-variant: small-caps;
-font-weight: normal;
-}
-p.byline {
-text-align: center;
-font-style: italic;
-margin-bottom: 2em;
-}
-.div2 p.byline, .div3 p.byline, .div4 p.byline, .div5 p.byline, .div6 p.byline, .div7 p.byline {
-text-align: left;
-}
-.figureHead, .noteRef, .pseudoNoteRef, .marginnote, .right-marginnote, p.legend, .verseNum {
-color: #660000;
-}
-.rightnote, .pageNum, .lineNum, .pageNum a {
-color: #AAAAAA;
-}
-a.hidden:hover, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover {
-color: red;
-}
-h1, h2, h3, h4, h5, h6 {
-font-weight: normal;
-}
-table {
-margin-left: auto;
-margin-right: auto;
-}
-.tablecaption {
-text-align: center;
-}
-.arab { font-family: Scheherazade, serif; }
-.aran { font-family: 'Awami Nastaliq', serif; }
-.grek { font-family: 'Charis SIL', serif; }
-.hebr { font-family: Shlomo, 'Ezra SIL', serif; }
-.syrc { font-family: 'Serto Jerusalem', serif; }
-/* CSS rules generated from rendition elements in TEI file */
-table.voc {
-width: 100%;
-}
-table.voc > tbody > tr > td {
-width: 50%;
-}
-/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */
-.xd30e177 {
-width:5em;
-}
-.cover-imagewidth {
-width:480px;
-}
-.titlepage-imagewidth {
-width:477px;
-}
-.xd30e119 {
-font-size:small; font-style:italic;
-}
-.tbl\.klinkers {
-width:80%;
-}
-.tbl\.errata {
-font-size:small;
-}
-.xd30e841 {
-width:auto !important;
-}
-.xd30e843 {
-width:1em !important;
-}
-.xd30e845 {
-vertical-align:middle;
-}
-.xd30e1406 {
-border-collapse:collapse; margin-left:0;
-}
-@media handheld {
-}
-/* ]]> */ </style>
-</head>
-<body>
-
-<div style='text-align:center; font-size:1.2em; font-weight:bold'>The Project Gutenberg eBook of Maleisch-Nederlandsche Gesprekken, by Abraham Anthony Fokker</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
-most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
-whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
-of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
-at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you
-are not located in the United States, you will have to check the laws of the
-country where you are located before using this eBook.
-</div>
-
-<p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Title: Maleisch-Nederlandsche Gesprekken</p>
-
-<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Author: Abraham Anthony Fokker</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>Release Date: June 25, 2021 [eBook #65698]</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>Language: Dutch</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>Character set encoding: UTF-8</div>
-
-<div style='display:block; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Produced by: Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ for Project Gutenberg (This book was produced from scanned images of public domain material from the Google Books project.)</div>
-
-<div style='margin-top:2em; margin-bottom:4em'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK MALEISCH-NEDERLANDSCHE GESPREKKEN ***</div>
-<div class="front">
-<div class="div1 cover"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="figure cover-imagewidth"><img src="images/new-cover.jpg" alt="Nieuw ontworpen voorkant." width="480" height="720"></div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div class="div1 titlepage"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="figure titlepage-imagewidth"><img src="images/titlepage.png" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="477" height="720"></div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div class="titlePage">
-<div class="docTitle">
-<div class="mainTitle">Maleisch-Nederlandsche Gesprekken.</div>
-</div>
-<div class="byline">DOOR
-<br>
-<span class="docAuthor">Dr. A. A. FOKKER,</span>
-<br>
-<span class="xd30e119">Leeraar in de Maleische Taal aan de Openbare Handelsschool en aan de Opleidingsschool
-voor Adsp. Administrateurs bij de Zeemacht te Amsterdam; privaat-docent aan de Universiteit
-aldaar.</span></div>
-<div class="docImprint"><span class="sc">Zutphen</span>,<br>
-W. J. THIEME &amp; Cie.</div>
-</div>
-<p><span class="pageNum" id="xd30e127">[<a href="#xd30e127">I</a>]</span></p>
-<div class="div1 preface"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main">VOORBERICHT.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"><i>De Maleisch-Nederlandsche Gesprekken hier verzameld zijn voor ’t grootste gedeelte
-ontleend aan de „<span lang="en">Vocabulary</span>” van F. Swettenham; een zevental zijn door ons zelf opgesteld. In de eerste is echter
-doorloopend verbetering in ’t Maleisch aangebracht, zooals bij vergelijking met het
-origineel dadelijk kan blijken. Ook zijn hier en daar volzinnen ingelascht of toegevoegd
-en andere weggelaten.</i>
-</p>
-<p><i>De schrijfwijze verschilt niet veel van die van Swettenham. Alleen is voor ch c gebruikt,
-en werd de spelling meer in overeenstemming met de juiste uitspraak gebracht. De slotklank
-in woorden als</i> bâdaq <i>werd onderscheiden van de</i> k. <i>Zoo kwam, durven wij zeggen, groote verbetering in de schrijfwijze der klinkers. Deze
-toch werden door Swettenham zeer vaak lang geschreven, waar ze inderdaad kort waren</i> (kîta, <i>in pl. v.</i> kita, dâlam <i>in plaats van</i> dalăm <i>enz.) In plaats van</i> bânyak <i>of</i> banjaq <i>schreven wij</i> bâñaq. <i>De eigenaardige klinker in de slotlettergreep van woorden als</i> dekăt, <i>senăng enz. werd door ons op de hier bedoelde wijze geschreven. De z.g. stomme e behielden
-wij, omdat deze nu eenmaal algemeen zoo geschreven wordt, en in dit boekje een</i> praktische <i>spelling, geen fonetische transscriptie als in onzen Leercursus beoogd wordt.</i>
-</p>
-<p><i>De oe-klank bleven wij met</i> u <i>schrijven. Dit komt ons veel praktischer voor.</i>
-</p>
-<p><i>Een spelling als in deze Gesprekken heeft ook voor een Engelschman weinig bezwaar.
-Ook dit is een voordeel.</i>
-<span class="pageNum" id="xd30e169">[<a href="#xd30e169">II</a>]</span></p>
-<p><i>Voor hen, die nog niet vertrouwd zijn met deze wijze van transscribeeren, volge hier
-dit overzichtje</i>:
-</p>
-<p><i>Klinkers.</i>
-</p>
-<div class="table">
-<table class="tbl.klinkers">
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft cellTop">e </td>
-<td class="cellRight cellTop"><i>z.g. stomme</i> e;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft">é <i>en</i> è </td>
-<td class="cellRight"><i>ongeveer als in ’t Fransch</i>;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft">ă </td>
-<td class="cellRight"><i>iets meer naar de</i> a <i>dan „stomme”</i> e;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft cellBottom">u </td>
-<td class="cellRight cellBottom"><i>als</i> oe <i>in ’t Nederlandsch</i>;</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-<p><i>Medeklinkers.</i>
-</p>
-<div class="table">
-<table class="tbl.klinkers">
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft cellTop">c </td>
-<td class="cellRight cellTop"><i>als</i> tj <i>in</i> praatje;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft">j </td>
-<td class="cellRight"><i>ongeveer als Eng.</i> j <i>in</i> jam, <i>meest door Nederlanders met</i> dj <i>geschreven</i>;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft">y </td>
-<td class="cellRight"><i>als de Nederlandsche</i> j;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft">g </td>
-<td class="cellRight"><i>als de Fransche</i> g <i>in</i> gant;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft">q </td>
-<td class="cellRight"><i>geeft ’t plotseling afbreken van den ademstroom na den voorafgaanden klinker te kennen
-(een hikkend geluid, dat</i> iets <i>van een</i> k <i>heeft</i>).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="xd30e177 cellLeft cellBottom">ñ </td>
-<td class="cellRight cellBottom"><i>als</i> nj <i>in ons woord</i> oranje.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-<p class="signed">Dr. A.&nbsp;A. FOKKER.
-</p>
-<p class="dateline">Amsterdam, Januari 1899.
-</p>
-</div>
-</div>
-<div class="div1 errata"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main">Errata.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first">NB. Men zal goed doen door de volgende verbeteringen aan te brengen voordat men ’t
-boekje gebruikt:
-</p>
-<p></p>
-<div class="table">
-<table class="tbl.errata">
-<tr>
-<td class="cellLeft cellTop"><span class="seg">Op blz.</span> </td>
-<td class="cellTop"> 1 </td>
-<td class="cellTop"><span class="seg">regel</span> </td>
-<td class="cellTop"> 1 </td>
-<td class="cellTop"><span class="seg">van</span> <span class="seg">onderen</span> </td>
-<td class="cellTop"><span class="seg">staat</span> </td>
-<td class="cellTop"><i lang="ms">sejug</i>, </td>
-<td class="cellTop"><span class="seg">moet wezen</span> </td>
-<td class="cellRight cellTop"><i lang="ms">sejuq</i>;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="cellLeft"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Op</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">blz.</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td> 9 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">regel</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td>17 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">van</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">onderen</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">staat</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td><i lang="ms">tengeh</i> </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">moet</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">wezen</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td class="cellRight"><i lang="ms">tengah</i>;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="cellLeft"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Op</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">blz.</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td>12 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">regel</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td>10 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">van</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> <span class="seg">boven</span> </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">staat</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td colspan="3" class="colspan cellRight"><i lang="ms">balik</i> en <i lang="ms">mari</i> moet wezen <i lang="ms">bâlik</i> en <i lang="ms">mâri</i>;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="cellLeft"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Op</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">blz.</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td>13 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">regel</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td> 1 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">van</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">boven</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">staat</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td><i lang="ms">Esoq</i>, </td>
-<td>moet wezen </td>
-<td class="cellRight"><i lang="ms">Ésoq</i>;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="cellLeft"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Op</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">blz.</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td>29 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">regel</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td> 7 </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">van</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> <span class="seg">onder</span> </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">staat</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td><i lang="ms">Nak</i>, </td>
-<td><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">moet</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">wezen</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td class="cellRight"><i lang="ms">Naq</i>;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="cellLeft cellBottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Op</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">blz.</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td class="cellBottom">39 </td>
-<td class="cellBottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">regel</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td class="cellBottom">17 </td>
-<td class="cellBottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">van</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">onder</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td class="cellBottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">staat</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td class="cellBottom"><i lang="ms">kârang</i> </td>
-<td class="cellBottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">moet</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">wezen</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> </td>
-<td class="cellRight cellBottom"><i lang="ms">kûrang</i>;</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-<p>Verder eenige keeren <i lang="ms">kalaw</i> voor <i lang="ms">kâlaw</i> en <i lang="ms">maka</i> voor <i lang="ms">mâka</i>.
-<span class="pageNum" id="xd30e509">[<a href="#xd30e509">I</a>]</span></p>
-</div>
-</div>
-<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main">INHOUD.</h2>
-<table class="tocList">
-<tr>
-<td class="tocDivNum"></td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7">
-</td>
-<td class="tocPageNum">Bladz.</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg">Gesprek</span> 1.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Het weder
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch1" id="xd30e525">1</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 2.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> De tijd
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch2" id="xd30e535">4</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 3.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> De weg
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch3" id="xd30e545">9</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 4.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg">Gesprek met een</span> kok
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch4" id="xd30e558">13</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 5.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">met</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">een</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> bediende
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch5" id="xd30e571">16</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 6.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Op een rivier
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch6" id="xd30e581">18</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 7.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> In de wildernis
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch7" id="xd30e591">24</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 8.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Op zee
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch8" id="xd30e601">27</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 9.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Op jacht
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch9" id="xd30e611">29</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 10.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Aan tafel
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch10" id="xd30e621">33</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 11.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> In een hotel
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch11" id="xd30e632">35</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 12.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Gesprek met een Maleisch Vorst
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch12" id="xd30e642">36</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 13.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Op de markt
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch13" id="xd30e652">38</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 14.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Het aanleggen van een plantage
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch14" id="xd30e662">39</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 15.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Gesprek met een tuinman
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch15" id="xd30e672">44</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 16.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">met</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">een</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> waschman en zijn knecht
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch16" id="xd30e685">46</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 17.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">met</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">een</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> stalknecht
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch17" id="xd30e698">48</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 18.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">met</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">een</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> schrijver
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch18" id="xd30e711">51</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 19.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">met</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">een</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> schoenmaker
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch19" id="xd30e724">53</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 20.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">met</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">een</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> kleermaker
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch20" id="xd30e737">54</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 21.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> <span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">met</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="s">een</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> timmerman en met een wagenmaker
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch21" id="xd30e750">57</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 22.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Aan ’t station
-<span class="pageNum" id="xd30e764">[<a href="#xd30e764">II</a>]</span></td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch22" id="xd30e761">59</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 23.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Gesprek met een zieke, over ziekte en geneesmiddelen
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch23" id="xd30e772">60</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 24.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Bij den Magistraat
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch24" id="xd30e782">66</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 25.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Op school
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch25" id="xd30e792">70</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 26.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Onlusten in een inlandschen staat
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch26" id="xd30e802">73</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 27.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Gesprek met een koopman en over koopmansaangelegenheden
-</td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch27" id="xd30e812">75</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="tocDivNum"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="s">Gesprek</span><span class="d"><span class="i">,,</span></span></span> </span> 28.</td>
-<td class="tocDivTitle" colspan="7"> Openbare verkooping (vendutie) </td>
-<td class="tocPageNum"><a href="#ch28" id="xd30e822">79</a></td>
-</tr>
-</table>
-<p><span class="pageNum" id="pb1">[<a href="#pb1">1</a>]</span></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div class="body">
-<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e525">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="super">MALEISCHE GESPREKKEN.</h2>
-<h2 class="main"><span class="divNum">1.</span> HET WEDER.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft cellTop">Ari âpa sekârang?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Wat voor weer is ’t vandaag?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft xd30e841">Bâñaq pânas âri ini.</td>
-<td rowspan="2" class="rowspan rightbrace xd30e843"><img src="images/rbrace2.png" alt="}" width="12" height="40"></td>
-<td rowspan="2" class="rowspan cellRight xd30e845">’t Is erg warm vandaag.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft xd30e841">Pânas sekâli âri ini.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ta bôleh tâhan.</td>
-<td class="cellRight">’t Is niet uit te houden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Selâlu kah pânas bagini?</td>
-<td class="cellRight">Is ’t altijd zoo warm?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ia, tuan, lebih-kûrang bagini juga.</td>
-<td class="cellRight">Ja, mijnheer, ongeveer altijd zoo (lett. ongeveer zoo ook ’t zelfde.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ta perenah sâya râsa pânas bagini; tentu lebih pânas deri Singapûra.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb nog nooit zoo’n warmte gevoeld; ’t is zeker warmer dan te Singapoer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Sâya pikir lebih pânas di Pulaw-Pinang (Sâya kîra …)</td>
-<td class="cellRight">Ik geloof (denk), dat het te Pulaw-Pinang warmer is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Betul, di bandar, tetapi di bukit tidaq.</td>
-<td class="cellRight">Zeker, in de haven, maar op den berg niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Sejuq di bukit (Dingin.…)</td>
-<td class="cellRight">’t Is koud op de bergen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kemuñcaq bukit itu sangăt sejuq (dingin).</td>
-<td class="cellRight">De top van den berg is erg koud.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Di negri sâya, pada musim dingin, sejuq sekâli, ingga âir sungay dan âir kôlam jâdi
-beku semuâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">In mijn land is ’t in den kouden tijd erg koud, zoodat het water in de rivieren altemaal
-bevriest (stolt).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ta perenah bagitu di-sini. (Ta suah.…)</td>
-<td class="cellRight">’t Is hier nooit zoo.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Tuan suka kah pânas?</td>
-<td class="cellRight">Houdt u van de warmte?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Suka juga.</td>
-<td class="cellRight">Och, jawel (Houd ervan toch).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Tidaq, sâya ta suka sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Neen, ik houd er volstrekt niet van.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ôrang Melâyu ta tâhan <span class="corr" id="xd30e919" title="Verbeterd door de auteur van: sejug">sejuq</span>.</td>
-<td class="cellRight">De Maleiers kunnen niet tegen de koude (verdragen de koude niet).
-<span class="pageNum" id="pb2">[<a href="#pb2">2</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw sejuq sangăt, maka dia-ôrang kenâ demăm.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t erg koud is, krijgen zij de koorts.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Susah itu.</td>
-<td class="cellRight">Dat’s lastig.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Tuan pikir âpa? Pânas kah ésoq ataw ujan?</td>
-<td class="cellRight">Wat dunkt u? Zal ’t morgen warm zijn of regenen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Bârangkâli ujan ésoq.</td>
-<td class="cellRight">Misschien regent ’t morgen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Nampaq saperti naq(endaq) ujan.</td>
-<td class="cellRight">’t Ziet er uit alsof ’t wil gaan regenen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Betul, nampaq gelap sangăt.</td>
-<td class="cellRight">Inderdaad, ’t ziet er erg donker uit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Bârangkâli tâi-ujan sâja.</td>
-<td class="cellRight">Misschien zijn ’t maar losse wolken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ujan lebat.</td>
-<td class="cellRight">’t Regent hard. (De regen is dicht).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw angin tûrun dulu, t’âda berâpa ujan.</td>
-<td class="cellRight">Als er eerst wind opsteekt, beteekent de regen niet veel (is de regen niet bizonder).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Sâya arăp begitu.</td>
-<td class="cellRight">Ik hoop ’t (zoo).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Tâda salju dan ujan-bâtu di negri-negri di bâwah angin ini.</td>
-<td class="cellRight">Er is geen sneeuw en geen hagel in den Indischen Archipel (landen onder den wind).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ta perenah, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Nooit, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Âda kah perenah kaw liat salju itu?</td>
-<td class="cellRight">Heb je ooit sneeuw gezien?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">T’âda, tuan, tetapi sâya dăngăr âda juga kâdang-kâdang salju dalăm negri Cina.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, maar ik hoor dat er in China soms (ook) sneeuw is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Rupâ-ña pun sâya dăngăr saperti kâbo-kâbo.</td>
-<td class="cellRight">Naar ik hoor ziet het er uit als boomwol.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ia, sungguh bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Ja, ’t is inderdaad zoo.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Di sini tiap-tiap âri sarupa juga, ta bôleh tâu bulan Januâri deri bulan Juni.</td>
-<td class="cellRight">Hier is ’t iederen dag ’t zelfde, men kan de maand Januari niet van de maand Juni
-onderscheiden (lett. weten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Sungguh, tetapi malăm-ña sejuq juga.</td>
-<td class="cellRight">Zeker, maar de nachten zijn toch (wel) koud.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ia, kârena malăm-âri selâlu âda angin sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Ja, want ’s nachts is er voortdurend (steeds) een beetje wind.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Sâya suka udâra sini deri udâra Erôpah.</td>
-<td class="cellRight">Ik verkies de lucht hier boven de Europeesche lucht.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw ujan, bâru sedăp sekâli râsâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t regent, is ’t eerst bizonder aangenaam (’t gevoel ervan).
-<span class="pageNum" id="pb3">[<a href="#pb3">3</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ia, kâlaw ujan sedikit, kâlaw bâñaq, tidaq.</td>
-<td class="cellRight">Ja, als ’t een beetje regent, als ’t veel is, niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw ujan sedikit pun, bâik juga.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t een beetje regent, is ’t ook goed.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw ujan ésoq, sâya ta bôleh pegi.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t morgen regent, kan ik niet gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw cuâca bâik, bôleh sâya jâlan.</td>
-<td class="cellRight">Als de hemel helder (goed) is, kan ik op weg gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Ujan ta ujan pun, tentu sâya jâlan juga.</td>
-<td class="cellRight">Of ’t regent of niet, ik ga toch stellig op weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Betul lah itu, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Dat’s zeker (juist), mijnheer!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Âwan-âwan gelap sangăt rupâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">De wolken zien er zeer donker uit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw tûrun angin, âbis lah âwan-âwan itu.</td>
-<td class="cellRight">Als er wind komt (neerkomt), gaan die wolken weg (op).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Datăng pâgi-pâgi ésoq.</td>
-<td class="cellRight">Kom morgen heel vroeg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Din’âri ta bôleh, tetapi pâgi nanti sâya datăng.</td>
-<td class="cellRight">Met ’t aanbreken van den dag kan ik niet, maar ik zal vroeg komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kâlaw petăng, ta berguna lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t avond (namiddag) is, geeft ’t niets meer (is ’t onnut verder).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Nanti sâya côba (dăngăn) sabôleh-bôleh-ña.</td>
-<td class="cellRight">Nu, ik zal zien wat ik doen kan (ik zal probeeren zoo goed als ’t kan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Terang sekâli bulan malăm ini.</td>
-<td class="cellRight">De maan is erg helder van nacht.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Pukal berâpa nâik?</td>
-<td class="cellRight">Hoe laat is ze opgekomen, komt ze op?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Kûrang priksa (<span lang="nl">beleefder dan: <i lang="ms">sâya tidaq tâu</i>, terwijl <i lang="ms">tâu lah</i>! ongemanierd is</span>).</td>
-<td class="cellRight">Ik weet ’t niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Tetapi pâgi-pâgi bâru masuq (jâtoh).</td>
-<td class="cellRight">Maar ze gaat pas heel vroeg in den morgen onder.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft"><span class="corr" id="xd30e1125" title="Bron: Kalaw">Kâlaw</span> t’âda bulan, bintang semua lebih terang cahyâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Als er geen maan is, hebben de sterren alle meer glans, (is helderder de glans der
-sterren).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Pâtut kita jâlan waktu bulan gelap.</td>
-<td class="cellRight">’t Is het beste (gepast), dat we op weg gaan bij donkere maan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Bumi ini jâlan-ña keliling mâta-âri, dan bulan pun berkeliling bumi.</td>
-<td class="cellRight">Deze aarde gaat rondom de zon, en de maan gaat om de aarde.
-<span class="pageNum" id="pb4">[<a href="#pb4">4</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Mâta-âri jâuh sekâli deri bumi ini.</td>
-<td class="cellRight">De zon is zeer ver van de aarde verwijderd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Angin keñcang sekâli.</td>
-<td class="cellRight">De wind is zeer sterk (strak).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Angin endaq tûrun.</td>
-<td class="cellRight">De wind zal opsteken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Angin endaq mati.</td>
-<td class="cellRight">De wind gaat afnemen, liggen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Angin dârat sejuq, angin lâut pânas, lâgi membangkitkăn peñakit.</td>
-<td class="cellRight">De landwind is koud, de zeewind warm, en bovendien veroorzaakt hij ziekten (doet ziekte
-ontstaan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Sâya takut bârangkâli nanti tûrun ribut.</td>
-<td class="cellRight">Ik ben bang, dat er wellicht een storm opsteekt.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Âda kah kaw dăngăr gûruh itu?</td>
-<td class="cellRight">Heb je dien donder gehoord?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Pohon-kâyu kenâ petir.</td>
-<td class="cellRight">De boom is door den bliksem getroffen (door een donderkijl getroffen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft">Tidaq, sâya liat kilap sâja.</td>
-<td class="cellRight">Neen, ik heb alleen den bliksem gezien.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" colspan="2" class="colspan cellLeft cellBottom">Bâik tutup jendêla, dan tûrunkăn lâyar.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Je moet ’t venster sluiten en de zeilen neerlaten. (’t Is goed.…)</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e535">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">2.</span> DE TIJD.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Pukul berâpa sekârang?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Hoe laat is ’t nu?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lebih-kûrang pukul sa-puluh.</td>
-<td class="cellRight">Ongeveer tien uur (tien slagen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah tuan menâroh jam (reloji)?</td>
-<td class="cellRight">Bezit u een horloge?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna bôleh menâroh jam dalăm utan?</td>
-<td class="cellRight">Hoe kan ik een horloge hebben in de wildernis?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nampaq saperti rembang.</td>
-<td class="cellRight">’t Ziet er uit, alsof ’t middag is (hoogste stand der zon).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw mâta-âri nampaq, tidaq susah endaq tâu pukul berâpa.</td>
-<td class="cellRight">Als de zon te zien is, is ’t niet lastig om te weten hoe laat ’t is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagimâna?</td>
-<td class="cellRight">Hoe zoo?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâgi-pâgi deri waktu terbit-ña, ia-itu subuh, mâta-âri nâik sampay tengah-âri, ia
-<span class="pageNum" id="pb5">[<a href="#pb5">5</a>]</span>itu pukul dua-belas. Deri waktu itu mâta-âri jâtoh sampay luhur, ia itu pukul dua.
-Deri situ jâtoh lâgi sampay sembâyang-asar, ia itu kîra-kîra pukul empat petăng. Kemudian
-mâta-âri masuq kembâli jam pukul enăm petang.</td>
-<td class="cellRight">’s Morgens vroeg van den tijd van ’t opgaan der zon, dat is de tijd voor ’t ochtendgebed,
-<span class="pageNum" id="pb5a">[<a href="#pb5a">5</a>]</span>stijgt de zon tot twaalf uur. Van dien tijd af daalt ze tot aan den tijd van ’t middaggebed,
-d. i. twee uur. Van dan af daalt ze nog meer tot den tijd van ’t namiddaggebed, d.
-i. zoo wat vier uur in den namiddag. Daarna gaat de zon weer onder om zes uur in den
-namiddag.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul berâpa tuan nanti sedia?</td>
-<td class="cellRight">Hoe laat is u (straks) klaar?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sekârang sâya sedia.</td>
-<td class="cellRight">Ik ben nu klaar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tuan bâlik dalăm dua jam lâgi, bôleh kâmi jâlan.</td>
-<td class="cellRight">Als u over twee uur terug komt, kunnen wij op weg gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dua jam lâgi jâdi lambat sangăt.</td>
-<td class="cellRight">Over twee uur is ’t erg laat.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa bôleh buat? Sâya tidaq bôleh meñiapkan bârang-bârang lebih dulu deri itu.</td>
-<td class="cellRight">Wat is er aan te doen? Ik kan mijn goed niet eerder gereed maken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, jangan sebutkăn dua kâli; dalăm dua jam nanti aku bâlik kemâri.</td>
-<td class="cellRight">Dan moet je maar niet meer erover spreken (niet twee maal noemen), over twee uur zal
-ik weer hier terugkomen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa kâtâ-ña?</td>
-<td class="cellRight">Wat zegt-i?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâtâ-ña nanti dia datăng ésoq pâgi-pâgi; kâlaw tidaq pâgi, tentu tengah-âri dia âda
-di sini.</td>
-<td class="cellRight">Hij zegt dat hij morgen heel vroeg komen zal; als ’t niet in den ochtend is, dan is
-hij zeker ’s middags hier.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul berâpa nanti tuan datăng?</td>
-<td class="cellRight">Hoe laat komt u (straks)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dekăt pukul dua.</td>
-<td class="cellRight">Bij tweeën.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lebih-kûrang pukul tiga.</td>
-<td class="cellRight">Ongeveer drie uur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul empat betul.</td>
-<td class="cellRight">Precies vier uur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul sa tengah empat (of: tiga sa tengah) petăng;</td>
-<td class="cellRight">Half vier in den namiddag;
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft"><span class="corr" id="xd30e1313" title="Bron: pukul">Pukul</span> dua siang; pukul sembilan malăm.</td>
-<td class="cellRight">Twee uur ’s middags; negen uur ’s avonds (’s nachts).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul sâtu kûrang sa prâpat. Pukul lima lebih sa prâpat.</td>
-<td class="cellRight">Om kwart vóor éen (éen min een kwart). Kwartier over vijf (vijf plus een kwart).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul delâpan lâlu.</td>
-<td class="cellRight">Over achten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâgi ini, of: tâdi pâgi (ook: pâgi tâdi).</td>
-<td class="cellRight">Van morgen.
-<span class="pageNum" id="pb6">[<a href="#pb6">6</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Malăm sekârang (of als ’t nog vóór dien tijd is: nanti malăm).</td>
-<td class="cellRight">Heden avond (nacht), van avond (nacht).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Semalăm; kelmârin (kemâri).</td>
-<td class="cellRight">Gisteren, gisterenavond; gisteren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Semalăm pâgi.</td>
-<td class="cellRight">Gisteren ochtend.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kelmârin siang-âri.</td>
-<td class="cellRight">Gisteren middag (tusschen 10 en 4).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kelmârin dulu.<a class="noteRef" id="xd30e1358src" href="#xd30e1358">1</a></td>
-<td class="cellRight">Eergisteren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ésoq, ésoq-âri.</td>
-<td class="cellRight">Morgen (demain).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ésoq-ña.</td>
-<td class="cellRight">Den volgenden dag (le lendemain).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bésoq.</td>
-<td class="cellRight">Later ’s.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh tidaq, nanti dia datăng lusa pâgi.</td>
-<td class="cellRight">Hij moet bepaald overmorgenochtend komen (’t kan niet niet, hij zal komen …)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Perlu lah dia âda disini dalăm tiga âri lâgi.</td>
-<td class="cellRight">’t Is noodzakelijk, dat hij hier zij binnen drie dagen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dia ta bôleh sampay waktu itu.</td>
-<td class="cellRight">Hij kan dien tijd niet hier zijn (aankomen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh tidaq datăng, perlu sekâli datăng-ña.</td>
-<td class="cellRight">Hij móet komen, zijn komst is volstrekt noodzakelijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">
-<div class="table">
-<table class="xd30e1406">
-<tr>
-<td class="cellLeft cellTop">Âpa sabab </td>
-<td rowspan="2" class="rowspan rightbrace cellTop cellBottom"><img src="images/rbrace2.png" alt="}" width="12" height="40"></td>
-<td rowspan="2" class="rowspan cellRight cellTop cellBottom xd30e845">tuan ta datăng?</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="cellLeft cellBottom">Mengâpa</td>
-</tr>
-</table>
-</div>
-</td>
-<td class="cellRight xd30e845">Waarom is u niet gekomen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">
-<div class="table">
-<table class="xd30e1406">
-<tr>
-<td class="cellLeft cellTop">Âpa sabab </td>
-<td rowspan="2" class="rowspan rightbrace cellTop cellBottom"><img src="images/rbrace2.png" alt="}" width="12" height="40"></td>
-<td rowspan="2" class="rowspan cellRight cellTop cellBottom xd30e845">kaw tidaq datăng?</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="cellLeft cellBottom">Mengâpa</td>
-</tr>
-</table>
-</div>
-</td>
-<td class="cellRight xd30e845">Waarom ben je niet gekomen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya terhâl di jâlan, tuan, jâdi lambat sampay.</td>
-<td class="cellRight">Ik ben onderweg opgehouden, mijnheer, zoodat ik daardoor laat aangekomen ben.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bohong! Kaw lêngah di jâlan.</td>
-<td class="cellRight">Leugens! Je hebt gelanterfant onderweg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tatekâla sampay sûrat ini datăng lah sekâli (of: Saketika.…)</td>
-<td class="cellRight">Zoodra deze brief aankomt, moet je onmiddellijk komen (sekâli = in een keer, in eens,
-tevens).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâbarkăn dia sâya tidaq bôleh menanti lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Zeg hem, dat ik niet langer wachten kan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâtâ-ña nanti datăng dăngăn sigra-ña.</td>
-<td class="cellRight">Hij zegt, dat hij spoedig zal komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, bôleh sâya menanti lâgi sa suku jam (sa prâpat jam).</td>
-<td class="cellRight">Dan (als ’t zoo is), kan ik nog een kwartier wachten.
-<span class="pageNum" id="pb7">[<a href="#pb7">7</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila jâdi itu?</td>
-<td class="cellRight">Wanneer is dat gebeurd?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lebih-kûrang sa bulan dulu.</td>
-<td class="cellRight">Zoowat een maand geleden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tentu kah?</td>
-<td class="cellRight">Stellig?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tentu.</td>
-<td class="cellRight">Stellig.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah ingăt pukul berâpa itu?</td>
-<td class="cellRight">Kan je je herinneren hoe laat dat was?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagimâna bôleh tâu? Sâya tidaq menâroh jam.</td>
-<td class="cellRight">Hoe kon ik ’t weten? Ik bezit geen horloge.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâgi kah, petăng kah?</td>
-<td class="cellRight">Was ’t ochtend, of namiddag (avond)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya tidaq berâpa ingăt, tuan, tetapi pâda pikîran sâya sudah jâuh malăm (of: sâya
-kîra sudah jâuh malăm).</td>
-<td class="cellRight">Ik herinner ’t me niet recht, mijnheer, maar naar mijn idee was ’t diep in den nacht
-(ver nacht). (of: ik gis, meen.…)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâni kah sumpah?</td>
-<td class="cellRight">Durf je erop te zweren?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâni, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer (Durf, mijnheer).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, sameñjaq âri engkaw berjumpa dăngăn dia sampay âri ini, berâpa lâmâ-ña?</td>
-<td class="cellRight">Goed, sinds den dag, dat je hem ontmoette tot nu toe, hoe lang is dat?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârangkâli sâtu minggu (sâtu jumaät).</td>
-<td class="cellRight">Misschien een maand.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ésoq-ña âri itu âda kah engkaw berjumpa dăngăn dia juga?</td>
-<td class="cellRight">Heb je ’m den volgenden dag ook ontmoet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Entah. Ta tâu lah sâya!</td>
-<td class="cellRight">Ik weet ’t niet. Weet ik ’t!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba ingăt bâik-bâik, âri engkaw berjumpa dăngăn dia, âda kah dia kâta dia berjumpa
-dăngăn Mat malăm-ña dulu, ataw dua âri dulu, ataw sa bulan dulu?</td>
-<td class="cellRight">Kom, herinner je ’s goed, den dag dat je ’m ontmoette, heeft hij toen gezegd, dat
-hij Mat den vorigen dag ontmoet had, of een maand geleden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-kâli itu âri juga.</td>
-<td class="cellRight">Misschien dien zelfden dag.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa, âri engkaw berjumpa <span class="corr" id="xd30e1550" title="Bron: dangăn">dăngăn</span> dia âri itu juga dia berjumpa dăngăn Mat?</td>
-<td class="cellRight">Wat, den dag dat je ’m ontmoette, op dien zelfden dag had hij Mat ontmoet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâta dia bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Dat zegt hij.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâtâ-ña bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Dat zegt-i.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa, dia berjumpa dăngăn Mat itu dulu deri bercakăp dăngăn engkaw ataw kemudian?</td>
-<td class="cellRight">Wat, heeft hij Mat ontmoet voordat hij met je sprak of daarna?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârangkâli diliat ña akăn Mat dulu.</td>
-<td class="cellRight">Misschien heeft hij Mat eerst gezien.
-<span class="pageNum" id="pb8">[<a href="#pb8">8</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu lah yang aku tâña pada engkaw (.. sama kaw).</td>
-<td class="cellRight">Dat vraag ik je juist.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kemudian deri engkaw tinggalkăn dia, berâpa lâma lâgi, kirâ mu, dia mati?</td>
-<td class="cellRight">Hoe lang nadat je haar verlaten hebt, is ze, naar je gissing, gestorven?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-kâli tengah dua jam (sâtu jam sa tengah) bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Misschien anderhalf uur zoowat.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kûrang priksa.</td>
-<td class="cellRight">Ik weet ’t niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Cakăp betul-betul.</td>
-<td class="cellRight">Zeg ’t naar waarheid (praat juist).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Betul, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Is waar, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sameñjaq sâya datăng kemâri, sâya câri sama tuan.</td>
-<td class="cellRight">Sedert ik hier gekomen ben, zoek ik naar u.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa lâma engkaw di sini?</td>
-<td class="cellRight">Hoe lang ben je hier?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâda berâpa lâma.</td>
-<td class="cellRight">Niet zoo heel lang.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">O, minta maäf, kâlaw sâya tâu tuan Ânu, tentu sâya datăng lekas.</td>
-<td class="cellRight">O, neem me niet kwalijk (vraag vergiffenis), als ik geweten had, dat het Mijnheer
-N.&nbsp;N. was, zou ik zeker spoedig gekomen zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq âpa (<span lang="nl">of</span>: Tidaq mengâpa).</td>
-<td class="cellRight">’t Is niets; ’t maakt niets uit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lâin kâli tuan datăng, tentu sâya sedia menanti.</td>
-<td class="cellRight">Als u een anderen keer komt, zal ik zeker klaar staan en op u wachten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila bôleh sâya jumpa tuan lâgi?</td>
-<td class="cellRight">Wanneer kan ik u weer ontmoeten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Malăm sekârang, lepas makan.</td>
-<td class="cellRight">Van avond, na ’t eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tuan bôleh datăng malăm sekârang, jam pukul sa-puluh lebih dua-puluh menit,
-bôleh kita selesaykăn perkâra itu.</td>
-<td class="cellRight">Als u van avond komen kan, om tien uur twintig minuten, kunnen we die zaak afdoen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, bôleh aku datăng.</td>
-<td class="cellRight">Goed, ik kan komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâri lebih dulu deri itu.</td>
-<td class="cellRight">Kom u wat eerder.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya nanti datăng kemudian.</td>
-<td class="cellRight">Ik zal later komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah kaw liat pukul berâpa dia keluar?</td>
-<td class="cellRight">Heb je gezien, hoe laat hij uitgegaan is?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul dua malăm rebô.</td>
-<td class="cellRight">Om twee uur Dinsdag (den nacht van Woensdag).
-<span class="pageNum" id="pb9">[<a href="#pb9">9</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Sâya kîra bagitu. Tentu dia yang buat.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Ik geloof, dat ’t zoo is. Zeker heeft hij ’t gedaan.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e1358">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e1358src">1</a></span> Op Sumatra en Riouw ook <i>kelmâri</i> of <i>kelmârin</i> voor eergisteren en <i>semalăm</i> voor gisteren.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e1358src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e545">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">3.</span> DE WEG.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Mâna jâlan pegi (pergi) ka kampung ânu?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Waar is de weg, die naar de kampong die en die gaat?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah dia.</td>
-<td class="cellRight">Deze is ’t.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Betul kah jâlan ini pegi ka kampung ânu?</td>
-<td class="cellRight">Is dit de goede weg naar de kampong die en die?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tuan silap jâlan (sâlah jâlan).</td>
-<td class="cellRight">Neen, u heeft zich in den weg vergist.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna jâlan yang betul?</td>
-<td class="cellRight">Welke is de goede weg?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pulang bâlik jâlan tâdi kedăr sâtu bâtu (sâtu pal), kemudian ikut kânan (kîri) (simpang
-ka kânan, kîri).</td>
-<td class="cellRight">Ga den weg van daareven zoowat een mijl ver terug, dan slaat u rechts af.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa jâuh deri sini?</td>
-<td class="cellRight">Hoe ver is ’t van hier?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lebih-kûrang tiga bâtu (pal), bârang-kâli sâtu jam bôleh sampay, kâlaw jâlan derăs;
-kâlaw lêngah di jâlan, tengah dua jam bâru sampay.</td>
-<td class="cellRight">Ongeveer drie Eng. mijl, misschien kan u er in een uur komen, als u hard loopt, als
-u onderweg draalt, komt u er eerst in anderhalf uur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, sâya jâlanlah.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t zoo is, ga ik op weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan ini pegi ke mâna?</td>
-<td class="cellRight">Waar gaat deze weg heen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ka Bukit-Timah.</td>
-<td class="cellRight">Naar Bukit-Timah (lett. tinberg).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan-ña bâik kah?</td>
-<td class="cellRight">Is de weg goed?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik juga.</td>
-<td class="cellRight">Jawel. (Goed wel, toch).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sedang lah.</td>
-<td class="cellRight">Middelmatig, zoo, zoo.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tuan, ta bôleh pegi mengikut jâlan itu.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, u kan dien weg niet volgen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa fasal (of: âpa sebab, of: mengâpa)?</td>
-<td class="cellRight">Waarom (niet)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan-ña ta bâik sekâli, bâñaq selut (lumpur), lâgi lôbang bâñaq.</td>
-<td class="cellRight">De weg is volstrekt niet goed, er is veel modder, en bovendien zijn er veel kuilen
-(gaten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah krêta lâlu di situ?</td>
-<td class="cellRight">Kan er een rijtuig langs?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Dat kan niet, mijnheer.
-<span class="pageNum" id="pb10">[<a href="#pb10">10</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna kita jâlan, kâlaw bagitu?</td>
-<td class="cellRight">Hoe gaan we dan, als ’t zoo gesteld is?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda lâin jâlan, mâu bâlik sedikit dulu, kemudian ikut jâlan kânan.</td>
-<td class="cellRight">Er is een andere weg, dan moet u eerst wat teruggaan, daarna den rechtschen weg inslaan
-(volgen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah engkaw tuñjuqkăn jâlan itu?</td>
-<td class="cellRight">Kan je dien weg aanwijzen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta maäf, sâya âda kerjâ sedikit, tetapi budaq ini bôleh menuñjuqkăn sama tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag excuus, ik heb wat werk maar deze jongen kan hem u wijzen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Terima kâsih.</td>
-<td class="cellRight">Dank je (u).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâri, kita jâlan.</td>
-<td class="cellRight">Kom, laat ons op weg gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini kah jâlan betul, tidaq kah?</td>
-<td class="cellRight">Is dit de juiste weg, of niet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bukan, jâlan itu pegi ka Selitar.</td>
-<td class="cellRight">Neen, die weg gaat naar Selitar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan ’naq (endaq) pegi ke mâna?</td>
-<td class="cellRight">Waar wil u heen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ka Bukit Timah. Bukan kah ini jâlan-ña?</td>
-<td class="cellRight">Naar Bukit-Timah. Is dit de weg niet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bukan. Jâuh lâgi deri ini.</td>
-<td class="cellRight">Neen. Nog ver van hier.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâtâ-ña ôrang itu ini lah dia.</td>
-<td class="cellRight">Die lui zeiden, dat dit de weg was.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tuan, tuan sâlah faham. (sâlah arti).</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, u heeft ’t verkeerd begrepen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, sâya arti bâik-bâik perkâtâän-ña.</td>
-<td class="cellRight">Neen, ik heb heel goed zijn woorden verstaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ah! ini lah bâru jâlan betul.</td>
-<td class="cellRight">O, dit is pas de juiste weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna jâlan pegi ke rumah tuan Ânu?</td>
-<td class="cellRight">Waar is de weg, die naar ’t huis van den heer N.&nbsp;N. gaat?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâna? siâpa?</td>
-<td class="cellRight">Welke heer? Mijnheer wie?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya tidaq kenal tuan itu.</td>
-<td class="cellRight">Ik ken dien heer niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah kaw tâu rumah tuan Ânu?</td>
-<td class="cellRight">Weet je (soms) ’t huis van den heer N. N.?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Rumah-ña di âtas bukit tinggi (bukit rendah).</td>
-<td class="cellRight">Zijn huis staat boven op een hoogen heuvel (lagen heuvel).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-kâli kuda tuan itu ta bôleh nâik bukit itu, kârena cûram sangăt.</td>
-<td class="cellRight">Misschien kan uw paard dien heuvel niet beklimmen, want hij is zeer steil.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw kuda ta bôleh nâik, sâya bôleh jâlan-kaki.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t paard er niet tegen op kan, kan ik te voet gaan.
-<span class="pageNum" id="pb11">[<a href="#pb11">11</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda lûrung kecil, tetapi semaq sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Er is een pad (kleine weg), maar die is nogal vuil (begroeid).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya ta feduli.</td>
-<td class="cellRight">Daar geef ik niet om.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Deri sini nampaq ujung-ña, dekăt pokoq-pinang itu.</td>
-<td class="cellRight">Van hier is ’t begin (van den weg) te zien, dicht bij dien pinang-boom.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah kaw liat tuan lâlu mengikut jâlan ini?</td>
-<td class="cellRight">Heb je (soms) een heer langs dezen weg zien voorbijgaan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Datăng deri mâna?</td>
-<td class="cellRight">Van waar kwam hij?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan deri sini (deri sâna).</td>
-<td class="cellRight">Hij ging hier vandaan (daarvandaan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dia jâlan-kaki kah, nâik kuda kah (berkuda kah), ataw dalăm krêta (bekrêta)?</td>
-<td class="cellRight">Ging hij te voet, zat hij te paard, of was hij in een rijtuig?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan-kaki, memikul senâpang.</td>
-<td class="cellRight">Te voet, en hij droeg een geweer over schouder.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda sâya liat.</td>
-<td class="cellRight">Ja, ik heb ’m gezien.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dia lâlu sabelah sâna, âda dua jam sudah.</td>
-<td class="cellRight">Hij is dien kant voorbij gegaan, twee uur geleden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bâlik tuan itu, kâbarkăn pâda dia sâya sudah jâlan dulu pelâhan-pelâhan.</td>
-<td class="cellRight">Als die heer terugkomt, zeg hem dan, dat ik al langzaam vooruit ben gegaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah buat itu?</td>
-<td class="cellRight">Kan je dat doen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer (kan, m.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ke mâna dia pegi?</td>
-<td class="cellRight">Waar is hij heen gegaan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya tidaq tâu nâma tempat itu.</td>
-<td class="cellRight">Ik weet den naam van die plaats niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini kah jâlan pegi ka kebon-bunga?</td>
-<td class="cellRight">Is dit de weg naar de tuinen (bloementuinen)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan t’âda bersimpang kah?</td>
-<td class="cellRight">Zijn er geen zijwegen aan den weg?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâda.</td>
-<td class="cellRight">Neen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda dua simpang ña, yang pertâma ke kânan, yang kedua ke kîri. Ta bôleh silap jâlan.</td>
-<td class="cellRight">Hij heeft twee zijwegen, de eerste naar rechts, de tweede naar links. U kan zich niet
-vergissen in den weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan bâñaq lumpur-ña; terlâlu lêcaq.</td>
-<td class="cellRight">Er is veel modder op den weg; ’t is erg modderig.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan-ña kering.</td>
-<td class="cellRight">De weg is droog.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda juga lêcaq di jâlan-ña, tetapi tidaq bâñaq.</td>
-<td class="cellRight">De weg is wel wat modderig, maar niet erg.
-<span class="pageNum" id="pb12">[<a href="#pb12">12</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâñaq debu (âbu) di jâlan.</td>
-<td class="cellRight">Er is veel stof op den weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Musim pânas selâlu bagitu.</td>
-<td class="cellRight">In de droge moeson is ’t altijd zoo.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw angin, susah sekâli, jâdi mâta dan mulut penuh dăngăn debu (âbu).</td>
-<td class="cellRight">Als ’t waait, is ’t erg onaangenaam, want dan raken oogen en mond vol stof (’t gevolg
-is, dat.…)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Debu (âbu) Singapûra itu celâka sekâli, sebab mêrah: sa kâli lekăt, ta bôleh dikeluarkăn
-lâgi.</td>
-<td class="cellRight">’t Stof te Singapoer is heel naar (ongelukkig), omdat het rood is: als ’t eens zich
-vasthecht, kan men ’t niet meer eraf krijgen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan-jâlan di Singapûra semua bâik.</td>
-<td class="cellRight">De wegen te Singapoer zijn alle goed.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Betul, tuan, tetapi bukit-ña bâñaq, jâdi susah sekâli pâda kuda, selâlu nâik-tûrun.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer, maar er zijn veel heuvels, zoodat het erg lastig is voor de paarden,
-’t gaat steeds op en af.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di tânah Melâyu jârang sekâli berjumpa jâlan besar, jâlan-utan semua.</td>
-<td class="cellRight">In de Maleische landen ontmoet men zeer zelden een grooten weg, ’t zijn alle boschpaden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di Lârut âda jâlan-krêta-api. Di Tânah Jâwa pun sudah bâñaq jâlan-krêta-api.</td>
-<td class="cellRight">Te Lârut is een spoorweg. Op Java zijn al veel spoorwegen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan-krêta-api terus sekâli, jâlan ini béngkoq.</td>
-<td class="cellRight">Een spoorweg gaat regelrecht, deze weg is krom.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan dulu; jâlan di belâkang.</td>
-<td class="cellRight">Loop vooruit; loop achteraan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pusing bâlik.</td>
-<td class="cellRight">Draai je om, en keer terug.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft"><span class="corr" id="xd30e2077" title="Verbeterd door de auteur van: Balik">Bâlik</span> lah kita (<span class="corr" id="xd30e2080" title="Verbeterd door de auteur van: Mari">Mâri</span> lah, kita bâlik).</td>
-<td class="cellRight">Laat ons teruggaan. Kom laat ons terugkeeren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw dapăt jâlan, kita pegi, kâlaw tidaq, kita bâlik.</td>
-<td class="cellRight">Als <span class="corr" id="xd30e2090" title="Bron: we’n">we ’n</span> weg vinden, dan gaan wij, anders (zoo niet), dan keeren wij terug.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâri sini.</td>
-<td class="cellRight">Kom hier.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegi kâta ’kăn dia sâya menanti di sini, kemudian engkaw bâlik kemâri dăngăn sigra.</td>
-<td class="cellRight">Ga hem (hun) zeggen, dat ik hier wacht, daarna kom je gauw terug.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Sudah.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">’t Is goed (ik heb niets meer te zeggen).</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-<span class="pageNum" id="pb13">[<a href="#pb13">13</a>]</span></p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e558">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">4.</span> Gesprek met een Kok.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop"><span class="corr" id="xd30e2120" title="Verbeterd door de auteur van: Esoq">Ésoq</span> pâgi-pâgi sediakăn makânan sedikit (siapkăn m. s.)</td>
-<td class="cellRight cellTop">Morgenochtend vroeg moet je wat eten klaarmaken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâu makan âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat wenscht u te eten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa ôrang mâu makan?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel menschen willen er eten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kita yang âda di rumah sekârang dan lâgi dua ôrang tuan.</td>
-<td class="cellRight">Wij, die hier nu in huis zijn en bovendien twee heeren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh sediakăn âir-tèh<a class="noteRef" id="xd30e2143src" href="#xd30e2143">1</a> kahwa, roti panggang, telor, dăngăn buah-buah.</td>
-<td class="cellRight">Je kunt thee klaarzetten, koffie, geroosterd brood, eieren, met vruchten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buah macăm âpa tuan suka?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor vruchten gelieft u te hebben? (Welke soort).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buah-manggis, durian, rambutan, pulasam, nânas, limaw, pisang, mâna-mâna yang bôleh
-dapăt.</td>
-<td class="cellRight">Manggis, durian, rambutan, pulasam, ananas, sinasappelen, bananen, al wat er te krijgen
-is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kahwa sudah âbis.</td>
-<td class="cellRight">De koffie is al op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik, bôleh beli lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Goed, je kunt meer koopen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kahwa arga berâpa sa kati sekârang?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel kost de koffie tegenwoordig per kati?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Empat-puluh sèn, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Veertig cent, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik, bôleh beli lima kati.</td>
-<td class="cellRight">Goed, koop vijf kati.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya tidaq sempat pegi ke pasar, tuan (ñôñah).</td>
-<td class="cellRight">Ik heb geen tijd, om naar de markt te gaan, mijnheer<span id="xd30e2197"></span> (mevrouw).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq mengâpa, suruh koki kecil.</td>
-<td class="cellRight">Dat doet er niet toe, stuur dan den bijkok (kleine kok, kokin).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sakit, tuan (ñôñah).</td>
-<td class="cellRight">Die is ziek, Mijnheer (Mevrouw).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft"><span class="corr" id="xd30e2211" title="Bron: Kalaw">Kâlaw</span> bagitu, suruh lâin ôrang, bârang-siâpa âda.</td>
-<td class="cellRight">Stuur dan een ander, wie ’t ook zij, die er is (al wie er is).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq âda lâin ôrang.</td>
-<td class="cellRight">Er is niemand anders.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Câri ôrang, ta bôleh tidaq sâtu ôrang perlu pegi mengambil bârang itu.</td>
-<td class="cellRight">Zoek een ander, er moet in ieder geval iemand die boodschap gaan doen (die zaak gaan
-halen).
-<span class="pageNum" id="pb14">[<a href="#pb14">14</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ésoq ta bôleh?</td>
-<td class="cellRight">Kan ’t morgen niet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, âri ini juga perlu pegi.</td>
-<td class="cellRight">Neen, vandaag moet men bepaald gaan (noodzakelijk te gaan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, sâya mâu pegi sendïri.</td>
-<td class="cellRight">Dan wil ik zelf gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Suka-ati engkaw lah.</td>
-<td class="cellRight">Dat moet jij weten (je eigen goedvinden).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Malăm sekârang endaq memberi kita makan âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat wil je ons van avond te eten geven?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sop, ikan gorèng, udang, kambing panggang, âyam rebus, nasi, kâri, kêju dan puding.</td>
-<td class="cellRight">Soep, gebakken visch, garnalen, geroosterd geitevleesch (schapevleesch), gekookte
-kip, rijst, kerrie, kaas en pudding.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâri macăm âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort kerrie?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâri Melâyu, kâri kering, kâri Benggâla, kâri-terung.</td>
-<td class="cellRight">Maleische kerrie, droge kerrie, Benggaalsche kerrie, terung-kerrie.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku mâu makan pukul tujuh betul, bôleh kah sedia makanan pâda waktu itu?</td>
-<td class="cellRight">Ik wil precies om zeven uur eten, kan je ’t eten om dien tijd klaar hebben?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh, tuan (ñôñah).</td>
-<td class="cellRight">Jawel, Mijnheer (Mevrouw).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tiga ôrang endaq makan di sini.</td>
-<td class="cellRight">Drie menschen zullen hier eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa, tiga semua?</td>
-<td class="cellRight">Wat, drie in ’t geheel? (drie allen?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tiga ôrang lâin deri kâmi, jâdi tujuh semua.</td>
-<td class="cellRight">Neen, die menschen behalve ons, dus zeven bij elkaar (allen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya minta belañja sedikit lâgi, tuan (ñôñah).</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag nog wat meer geld, om inkoopen te doen, Mijnheer (Mevrouw).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagimâna, wang sudah âbis kah?</td>
-<td class="cellRight">Hoe zoo, is ’t geld al op?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini âda sa-puluh ringgit, bôleh buat belañja.</td>
-<td class="cellRight">Hier heb je tien dollar (rijksdaalders), dat kan je als huishoudgeld gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta cukup.</td>
-<td class="cellRight">Dat is niet genoeg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa fasal?</td>
-<td class="cellRight">Waarom niet? (Waarom?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bânaq sudah belañja membeli bârang-bârang makan, lâgi miñaq, lilin (dian), âpa semua.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb al veel geld uitgegeven om eetwaren te koopen, bovendien olie, kaarsen, en
-wat niet al.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku râsa kaw boros benăr, <span class="pageNum" id="pb15">[<a href="#pb15">15</a>]</span>pâtut belañja kûrang deri itu, nanti ’ku beri lima ringgit lâgi, jâdi cukup, bôleh
-pakay tiga âri lâmâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Ik geloof, dat je erg verkwistend <span class="pageNum" id="pb15a">[<a href="#pb15a">15</a>]</span>bent, je moet met minder huishoudgeld toekomen (’t is behoorlijk, dat het h. h. geld
-minder zij dan dat). Ik zal nog <span class="corr" id="xd30e2333" title="Bron: vijl">vijf</span> dollars geven; dan is ’t genoeg, daar kan je drie dagen mee doen (kan je drie dagen
-lang gebruiken).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta cukup.</td>
-<td class="cellRight">Dat is niet genoeg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh côba.</td>
-<td class="cellRight">Je kunt ’t probeeren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Deri mâna kaw datang?</td>
-<td class="cellRight">Waar ben je geweest? (Waar kom je vandaan?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegi pasar (pekăn), tuan.</td>
-<td class="cellRight">Naar de pasar, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lambat benăr engkaw bâlik<span class="corr" id="xd30e2359" title="Bron: ,">.</span> Âda kah dapăt ketam itu?</td>
-<td class="cellRight">Je bent erg lang uitgebleven (je komt erg laat terug.) Heb je die krabben kunnen krijgen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">T’âda, tuan, jâdi sâya beli tîrăm.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, ik heb dus maar oesters gekocht.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik kah tîrăm itu?</td>
-<td class="cellRight">Zijn die oesters goed?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik, tuan, bâru bâwa.</td>
-<td class="cellRight">Ja, mijnheer, ze waren pas aangebracht.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâu makan mentah kah?</td>
-<td class="cellRight">Wil u ze rauw eten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh dibakar.</td>
-<td class="cellRight">Ze kunnen gebakken worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah susu?</td>
-<td class="cellRight">Is er melk?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bañaq, ñôñah.</td>
-<td class="cellRight">Veel, mevrouw.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Beri sama aku (beri kăn aku). Bâwa kemâri.</td>
-<td class="cellRight">Geef ze mij. Breng ze hier.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwang di mâna?</td>
-<td class="cellRight">Waar zijn de uien?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda dalăm bakul di dapur.</td>
-<td class="cellRight">Ze zijn in een mand in de keuken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegi ambil.</td>
-<td class="cellRight">Ga ze halen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft"><span class="corr" id="xd30e2422" title="Bron: Ada">Âda</span> kah engkaw tâu membuat ès?</td>
-<td class="cellRight">Kan je ijs maken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, ñôñah, sâya ta tâu.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mevrouw, ik kan ’t niet (ik weet ’t niet).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâu juga s’ikit-s’ikit.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan ’t wel zoowat (een beetje, een beetje).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan terlampaw masaq-ña.</td>
-<td class="cellRight">Je moet ’t niet te gaar maken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kûrang masaq.</td>
-<td class="cellRight">’t Is niet goed gaar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nasi ini angit.</td>
-<td class="cellRight">Deze rijst is aangebrand.
-<span class="pageNum" id="pb16">[<a href="#pb16">16</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa ékor itiq kaw beli tâdi?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel eenden heb je zooeven gekocht?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tiga ékor.</td>
-<td class="cellRight">Drie stuks.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Cukup kah?</td>
-<td class="cellRight">Is dat genoeg?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw ta cukup, bôleh beli lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t niet genoeg is, kan je nog meer koopen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegi lah tangkăp âyam sa ékor.</td>
-<td class="cellRight">Ga ’n kip vangen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tiga ékor sudah potong (semlèh).</td>
-<td class="cellRight">Drie stuks zijn al geslacht.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa kemari, aku endaq merâsa.</td>
-<td class="cellRight">Breng ’t hier, ik wil ’t proeven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta sedăp râsâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">’t Is niet lekker van smaak.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sedăp sekâli râsâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">’t Smaakt heel lekker.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sagenăp bârang kaw beri kâmi makan semalăm itu t’âda betul masaq-ña. Kâlaw ta bôleh
-kaw buat lebih bâik deri itu, nanti aku meñcâri lâin koki.</td>
-<td class="cellRight">Alles wat je ons gisteren(avond) te eten hebt gegeven was niet behoorlijk klaar gemaakt
-(gekookt). Als je ’t niet beter dan zoo (dan dat) kunt maken, dan zoek ik een anderen
-kok.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Endaq lah kaw membuat sop yang bâik. Kâlaw tidaq, nanti aku potong kîra-kîra-mu (gâji-mu).</td>
-<td class="cellRight">Je moet de soep beter maken, anders kort ik je op je loon (kîra-kîra = rekening).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Jangan bâwa âyam tua. Lâgi câbutkăn bulu-ña dăngăn pâtut; jangan celur âyam itu.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Je moet geen oude kippen brengen. Bovendien moet je ze behoorlijk plukken (veeren
-uittrekken); je moet ze niet in heet water dompelen, (d. w. z. om de veeren eraf te
-krijgen).</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e2143">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e2143src">1</a></span> In de Straits zegt men <i>âir-câ</i> naar ’t Portugeesche <i>cha</i>-thee; op Java is koffie <i>kopi</i> of <i>âir-kopi</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e2143src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e571">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">5.</span> Gesprek met een bediende.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Di mâna aku ’pu-ña jongos? (in de Straits: <i>boy</i>).</td>
-<td class="cellRight cellTop">Waar is mijn huisjongen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda di sini, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Hij is hier, Mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Panggil dia.</td>
-<td class="cellRight">Roep hem.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pakâyan sudah sedia? Malăm <span class="pageNum" id="pb17">[<a href="#pb17">17</a>]</span>sekârang aku endaq makan di luar, di rumah tuan Ânu, târoh pakâyan pakay malăm dalăm
-peti.</td>
-<td class="cellRight">Zijn m’n kleêren al klaar? <span class="pageNum" id="pb17a">[<a href="#pb17a">17</a>]</span>Van avond wil ik uit eten gaan (buiten eten), bij <span class="corr" id="xd30e2549" title="Bron: den den">den</span> Heer N. N., leg mijn avondkleeren in de kist<span class="corr" id="xd30e2552" title="Niet in bron">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâu pakay ităm kah ataw putih?</td>
-<td class="cellRight">Wil u zwart of wit dragen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâju dan seluar putih, rompi ităm. (<span lang="nl">Voor <i lang="ms">rompi</i> in de Straits: <i lang="ms">wiskăt</i>, ’t Eng. <span lang="en">waistcoat</span></span>).</td>
-<td class="cellRight">Witte jas en broek, zwart vest.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Târoh pakâyan cukup bôleh pakay tiga âri.</td>
-<td class="cellRight">Leg genoeg kleeren neer om drie dagen te dragen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâu bâwa pakâyan ini ataw sâya?</td>
-<td class="cellRight">Wil u deze kleeren brengen of zal <span class="corr" id="xd30e2585" title="Bron: ik’t">ik ’t</span> doen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Engkaw bâwa.</td>
-<td class="cellRight">Jij brengt ze.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul berâpa sâya jâlan?</td>
-<td class="cellRight">Hoe laat moet ik weg gaan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Engkaw endaq lah sampay di rumah tuan Ânu pukul enăm betul. Lepas makan kaw bôleh
-pulang.</td>
-<td class="cellRight">Je moet bij mijnheer N. aankomen om precies zes uur. Na ’t eten mag je naar huis gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Seluar ini ta bôleh pakay, sudah kôyaq. Beri sama tukang-meñjâit, sûruh betulkăn.</td>
-<td class="cellRight">Deze broek kan ik niet dragen. Hij is gescheurd. Geef hem aan de naaister, laat haar
-hem repareeren<span class="corr" id="xd30e2609" title="Niet in bron">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna sepâtu aku pakay semalăm?</td>
-<td class="cellRight">Waar zijn de schoenen, die ik gisteren gedragen heb?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah kotor, belom sâya cuci (gosoq).</td>
-<td class="cellRight">Ze zijn al vuil, ik heb ze nog niet schoongemaakt (gepoetst.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Beresihkăn bâik-bâik.</td>
-<td class="cellRight">Maak ze goed schoon.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâu makan di kantor (di <i>ufis</i> (Eng.))?</td>
-<td class="cellRight">Wil U op ’t kantoor eten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, saâri-âri bâwa makânan ka kantor pukul dua-belas, aku ’naq makan pukul satengah
-sâtu betul.</td>
-<td class="cellRight">Ja, iederen dag moet je om twaalf uur eten naar ’t kantoor brengen, ik wil precies
-om half een eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Engkaw mâu kerjâ sama aku?</td>
-<td class="cellRight">Wil je bij mij in dienst komen (bij mij werken)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tuan suka.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t u belieft (als u lust heeft).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâdi jongos kah? (boy kah?)</td>
-<td class="cellRight">Om huisjongen te worden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna kaw kerjâ dulu?</td>
-<td class="cellRight">Waar ben je vroeger in dienst geweest?
-<span class="pageNum" id="pb18">[<a href="#pb18">18</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah sûrat (sûrat-pertandâän)?</td>
-<td class="cellRight">Heb je een getuigschrift?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah lepas kerjâ dăngăn tuan Ânu, kaw buat âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat heb je gedaan, toen je al van Mijnheer N.&nbsp;N. weg was?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa gâji kaw terima selâma ini?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel loon heb je tot nu toe ontvangen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku ta bôleh beri gâji lebih deri tujuh ringgit sa bulan.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan je niet meer loon geven dan zeven dollars (rijksdaalders) in de maand.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Makan âtas tuan kah?</td>
-<td class="cellRight">Is ’t eten dan voor uw rekening (op u)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Makânan masuq.</td>
-<td class="cellRight">’t Eten erin begrepen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Engkaw meñcâri makan sendîri.</td>
-<td class="cellRight">Je zorgt zelf voor je eten. (Je zoekt zelf eten<span class="corr" id="xd30e2695" title="Bron: ).">.)</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Panday kah cakăp Ôlanda? (Inggris).</td>
-<td class="cellRight">Kan je Hollandsch (Engelsch) spreken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah krêta dekăt sini?</td>
-<td class="cellRight">Is hier een rijtuig in de buurt?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tuan sûruh, bôleh sâya câri sâtu.</td>
-<td class="cellRight">Als u ’t mij beveelt, kan ik er een zoeken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Sekârang ta mâu, tetapi pukul delâpan malăm sekârang aku mâu krêta di rumah ini.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Nu wil ik er geen hebben, maar van avond om acht uur wil ik een rijtuig hier hebben.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e581">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">6.</span> Op een rivier.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Âpa nâma sungay ini?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Hoe heet deze rivier?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna kuâlâ-ña?</td>
-<td class="cellRight">Waar is de uitmonding?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah kuâlâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Dit is de uitmonding.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya endaq mudik, bôleh kah dapăt prâu di sini?</td>
-<td class="cellRight">Ik wil de rivier op, kan ik hier een vaartuig krijgen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Prâu macâm âpa tuan mâu?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort vaartuig wil u hebben?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sampan, bidar, ketiap, prâu-sâgur (dit laatste ook: prâu-jâlur).</td>
-<td class="cellRight">Kleine roeischuit, overdekte gondel, huisboot, uitgeholde boomstam.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna yang bâik?</td>
-<td class="cellRight">Welke is de beste?
-<span class="pageNum" id="pb19">[<a href="#pb19">19</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw mâu mudik derăs (cepăt of bangăt) sâgur kecil yang bâik.</td>
-<td class="cellRight">Als u snel de rivier op wil gaan is een kleine <i>sâgur</i> ’t best.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw mâu mudik senăng bâik pakay ketiap âtaw bidar.</td>
-<td class="cellRight">Als u op aangename wijze wil opvaren, is ’t beter een <i>ketiap</i> of <i>bidar</i> te gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah mudik berkâjang mati?</td>
-<td class="cellRight">Kunnen we de rivier opgaan met een vaste <i>kâjang</i> (dek van palmbladeren).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sampay Kuâla-Lâbu sâja, tuan. Di situ mâu buka kâjang.</td>
-<td class="cellRight">Tot Kuâla-Lâbu alleen maar, daar kunnen we de <i>kâjang</i> eraf doen (openmaken).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa sebab?</td>
-<td class="cellRight">Waarom?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sebab sungay ini deri Kuâla-Lâbu ka ulu bâñaq semaq.</td>
-<td class="cellRight">Omdat de rivier van Kuâla-Lâbu af sterk begroeid is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Susah benăr itu.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s erg lastig.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, tetapi bôleh berpâyung.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, maar we kunnen zonneschermen gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Susah juga, tetapi kâjang, ta kâjang pun, aku mâu mudik âri ini juga.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s toch lastig, maar, <i>kâjang</i> of geen <i>kâjang</i>, ik wil van daag toch de rivier op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sekârang âir-sûrut. Lebih bâik menantikan âir-pasang, bâru bôleh mudik senăng.</td>
-<td class="cellRight">Nu is ’t eb. ’t Is beter den vloed af te wachten, dan eerst kan men gemakkelijk de
-rivier opvaren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh menanti, sêwa prâu sa buah dan câri ôrang-ña cukup.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan niet wachten, huur een boot en zoek een voldoend aantal menschen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jûru-mudi sa ôrang, lâgi ânaq-prâu berâpa ôrang tuan mâu?</td>
-<td class="cellRight">Eén stuurman, en bovendien hoeveel bemanning wil u hebben?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ânaq-prâu empat ôrang jâdi lima semuâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Vier man roeiers (lett. kinderen der boot), dus in ’t geheel vijf.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa tuan mâu beri gâji?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel loon wil u geven?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Saberâpa pâtut. Berâpa yang âdat di sini.</td>
-<td class="cellRight">Zooveel als billijk is. Zooveel als hier de gewoonte is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw âdat di sini, dibâyarkăn sêwa kepâda tuan prâu, dan dia bôleh selesaykăn dăngăn
-jûru-mudi.</td>
-<td class="cellRight">’t Is hier gebruik de boothuur aan den eigenaar te betalen, en deze kan ’t in orde
-maken met den stuurman (lett. Indien het gebruik hier.., d. w. z<span class="corr" id="xd30e2858" title="Niet in bron">.</span> wat aangaat enz.)
-<span class="pageNum" id="pb20">[<a href="#pb20">20</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ânaq-prâu dibâyar sa suku sa âri.</td>
-<td class="cellRight">De roeiers worden betaald met een halven gulden (kwart dollar) per dag.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna, aku beri makan juga pâda ânaq-prâu itu?</td>
-<td class="cellRight">Hoe zoo, geef ik den roeiers ook te eten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tuan, makânan-ña sendîri.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, ’t eten is voor hun rekening (hun eigen eten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa besar ketiap tuan mâu pakay, yang muat sa kôyan kah?</td>
-<td class="cellRight">Hoe ’n groote huisboot wil u gebruiken, die een „kôyan” laadt (1 <i>kôyan</i> in de Straits = 40 <i>pikul</i>, op Java 30)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âku ta tâu, kâlaw muat sa kôyan<span class="corr" id="xd30e2888" title="Niet in bron">.</span> Bôleh kah dua ôrang tidur dăngăn senăng di bâwah kâjang?</td>
-<td class="cellRight">Ik weet ’t niet, of ’t een <i>kôyan</i> laadt. Kunnen er twee menschen met gemak onder de <i>kâjang</i> slapen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ô, senăng sekâli, tuan. Kâlaw prâu muat sa kôyan, tidaq bâwa bârang-bârang, bâñaq
-ôrang bôleh duduq dăngăn senăng.</td>
-<td class="cellRight">O, heel gemakkelijk, mijnheer. Als ’t een boot is, die een <i lang="ms"><span class="corr" id="xd30e2902" title="Bron: kâyan">kôyan</span></i> laadt, en niet veel goederen meeneemt, dan kunnen er veel menschen met gemak in zitten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-bârang sâya sedikit sâja, muat dalăm prâu lekas-lekas.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb maar weinig bagage, laad het gauw in de boot.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah siap kah? (Sedia kah?)</td>
-<td class="cellRight">Is ’t al klaar?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sedia, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ja, mijnheer (gereed, m.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, tôlaq.</td>
-<td class="cellRight">Dan afstooten!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âir dalăm di sini, mâu pakay dâyung.</td>
-<td class="cellRight">’t Water is hier diep, we moeten riemen gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berdâyung lah <span class="corr" id="xd30e2934" title="Bron: kuat kuat">kuat-kuat</span>.</td>
-<td class="cellRight">Roei flink.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâyuh lah kuat-kuat.</td>
-<td class="cellRight">Pagaai flink.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâut.</td>
-<td class="cellRight">Pak flink aan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila berâlih sûrut, bôleh kita bergâlah.</td>
-<td class="cellRight">Als we buiten ’t bereik van den vloed zijn, kunnen we boomen. (Als de vloed zich verplaatst
-…)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw sâya mudik sâja, bâlik mengikut lâin jâlan, berâpa sêwa prâu itu?</td>
-<td class="cellRight">Als ik alleen de rivier op ga, en terug ga langs een anderen weg, hoeveel is dan de
-boothuur?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagitu juga, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Zelfde, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ô, ta pâtut bagitu, engkaw <span class="pageNum" id="pb21">[<a href="#pb21">21</a>]</span>bôleh muat di ulu dan ambil sêwa mengilir kembâli.</td>
-<td class="cellRight">O, dat ’s niet billijk, je kunt <span class="pageNum" id="pb21a">[<a href="#pb21a">21</a>]</span>boven op nieuw laden, en huur vragen voor de terugvaart (en nemen huur voor ’t terugvaren
-de rivier af).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mûrah sekâli membâwa bârang mengilir deri ulu, tetapi bôleh sâya kûrangkăn sedikit,
-jika tuan tidaq bâlik.</td>
-<td class="cellRight">’t Is erg goedkoop goederen van de bovenlanden de rivier af te brengen, maar ik kan
-’t wel wat minder stellen (verminderen) als u niet teruggaat.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lebih bâik kita berjañji dulu.</td>
-<td class="cellRight">’t Is beter, dat we vooruit afspreken (overeenkomen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, tuan, biar lah dua-puluh-dua ringgit.</td>
-<td class="cellRight">Goed, mijnheer, laat het twee en twintig rijksdaalders (dollars) wezen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila tuan mâu jâlan?</td>
-<td class="cellRight">Wanneer wil u vertrekken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lusa pâgi-pâgi.</td>
-<td class="cellRight">Overmorgen heel vroeg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Siapkăn dâyung dan gâlah cukup-cukup, jangan kûrang sâtu-âpa pun.</td>
-<td class="cellRight">Maak voldoende riemen en boomen gereed, laat er niets hoegenaamd ontbreken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah tuan beri duit sedikit dulu, endaq membeli bârang makânan, dăngăn rôtan
-dan lâin-lâin-ña?</td>
-<td class="cellRight">Kan u wat geld (duiten) vooruit geven, om wat eetwaren te koopen, en <i>rôtan</i> en zoo voort?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa kaw mâu?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel wil je hebben?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang lima ringgit cukup, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Zoowat 5 rijksdaalders (dollars) is genoeg, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah. Lusa pâgi mâri ke rumah-ku mengambil bârang-bârang, bâwa tûrun ke prâu.</td>
-<td class="cellRight">Goed. Overmorgen ochtend kom je naar mijn huis, om de bagage te halen, breng die naar
-de boot (breng naar beneden in de boot).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Isi sâtu peti dăngăn tânah, bâwa bersâma ke dalăm prâu, bôleh kita bertânaq dalăm
-prâu.</td>
-<td class="cellRight">Vul een kist met aarde, breng die met ’t andere (samen) in de boot, dan kunnen we
-in de boot rijst koken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegang gâlah semua ôrang.</td>
-<td class="cellRight">Neemt allen de boomen in de hand.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Gâlah ta sampay (ta jejaq).</td>
-<td class="cellRight">De boomen raken den grond niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba lâgi sa kâli. Sampay kah tidaq?</td>
-<td class="cellRight">Probeer ’t nog eens. Raken ze nu?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sampay, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer (lett. ze komen aan, ze zijn toereikend.)
-<span class="pageNum" id="pb22">[<a href="#pb22">22</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tikăm gâlah, kita âñut.</td>
-<td class="cellRight">Flink boomen, we drijven af (lett. steek met de boomen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila sampay di tañjung itu, mâu gâlah kuat-kuat, sebab ârus derăs sekâli di situ.</td>
-<td class="cellRight">Wanneer we aan dien landpunt komen, moet er met kracht geboomd worden, want daar is
-de stroom zeer sterk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila sampay di teloq, senăng sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Wanneer we aan den inham komen (kromming landwaarts in), is ’t een beetje aangenamer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Singgah, singgah!</td>
-<td class="cellRight">Leg aan, leg aan!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôrang-ôrang di dârat âda melâung kita, sûruh singgah.</td>
-<td class="cellRight">Volk aan den wal roept ons toe, laat aanleggen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tebing tinggi sangăt di situ, rapăt pantay-pasir di ulu itu.</td>
-<td class="cellRight">De oever is daar erg hoog, breng de boot dicht bij den zandoever daar hooger op (sluit
-aan bij …)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh juga nâik, tuan. Âda jembâtan, âda jamban.</td>
-<td class="cellRight">U kan wel aan wal stappen, (stijgen) mijnheer. Er is een brug, een badhuisje (tevens
-privaat).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âir tohor sekâli, prâu ta lepas. Prâu kandăs.</td>
-<td class="cellRight">’t Water is erg laag, de boot raakt niet los. De boot is aan den grond geraakt.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lepas juga.</td>
-<td class="cellRight">Ze is toch losgeraakt.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kering di sini, undur kembâli.</td>
-<td class="cellRight">’t Is hier ondiep (droog), ga weer terug (ga achteruit terug).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sekârang dalăm sedikit, bergâlah lah.</td>
-<td class="cellRight">Nu is ’t wat dieper boomen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âir tâwar kah ataw mâsin?</td>
-<td class="cellRight">Is ’t water zoet of zilt?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâyaw, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Brak, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Câri tempat yang terang (lâpang) sedikit, singgah di situ, kita bertânaq.</td>
-<td class="cellRight">Zoek een plek, die open is, leg daar aan, dan kunnen wij koken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah tempat bâik.</td>
-<td class="cellRight">Hier is een goede plek.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Rapăt ka tepi.</td>
-<td class="cellRight">Breng de boot dicht bij den kant (sluit aan tegen den kant).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Câcaq gâlah, tambat prâu, bertânaq lah semua ôrang lekas-lekas.</td>
-<td class="cellRight">Steek een boom in den grond, maak de boot vast, laat al de menschen gauw rijst koken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah âbis makan, jâlan lah kita.</td>
-<td class="cellRight">Na afloop van ’t eten moeten we weer op weg.
-<span class="pageNum" id="pb23">[<a href="#pb23">23</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Prâu tersangkut.</td>
-<td class="cellRight">De boot zit vast.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di kâyu kah, di pasir kah, di lumpur kah?</td>
-<td class="cellRight">Aan hout, aan zand, aan modder?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw sangkut di kâyu, mâu undur, kâlaw di pasir, sorong prâu, bârang-kâli bôleh lepas.</td>
-<td class="cellRight">Als ze aan hout vastgeraakt is, moeten we achteruit, als ’t tegen zand is, moet je
-de boot duwen, misschien kan ze los raken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Timbang betul-betul. Prâu singit ke sâna.</td>
-<td class="cellRight">Breng haar goed in evenwicht. De boot helt daarheen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ketiap ini menggolèq sangăt (berolèng-orlèng sangăt).</td>
-<td class="cellRight">Deze „huisboot” schommelt erg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Prâu ini tetăp sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Deze boot ligt (is) zeer vast.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâit dâhan itu dăngăn gâlah, tâhan bâik-bâik di bûrit prâu.</td>
-<td class="cellRight">Pak dien boomtak met den boom, en houd flink tegen aan den achtersteven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âluan sudah lepas, kenâ di tengah, di ékor (bûrit), kenâ kemudi.</td>
-<td class="cellRight">De voorsteven is al los, ’t midden zit vast, de achtersteven, ’t roer (getroffen aan
-’t midden enz.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâga di âluan!</td>
-<td class="cellRight">Kijk goed uit aan den voorsteven!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa jâuh deri Bandar-Termâsa mudik ka Rekoh?</td>
-<td class="cellRight">Hoe ver is ’t van Bandar-Termâsa naar Rekoh?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu âri berdâyung, enăm âri bergâlah bôleh sampay.</td>
-<td class="cellRight">In een dag roeiens en zes dagen boomens kan men er komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lima tañjung lâgi, sampay lah, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Nog vijf landpunten, dan zijn we er, mijnheer (komen we aan.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sebab ujan terlampaw lebăt, jâdi sungay besar sangăt.</td>
-<td class="cellRight">Doordat de regens bizonder hevig (dicht) waren, is de rivier erg hoog (geworden).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tiga âri dulu âda bah besar.</td>
-<td class="cellRight">Drie dagen geleden is er een groote watervloed geweest.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Câcaq gâlah di tengah, di sini bôleh kita bermalăm; kâyu-api senăng dapăt, lâgi utan
-terang sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Steek een boom in ’t midden in den grond, hier kunnen we overnachten; brandhout is
-gemakkelijk te krijgen, en bovendien is ’t bosch een beetje open.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ñâmuq terlampaw bâñaq, târoh dâun-kâyu di âtas api, biar âda asăp sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Er zijn bizonder veel muskieten, leg boombladeren boven op ’t vuur, dan komt er wat
-rook (opdat er wat rook zij).
-<span class="pageNum" id="pb24">[<a href="#pb24">24</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bangunkăn semua ôrang din’âri ésoq, gelap-gelap bertânaq, kemudian bôleh kita berjâlan
-pula.</td>
-<td class="cellRight">Wek al de lui morgen bij ’t krieken van den dag, kook de rijst als ’t nog donker is;
-daarna kunnen we weer op weg gaan<span class="corr" id="xd30e3233" title="Niet in bron">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila prâu mengilir, pakay pengâyuh sâja.</td>
-<td class="cellRight">Wanneer de boot de rivier af gaat, moet je maar de pagaaien gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâga tunggul di adăp itu, kâlaw kenâ sekârang, nanti terlintang prâu, bârang-kâli
-kâram kita. Nanti tenggelăm bârang-bârang semua.</td>
-<td class="cellRight">Pas op dien boomstam daar vooruit, als we er nu tegen aankomen, gaat de boot dwars
-liggen, en slaan we misschien om. Dan zinken al onze goederen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tetapi kita nanti timbul, dan bôleh berenang ke dârat.</td>
-<td class="cellRight">Maar wij zullen boven komen, en kunnen naar den wal zwemmen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôrang sini biâsa mengâil kah? (memañcing kah?)</td>
-<td class="cellRight">Zijn de menschen hier gewoon met een haak (hengel) te visschen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda sa ôrang dua ôrang yang mepas, tetapi bâñaq yang meñjâla.</td>
-<td class="cellRight">Enkele menschen visschen met een vlieg (kunstaas), maar velen met een net (totebel).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa macăm ikan dapăt dalăm sungay ini?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort visschen vangt men in deze rivier?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ikan-kâluï âda, ikan-sebâraw, ikan-tengah, dan bâñaq lâin-lâin macăm.</td>
-<td class="cellRight"><i>Kâluï</i> komt voor, en <i>sebâraw</i>, ikan-tengah, en allerlei andere soorten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ikan-kâluï yang sedăp sekâli makan.</td>
-<td class="cellRight">De <i>kâluï</i> is de lekkerste om te eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Kâlaw dapăt ikan, gorèng sâja (bakar sâja, panggang sâja).</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Als je visch vangt, braad ze dan maar (bak ze maar, roost ze maar).</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e591">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">7.</span> In de wildernis.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Tuan mâu pegi ke mâna?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Waar wil u heen gaan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ka Selim.</td>
-<td class="cellRight">Naar Selim.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâuh sekâli. Bârang-kâli sâtu malăm mudik, dua âri berjâlan, bâru sampay ka Selim.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s erg ver. Zoowat (misschien) een nacht de rivier op, en twee dagen gaans, dan
-komt men pas te <span class="corr" id="xd30e3309" title="Bron: Telim">Selim</span>.
-<span class="pageNum" id="pb25">[<a href="#pb25">25</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan éloq kah?</td>
-<td class="cellRight">Is ’t een mooie weg?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan utan. Tuan terlebih tâu hal-ña: mendaki-menûrun sâja; mâu juga meñeberang dua
-tiga ânaq-âir.</td>
-<td class="cellRight">Een boschpad. U weet daar alles van (weet ’t ’t best, zeer goed); maar steeds op en
-af, ook moet men twee of drie beken oversteken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sungay-ña tohor, tetapi kâlaw ujan datăng, susah juga, nanti bertemu bah.</td>
-<td class="cellRight">De rivier is laag, maar als de regens komen, is het toch lastig, dan krijgen we een
-overstrooming.<span id="xd30e3328"></span><a class="noteRef" id="xd30e3329src" href="#xd30e3329">1</a>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw jâlan pâgi-pâgi, bôleh sampay siang-âri.</td>
-<td class="cellRight">Als men zeer vroeg op weg gaat, kan men in den middag aankomen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw mâta-âri sudah tinggi, bâru berjâlan, tentu malăm bâru sampay.</td>
-<td class="cellRight">Als de zon al hoog is, en men gaat dan eerst op weg, komt men zeker pas in den nacht
-aan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, lebih bâik bermalăm dalăm utan.</td>
-<td class="cellRight">Dan is ’t beter in ’t bosch te overnachten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh, tuan, tetapi susah juga bermalăm di utan.</td>
-<td class="cellRight">Dat kan wel, mijnheer, maar ’t is toch lastig in ’t bosch te overnachten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âwat? (Sebab âpa?)</td>
-<td class="cellRight">Waarom?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nâmuq bâñaq, lâgi dalăm rimba besar bârang-kâli jumpa rimaw.</td>
-<td class="cellRight">Er zijn veel muskieten, bovendien komen we in ’t groote woud misschien wel een tijger
-tegen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw buat api besar, tentu rimaw ta berâni dekăt.</td>
-<td class="cellRight">Als we een groot vuur aanleggen (maken), durven de tijgers zeker niet dicht bij komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-kâli, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Misschien, mijnheer<span class="corr" id="xd30e3378" title="Niet in bron">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa kâjang dua tiga bidang, lâgi tikăr-bantal dăngăn kelambu, bôleh kita tidur senăng
-sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Breng twee stuks kâjang-dek, en ook nog matten, kussens en muskieten-gordijnen, dan
-kunnen we eenigszins aangenaam slapen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-kâli rumput bâsah, bâik tuan bâwa kâin-getah juga.</td>
-<td class="cellRight">Misschien is ’t gras nat, u moest ook wat gutta-percha-doek meenemen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan bâwa bârang bâñaq: susah sekâli memikul bârang dalăm rimba.</td>
-<td class="cellRight">Neem niet veel goed mee, ’t is erg lastig in ’t woud bagage te dragen.
-<span class="pageNum" id="pb26">[<a href="#pb26">26</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Rimba sedikit, tuan, belukar bâñaq.</td>
-<td class="cellRight">Er is weinig hoog bosch, mijnheer, wel veel kreupelhout.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Belukar terlebih susah, sebab pânas.</td>
-<td class="cellRight">’t Kreupelhout is ’t onaangenaamst (lastigst) van wege de hitte.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw pokok-kâyu besar-besar, bôleh kita berlindung dîri deri pânas.</td>
-<td class="cellRight">Als er hooge boomen zijn, kunnen we voor de warmte schuilen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaki kita tentu nanti sakit, sebab jejaq bâñaq akar di jâlan.</td>
-<td class="cellRight">Onze voeten zullen zeker pijn doen door ’t treden op veel wortels op den weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâga dûri, tuan: kâlaw kenâ kâin-bâju, tentu kôyaq (terkôyaq).</td>
-<td class="cellRight">Pas op de dorens, mijnheer, als ze in ’t goed van uw jas komen, scheurt het zeker
-(als geraakt ’t goed …)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah bâñaq pacăt di sini?</td>
-<td class="cellRight">Zijn er hier veel springbloedzuigers? (boombloedzuigers).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw âri-ujan bâñaq, kâlaw musim-pânas tida.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t regenachtig weer is, veel, als ’t droge moeson is niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pacăt pun susah, tetapi lintah terlebih jâhat. Kâlaw lekăt dua tiga ékor lintah itu,
-bârang-kâli minum dârah dekăt sa cupaq.</td>
-<td class="cellRight">Springbloedzuigers zijn wel lastig, maar gewone bloedzuigers (nl. in het water) zijn
-’t kwaadst. Als er twee of drie stuks zich vasthechten, zuigen (drinken) ze misschien
-wel een „<i>cupaq</i>” bloed op<a class="noteRef" id="xd30e3439src" href="#xd30e3439">2</a>.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq mengâpa: sudah keñang, dia jâtoh juga.</td>
-<td class="cellRight">Dat doet er niet toe: als ze verzadigd zijn, vallen ze toch af.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buñi âpa itu?</td>
-<td class="cellRight">Wat is dat voor een geluid?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa buñi itu?</td>
-<td class="cellRight">Wat is dat geluid?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâyu rebah, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Een boom die omvalt, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Petăng sekârang bôleh kita berenti di lâdang Sakay, berpondoq di situ<span class="corr" id="xd30e3475" title="Niet in bron">.</span></td>
-<td class="cellRight">Van avond (namiddag) kunnen we ophouden op een veld van Sakay’s, (oorspr. bewoners
-van Malaka), en daar een hut opslaan.
-<span class="pageNum" id="pb27">[<a href="#pb27">27</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda dua tiga kelâmin ôrang Jambi, bâru menebas kăn utan buat lâdang.</td>
-<td class="cellRight">Er zijn twee of drie gezinnen van Jambiërs, die pas ’t bosch hebben gekapt om een
-bouwveld te maken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Endaq menanăm âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat willen ze planten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâdi-uma, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Gemeene rijst, mijnheer. (<i>uma</i> = veld in ’t bosch, dat geen speciale bewerking vereischt.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna yang bâik, pâdi-uma kah pâdi-sâwah kah (bendang kah)?</td>
-<td class="cellRight">Welke rijst is beter, de <i>uma</i>-rijst of die van <i>sâwah’s</i>?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Pâdi sâwah yang bâik, tuan, lâgi bâñaq dapăt.</td>
-<td class="cellRight cellBottom"><i>Sâwah</i>-rijst is de beste, mijnheer, bovendien krijgt men dan veel.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e3329">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e3329src">1</a></span> <i lang="ms">bah</i> op Java <i lang="ms">bandjir</i>, een Javaansch woord.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e3329src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e3439">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e3439src">2</a></span> <i><span class="corr" id="xd30e3441" title="Bron: Cupak">Cupaq</span></i> = ¼ <i>gantang</i> (1 <span class="corr" id="xd30e3446" title="Bron: gantan">gantang</span> = 5 <i>kati</i>) = 3.12 K.G. gewicht.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e3439src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e601">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">8.</span> Op Zee.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Di mâna kapal kita?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Waar is ons schip?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di lâbuan, tuan. Di kuâla.</td>
-<td class="cellRight">Op de reede, mijnheer. In den riviermond.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tâda angin, ta bôleh (ta dapăt) belâyar malăm ini.</td>
-<td class="cellRight">Als er geen wind is, kunnen we van nacht niet zeilen (onder zeil gaan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya pikir angin nanti tûrun.</td>
-<td class="cellRight">Ik denk, dat er straks wind zal opsteken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw angin deri belâkang, ñâman, kâlaw deri muka susah.</td>
-<td class="cellRight">Als de wind van achteren komt, is ’t heerlijk, van voren is ’t onaangenaam.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw deri sabelah, bôleh kita bêloq.</td>
-<td class="cellRight">Als de wind van terzijde komt, kunnen we laveeren. (Als van ter zijde …)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan belâyar bulan gelap, ta bôleh nampaq.</td>
-<td class="cellRight">Ga niet onder zeil bij donkere maan, dan kan men niet zien.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul berâpa bulan nâik (terbit)?</td>
-<td class="cellRight">Hoe laat komt de maan op?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâuh malăm, tuan, bârang-kâli pukul sâtu.</td>
-<td class="cellRight">Laat (ver) in den nacht, mijnheer, misschien om een uur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, tûrun ke pantay pukul dua-belas, nanti sâya datăng.</td>
-<td class="cellRight">Dan moet je om twaalf uur naar ’t strand komen (dalen), dan kom ik daar.
-<span class="pageNum" id="pb28">[<a href="#pb28">28</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Câri orang panday pegang kemudi.</td>
-<td class="cellRight">Zoek iemand, die verstand heeft van sturen (bekwaam in ’t hanteeren van ’t roer).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Susah meñcâri, tuan, tetapi, kâlaw malăm terang, bôleh kita mengikut pantay, bâtu
-dan kârang t’âda.</td>
-<td class="cellRight">Die is lastig te zoeken, mijnheer, maar als ’t een heldere nacht is, kunnen we ’t
-strand volgen, er zijn geen rotsen of klippen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bongkar sâuh.</td>
-<td class="cellRight">Haal ’t anker op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buka lâyar semua.</td>
-<td class="cellRight">Hijsch al de zeilen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lâyar âgung sâja jâdi lah dulu.</td>
-<td class="cellRight">Eerst maar alleen ’t groote zeil (’t <span class="corr" id="xd30e3597" title="Bron: goote">groote</span> zeil slechts, dan is ’t in orde (geworden) vooreerst).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tûrunkăn jib.</td>
-<td class="cellRight">Haal ’t kluiverzeil neer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kelat sudah kusut, pañjat tiang betulkăn-ña.</td>
-<td class="cellRight">De schoot is in de war, klim in de mast en maak hem in orde.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kîri kemudi, nampaq âir berôlaq di adăp, tentu âda bâtu.</td>
-<td class="cellRight">Bakboord (links) ’t roer, er is vóor draaiing in ’t water te zien, er zijn zeker rotsen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kemudi ta makan, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Roer pakt niet, Mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kîri cikar!</td>
-<td class="cellRight">Bakboord ’t stuurrad!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Betulkăn kemudi, kita undur.</td>
-<td class="cellRight">Zet ’t roer recht, we gaan achteruit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna ârus sekârang?</td>
-<td class="cellRight">Hoe is de stroom nu?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âir pasang kah sûrut?</td>
-<td class="cellRight">Is er vloed of eb?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pasang-penuh.</td>
-<td class="cellRight">De vloed is op zijn hoogst.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sûrut-timpas.</td>
-<td class="cellRight">Laag water (laagste eb).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âir bunga-pasang.</td>
-<td class="cellRight">De vloed is juist begonnen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu âri bulan âir pasang besar.</td>
-<td class="cellRight">Als de maan éen dag oud is, hebben we heel hoog water.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dârat ta nampaq lâgi, lebih bâik rapăt ke pantay sedikit.</td>
-<td class="cellRight">’t Land is niet meer te zien, ’t is beter wat dichter bij ’t strand te gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh, tuan, pantay sudah dekăt, ta nampaq sebab ujan lebăt ini.</td>
-<td class="cellRight">Dat kan niet, mijnheer, ’t strand is al dichtbij, ’t is niet te zien van wege den
-harden regen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw nampaq bukit Jegrâ, tuju lah betul-betul, bôleh dapăt Kuâla-Langat.</td>
-<td class="cellRight">Als de Jegrâ-berg in ’t zicht komt, moet je er goed op af sturen, dan kunnen we de
-mond der Langat binnen loopen (krijgen.)
-<span class="pageNum" id="pb29">[<a href="#pb29">29</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buang perum.</td>
-<td class="cellRight">Werp ’t lood uit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa âir?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel water staat er?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âir dalăm juga, ta jejaq perum.</td>
-<td class="cellRight">’t Water is nogal diep, ’t lood raakt den grond niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buang sa kâli lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Werp ’t nog eens uit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Empat depâ betul<span class="corr" id="xd30e3701" title="Niet in bron">.</span></td>
-<td class="cellRight">Precies vier vadem.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tohor sini, jâga bâik-bâik, nanti kita kenâ beting.</td>
-<td class="cellRight">’t Is hier ondiep, wees voorzichtig, straks raken we op een zandbank.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah lepas beting.</td>
-<td class="cellRight">We zijn al over den zandbank.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lâbuh sâuh; padămkăn api, sâtu ôrang jâga kapal, lâin ôrang semua bôleh tidur.</td>
-<td class="cellRight">Werp ’t anker uit; doe ’t vuur uit. Een man houdt de wacht over ’t schip, de anderen
-mogen allen gaan slapen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kapal menggolèq (olèng-olèng) sangăt, susahm âu tidur.</td>
-<td class="cellRight">’t Schip slingert erg, ’t is lastig als men slapen wil.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul lima pâgi aku mâu jâlan lâgi. Arăng âda cukup kah?</td>
-<td class="cellRight">Om vijf uur in den ochtend wil ik weer op weg. Is er voldoende houtskool?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Arăng t’âda lâgi, tetapi kâyu-bakaw bâñaq.</td>
-<td class="cellRight">Er is geen houtskool meer, maar rhizophoren-hout veel. (hout van strandwortelboomen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Ambil âir tâwar saberâpa bôleh muat, kâlaw pakay âir mâsin, nanti rusaq pesâwat (priuk-ña).</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Haal zooveel zoet water als we laden kunnen, als je zout water gebruikt, bederft de
-machine (de ketel, lett. pot).</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e611">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">9.</span> Op jacht.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Sâya endaq pegi menémbaq.</td>
-<td class="cellRight cellTop">Ik wil gaan jagen (schieten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan ’naq menémbaq âpa?</td>
-<td class="cellRight">Waar wil u op jagen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft"><span class="corr" id="xd30e3759" title="Verbeterd door de auteur van: Nak">Naq</span> menémbaq bûrung.</td>
-<td class="cellRight">Ik wil vogels schieten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bûrung macăm âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort vogels?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bûrung-berkèq, puyuh, bûrung-belibis, itik-âir, undan, âpa-âpa macăm yang âda.</td>
-<td class="cellRight">Snippen, kwartels, talingen, wilde eenden, wilde ganzen, al wat er maar is (welke
-soorten, die er zijn).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bûrung-kuang yang susah sekâli mendapăt-ña.</td>
-<td class="cellRight">De argus-fazant is ’t lastigst te krijgen.
-<span class="pageNum" id="pb30">[<a href="#pb30">30</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dia inggăp di âtas pokoq dalăm rimba besar-besar. Kâlaw ôrang sudah <span class="corr" id="xd30e3783" title="Bron: dekat">dekăt</span>, terbang lah dia.</td>
-<td class="cellRight">Hij zit op boomen in groote wouden. Als men hem nadert (reeds nabij is), vliegt hij
-weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan pakay senâpang-kôpaq?</td>
-<td class="cellRight">Gebruikt u een achterlader?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, senâpang-kôpaq dua mâtâ-ña; senâpang kembar.</td>
-<td class="cellRight">Ja, een dubbelloops-achterlader; een dubbelloops-geweer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa petrum yang isi penâbur âlus itu.</td>
-<td class="cellRight">Breng patronen met fijnen hagel erin.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq âda lâgi, tuan: sudah âbis semua, tinggal nomor lima sâja.</td>
-<td class="cellRight">Die zijn er niet meer, mijnheer: die zijn alle op, er is alleen nog maar no. 5 (blijft
-no. 5 slechts).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw menémbaq punay éloq lah nomor lima.</td>
-<td class="cellRight">Als men op wilde duiven schiet, is no. 5 uitstekend (mooi).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa petrum-pelûru dua tiga butir, bârang-kâli jumpa bâbi-utan âtaw buâya.</td>
-<td class="cellRight">Breng twee of drie hagelpatronen mee, misschien treffen we een wild zwijn of een krokodil.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sabelah sini, tuan, âda dua tiga ékor bûrung inggap di rumput sâna, tepi pâya.</td>
-<td class="cellRight">Dezen kant uit, mijnheer, er zitten twee of drie vogels daar in ’t gras, aan den kant
-van ’t moeras.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu dia!</td>
-<td class="cellRight">Daar zijn ze!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kenâ kah tidaq?</td>
-<td class="cellRight">Zijn ze geraakt of niet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kenâ, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ze zijn geraakt, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegi lah mengambil-ña.</td>
-<td class="cellRight">Ga ze halen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kenâ sedikit, tuan. Belom mati, sudah meñelăm.</td>
-<td class="cellRight">Ze zijn maar even (een beetje) geraakt, ze zijn nog niet dood, ze zijn al ondergedoken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Panday sekâli sembuñi bûrung-belibis itu, melâinkăn mati-langsung, susah meñcâri-ña.</td>
-<td class="cellRight">Die talingen kunnen zich heel goed verschuilen (zeer bekwaam zich te verschuilen);
-tenzij ze morsdood zijn, is ’t lastig ze te zoeken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bûrung bâñaq, tuan; tetapi pâya dalam, mâu pakay prâu.</td>
-<td class="cellRight">Er zijn veel vogels, mijnheer; maar ’t moeras is diep, we moeten een boot gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Rumput sudah pañjang, susah beprâu.</td>
-<td class="cellRight">’t Gras is al hoog (lang), ’t is lastig te varen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh juga kita berjâlan pelâhan-pelâhan. Berdâyung ta bôleh, mâu bergâlah.</td>
-<td class="cellRight">We kunnen ook heel langzaam loopen. Roeien gaat niet, we moeten boomen.
-<span class="pageNum" id="pb31">[<a href="#pb31">31</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan duduq di tengah prâu, di âluan, sâya nanti bergâlah deri belâkang.</td>
-<td class="cellRight">Ga u in ’t midden van de boot, aan den voorsteven zitten, dan zal ik van achter boomen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Luas sekâli pâya ini<span class="corr" id="xd30e3879" title="Niet in bron">.</span> Âpa nâma tampat-ña?</td>
-<td class="cellRight">Dit moeras is zeer uitgestrekt. Hoe heet deze plaats?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bendang-kering, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Bendang-kering (droog rijstveld) mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bûrung sudah jâtoh, kenâ sâyap-ña, nanti dia lâri, ambat lekas.</td>
-<td class="cellRight">De vogel is gevallen, hij is in zijn vleugel getroffen, straks loopt hij weg, ga hem
-gauw achterna.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dapăt, tuan, kenâ di dâda, mati-langsung.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb ’m (gekregen), mijnheer, hij is in de borst getroffen, hij is morsdood.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna-mâna yang belom mati, semlèhkăn dia, bôleh ôrang Selam mâkan-ña.</td>
-<td class="cellRight">Alle, die nog niet dood zijn moet je slachten (op Mohammedaansche wijze), dan kunnen
-de Moslims ze eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lemaq sekâli dâging-ña.</td>
-<td class="cellRight">’t Vleesch is erg machtig (vet).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bûrung berkèq yang sedăp deri semua.</td>
-<td class="cellRight">Snippen zijn ’t lekkerst van alle.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan suka kah bebûru rusa?</td>
-<td class="cellRight">Houdt u er van herten te jagen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw âda añjing, suka juga.</td>
-<td class="cellRight">Als er honden zijn, houd ik er wel van.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Râja-râja Pâhang yang panday bebûru.</td>
-<td class="cellRight">De vorsten van Pâhang zijn goede jagers (bekwaam in ’t jagen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa bangsa añjing dia pakay <span class="corr" id="xd30e3932" title="Niet in bron">(</span>dipakay-ña)?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort (ras) honden gebruiken ze?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Añjing ôrang Sakay.</td>
-<td class="cellRight">Honden van de Sakay’s<span id="xd30e3941"></span> (oorspr. bewoners van Malaka).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Cari ôrang Sakay, yang panday mengikut binâtang liar, bôleh kita pegi menémbaq.</td>
-<td class="cellRight">Zoek een Sakay, die wilde dieren kan opsporen, dan kunnen we die gaan jagen (schieten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda sa ôrang pâwang di sini, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Hier is een „<span lang="ms">pâwang</span>” (soort dierenbezweerder, die wilde dieren opspoort), mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Binâtang macăm âpa bôleh dapăt? (Âpa macăm binâtang bôleh dapăt?)</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort dieren kan je vinden?
-<span class="pageNum" id="pb32">[<a href="#pb32">32</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Gâjah, bâdaq, selâdang, tenuq, rusa<a class="noteRef" id="xd30e3965src" href="#xd30e3965">1</a>, kijang, pelanduq<a class="noteRef" id="xd30e3971src" href="#xd30e3971">2</a> dan lâin-lâin-ña.</td>
-<td class="cellRight">Olifanten, neushorens, wilde runderen (op Java <i lang="ms">bantèng</i>), herten, reeën, dwerghertjes enz. (en andere).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bôleh dapăt selâdang sa ékor, gemăr lah ati-ku.</td>
-<td class="cellRight">Als je een wilde koe (stier) kunt krijgen, zou ik ’t heerlijk vinden (is mijn hart
-begeerig).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw untung, bôleh juga kita dapăt, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Als we gelukkig zijn, kunnen we er wel een krijgen, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku arăp bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Dat hoop ik (ik hoop zoo).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan bâwa bâñaq ôrang, sa ôrang dua ôrang sâja, jâdi lah. Tuan jâlan pelâhan sekâli,
-ta bôleh cakăp-cakăp.</td>
-<td class="cellRight">U moet niet veel menschen meenemen, twee man maar, dat ’s voldoende. U moet heel langzaam
-loopen, en u mag niet praten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tempat mâna yang dia suka?</td>
-<td class="cellRight">Van welke plaatsen houden ze?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Utan-buluh dekăt dăngăn âir angăt, itu lah yang dia suka sangăt.</td>
-<td class="cellRight">Bamboe-bosch dicht bij een warme bron (lauw water), daar houden ze veel van.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah dekăt dăngăn dia?</td>
-<td class="cellRight">Kan men ze naderen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh juga, kâlaw ôrang panday mengikut binâtang.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (kan wel), als men bekwaam is in ’t opsporen van dieren (volgen van dieren).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw jantăn, tanduq-ña besar-pañjang. Betina pun bertanduq juga, tetapi kecil lâgi.</td>
-<td class="cellRight">’t Mannetje heeft dikke lange horens<span id="xd30e4028"></span> (lett.: als ’t mannetje, zijn horens groot lang). ’t Wijfje heeft ook horens, maar
-die zijn kleiner.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kulit-ña ităm, bulu pèndèq, kaki-ña kecil, bulu-betis-ña mêrah.</td>
-<td class="cellRight">De huid is zwart, de haren zijn kort, de pooten klein, ’t haar op de huid is rood.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Gârang sekâli-binâtang itu, kâlaw dia langgar, endaq lah kita jâga bâik-bâik.</td>
-<td class="cellRight">Die dieren zijn erg kwaadaardig, als ze aanvallen, moeten we voorzichtig zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dia terekam dăngăn tanduq-ña.</td>
-<td class="cellRight">Ze vallen met hun horens aan.
-<span class="pageNum" id="pb33">[<a href="#pb33">33</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Kâlaw luka ta mati, bârang-kâli gârang, kâlaw ta kenâ lâri lah dia.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Als ze gewond en niet dood<span class="corr" id="xd30e4051" title="Niet in bron"> zijn</span>, zijn ze wellicht gevaarlijk (woest), als ze niet getroffen zijn, loopen ze weg.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e3965" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e3965src">1</a></span> Op Java <i lang="ms">meñjangan</i> (Jav.)&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e3965src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e3971" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e3971src">2</a></span> Op Java <i lang="ms">kañcil</i> (Jav.)&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e3971src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e621">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">10.</span> Aan tafel.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Siapkăn makânan (sediakăn makânan).</td>
-<td class="cellRight cellTop">Zet het eten klaar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa makânan.</td>
-<td class="cellRight">Breng het eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Makânan sudah sedia, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Eten is al klaar, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tukar pinggan ini<a class="noteRef" id="xd30e4079src" href="#xd30e4079">1</a>: terlâlu kotor.</td>
-<td class="cellRight">Geef me een ander bord (ruil dit bord): ’t is erg vuil.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pisaw ini tidaq beresih, bâwa lâin.</td>
-<td class="cellRight">Dit mes is niet schoon, breng een ander.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dâging ini kûrang masaq, angkat, sûruh masaq lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Dit vleesch is niet voldoende gaar, neem ’t weg en laat het gaarder maken (nog meer
-koken).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâin-mêja ini kecil âmat, mengâpa engkaw tidaq târoh lâin?</td>
-<td class="cellRight">Dit tafellaken is al te klein, waarom heb je geen ander neergelegd?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa lâgi sâtu krusi, sâma tuan ini.</td>
-<td class="cellRight">Breng nog een stoel, voor dezen heer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kentang<a class="noteRef" id="xd30e4112src" href="#xd30e4112">2</a> ini sudah busuq: di mâna kaw dapăt?</td>
-<td class="cellRight">Deze aardappelen zijn al bedorven. Waar heb je ze gehaald (gekregen)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta serbèt beresih, ganti yang tuan ’pu-ña.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag een schoon servet, geef mijnheer een ander (ruil dat van mijnheer).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ganti garpu dan pisaw.</td>
-<td class="cellRight">Verwissel de vorken en messen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pisaw ini tumpul sekâli, sûruh âsah sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Dit mes is zeer bot, laat het wat slijpen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta garăm, lâda, cuka, sambal, gula, miñaq, sesâwi.</td>
-<td class="cellRight">Geef me (vraag) zout, peper, azijn, inlandsche toespijs (Spaansche peper enz.), suiker,
-olie, mosterd.
-<span class="pageNum" id="pb34">[<a href="#pb34">34</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuang anggur ke dalăm gelas semua. Bila kaw liat gelas sudah kosong, isi lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Schenk wijn in al de glazen. Als je ziet, dat er een glas leeg is, vul je het weer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Gelas tuan itu tidaq penuh, tambah lâgi.</td>
-<td class="cellRight">’t Glas van dien heer is niet vol, doe er wat bij.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta anggur-asăm, anggur-mêrah, anggur-puf (sempâni).</td>
-<td class="cellRight">Geef me (vraag) Rijn-wijn, rooden wijn, champagne.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Anggur ini kûrang sejuq, bâwa âir-bâtu. Angkat bir ini, tuan tidaq suka.</td>
-<td class="cellRight">Deze wijn is niet koel genoeg, breng ijs (steenwater). Neem dit bier weg, mijnheer
-houdt er niet van.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlankăn nasi, tuan C. belom dapat.</td>
-<td class="cellRight">Laat de rijst rondgaan (doe de rijst gaan), mijnheer C. heeft nog niet gehad (gekregen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nasi ini angit. Sûruh masaq lâin.</td>
-<td class="cellRight">Deze rijst is aangebrand. Laat andere koken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa sebab kaw tidaq datăng lebih dulu? Ñôñah (nônah) itu sudah panggil dua tiga kâli.</td>
-<td class="cellRight">Waarom kom je niet eerder? Die dame (jonge dame) heeft al twee maal geroepen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw ôrang panggil, lekas sâut (jâwab), lâin kâli ingăt.</td>
-<td class="cellRight">Als er iemand roept, moet je gauw antwoord geven, denk er een anderen keer aan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna lâin-lâin boy (jongos) semua? Sûruh dia-ôrang menanti di sini, jâga mêja waktu
-kâmi makan.</td>
-<td class="cellRight">Waar zijn al de andere bedienden? Laat ze hier wachten, en aan tafel bedienen (passen
-op de tafel), op den tijd dat wij eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâña sâma tuan, kâlaw suka minum âir kahwa (kopi).</td>
-<td class="cellRight">Vraag aan mijnheer, of hij koffie wenscht te drinken<span class="corr" id="xd30e4194" title="Bron: ,">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa rokoq. Ambil yang âlus di peti kâlèng kecil.</td>
-<td class="cellRight">Breng sigaren<span class="corr" id="xd30e4202" title="Niet in bron">.</span> Haal de fijne in ’t kleine blikken kistje.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Uñjuqkăn sâma tuan-tuan ini semua.</td>
-<td class="cellRight">Presenteer ze aan al deze heeren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta api; gûris-api<a class="noteRef" id="xd30e4212src" href="#xd30e4212">3</a>; tâli-api.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag vuur; lucifers; een lont (vuurtouw).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Aku mâu minum rokoq lâgi.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Ik wil nog meer rooken (sigaren drinken).</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-<span class="pageNum" id="pb35">[<a href="#pb35">35</a>]</span></p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e4079" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e4079src">1</a></span> Op Java <i lang="ms"><span class="corr" id="xd30e4082" title="Bron: pïring">piring</span></i> wat in zuiver Maleisch schoteltje, klein bordje beteekent<span class="corr" id="xd30e4085" title="Niet in bron">.</span>&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e4079src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e4112">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e4112src">2</a></span> In de straits <i>ubi</i> of <i>ubi Benggâla</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e4112src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e4212" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e4212src">3</a></span> te Batavia: <i lang="ms">gerètan</i>, te Samarang en Soerabaja: <i lang="ms">rèq</i>, ’t eerste Soendaneesch, ’t laatste Javaansch.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e4212src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch11" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e632">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">11.</span> In een hotel.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">S’p’âda (samentrekking van <i>siâpa-âda</i>)!</td>
-<td class="cellRight cellTop">Hei daar, is er iemand?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya, tuan!</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta kâmar.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag een kamer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâu kâmar yang lima rupiah sa âri kah âtaw yang enăm rupiah?</td>
-<td class="cellRight">Wil u een kamer van vijf gulden daags of een van zes?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta yang lima rupiah sâja.</td>
-<td class="cellRight">Geef me maar een van vijf (vraag die van vijf gulden).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sila kan ikut sâya, tuan. Nanti sâya tuñjuqkăn.</td>
-<td class="cellRight">Wees zoo goed mij te volgen, mijnheer. Ik zal er u een wijzen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâmar ini terlâlu kecil.</td>
-<td class="cellRight">Deze kamer is te klein (erg klein).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Semua bagitu, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ze zijn alle zoo, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Yang di sabelah situ bagitu juga?</td>
-<td class="cellRight">Die aan gindschen kant ook?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq tuan, itu yang enăm rupiah sa âri. Lebih besar deri ini. Tuan mâu liat?</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, die zijn van <span class="corr" id="xd30e4289" title="Bron: vijf">zes</span> gulden daags. Ze zijn grooter dan deze. Wil u ze zien?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah. Ta usah. Biar lah aku ambil kâmar ini sâja.</td>
-<td class="cellRight">Och, neen, ’t hoeft niet. (Afgedaan, ’t hoeft niet). Laat me deze kamer maar nemen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti pukul berâpa ôrang makan di sini?</td>
-<td class="cellRight">Hoe laat eet men hier (straks)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul sâtu, tuan. Nanti malăm pukul delâpan.</td>
-<td class="cellRight">Om een uur, mijnheer. Van avond om acht uur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna kâmar-mandi?</td>
-<td class="cellRight">Waar is de badkamer?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta tuâla dan sâbun. (voor <i>tuâla</i> op Java <i>anduq</i>, verb. Holl. handdoek).</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag een handdoek en zeep.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sûruh boy (jongos) bâwa sikat-gigi dan sisir. Lâgi âda dalăm kopor di kâmar.</td>
-<td class="cellRight">Laat mijn jongen mijn tandenborstel en mijn kam brengen. Ze zijn nog in de koffer
-in mijn kamer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah cermin di kâmar-mandi? (Op Java voor cermin <i>kâca</i>).</td>
-<td class="cellRight">Is er een spiegel in de badkamer?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer (er is, mijnheer).
-<span class="pageNum" id="pb36">[<a href="#pb36">36</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa âri tuan mâu tinggal di rumah-makan ini?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel dagen wil u in dit logement blijven?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu lah mandor datăng, tuan. Dia minta masuqkan nâma dan pekerjâan tuan ke dalăm daftar
-(buku).</td>
-<td class="cellRight">Daar komt de mandoer (soort opperkellner), mijnheer. Hij verzoekt u uw naam en betrekking
-in ’t register te schrijven (in te brengen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti malăm tuan suka pakay krêta kah?</td>
-<td class="cellRight">Wenscht u van avond een rijtuig te hebben (gebruiken)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa sêwâ-ña sa jam?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel is ’t per uur (de huur)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tiga rupiah, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Drie gulden, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Bâik lah. Sûruh pasang pukul sa tengah tujuh.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Goed, laat om half zeven inspannen.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch12" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e642">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">12.</span> Gesprek met een Maleisch Vorst.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Tunku âda di dalăm kah?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Is de Tunku thuis?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda, tuan, tetapi Tunku berâdu, belom jâga.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer, maar de Tunku slaapt, hij is nog niet wakker.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul berâpa Tunku nanti jâga?</td>
-<td class="cellRight">Hoe laat wordt de Tunku wakker?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti tengah âri. Sudah dia sîram, bôleh tuan berjumpa dăngăn dia.</td>
-<td class="cellRight">Om twaalf uur (straks middag). Als hij al gebaad heeft, kan u hem ontmoeten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tunku sila kan masuq tuan.</td>
-<td class="cellRight">De Tunku noodigt u uit binnen te komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Selâmat berjumpa, Tunku, sâya arăp Tunku sêhat.</td>
-<td class="cellRight">Ik verheug me u te zien, Tunku (Heil bij ’t ontmoeten), ik hoop dat u gezond is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sêhat juga, terima kâsih, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Heel wel, dank u, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Siâpa ini, Tunku? Sâya belom kenal.</td>
-<td class="cellRight">Wie is dit, Tunku? Ik ken hem nog niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âdiq sâya, tuan: Tunku Ngah.</td>
-<td class="cellRight">Dit is mijn jongere broeder, mijnheer: Tunku Ngah.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila Tunku endaq berangkat bâlik ka ulu?</td>
-<td class="cellRight">Wanneer wil u weer naar ’t binnenland terug gaan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Belom tentu lâgi, tuan. Pekat dulu dăngăn âdiq sâya ini.</td>
-<td class="cellRight">Dat’s nog niet vast, mijnheer. Ik wil eerst met mijn jongeren broeder overleggen.
-<span class="pageNum" id="pb37">[<a href="#pb37">37</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw Tunku bâlik ka ulu beprâu kah, bergâjah kah, berjâlah kah?</td>
-<td class="cellRight">Als u naar ’t binnenland teruggaat, gaat u dan in een boot, op een olifant of te voet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan kaki susah, sebab mendaki-menûrun bâñaq. Lâgi gâjah pun susah berjâlan musim-ujan
-ini. Ôrang bâru sampay deri ulu kâtâ-ña pâda sâya âir di jâlan itu s’ingga lutut.
-Sebab itu sâya pikir bâik ikut sungay.</td>
-<td class="cellRight">Te voet te gaan is lastig omdat de weg erg op en neer gaat. Bovendien loopen de olifanten
-moeilijk in dit jaargetijde. Menschen zoo pas van de binnenlanden gekomen, zeiden
-me, dat het water op den weg tot aan de knieën reikt. Daarom denk ik, dat het beter
-is de rivier te volgen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâkanda <i>Unku Lung</i> sûruh pâtik mengadăp memberi tâu kepâda Tuanku Kâkanda âda di <i>Kubang-Buâya</i>, ésoq nanti dia sampay kemâri mengadăp Tuanku.</td>
-<td class="cellRight">Uw (oudere) broeder Unku Lung stuurt mij naar u toe (laat mij vóor u verschijnen),
-om u kennis te geven, dat hij te <i>Kubang-Buâya</i> is, en morgen hier aankomt om vóor u te verschijnen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah. Âwaq bâlik mengâtakăn pâda Kâkanda, Âdinda âda sedia menanti kăn dia.</td>
-<td class="cellRight">Goed. Ga terug en zeg aan mijn broeder, dat ik (jongere broeder) hem hier verwacht
-(gereed ben op hem wachtende).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâtik bermuhun.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag verlof om heen te gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, jâlan lah.</td>
-<td class="cellRight">Goed, je kunt gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tunku Lung, yang endaq sampay ésoq, dia âbang kah kepâda Tunku?</td>
-<td class="cellRight">Is die <i>Tunku Lung</i>, die morgen zal komen een (oudere) broeder van u?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bukan âbang sa-jâlan-jâdi (betul), tuan: sâtu bâpa, lâin ibu.</td>
-<td class="cellRight">Geen (oudere) broeder van denzelfden vader en dezelfde moeder (van dezelfde wijze
-van geboren worden, echt): denzelfden vader, een andere moeder.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-kâli tidaq âda âdiq-kâkaq yang s’ibu-sa-bâpa, dăngăn Tunku?</td>
-<td class="cellRight">Misschien heeft u geen broeders of zusters van denzelfden vader en dezelfde moeder?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda juga, tuan: kâkaq <span class="pageNum" id="pb38">[<a href="#pb38">38</a>]</span>sâtu yang sudah nikâ<i>h</i> pada Râja Ma<i>h</i>mûd, dan âdiq laki-laki sâtu yang belom besar, tengah mengâji dia. Belom xatam.<a class="noteRef" id="xd30e4499src" href="#xd30e4499">1</a></td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer; een oudere <span class="pageNum" id="pb38a">[<a href="#pb38a">38</a>]</span>zuster, die getrouwd is met Râja Mahmûd, en een jongere broeder, die nog niet volwassen
-(groot) is, die leert nog de Koran lezen. Hij heeft die nog niet doorgelezen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dua-puluh-delâpan juz sudah dibâca, âda dua juz belom.</td>
-<td class="cellRight">Acht en twintig afdeelingen heeft hij al gelezen, twee nog niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bulan-puâsa bâca qurân di tengah majelis, maka kita ta tâu bâca, mâlu sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Als men in de vastenmaand in een gezelschap de Koran leest, en wij kunnen dan niet
-lezen, zijn we erg beschaamd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Kâlaw ânaq ôrang bâik-bâik ta bôleh tidaq mâu xatam qurân.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">De kinderen van aanzienlijken (indien kinderen.…) moeten volstrekt de Koran doorgelezen
-hebben.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e4499">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e4499src">1</a></span> Wij schrijven hier x voor den klank van ch in ons <i>kracht</i>, <i>och</i> enz.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e4499src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch13" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e652">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">13.</span> Op de markt.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Kaw berjual âpa di sini?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Wat heb je hier te koop?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya endaq membeli kâin-sarung, bâtik buâtan Jâwa; bôleh kah dapăt di sini?</td>
-<td class="cellRight">Ik wil sarong’s, Javaansch batiksel, koopen; kan ik die hier krijgen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini kûrang bâik, âda kah yang bâik deri ini?</td>
-<td class="cellRight">Deze zijn minder goed, zijn er betere dan deze?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu mâhal sekâli; itu tidaq mûrah.</td>
-<td class="cellRight">Dat is erg duur; dat is niet goedkoop.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh tâwar, tuan.</td>
-<td class="cellRight">U mag bieden (afdingen), mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba tuñjuqkăn yang mûrah.</td>
-<td class="cellRight">Laat er eens wat zien, die goedkooper zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah kâin-setrâ? (op Java: <i>sutra</i>)</td>
-<td class="cellRight">Heb je ook zijden stoffen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Setrâ Cina buat bâju?</td>
-<td class="cellRight">Chineesche zijde om buisjes van te maken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di sini t’âda, tuan. Dalăm keday Makaw bôleh dapăt.</td>
-<td class="cellRight">Hier is ’t niet, mijnheer. In den Makawschen winkel (kraam) kan u ’t krijgen.
-<span class="pageNum" id="pb39">[<a href="#pb39">39</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah sâya beli bârang-bârang dalăm pajăk-gâday (rumah-gâday)?</td>
-<td class="cellRight">Kan ik goederen koopen in het pandjeshuis?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dalăm pajăk-gâday ta bôleh, tetapi dalăm keday kâin bûruq bôleh juga dapăt.</td>
-<td class="cellRight">In ’t pandjeshuis kan het niet, maar wel kan u er in den uitdragerswinkel (kraam van
-versleten stoffen) krijgen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâin Bugis di mâna bôleh sâya beli?</td>
-<td class="cellRight">Waar kan ik Boegineesche kleedjes koopen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sekârang ta bôleh dapăt, tuan, tetapi dalăm musim Bugis bôleh beli di prâu ôrang Bugis,
-âtaw di Kampung-Gelam tepi lâut.</td>
-<td class="cellRight">Nu kan u ze niet krijgen, mijnheer, maar in den tijd van de Boegineezen (een bepaald
-deel van ’t jaar) kan u ze koopen aan de schuiten der Boegineezen, of in Kampoeng-Gelam
-aan zee.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna tukang-mas yang panday sekâli di sini?</td>
-<td class="cellRight">Waar is hier de beste (bekwaamste) goudsmid?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-kâli ôrang Jâwa di Kampung-Gelam. Tukang Cina pun panday juga, tetapi kâmi
-<span class="corr" id="xd30e4610" title="Verbeterd door de auteur van: kârang">kûrang</span> percâya sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Misschien is ’t een Javaan in K.&nbsp;G. De Chineesche goudsmid (eig. handwerksman) is
-ook wel knap, maar wij vertrouwen hem minder.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bukan kah ini keday sa ôrang Jâwa bernâma A<i>h</i>mad, tukang-mas (juâri)?</td>
-<td class="cellRight">Is dit niet de winkel van een Javaan genaamd Ahmad, goudsmid?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Betul, tuan: dulu âda dia tinggal di sini, sekârang sudah pindah ke Johor.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Jawel (juist) mijnheer: vroeger woonde hij hier, nu is hij (reeds) naar Djohor verhuisd.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch14" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e662">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">14.</span> Het aanleggen van een plantage.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Sâya ’naq membuka kebon tanăm kahwa dan sebâgay-ña; bôleh kah meñcâri ôrang kuli bârang
-sa râtus ôrang?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Ik wil een plantage aanleggen om koffie enz. te planten; kan je zoo ongeveer honderd
-koeli’s zoeken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna tuan ’naq membuka kebon itu?</td>
-<td class="cellRight">Waar wil u die plantage aanleggen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di ulu Pêraq.</td>
-<td class="cellRight">In de bovenlanden van Pêrak.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan mâu kuli Cina kah âtaw ôrang Jâwa?</td>
-<td class="cellRight">Wil u Chineesche koeli’s of Javanen?
-<span class="pageNum" id="pb40">[<a href="#pb40">40</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôrang Jâwa delâpan-puluh<span class="corr" id="xd30e4659" title="Niet in bron">,</span> ôrang<span id="xd30e4661"></span> Cina dua-puluh.</td>
-<td class="cellRight">Tachtig <span class="corr" id="xd30e4665" title="Bron: Chineezen">Javanen</span> en twintig <span class="corr" id="xd30e4668" title="Bron: Javanen">Chineezen</span>.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa tuan mâu beri gâji sa ôrang?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel loon wil u per man geven?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâda ôrang Jâwa enăm ringgit sa bulan, makânan di âtas dia. Cina bagitu juga.</td>
-<td class="cellRight">Aan de Javanen zes dollar (rijksdaalders) per maand, ’t eten voor hun rekening (op
-hen). De Chineezen even-zoo.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh sâya dapăt, tuan, tetapi dia-ôrang tentu endaq minta cengkeram dulu<a class="noteRef" id="xd30e4684src" href="#xd30e4684">1</a>.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan ze krijgen, mijnheer, maar ze zullen zeker om voorschot vragen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, bôleh sâya beri sa-puluh ringgit sa ôrang, tetapi sa ôrang kepâlâ-ña endaq
-lah tanggung âtas yang lâin. Kâlaw tidaq, nanti dia-ôrang lâri semua, ilang wang sâya
-percuma.</td>
-<td class="cellRight">Goed, ik kan elk (éen man) tien dollar geven, maar een hoofd van hen moet voor de
-anderen instaan. Anders (zoo niet) gaan ze allen er van door, en is mijn geld voor
-niets weg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw sa râtus ôrang, beri cengkeram sa-puluh ringgit sa ôrang, jâdi mâu minta jâmin
-sa-ribu ringgit.</td>
-<td class="cellRight">Als er honderd man zijn en u geeft tien dollar voorschot per man, dan (dus) wil u
-een borgstelling van duizend dollar hebben?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, betul.</td>
-<td class="cellRight">Ja, juist.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Câri kăn dua ôrang yang âda arta bôleh meñjâmin-ña.</td>
-<td class="cellRight">Zoek me twee menschen op, die wat gefortuneerd zijn (die goederen hebben) om voor
-hen borg te wezen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa macăm kerjâ tuan mâu beri kepâda kuli itu?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort werk wenscht u aan die koeli’s op te dragen (te geven)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kerjâ menebas utan, membuat jâlan dan pârit meñcangkulkăn tânah, menanăm pokoq-pokoq
-dan sebâgay-ña.</td>
-<td class="cellRight">’t Openkappen (werk openkappen), het maken van wegen (paden) en sloten, het omspitten
-van den grond, het planten van boomen enz.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah kah tuan buat rumah di sâna âtaw belom?</td>
-<td class="cellRight">Heeft u daar al een huis gebouwd (gemaakt) of nog niet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah sâya jañji dăngăn ôrang Melâyu di sâna, dia <span class="pageNum" id="pb41">[<a href="#pb41">41</a>]</span>endaq memanggil Sakay menebas kăn utan.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb al een overeenkomst aangegaan met een Maleier <span class="pageNum" id="pb41a">[<a href="#pb41a">41</a>]</span>daar, hij zal Sakay’s ontbieden (roepen) om het bosch te kappen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna tuan jañji dăngăn dia?</td>
-<td class="cellRight">Hoe is u met hen overeengekomen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dia jañji kerjâ, borong, endaq menebas kăn sa-râtus depâ pañjang dan lêbar-ña sa-râtus
-(sa-râtus depâ nâik, sa-râtus bukâ-ña), dăngăn arga sa-râtus ringgit.</td>
-<td class="cellRight">Hij is overeengekomen het heele werk aan te nemen (<i>borong</i> is die wijze van werken, waarbij men betaalt voor ’t volledige werk na afloop), om
-honderd vadem in ’t vierkant om te kappen, tegen honderd dollar (met prijs 100 dollar).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tebas dan bakar?</td>
-<td class="cellRight">Kappen en branden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Ja, zoo is ’t.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mûrah juga.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s wel goedkoop.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Beras makânan kuli di mâna bôleh dapăt?</td>
-<td class="cellRight">De rijst voor de koeli’s om te eten, waar kan men die krijgen? (rijst, voedsel der
-koeli’s.…)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tujuh âri sa kâli dia ôrang bôleh sûruh dua tiga ôrang tûrun ka pekăn (pasar), membeli
-beras, memikul kembâli.</td>
-<td class="cellRight">Eens in de acht dagen kunnen zij twee of drie man naar de markt sturen (naar beneden
-sturen naar de markt), om rijst te koopen en ’t hierheen terug te dragen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âmat jâuh, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Is erg ver, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq berâpa jâuh. Kâlaw âri itu ta bôleh bâlik, bôleh tidur sâtu malăm di pekăn,
-bâlik ésoq.</td>
-<td class="cellRight">’t Is niet bizonder ver. Als ze dien dag niet terug kunnen keeren, kunnen ze een nacht
-op de markt slapen, en den volgenden ochtend terugkeeren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Memikul (mengambin) bârang dalăm utan terlâlu susah.</td>
-<td class="cellRight">’t Dragen (dragen aan banden over de schouders) van goederen is erg lastig in ’t bosch.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila sudah buat lûrung, bôleh pakay kerbaw membâwa bârang-bârang. Kemudian bôleh
-buat jâlan krêta.</td>
-<td class="cellRight">Wanneer er al wegen zijn gemaakt, kan men karbouwen (buffels) gebruiken om de goederen
-te brengen. Daarna kunnen we een weg voor rijtuigen maken.
-<span class="pageNum" id="pb42">[<a href="#pb42">42</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Cucikăn tem pat buat pondoq sâja. Nanti ésoq bôleh menebas kăn utan empat lima depâ,
-tempat dîrikăn bangsal-kuli. Câri tempat yang bâik, lâgi dekăt dăngăn âir.</td>
-<td class="cellRight">Maak een plek schoon om er maar een hut op te slaan. Dan kan je morgen ’t bosch vier
-of vijf vadem wegkappen, waar een koeli-loods kan opgericht worden (plaats van oprichten …).
-Zoek een goede plek, bovendien dicht bij ’t water.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw t’âda sungay, mâu gâli kăn perigi dua buah, sa buah buat âir-minum, sa buah
-buat mandi.</td>
-<td class="cellRight">Als er geen rivier is, moet men twee putten graven, éen voor drinkwater en éen om
-te baden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila sudah âbis bangsal dan perigi, sâya ’naq memilih tempat-tanăm-benih (perse-mâyan).</td>
-<td class="cellRight">Wanneer de loods en de putten klaar zijn, zal ik een plek uitkiezen om ’t zaad te
-planten. (zaadbed.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila sudah tanăm benih itu, buat jamba dăngăn dâun-kâyu, maka kâlaw t’âda ujan sa-âri-âri,
-bôleh disîram dăngăn âir.</td>
-<td class="cellRight">Wanneer het zaad al geplant is, moet je een dek maken van (lett. <i>met</i>) boomblaren, en als ’t niet iederen dag regent kan het met water begoten worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa kâli sa âri mâu disîram?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel maal daags moet het begoten worden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sa kâli sâja, petăng-âri, pukul lima bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Maar eens, ’s namiddags zoo wat om vijf uur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah terbit (tumbuh) benih itu?</td>
-<td class="cellRight">Is dat zaad al opgekomen (gegroeid)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah, tuan. Tidaq jâdi, tuan. Benih sudah mati.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer. ’t Is niet opgekomen (geworden), mijnheer, ’t Zaad is al dood<span class="corr" id="xd30e4838" title="Bron: ,">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw benih kahwa-susu<a class="noteRef" id="xd30e4844src" href="#xd30e4844">2</a>, waktu tanăm endaq lah ôrang jâga bâik-bâik, masuqkăn benih-ña ke dalăm tânah bujur
-sekâli; kâlaw tidaq, pokoq-ña nanti béngkoq.</td>
-<td class="cellRight">Bij cacao-zaad (als ’t c. z. is), moet men op den planttijd behoedzaam zijn, en het
-zaad heel recht in den grond doen; anders worden de boompjes krom.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tampang-kahwa itu sudah besar, bila datăng ujan, endaq <span class="pageNum" id="pb43">[<a href="#pb43">43</a>]</span>lah ditanămkăn di kebon (dipindahkăn ka kebon).</td>
-<td class="cellRight">De jonge koffieplantjes zijn reeds groot, wanneer er regen <span class="pageNum" id="pb43a">[<a href="#pb43a">43</a>]</span>komt, moeten ze in den tuin geplant (overgebracht) worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila dicâbut, bâik-bâik rusaqkăn akar-ña.</td>
-<td class="cellRight">Wanneer ze uitgetrokken worden, wees dan voorzichtig, dat je de wortels niet beschadigt.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw akar-terus bumi itu rusaq, mati lah pokoq-ña.</td>
-<td class="cellRight">Als de hoofdwortel (wortel recht in den grond) beschadigd wordt, gaat de plant dood.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pekâkas bâñaq sudah rusaq. Cangkul dan beliung kûrang, mâu beli lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Van de werktuigen is al veel stuk. Hak en dissel ontbreken, ’t is noodig andere (nog
-meer) te koopen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pekâkas yang surdah rusaq itu beri pâda tukang-besi, sûruh bâiki (betulkăn).</td>
-<td class="cellRight">Geef de werktuigen, die al kapot zijn, aan den smid, laat hem die in orde maken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa yang kûrang bôleh beli, sâya ’pu-ña kîra.</td>
-<td class="cellRight">Wat er ontbreekt kan je koopen, voor mijn rekening.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya minta cuti dua âri, tuan<a class="noteRef" id="xd30e4893src" href="#xd30e4893">3</a>.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag twee dagen verlof, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buat âpa?</td>
-<td class="cellRight">Waarvoor? (om wat te doen?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kepâla sakit, tuan, sâya endaq pegi berôbat.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb hoofdpijn, mijnheer, ik wil me laten genezen (geneesmiddelen gebruiken).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku bôleh beri ôbat.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan geneesmiddelen geven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh, tuan. Sâya ta mengarti ôbat ôrang-putih, sâya endaq meñcâri bumur (dukun)
-Melâyu.</td>
-<td class="cellRight">’t Kan niet, mijnheer. Ik heb geen verstand van Europeesche geneesmiddelen (gen. m.
-der blanken) ik wil een Maleischen dokter opzoeken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pârit-pârit semua mâu didălamkăn lâgi; kâlaw tûrun ujan lebăt, ta berguna macăm bagini.</td>
-<td class="cellRight">De sloten moeten alle dieper gemaakt worden; als er hevige regen valt, deugt dit soort
-niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tânah keras, tuan.</td>
-<td class="cellRight">De aarde is hard, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buat jâlan deri sini ka peringgâän kebon.</td>
-<td class="cellRight">Maak een weg van hier naar de grens van den tuin.
-<span class="pageNum" id="pb44">[<a href="#pb44">44</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lêbar-ña sa depâ cukup lah.</td>
-<td class="cellRight">Een vadem breed is voldoende (breedte ervan.…)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna-mâna jumpa sungay mâu buat titi kâyu (jembâtan kâyu).</td>
-<td class="cellRight">Overal waar je een rivier tegen komt, moet je een houten vlonder (houten brug met
-leuningen) maken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Titi kâyu-utan, jangan pakay pâpan, kâyu bulăt sâja.</td>
-<td class="cellRight">Vlonders van ruw hout (boschhout), je moet geen planken gebruiken, rond hout (stammen)
-maar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Bubuh tânah di âtas-ña, supâya kuda bôleh lâlu (biar kuda bôleh lâlu).</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Leg er aarde boven op, dat er een paard overheen kan (voorbij kan gaan).</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e4684">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e4684src">1</a></span> Op Java <i>porskot</i> (Holl. voorschot.)&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e4684src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e4844" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e4844src">2</a></span> <i lang="ms">kahwa-susu</i> te Batavia <i lang="ms">coklat</i> (verb. van <i>chocolaad</i>).&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e4844src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e4893">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e4893src">3</a></span> Voor <i>cuti</i> te Batavia: <i>permisi</i> (Holl. <i>permissie</i>).&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e4893src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch15" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e672">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">15.</span> Gesprek met een tuinman.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Tukang-kebon âda menanti, tuan.</td>
-<td class="cellRight cellTop">De tuinman staat te wachten, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Malăm sekârang (nanti malăm) âda ôrang makan di sini, côba câri bunga bâñaq-bâñaq,
-âturkăn di mêja-makan.</td>
-<td class="cellRight">Van avond eten hier menschen, je moet ’s een boel bloemen zoeken, en op de etenstafel
-rangschikken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bunga macăm mâna tuan suka?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soorten van bloemen verlangt u?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa yang âda jâdi lah.</td>
-<td class="cellRight">Al wat er maar is, is goed (lett. wat dat er is, wordt, slaagt)<span class="corr" id="xd30e4989" title="Niet in bron">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegi ka kebon-bunga, minta pâda tuan yang meñjâga di situ, dia endaq memberi. Bâwa
-bakul, bôleh diïsi-ña.</td>
-<td class="cellRight">Ga naar de bloementuin, vraag aan den heer die daar toezicht houdt (waakt), die zal
-er je geven. Neem een mand mee, die kan hij vullen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Petik bunga mêrah dua tiga tangkay.</td>
-<td class="cellRight">Pluk twee of drie roode bloemen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bunga mêrah t’âda, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Roode bloemen zijn er niet, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq mengâpa (tidaq peduli), câri dâun-dâun-kâyu, mâna yang éloq.</td>
-<td class="cellRight">Dat doet er niet toe, zoek allerlei boomblaren, al die mooi zijn.
-<span class="pageNum" id="pb45">[<a href="#pb45">45</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kebon ini saperti utan rupâ-ña: penuh tumbuh-tumbuhan.</td>
-<td class="cellRight">Deze tuin ziet eruit als een wildernis; hij is vol onkruid (opgroeisels).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku pikir kaw malăs benăr.</td>
-<td class="cellRight">Ik geloof (denk), dat jij erg lui bent.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pekâkas t’âda, tuan, mâna bôleh kerjâ betul?</td>
-<td class="cellRight">Er zijn geen gereedschap, mijnheer; hoe kan men dan goed werken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti aku beri duit (wang), bôleh beli âpa-âpa yang kûrang.</td>
-<td class="cellRight">Ik zal je duiten (geld) geven, dan kan je al wat ontbreekt koopen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, tuan; nanti sâya membeli cangkul, sisir-tânah, sîrâman.</td>
-<td class="cellRight">Goed, mijnheer; ik zal een hak, een hark en een gieter koopen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik engkaw beli bârang-dua-puluh pasu, masuqkăn bunga ke dalăm-ña.</td>
-<td class="cellRight">’t Zou goed wezen, dat je zoowat twee-en-twintig bloempotten kocht, en de bloemen
-erin zette.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan ini ta bâik sekâli, côba betulkăn.</td>
-<td class="cellRight">Deze paden (wegen) zijn heelemaal niet goed, toe, maak ze in orde.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Añcurkăn bâtu, târoh di jâlan, kemudian bubuh pasir di âtas-ña (tudung dăngan pasir).</td>
-<td class="cellRight">Maak steenen stuk (vergruizel steenen), leg ze op de paden, daarna leg je zand erover
-heen (dek ’t toe met zand).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Rumput di kebon sudah terlâlu tinggi-ña, côba potong pèndèq.</td>
-<td class="cellRight">Het gras in den tuin is al veel te hoog; zeg, snij ’t eens kort af.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq sampay, mâu lebih pèndèq lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Niet genoeg, ’t moet nog korter.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bunga ini sudah berâpa lâma tidaq kaw sîram? Semua lâyu rupâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Hoe lang heb je die bloemen al niet begoten? Ze zien er alle verlept uit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tidaq disîram, nanti mati sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Als ze niet begoten worden, gaan ze alle dood.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna sîrâman? Sîram sekârang.</td>
-<td class="cellRight">Waar is de gieter? Begiet ze nu.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tong-âir sudah kosong.</td>
-<td class="cellRight">De waterton is al leeg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tidaq diïsi sa-âri-âri, bagi-mâna bôleh sîram bunga?</td>
-<td class="cellRight">Als ze niet dagelijks gevuld wordt, hoe kan je dan de bloemen begieten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pagăr itu sudah bûruq rupâ-ña. Betulkăn.</td>
-<td class="cellRight">Die schutting (heining, heg) ziet er al vermolmd uit. Maak ze in orde.
-<span class="pageNum" id="pb46">[<a href="#pb46">46</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sampah-sampah ini angkat semua, bâwa keluar dalăm gerôbaq.</td>
-<td class="cellRight">Dit vuil (deze afval) moet je altemaal opnemen (wegnemen), en in een kruiwagen wegbrengen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Biâsâ-ña sâya bakar petăng-âri, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Gewoonlijk verbrand ik het ’s avonds, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Bôleh juga.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Dat mag ook.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch16" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e685">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">16.</span> Gesprek met een waschman en zijn knecht.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Sûruh dobi mâri ésoq<a class="noteRef" id="xd30e5121src" href="#xd30e5121">1</a>.</td>
-<td class="cellRight cellTop">Laat den waschman morgen hier komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sediakăn (siapkăn) pakâyan kotor semua pâgi-pâgi, endaq ku beri pâda dobi.</td>
-<td class="cellRight">Leg het vuile goed alles heel vroeg klaar, ik wil het aan den waschman geven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila dobi datăng, beri tâu pâda-ku (sama aku).</td>
-<td class="cellRight">Wanneer de waschman komt, geef er mij dan kennis van.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bilang pakâyan semua, periksa bâik-bâik, kâlaw betul tidaq.</td>
-<td class="cellRight">Tel al de kleeren, ga ze goed na, of ze in orde zijn of niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Semuâ-ña betul, ñôñah.</td>
-<td class="cellRight">Alles is in orde, mevrouw.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq betul, ñôñah, sapu-tangan kûrang sa lay, bâju (jas) kûrang dua lay, lâgi sârung-bantal
-sa lay bukan ñôñah ’pu-ña, sudah tukar dăngăn ôrang ’pu-ña; sârung-kaki (kâos) ini
-kûrang yang sa belah; lâgi kutang ini kôyaq.</td>
-<td class="cellRight">’t Is niet in orde, mevrouw, er ontbreekt een zakdoek, bovendien is een kussensloop
-niet van u; ’t is verruild met een van iemand anders; van dit paar kousen ontbreekt
-er een; ook is dit lijfje gescheurd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaw kâta pâda dobi, aku ta mâu bâjar upah-ña ingga sampay dibâwâ-ña pakâyan semua
-yang kûrang sekârang ini; sârung-bantal ini sûruh bâwa pulang, bâwa kembâli aku ’pu-ña.</td>
-<td class="cellRight">Je moet aan de waschman zeggen, dat ik zijn loon niet betalen wil, voordat (totdat)
-hij al de nu ontbrekende kleedingstukken teruggebracht heeft; laat hem deze kussensloop
-naar zijn huis brengen en de mijne terugbrengen.
-<span class="pageNum" id="pb47">[<a href="#pb47">47</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dobi, âpa sebab kaw tidaq cuci (bâsuh) betul pakâyan ini? Ta bâik sekâli rupâ-ña.
-Bâñaq kôyaq, lâgi kûrang kañji.</td>
-<td class="cellRight">Waschman, waarom heb je deze kleeren niet behoorlijk gewasschen? Ze zien er volstrekt
-niet goed uit, ook ontbreekt er stijfsel aan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâwa pulang pakâyan ini, cuci lâgi sa kâli, dan târoh kañji cukup-cukup.</td>
-<td class="cellRight">Neem deze kleeren mee naar huis, wasch ze nog eens, en doe er ruim stijfsel in.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw kaw cuci pakâyan-ku, berâpa kaw minta upah-ña?</td>
-<td class="cellRight">Als je mijn kleeren wascht, hoeveel vraag je dan als loon?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tiga ringgit sa-râtus lay, <span class="corr" id="xd30e5180" title="Bron: ñoñah">ñôñah</span>.</td>
-<td class="cellRight">Drie dollar (rijksdaalders) per honderd stuks, mevrouw.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tetapi aku mâu bâyar sa bulan sa kâli, bukan bilangan pakâyan.</td>
-<td class="cellRight">Maar ik wil eens in de maand betalen, niet per stuk (geen telling der kleederen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, ñôñah bôleh bâyar sâma sâya tiga ringgit sa bulan (enăm rupiah sa bulan).</td>
-<td class="cellRight">Dan kan u mij drie dollar per maand (zes gulden per maand) betalen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, kaw bôleh datăng di rumah-ku membâwa pakâyan cuci (beresih) dan menerima
-pakâyan kotor, tiap-tiap âri senèn.</td>
-<td class="cellRight">Goed, je kunt hier iederen Maandag aan huis ’t schoone goed komen brengen en ’t vuile
-in ontvangst nemen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâin yang dua lay ini aku mâu petăng ésoq, ta bôleh tidaq.</td>
-<td class="cellRight">Deze twee kain’s wil ik morgen namiddag (avond) zonder mankeeren (’t mag niet niet)
-hebben.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw pânas, bôleh sâya bâwa, ñôñah, kâlaw ujan ta bôleh.</td>
-<td class="cellRight">Als er zon is, kan ik ze brengen mevrouw, als ’t regent niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw kaw côba, tentu bôleh bâwa, bâik pânas bâik tidaq.</td>
-<td class="cellRight">Als je ’t probeert, kan je ze zeker brengen, of er zon is of niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Rompi (wiskăt) ini tidaq betul lipat-ña, bâñaq kedut.</td>
-<td class="cellRight">Dit vest is niet goed gevouwen, ’t is vol kreuken (veel kreuken).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Seluar (celâna) ini jangan târoh kañji, aku suka lembut, tapi setrika bâik-bâik.</td>
-<td class="cellRight">In deze broek moet je geen stijfsel doen, ik heb hem liever zacht maar je moet hem
-goed strijken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kemêja ini sudah rusaq, kaw pakay besi-setrika terlâlu angăt, sudah angus sekâli.
-<span class="pageNum" id="pb48">[<a href="#pb48">48</a>]</span>Nanti ku potong upah-mu sâtu ringgit.</td>
-<td class="cellRight">Dit hemd is bedorven, je hebt een al te heet strijkijzer gebruikt, ’t is heelemaal
-verbrand. <span class="pageNum" id="pb48a">[<a href="#pb48a">48</a>]</span>Ik zal een dollar van je loon inhouden (afsnijden).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa tumpuq-tumpuq mêrah di celâna putih ini?</td>
-<td class="cellRight">Wat<span class="corr" id="xd30e5240" title="Niet in bron"> zijn</span> die roode vlekken op die witte broek?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu tâi-besi, ñôñah, kenâ kañcing.</td>
-<td class="cellRight">Dat’s ijzerroest, mevrouw, van de knoopen (geraakt door de knoopen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Mâna bôleh kenâ kañcing di situ? Itu bekas ludah-sîrih. Cuci lâgi sa kâli sampay ilang
-semua tumpuq-ña.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Hoe kan het daar de knoopen raken? Dat zijn sporen van sirih-spuug. Wasch ’t nog ’s
-over totdat al de vlekken weg zijn.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e5121">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e5121src">1</a></span> <i>dobi</i> te Batavia <i>pinâtu</i> of <i>minâtu</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e5121src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch17" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e698">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">17.</span> Gesprek met een stalknecht.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Kaw meñcâri kerjâ sâis kah (tukang-kuda kah)?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Zoek je werk als staljongen (paardejongen)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaw panday kah kerjâ-kuda?</td>
-<td class="cellRight">Kan je met paarden omgaan? (Ben je bekwaam in paardenwerk?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku âda dua ékor kuda—sa pasang (jori)—kaw endaq meñjâga yang sa ékor, lâgi jâdi kusir
-(coachman) kâdang-kâdang, bila aku suka, dan lâgi tulung cuci (bâsuh) pakâyan-kuda.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb twee paarden—een span—jij moet een er van verzorgen, bovendien koetsier zijn,
-wanneer ik dat verlang, en ook nog helpen met het schoonmaken van ’t paardetuig.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Makânan kuda aku yang membeli, maka sa-âri-âri kaw minta sâma boy (jongos), dia bôleh
-beri makânan cukup sa âri.</td>
-<td class="cellRight">’t Voeder voor de paarden koop ik, en dagelijks vraag jij dat aan den huisjongen,
-die kan je voeder voor een dag (genoeg) geven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa tuan beri makan sa ékor kuda sa âri?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel voeder geeft u éen paard per dag?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tiap-tiap âri kaw endaq lah beri makan tiga kâli pâda kuda, sa kâli makan pâdi dua
-cupaq, kacang sa cupaq, busi (dedăk) sa tengah cupaq.</td>
-<td class="cellRight">Iederen dag moet je de paarden drie maal te eten geven, in eens twee „<i lang="ms">cupaq</i>” pâdi (een vierde <span class="corr" id="xd30e5294" title="Niet in bron">„</span>gantang”), een „<i lang="ms">cupaq</i>” Indische paardeboonen, en een halve „<i lang="ms">cupaq</i>” zemelen.
-<span class="pageNum" id="pb49">[<a href="#pb49">49</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku mâu krêta ésoq pâgi pukul sa-puluh, ’naq pegi ke Singapûra.</td>
-<td class="cellRight">Ik wil morgen ochtend om tien uur ’t rijtuig hebben, ik wil naar Singapoer gaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kuda jori kah (sa pasang kah)?</td>
-<td class="cellRight">’t Span paarden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, kuda tunggal.</td>
-<td class="cellRight">Neen, een enkel paard.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kuda ităm, kuda mêrah, kuda belang, kuda abluq.</td>
-<td class="cellRight">’t Zwarte paard, ’t bruine paard, ’t gevlekte paard (de schimmel), ’t muiskleurige
-paard.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegang kuda ini sabentar.</td>
-<td class="cellRight">Hoû dit paard een oogenblik vast.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Legam (kekang) sudah bekârat, âpa fasal (âpa sebab) tidaq kaw cuci (beresihkan) lebih
-bâik?</td>
-<td class="cellRight">’t Bit is al verroest, waarom maak je ’t niet beter schoon?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Gosoq bâik-bâik, kemudian târoh miñaq-selâda sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Poets (wrijf) ’t goed, daarna doe je er wat slâ-olie op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ras (tâli kekang, lès) kîri kusut, betulkăn.</td>
-<td class="cellRight">De linkertoom is in de war, maak dat in orde.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jut (setrèng) belom diïkătkăn! Âpa sebab kaw tidaq peratikăn bâik-bâik? Kâlaw kuda
-lâri sekârang, nanti jehânam kita.</td>
-<td class="cellRight">De strengen zijn nog niet vastgemaakt! Waarom let je er niet goed op? Als ’t paard
-nu er van door gaat, zijn wij gefopt (in de hel).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lepaskăn kuda, lepaskăn kepâlâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Laat ’t paard los, laat den kop los.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nâik di belâkang.</td>
-<td class="cellRight">Stijg achter op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna câbuq (cambuq)?</td>
-<td class="cellRight">Waar is de zweep?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna cemeti?</td>
-<td class="cellRight">Waar is de karwats?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tertinggal, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Die is achtergebleven, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lekas pegi mengambil ña.</td>
-<td class="cellRight">Ga ’m gauw halen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jâlan lah, aku ta bôleh menanti lâgi. Jâlan pelâhan-pelâhan.</td>
-<td class="cellRight">Ga je gang, ik kan niet langer wachten. Rij (ga) langzaam.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lekas lâgi!</td>
-<td class="cellRight">Nog sneller!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Sla ’m een beetje.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh pukul, tuan, nanti dia jâhat (nakal).</td>
-<td class="cellRight">Slaan mag niet, mijnheer, anders wordt hij kwaadaardig (ondeugend).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegang rôda, pusingkăn (putărkăn).</td>
-<td class="cellRight">Hoû het wiel vast, draai ’t.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Letaqkăn pakâyan itu, mâri sini pegang kuda.</td>
-<td class="cellRight">Leg dat tuig neer, kom hier en hoû het paard vast.
-<span class="pageNum" id="pb50">[<a href="#pb50">50</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaw berbuat âpa? Jangan pegang kuda bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Wat voer je uit? Hoû het paard niet zoo vast.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagimâna mâu pegang, tuan?</td>
-<td class="cellRight">Hoe moet hij dan vastgehouden worden, mijnheer? (Hoe wil ’t vastgehouden?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pegang dekăt kekang-ña (legam-ña), dua-dua tangan sa kâli.</td>
-<td class="cellRight">Houd ’m vast dicht bij ’t bit met beide handen te gelijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti gigit, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Hij zal me bijten, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh gigit.</td>
-<td class="cellRight">Hij kan niet bijten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kuda ini meñépaq kah?</td>
-<td class="cellRight">Slaat dit paard?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tuan, jinaq benăr, tidaq nakal sekâli; tidaq bertingkah.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, hij is erg mak, heelemaal niet kwaad (ondeugend); heeft geen kuren
-(streken, grillen, bizondere manieren).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pasang krêta: aku endaq makan angin sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Span ’t rijtuig in: ik wil een toertje doen (lett. een beetje wind eten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kuda sakit, tuan: ta bôleh pakay.</td>
-<td class="cellRight">’t Paard is ziek, mijnheer; hij kan niet gebruikt worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kûrang âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat mankeert hij?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sakit serdi, tuan.</td>
-<td class="cellRight">De droes, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Panggil tuan doktor-hêwan, minta beri ôbat.</td>
-<td class="cellRight">Laat den paardenarts komen (lett. roep …) verzoek hem geneesmiddelen te geven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kuda sakit bâtuq, dua tiga âri bôleh bâik pula.</td>
-<td class="cellRight">’t Paard hoest (heeft hoestziekte), in twee of drie dagen kan hij weer gezond (goed)
-zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Aku arăp bagitu, tetapi perlu kaw belâ (peliâra) bâik-bâik.</td>
-<td class="cellRight">Dat hoop ik (lett. ik hoop zoo), maar ’t is noodzakelijk, dat je ’m goed oppast.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft"><span class="corr" id="xd30e5484" title="Bron: Barâpa">Berâpa</span> âri lâgi bâru bôleh pakay?</td>
-<td class="cellRight">Binnen hoeveel dagen is hij pas weer te gebruiken? (lett. hoev. dagen nog pas kan
-(men) gebruiken?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan beri kăn dia makan rumput terlâlu bâñaq, sa kâli makan sa âri cukup lah.</td>
-<td class="cellRight">Geef hem niet te veel gras te eten, eens per dag is genoeg (eens eten een dag …)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâu nâik kuda ésoq petăng pukul empat, bâwa kuda ke kantor (ufis).</td>
-<td class="cellRight">Ik wil morgen namiddag om vier uur paard rijden, breng het paard naar ’t kantoor.
-<span class="pageNum" id="pb51">[<a href="#pb51">51</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Belâkang-ña luka, ta bôleh pakay sêla (jin, pelâna), tuan.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Zijn rug is gewond, hij kan geen zadel velen, mijnheer. (lett. niet kan gebruiken
-een zadel).</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch18" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e711">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">18.</span> Gesprek met een Schrijver.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Jûru-tulis, jangan datăng siang-âri bagitu. Sudah berâpa kâli sâya kâta: ta bôleh
-tidaq datăng pâgi pukul tujuh betul. Kâlaw siang-âri bagitu, pekerjâän ta bôleh âbis.</td>
-<td class="cellRight cellTop">Schrijver, je moet niet zoo laat komen (zoo in de „siang”, het deel van den dag van
-10–3). Hoeveel maal reeds heb ik gezegd, dat je zonder mankeeren ’s morgens precies
-om zeven uur moest komen (lett. dat je niet niet mag komen …) Als ’t zoo laat is,
-kan ’t werk niet af komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda pekerjâän âpa, tuan?</td>
-<td class="cellRight">Wat is er voor werk, mijnheer?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda sûrat-sûrat ini, bâru sampay semalăm. Semua mâu dibalăs lekas-lekas.</td>
-<td class="cellRight">Er zijn deze brieven, die gisteren pas (aan)gekomen zijn. Ze moeten alle zeer spoedig
-beantwoord worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Balâsan sûrat itu târoh di mêja kecil situ, lâinkăn deri sûrat-sûrat lâma.</td>
-<td class="cellRight">Leg ’t antwoord op dien brief daar op die kleine tafel (op gindsche kl. t.) houd ’t
-afgescheiden van de andere brieven (zonder ’t af van<span class="corr" id="xd30e5534" title="Bron: ..">…</span>)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sûrat dua lay ini sâlin <span class="corr" id="xd30e5540" title="Bron: bâik-baik">bâik-bâik</span>.</td>
-<td class="cellRight">Schrijf deze twee brieven goed over.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâlinan ini tidaq bôleh pakay: congkah-mangkih hurûf ña, lâgi kûrang terang tulisan-ña.
-Sâlin sa kâli lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Dit afschrift <span class="corr" id="xd30e5550" title="Bron: dan">kan</span> ik niet gebruiken: de letters staan <span class="corr" id="xd30e5553" title="Bron: schors">schots</span> en scheef, bovendien is ’t schrift minder duidelijk<span class="corr" id="xd30e5556" title="Bron: .">,</span> schrijf ’t nog eens over.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sampul-sûrat (sârung-sûrat) sudah âbis, tuan.</td>
-<td class="cellRight">De enveloppen zijn op, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kepâla-râja (prangko) cukup-kah?</td>
-<td class="cellRight">Zijn er genoeg postzegels?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Cukup, tuan, macăm mêrah lâgi sa râtus lay.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (genoeg) mijnheer, van de roode (roode soort) nog honderd stuks.
-<span class="pageNum" id="pb52">[<a href="#pb52">52</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jûru-tulis, jangan beli kertas-kembang yang macăm bagini lâgi: sûrat sâya ini cûring-mûring
-sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Schrijver, je moet niet meer van dit soort vloeipapier koopen, mijn brief is vol met
-vlekken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya minta pènah bâru.</td>
-<td class="cellRight">Ik verzoek u om een nieuwe pen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sûrat Melâyu ini mâu ditulis dăngăn qalam dan dawât, ta bôleh pakay pènah dan tinta.</td>
-<td class="cellRight">Deze Maleische brieven moeten met een <i lang="ms">qalam</i> (Arab<span class="corr" id="xd30e5594" title="Niet in bron">.</span> pen) en <i lang="ms">dawât</i> (Arab. inkt) geschreven worden, je moogt geen gewone pen en inkt gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini belom dicap. Ambil lak mêrah, ta bôleh lak ităm.</td>
-<td class="cellRight">Dit is nog niet gestempeld. Haal roode lak, zwarte mag niet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna buñi sûrat yang bâru datăng itu? Côba bâca.</td>
-<td class="cellRight">Hoe luidt die brief, die pas gekomen is? Lees ’m eens voor.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Priksa tanda-tangan-ña itu. Siâpa nâmâ-ña yang mengirim?</td>
-<td class="cellRight">Kijk die handteekening ervan eens na. Hoe is de naam van den afzender?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah sâya sâlin sûrat ini semua, tuan; kûrang tanda-tangan tuan sâja.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb deze brieven reeds alle overgeschreven, mijnheer; er ontbreekt alleen uw handteekening
-aan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah. Sekârang sûruh bâwa ke kantor-pos. Ambil kartu-pos ini sa kâli.</td>
-<td class="cellRight">Goed (afgedaan). Laat ze nu naar ’t postkantoor brengen. Neem meteen deze brief kaart
-mee.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah kah kaw timbang sûrat yang tebăl itu? Berâpa berat-ña? Kâlaw lebih deri lima-belas
-gram, mâu pakay dua lay kepâla-râja.</td>
-<td class="cellRight">Heb je dien dikken brief al gewogen? Hoeveel weegt hij? (Hoeveel is de zwaarte ervan?)
-Als ’t meer dan 15 gram is, moet je twee postzegels gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Daftar ini mâu dijidâri (digâris), jûru-tulis. Mâna jidâran (mistar)?</td>
-<td class="cellRight">Dit register moet geliniëerd worden, schrijver. Waar is de liniaal?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu lah, tuan, dekăt tempat-tinta.</td>
-<td class="cellRight">Daar, mijnheer, bij den inktkoker.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nah, bagini, gâris yang bujur lâgi terang. Tulis dăngăn potlot sâja.</td>
-<td class="cellRight">Kijk, zoo, rechte en duidelijke lijnen. Trek (schrijf) ze maar met potlood.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Angkat kertas-kertas ini</td>
-<td class="cellRight">Neem al deze papieren weg,
-<span class="pageNum" id="pb53">[<a href="#pb53">53</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">semua, masuqkan di tempat-sûrat, kemudian simpăn di kôtaq di mêja-tulis.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">doe ze in de portefeuille, daarna berg je ze op in de schrijftafel.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch19" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e724">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum"><span class="corr" id="xd30e5660" title="Bron: 18">19</span>.</span> Gesprek met een schoenmaker.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Sepâtu (kasut) ini sudah bûruq, ta bôleh pakay lâgi.</td>
-<td class="cellRight cellTop">Deze schoenen zijn al versleten. Ik kan ze niet meer gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah tukang-sepâtu (-kasut) di sini?</td>
-<td class="cellRight">Is er een schoenmaker hier?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw âda tukang yang bâik, panggil dia, aku endaq sûruh buat sepâtu.</td>
-<td class="cellRight">Als er een goede is, roep hem dan, ik wil hem schoenen laten maken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sepâtu sâya tâu buat, tuan, tetapi setiwăl (but) sâya kûrang panday.</td>
-<td class="cellRight">Schoenen kan ik maken (weet ik te maken) mijnheer; maar laarzen minder (ik minder
-bekwaam).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buat sepâtu sâtu pasang dulu; nanti sâya liat, kâlaw bâik âtaw tidaq; kemudian kâlaw
-bâik, bôleh sâya pesăn lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Maak eerst een paar schoenen; dan zal ik ’s zien, of ze goed zijn of niet; als ze
-goed zijn, kan ik later nog meer bestellen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah kaw bâwa conto kulit-sepâtu?</td>
-<td class="cellRight">Heb je staaltjes van schoenleder meegebracht?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kulit ini ta bâik, nipis (tipis) sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Dit leder is niet goed, ’t is zeer dun.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kulit kilat sâya mâu.</td>
-<td class="cellRight">Ik wil verlakt (glanzend) leder.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba buat setiwăl (but) sa pasang, nanti sâya beri conto.</td>
-<td class="cellRight">Maak ’s een paar laarzen, ik zal je een model geven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sepâtu ini ta bôleh pakay, pèndèq sangăt (âmat), lâgi sempit, kaki ta bôleh masuq.</td>
-<td class="cellRight">Deze schoenen kan ik niet gebruiken, ze zijn te kort en bovendien nauw, de voeten
-kunnen er niet in.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba, buat lâgi sa pasang, besar sedikit deri ini, lâgi pañjang.</td>
-<td class="cellRight">Maak nog ’s een paar, een beetje grooter dan deze, en ook wat langer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kulit ini keras sekâli. Âda kah lâin yang lebih lembut?</td>
-<td class="cellRight">Dit leder is zeer hard. Is er geen ander, dat zachter is?
-<span class="pageNum" id="pb54">[<a href="#pb54">54</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah kaw buat setiwăl (but) pañjang, pakay nâik kuda, kâlaw sâya beri contô-ña?</td>
-<td class="cellRight">Kan je hooge (lett. lange) laarzen maken, om bij ’t <span class="corr" id="xd30e5733" title="Bron: paard, rijden">paardrijden</span> te dragen, als ik ’t model er van geef?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh sâya côba, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan ’t probeeren, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya mâu sepâtu putih (sepâtu-kâin), tâli-ña saperti ini.</td>
-<td class="cellRight">Ik wil witte schoenen hebben (doeken schoenen), de bandjes (touwtjes) als deze.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq dăngăn tâli, dăngăn getah sabelah-meñabelah.</td>
-<td class="cellRight">Zonder bandjes, met elastiek aan weerskanten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kûlit mêrah itu sâya ta suka, ta éloq, lâgi lekas rusaq. Sâya endaq menanti sampay
-kaw dapăt kulit Êrôpah.</td>
-<td class="cellRight">Dat roode leder bevalt mij niet, <span class="corr" id="xd30e5756" title="Bron: t">’t</span> is niet mooi, en ook (nog) is ’t gauw kapot. Ik zal wachten tot je Europeesch leder
-ontvangt.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâpaq-ña buat tebăl (nipis) sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Maak de zolen een beetje dikker (dunner).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tumit-ña tinggi âmat (rendah âmat).</td>
-<td class="cellRight">De hielen zijn te hoog (te laag).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah jual cinêla (slop)?</td>
-<td class="cellRight">Verkoop je muiltjes (sloffen)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Cinêla (slop) macăm âpa tuan suka? Macăm Cina ini âlus sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort muiltjes (sloffen) verlangt u? Deze Chineesche zijn zeer fijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Cerpu (slop) ini mûrah, tetapi kasar sâja. Yang deri rumput ini cuma lima-belas sèn
-sa pasang.</td>
-<td class="cellRight">Deze sloffen zijn goedkoop, maar grof (slechts). Deze van matwerk (lett. gras) kosten
-slechts vijftien cent het paar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Bôleh ambil enăm pasang sa kâli, sebab tidaq tâhan lâma: dipakay sa bulan sudah rusaq.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">U kan zes paar tegelijk nemen, want ze houden niet lang; als ze een maand gebruikt
-zijn (gebruikt een maand) gaan ze al stuk.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch20" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e737">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">20.</span> Gesprek met een kleermaker.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Aku mâu tukang-meñjâit, sûruh dia datăng lusa pâgi pukul tujuh betul.</td>
-<td class="cellRight cellTop">Ik moet een kleermaker hebben, laat hem overmorgen om zeven uur precies komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâba<a class="noteRef" id="xd30e5806src" href="#xd30e5806">1</a>, sâya mâu sûruh <span class="pageNum" id="pb55">[<a href="#pb55">55</a>]</span>buat jas (kôt). Âda kah bâba bâwa conto kâin-kâin?</td>
-<td class="cellRight">Bâba, ik wil een jas laten <span class="pageNum" id="pb55a">[<a href="#pb55a">55</a>]</span>maken. Heb je staaltjes van stoffen meegebracht?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bukan kâin putih, kâin tebăl (sengkelat, lakăn) sâya mâu.</td>
-<td class="cellRight">Geen wit goed, dik goed (laken) wil ik hebben.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah conto lâin deri ini?</td>
-<td class="cellRight">Zijn er ook andere staaltjes?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di rumah âda, tuan, tetapi t’âda sâya bâwa.</td>
-<td class="cellRight">Thuis wel (zijn er), mijnheer, maar ik heb ze niet bij me (niet meegebracht).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan bôleh dapăt bâñaq lâin-lâin macăm kâin di gedong (di tôko).</td>
-<td class="cellRight">U kan veel andere soorten van stoffen in den winkel krijgen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq âpa, bôleh sâya beri kâin-ña. Berâpa êlo cukup buat celâna (seluar) sa lay?</td>
-<td class="cellRight">’t Doet er niet toe, ik kan je de stof geven. Hoeveel el is genoeg om een broek te
-maken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ambil ini. Kâlaw tidaq cukup, bôleh sâya beli lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Neem dit. Als ’t niet genoeg is, kan ik nog meer koopen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâin ini tebăl âmat (sangăt), bâwa yang lebih nipis (tipis).</td>
-<td class="cellRight">Dit goed is te dik, breng wat dunner is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâin ini terlâlu ităm, sâya suka putih sedikit deri ini. Côba carikăn.</td>
-<td class="cellRight">Deze stof is te donker, ik wilde het wat lichter (witter) dan dit hebben. Zoek dat
-’s.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Susah dapăt, tuan, tetapi bôleh sâya carikăn.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s lastig te krijgen, mijnheer, maar ik kan er wel naar zoeken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw sâya beri kâin-ña, maka berâpa sâya bâyar upah meñjâit seluar sa lay?</td>
-<td class="cellRight">Als ik de stof geef, hoeveel naailoon betaal ik dan voor een broek (hoeveel loon om
-te naaien een broek)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tuan ambil sa lôsin sa kâli, bôleh sâya jual dua ringgit sa lay.</td>
-<td class="cellRight">Als u een dozijn tegelijk neemt, kan ik ze voor twee rijksdaalders (dollar) per stuk
-geven (verkoopen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâhal sangăt itu, sâya pikir lebih deri pâtut-ña.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s erg duur, ’t komt me onbehoorlijk voor (ik denk meer dan ’t behoorlijke).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dalăm berâpa âri bôleh sudahkăn (âbiskăn) seluar ini?</td>
-<td class="cellRight">In hoeveel dagen kan je dezen broek afmaken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba, bâwa ésoq petăng, sâya berkaendak sangăt pâda âri itu. Kâlaw kerjâ râjin-râjin,
-<span class="pageNum" id="pb56">[<a href="#pb56">56</a>]</span>tentu bôleh diâbiskăn.</td>
-<td class="cellRight">Zie dat je ’m morgennamiddag brengt, ik woû ’m heel graag dien dag hebben. <span class="pageNum" id="pb56a">[<a href="#pb56a">56</a>]</span>Als je er ijverig aan werkt, kan ’t zeker klaar komen (afgemaakt worden).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti sâya côba, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik zal ’t probeeren, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bâba beli sendîri kâin-ña, berâpa arga sa lôsin? Sâya mâu tengah dua lôsin.</td>
-<td class="cellRight">Als jij zelf goed koopt, hoeveel is dan ’t dozijn? Ik wil anderhalf dozijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jas (kôt<span class="corr" id="xd30e5906" title="Niet in bron">)</span> ini terlâlu besar (longgar) lâgi lengăn-ña tidaq sâma, sâtu pañjang sâtu pèndèq.
-Bâwa pulang, betulkăn.</td>
-<td class="cellRight">Deze jas is te groot (ruim, slobberig), bovendien zijn de mouwen niet gelijk, de eene
-is lang, de andere kort. Neem ’t mee naar huis en maak ’t in orde.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lâpisan ini sudah rusaq ketéaq dan siku-ña, ganti kâin bâru (tampal), lâgi betulkăn
-kelim-ña.</td>
-<td class="cellRight">Deze voering is kapot aan den oksel en den elleboog, doe er nieuw goed in (vervang
-door nieuw goed) (lap het), maak bovendien de zoom in orde.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâu kâin setrâ (sutra), tuan?</td>
-<td class="cellRight">Wil u zijde, mijnheer?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâin yang sa-rupa ini mêmang.</td>
-<td class="cellRight">Natuurlijk goed als dit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw berlâpis setrâ (sutra) lebih mâhal argâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Als ’t met zijde gevoerd is, is het duurder (de prijs ervan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Saku bâju ini tidaq sampay dalăm-ña.</td>
-<td class="cellRight">De zakken van dit buis zijn niet diep genoeg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagimâna kaw buat ini, pakay mâsin-meñjâit âtaw pakay jârum sâja?</td>
-<td class="cellRight">Hoe heb je dit gemaakt, met een naaimachine (gebruikt een naaim.) of maar uit de hand
-(gebruikt een naald)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Minta wang sedikit, endaq membeli gunting, jârum, benang, peniti, didal (sârung-jâri).<a class="noteRef" id="xd30e5944src" href="#xd30e5944">2</a></td>
-<td class="cellRight cellBottom">Ik vraag wat geld, om een schaar, naalden, garen, spelden en een vingerhoed te koopen.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-<span class="pageNum" id="pb57">[<a href="#pb57">57</a>]</span></p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e5806">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e5806src">1</a></span> Woord om in de kolonie geboren Chineezen (<span lang="ms">Cina perânâkan</span>) toe te spreken.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e5806src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e5944" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e5944src">2</a></span> te Batavia noemt men een vingerhoed <i lang="ms">ciñcin-meñjâit</i>, lett. naai-ring.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e5944src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch21" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e750">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">21.</span> Gesprek met een timmerman en met een wagenmaker.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Panggil tukang-kâyu.</td>
-<td class="cellRight cellTop">Roep den timmerman.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mêja ini sudah rusaq, kaki-ña sudah pâtah, côba betulkăn.</td>
-<td class="cellRight">Deze tafel is kapot (al kapot), de poot is gebroken, maak ze ’s in orde.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah tukang buat krusi saperti ini (sa-rupa ini)?</td>
-<td class="cellRight">Kan je stoelen maken als deze?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa sâtu?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel komen ze per stuk (Hoeveel éen)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw kaw buat sâtu lôsin sâma sâya, bôleh kah kûrang <span class="corr" id="xd30e5983" title="Bron: argâ-na">argâ-ña</span>?</td>
-<td class="cellRight">Als je een dozijn voor me maakt, kan ’t dan goedkooper (kan ’t minder de prijs ervan)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah dapăt kâyu sa-rupa ini di Singapûra?</td>
-<td class="cellRight">Kan men hout als dit te Singapoer krijgen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sebârang kâyu yang liat jâdi lah.</td>
-<td class="cellRight">Alle mogelijke taai hout is goed.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Buat dăngăn yang bâik saperti merbaw âtaw belian.</td>
-<td class="cellRight">Maak ze van (lett. met) goed hout, zooals <i>merbaw</i> of <i>belian</i> (ijzerhout).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Târoh cèt-sampang.</td>
-<td class="cellRight">Doe er politoer (vernis) op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan pakay kâyu mêrah.</td>
-<td class="cellRight">Gebruik geen rood hout.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaki mêja ini pañjang sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Deze tafelpoot is wat lang.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba potong, sâmakăn pañjang-ña dăngăn lâin kaki (temăn-ña).</td>
-<td class="cellRight">Snij ’m af, maak hem even lang als de andere pooten (zijn gezellen, kameraden).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh sâya buat di sini, tuan: t’âda bâwa pekâkas. Nanti sâya pulang dulu, mengambil
-pekâkas yang cukup.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan ’t hier niet doen, mijnheer: ik heb geen gereedschap meegebracht. Ik zal eerst
-naar huis gaan, om de noodige gereedschappen te halen (gereedschappen die voldoende
-zijn).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, tetapi lekas bâlik, kerjâ ini mâu diâbiskan âri ini juga.</td>
-<td class="cellRight">Goed, maar kom gauw terug, dit werk moet van daag nog af.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mêja ini bâik diketamkăn sedikit, âtas-ña sudah kotor, lâgi tidaq râta.</td>
-<td class="cellRight">Deze tafel moet (lett. is goed) een beetje afgeschaafd worden, ze is van boven smerig
-en ook niet effen.
-<span class="pageNum" id="pb58">[<a href="#pb58">58</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Téngoq, sudah renggang, côba rapătkăn pula.</td>
-<td class="cellRight">Kijk ’s, er is een reet in, laat ’t weer aansluiten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah buat itu? Senăng kah susah? (Gampang kah, susah?)</td>
-<td class="cellRight">Kan je dat doen? Is ’t gemakkelijk of moeilijk?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya mâu mêja buntăr sa buah pakay di dapur, jangan kâyu mâhal-mâhal, pañjang lima
-kaki, lébar dua kaki sa tengah, tinggi bârang tiga kaki. Itu berâpa argâ-ña?</td>
-<td class="cellRight">Ik wil een ronde tafel voor de keuken (gebruikt in de keuken), gebruik geen erg duur
-hout, de lengte moet zijn vijf voet, de breedte twee en een half, de hoogte zoowat
-drie. Hoeveel kost zoo een (die)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Krusi kaw bâwa semalăm itu sampang-ña (pulitur-ña) belom kering, jâdi sudah lekang.
-Bâwa pulang krusi itu, târoh sampang lâgi sa kâli; bila sudah sampay kering, bâwa
-bâlik (kembâli).</td>
-<td class="cellRight">Van de stoelen, die je gisteren gebracht hebt, is ’t politoersel nog niet geheel droog,
-zoodat ’t opgebold (losgeschilferd) is. Neem die stoelen mee naar huis, doe er nog
-eens politoer op; als ze al voldoende droog zijn, breng je ze terug.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Krêta sudah pecah, bâik pegi meliat, kemudian bâlik kemâri memberi tâu pâda sâya berâpa
-upah kaw minta membetulkăn-ña.</td>
-<td class="cellRight">’t Rijtuig is (reeds) stuk, je moet er eens naar gaan kijken (lett. goed te gaan zien),
-kom daarna hier terug, om mij mee te deelen hoeveel loon je vraagt om ’t te repareeren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dua tiga bâtang kâyu-rôda mâu diganti, lâgi bom kânan sudah pâtah dan cèt (cat) dua
-tiga tempat sudah ilang.</td>
-<td class="cellRight">Twee of drie spaken van een rad moeten vervangen worden, bovendien is de rechterboom
-(reeds) kapot, en de verf is op twee of drie plaatsen eraf (verdwenen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan léngah membuat krêta itu, sâya mâu pakay lekas.</td>
-<td class="cellRight">Treuzel niet met het maken van het rijtuig, ik wil ’t spoedig gebruiken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah buat kăn sâva krêta bâru, <i>băgi</i> (buggi) empat-rôda saperti yang dipakay tuan Ânu?</td>
-<td class="cellRight">Kan je een nieuw rijtuig maken, een buggy op vier wielen, zooals die mijnheer N.&nbsp;N.
-gebruikt?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw buat krêta bâru, berâpa âri bôleh âbis?</td>
-<td class="cellRight">Als je een nieuw rijtuig maakt, in hoeveel dagen kan dat dan klaar zijn?
-<span class="pageNum" id="pb59">[<a href="#pb59">59</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Kap-ña buat dăngăn kulit ităm yang bâik sekâli, âlaskăn dăngăn kâin bîru-tua dalăm-ña,
-tilăm-ña buat dăngăn kulit bîru-tua yang sa-rupa dăngăn kâin tâdi, krêta semua târoh
-cèt ităm dăngăn gâris bîru; sampang-ña sapu tiga kâli di <span class="corr" id="xd30e6096" title="Bron: âtas na">âtas-ña</span>. Bok-ña beri lantêra dua buah; kâcâ-ña mêrah.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Maak de kap van zeer goed zwart leder, bekleed het met donkerblauwe stof van binnen,
-de kussens moet je maken van donkerblauw leder in overeenstemming met die stof (van
-zooeven) ’t heele rijtuig moet je zwart verven met blauwe lijnen; ’t politoersel (vernis)
-moet je er driemaal overheen strijken. Aan den bok maak je (geef je) twee lantarens
-met rood glas.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-</div>
-<div id="ch22" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e761">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">22.</span> Aan het station.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Krêta api sudah sampay. Panggil kuli, sûruh angkat peti-peti ini.</td>
-<td class="cellRight cellTop">De trein is al aangekomen. Roep een koeli, laat hem deze kisten opnemen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan sudah pesăn krêta?</td>
-<td class="cellRight">Heeft u al een rijtuig besteld?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Belom, câri kăn sâtu.</td>
-<td class="cellRight">Nog niet, zoek er een.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ay, kuli, angkat bârang ini, bâwa ke krêta.</td>
-<td class="cellRight">Zeg ’s, koeli, neem dit goed op, breng ’t naar ’t rijtuig.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq mampu (kuat) sâya sa-ôrang, nanti sâya panggil temăn sâya dua ôrang.</td>
-<td class="cellRight">Ik ben alleen daartoe niet in staat; ik zal een paar kameraden roepen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kopor ini terlâlu berat.</td>
-<td class="cellRight">Deze koffer is zeer zwaar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik-bâik jâtohkăn, isi-ña bârang pecah-belah.</td>
-<td class="cellRight">Pas op, dat je ’m niet laat vallen; er is breekbare waar in (de inhoud is br. w.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jangan banting-banting bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Je moet niet zoo smakken en smijten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâu pakay tâli, tidaq bôleh kâmi angkat bagini.</td>
-<td class="cellRight">We moeten een touw gebruiken, we kunnen hem zoo niet optillen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa upah-mu?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel is je loon?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan ’pu-ña suka (suka tuan lah).</td>
-<td class="cellRight">Dat laat ik aan mijnheer (lett. uw genoegen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah.</td>
-<td class="cellRight">Hier is ’t.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minta tambah sedikit, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag er wat bij, mijnheer.
-<span class="pageNum" id="pb60">[<a href="#pb60">60</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang tuan itu bâñaq, lâgi berat sekâli.</td>
-<td class="cellRight">U heeft veel goed (uw goed is veel) en ’t is bovendien erg zwaar.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Biar sabagini sâja.</td>
-<td class="cellRight">Laat ’t maar zooveel wezen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sampay lah.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s genoeg.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Terima kâsih, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Dank u, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kusir, jâlan lah. Bâwa aku ke rumah-makan Wiese. Kaw tâu jâlan-ña?</td>
-<td class="cellRight">Koetsier, vooruit. Breng me in ’t hotel Wiese. Weet je den weg?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâu, tuan, tidaq berâpa jâuh deri sini.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer, ’t is niet erg ver van hier (niet bizonder ver van hier).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu dia. Tuan tûrun dulu, nanti sâya tûrunkăn bârang-bârang sâtu-sâtu.</td>
-<td class="cellRight">Daar is ’t. Stap u eerst uit, dan zal ik de bagage stuk voor stuk eraf halen (neerlaten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sûruh bâwa masuq.</td>
-<td class="cellRight">Laat ’t binnen brengen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa sêwa-krêta (-sâdo)?<a class="noteRef" id="xd30e6219src" href="#xd30e6219">1</a></td>
-<td class="cellRight">Hoeveel is de vrachtprijs (huur) van ’t rijtuig (de dos-à-dos)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah.</td>
-<td class="cellRight">Hier.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Minta wang-sîrih sedikit, tuan.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Ik vraag een fooitje (geld voor „<i lang="ms">sîrih</i>”) mijnheer.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e6219">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e6219src">1</a></span> Te Batavia. Huurrijtuigen (victoria’s) heeten te Soerabaya „<span lang="ms">kosong</span>”.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e6219src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch23" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e772">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">23.</span> Gesprek met een zieke, over ziekten en geneesmiddelen.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Tuq Bandar minta maäf, tuan, dia ta bôleh datăng âri ini: sakit.</td>
-<td class="cellRight cellTop">Tuq Bandar (verk. van Dâtuq B.) laat zich excuseeren (vraagt excuus), hij kan vandaag
-niet komen, hij is ziek.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa sakit-ña?</td>
-<td class="cellRight">Wat scheelt hem? (Wat is zijn ziekte?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta tâu, tuan, bâik tuan pegi meliat sendîri. <span class="corr" id="xd30e6262" title="Bron: Sakit ña">Sakit-ña</span> sudah teruq: kâlaw tidaq diôbati (diôbatkăn), bârang-kâli mati.</td>
-<td class="cellRight">Ik weet ’t niet, mijnheer, u moest maar eens zelf naar hem gaan kijken. Zijn ziekte
-heeft al diep ingegrepen: als hij niet behandeld (gemedicineerd) wordt, sterft hij
-misschien.
-<span class="pageNum" id="pb61">[<a href="#pb61">61</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya terlâlu susah-ati mendăngăr Dâtuq sakit.</td>
-<td class="cellRight">’t Spijt me zeer (ik ben zeer bezorgd van hart) te hooren dat u ziek is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna Dâtuq merâsa sakit itu?</td>
-<td class="cellRight">Waar voelt u pijn?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sakit-kepâla, tuan. Pening-kepâla. Sakit-perut. Sakit-kaki. Sakit-dâda.</td>
-<td class="cellRight">Pijn in ’t hoofd, mijnheer. Scheele hoofdpijn. Buikpijn. Pijn aan de voeten. Pijn
-aan de borst.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa mâcăm râsa sakit itu?</td>
-<td class="cellRight">Hoe is die pijn (gevoel van die pijn)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Râsa angus, tuan, saperti api.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb een brandend (heet) gevoel, mijnheer, als vuur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Susah bernâpas, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik adem moeilijk, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuñjuqkăn lidah. Dâtuq ke-sungay (membuang-âir) selâlu, âtaw saperti âdat kah (saperti
-biâsa kah)?</td>
-<td class="cellRight">Laat de tong ’s zien. Gaat u aldoor naar achteren, of is ’t als gewoonlijk?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa âri Dâtuq sudah sakit bagini?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel dagen is u al zoo ziek?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lâma, tuan, tetapi dua tiga âri sakit, kemudian bâik sedikit pula, ta tentu hal-ña.</td>
-<td class="cellRight">Lang, mijnheer, maar ik ben twee of drie dagen ziek, en dan weer wat beter, ’t is
-ongeregeld (niet vast de toestand ervan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah Dâtuq bediri?</td>
-<td class="cellRight">Kan u staan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh juga, tuan; tetapi bâwa sakit; bâring sâja yang senăng sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (kan), mijnheer; maar ’t doet pijn (brengt pijn); ’t liggen alleen is eenigszins
-gemakkelijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba bangkit sekârang.</td>
-<td class="cellRight">Sta nu ’s op. (Probeer op te staan nu).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh, tuan, t’âda kuat.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan niet, mijnheer, ik ben er niet sterk genoeg voor (lett. niet sterk).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Malăm-malăm bôleh kah Dâtuq tidur?</td>
-<td class="cellRight">Kan u ’s nachts slapen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh, tuan; tetapi waktu tidur bâdan sâya keluar peluh sâja.<a class="noteRef" id="xd30e6342src" href="#xd30e6342">1</a></td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer; maar wanneer ik slaap, transpireer ik gedurig (lett. komt er maar
-zweet uit mijn lichaam).
-<span class="pageNum" id="pb62">[<a href="#pb62">62</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, Dâtuq sakit-demăm (ook enkel: demăm); demăm-kepiâlu, demăm-kûraq, demăm-ûrat.</td>
-<td class="cellRight">Dan heeft u koorts; typheuse, moeraskoorts (malaria, lett. miltkoorts), binnenkoorts.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya pikir bagitu, tuan, sebab makan ta bôleh, merâsa saperti mâu muntah selâlu.</td>
-<td class="cellRight">Dat denk ik ook, mijnheer (lett. ik denk zoo, m.), want ik kan niet eten, ik voel
-mij den heelen tijd misselijk (lett. voel alsof wil braken steeds).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâdan sâya pânas sekârang, tâdi, sa belom tuan datăng (kemâri), sejuq sekâli.</td>
-<td class="cellRight">Nu is mijn lichaam warm, zooeven, voordat u kwam (hierheen), was ’t erg koud.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâri, côba sâya râsa nâdi Dâtuq.</td>
-<td class="cellRight">Kom, laat me ’s even uw pols voelen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dâtuq mengisăp kah?</td>
-<td class="cellRight">Schuift u opium? (lett. zuigt u)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">S’ikit-s’ikit, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Zoo nu en dan een beetje, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa kâli sa âri Dâtuq mengisăp?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel maal per dag schuift u?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâgi sa kâli, malăm sa kâli.</td>
-<td class="cellRight">’s Morgens en ’s avonds eens.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lebih bâik jangan mengisăp dulu.</td>
-<td class="cellRight">’t Is beter, dat u eerst niet meer schuift.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti ésoq bôleh kita cakăp fasal itu.</td>
-<td class="cellRight">Morgen kunnen we wel daarover (die zaak) praten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya endaq pulang ke rumah sekârang; bôleh sâya kîrim (antărkăn) ôbat kepâda Dâtuq.</td>
-<td class="cellRight">Ik wil nu naar huis teruggaan; ik kan u medicijn zenden (laten aanreiken.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa macâm ôbat, tuan?</td>
-<td class="cellRight">Wat voor soort medicijn, mijnheer?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôbat dalăm bâlang itu, endaq lah Dâtuq minum tiga kâli sa âri; sukat dăngăn sĕndoq
-besar, sâtu sĕndoq sa kâli minum<a class="noteRef" id="xd30e6415src" href="#xd30e6415">2</a>.</td>
-<td class="cellRight">Die medicijn in een flesch, die moet u drie maal daags innemen (drinken); meet het
-af met een groote lepel, telkens éen lepel (éen lepel éen keer drinken).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bila sudah âbis, kîrim bâlik bâlang-ña, bôleh sâya isi (-kăn) lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Wanneer ’t al op is, zend dan de flesch terug, dan kan ik ze weer vullen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âri ini bâik sedikit râsa bâdan sâya, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Vandaag voel ik me wat beter, mijnheer (een beetje goed ’t gevoel van mijn lichaam,
-m.)
-<span class="pageNum" id="pb63">[<a href="#pb63">63</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sukur lah. Bâdan sêhat kah?</td>
-<td class="cellRight">Gelukkig (dank, d. i. God dank). Voelt u zich wel? (Lichaam gezond).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Belom sêhat betul; belom sêhat sekâli; sudah sembuh.</td>
-<td class="cellRight">Nog niet heelemaal wel; idem; reeds genezen<span class="corr" id="xd30e6446" title="Bron: ,">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Belom bôleh berjâlan.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan nog niet loopen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya ta bôleh begeraq.</td>
-<td class="cellRight">Ik kan me niet bewegen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba, geraqkăn kaki.</td>
-<td class="cellRight">Kom, beweeg uw voeten ’s.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta bôleh, tuan, tulang-ña pâtah.</td>
-<td class="cellRight">’t Kan niet, mijnheer. ’t Been is gebroken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tulang mâna?</td>
-<td class="cellRight">Welk been (bot)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tulang di sini, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Been hier, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, sungguh, tulang sudah pâtah, nanti sâya târik kaki sedikit, kemudian târoh dua
-keping kâyu sabelah-meñabelah, bôleh bâlut dăngăn kâin.</td>
-<td class="cellRight">Ja, inderdaad, ’t been is (al) gebroken, ik zal je been wat trekken, en dan twee stukken
-hout aan weerskanten zetten, dan kan het met doek omwonden worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaki kîri tergeliat, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Linker been is verstuikt, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ânaq sâya bâñaq kudis-buta, tuan; lâgi kelemumur di kepâlâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Mijn kind heeft erge last van roode hond (lett. blinde schurft); en bovendien roos
-op ’t hoofd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kepâlâ-ña mâu dilangîri bâik-bâik, nanti ilang kelemumur itu lâma-lâma.</td>
-<td class="cellRight">’t Hoofd moet goed „geshampood” worden, dan verdwijnt de roos op den langen duur.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kudis-buta itu tidaq mengâpa.</td>
-<td class="cellRight">Die roode hond maakt niets uit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tetapi gatăl sangăt, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Maar ’t jeukt erg, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Baîk lah, sâya beri ôbat-ña<span id="xd30e6513"></span> sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Goed. Ik zal wat medicijn ervoor (lett. ervan) geven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bini sâya sakit-gigi. Gigi-ña yang sâtu sudah dicâbut, sekârang sakit pula yang lâin.
-Sâya kîra bâñaq yang rongga.</td>
-<td class="cellRight">Mijn vrouw heeft kiespijn. Een kies van haar is al getrokken, nu doet weer een andere
-pijn. Ik geloof, dat er veel hol zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah ôbat-ña. Sûruh dia berkumur-kumur bâik-bâik pakay âir ini, tiap-tiap malăm
-sabelom tidur.</td>
-<td class="cellRight">Hier is een geneesmiddel ervoor. Laat haar goed den mond spoelen met dit water (gebruikt
-dit water), iederen nacht vóor ’t slapen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah ôbat-kûrap: dâun-gelinggang <span class="pageNum" id="pb64">[<a href="#pb64">64</a>]</span>diañcurkăn, lâlu dicampur dăngăn belîrang dan sendâwa.</td>
-<td class="cellRight">Hier heb je medicijn tegen <span class="pageNum" id="pb64a">[<a href="#pb64a">64</a>]</span>ringworm: glinggang-blâren fijngemaakt en daarna vermengd met zwavel en salpeter.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh dapăt di rumah-ôbat (sâma tukang-ôbat).</td>
-<td class="cellRight">Men kan het in de apotheek (bij den apotheker) krijgen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâñaq angin di bâdan, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Er is veel wind in ’t lichaam, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah ôbat-ña, miñaq-pi-permin nâmâ-ña; ambil sa titiq dalăm âir sâtu gelas kecil.</td>
-<td class="cellRight">Hier is de medicijn ervoor, pepermunt olie heet het (is de naam ervan); neem een druppel
-in een klein glaasje water.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôrang sakit-cîrit endaq lah makan bubur-ubi-Benggâla (-ketêla-pohon) sa-âri-âri.</td>
-<td class="cellRight">Menschen, die diarrhee hebben, moeten dagelijks pap van arrowroot eten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Luka itu sudah bekeruping, tanda sudah mâu bâik.</td>
-<td class="cellRight">Die wond heeft al een roof, een teeken, dat ze gaat (wil) genezen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pûru dan bisul bôleh diôbati dăngăn âpa?</td>
-<td class="cellRight">Waarmee kunnen zweren en puisten gemedicineerd worden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh diôbati dăngăn ôbat busuq itu (karbol); dăngăn bubur pânas.</td>
-<td class="cellRight">Ze kunnen behandeld worden met die karbol (stinkende medicijn), met warme pappen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah kaw bâñaq belâhaq (serdâwa), bânaq kentut? Bâñaq berdâhaq?</td>
-<td class="cellRight">Laat je veel boeren, veel winden? Fluim je veel?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ânaq sâya kenâ câcar (ketumbuhan).</td>
-<td class="cellRight">Mijn kind heeft de pokken (getroffen door de p.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah kah ditanăm câcar âtaw belom?</td>
-<td class="cellRight">Is ’t al ingeënt of nog niet?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôrang Melâyu takut ditanăm câcar, kâdang-kâdang sudah ditanăm, ânaq-ña mati langsung.</td>
-<td class="cellRight">De Maleiers zijn er bang voor ingeënt te worden, soms zijn hun kinderen op eens gestorven,
-nadat ze ingeënt waren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw ditanăm câcar ôleh mantri-câcar Gupermèn, tentu tidaq mati.</td>
-<td class="cellRight">Als ze ingeënt waren door een gouvernements-vaccinateur, zouden ze zeker niet gestorven
-zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Peñakit âwar (kolêra) itu yang jâhat sekâli, sudah kenâ jârang yang sembuh.</td>
-<td class="cellRight">De cholera is erg kwaadaardig, als men die heeft (getroffen is), wordt men zelden
-beter (zeldzaam die genezen).
-<span class="pageNum" id="pb65">[<a href="#pb65">65</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">T’âda ôbat-ña.</td>
-<td class="cellRight">Er is geen medicijn voor.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaw kûrang âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wat scheelt je?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Luka, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik ben gewond, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Luka kenâ âpa: pisaw kah, pedang, pârang ataw bedil (senâpang)?</td>
-<td class="cellRight">Hoe ben je gewond (getroffen door wat): met een mes, een sabel, een hakmes of een
-geweer?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kenâ lembing, kenâ tumbaq, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Met een werpspies, met een piek, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik bâsuh dăngăn âir, kemudian bôleh dijâit.</td>
-<td class="cellRight">Je moet ’t met water afwasschen, daarna kan ’t genaaid worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw t’âda kenâ kotor âpa-âpa, lekas bôleh bâik.</td>
-<td class="cellRight">Als er heelemaal geen vuil in komt (getroffen door vuil) kan ’t spoedig beter zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw pelûru âda lâgi di dalăm, bôleh sâya câbutkăn.</td>
-<td class="cellRight">Als de kogel er nog in zit, kan ik hem eruit halen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna bôleh dicâbutkăn?</td>
-<td class="cellRight">Hoe kan hij eruit gehaald worden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dăngăn pekâkas besi ini, sudah pegang pelûru itu, târik sâja, nanti keluar.</td>
-<td class="cellRight">Met dit ijzeren instrument, als je den kogel al beet hebt, trek dan maar, dan komt
-hij eruit.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa kûrang (kenâ âpa) ôrang itu?</td>
-<td class="cellRight">Wat mankeert die man?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kenâ tetaq, tuan. Urat-ña terbuka di pâhâ-ña kânan.</td>
-<td class="cellRight">Heeft een houw gekregen, mijnheer. De ader is open aan de rechterdij.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini lah ôbat-penâwar. Sudah berenti bedârah, nanti bubuh tampal (plèstèr).</td>
-<td class="cellRight">Dit is een stelpmiddel. Als ’t opgehouden heeft te bloeden, dan leg je er een pleister
-op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kenâ di perut lâgi, keluar tâli-perut-ña<a class="noteRef" id="xd30e6673src" href="#xd30e6673">3</a>. Lekas masuqkăn, bôleh disungkup dăngăn tempûrung dulu.</td>
-<td class="cellRight">Hij is ook nog aan den buik getroffen, de darmen komen eruit. Doe ze snel erin, we
-kunnen er eerst een klapperdop opzetten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âbis itu, lekas bâwa dia ke rumah-sakit, bôleh diôbati bâik-bâik di sâna.</td>
-<td class="cellRight">Daarna moet je hem gauw naar ’t ziekenhuis brengen, daar kan hij goed verpleegd worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah rumah-ôrang-sakit-kusta di sâna?</td>
-<td class="cellRight">Is hier een leprozen-huis, (huis voor melaatschen)?
-<span class="pageNum" id="pb66">[<a href="#pb66">66</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, peñakit-kusta itu jârang di sini, dua tiga ôrang yang kenâ, tetapi tidaq dilâinkăn
-di rumah sendîri.</td>
-<td class="cellRight">Neen, lepra is hier zeldzaam, twee of drie menschen hebben de ziekte (die getroffen
-zijn), maar ze worden niet in een eigen huis afgezonderd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya pikir perlu dilâinkăn, supâya jâuh deri ôrang; sebab peñakit itu kâbar-ña berjangkit.</td>
-<td class="cellRight">Ik geloof, dat het noodzakelijk is, ze af te zonderen, opdat ze ver van de andere
-menschen af zijn; want die ziekte is naar men zegt (’t bericht ervan) aanstekelijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôrang ini kenâ peñakit-dâda. Selâlu bâtuq sâja.</td>
-<td class="cellRight">Deze man heeft ’n borstziekte. Hij hoest voortdurend.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kering kah bâtuq-ña itu?</td>
-<td class="cellRight">Is die hoest van hem droog?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kering, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (droog), mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya minta ôbat-peñcâhar.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag om een purgeermiddel.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôbat ini diminumkăn tiga kâli sa âri, tetapi endaq lah di-kocoq dulu; bôleh juga dikacaw
-dăngăn sendoq.</td>
-<td class="cellRight">Deze medicijn wordt ingegeven driemaal daags, maar ’t moet eerst omgeschud worden;
-’t mag ook met een lepel geroerd worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôbat-lumat (serbuq, puyăr) ini ditelăn tiap-tiap waktu makan.</td>
-<td class="cellRight">Deze poeders worden telkens op de etenstijden geslikt (telkens tijd van ’t eten).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sabelom-ña makan, ataw sasudah-ña, tuan?</td>
-<td class="cellRight">Vóor ’t eten of daarna, mijnheer?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sasudah-ña. Mengarti?</td>
-<td class="cellRight">Daarna. Begrepen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Mengarti, tuan.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Jawel (begrepen), mijnheer.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e6342">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e6342src">1</a></span> Voor <i>peluh</i> op Java steeds <i>kringet</i>, het Jav. woord.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e6342src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e6415">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e6415src">2</a></span> Op Java voor <i>sendoq</i> steeds <i>sèndoq</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e6415src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e6673">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e6673src">3</a></span> Op Java <i>usus</i>-ña (Javaansch.)&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e6673src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch24" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e782">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">24.</span> Bij den Magistraat.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Perkâra âpa yang diperkârakăn sekârang? Perkâra-apiun kah?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Welk zaak wordt heden afgedaan? Een opiumzaak?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, itu sudah putus.</td>
-<td class="cellRight">Neen, die is al beslist.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Perkâra peñcûrian yang belom.</td>
-<td class="cellRight">De diefstalzaak nog niet (is ’t welke nog niet).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Siâpa yang didaqwa?</td>
-<td class="cellRight">Wie is aangeklaagd?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Si Umar, dipanggil ôrang Paq Idris.</td>
-<td class="cellRight">Zekere <i>Umar</i>, bijgenaamd <i>Paq Idris</i> (genoemd door de menschen <i>P. I.</i>).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa ôrang saksi-ña?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel getuigen zijn er?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Yang sâya tâu, tuan: tiga <span class="pageNum" id="pb67">[<a href="#pb67">67</a>]</span>ôrang nâik saksi dalăm perkâri itu.</td>
-<td class="cellRight">Die ik weet, mijnheer, zijn <span class="pageNum" id="pb67a">[<a href="#pb67a">67</a>]</span>drie getuigen in de zaak (drie menschen stijgen, komen „op” als g.).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya arăp bôleh sampay katerangan-ña. Terlâlu susah kâlaw kûrang terang perkâra ini
-pula, karena Si Umar itu cerediq sekâli: sudah berâpa kâli didaqwa, kemudian lepas
-pula dia, sebab t’âda katerangan!</td>
-<td class="cellRight">Ik hoop, dat er genoeg bewijzen zijn. ’t Zou erg lastig zijn, als deze zaak weer niet
-bewezen kon worden (niet voldoende helder was); want die <i>Umar</i> is erg leep: hoeveel maal is hij reeds aangeklaagd, en dan kwam hij weer vrij, omdat
-er geen bewijzen waren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâtâ-ña dia ditekăn ôrang sâja; tetapi sabetul ña dia bangsat benăr.</td>
-<td class="cellRight">Hij zegt, dat hij alleen maar valsch beschuldigd is (gedrukt door de menschen); maar
-inderdaad is hij een rechte schelm.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw ñâta sâlah-ña sekârang, sâya kenakăn hukuman kerjâ tiga bulan.</td>
-<td class="cellRight">Als nu zijn schuld gebleken (duidelijk) is, zal ik drie maanden tenarbeidstelling
-geven (treffen met drie m. t.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu âda ôrang endaq mengadăp tuan Pètor<a class="noteRef" id="xd30e6820src" href="#xd30e6820">1</a> bârang-kâli membâwa katerangan.</td>
-<td class="cellRight">Daar is iemand, die vóor u wil verschijnen (of: u wil spreken), misschien brengt hij
-aanwijzingen (inlichtingen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sûruh masuq, upas.</td>
-<td class="cellRight">Laat hem binnenkomen, oppasser.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâbiq, tuan, bagitu bâñaq deri kaki tuan sampay kepâla, sâya endaq nâik saksi dalăm
-perkâra Paq Idris, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik vraag u wel excuus, mijnheer (lett. excuus zooveel van uw voeten tot uw hoofd),
-ik wil als getuige optreden in de zaak van <i>Paq Idris</i>, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah. Siâpa nâmâ-mu?</td>
-<td class="cellRight">Goed. Hoe heet je?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nâma sâya <i>Unus</i>, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Ik heet <i>Unus</i>, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berumah di mâna, pekerjâänmu âpa?</td>
-<td class="cellRight">Waar woon je, wat doe je voor de kost (wat is je werk)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya berumah di Kampung Limaw, tuan; pekerjâän sâya berlâdang.</td>
-<td class="cellRight">Ik woon in <i>Kampung-Limaw</i>, mijnheer, mijn beroep is landbouwer (mijn werk landbouwen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa umur-mu?</td>
-<td class="cellRight">Hoe oud ben je (Hoeveel is je leeftijd)?
-<span class="pageNum" id="pb68">[<a href="#pb68">68</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kîra-kîra tiga-puluh tâun, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Zoo wat dertig jaar, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna bôleh! Umur-mu empat puluh sekûrang-kûrang-ña. Sudah.</td>
-<td class="cellRight">Hoe kan dat? Je bent op zijn minst veertig jaar. Goed (afgeloopen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kaw tâu âpa kah tentang perkâra itu?</td>
-<td class="cellRight">Wat weet je aangaande die zaak?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Paq Idris mengaku sâma sâya dia bermalăm di luar rumah-ña pâda malăm jumaät yang sudah
-ini. Ta bôleh bersangkal lâgi: dia sapekat dăngăn Berâhim.</td>
-<td class="cellRight"><i>Paq Idris</i> bekende mij, dat hij buitenshuis geslapen had op den nacht voor afgeloopen Vrijdag.
-Hij kan ’t niet meer ontkennen, hij is ’t met <i>Brahim</i> eens.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sungguh kah itu?</td>
-<td class="cellRight">Is dat stellig?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sungguh mati, tuan. Berâni betâroh.</td>
-<td class="cellRight">Zoo waar als ik leef (ik mag sterven als <span class="corr" id="xd30e6904" title="Bron: ’tniet">’t niet</span> waar is), mijnheer. Ik durf er om te wedden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâni bersumpah kah?</td>
-<td class="cellRight">Durf je te zweren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâni, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (durf), mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jûru-tulis, sûruh dia bersumpah. Sudah kah terima sumpah-ña?</td>
-<td class="cellRight">Schrijver, laat hem zweren. Heb je zijn eed afgenomen (ontvangen)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah, tuan. Pengakuan-ña sâya tulis di daftar.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (reeds), mijnheer. Zijn bekentenis heb ik in ’t register geschreven.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Daftar-perkâra-pulisi sudah kah?</td>
-<td class="cellRight">Is het register der politiezaken af?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah, tuan. Sudah sâya sâlin. Bôleh tuan priksa: bersâmâän semuâ-ña, t’âda yang bersâlâhan.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (reeds) mijnheer. Ik heb het al overgeschreven. U kan het nazien: alles komt
-(komt overeen, d. w. z. met het origineel), niets wijkt af.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Perkâra yang ditangguhkăn itu jangan masuqkăn di daftar.</td>
-<td class="cellRight">Die uitgestelde zaak moet je niet in ’t register opnemen (indoen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu endaq lah dimasuqkăn pâda bulan di muka ini, bila sudah âda keputusan-ña.</td>
-<td class="cellRight">Die moet komende maand ingeschreven worden, als er al een beslissing genomen is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Perkâra-dendâ itu jangan lupa, hal perkelâjan; maki-maki.</td>
-<td class="cellRight">Vergeet die boetezaak niet, ter zake van een vechtpartij; beleedigingen (schelden).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ingăt: dendâ yang bôleh sâya kenakăn itu salebih-lebih-ña sa-râtus rupiah ganti-ña
-tutup tiga-puluh-dua âri <span class="pageNum" id="pb69">[<a href="#pb69">69</a>]</span>lâmâ-ña; hukuman kerjâ pun sampay tiga bulan.</td>
-<td class="cellRight">Denk er aan: de boete die ik op mag leggen is hoogstens (op zijn meest) honderd gulden,
-te vervangen door twee en <span class="pageNum" id="pb69a">[<a href="#pb69a">69</a>]</span>dertig dagen gevangenis; en tenarbeidsstelling tot drie maanden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mêmang, tuan, âtûran-ña bagitu: sâya hafalkăn semuâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Natuurlijk, mijnheer, het reglement is zoo: ik heb alles van buiten geleerd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah kah kaw sita segâla ôrang yang termasuq dalăm perkâra peñcûrian itu?</td>
-<td class="cellRight">Heb je al de menschen al opgeroepen, die betrokken zijn in die diefstalzaak?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah tuan, sâya beri tâu dăngăn sûrat, saperti biâsa.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (reeds), mijnheer, ik heb schriftelijk (met een brief) kennis gegeven, zooals
-gewoonlijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah kaw ingăt nâma segâla permâinan-judi yang dilârang?</td>
-<td class="cellRight">Herinner je je soms de namen van al de dobbelspelen, die verboden zijn?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang-siâpa melanggar ătûran itu kenâ dendâ; kâlaw tidaq bâyar, mâka masuq peñjâra
-(buï).</td>
-<td class="cellRight">Al wie dat reglement overschrijdt krijgt (wordt getroffen) een boete; als hij die
-niet betaalt, gaat hij in de gevangenis.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Hukuman sapu-pantat sudah ditidaqkăn (ditiâdakăn), melâinkăn ôrang yang sudah kenâ
-hukuman itu bôleh disapu pantat-ña, jâdi tambâhan hukuman-ña.</td>
-<td class="cellRight">De rotan-straf (lett het achterste strijken) is afgeschaft, alleen die reeds veroordeeld
-zijn (getroffen door vonnis) mogen de rotan-straf ondergaan, als (wordt) vermeerdering
-van straf.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Perkâra-bunuh tidaq bôleh diputuskăn di sini; hukuman-ña kerjâ-paksa dăngăn buang
-deri negri.</td>
-<td class="cellRight">Zaken van doodslag (moord) mogen hier niet afgedaan worden; de straf ervoor is dwangarbeid
-met verbanning (wegwerpen uit het land).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bunuh dăngăn sehâja.</td>
-<td class="cellRight">Manslag met opzet.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bunuh dăngăn tersâlah<span class="corr" id="xd30e7005" title="Niet in bron">.</span></td>
-<td class="cellRight">Doodslag bij ongeluk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Keñâtâän yang sah.</td>
-<td class="cellRight">Geldige (wettige) bewijzen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâbar-angin.</td>
-<td class="cellRight">Losse geruchten.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Katerangan.</td>
-<td class="cellRight">Bewijzen, aanwijzingen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kerjâ-paksa dăngăn rantay.</td>
-<td class="cellRight">Dwangarbeid in (lett. met) de ketting.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq dăngăn rantay<a class="noteRef" id="xd30e7032src" href="#xd30e7032">2</a>.</td>
-<td class="cellRight">Dwangarbeid buiten (zonder) de ketting.
-<span class="pageNum" id="pb70">[<a href="#pb70">70</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ôrang-rantay.</td>
-<td class="cellRight">Dwangarbeider in de ketting, kettingganger.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Perkâra-utang itu sudah diselesaykăn, dimaslahatkăn.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Die schuldzaak is al beslecht, in der minne geschikt.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e6820">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e6820src">1</a></span> „Pètor” op Borneo de assistent-resident, op Sumatra vaak de controleur. Het is het
-Portugeesche „feitor” (hoofd eener „factorij”).&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e6820src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e7032">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7032src">2</a></span> „di luar rantay” is een al te letterlijke vertaling van „buiten de ketting,” die men
-wel eens hoort bezigen.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7032src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch25" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e792">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">25.</span> Op school.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Sekôla terbuka pukul tujuh pâgi.</td>
-<td class="cellRight cellTop">De school begint (is geopend) om zeven uur ’s morgens.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa yang diâjarkăn di sekôla ini?</td>
-<td class="cellRight">Wat wordt op deze school onderwezen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tulis dan bâca, kîra-kîra dan ilmu-bumi sedikit.</td>
-<td class="cellRight">Lezen en schrijven, rekenen en wat aardrijkskunde.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa pengâjar-ña (gûru-ña)?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel onderwijzers zijn er?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa mûrid-ña (pelâjar-ña)?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel leerlingen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda lima pangkat, mâsing-mâsing dua-puluh-lima ôrang budaq-ña; pengâjar-ña tiga ôrang
-sâja.</td>
-<td class="cellRight">Er zijn vijf klassen, elk heeft vijf en twintig leerlingen; er zijn maar drie onderwijzers.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Umur berâpa bôleh masuq?</td>
-<td class="cellRight">Op welken leeftijd mag men toegelaten worden (ingaan)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Masuq umur enăm tujuh tâun, tuan; keluar umur dua-belas.</td>
-<td class="cellRight">Men komt er op op zesjarigen leeftijd, mijnheer; en verlaat de school (gaat eruit)
-op twaalfjarigen leeftijd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Rumah-ña dan segâla pekâkas-ña, saperti bangku-bangku dan pâpan-tulis dan kapur-ôlanda
-dan bunga-kârang dan sebâgay-ña itu semua-ña dibiâyakăn ôleh pemeréntâhan (gupermèn),
-tetapi pengâjar-ña tidaq dapat gâji, melâinkăn wang-sekôla diterimâ-ña, dibâgi-ña
-sâma-râta.</td>
-<td class="cellRight">Het gebouw (huis) en al ’t huisraad, als de banken, het bord, het krijt, de sponzen
-enz. worden alle door het Gouvernement bekostigd, maar de onderwijzers krijgen geen
-traktement, alleen ontvangen zij schoolgeld en verdeelen het gelijkelijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âtûran-ña pengâjâran itu menûrut sekôla-pemaréntâhan juga.</td>
-<td class="cellRight">Het reglement van ’t onderwijs is als dat van de Gouvernementsscholen (volgt de gouvernementsscholen)<span class="corr" id="xd30e7106" title="Niet in bron">.</span>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan suka bertâña âpa-âpa?</td>
-<td class="cellRight">Wenscht u wat te vragen?
-<span class="pageNum" id="pb71">[<a href="#pb71">71</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Suka juga. Panggil budaq yang cerediq sekâli, sûruh keluar.</td>
-<td class="cellRight">Jawel. Roep een jongen, die heel schrander is, laat hem eruit komen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba ambil petâ-bumi. Tuñjuqkăn segâla semudra.</td>
-<td class="cellRight">Neem ’s de wereldkaart. Wijs al de oceanen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna luas-ña dârat tertimbang dăngăn luas-ña lâut di bumi ini?</td>
-<td class="cellRight">Hoe is de oppervlakte (uitgestrektheid) van het vasteland vergeleken met de uitgestrektheid
-van de zee op deze aarde?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu bâgian deri empat, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Als een tot vier, mijnheer (éen deel van vier, m.)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah. Sûruh keluar lâin budaq.</td>
-<td class="cellRight">Goed. Laat een anderen jongen voorkomen (uitkomen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Côba kaw tuñjuqkăn lah kepandâyan-mu tentang kîra-kîra.</td>
-<td class="cellRight">Toon jij me ’s je bekwaamheid in ’t rekenen (betreffende het rekenen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa jumlah-ña tujuh dan tiga-puluh dan lima-belas?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel is de som van zeven en dertig en vijftien?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tulis angka itu yang sâtu di bâwah yang lâin; sekârang jumlahkăn.</td>
-<td class="cellRight">Schrijf die cijfers onder elkaar; tel nu op.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sekârang tôlaq sa-belas, sudah.</td>
-<td class="cellRight">Trek nu elf af, goed (afgedaan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pukul lima. Jâdi berâpa?</td>
-<td class="cellRight">Vermenigvuldig met vijf. Hoeveel is ’t (wordt ’t) dan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sekârang bâgi tiga.</td>
-<td class="cellRight">Deel nu door drie.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa nâmâ-ña bilangan ini?</td>
-<td class="cellRight">Wat is de naam van dit getal?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ini penôlaq, ini yang ditôlaq deripâdâ-ña, ini pembâgi, ini yang dibâgi, ini bâgian,
-ini pemukul, ini yang dipukul, ini hâsil; ini pecâhan.</td>
-<td class="cellRight">Dit is de aftrekker, dit het aftrektal, dit de deeler, dit het deeltal, dit het quotiënt,
-dit de vermenigvuldiger, dit het vermenigvuldigtal, dit het product; dit een breuk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nâmâ-ña ini kebâñâkan, bilangan. Ini bilangan gasal (of gañjil), ini pun bilangan-geñăp.</td>
-<td class="cellRight">De naam hiervan is een grootheid, een getal. Dit is een oneven getal, dit echter een
-even getal.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bilangan ini bôleh kah kaw pindahkăn ke dalam perbilangan-perduabelâsan?</td>
-<td class="cellRight">Kan je dit getal in het twaalftallig stelsel overbrengen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâlah sifar itu. Betulkăn.</td>
-<td class="cellRight">Die nul is fout. Verbeter het.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Segi-tiga ini bâgi dua segi-ña. Sekârang pasang gâris-tepat <span class="pageNum" id="pb72">[<a href="#pb72">72</a>]</span>deri pertemuan ketiga gâris itu ka segi AB<a class="noteRef" id="xd30e7201src" href="#xd30e7201">1</a>.</td>
-<td class="cellRight">Deel van dezen driehoek de zijden in tweeën. Trek nu <span class="pageNum" id="pb72a">[<a href="#pb72a">72</a>]</span>een loodlijn van ’t snij (ontmoetings)punt der drie lijnen naar de zijde AB.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Itu segi-tiga yang sâma kaki-ña; segi-tiga yang ber-siku-siku; gâris-pertengâhan,
-gâris pembâgi, gâris peñambung, gâris bujur, gâris béngkoq; buntâran.</td>
-<td class="cellRight">Dit is een gelijkbeenige driehoek; dit een rechthoekige driehoek; middellijn, deellijn,
-verbindingslijn, kromme lijn; cirkel.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ilmu-handasah sudah lah sekârang. Âpa kah artiña perkâtâän ilmu-saraf? Âpa kalimat?</td>
-<td class="cellRight">Nu hebben we genoeg meetkunde gehad (meetkunde afgedaan nu). Wat is de beteekenis
-van ’t woord <span lang="ms">ilmu-saraf</span> (<span class="corr" id="xd30e7229" title="Bron: spaaakkunst">spraakkunst</span>, behalve woordvoeging)? Wat is een volzin?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sekârang sâya endaq bertâña hal segâla ukûran dan timbangan dan takâran.</td>
-<td class="cellRight">Nu wil ik ’s vragen doen over (al) de lengtematen, gewichten en inhoudsmaten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu pal berâpa métăr?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel M. is een paal?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu asta berâpa jengkal?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>jengkal</i> is een <i>asta</i>? (Antw. 2).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu depâ berâpa asta (setâ)?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>asta</i> is een <i>depâ</i>? (Antw. 4 vadem).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu êla berâpa asta?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>asta</i> is een <i>êla</i>? (Antw. 2).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu kôyan berâpa pikul?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>pikul</i> is een <i>kôyan</i>? (Antw. 40 en 30).<a class="noteRef" id="xd30e7279src" href="#xd30e7279">2</a>
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu pikul berâpa kati?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>kati</i> is een <i>pikul</i>? (Antw. 100).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu kati berâpa pon?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>pond</i> is een <i>kati</i>? (Antw. ¼).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu pikul berâpa pâra?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>pâra</i> is een <i>pikul</i>? (Antw. 2).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu pâra berâpa gantang?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>gantang</i> is een <i>pâra</i>? (Antw. 10).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu gantang berâpa cupaq?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>cupaq</i> is een <i>gantang</i>? (Antw. 14).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu cupaq berâpa pâu?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel <i>pâu</i> is een <i>cupaq</i>? (Antw. 4).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâtu ringgit dua rupiah sa tengah (empat suku).</td>
-<td class="cellRight">Een rijksdaalder is twee en een halve gulden (vier halve gld.)
-<span class="pageNum" id="pb73">[<a href="#pb73">73</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Sâtu rupiah dua suku; sâtu suku dua tâli; sâtu tâli dua picis lima sèn.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Een gulden is twee halve, een halve gld. twee kwartjes; een kwartje twee dubbeltjes
-en vijf cent.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e7201">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7201src">1</a></span> ’t Woord <i>bâris</i> op Java wel voor <i>gâris</i> gezegd is hier foutief; want ’t eerste beteekent <i>gelid</i>, <i>rij</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7201src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e7279">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7279src">2</a></span> De gouvernements-<i>kôyan</i> is in N.&nbsp;I. 30 <i>pikul</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7279src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch26" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e802">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">26.</span> Onlusten in een inlandschen staat.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Âda kah tuan dăngăr kâbar?</td>
-<td class="cellRight cellTop">Heeft u ’t bericht gehoord?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâta ôrang sudah jâdi pergâduhan besar di Ulu-Pêraq.</td>
-<td class="cellRight">Men zegt, dat er in de bovenlanden van Pérak ernstige (groote) onlusten uitgebroken
-(lett. ontstaan) zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kunun bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Dat wordt zoo beweerd. (Er zijn naar men zegt zoo).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa sebab jâdi pergâduhan itu?</td>
-<td class="cellRight">Waardoor zijn die onlusten ontstaan?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Asal-ña bagini, tuan:</td>
-<td class="cellRight">De oorzaak is aldus, mijnheer:
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda sâtu ôrang dalăm dâirah itu meñjâdi pengulu-ña, tetapi Yam-Tuan bâru ini tidaq
-suka akăn dia; dipecatkăn, dia gelarkăn lâin ôrang mengganti dia jâdi pengulu di situ.
-Sebab itu berkelay lah pengulu bâru dăngăn pengulu lâma.</td>
-<td class="cellRight">Er was iemand in dat gebied <i>pengulu</i>, maar de nieuwe sultan hield niet van hem; hij heeft hem ontslagen en een ander in
-de plaats van hem den titel van <i>pengulu</i> gegeven. Om die reden vecht de nieuwe met den ouden <i>pengulu</i>.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah yang mati luka?</td>
-<td class="cellRight">Zijn er dooden of gewonden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Belom âda, tuan. Âda juga dua tiga.</td>
-<td class="cellRight">Nog niet, mijnheer. Er zijn er enkelen (toch twee of drie).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sabelah mâna yang mati itu?</td>
-<td class="cellRight">Aan welke zijde zijn die dooden?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sabelah pengulu bâru, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Aan de zijde van het nieuwe hoofd.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda bârang dua-puluh ôrang dia, berjâlan dalăm utan, jumpa <span class="corr" id="xd30e7418" title="Bron: satu">sâtu</span> kubu musuh, berkelay lah di situ. Yang di dalăm kubu itu âda berse-nâpang bâñaq,
-yang lâin dua tiga pucuq sâja. Undur lah ôrang sabelah pengulu bâru itu, diambat oleh
-musuh-ña, mati tiga ôrang sabelah pengulu <span class="pageNum" id="pb74">[<a href="#pb74">74</a>]</span>bâru, kâwan-ña yang lâin-lâin lâri dalăm utan, lintang-pukang ceray-beray.</td>
-<td class="cellRight">Er zijn een twintigtal van zijn lieden ’t bosch in gegaan, en een vijandelijke versterking
-tegengekomen, en daar hebben ze gevochten. De lui in de <span class="corr" id="xd30e7425" title="Bron: vesterking">versterking</span> hadden veel geweren, de anderen maar twee of drie stuks. De lui van het nieuwe hoofd
-weken, en werden door hun vijanden <span class="pageNum" id="pb74a">[<a href="#pb74a">74</a>]</span>achterna gezet; drie man aan de zijde van den nieuwen <i>pengulu</i> zijn gesneuveld, de overige kameraden zijn in ’t bosch gevlucht, hals over kop in
-alle richtingen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâda âri ini pun ta tentu tempat-ña.</td>
-<td class="cellRight">Zelfs heden is hun verblijf (plaats) niet bekend (vast).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Siâpa ambil mâit ôrang tiga yang mati itu?</td>
-<td class="cellRight">Wie heeft de lijken van de drie gesneuvelden gehaald?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tinggal dalăm utan, tiâda (t’âda) ôrang berâni mengambil-ña.</td>
-<td class="cellRight">Ze zijn in ’t bosch achterbleven, er was niemand die ze durfde halen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, mâlu benăr pengulu bâru itu, mâit kâwan-ña tertinggal.</td>
-<td class="cellRight">Dan is ’t een erge schande voor den nieuwen <i>pengulu</i> (is de nieuwe p. erg beschaamd) dat de lijken zijner gezellen achtergebleven zijn.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Pâda kîra kâmi ôrang Melâyu mâlu sekâli, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Naar de opvatting van ons Maleiers is ’t een heele schande, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna musuh sekârang?</td>
-<td class="cellRight">Waar zijn de vijanden nu?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ta tentu tempat-ña, tuan.</td>
-<td class="cellRight">’t Is niet bekend waar ze zijn, mijnheer (niet vastgesteld hun plaats).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bagitu, bâik kita pegi mengâkap.</td>
-<td class="cellRight">Dan moeten wij (is ’t goed, dat wij) gaan spionneeren.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh antăr (sûruh) penglima-kâkap dăngăn dua ôrang.</td>
-<td class="cellRight">We kunnen ’t hoofd der spionnen met twee man sturen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah, malăm sekârang bulan terang, sûruh dia-ôrang jâlan meñcâri tempat musuh,
-di mâna kubu-ña, berâpa buah kubu, berâpa ôrang musuh, berâpa meriăm-ña, dan âpa-âpa
-macăm-ña.</td>
-<td class="cellRight">Goed, van avond is ’t heldere maan, laat ze op weg gaan en de verblijfplaats der vijanden
-opzoeken, waar hun versterkingen zijn, hoeveel stuks versterkingen er zijn, hoeveel
-man de vijand sterk is, hoeveel kanonnen ze <span class="corr" id="xd30e7485" title="Bron: hebken">hebben</span>, en welke soorten daarvan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Penglima-kâkap sudah bâlik, tuan. Musuh âda di Pâpan, sudah berkukuh di situ Penglimâ-ña
-tiga ôrang, kubu-ña dua buah, sabelah kânan <span class="pageNum" id="pb75">[<a href="#pb75">75</a>]</span>sa buah, sabelah kîri sa buah, dăngăn kôta sa buah di âtas bukit, di belâkang kubu
-yang dua buah itu. Ôrang-ña tengah dua râtus lebih-kûrang, meriăm tidaq âda, tetapi
-lila âda tiga pucuq dalăm kôta itu.</td>
-<td class="cellRight">Het hoofd der spionnen is al terug, mijnheer. De vijand is te Pâpan, ze hebben zich
-daar versterkt. Ze hebben drie hoofden, twee versterkingen, <span class="pageNum" id="pb75a">[<a href="#pb75a">75</a>]</span>(palissadeeringen), rechts een, links een, met een fort op een heuvel, achter die
-twee versterkingen. Hun volk bedraagt ongeveer <span class="corr" id="xd30e7497" title="Bron: honderd vijftig">honderdvijftig</span> man, kanonnen hebben ze niet, maar ze hebben drie lila’s (soort mortieren) in dat
-fort.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâik lah. Kâlaw bagitu, kita masuq mengâmuq kôtâ-ña deri belâkang, kemudian mudah
-mengambil kubu-ña.</td>
-<td class="cellRight">Goed. Dan (als ’t zoo is), dan zullen we hun fort van achteren bestormen (lett. stormende
-ingaan), daarna is ’t gemakkelijk hun versterkingen te nemen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw sudah diambil kôtâ-ña, kubu ta susah lâgi.</td>
-<td class="cellRight">Als hun fort al genomen is, leveren de versterkingen geen last meer op (zijn de versterkingen
-niet lastig meer).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Lantaq betul-betul, jangan ôlo-ôlo, jangan undur sekâli-kâli.</td>
-<td class="cellRight">Pak ze flink aan, niet wankelmoedig zijn, en volstrekt niet wijken (teruggaan).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah dekăt kôta, nampaq musuh di dalăm, pasang senâpang sâtu dăs, kemudian mengâmuq
-dăngăn keris sâja.</td>
-<td class="cellRight">We zijn al dicht bij ’t fort, de vijand erin is reeds te zien, vuur een <span class="corr" id="xd30e7521" title="Bron: geweerchot">geweerschot</span> af (schiet af een geweer éen „paf”), daarna maar aanvallen met de kris.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kôtâ-ña terpagăr keliling, lâgi âda pârit dan rañjaw.</td>
-<td class="cellRight">Hun fort is rondom gepalissadeerd, bovendien is er een gracht en <i>ranjaws</i><a class="noteRef" id="xd30e7530src" href="#xd30e7530">1</a>.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tid’âpa, bôleh kita mengâkap meñcâri pintu kôta, di situ lah masuq.</td>
-<td class="cellRight">Dat doet er niet toe, wij kunnen spionneeren en naar de deur van ’t fort zoeken, daar
-gaan we binnen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tentu dua pintu-ña, pintu-belâkang bâik masuq, nanti musuh lâri deri pintu-adăp; bôleh
-ôrang kita meñjâga di situ menâhan dia.</td>
-<td class="cellRight">Zeker er twee deuren aan, ’t is ’t beste de achterdeur in te gaan, dan vlucht de vijand
-door de voordeur, onze lui kunnen daar de wacht houden en ze tegenhouden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sediakăn ôbat dăngăn pelûru cukup isikăn empat-puluh <span class="pageNum" id="pb76">[<a href="#pb76">76</a>]</span>petrum pâda tiap-tiap ôrang.</td>
-<td class="cellRight">Maak kruit en kogels klaar genoeg om veertig patronen <span class="pageNum" id="pb76a">[<a href="#pb76a">76</a>]</span>voor ieder man te vullen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw datăng ujan, tudungkăn petrum bâik-bâik.</td>
-<td class="cellRight">Als er regen komt, moet je de patronen goed toedekken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâsing-mâsing âda kerpay, tuan: petrum ta bôleh bâsah.</td>
-<td class="cellRight">Ieder heeft een patroontasch, mijnheer: de patronen kunnen niet nat worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Siâpa pasang senâpang tâdi?</td>
-<td class="cellRight">Wie heeft zooeven een geweerschot afgeschoten?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Musuh, tuan.</td>
-<td class="cellRight">De vijand, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dăngăr bâik-bâik.</td>
-<td class="cellRight">Luister ’s goed.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dipasang-ña tiga dăs, tentu lah alâmat musuh itu.</td>
-<td class="cellRight">Ze hebben driemaal gevuurd, zeker is dat een signaal (teeken) van den vijand.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tuan pakay prisay kah?</td>
-<td class="cellRight">Draagt (gebruikt) u een schild?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Tidaq, ta guna beperisay, kâlaw musuh bedil dăngăn pemûras, bârang-kâli sa butir pelûru
-dalăm sa râtus yang kenâ.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Neen, ’t is onnut een schild te dragen, als de vijand met donderbussen schiet, raakt
-misschien éen kogel op de honderd.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e7530">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7530src">1</a></span> Scherpe bamboestokken in den grond om de voeten te verwonden.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7530src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch27" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e812">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">27.</span> Gesprek met een koopman en over koopmansaangelegenheden.</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Eñciq Mahmud âda di rumah?<a class="noteRef" id="xd30e7604src" href="#xd30e7604">1</a></td>
-<td class="cellRight cellTop">Is <span class="corr" id="xd30e7610" lang="ms" title="Bron: Enciq">Eñciq</span> Mahmûd thuis?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda, tuan, sila kăn tuan masuq, bôleh duduq di sini dulu. Nanti sâya beri tâu. Sâya
-kîra Eñciq lâgi berpakay-pakay.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer (is er, m.); wees zoo goed binnen te komen, u kan hier eerst zitten.
-Ik zal kennis geven. Ik geloof, dat de E. nog bezig is zich aan te kleeden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tâbik, Eñciq, âpa kâbar?</td>
-<td class="cellRight">Goedendag, E., hoe gaat het?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâbar bâik, tuan. Tuan suka âpa?</td>
-<td class="cellRight">Goed, mijnheer (goed bericht, m.). Wat verlangt u?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya ôrang bâru di kôta ini. Kâlaw bôleh, sâya endaq meliat tôko, lâgi endaq bercakăp-cakăp
-sedikit; sebab <span class="pageNum" id="pb77">[<a href="#pb77">77</a>]</span>sâya dăngăr kâbar Eñciq ini sudâgar besar, bâñaq bârang-bârang-ña yang âlus dan éloq.</td>
-<td class="cellRight">Ik ben een nieuweling in deze stad. Als ’t mag, wil ik den winkel zien, en bovendien
-wat praten; want ik heb <span class="pageNum" id="pb77a">[<a href="#pb77a">77</a>]</span>gehoord (tijding gehoord), dat u een groot koopman is, dat u veel fijne en mooie goederen
-heeft.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda juga, tuan. Dăngăn suka-ati sâya tuñjuqkan âpa-âpa yang âda.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer. Met genoegen (des harten) laat ik u alles zien wat er is.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda kah Eñciq berpesăn bânaq bârang deri Êrôpah?</td>
-<td class="cellRight">Bestelt u veel goederen (artikelen) uit Europa?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bâñaq, tuan. Sâya selâlu bekîrim sûrat dăngăn sudâgar-sudâgar besar di Amsterdam dan
-di Rotterdam; âda juga sâya pesăn deri London.</td>
-<td class="cellRight">Veel, mijnheer. Ik correspondeer voortdurend met groote kooplui te Amsterdam en Rotterdam;
-ik bestel ook wel uit Londen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di Tânah India-Ôlanda ini bêa bârang-bârang yang dibâwa masuq itu bâñaq, tuan. Tambâhan
-pula bârang Êrôpah itu bâñaq belañjâ-ña kapal; jâdi argâ-ña di sini mâhal tertimbang
-dăngăn Êrôpah.</td>
-<td class="cellRight">Hier in Nederlandsch-Indië is het invoerrecht van ingevoerde goederen hoog (veel),
-mijnheer. Bovendien kosten de Europeesche goederen veel aan scheepsvracht, zoodat
-de prijs hier hoog (duur) is vergeleken met (opgewogen tegen) Europa.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang macăm âpa Eñciq terima terlebih bâñaq deri Êrôpah?</td>
-<td class="cellRight">Welke soort artikelen ontvangt u ’t meest uit Europa?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlèng isi bârang-makânan, tuan, itu yang terlebih bâñaq. Pesânan sâya itu berpuluh-puluh
-peti sa kâli.</td>
-<td class="cellRight">Blikjes met eetwaren, mijnheer, die ’t allermeest. Mijn bestellingen gaan bij tientallen
-kisten tegelijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Minuman pun Eñciq pesăn deri Êrôpah juga?</td>
-<td class="cellRight">Bestelt u ook dranken uit Europa?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ia, bâñaq, tuan, semuâ-ña sâya terima deri negeri Ôlanda.</td>
-<td class="cellRight">Ja, veel, mijnheer; alles ontvang ik uit Holland.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw sopi dan sopi-mânis, bâik dipesăn deri Ôlanda; tetapi anggur lebih bâik deri
-negeri Frañcis; tentu lebih mûrah.</td>
-<td class="cellRight">Wat jenever en <span class="corr" id="xd30e7683" title="Bron: likeureu">likeuren</span> aangaat, is ’t goed uit Holland te bestellen; maar wijn is beter uit Frankrijk; dat
-’s zeker goedkooper.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sungguh, tuan, tetapi mâna bôleh sâya pesăn deri sâna?</td>
-<td class="cellRight">Zeker, mijnheer, maar hoe zou ik dat daarvan kunnen bestellen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Saya tidaq tâu bâsa Frañcis, <span class="pageNum" id="pb78">[<a href="#pb78">78</a>]</span>sudâgar sâna pun tidaq tâu bâsa Melâyu.</td>
-<td class="cellRight">Ik ken geen Fransch, en <span class="pageNum" id="pb78a">[<a href="#pb78a">78</a>]</span>de kooplieden daar geen Maleisch.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Eñciq bôleh câri wakil di Ôlanda, yang tâu bâsa Melâyu, maka dia bôleh bekîrim-sûrat
-dăngăn sudâgar-anggur di Frañcis.</td>
-<td class="cellRight">U kan een gemachtigde in Holland zoeken, die Maleisch kent, dan kan die correspondeeren
-met een wijnhandelaar in Frankrijk.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Nanti sâya pikirkăn, tuan, bârang-kâli jâdi bagitu.</td>
-<td class="cellRight">Ik zal er ’s over denken, mijnheer, misschien gaat het (lukt het) zoo.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bagi-mâna hal bayâran, Eñciq, kâlaw sâya bôleh tâna? Âda kah Eñciq kîrim wang dăngăn
-sûrat-tukâran-pos?</td>
-<td class="cellRight">Hoe gaat het met het betalen (de betaling), Eñciq als ik vragen mag? Zendt u het geld
-per postwissel?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tuan. Biâsâ-ña sâya kîrim sûrat-tukâran sâja. Sâya selâlu berutang-piutang
-dăngăn rumah-wang di Amsterdam.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer. Gewoonlijk zend ik maar een wissel. Ik ben steeds in rekening-courant
-met een bankhuis (geldhuis) te Amsterdam.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh kah ôrang berutang di sini, Eñciq?</td>
-<td class="cellRight">Kan men hier crediet krijgen, Eñciq (schuld hebben, schuldig zijn)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh juga, tuan, asal sâya kenal sâma ôrang-ña.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer, mits ik de menschen ken.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh dâpăt krêta-angin sâma Eñciq?</td>
-<td class="cellRight">Kan men rijwielen bij u krijgen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh, tuan. Âda rupa-rupa (macăm-macăm), nanti sâya tuñjuqkăn.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer. Ik heb er van alle soorten, ik zal ze u laten zien.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Macăm Crescent pun âda?</td>
-<td class="cellRight">Heeft u ook Crescent-cycles (soort Cr. is er ook)?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tidaq, tuan, macăm itu tidaq laku di sini.</td>
-<td class="cellRight">Neen, mijnheer, dat soort is hier niet gewild.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw bôleh, sâya minta daftar-arga (katerangan-arga) segâla bârang dalăm tôko.</td>
-<td class="cellRight">Als u ’t goed vindt (als ’t mag), vraag ik een prijs-courant.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bôleh, tuan; tetapi endaq lah tuan ingăt: âda bârang yang tidaq tetăp argâ-ña; bôleh
-nâik, bôleh tûrun argâ-ña.</td>
-<td class="cellRight">Goed, mijnheer; maar denk u eraan: er zijn artikelen, die niet vast van prijs zijn;
-ze kunnen opslaan en afslaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang ini sâya beli borong pâda sudâgar Cina yang jâtoh itu.<a class="noteRef" id="xd30e7764src" href="#xd30e7764">2</a>.</td>
-<td class="cellRight">Deze goederen heb ik bij elkaar (in éen partij) gekocht van den Chineeschen koopman,
-die failliet is gegaan.
-<span class="pageNum" id="pb79">[<a href="#pb79">79</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Berâpa percent di bâyar-ña pâda segâla ôrang yang berpiutang kepâdâ-ña?</td>
-<td class="cellRight">Hoeveel percent heeft hij aan zijne crediteurs betaald?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya dăngăr kâbar tiga puluh âtas sa râtus; sâya pun dapăt tiga-puluh-lima.</td>
-<td class="cellRight">Ik heb hooren zeggen (ik heb ’t bericht gehoord) dertig percent.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dia berutang pâda sâya sa ribu ringgit; sâya piñjămkăn dulu, dăngăn jañji bâyar bunga
-delâpan percent sa tâun. Biar dia pegang pokoq-ña sa-puluh tâun, asal sâya makan bungâ-ña
-sâja. Maka sekârang sudah dua tâun, bungâ-ña pun tidaq sâya terima, melâinkăn dapăt
-kembâli tiga-râtus lima-puluh ringgit sâja.</td>
-<td class="cellRight">Hij was mij duizend dollar schuldig; ik heb hem dat vroeger geleend, met de bepaling
-dat hij acht percent rente jaarlijks zou betalen. Hij mocht het kapitaal desnoods
-tien jaar houden, mits ik maar de rente trok. En nu is ’t reeds twee jaar, de rente
-heb ik zelfs niet ontvangen, alleen maar heb ik drie honderd vijftig dollar terug
-gekregen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Ah, tuan, Cina itu bâñaq yang tidaq teguh!</td>
-<td class="cellRight">Och, mijnheer, onder die Chineezen zijn er velen niet solied (stevig)!
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya beli ini, Eñciq.</td>
-<td class="cellRight">Ik koop dit, Eñciq.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Umar, bungkus ini; nanti bâwa ke rumah tuan.</td>
-<td class="cellRight">Omar, pak dit in; bezorg het straks bij mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Tâbiq, tuan.</td>
-<td class="cellRight cellBottom">Dag, mijnheer.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e7604" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7604src">1</a></span> <span lang="ms">Eñciq</span>, titel van niet adellijke, aanzienlijke Maleiers.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7604src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e7764">
-<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7764src">2</a></span> Op Java zegt men voor failliet, <i>bangkrut</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7764src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div id="ch28" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd30e822">Inhoud</a>]</span><div class="divHead">
-<h2 class="main"><span class="divNum">28.</span> Openbare verkooping (vendutie).</h2>
-</div>
-<div class="divBody">
-<p class="first"></p>
-<div class="table">
-<table class="voc">
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellTop">Âpa ôrang memukul cânang itu?<a class="noteRef" id="xd30e7819src" href="#xd30e7819">1</a><span id="xd30e7824"></span></td>
-<td class="cellRight cellTop">Wat slaat die man daar op een bekken?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Tanda âda di lêlang, tuan.</td>
-<td class="cellRight">Dat ’s een teeken, dat er vendutie is, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di mâna lêlang-ña? Besar kah tidaq?</td>
-<td class="cellRight">Waar is de vendutie? Is ze groot of klein?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Di rumah di sabelah grêja itu, tuan. Lêlang-ña besar, bârang-bârang-ña pun bâñaq lâgi
-bâgus.</td>
-<td class="cellRight">In dat huis naast de kerk, mijnheer. De vendutie is groot, er zijn veel, ook mooie
-goederen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah mulâi?</td>
-<td class="cellRight">Is ze al begonnen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sudah. Mulâi pukul sembilan tâdi. Pekâkas rumah sudah mulâi dijual.</td>
-<td class="cellRight">Jawel (reeds). ’t Is zooeven om negen uur begonnen. De meubels is men reeds begonnen
-te verkoopen.
-<span class="pageNum" id="pb80">[<a href="#pb80">80</a>]</span></td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya tâwar dua rupiah sa tâli; dua tâli, tiga tâli, tiga rupiah.</td>
-<td class="cellRight">Ik bied twee gulden en een kwartje; twee, drie kwartjes, drie gulden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Siâpa tâwar lâgi? Tidaq lâgi? Tuan Jansen!</td>
-<td class="cellRight">Wie biedt nog meer? Niemand meer (lett. niet meer)? Mijnheer Jansen.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Bârang ini ditâhan.</td>
-<td class="cellRight">Dit goed wordt opgehouden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Jual lâgi sa kâli.</td>
-<td class="cellRight">Nog eens op nieuw inzetten (verkoopen).
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dapăt?</td>
-<td class="cellRight">Heb ik ’t gekregen? (lett. gekregen?)
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Dapăt, tuan.</td>
-<td class="cellRight">U heeft ’t gekregen, mijnheer.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kuli, angkat, bâwa pulang ke rumah-ku.</td>
-<td class="cellRight">Koeli, neem weg, breng dit bij me thuis.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Mâna tuan tukang-lêlang?</td>
-<td class="cellRight">Waar is de vendumeester?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Sâya tidaq kenal sâma engkaw. Âda kah engkaw berkenal-kenâlan di sini?</td>
-<td class="cellRight">Ik ken je niet. Heb je hier soms kennissen?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âda, tuan. Tuan Ânu bôleh tanggung.</td>
-<td class="cellRight">Jawel, mijnheer. Mijnheer N.&nbsp;N. kan voor me instaan.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Kâlaw tidaq, semuâ-ña mâu dibâyar tunay sâja<span class="corr" id="xd30e7907" title="Niet in bron">.</span></td>
-<td class="cellRight">Als dat niet zoo was, moest alles maar contant betaald worden.
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft">Âpa yang dijual sekârang? Bârang-kâca kah?</td>
-<td class="cellRight">Wat wordt er nu verkocht? Glaswerk?
-</td>
-</tr>
-<tr>
-<td lang="ms" class="cellLeft cellBottom">Bârang-kâca (bârang-pecah belah); bârang pakâyan; lampu-lampu; bârang-makânan; bârang-minuman;
-perme-dâni; tempâyan; pasu-bunga (jambang-bunga); pigûra-pigûra; pekâkas-masaq; tikăr-tikăr;
-bârang-mas dan pêraq; pita, rènda; loñcèng; bunga-api; mercon; tâpisan.<a class="noteRef" id="xd30e7918src" href="#xd30e7918">2</a></td>
-<td class="cellRight cellBottom">Glaswerk (breekbare waar); kleeren; lampen; eetwaren; dranken; vloerkleeden en kleedjes;
-martavanen (hooge aarden potten, gewoonlijk om water in te bewaren); bloempotten;
-schilderijen; kookgerij; matten; goud- en zilverwerk; lint, kant; klokken; vuurwerk;
-voetzoekers; filtreertoestellen.</td>
-</tr>
-</table>
-</div><p>
-</p>
-</div>
-<div class="footnotes">
-<hr class="fnsep">
-<div class="footnote-body">
-<div id="xd30e7819" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7819src">1</a></span> Op Java heet een omroepbekken, ook bij venduties <i lang="ms">brèng-brèng</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7819src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-<div id="xd30e7918" lang="nl">
-<p class="footnote" lang="nl"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd30e7918src">2</a></span> Op Java <i lang="ms">sâringan</i>.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd30e7918src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-</div>
-<div class="back">
-<div class="transcriberNote">
-<h2 class="main">Colofon</h2>
-<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3>
-<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen
-van welke soort dan ook. U mag het kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden
-van de Project Gutenberg Licentie in dit eBoek of on-line op <a class="seclink xd30e44" title="Externe link" href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
-</p>
-<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctieteam op <a class="seclink xd30e44" title="Externe link" href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
-</p>
-<h3 class="main">Metadata</h3>
-<table class="colophonMetadata" summary="Metadata">
-<tr>
-<td><b>Titel:</b></td>
-<td>Maleisch-Nederlandsche Gesprekken</td>
-<td></td>
-</tr>
-<tr>
-<td><b>Auteur:</b></td>
-<td>Abraham Anthony Fokker (1862–1927)</td>
-<td><a href="https://viaf.org/viaf/47819859/" class="seclink">Info</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td><b>Bijdrager:</b></td>
-<td>Frank Athelstane Swettenham (1850–1946)</td>
-<td><a href="https://viaf.org/viaf/42704800/" class="seclink">Info</a></td>
-</tr>
-<tr>
-<td><b>Taal:</b></td>
-<td>Nederlands (Spelling De Vries-Te Winkel)</td>
-<td></td>
-</tr>
-<tr>
-<td><b>Oorspronkelijke uitgiftedatum:</b></td>
-<td>1899</td>
-<td></td>
-</tr>
-</table>
-<h3 class="main">Codering</h3>
-<p class="first">Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het
-einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel
-zijn verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het einde van
-dit boek.</p>
-<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3>
-<ul>
-<li>2021-06-12 Begonnen.
-</li>
-</ul>
-<h3 class="main">Externe Referenties</h3>
-<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn dat deze links
-voor u niet werken.</p>
-<h3 class="main">Verbeteringen</h3>
-<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
-<table class="correctionTable" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst.">
-<tr>
-<th>Bladzijde</th>
-<th>Bron</th>
-<th>Verbetering</th>
-<th>Bewerkingsafstand</th>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e919">1</a></td>
-<td class="width40 bottom">sejug</td>
-<td class="width40 bottom">sejuq</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e1125">3</a>, <a class="pageref" href="#xd30e2211">13</a></td>
-<td class="width40 bottom">Kalaw</td>
-<td class="width40 bottom">Kâlaw</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e1313">5</a></td>
-<td class="width40 bottom">pukul</td>
-<td class="width40 bottom">Pukul</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e1550">7</a></td>
-<td class="width40 bottom">dangăn</td>
-<td class="width40 bottom">dăngăn</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2077">12</a></td>
-<td class="width40 bottom">Balik</td>
-<td class="width40 bottom">Bâlik</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2080">12</a></td>
-<td class="width40 bottom">Mari</td>
-<td class="width40 bottom">Mâri</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2090">12</a></td>
-<td class="width40 bottom">we’n</td>
-<td class="width40 bottom">we ’n</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2120">13</a></td>
-<td class="width40 bottom">Esoq</td>
-<td class="width40 bottom">Ésoq</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2197">13</a>, <a class="pageref" href="#xd30e3941">31</a>, <a class="pageref" href="#xd30e4028">32</a>, <a class="pageref" href="#xd30e6513">63</a>, <a class="pageref" href="#xd30e7824">79</a></td>
-<td class="width40 bottom">.</td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Verwijderd</i>]
-</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2333">15</a></td>
-<td class="width40 bottom">vijl</td>
-<td class="width40 bottom">vijf</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2359">15</a>, <a class="pageref" href="#xd30e4194">34</a>, <a class="pageref" href="#xd30e4838">42</a>, <a class="pageref" href="#xd30e6446">63</a></td>
-<td class="width40 bottom">,</td>
-<td class="width40 bottom">.</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2422">15</a></td>
-<td class="width40 bottom">Ada</td>
-<td class="width40 bottom">Âda</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2549">17</a></td>
-<td class="width40 bottom">den den</td>
-<td class="width40 bottom">den</td>
-<td class="bottom">4</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2552">17</a>, <a class="pageref" href="#xd30e2609">17</a>, <a class="pageref" href="#xd30e2858">19</a>, <a class="pageref" href="#xd30e2888">20</a>, <a class="pageref" href="#xd30e3233">24</a>, <a class="pageref" href="#xd30e3378">25</a>, <a class="pageref" href="#xd30e3475">26</a>, <a class="pageref" href="#xd30e3701">29</a>, <a class="pageref" href="#xd30e3879">31</a>, <a class="pageref" href="#xd30e4085">33</a>, <a class="pageref" href="#xd30e4202">34</a>, <a class="pageref" href="#xd30e4989">44</a>, <a class="pageref" href="#xd30e5594">52</a>, <a class="pageref" href="#xd30e7005">69</a>, <a class="pageref" href="#xd30e7106">70</a>, <a class="pageref" href="#xd30e7907">80</a></td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Niet in bron</i>]
-</td>
-<td class="width40 bottom">.</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2585">17</a></td>
-<td class="width40 bottom">ik’t</td>
-<td class="width40 bottom">ik ’t</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2695">18</a></td>
-<td class="width40 bottom">).</td>
-<td class="width40 bottom">.)</td>
-<td class="bottom">2</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2902">20</a></td>
-<td class="width40 bottom">kâyan</td>
-<td class="width40 bottom">kôyan</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e2934">20</a></td>
-<td class="width40 bottom">kuat kuat</td>
-<td class="width40 bottom">kuat-kuat</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3309">24</a></td>
-<td class="width40 bottom">Telim</td>
-<td class="width40 bottom">Selim</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3328">25</a></td>
-<td class="width40 bottom">)</td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Verwijderd</i>]
-</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3441">26</a></td>
-<td class="width40 bottom">Cupak</td>
-<td class="width40 bottom">Cupaq</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3446">26</a></td>
-<td class="width40 bottom">gantan</td>
-<td class="width40 bottom">gantang</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3597">28</a></td>
-<td class="width40 bottom">goote</td>
-<td class="width40 bottom">groote</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3759">29</a></td>
-<td class="width40 bottom">Nak</td>
-<td class="width40 bottom">Naq</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3783">30</a></td>
-<td class="width40 bottom">dekat</td>
-<td class="width40 bottom">dekăt</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e3932">31</a></td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Niet in bron</i>]
-</td>
-<td class="width40 bottom">(</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4051">33</a>, <a class="pageref" href="#xd30e5240">48</a></td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Niet in bron</i>]
-</td>
-<td class="width40 bottom"> zijn</td>
-<td class="bottom">5</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4082">33</a></td>
-<td class="width40 bottom">pïring</td>
-<td class="width40 bottom">piring</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4289">35</a></td>
-<td class="width40 bottom">vijf</td>
-<td class="width40 bottom">zes</td>
-<td class="bottom">4</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4610">39</a></td>
-<td class="width40 bottom">kârang</td>
-<td class="width40 bottom">kûrang</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4659">40</a></td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Niet in bron</i>]
-</td>
-<td class="width40 bottom">,</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4661">40</a></td>
-<td class="width40 bottom">,</td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Verwijderd</i>]
-</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4665">40</a></td>
-<td class="width40 bottom">Chineezen</td>
-<td class="width40 bottom">Javanen</td>
-<td class="bottom">7</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e4668">40</a></td>
-<td class="width40 bottom">Javanen</td>
-<td class="width40 bottom">Chineezen</td>
-<td class="bottom">7</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5180">47</a></td>
-<td class="width40 bottom">ñoñah</td>
-<td class="width40 bottom">ñôñah</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5294">48</a></td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Niet in bron</i>]
-</td>
-<td class="width40 bottom">„</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5484">50</a></td>
-<td class="width40 bottom">Barâpa</td>
-<td class="width40 bottom">Berâpa</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5534">51</a></td>
-<td class="width40 bottom">..</td>
-<td class="width40 bottom">…</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5540">51</a></td>
-<td class="width40 bottom">bâik-baik</td>
-<td class="width40 bottom">bâik-bâik</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5550">51</a></td>
-<td class="width40 bottom">dan</td>
-<td class="width40 bottom">kan</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5553">51</a></td>
-<td class="width40 bottom">schors</td>
-<td class="width40 bottom">schots</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5556">51</a></td>
-<td class="width40 bottom">.</td>
-<td class="width40 bottom">,</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5660">53</a></td>
-<td class="width40 bottom">18</td>
-<td class="width40 bottom">19</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5733">54</a></td>
-<td class="width40 bottom">paard, rijden</td>
-<td class="width40 bottom">paardrijden</td>
-<td class="bottom">2</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5756">54</a></td>
-<td class="width40 bottom">t</td>
-<td class="width40 bottom">’t</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5906">56</a></td>
-<td class="width40 bottom">
-[<i>Niet in bron</i>]
-</td>
-<td class="width40 bottom">)</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e5983">57</a></td>
-<td class="width40 bottom">argâ-na</td>
-<td class="width40 bottom">argâ-ña</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e6096">59</a></td>
-<td class="width40 bottom">âtas na</td>
-<td class="width40 bottom">âtas-ña</td>
-<td class="bottom">2 / 1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e6262">60</a></td>
-<td class="width40 bottom">Sakit ña</td>
-<td class="width40 bottom">Sakit-ña</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e6904">68</a></td>
-<td class="width40 bottom">’tniet</td>
-<td class="width40 bottom">’t niet</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7229">72</a></td>
-<td class="width40 bottom">spaaakkunst</td>
-<td class="width40 bottom">spraakkunst</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7418">73</a></td>
-<td class="width40 bottom">satu</td>
-<td class="width40 bottom">sâtu</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7425">74</a></td>
-<td class="width40 bottom">vesterking</td>
-<td class="width40 bottom">versterking</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7485">74</a></td>
-<td class="width40 bottom">hebken</td>
-<td class="width40 bottom">hebben</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7497">75</a></td>
-<td class="width40 bottom">honderd vijftig</td>
-<td class="width40 bottom">honderdvijftig</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7521">75</a></td>
-<td class="width40 bottom">geweerchot</td>
-<td class="width40 bottom">geweerschot</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7610">76</a></td>
-<td class="width40 bottom">Enciq</td>
-<td class="width40 bottom">Eñciq</td>
-<td class="bottom">1 / 0</td>
-</tr>
-<tr>
-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd30e7683">77</a></td>
-<td class="width40 bottom">likeureu</td>
-<td class="width40 bottom">likeuren</td>
-<td class="bottom">1</td>
-</tr>
-</table>
-</div>
-</div>
-<div style='display:block; margin-top:4em'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK MALEISCH-NEDERLANDSCHE GESPREKKEN ***</div>
-<div style='text-align:left'>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Updated editions will replace the previous one&#8212;the old editions will
-be renamed.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
-law means that no one owns a United States copyright in these works,
-so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
-States without permission and without paying copyright
-royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
-of this license, apply to copying and distributing Project
-Gutenberg&#8482; electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG&#8482;
-concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
-and may not be used if you charge for an eBook, except by following
-the terms of the trademark license, including paying royalties for use
-of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for
-copies of this eBook, complying with the trademark license is very
-easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation
-of derivative works, reports, performances and research. Project
-Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may
-do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected
-by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark
-license, especially commercial redistribution.
-</div>
-
-<div style='margin:0.83em 0; font-size:1.1em; text-align:center'>START: FULL LICENSE<br>
-<span style='font-size:smaller'>THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE<br>
-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK</span>
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-To protect the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting the free
-distribution of electronic works, by using or distributing this work
-(or any other work associated in any way with the phrase &#8220;Project
-Gutenberg&#8221;), you agree to comply with all the terms of the Full
-Project Gutenberg&#8482; License available with this file or online at
-www.gutenberg.org/license.
-</div>
-
-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
-Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg&#8482; electronic works
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg&#8482;
-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
-and accept all the terms of this license and intellectual property
-(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
-the terms of this agreement, you must cease using and return or
-destroy all copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in your
-possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
-Project Gutenberg&#8482; electronic work and you do not agree to be bound
-by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person
-or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.B. &#8220;Project Gutenberg&#8221; is a registered trademark. It may only be
-used on or associated in any way with an electronic work by people who
-agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
-things that you can do with most Project Gutenberg&#8482; electronic works
-even without complying with the full terms of this agreement. See
-paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
-Gutenberg&#8482; electronic works if you follow the terms of this
-agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg&#8482;
-electronic works. See paragraph 1.E below.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (&#8220;the
-Foundation&#8221; or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
-of Project Gutenberg&#8482; electronic works. Nearly all the individual
-works in the collection are in the public domain in the United
-States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
-United States and you are located in the United States, we do not
-claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
-displaying or creating derivative works based on the work as long as
-all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
-that you will support the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting
-free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg&#8482;
-works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
-Project Gutenberg&#8482; name associated with the work. You can easily
-comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
-same format with its attached full Project Gutenberg&#8482; License when
-you share it without charge with others.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
-what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
-in a constant state of change. If you are outside the United States,
-check the laws of your country in addition to the terms of this
-agreement before downloading, copying, displaying, performing,
-distributing or creating derivative works based on this work or any
-other Project Gutenberg&#8482; work. The Foundation makes no
-representations concerning the copyright status of any work in any
-country other than the United States.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
-immediate access to, the full Project Gutenberg&#8482; License must appear
-prominently whenever any copy of a Project Gutenberg&#8482; work (any work
-on which the phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; appears, or with which the
-phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; is associated) is accessed, displayed,
-performed, viewed, copied or distributed:
-</div>
-
-<blockquote>
-  <div style='display:block; margin:1em 0'>
-    This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
-    other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
-    whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
-    of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
-    at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you
-    are not located in the United States, you will have to check the laws
-    of the country where you are located before using this eBook.
-  </div>
-</blockquote>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.2. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is
-derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
-contain a notice indicating that it is posted with permission of the
-copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
-the United States without paying any fees or charges. If you are
-redistributing or providing access to a work with the phrase &#8220;Project
-Gutenberg&#8221; associated with or appearing on the work, you must comply
-either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
-obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg&#8482;
-trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.3. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is posted
-with the permission of the copyright holder, your use and distribution
-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
-additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
-will be linked to the Project Gutenberg&#8482; License for all works
-posted with the permission of the copyright holder found at the
-beginning of this work.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg&#8482;
-License terms from this work, or any files containing a part of this
-work or any other work associated with Project Gutenberg&#8482;.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
-electronic work, or any part of this electronic work, without
-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
-active links or immediate access to the full terms of the Project
-Gutenberg&#8482; License.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
-any word processing or hypertext form. However, if you provide access
-to or distribute copies of a Project Gutenberg&#8482; work in a format
-other than &#8220;Plain Vanilla ASCII&#8221; or other format used in the official
-version posted on the official Project Gutenberg&#8482; website
-(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
-to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
-of obtaining a copy upon request, of the work in its original &#8220;Plain
-Vanilla ASCII&#8221; or other form. Any alternate format must include the
-full Project Gutenberg&#8482; License as specified in paragraph 1.E.1.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
-performing, copying or distributing any Project Gutenberg&#8482; works
-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
-access to or distributing Project Gutenberg&#8482; electronic works
-provided that:
-</div>
-
-<div style='margin-left:0.7em;'>
-    <div style='text-indent:-0.7em'>
-        &bull; You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
-        the use of Project Gutenberg&#8482; works calculated using the method
-        you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
-        to the owner of the Project Gutenberg&#8482; trademark, but he has
-        agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
-        Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
-        within 60 days following each date on which you prepare (or are
-        legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
-        payments should be clearly marked as such and sent to the Project
-        Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
-        Section 4, &#8220;Information about donations to the Project Gutenberg
-        Literary Archive Foundation.&#8221;
-    </div>
-
-    <div style='text-indent:-0.7em'>
-        &bull; You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
-        you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
-        does not agree to the terms of the full Project Gutenberg&#8482;
-        License. You must require such a user to return or destroy all
-        copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
-        all use of and all access to other copies of Project Gutenberg&#8482;
-        works.
-    </div>
-
-    <div style='text-indent:-0.7em'>
-        &bull; You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
-        any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
-        electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
-        receipt of the work.
-    </div>
-
-    <div style='text-indent:-0.7em'>
-        &bull; You comply with all other terms of this agreement for free
-        distribution of Project Gutenberg&#8482; works.
-    </div>
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
-Gutenberg&#8482; electronic work or group of works on different terms than
-are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
-from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of
-the Project Gutenberg&#8482; trademark. Contact the Foundation as set
-forth in Section 3 below.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.F.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
-works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
-Gutenberg&#8482; collection. Despite these efforts, Project Gutenberg&#8482;
-electronic works, and the medium on which they may be stored, may
-contain &#8220;Defects,&#8221; such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
-or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
-intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
-other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
-cannot be read by your equipment.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the &#8220;Right
-of Replacement or Refund&#8221; described in paragraph 1.F.3, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
-Gutenberg&#8482; trademark, and any other party distributing a Project
-Gutenberg&#8482; electronic work under this agreement, disclaim all
-liability to you for damages, costs and expenses, including legal
-fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
-DAMAGE.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
-written explanation to the person you received the work from. If you
-received the work on a physical medium, you must return the medium
-with your written explanation. The person or entity that provided you
-with the defective work may elect to provide a replacement copy in
-lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
-or entity providing it to you may choose to give you a second
-opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
-the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
-without further opportunities to fix the problem.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you &#8216;AS-IS&#8217;, WITH NO
-OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
-LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
-warranties or the exclusion or limitation of certain types of
-damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
-violates the law of the state applicable to this agreement, the
-agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
-limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
-unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
-remaining provisions.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
-providing copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in
-accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
-production, promotion and distribution of Project Gutenberg&#8482;
-electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
-including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
-the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
-or any Project Gutenberg&#8482; work, (b) alteration, modification, or
-additions or deletions to any Project Gutenberg&#8482; work, and (c) any
-Defect you cause.
-</div>
-
-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
-Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg&#8482;
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Project Gutenberg&#8482; is synonymous with the free distribution of
-electronic works in formats readable by the widest variety of
-computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
-exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
-from people in all walks of life.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Volunteers and financial support to provide volunteers with the
-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg&#8482;&#8217;s
-goals and ensuring that the Project Gutenberg&#8482; collection will
-remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
-and permanent future for Project Gutenberg&#8482; and future
-generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
-Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.
-</div>
-
-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
-Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit
-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
-Revenue Service. The Foundation&#8217;s EIN or federal tax identification
-number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
-U.S. federal laws and your state&#8217;s laws.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-The Foundation&#8217;s business office is located at 809 North 1500 West,
-Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up
-to date contact information can be found at the Foundation&#8217;s website
-and official page at www.gutenberg.org/contact
-</div>
-
-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
-Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Project Gutenberg&#8482; depends upon and cannot survive without widespread
-public support and donations to carry out its mission of
-increasing the number of public domain and licensed works that can be
-freely distributed in machine-readable form accessible by the widest
-array of equipment including outdated equipment. Many small donations
-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
-status with the IRS.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-The Foundation is committed to complying with the laws regulating
-charities and charitable donations in all 50 states of the United
-States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
-with these requirements. We do not solicit donations in locations
-where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
-DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state
-visit <a href="https://www.gutenberg.org/donate/">www.gutenberg.org/donate</a>.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-While we cannot and do not solicit contributions from states where we
-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
-against accepting unsolicited donations from donors in such states who
-approach us with offers to donate.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-International donations are gratefully accepted, but we cannot make
-any statements concerning tax treatment of donations received from
-outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Please check the Project Gutenberg web pages for current donation
-methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
-ways including checks, online payments and credit card donations. To
-donate, please visit: www.gutenberg.org/donate
-</div>
-
-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
-Section 5. General Information About Project Gutenberg&#8482; electronic works
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
-Gutenberg&#8482; concept of a library of electronic works that could be
-freely shared with anyone. For forty years, he produced and
-distributed Project Gutenberg&#8482; eBooks with only a loose network of
-volunteer support.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Project Gutenberg&#8482; eBooks are often created from several printed
-editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
-the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
-necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
-edition.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-Most people start at our website which has the main PG search
-facility: <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>.
-</div>
-
-<div style='display:block; margin:1em 0'>
-This website includes information about Project Gutenberg&#8482;,
-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
-</div>
-
-</div>
-
-</body>
-</html>
diff --git a/old/65698-h/images/new-cover.jpg b/old/65698-h/images/new-cover.jpg
deleted file mode 100644
index 83e6d1c..0000000
--- a/old/65698-h/images/new-cover.jpg
+++ /dev/null
diff --git a/old/65698-h/images/rbrace2.png b/old/65698-h/images/rbrace2.png
deleted file mode 100644
index 26c84e5..0000000
--- a/old/65698-h/images/rbrace2.png
+++ /dev/null
diff --git a/old/65698-h/images/titlepage.png b/old/65698-h/images/titlepage.png
deleted file mode 100644
index e431b20..0000000
--- a/old/65698-h/images/titlepage.png
+++ /dev/null
author	nfenwick <nfenwick@pglaf.org>	2025-01-22 22:08:49 -0800
committer	nfenwick <nfenwick@pglaf.org>	2025-01-22 22:08:49 -0800
commit	4e5f5d7d3f80c225ff664a04dc5c28d3f199761e (patch)
tree	4e4d9f85d6a58dbb11847f18bc7899a1a988d444 /old/65698-h
parent	0285dde9ea67ad005c891d11d54166713d724bbf (diff)