diff options
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 4 | ||||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 | ||||
| -rw-r--r-- | old/55477-8.txt | 9499 | ||||
| -rw-r--r-- | old/55477-8.zip | bin | 133441 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h.zip | bin | 2734220 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/55477-h.htm | 9232 | ||||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/book.png | bin | 218 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/card.png | bin | 249 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/cover.jpg | bin | 78658 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/external.png | bin | 172 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/frontispiece.jpg | bin | 129361 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-d.png | bin | 5212 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-d2.png | bin | 5092 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-d3.png | bin | 4940 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-e.png | bin | 5187 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-h.png | bin | 5414 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-l.png | bin | 5252 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-m.png | bin | 5427 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-o.png | bin | 5123 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-quote-m.png | bin | 5449 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-quote-z.png | bin | 5469 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-quote-z2.png | bin | 4935 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-t.png | bin | 5322 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-w.png | bin | 5360 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/letter-z.png | bin | 5496 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o017.png | bin | 10089 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o030.png | bin | 10866 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o044.png | bin | 1977 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o075.png | bin | 4038 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o101.png | bin | 10093 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o141.png | bin | 4338 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o176.png | bin | 4388 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/o177.png | bin | 13150 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p013.jpg | bin | 79819 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p021.jpg | bin | 104565 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p023.jpg | bin | 36863 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p027.jpg | bin | 80660 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p047.jpg | bin | 38720 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p055.jpg | bin | 81216 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p059.jpg | bin | 84908 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p065.jpg | bin | 53912 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p069.jpg | bin | 81248 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p079.jpg | bin | 19230 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p085.jpg | bin | 76463 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p095.jpg | bin | 66903 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p107.jpg | bin | 70512 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p111.jpg | bin | 15365 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p115.jpg | bin | 27717 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p123.jpg | bin | 47982 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p125.jpg | bin | 32908 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p129.jpg | bin | 41886 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p144.jpg | bin | 159800 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p147.jpg | bin | 90012 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p153.jpg | bin | 90860 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p155.jpg | bin | 85378 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p161.jpg | bin | 39769 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p169.jpg | bin | 112991 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p171.jpg | bin | 116257 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p175.jpg | bin | 15527 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p176.jpg | bin | 153827 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p191.jpg | bin | 11712 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p192.jpg | bin | 130140 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p203.jpg | bin | 26893 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p213.jpg | bin | 22040 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p215.jpg | bin | 26289 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p216.jpg | bin | 30366 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p217.jpg | bin | 9410 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p223.jpg | bin | 53251 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/p229.jpg | bin | 16432 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/55477-h/images/titlepage.png | bin | 8110 -> 0 bytes |
71 files changed, 17 insertions, 18731 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..d7b82bc --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,4 @@ +*.txt text eol=lf +*.htm text eol=lf +*.html text eol=lf +*.md text eol=lf diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..8ce11ae --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #55477 (https://www.gutenberg.org/ebooks/55477) diff --git a/old/55477-8.txt b/old/55477-8.txt deleted file mode 100644 index f281c43..0000000 --- a/old/55477-8.txt +++ /dev/null @@ -1,9499 +0,0 @@ -The Project Gutenberg EBook of Wies Ongeluk, by Felicie Jehu - -This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with -almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or -re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included -with this eBook or online at www.gutenberg.org/license - - -Title: Wies Ongeluk - -Author: Felicie Jehu - -Illustrator: Cornelia Spoor - -Release Date: September 2, 2017 [EBook #55477] - -Language: Dutch - -Character set encoding: ISO-8859-1 - -*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIES ONGELUK *** - - - - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - - - - - - - - - - WIES ONGELUK - - DOOR FELICIE JEHU - - GEÏLLUSTREERD DOOR - - NELLY SPOOR - - - - TWEEDE DRUK - - ALKMAAR--GEBR. KLUITMAN - - - - - - - - -INHOUD. - - - Hoofdst. Bladz. - - I. Vaders vertrek 7 - II. Het portret 17 - III. De storm 30 - IV. Noodlot of eigen schuld? 45 - V. De Wraak 60 - VI. Valsche schaamte 76 - VII. Henks geheim 89 - VIII. Overgaan of blijven zitten? 101 - IX. Naar Grootvader en Grootmoeder 114 - X. Zoo'n zwak willetje! 128 - XI. Het sprookje 142 - XII. De harde levensles 158 - XIII. De thuiskomst 177 - XIV. Worstelen en overwinnen 193 - XV. Drama met apothéose 205 - XVI. "Leve ons Wiesje, de heldin!" 222 - - - - - - - - -EERSTE HOOFDSTUK. - -VADERS VERTREK. - - -De klok had juist zeven geslagen, toen Louise Schotter hare oogen -opende, om ze dadelijk weer te sluiten voor het felle zonlicht, -dat door het geopende raam haar in het gezicht scheen. - -Met een ruk keerde ze zich om, zoodat ze met haar rug naar het storend -licht kwam te liggen. Maar het hielp haar niet, de morgenzon wierp -hare stralen op den muur en belichtte het behang zoo scherp, dat het -haar door hare gesloten oogleden heen hinderde. - -"Hoe vervelend toch, dat Moeder 's avonds dat gordijn zoo hoog optrekt, -op die manier kun je nooit eens lekker uitslapen," bromde ze, zich -weer omgooiend, om met half gesloten oogen naar het klokje te kijken, -hoe vroeg het nog wel was. - -Al over zevenen? - -Dan moest ze eigenlijk opstaan, maar ze had er nog zoo weinig lust in, -ze was nog half dood van den slaap. - -Een oogenblikje nog, een kwartiertje kon ze zich nog wel gunnen en -weer keerde ze haar gezicht naar den muur, om nog even in te dommelen. - -Een poosje lag ze zoo te soezen, maar langzamerhand scheen haar -slaperigheid te wijken en werd haar hoofd helderder. Ze lag nu met -open oogen te staren en hare gedachten waren blijkbaar niet van de -aangenaamste, ten minste, hare lippen begonnen eensklaps te beven, -terwijl hare oogen zich met tranen vulden. Het was tot haar bewustzijn -doorgedrongen, dat het de morgen was van den dag, waartegen ze al zoo -lang had opgezien, den vreeselijken dag van Vaders vertrek naar Indië. - -Vijf jaar was hij in het land geweest, dat was heel lang voor een -zeeofficier en Moes zei, dat ze daar dankbaar voor moesten zijn, -maar die waren nu om en Vader moest vandaag weg, weg voor vele jaren. - -Ze schreide nu zachtjes in haar kussen. - -Hoe moest dat toch gaan, hoe zou ze het zonder Vader kunnen -stellen. Vadertje was de eenige in huis, die haar een beetje begreep. - -O neen, dat was waar ook, dat mocht ze niet zeggen. Vader had haar -hartelijk uitgelachen, toen ze dat eens beweerd had en ze had hem -moeten beloven, niet zulke dwaze dingen te denken, ze was heusch -geen raadselachtig wezentje, maar een heel gewoon meisje en als ze -dacht niet begrepen te worden, dan was de oorzaak daarvan alleen -daarin te vinden, dat ze zich graag een beetje anders dacht, dan ze -eigenlijk was. - -Ze zuchtte. - -Ze dacht heusch niets bizonders van zich zelf, maar dat hare goede -bedoelingen niet begrepen werden, dat was zoo. - -Vooral Moes kon haar soms zoo echt miskennen. - -Ze kon het toch niet helpen, dat de dingen dikwijls zoo heel anders -uitkwamen, dan ze verwacht had en dat het soms onmogelijk was, hare -goede voornemens uit te voeren, dat nam toch niet weg, dat ze het -goed bedoeld had. - -Moeder lette alleen op hetgeen ze werkelijk tot stand bracht. Moes -was wel vreeselijk prozaïsch en praktisch, dat zou toch ieder moeten -bekennen. Wat had ze bijvoorbeeld niet gebromd, toen Vader haar, op -haar dringend verlangen, die mooie plaat van Bodenhausen, Märchen, -als afscheidscadeau gegeven had. - -En ze was er zóó blij mee geweest! - -Zich oprichtend, keek ze met verrukte oogen naar de plaat, die in -een mooi, eenvoudig lijstje, op een gunstig belicht plekje aan den -muur hing. - -Haar lieve Märchen, met de donkere sprookjesoogen, starend in het -raadselachtig land van haar verbeelding, luisterend naar het wuiven -van het riet, waartusschen ze zat. - -Was het niet prachtig? - -Men zag als 't ware de rietpluimen bewegen, met een beetje -verbeeldingskracht hoorde men ze zelfs. - -En dan die uil op den voorgrond. - -Kwam hij niet naar je toegevlogen op zijn krachtige vleugels, zou je -niet eens even willen blazen in het dons van zijn lijfje? - -En op den achtergrond die lichtstreep, waarboven die donkere -wolken. Hè, dat alles gaf je zoo'n heerlijk, geheimzinnig gevoel, -straks zou dat kleine mondje gaan vertellen van elfen en kabouters, -van feeën, die alles terecht brachten, wat men bij ongeluk verknoeid -had, van ridders in zilveren harnassen en van nixen, die uit het -donkere water opstegen. - -Zalig toch, dat alles! - -En Louise liet zich weer neerzakken in de zachte kussens en trok de -dekens wat hooger op. - -Stel je voor, Moes noemde het verrukkelijke Märchen, die juffrouw -met haar verschrikte oogen en had aan Vader gevraagd, of hij Wies nog -niet overdreven genoeg vond, dat hij zoo'n malle plaat gegeven had, -om op haar kamertje te hangen. - -Een oogenblik was ze bang geweest, dat ze haar weer afgepakt zou -worden, maar gelukkig had Vader geantwoord, dat hij er geen kwaad in -zag en haar iets had willen geven, dat ze graag hebben wilde. - -Ja, Vadertje begreep haar toch beter dan Moes en nu ging hij vandaag -weg, ver weg, ze kon zich dat eigenlijk niet goed voorstellen. - -Daar werd de deur geopend en een omstreeks twaalfjarig meisje kwam -binnen, reeds geheel gekleed, het haar netjes in twee vlechten -gevlochten. - -"Wat, nog in bed?" riep het verontwaardigd, ziende dat Louise nog -rustig onder de dekens lag. - -Een beetje verschrokken en ook wat schuldbewust keek deze op het -klokje. - -"Al acht uur?" vroeg ze benauwd. "Hoe is het mogelijk." - -Haar zusje knikte ernstig met het hoofd. - -"Al acht uur en juffrouw luilak nog in bed en dat nog wel, nu je voor -het laatst met Vader zou kunnen ontbijten. Ik kwam je juist zeggen, -dat je voort moest maken, want dat Vader al vóór half negen uit moet, -om nog iemand goedendag te zeggen, dien hij gisteren niet thuis -gevonden heeft. Maar jij zult wel klaar komen, nou!" - -Haastig was Louise uit bed gesprongen. - -"Moet Vader zoo vroeg al uit? Lieve help, hoe kom ik klaar," riep ze, -worstelend met een kous, waarvan de voet verdraaid zat, zoodat ze er -niet met hare teenen in kon. - -Met een minachtend trekje op haar gezicht, nam Marietje de kous uit -hare handen en begon haar om te keeren. - -"Hier, trek aan," zei ze toen, "als je de kousen gisterenavond -behoorlijk uitgehaald hadt, zou je er nu zoo'n last niet mee hebben." - -Wies was op het punt iets scherps te antwoorden, dat vervelende schaap -met haar eeuwige lesjes, maar ze hield zich in, ze had nu geen tijd -om te kibbelen, och, och, hoe kwam ze nog bijtijds beneden, om met -Vader te kunnen ontbijten, dezen laatsten ochtend. - -Marietje zei, dat ze ging, ze dacht wel, dat Vader al in de huiskamer -zou zijn, en ze wilde dat laatste ontbijt met hem samen niet graag -missen.--Wies raakte hoe langer hoe meer in de war, nu kon ze weer -den veter niet door de gaatjes van haar laars krijgen, dat die malies -er ook dadelijk afvlogen. - -"Ga maar," snauwde ze, "door je gezeur kan ik nog minder voortmaken." - -"Zeg dat ik dadelijk kom," riep ze nog, toen haar zusje de deur al -achter zich dicht had. - -Toen ze een twintig minuten later beneden kwam, na een haastig toilet, -waarbij ze voor één keertje hare tanden maar niet gepoetst had en -hare nagels duidelijk de sporen droegen van met geen nagelborstel in -aanraking te zijn geweest, was haar vader al weg, hij had niet langer -kunnen wachten, bang dengeen, dien hij spreken wilde, niet meer thuis -te treffen. - -Met tranen in hare oogen ging Louise aan de ontbijttafel zitten. Nu -zag ze Vader niet meer voor aan de koffie en om twee uur vertrok -hij voor goed. Moes zou hem naar het Nieuwediep brengen, vanwaar hij -morgenochtend vroeg uitvaren moest. - -"Had Vader nog niet even kunnen wachten?" vroeg ze, hare tranen -inslikkend. - -"Je was de eenige van de kinderen, die niet bijtijds beneden was -vanochtend," antwoordde hare moeder. - -Toen de rouwrandjes ziende, die de vingers van haar dochtertje -ontsierden, voegde ze er bij: - -"Maak wat voort met ontbijten en ga dan nog even je nagels -schoonmaken. Dat je je niet schaamt, om zóó naar school te willen gaan, -zoo'n groot meisje." - -Wies slikte haastig haar boterham door en keek tersluiks naar de -gewraakte vingertoppen. Ze had nogal tijd gehad, om hare nagels te -poetsen. Ze had zich zóó gehaast en nu nog voor niets. - -"Ben je klaar, kind," klonk weer Moeders stem, "treuzel niet te veel -boven, anders kom je nog te laat op school ook." - -Gedwee stond Louise op en ging naar haar kamertje. Ze had te veel -verdriet om tegen te pruttelen, iets, waar ze anders nog al van -hield. Slechts één ding hield haar gedachte bezig, hoe de ochtend -ooit om zou komen en hoe ze nu al vreeselijk naar twaalf uur verlangde. - -Op school was haar geest erg afwezig en lette ze heel weinig op, -maar de juffrouw wist, dat haar vader dien dag vertrekken zou en zag -dus maar wat door de vingers. - -Aan de koffietafel vond ze het geheele gezin al bijeen. De kleintjes, -Stan en Jantje, zaten ieder op een van hun vaders knieën en waren -uitgelaten van plezier. Vader zelf was vol gekheid en Moes keek ook -vroolijk, maar Wies vond toch, dat ze er vreemd uitzag, haar gezicht -stond niet natuurlijk, dacht ze. - -Henk, haar zestienjarige broer, ging blijkbaar op de scherts van -Vader in, maar deed wel erg druk. - -Alleen Marietje zag er net uit als altijd, haar ernstig gezichtje -had dezelfde uitdrukking van alle dagen, terwijl ze zich beijverde -de kopjes van Moes aan te nemen en uit te deelen. - -Haar vader deed zijn best, zijn oudste dochtertje uit haar sombere -stemming te halen, door ook tegen haar een paar grapjes te zeggen, -maar ze beantwoordde die enkel met een benepen lachje en zat stil voor -zich uit te staren, gaf een knorrig antwoord, toen Henk haar iets -vroeg en snauwde tegen Jantje, die een afgeknabbeld broodkorstje op -haar bord gooide. - -Haar moeder schudde bedenkelijk het hoofd. - -"Wil je wel gelooven," zei ze tegen haar man, "dat ik met een bezorgd -hart voor een dag wegga. Ze is vandaag in een humeur! Dat is nu mijn -oudste dochter en wat heb ik voor steun aan haar?" - -"Ik zal wel op de kleintjes letten," verzekerde Marietje. - -"Bemoei jij je met je eigen zaken," viel Wies uit. - -"Nu nog kibbelen?" vroeg haar vader zacht. - -Wies sloeg hare oogen op en keek hem een oogenblik aan. - -Toen vloog ze op en zich op de divan neergooiend, barstte ze in -tranen uit. - -Haar vader liet haar uithuilen, terwijl hij zijn maal eindigde en ging -toen naar haar toe. Zijn hand op haar arm leggend, vroeg hij haar, even -met hem mee te willen gaan, hij zou graag nog eens met haar spreken. - -Louise richtte zich langzaam op en met zijn arm om haar schouder -voerde hij haar mee naar zijn kamer, die al getuige was geweest van -zoo menig gesprek tusschen vader en dochter. - -Hij trok haar naar het raam en zijn hand onder haar kin leggend, -keek hij haar in de beschreide oogen. - -"Wiesje, Wiesje," zei hij, "wat een vreemde manier om me je liefde -en verdriet te toonen." - -Eerst keek ook Wies hem in de oogen, maar al spoedig werd haar blik -verduisterd door tranen en haar arm om zijn hals slaande, begon ze -opnieuw hevig te schreien. - -Haar vader liet haar nog even begaan en zei toen op opgewekten toon: - -"Ziezoo, beste meid, dat zal je goed gedaan hebben, nu moet eens naar -me luisteren. Kom hier eens gezellig bij me zitten. Je moet niet -denken, dat ik je erg onaardig vind, omdat je een beetje kribbig -was daar straks, ik begrijp wel, waaruit dat voortkomt. Maar dat -het prettiger geweest was, als je je ook goed hadt kunnen houden, -dat begrijp je zelf ook wel, nietwaar?" - -"Ik had me voorgenomen, me goed te houden," fluisterde het meisje. - -"Jawel, dat geloof ik ook wel, aan goede voornemens ontbreekt het je -nooit, maar...." - -"Ik volvoer ze niet, wil u zeggen, maar heusch, het is ook zoo -vreeselijk moeielijk. Ik wil zoo dolgraag lief zijn, goed voor -iedereen, zoodat ze allemaal veel van me houden, en knap en netjes -en nog zooveel meer. Ik neem het me echt telkens opnieuw voor, maar -er gebeurt altijd iets, dat alles in de war stuurt. Dat kan ik toch -niet helpen." - -"Niet?" - -Louise kreeg een kleur, haar vaders oogen zochten de hare, terwijl -hij wachtte op een antwoord. - -"Neen," zei ze aarzelend, haar blik afwendend, "tenminste..." - -"Tenminste, ik gooi heel graag de schuld op menschen en -omstandigheden," vulde haar vader aan met een goedigen lach. - -"Hoor eens, beste meid," vervolgde hij, "ik zal je een raad geven. Neem -je eens wat minder voor en tracht eens vol te houden. Je zult zien, -dat het dan beter zal gaan. Ik weet, dat je een goed hartje hebt en -graag je best wilt doen, maar je begrijpt toch zelf wel, dat voor je -omgeving goede voornemens, die niet uitgevoerd worden of mislukken, -niet heel veel waarde hebben. Beloof je me, nog eens aan mijn woorden -te denken, als ik ver van je af zal zijn?" - -Wies knikte flauwtjes. - -Ze had maar werk niet opnieuw in tranen uit te barsten. - -"En beloof je me ook, lief voor Moeder te zijn en altijd naar haar -te luisteren?" - -"Ik zal mijn best doen," klonk het nauw hoorbaar. - -Haar vader trok haar naar zich toe en gaf haar een zoen. - -"Dat is alles, wat ik vraag," zei hij, opstaande. - -"En houd je nu goed vandaag, beste, op jou, als oudste zusje, rust -de plicht dezen dag voor de andere kinderen niet al te verdrietig -te maken. We moeten ons schikken, in wat onvermijdelijk is, -nietwaar? Laten we nu naar binnen gaan, we hebben nog een goed half -uur om allen bij elkaar te zijn." - -Dat half uur verliep eenigszins vreemd. Wies kreeg telkens een pijnlijk -gevoel, als ze aan dat half uur dacht. Niemand had veel gezegd en -toch waren ze zich allen bewust dat, als ze nog wat tegen Vader -zeggen wilden, ze dat nu moesten doen, over een half uur zou het te -laat zijn. De drukte, aan het oogenblik van vertrek voorafgaande, gaf -eigenlijk een gevoel van verlichting, een verbreking van de spanning, -die over allen lag. Toen nog een paar hartelijke omhelzingen, een -gewuif tegen het wegrollende rijtuig en daarna.... een groote stilte. - -De kleintjes zaten nog met hun neusjes platgedrukt tegen de -vensterruiten en de drie andere kinderen keken elkander wat versuft -aan. - -Marietje verbrak het eerst de stilte. - -"Laten we nu maar naar school gaan," zei ze, "ik zal Betje roepen, -om naar de jongens te kijken." - -Wies schokte op, als uit een droom. - -"Naar school?" vroeg ze vaag. - -"Ja, natuurlijk," en Marietje raapte een kleedje op, dat in de drukte -van het afscheid op den grond gevallen was. - -"Je weet, dat we expres gevraagd hebben, later te mogen komen, omdat -Vader vond, dat het beter voor ons was, hier niet te blijven zitten -treuren, die eerste uren, nadat hij weg was. Maak je dus klaar. Ik -zal Betje zeggen, dat we gaan en dat ze maar wat met de jongens moet -gaan wandelen, het is zulk mooi weer. Dag Henk, ga je? Goed, ik ben -ook klaar. Kom je, Wies?" - -Louise deed machinaal, wat van haar verwacht werd. - -Ze had trouwens den heelen verderen dag een gevoel, alsof ze niet in -de werkelijkheid leefde. - -Hoe kon dat nu de werkelijkheid zijn. Moeder niet thuis met het eten, -iets, dat nooit gebeurde en Vader op weg naar het verre land, waar -hij zoovele jaren zou moeten zijn, drie jaren op zijn minst. Als hij -terug kwam, was ze zeventien, of misschien al achttien, dus bijna -een volwassen meisje. Ze zou vreeselijk haar best doen op school, hij -moest een knap dochtertje terugvinden. Ze nam zich zelfs voor, goed -te studeeren voor haar pianoles en die afschuwelijke vingeroefeningen -iederen dag door te spelen. - -"Zeg, Marietje," zei ze aan het eind van haar overpeinzingen gekomen, -"we moeten heel goed ons best doen, zoodat we erg knap zijn, als -Vader terug komt." - -Marietje zette voorzichtig het theekopje neer, dat ze juist afgedroogd -had. - -"Natuurlijk, dat spreekt immers vanzelf," zei ze kalm. - - - - - - - - -TWEEDE HOOFDSTUK. - -HET PORTRET. - - -Louise was voor haar doen werkelijk vroeg opgestaan, ze had maar -vijf minuutjes liggen soezen en het was nog geen half acht, toen ze -in haar haast, om nu eens vlug naar beneden te komen, de waschtafel -overstroomde, bij het inschenken van het water in haar kom. Verschrikt -sprong ze achteruit, de lampetkan nog in haar hand, waardoor een -nieuwe gulp water op den grond terecht kwam. - -"Hoe vervelend nu weer," zuchtte ze, met haar handdoek de plassen -opbettend, waardoor deze natuurlijk door en door nat werd en niet -heel geschikt meer was tot afdrogen. Je kondt hem wringen en nog -was alles lang niet opgenomen. De tweede handdoek moest er dus ook -aan gelooven en toen ze beide druipnat op het rekje hingen, schoot -het haar door het hoofd, dat ze haar spons had kunnen gebruiken, -dan had ze de handdoeken droog kunnen laten. - -Ze waschte zich en droogde haar gezicht en hals af met een schoonen -zakdoek. Daarna handen en armen, waarvoor een tweede zakdoek dienst -moest doen. - -Toen kwam ze tot de ontdekking, dat ze met haar voet, waaraan geen -pantoffel--die had ze zoo gauw niet kunnen vinden--in het water -gestaan had, zoodat ze noodzakelijk andere kousen moest aandoen. - -Hè, ze had weer een gevoel, of ze nooit klaar zou komen. - -Maar aan alles komt een eind en zoo ook aan Louise's toilet dien -morgen. - -Haar bed zou ze maar laten, zooals het was, Moes was er wel op gesteld, -dat ze het zelf afhaalde, voor ze naar beneden ging, maar Moes was -niet thuis, die was nu bij Vader in 't Nieuwediep. - -Arme Moes, het was toch wel vreeselijk voor haar, zoo alleen -achter te blijven, dat zien wegvaren van de boot was toch eigenlijk -afschuwelijk! Moes kwam vanmiddag tegen etenstijd weer thuis, ze zou -dan erg lief voor haar zijn, want ze zou wel heel bedroefd wezen. - -Wies, die juist op het punt was geweest, haar kamer te verlaten, -stond in gepeins voor zich uit te staren. - -Ze had Vader beloofd, haar best te doen, heel lief voor Moeder te -zijn en goed naar haar te luisteren. Dat zou ze ook zeker doen, ze -moest iets bedenken, waarmee ze haar plezier kon doen, een verrassing, -als ze thuiskwam. - -Wacht, ze wist wat, ze zou het groote portret van Vader in de huiskamer -met bloemen versieren, er een mooien krans om heen maken. Had ze nog -geld genoeg om bloemen te koopen? - -Even kijken, ja, ze had in den laatsten tijd nog al eens een extraatje -van Vader gekregen, het zou wel gaan. - -Wat was dat, sloeg het daar geen half negen? - -Met een kleur van schrik vloog Wies naar beneden, ze had Moeder beloofd -op het ontbijt van de kinderen te zullen letten, waar bleef de tijd, -ze was toch erg vroeg op geweest. - -In de huiskamer vond ze alleen Stan en Jantje, samen bezig een -prentenboek te bekijken, terwijl Betje hen om beurten een lepel -havermout in de mondjes duwde. - -"U mag wel een beetje voortmaken," zei deze, "'t is al over half -negen." - -"Waar zijn Henk en Marietje?" vroeg Wies. - -"Al lang weg, de jongeheer heeft een briefje op uw bord gelegd." - -Wat lachte die Bet valsch, zeker een hatelijkheid van Henk. - -Ze nam het briefje op, vouwde het open en las het met quasi -onverschillig gezicht. - -Toen verscheurde ze het in kleine stukjes, - -Akelige jongen, dat sarkastische van hem kon ze niet uitstaan. Had -hij gewoon gezegd, dat hij het niet aardig vond, dat ze zoo laat was, -maar zoo'n hatelijk briefje. - -Wat stond er ook weer? - - -"Lieve Wies, hartelijk dank voor je goede zorgen, nu Moeder er niet -is. Marietje en ik hebben nog nooit zoo gezellig ontbeten, - -je dankbare Henk. - - -Ze zuchtte diep. - -Dat was weer echt iets voor haar. - -Ze was expres dadelijk rechtop in bed gaan zitten, met haar gezicht -naar het licht gekeerd, om toch maar gauw goed wakker te worden en -nu was er weer van alles gebeurd, waardoor ze opgehouden was. - -"Mot u niet naar school vandaag?" klonk de stem van Bet, die dadelijk -daarop in een verontwaardigd gebrom overging, omdat Janneman een -duw had gegeven tegen zijn lepel pap, waardoor de inhoud op zijn -prentenboek was terecht gekomen. - -Ze kleedde zich haastig aan, kuste de kinderen, die haar vastgrepen -en voor de grap niet los wilden laten, vergat een boek, waardoor ze -weer terug moest, toen ze al een paar huizen ver was en--kwam te laat -op school. - -"Mag ik nog binnenkomen?" vroeg ze benepen aan de juffrouw, die bezig -was met de les. - -Deze keek op haar horloge. - -"Jawel, maar je bent tien minuten te laat, dus blijf je om twaalf -uur dertig minuten school." - -Met een boos gezicht nam Louise haar plaats in de klasse in. - -Dat was weer wat moois, nu was ze op koffietijd ook niet thuis en dan -had ze nog bloemen willen koopen, om Vaders portret te versieren. Maar -misschien was het beter, dat ze dat om vier uur deed. Moeder kwam -eerst tegen zes uur thuis, dat kon dus best, dan waren de bloemen -ook frisscher, ja zeker, dat was veel beter. - -"Ben je nog niet goed wakker, Louise?" hoorde ze eensklaps, "dat -komt van dat lange slapen, daar blijf je den heelen dag van onder -den indruk. Maar ik zou je toch aanraden, nu op te letten." - -Met een kleur zette Wies zich schrap. Ja, ze moest nu opletten, anders -kreeg ze nog strafwerk ook en vanavond wilde ze niet te veel te doen -hebben, ze moest dan tijd hebben, om Moes wat gezelschap te houden, -die zou behoefte hebben aan wat afleiding. - -Daar zat ze alweer in gedachten, ze voelde de oogen van de juffrouw -op zich gericht en met groote inspanning dwong ze zich bij de les te -blijven. Ze slaagde er werkelijk in, niet te veel af te dwalen en toen -ze na afloop van de les de juffrouw naliep en haar vroeg, of ze voor -dezen keer niet behoefde te blijven, omdat Moeder niet thuis was en -ze op de kinderen moest letten bij het koffiedrinken, begon deze te -lachen en haar over het hoofd strijkend, zei ze, dat ze dan voor dezen -keer maar eens genade voor recht zou laten gelden. Ze had vanochtend -zeker ook voor de kinderen moeten zorgen en was daardoor te laat -gekomen. Had ze dat maar ineens gezegd, dan had ze geen standje gehad. - -Wies kleurde weer hevig en aarzelde. Zou ze vertellen, hoe ze juist -niet voor hen gezorgd had? - -Dat zou wel eerlijk zijn, maar ... ze had er den moed niet toe, -de juffrouw moest haar dan maar voor beter houden, dan ze was. - -Toen de school uit was, liep ze zóó hard naar huis, dat ze er nog voor -de anderen was en Henk haar lachend vroeg, of ze maar niet naar school -was geweest. Ze was nu in een best humeur en plaagde vroolijk terug, -ze was opgewonden door de gedachte aan haar plannetje met het portret. - -Zou ze het Henk en Marietje vertellen? - -Neen, ze zou er maar niet vooruit over spreken, het was leuker, als -het voor hen ook een verrassing was. Ze kon het natuurlijk niet in -het geheim doen, want het portret hing in de huiskamer, maar vooruit -zou ze er toch niets van vertellen, dan wilden ze misschien meedoen -en ze zou zoo graag dit nu eens alleen voor Moeder doen, ze had het -ook zelf verzonnen. - -Dien middag na schooltijd haastte ze zich naar den bloemist, en -besteedde al haar zakgeld aan bloemen. - -Het viel haar niet mee, dat ze zoo duur waren, maar de bloemist -verzekerde haar, dat juist het voorjaar zoo'n dure tijd was. Het -moest alles nog uit het zuiden of uit de kas komen, van den kouden -grond had hij nog zoo goed als niets. - -Enfin, dan maar een beetje minder nemen, dan ze gedacht had, ze -wilde bloemen hebben om Moeder te verrassen en had ze, dat was het -voornaamste. - -Thuis gekomen legde ze haar schat voorzichtig op de tafel en ging even -haar goed af doen. De kleintjes waren zeker nog uit en Henk en Marietje -nog niet uit school. Ze wilde maar, dat ze nog een poosje wegbleven, -ze zou het heerlijk vinden, als ze klaar was, voor ze thuiskwamen. Ze -spoedde zich weer naar de huiskamer, waar ze juist bij tijds kwam, -om Stan en Jantje te beletten, hare bloemen te vernielen. Ze hadden -zich al ieder van een tak meester gemaakt en liepen nu triomfant -achter elkander de kamer rond, kleine Jan iedere beweging van zijn -broertje namakend. - -Hoewel bang voor hare bloemen, liet Wies ze toch een oogenblik begaan, -ze zagen er zoo snoezig uit in hun donkerblauwe truitjes, met hun -blonde krullebollen en roode wangetjes. - -"Ziezoo, jongens, nu is het mooi geweest, geef ze me nu terug." - -Maar dat was niet naar den zin van haar broertjes. - -Stan drukte zijn tak seringen stevig tegen zich aan, zoodat de paarse -bloempjes over den grond gestrooid werden en verklaarde: - -"Neen, we geven ze niet terug." - -Jantje volgde zijn voorbeeld en zijn tak witte seringen aan zijn -hartje drukkend, zei hij beslist: - -"Neen, dat doen we niet, hoor." - -Wies werd er zenuwachtig van. - -Haar mooie bloemen, waarvoor ze zooveel betaald had. - -"Geef ze dadelijk hier, dadelijk," zei ze driftig, Stan bij een arm -grijpend, terwijl ze trachtte hem de seringen af te nemen. - -Ze scheen hem wat heel stevig te hebben beetgepakt, tenminste, hij -zette het op een schreeuwen en den tak woest van zich afgooiend, -riep hij: "Betje, Bet!" - -Jantje zette nu ook een keel op, ofschoon hij met geen vinger was -aangeraakt en schreeuwde mee: "Betje, Bet!" - -Verschrikt kwam het meisje aanloopen, wat was er gebeurd? - -Ze vond de kinderen nog steeds huilend en Wies, die met een boos -gezicht de gehavende bloemtakken bekeek. - -Zoodra de jongens Betje zagen, vlogen ze op haar af en klemden zich -aan haar vast. - -"Wat is er, kinders, wie heeft jullie wat gedaan?" - -"Wies heeft ons geknepen," snikte Stan. - -"Wies heeft ons geknepen, hoor," herhaalde onder dikke tranen Jantje. - -"Dat u zich niet schaamt, zulke kleine schapen te knijpen," en met -een verontwaardigd gezicht knielde ze tusschen de kinderen in en -trachtte hen te sussen. - -Wies, toch al driftig om het gebeurde met de bloemen, viel uit: - -"Zeg, zorg jij liever, dat zulke kleine kinderen niet alleen in de -kamer zijn. Waarom was je niet bij hen? Zeker weer aan het babbelen -met Ant." - -Betje's gezicht werd rood van kwaadheid. - -"Wel ja, nou nog een mond ook tegen mijn! Dat zul je altijd zien, -zelf niks uitvoeren en alles aan mijn overlaten en dan snauwen, -maar ik dank je...." - -Het verdere ging in gebrom verloren, want Betje had met de twee -jongetjes de kamer verlaten. - -Met een zucht van verlichting liep Wies naar de kamerdeur, om die -dicht te doen. Ze zou den sleutel maar omdraaien, dan kon er niemand -in om haar te hinderen, het was hoog tijd, dat ze begon. - -Het portret hing wat hoog, maar als ze er met een stoel bij klom, -zou het wel gaan. - -Maar wacht, ze zou eerst den krans vlechten en hem dan rond het -portret hangen. - -De seringen waren niet mooi meer, de trossen waren geknakt, maar dat -was niet erg, ze kon ze toch ook moeielijk in hun geheel in een krans -gebruiken, ze zou ze stuk knippen, er kleine takjes van maken. - -Met ijver ging ze aan het werk en daar ze smaak had en niet onhandig -was, als ze iets doen kon, wat ze graag deed, was er al spoedig een -aardig kransje gereed. - -Met verrukte oogen keek ze er naar, hoe mooi zou dat staan, als ze -hem om het portret gehangen had. - -Bons, bons op de deur. - -"Zeg, mankeer je het, waarom sluit je je op?" - -Dat was Henk's stem. - -Zenuwachtig stond Wies op, waren ze toch nog maar even weggebleven, -dan hadden ze de verrassing ineens in volle glorie kunnen zien. - -"Toe, wacht nog even, ik zal je dadelijk inlaten." - -"Waarom doe je niet open? Wat voer je uit?" - -"Dat zal je zoo meteen wel zien." - -Nu kwam Marietjes stem tusschenbeide. - -"Maar er moet gedekt worden." - -Verschrikt keek Wies op de pendule. Zoo laat al? - -"Ja, dat moet dan maar wachten, ik doe niet open," antwoordde ze -zenuwachtig. - -Bons, bons, klonk het weer. - -Haastig sleepte Louise een stoel tot onder het portret. - -"Zeg, breek je de boel af?" riep Henk. - -"Je maakt toch niets kapot?" vroeg Marietje. - -Daartusschen klonk Bet's stem, die haar schijnbare onaardigheid tegen -de kleintjes vertelde. - -Dat gaf een oogenblik rust en Wies haastte zich haar versiering aan -te brengen. - -De stoel bleek niet hoog genoeg, vlug zette ze er nog een voetenbankje -op.--Zoo, nu kon ze er bij. - -Hè, wat mooi stond dat! - -Verrukt stond ze er naar te kijken. - -Bons, bons. - -Ze schrikte zoo hevig van dat onverwachte geluid, dat ze kantelde, -haar hand uitstrekte en onwillekeurig het portret greep, dat van den -spijker gleed, waaraan het was opgehangen. - -Ze verloor nu heelemaal haar evenwicht, rolde met voetenbankje en -al van den stoel en kwam met een smak op den grond terecht. Een -oogenblik zat ze versuft terneer, toen keek ze naar het portret, -dat ze nog altijd in haar hand hield en zag, dat het glas gebarsten -was. De krans lag naast haar en had ook geleden door den val. - -De gewaarwording van pijn, die ze eerst gehad had, loste zich op in -een gevoel van wanhoop. - -Dat had ze nu voor al haar moeite en kosten, dat was nu het resultaat. - -Intusschen was het bonzen op de deur steeds heviger geworden en -echte angst klonk in haar zusjes stem, toen ze smeekte, toch open te -doen. Wat deed ze toch, wat gebeurde er, wat was er omgevallen met -zoo'n smak? - -Henk dreigde een smid te halen, om het slot open te breken en Betje -verzekerde, nog nooit zoo iets bijgewoond te hebben en deed intusschen -haar best, de kleintjes te bedaren, die door al het lawaai bang -geworden, hard om Moesje riepen. - -Met een pijnlijk gezicht stond Wies op uit haar zittende houding. Au, -wat deed haar been pijn en haar hand had ze ook bezeerd. - -Ze strompelde naar den stoel, plaatste het voetenbankje er weer op -en hing niet zonder moeite portret en krans op. - -Daarna opende ze eindelijk de deur. - -Dadelijk stormden Henk en Marietje naar binnen, spiedend rondkijkend, -wat er gevallen kon zijn, terwijl Betje bromde, dat ze hoopte, nog -bijtijds met dekken klaar te komen. - -Henk's oog viel het eerst op het portret. - -"O, dat is aardig," riep hij uit, maar toen eensklaps den barst in -het glas ziende: "Was dat glas kapot? Neen toch?" - -Marietje, die nu ook de leelijke streep gewaar werd, dwars over Vaders -gezicht, drukte van schrik beide handen tegen haar mond. - -"Oooo!" was alles, wat ze zei. - -Wies begon te huilen. - -"Ik heb Moes willen verrassen, ik heb er al mijn zakgeld voor gegeven." - -"Moeder zal zeker heel verrast zijn," zei Henk, op zijn sarkastische -manier. Maar het bedroefde gezichtje van zijn zusje ziende, kwam zijn -goed hart boven. - -"Ik zou er maar niet langer om huilen. Ik heb nog wel een kleinigheid -en als Marietje dan ook wat geeft, kunnen we er een nieuw glas op -laten maken. De krans staat heel leuk," voegde hij er goedig bij. - -Marietje knikte toestemmend. Ze had intusschen den stoel recht en -het voetenbankje op zijn plaats gezet. - -"Hoe is het eigenlijk gekomen?" vroeg ze. - -"Ik schrok zoo van jullie bonzen op de deur en toen ben ik gevallen." - -"Van den stoel af? Heb je je geen pijn gedaan?" - -Wies werd zich hoe langer, hoe meer bewust, dat ze zich wel degelijk -pijn gedaan had. - -"Of ik, ik had best een arm of een been kunnen breken." - -"Ja," merkte Henk op, "het is eigenlijk een wonder, dat het niet -gebeurd is, dat was net iets voor Wies Ongeluk." - -Marietje lachte, maar Wies nam de zaak heel ernstig op. - -"Jullie lacht er om, maar zeg nu zelf eens, ben ik niet voor het -ongeluk geboren? Alles loopt altijd mis met me, als ik iets aardigs -wil doen, komt er iets naars van, dat zie je nu weer. Ik had me zóó -verheugd op die verrassing voor Moeder en nu zal ze nog boos zijn om -dat gebroken glas." - -Ze had al weer tranen in haar oogen en Henk had oprecht medelijden -met haar. - -Hij klopte haar zoo hartelijk op haar schouder, dat een "au" haar -ontsnapte, en verklaarde: - -"Daar zijn we het dus over eens, voortaan heet je niet meer Louise -Schotter, maar Wies Ongeluk. Goed?" - -Hij trok, dit zeggend, zoo'n komisch gezicht, dat Wies door hare -tranen heen, lachen moest. - -Daar mengde zich opeens Betje in het gesprek. - -"Waarom jullie nou lachen, dat gaat mijn verstand te boven. Ik vind -het ijselijk griezelig, dat dat glas gebroken is. Jullie Pa op zee, -waar je zoo gemakkelijk verdrinken kunt en dan een ongeluk met zijn -portret, dat is kasueel hoor, ik ben er niet zoo gerust op." - -Verbaasd hadden de kinderen naar haar geluisterd. - -Toen ze uitgesproken had, lachte Henk hartelijk. - -"'t Is kasueel, daar heb je gelijk aan, ouwetje. En op zee verdrink je -gemakkelijker, dan op het land, dat is ook al niet tegen te spreken." - -"Spot maar, ik weet, wat ik weet, en ik heb meer beleefd, dan zoo'n -jong ventje, als u is. Mijn moeders zuster der man zijn portret is -ook op een dag gevallen en kort daarop werd ie ziek. Gelukkig was -het glas toen niet gebroken, anders was ie bepaald doodgegaan." - -"Dus hij bleef in leven, niettegenstaande zijn portret gevallen -was? Hoe is het mogelijk," lachte Henk. - -"Het glas was niet kapot," zei Bet hoogst ernstig. - -"Weet je wat mij overkomen is, Bet? Het waterfonteintje van de kooi -van het kanarievogeltje van mijn neef zijn overgrootvaders achterneef -is gebroken en toen is mijn sijsje gestorven. Is dat niet kasueel?" - -Bet begon er nu achter te komen, dat de jongen haar voor den gek hield. - -"Ik hoop, dat u gelijk zult hebben," zei ze somber, de laatste lepels -en vorken recht leggend en daarna de kamer verlatend. - -Henk keek haar lachend na en gaf toen Wies een vroolijk knipoogje. - -"Wat een type, hè?" zei hij. - -Wies lachte even terug, maar keek dadelijk weer ernstig. - -"Ze heeft me bang gemaakt." - -"Wat? Laat jij je door zoo'n nonsens bang maken? Maar Wies, dat meen -je toch niet, je bent toch niet zoo bespottelijk bijgeloovig?" - -Wies kleurde. - -"Neen, ik geloof niet, dat ik bijgeloovig ben, maar ik vind het toch -een akelig idee, dat het portret nu juist vandaag beschadigd is, -en dat ik dat gedaan heb. Je weet, ik ben Wies Ongeluk." - -"Dat komt er nu van, Henk, met je gekke gezegdes," viel Marietje in, -"nu zet ze zich dat in haar hoofd, ze verbeeldt zich toch al, dat ze -alles verkeerd moet doen, omdat ze nu eenmaal niet anders kan. Moeder -zal wel dadelijk komen, zoo echt iets voor Moes, om liever niet van -den trein gehaald te worden," voegde ze er bij. - -Daar klonk de bel. - -"Hoera, daar is ze!" en Henk stormde de gang in, om zijn moeder open -te doen. - - - - - - - - -DERDE HOOFDSTUK. - -DE STORM. - - -Mevrouw Schotter werd in triomf door de kinderen naar de huiskamer -gebracht. - -Ze waren zoo weinig gewoon, dat hun moeder niet thuis was, dat ze een -onveilig gevoel gehad hadden, toen ze een nacht zonder haar hadden -moeten doorbrengen en nu ze weer in hun midden stond, waren ze allen -even blij. - -De kleintjes klemden zich aan haar vast en wilden beiden tegelijk -gekust worden, terwijl Henk met zijn lange beenen als een dolleman -om haar heen sprong en Wies zelfs een oogenblik vergat er aan te -denken, wat Moeder wel zeggen zou van haar verrassing en.... van het -gebroken glas. - -Marietje bleef het kalmst, maar haar ernstig gezichtje stond heel -tevreden, toen ze te midden van al die drukte Moeders hoed en mantel -aannam en netjes op een stoel legde. - -"Of wil ik het goed liever naar boven brengen," vroeg ze, "gaat u -zich nog wat opknappen, of wilt u dadelijk aan tafel?" - -"Laten we maar eerst gaan eten, mijn handen kan ik wel aan het -fonteintje wasschen," zei haar moeder, voor den spiegel haar gescheiden -haar gladstrijkend. - -Daar viel in den spiegel haar oog op de weerkaatsing van het versierde -portret. - -Verrast bleef ze een oogenblik staan kijken. - -"Wie heeft dat zoo mooi gedaan?" vroeg ze. - -"Wies," riep Henk. - -"Wies? Jij? Dat is een lief idee van je geweest," en zich omkeerende -wilde ze haar dochtertje tot dank een kus geven, toen haar oog -onwillekeurig op het versierde portret viel. - -Wat was dat? - -Zag ze dat goed? - -Liep daar midden over het glas een barst? - -Ze liep er naar toe, om het wat nader te bekijken, misschien was -het een speling van het licht, die haar deed denken, dat het portret -beschadigd was. - -Louise's hart klopte haar in de keel, wat zou Moeder zeggen? Zou ze -er verdrietig over zijn, of boos? Moeder, die zelf zoo handig was en -nooit iets brak, kon niet velen, dat een ander iets vernielde. - -Mevrouw Schotter keerde zich langzaam om, met een verdrietige -uitdrukking om haar mond. - -"De bloemen zijn mooi, Louise, ik dank je wel voor de verrassing," -zei ze, maar veel minder hartelijk dan zooeven. - -Wies slikte haar tranen in en antwoordde niet, ze durfde niet spreken, -ze zou dan zeker beginnen te schreien. - -"Willen we nu maar gaan eten," vroeg haar moeder en gaf zelf het -voorbeeld door haar plaats aan het hoofd der tafel in te nemen. - -Wies en Marietje zetten zich ieder aan een kant naast haar neer, de -kleintjes, die nog niet aan tafel aten en hun maal op hadden, zetten -hun spelletje op den grond voort, tot ze naar bed gebracht zouden -worden en Henk stond aarzelend bij zijn gewone zitplaats, naast Wies. - -"Zal ik soms daar gaan zitten?" vroeg hij weifelend aan zijn moeder, -op den stoel tegenover haar wijzend. - -Deze knikte toestemmend. - -"Ja, dat is gezelliger, zoo'n leege stoel maakt zoo'n treurigen -indruk," zei ze zacht. - -Wies schokte op, alsof haar iets onaangenaams trof. - -Ze opende hare lippen, om wat te zeggen, maar er kwam geen geluid. - -"Is er iets, wou je wat zeggen?" vroeg haar moeder, maar daar Betje -juist binnenkwam met het vleesch, behoefde Wies niet te antwoorden. - -Gelukkig maar, als Moeder er niets aan vond, een ander op Vaders -plaats te zien zitten, dan zou ze toch niet begrijpen, dat Wies die -plaats daar te heilig voor was. Ze zou haar maar weer overdreven -genoemd hebben. Ze wilde vanavond geen enkel onaangenaam woord met -Moeder hebben, het was lief van haar, niets van dat gebroken glas -te zeggen, wel was Wies er niet heelemaal zeker van, dat ze bij een -andere gelegenheid er nog niet het een en ander van hooren zou, maar -het was toch aardig van haar, er nu over te zwijgen. Morgen zou ze er -zelf over beginnen en zeggen, dat het haar speet en dat ze allemaal -samen er een nieuw glas op zouden laten maken. - -Het middagmaal verliep onder druk gepraat. Moeder had veel te vertellen -van Vader, hoe hij hen allen nog hartelijk liet groeten en hoe mooi -het weer was geweest dien morgen, toen het schip wegvoer. - -Wat een prachtig gezicht was dat geweest, dat vertrekkende -oorlogsschip, de heele bemanning had gejuicht en gegroet, totdat het -langzaam uit het gezicht verdwenen was. - -De kinderen zaten stil te luisteren, zelfs de kleintjes waren bij -hun moeder komen staan en probeerden te begrijpen, wat ze vertelde. - -Henk werd opgewonden bij de voorstelling van dat vertrekkende schip -en Marietje was ook onder den indruk van het verhaal. - -Wies zat doodstil met neergeslagen oogen, schijnbaar was ze er minder -bij, dan de anderen. Ze hoorde niet eens dat haar moeder het woord -tot haar richtte. - -Henk stootte haar aan. - -"Luister je niet, naar wat ik vertel?" vroeg haar moeder. - -Wies keek haar aan en barstte toen los: - -"Maar Moeder, hoe kond u dat verdragen, dat aanzien, dat schip, dat -langzaam verdween, steeds kleiner en kleiner werd, tot er eindelijk -niets meer van te zien was en dan te weten, dat op dat schip Vader -meegevoerd werd. O, Moes, Moes!" en haar gezicht in haar servet -verbergend, snikte ze het uit. - -Haar moeders oogen waren ook vochtig geworden, toen ze zacht haar -hand op Louise's schouder legde. - -"Bedaar, kind, en tracht je wat in te houden. Je hebt gelijk, het -was iets vreeselijks, dat weggaan, maar het moest, er was niets aan -te doen en dus moest ik me wel schikken. Je begrijpt wel, dat ik me -tusschen al die menschen niet kon aanstellen en mijn vrienden waren -goed en hartelijk voor me. Bij hen ben ik toen nog wat gebleven, -zooals je weet en natuurlijk kon ik hen niet vervelen met mijn -verdriet, dat gaat nu eenmaal niet." - -Wies keek met hare vochtige oogen haar moeder aan. - -Ze had de tranen niet gezien, die een oogenblik haar moeders blik -verduisterd hadden en vond haar nu onverschillig, met haar kalm -gezicht en rustige manieren. - -Je niet aanstellen, je schikken, het was goed en wel, maar je -moest maar kunnen. Ze was er zeker van, dat zij het bij dat vertrek -had uitgesnikt, ze zou niet tot bedaren te brengen geweest zijn, -totaal overstuur, maar ze was nu eenmaal niet zoo kalm van natuur, -zoo beredeneerd. - -Daar kwam Moes maar altijd op neer, je kalm houden, je beheerschen, -nooit mocht je eens je gevoel toonen, dan stelde je je aan, jawel, -dat was maar, naar je het nemen wilde. De een voelde nu eenmaal dieper, -dan de ander. - -Waar hadden ze het nu over? - -Daar spraken ze al over onverschillige dingen, Vader had al afgedaan, -natuurlijk, Vader was weg, uit de oogen uit het hart, maar niet bij -haar, neen, niet bij haar! - -Hare tranen vloeiden weer rijkelijk. De kleintjes waren nu naar -bed gebracht en het gesprek tusschen Moeder en de anderen drong bij -brokstukken tot haar door. Waarom lachte Henk nu en Moeder ook? - -Nu al lachen! - -Het was niet om uit te houden. - -"Hoe is het mogelijk, om nu al te kunnen lachen," zei ze scherp. - -Haar moeder keek haar verbaasd aan. - -"Wat een toon. Wat ben je weer in een lief humeur." - -"Ik ben niet uit mijn humeur, heelemaal niet, maar ik vind u en Henk -en Marietje afschuwelijk onverschillig," klonk het heftig. - -Henk trok zijn schouders op. - -"Ze is weer half gek," zei hij. - -"Ik half gek, ik half gek, jij zelf bent...." - -"Is 't uit, Louise," viel haar moeder in. "Je bent blijkbaar -overspannen door het vertrek van Vader en daarom zal ik je je -brutaliteit niet kwalijk nemen. We zijn klaar met eten, ga dus je -schoolwerk maken en dan vlug naar bed. Als je eens flink geslapen hebt, -zul je wel wat minder prikkelbaar zijn en er dan misschien eens aan -denken, wat je Vader beloofd hebt. Dat is ook een manier om te toonen, -dat je veel van hem houdt." - -Wies stond op en verliet schoorvoetend de kamer om hare schoolboeken -te halen. - -Ze voelde zich geslagen. - -Moeder had gelijk, ze kon het best haar liefde voor Vadertje toonen, -door aan zijne woorden te denken. - -Dat was juist zoo vreeselijk, dat Moeder zoo akelig kalm kon spreken, -zoo hard zelfs, vond ze, en ze bij slot van rekening toch dikwijls -gelijk had. - -Ze had zich zóó voorgenomen, lief voor allemaal te zijn, niet -prikkelbaar, geen scherp woord te zeggen en nu had ze al dadelijk -weer haar innerlijke belofte gebroken en was onaangenaam geweest. - -Ze leunde in de gang met haar voorhoofd tegen den muur en beet op -haar zakdoek, om zich in te houden. Ze voelde zich zoo wanhopend, -dat ze het 't liefst zou hebben uitgegild. - -Alles was weer verkeerd gegaan, de verrassing, waarvan ze zich zooveel -had voorgesteld, grootendeels mislukt door het breken van het glas, -ze was brutaal en onaardig geweest en Moeder zou haar natuurlijk weer -de minste van de kinderen vinden, terwijl ze juist vandaag de liefste -had willen zijn. - -O, het was om wanhopend onder te worden. - -"Wies!" galmde Henk's stem door de gang, "waar blijf je, kom je je -werk niet maken?" - -"Ja, ik kom al." - -Haastig veegde ze haar oogen af en stak haar natten zakdoek tusschen -haar ceintuur. - -Wat kon het haar ook eigenlijk schelen, niemand begreep haar, niemand -kende haar, zooals ze was, nu dacht Moeder weer aan niets, dan aan -het maken van haar schoolwerk, terwijl ze hier in de gang stond te -krimpen van verdriet. - -Goed, ze zou ook onverschillig worden en koud, als ze dat liever -hadden, haar goed en hare boeken opnemend, liep ze met opgeheven hoofd -naar binnen en ging met zoo'n air aan de tafel zitten, dat Henk het -uitschaterde en Moeder glimlachend haar hoofd schudde. - -Ze maakte zwijgend haar werk en deed haar best niet te luisteren naar -de woorden, die nu en dan tusschen de anderen gewisseld werden. - -Marietje was al klaar met hare lessen en zat nu te haken, Henk praatte -telkens, hij beweerde vanavond haast niets te doen te hebben. - -Het was toch zoo gezellig, nu Moeder weer achter het theeblad zat, -als ze aan de saaiheid van gisteravond dacht, kreeg ze een gevoel -van dankbaarheid, dat Moes weer thuis was. Ze had nu wel graag mee -willen praten, maar als niemand zich met haar bemoeide, kon zij niet -beginnen, vond ze. - -"Nog een kopje thee, Wies? Ben je nog niet klaar? Maak een beetje -voort, dan kun je naar bed, je ziet er zoo moe uit." - -"Ik ben niet moe." - -"Niet? Maak dan toch maar wat voort, dan kun je ook eens een woordje -meepraten, dat is gezellig." - -Wies voelde zich al wat prettiger, niet meer zoo eenzaam. - -"Ik ben eigenlijk klaar," zei ze, "ik zat maar zoowat te suffen." - -"De meest geliefkoosde bezigheid van mijn oudste zuster," lachte Henk. - -Wies keek hem boos aan, die jongen met.... - -Maar neen, nu niet weer beginnen. Ze legde hare boeken en schriften -bij elkaar, bergde ze in haar tasch en nam haar plaats weer in, -beide ellebogen op tafel en haar hoofd in hare handen gesteund. - -Nu was ze bereid tot een gezellig praatje. - -"Zou je niet wat breien ondertusschen," zei haar moeder, "die -kousjes van Janneman komen anders nooit klaar. Je moet er eens wat -mee voortmaken, kind, hij heeft ze noodig." - -Met een zucht stond Wies op, om haar werk te krijgen. - -Dat afschuwelijke breien, dat behoefde geen van haar vriendinnetjes -te doen, die mochten gerust eens een poosje leegzitten, wie breide -er nu tegenwoordig nog kousen. - -Maar Moeder vond koopkousen prullegoed, daar waren de wilde jongens -dadelijk doorheen en dus moesten de kousen gebreid worden en daar ze -zelf niet alles doen kon, moest Wies haar helpen. Dat was goed voor -haar, vond Moeder, een meisje moest leeren practisch werkzaam te zijn -en nooit met leege handen te zitten. - -En ons Wiesje deed niets liever. - -Zoo eens heerlijk niets doen, alleen je gedachten vrij spel laten, -dat was een genot, een heerlijkheid! - -Maar dat mocht je nooit bij Moeder, altijd moest je bezig zijn, je -handen gebruiken, akelige kousen breien, of stukjes leeren inzetten, -wat nog erger was, of kopjes en glazen afwasschen, waarbij je -doodsangsten uitstond, dat je wat breken zoudt. - -Een diepe zucht was het resultaat van deze overpeinzingen. - -"Wat ben je toch gezellig," merkte Henk op, "als je onder je meisjes -bent, heb je ook meer praats." - -"Natuurlijk, dat spreekt vanzelf, de meisjes zijn ook aardig, -maar jij...." - -"Wat is het weer veranderd," viel Moeder ter afleiding in, "vanochtend -was het zoo prachtig en nu regent het en het begint te waaien ook." - -"Ja," beaamde Henk, "dat zijn zoo van die grillen van onze lieve -Meimaand. Moet die peuter nog niet naar bed?" voegde hij er, op -Marietje wijzend, bij. - -Het kind had juist haar haakwerk in haar taschje geborgen en stond -nu kalm op. - -"Je zag, dat ik ging, je aanmerking was dus niet noodig," zei ze, -haar moeder een nachtkus gevend. - -Toen ze de kamer verlaten had, zei deze: - -"Zoo'n zeldzaam lief en gemakkelijk kind als dat toch is, daar heb -ik nu letterlijk geen oogenblik moeite mee." - -Henk keek bedenkelijk. - -"Een beetje saai, hè?" zei hij. - -"Saai?" - -Zijn moeder keek verwonderd. - -"Waarom saai? Omdat ze weet wat haar plicht is en dien doet? Noem je -dat saai?" - -"Nou, ze is pas twaalf, een beetje te jong, om al zoo volmaakt te zijn, -dunkt me. Neen, dan is ons Wiesje anders," plaagde hij. - -"Jij hebt goed praten, in de eerste plaats ben je Moeders bedorven -kindje, altijd geweest trouwens, en...." - -"Maar Louise," viel haar moeder lachend in, terwijl Henk het -uitschaterde van pret over het verongelijkt gezicht van zijn zusje. - -"Ja, je bent altijd het bedorven oudste zoontje geweest en daarenboven -ben je geen meisje en mag je dus over je vrijen tijd beschikken, -terwijl ik dingen doen moet, die ik vervelend vind." - -"Arm schaap," spotte haar broer, maar liet er op volgen: - -"Eerlijk gezegd ben ik heel blij, geen meisje te zijn." - -"Zie je wel, dat wist ik wel. Maar heusch, andere meisjes behoeven -niet altijd zulke vervelende dingen te doen. Wanneer heb ik nu eens -tijd om te lezen? Alleen Zondags een uurtje." - -Haar moeder keek naar haar verontwaardigd gezichtje en begon te lachen. - -"Dat is maar goed ook, al die malle geschiedenissen brengen je hoofd -maar in de war. Als een meisje de school goed doorloopt, naaien, -breien, koken en de huishouding besturen leert, is dat volkomen -voldoende. En dan leer je nog muziek ook, omdat Vader daarop gesteld -is, dat vergeet je heelemaal." - -"Nu ja, ik zou natuurlijk graag mooi pianospelen, maar dat studeeren is -heusch geen pretje, die vingeroefeningen zijn een nachtmerrie voor me." - -"Vooral als Moeder dan binnenkomt en je met je handen in je schoot -vindt zitten droomen, in plaats van te studeeren," plaagde Henk. - -"Dan hoor ik muziek." - -Nu lachte haar moeder hartelijk. - -"Doe toch zoo gek niet, kind, je maakt je bespottelijk. Als je dan -toch die dure muzieklessen hebben moet, maak dan ten minste, dat je -er wat van leert. Toen ik je laatst op het partijtje van Marietje -vroeg, wat dansen te spelen, deedt je dat zoo mooi, dat de kinderen -er onmogelijk op dansen konden. Of je al over muziek zit te droomen, -zooals je beweert, daar kom je niet verder mee. Ik heb Vader beloofd, -er goed op te letten, dat je studeert en het hem te schrijven, daar -mag je wel aan denken." - -Wies staarde voor zich uit. Tot ergernis van haar moeder, lag haar -breiwerk weer rustig in haar schoot. - -"Ja, ziet u," zei ze peinzend, "ik wil wel goed studeeren, ik neem het -me altijd voor, maar ik kan het niet volhouden, ik vergeet het. Weet u, -wat ik wou? Dat er een fee was, die me een ring cadeau gaf, die me, -telkens als ik afdwaalde, een prikje in mijn vinger gaf. Heusch dat -wou ik." - -"Ik denk, dat je dien ring gauw af zoudt leggen. Maar zou het niet -hetzelfde effect hebben, als ik je eens een flinken tik op je vingers -gaf, als ze werkeloos op de toetsen lagen?" - -Nu moest Wies zelf lachen. - -"Hoe vreeselijk prozaïsch, neen hoor, ik had liever mijn ring." - -"Als het hielp, wilde ik, dat ik je hem bezorgen kon. Maar nu wordt -het tijd, om naar bed te gaan. Toe, rol dat werk wat netter op. Zoo, -geef maar hier. Slaap lekker!" - -Zoodra Wies in bed lag, sliep ze in. Ze was werkelijk heel moe door -al de emoties, die de dag gebracht had. - -Zoo tegen een uur of één werd ze echter plotseling wakker. - -Wat hoorde ze toch? - -Wat een vreemd gesteun en gekraak. - -Ze richtte zich in bed op en luisterde. - -Dat was de wind. - -En wat een gekletter op het dak, vlak boven haar hoofd. - -Een stortregen stroomde neer op de zinken platen, die het bovenste -deel van het dak bedekten en maakte een leven als een oordeel. - -Geen wonder, dat ze wakker geworden was, haar kamertje lag op de -zolderverdieping, zoodat ze alles uit de eerste hand had. - -Nu hield de regenvlaag op, gelukkig, nu zou ze probeeren weer in -te slapen. - -Ze legde zich neer en trok de dekens tot over hare ooren. - -Ze was nog zoo moe, ze wilde slapen. - -Wat was dat nu weer? - -Hagel, het was bepaald noodweer. - -De wind scheen steeds heviger te worden, den schoorsteen hoorde ze -duidelijk kraken, dat was geen wind meer, dat was storm. - -Met een ruk zat ze overeind. - -Storm.... en Vader op zee. - -Hoe was het mogelijk, dat ze daar niet dadelijk aan gedacht had. Ze -was zeker nog niet goed wakker geweest, maar nu was haar geest helder -en kon ze de gedachte geen oogenblik meer van zich afzetten: Vader -in dezen storm op zee. - -Haar altijd levendige verbeelding deed haar het schip zien, op en -neer geduwd door de onstuimige golven, overgeleverd aan het woeste -spel van den storm. - -Ze zag het groote schip als een notedop dansen op het water en dan -weer de hooge golven over het dek slaan. - -Ze had nooit een schip in nood gezien, nooit zelfs de zee bij -stormweer, maar haar phantasie kwam haar te hulp en ze zag letterlijk -voor hare angstige starende oogen het schip in nood, het schip, -waarop haar vader zich bevond, waarvan hij commandant was, dat hij -dus nooit zou mogen verlaten, waarmee hij ten gronde zou moeten gaan. - -Hij zou met het schip moeten vergaan. - -Die gedachte zette zich vast in hare hersens en liet haar niet -meer los. - -Vader was zoo dapper, hij zou zijn schip niet verlaten, hij zou -liever een eervollen dood sterven, dan zonder zijn schip te moeten -terugkeeren. - -Dat was wel mooi, hij zou dan als een held sterven en ze dweepte met -helden, ze had altijd een gloeiende bewondering gevoeld voor ieder, -die zich opofferde aan zijn plicht. Als ze las van een brandweerman, -die niet geaarzeld had, zich in een brandend huis te begeven, om -een achtergelaten kind te redden, dan gloeide ze van geestdrift; -groote daden doen, voor niets terugdeinzen, geen moeielijkheid te -groot achten, dat was prachtig! - -"En beginnen met je dagelijksche plichten nauwkeurig en goed te doen." - -Och ja, dat had Vader tegen haar gezegd, toen ze een paar dagen -geleden ook zoo geestdriftig gesproken had, over een held, waarvan -ze gelezen had. - -Vader had gelijk, daar moest je mee beginnen, maar dat was juist zoo -moeielijk, omdat je er zoo weinig eer van hadt en het meestal niet -eens opgemerkt werd, als je je best gedaan had in kleinigheden. - -Vader zag het nog wel eens en kon je dan zoo heerlijk aankijken, -maar Moes merkte het nooit. Die viel het meer op, als je niet deedt, -wat je moest. - -O, wat een rukwind! - -Angstig kroop Wies ineen. - -"Vadertje, Vadertje," kreunde ze, met opgetrokken knieën in bed -zittend, haar hoofd voorover gebogen, "was u toch maar bij me." - -Weer een stormvlaag. - -Even richtte ze luisterend het hoofd op, toen liet ze het op hare -opgetrokken knieën zinken en smoorde een kreet van doodsangst. - -Als Vader als een held stierf, kwam hij nooit meer bij haar terug! - -O, neen, neen, dat kon niet, dat mocht niet, hij moest terugkomen, -mocht niet sterven, ze zou niet zonder hem kunnen leven, ze zou veel -liever zelf doodgaan, aan haar was niets verbeurd, maar zonder Vader -konden ze geen van allen. - -En de mogelijkheid bestond, met zoo'n storm kon men voor niets instaan, -ze werd hoe langer hoe angstiger en zenuwachtiger. - -Nu scheen de wind wat te bedaren, maar slechts voor een poosje, -daarna gierde hij nog heviger dan te voren. - -Wies kon het in bed niet meer uithouden ze stond op, stak een kaars -aan en keek rillend en bevend haar kamertje rond. - -Daar stond op haar kastje Vaders laatste portret. Ze nam het op en keek -er gretig naar. Zijne vriendelijke oogen gaven haar weer wat moed en -hare angstige trekken ontspanden zich, maar slechts voor een oogenblik. - -Toen kreeg de angst weer de overhand en het portret haastig neerzettend -en bevend over haar geheele lichaam, sloeg ze hare handen voor hare -oogen en kreunde. - -Het vreeselijke zou gebeuren, alles wees er op, had ze dien middag -het portret niet laten vallen en was het glas niet gebarsten? - -"O Vader, Vader dan toch, waar bent u op het oogenblik, wat doet u, -wat gebeurt er met u!" - -Ze liet zich op den grond vallen en snikte het uit. - -De plof van haar neervallend lichaam deed haar moeder, wier kamer -onder de hare was, niet weinig ontstellen. - -Ze luisterde een oogenblik en hoorde toen duidelijk boven haar hoofd -het wanhopend gesnik van haar dochtertje. - -Opstaan en naar boven loopen was het werk van een oogenblik en even -bleef ze ontsteld staan, toen ze Wies daar zoo op den grond zag -liggen huilen. - -Ze ging naar haar toe en haar oprichtend vroeg ze, wat er aan scheelde, -had ze ergens pijn? - -Wies schudde heftig van neen. - -"Wat is er dan?" - -"Vader, Vader, de storm." - -Haar moeder, die zelf door het noodweer, in verband met het vertrek -van haar man, niet had kunnen slapen en zich zenuwachtig en overspannen -voelde, zei wat ruw: - -"O, is het dat. Maar daarom behoef je je toch niet zoo aan te -stellen. Denk je soms, dat ik den wind niet hoor, maar lig ik daarom -als een waanzinnige op den grond? Kom sta op en ga weer in bed." - -Die woorden werkten als een stortbad. - -Instinctmatig stond Wies op en ging naar haar bed. - -"Kruip er maar gauw in, dan stop ik je lekker toe, je rilt van de kou, -dwaas kind, dat je bent." - -"Niet van kou, van angst," verbeterde Wies. - -"Je schijnt je gevoelens nog precies te kunnen ontleden. Ziezoo, hou je -nu verder bedaard en maak het heele huis niet wakker met je spektakel." - -Wies greep haar moeders hand, toen deze de dekens nog wat optrok. - -"Bent u heelemaal niet bang?" fluisterde ze. - -"Natuurlijk vind ik dien wind niet prettig, maar ik laat mijn verstand -spreken en dat zegt, dat het best mogelijk is, dat Vaders schip niet -te lijden heeft onder den storm, het is al zooveel uren onderweg, -nietwaar, en in ieder geval, het is een stevig schip en kan best -tegen een stootje. Er is heusch geen reden, om zoo beangst te zijn, -en in geen geval mag je je zoo aanstellen, daar doe je niemand en -niets goed mee." - -Wies voelde zich kalmer worden. Moeders woorden waren niet prettig, -de toon van haar stem niet heel vriendelijk, maar ze kalmeerden haar, -haar groote angst verdween langzamerhand. - -"Maar het portret," fluisterde ze nog. - -"Welk portret?" - -"Van Vader, dat ik vandaag heb laten vallen." - -"Ja, dat spijt me genoeg, maar wat zou dat?" - -Wies aarzelde. - -Ze durfde Moeder haast niet zeggen, wat haar op het hart lag, Moeder -was zoo wars van dat soort van dingen, maar ze wilde toch zoo dolgraag -uit haar eigen mond hooren, dat het onzin was, wat Betje vanmiddag -gezegd had. - -"Is het geen slecht voorteeken, als iemands portret valt, en het -glas breekt?" - -Haar moeder keek haar verbaasd aan. - -"Een slecht voorteeken? Wie heeft je die malligheid wijs gemaakt. Begin -je nu ook al aan voorteekens te gelooven? Je wordt hoe langer hoe -dwazer, kind, ik zal eens goed op je letten in den eersten tijd en -je maar eens flink aan het werk zetten, zoodat je geen tijd hebt, om -aan al die bespottelijke dingen te denken en er over te lezen. Geef -me nu maar een zoen en zet al die nonsens uit je hoofd. Ik zou maar -gauw zien in te slapen, anders ben je morgen den geheelen dag weer -zoo soezerig en onmogelijk." - -Wat overbluft door haar moeders vlug achtereen gesproken woorden, -staarde Wies droomerig voor zich uit. - -"Ja Moes," was al wat ze antwoordde. - -Haar moeder glimlachte. - -Het leek wel, of ze al half sliep. - -"Goedennacht dan," zei ze wat vriendelijker, "en slaap lekker." - -Weer in haar eigen kamer gekomen, bleef ze nog een oogenblik in een -gemakstoel zitten. Slapen kon ze toch niet, die storm werkte op de -zenuwen, dat was waar en wekte akelige gedachten op, maar men moest -zijn verstand gebruiken en geen zorgen voor den tijd maken. - -"Die Wies," dacht ze toen, "dat overdreven, dwaze schepseltje. Ik -had innig medelijden met haar, ze was werkelijk heel angstig en -zenuwachtig, maar ik mag daar niet aan toegeven. Haar vader bedierf -haar wel wat, ze is er in de laatste jaren niet op vooruit gegaan, -wat haar humeur en zelfbeheersching betreft. Ik zal haar maar flink -aanpakken, en niet toegeven aan al haar dwaze, overdreven ideeën. Een -mensch is nu eenmaal niet op de wereld, om zijn leven te verdroomen." - - - - - - - - -VIERDE HOOFDSTUK. - -NOODLOT OF EIGEN SCHULD? - - -"Zeg Wies, vraag, of je vanavond bij me mag komen, mijn broer is jarig, -er komen meer menschen. Ik vond al die volwassen lui zoo vervelend -en daarom heb ik gevraagd, of jij bij mij mocht komen." - -"Heerlijk, ik hoop, dat Moeder het goed zal vinden." - -"Dat zal wel, waarom zou ze niet. Het zal vreeselijk leuk zijn, de -tuin wordt met lampions geïllumineerd en er wordt nog een vuurwerkje -afgestoken ook. Het kan nu zoo goed, met die lange Juni-avonden en -het is tegenwoordig zulk mooi weer." - -"Wat eenig, wat zal dat prachtig staan, jullie tuin is toch al zoo -mooi met al die boomen en struiken." - -"Ja, 't is een heerlijke tuin, voor een stadstuin. Je komt dus hè?" - -"Als 'k mag. Ga je om twaalf uur even mee om het te vragen?" - -"Goed," en de twee vriendinnetjes stapten de school binnen, beiden -vervuld van de pret, die hun vanavond te wachten stond. - -Toch was Wies niet zoo heel zeker van de toestemming van haar moeder. - -Een paar dagen geleden was deze naar de directrice der school geweest, -om eens naar haar te informeeren, en hetgeen ze daar gehoord had, -was niet zoo heel gunstig geweest. Het waren de oude klachten, ze kon -wel, maar lette niet op en dwaalde veel te veel af. Het stond zelfs -maar zóó zóó, of ze over zou kunnen gaan, dat zou nog van de laatste -zes weken afhangen. De juffrouw had er ook over geklaagd, dat ze hare -lessen niet altijd kende, en Moeder was allesbehalve tevreden thuis -gekomen. Ze vond dus dat hare kansen, om vanavond te mogen gaan, -niet zoo heel goed stonden. - -Om twaalf uur holden de meisjes naar huis. - -"Is Moeder in de huiskamer?" vroeg Wies aan Betje, die opendeed. - -"Ja, Mevrouw zorgt voor de koffietafel, geloof ik." - -Nog voor ze uitgesproken had, was Wies haar al voorbij gedrongen, -gevolgd door Lottie. - -Ze duwde de deur der huiskamer open en stormde op haar moeder af. - -"Moes, mag ik vanavond naar Lottie gaan, haar broer is jarig en nu -is er een feest, de tuin wordt geïllumineerd, het zal eenig zijn." - -"Ze mag hè, mevrouw, toe zeg u maar gauw ja." - -Mevrouw Schotter legde brood en mes neer en keek van het eene meisje -naar het andere. - -"Dag meisjes," zei ze kalm. "Wil je even de deur achter je toedoen, -Wies. Zoo, ik dacht, dat de wind plotseling opgestoken was, zoo -vloog die deur open. Kwam je vragen Lottie, of Wies vanavond bij je -mocht komen?" - -"Ja mevrouw," zei Lottie, nu heel wat bedaarder. - -Mevrouw Schotter aarzelde even, gespannen keken de meisjes haar aan. - -"Ik mag toch, Moes," drong Wies aan. - -"Toe ja, mevrouw," viel Lottie haar bij. - -Mevrouw Schotter schudde ontkennend het hoofd. - -"Ik geloof niet, dat het gaan zal. Je weet misschien niet, Lottie, -dat ik eergisteren allesbehalve gunstige inlichtingen omtrent Wies -gekregen heb van de directrice van de school, ze klaagde er over, -dat Wies slecht haar lessen kende en altijd onoplettende fouten maakte. - -Dus vind ik, dat ze 's avonds haar tijd aan haar werk moet besteden -en niet uit mag gaan." - -Lottie keek diep teleurgesteld. - -Wat Wies betreft, de tranen stonden haar nader dan het lachen. - -"Ze kan vanmiddag werken," opperde Lottie, "we hebben toch onzen -vrijen middag." - -"Hè ja, dat kan best," zei Wies, vervuld van nieuwe hoop. - -"We hebben niet heel veel te doen," voegde Lottie er nog aarzelend bij. - -Wies keek haar eens aan. - -Wat jokte die Lot, ze hadden juist veel werk, morgen repetitie van -die vervelende, droge jaartallen, en nog repetitie van Fransche -grammaire. Het trof zoo slecht, dat ze midden in die repetitie zaten. - -Mevrouw Schotter dacht even na. - -"Nu, weet je wat, ik zal Wies dadelijk na het eten haar lessen -overhooren en als ze die dan heel goed kent, mag ze gaan." - -Lottie klapte vroolijk in hare handen. - -"Heerlijk, ze kan ze vanmiddag gemakkelijk leeren, ik moet dat -natuurlijk ook." - -"Ze moet eerst nog pianostudeeren." - -"O, mevrouw, de middag is lang. Dol, dat u het goed vindt. Dag -mevrouw. Tot vanavond Wies." - -Bij de voordeur liep ze tegen Henk aan, die juist binnen kwam. - -Deze pakte haar lachend beet en tilde haar in de hoogte. - -"Dag Lot, lekkere dot," rijmde hij. - -Lottie worstelde zich los. - -"Wil je dat wel eens laten, brutale jongen," gierde ze, hard -wegloopend. - -Nog lachend kwam Henk de kamer binnen. - -"Wat moest dat grappige, kleine ding hier?" vroeg hij. - -"Grappig klein ding," zei Wies verontwaardigd, "Lot is mijn vriendin -en even oud als ik." - -"Is die peuter al veertien, och kom!" en Henk trok een ongeloovig -gezicht. - -Zijn zusje vatte vuur. - -"Omdat jij zulke onmogelijke ooievaarsbeenen hebt, is een ander in -jouw oogen altijd een dwerg, ze is gewoon een snoes hoor." - -"Echt?" spotte Henk, "maar dan toch een dwergachtige snoes, en...." - -"Zou jullie niet eens beginnen," viel hun moeder in, "me dunkt, -dat het tijd wordt, je bent laat vandaag, Henk." - -"Ja Moes, ik had nog wat af te spreken met een van de jongens en toen -heb ik hem even thuis gebracht." - -"Die jongen woonde zeker in de buurt van Ina van Wal, hè?" fluisterde -Wies. - -"Hou je mond," mompelde haar broer. - -Toen allen genoeg gegeten hadden zei Moeder: - -"Weet je wat, Wies, begin nu met pianostudeeren, terwijl ik hier -afwasch met Marietje. Ik ga straks met de kinderen wandelen, als -de kleintjes geslapen hebben, dan kun jij je lessen leeren voor -morgen. Het is beter, dat je studeert, terwijl ik nog thuis ben," -voegde ze er glimlachend bij. - -Wies lachte ook. - -Het was waar, als Moeder er niet was om te luisteren, kon ze zoo -heerlijk zitten soezen voor de piano. Maar vandaag zou ze flink -studeeren, dat nam ze zich stellig voor en met goeden moed begon ze -hare vingeroefeningen. - -Na tien minuten gespeeld te hebben, merkte ze, dat Moeder met Marietje -de kamer verlaten had en ze dus alleen was. - -Ze rekte zich eens uit en gaapte. Hoe vreeselijk saai waren toch die -eentonige oefeningen. - -Nu nog die even saaie gamma's. Ze begon, maar hare gedachten waren er -niet bij, ze struikelde dan ook gedurig over hare vingers. Zonde van -den tijd toch, ze had zooveel te doen voor school, ze kwam nooit klaar. - -Als Moeder niet thuis geweest was, zou haar grammaire op de piano -gezet en onderwijl wat geleerd hebben, die gamma's gingen toch immers -machinaal, maar nu durfde ze niet. - -Ze hadden die afschuwelijke regels van de Participe Passé te herhalen -en ze kende er nog niets van, want ze had ze slecht geleerd. Dat -was juist dien avond geweest, toen ze dat leuke versje gemaakt had, -dat Lot zoo mooi vond. - -Ze zat nu rustig met hare handen in haar schoot en probeerde, of ze -dat versje nog zou kunnen opzeggen: - - - De lente was gekomen, - De bosschen waren groen, - Ik zat heerlijk te droomen, - Op een bankje in 't plantsoen, - Daar kwam een kleine elf, - Uit een der bloemen gekropen, - 't Was 't bloemengeestje zelf, - Dat daar kwam aangeslopen. - "Lief meisje," sprak het.... - - -"Louise, Louise, kan ik je dan geen vijf minuten alleen laten, zonder -dat je ophoudt met je oefeningen?" - -Verschrikt keerde Wies zich om. - -Moeder stond achter haar en keek haar verwijtend aan. - -Ze boog dadelijk het hoofd, ze had veel liever, dat Moeder boos keek, -dan zooals ze nu deed. - -"Kind," zei deze nog, "als je wist, wat het me een verdriet doet, -dat je zoo weinig vertrouwbaar bent." - -Ontsteld keek Wies haar aan. - -Weinig vertrouwbaar, was ze dat werkelijk? - -"Ben ik niet te vertrouwen?" stotterde ze. - -Haar moeder zag, dat hare woorden het meisje hadden doen schrikken. - -"Wat noem je het anders," zei ze, niet onvriendelijk, maar ernstig, -"als je me belooft, goed te studeeren en ik geen oogenblik de kamer -uit kan gaan, zonder dat je ophoudt met spelen?" - -Wies voelde, dat Moeder gelijk had. - -"Maar ik doe het niet expres," zei ze zacht. - -"Niet expres, je bent toch een meisje van veertien jaar, je hebt toch -je verstand, wat moet ik er dan van denken, als je zoo handelt. Als -je nog een klein kind was, zou ik zeggen, dat je erg ongehoorzaam was, -maar nu noem ik het onbetrouwbaarheid." - -Wies zuchtte diep en begon opnieuw de gamma van g, die ze straks -had afgebroken, om even te probeeren, of ze dat gedichtje nog op -kon zeggen. - -Haar moeder bleef nu in de kamer, totdat de tijd van studeeren om was, -en ging toen Betje helpen de kleintjes aan te kleeden, om daarna met -hen en Marietje te gaan wandelen. - -Wies stond voor het raam hen na te kijken. Ze wuifde de kinderen toe, -zoolang ze hen zien kon, lekkere ventjes toch die Stan en Janneman. - -Toen keerde ze zich met een zucht om en zocht hare boeken bij elkaar, -om aan hare lessen te beginnen. - -Wat zou ze eerst doen? - -Die jaartallen maar. Hoeveel had ze er te leeren? - -Even tellen. - -Lieve deugd, dertig, hoe kreeg ze die ooit in haar hoofd. Het was -wel repetitie, maar ze geloofde niet, dat ze er nog veel van wist. - -Met haar hoofd op beide handen gesteund, haar geschiedenisboek voor -zich op tafel, begon ze. - -1565 Verbond der edelen. - -Jawel, dat wist ze, en het volgend, 1566 ook, 1568 wist ze natuurlijk -wel, dat was ook nog Vaderlandsche geschiedenis, maar er stond -meer bij. - -"Maria Stuart vlucht naar Engeland en wordt door Elizabeth gevangen -gehouden." - -Zoo in-gemeen toch van die Elizabeth, Maria zocht bescherming bij -haar en uit jaloezie hield ze haar gevangen. De juffrouw zei wel, -dat er heel andere redenen bij kwamen, ze was vergeten wat ook weer, -maar zij was er zeker van, dat Elizabeth jaloersch was op haar mooie -nicht. Die Maria Stuart was haar toch altijd zoo sympathiek geweest, -arm koninginnetje, zoo vroeg al weduwe van den Franschen dauphin, -waar ze zooveel van hield en gedwongen het heerlijke Frankrijk te -verlaten, waar ze zich zoo gelukkig gevoeld had. - -Hoe was dat mooie gedicht ook weer? - - - Adieu charmant pays de France, - Que je dois tant chérir, - Berceau de mon heureux enfance - Adieu, te quitter, c'est mourir. - - -Wat klonk dat toch mooi, charmant pays de France, als de Fransche -juffrouw op school dat opzei, met haar mooie uitspraak, klonk het -zoo echt. - -Een lief mensch, de Française, waarvan ze leesles hadden, veel liever -dan juffrouw Faber, die het gramaticale gedeelte behandelen moest, -omdat de andere geen Hollandsch kende. - -Juffrouw Faber was zoo ongemakkelijk, zoo precies. Dat zou morgen weer -wat zijn, met de Participe Passé, ze wist er geen woord van en had -al zooveel slechte cijfers voor Fransch bij juffrouw Faber. Niet bij -de Fransche snoes, die was heel tevreden, en zei, dat ze een goede -uitspraak had en gevoel wist te leggen in wat ze las. - -Hare gedachten dwaalden zoo langzamerhand heelemaal af van hare -jaartallen en ze zat in diep gepeins voor zich uit te staren, toen -ze de pendule op de schoorsteenmantel hoorde slaan. - -Verschrikt kwam ze weer toch zichzelf. Al vier uur, nog maar een goed -uurtje en ze kende nog niets. - -Met hare vingers in hare ooren, om toch niet afgeleid te worden, -boog ze zich over haar boek en deed haar best haar aandacht bij -hare jaartallen te bepalen. Aanvankelijk gelukte haar dit en een -half uurtje was ze werkelijk ingespannen bezig. Toen dacht ze wel, -dat zij ze kende. - -Met hare armen boven haar hoofd, rekte ze zich eens flink uit, zoodat -de leuning der stoel, waarop ze zat, kraakte. - -"Even opstaan, me even bewegen," dacht ze en de daad bij het woord -voegend, duwde ze haar stoel achteruit en begon de kamer rond te -loopen. - -Voor het raam viel haar oog op een musschenpaar, dat op het dak van het -tegenoverliggende huis een nestje scheen te bouwen. Een der dakpannen -was kapot en door die opening zag Wies het vogelpaartje in en uitgaan, -druk strootjes en veertjes aandragend. - -Hoe snoezig toch, die dotten maakten een warm nestje voor hun -toekomstige kindertjes. Wat was dat mooi, de zorg, die de dieren -instinctmatig hadden voor hun jongen. Wat snoezig zou dat zijn, als in -het nestje eerst eitjes gelegd werden en dan later de jonge vogeltjes -er uitkwamen. Ze zag ze voor zich, met hun kleine, nog kale lijfjes -en groote bekken, gretig opengesperd om het voedsel te ontvangen, -dat hun vadertje en moedertje voor hen aanbrachten. En als dan die -lijfjes langzamerhand met dons bedekt werden en dat dons in veertjes -overging.... - -Hé, wat was dat? - -"Henk, wat doe je me schrikken, ik wist niet, dat je binnen gekomen -was." - -"Was je weer in hooger spheren? Zeker al klaar met je werk?" - -"Klaar?" - -Zijn zusje keek hem afgetrokken aan. - -Henk lachte vroolijk. - -"Wat zie je er snugger uit. Weet je wel, dat het al bij vijven is." - -"Bij vijven? Och neen! Ik ken nog geen woord van mijn grammaire," -en Wies nam, rood van schrik, haar boek op en begon ijverig de regels -te lezen en te herhalen, die ze voor morgen kennen moest. - -"Daar komt Moeder aan," zei Henk en liep naar de voordeur om open -te doen. - -Toen ze een half uur later aan tafel zat, was Wies zich bewust, -dat ze hare lessen voor morgen niet kende. - -Ze was stiller dan anders en trachtte brokstukken van de grammaire -in haar gedachte op te zeggen, maar telkens bleef ze steken. - -Hoe moest dat straks gaan, als Moeder haar overhooren zou. - -Ze zou er niets van terechtbrengen en dan zou ze niet mogen gaan -vanavond. - -Maar neen, dat kon toch niet, ze had zich zóó op dat feestje verheugd. - -Ze had zich toch zoo vast voorgenomen, hare lessen vanmiddag goed te -leeren, ze had toch ook niets anders gedaan, alleen maar even aan iets -anders gedacht, dat kon ze toch niet helpen. Ze wou, dat ze nog in -den tijd van de feeën leefde en dat er een was, die haar beschermen -wilde en haar straks alles heel zacht influisterde, zoodat ze het -maar te herhalen had. - -"Heb je hoofdpijn, Wies?" vroeg haar moeder, "je bent zoo stil." - -"Welneen," antwoordde Henk voor haar, "ze is alleen maar weer in het -rijk der feeën. Ze droomt van een goede fee, die haar al het werk -uit de hand neemt, zoodat ze zelf niets behoeft te doen, dan op een -stoel te zitten slapen." - -Wies kreeg een kleur van verlegenheid. Hoe kon die Henk nu zoo precies -raden, waar ze aan dacht. - -Haar moeder keek haar aan en begon te lachen. - -"Neen Henk, voor zoo dwaas houd ik Wies gelukkig niet," zei ze, -"je zoudt haar wel voor half gek willen verslijten." - -"Is ze ook," beaamde Henk. - -Zijn moeder keek ontevreden. - -"Zulke dingen mag je niet zeggen, ik weet wel, dat je er niets van -meent, maar het klinkt naar." - -Zich toen tot Wies wendend: - -"Goed gewerkt vanmiddag? We zijn toch klaar, dus moesten we nu maar -opstaan, dan kan ik je even overhooren. Daarna kun je je dan wat -gaan opknappen." - -Met een kloppend hart volgde Wies haar moeder naar de voorkamer -en reikte haar het geschiedenisboek over, om zich de jaartallen te -laten overhooren. - -De eerste tien gingen vlot en met een tevreden knikje ging haar moeder -door. Maar van toen af begon ze te haperen, raakte in de war en van -de laatste zes kende ze er geen een. - -Haar moeders gezicht was hoe langer hoe ernstiger geworden. - -"Noem je dat je les kennen?" vroeg ze. - -Wies schudde van neen. - -"Ik ook niet, dus zijn we het eens. Wat nu nog?" - -Aarzelend reikte Wies haar grammaireboek aan. - -"Het Participe Passé? Goed, begin maar." - -Met den moed der wanhoop ving Wies aan, maar al heel gauw kon ze niet -verder, stotterde en hield eindelijk heelemaal op. - -Haar moeder trachtte haar door een paar vragen op den rechten weg -terug te brengen, maar het hielp niet, ze wist er niet veel meer van. - -Met een ontmoedigd gebaar sloot haar moeder eindelijk het boek. Men -kon haar aanzien, dat het haar speet, dat ze nu genoodzaakt was, -Wies niet naar het feestje te laten gaan. - -"Het spijt me, Wies, maar ik moet je natuurlijk thuishouden van -avond. Wat heb je vanmiddag uitgevoerd, in plaats van te werken?" - -Louise's oogen vulden zich met tranen. Met bevende lippen verklaarde -ze, niets anders gedaan te hebben, dan hare lessen geleerd. - -"Dat is onmogelijk. Als je niet met iets anders bezig bent geweest, -heb je zeker geslapen. In ieder geval, het resultaat is, dat je je -lessen niet kent en ze dus over moet leeren." - -"Mag ik dat morgenochtend niet doen?" - -"Natuurlijk niet." - -"Moet ik heusch thuis blijven van avond?" - -"Dat spreekt toch vanzelf. Ga nu maar dadelijk aan het overleeren -beginnen, anders zie ik nog aankomen, dat je die lessen vanavond nog -niet kent." - -Met deze woorden verliet ze de kamer. - -Wies staarde haar na, tot ze de deur achter zich gesloten had en -wierp zich toen snikkend in een gemakstoel. - -"Mijn heerlijk avondje," steunde ze, "het zou zoo verrukkelijk geweest -zijn en zoo mooi in den tuin en zoo gezellig. Het is altijd zoo dol -prettig bij Lottie." - -Ze schreide en snikte en voelde zich doodongelukkig, bij de gedachte -aan wat ze nu misliep. - -Na een poosje bedaarde het huilen en hare oogen afvegend, ging ze -met een ruk rechtop zitten en verklaarde: - -"Ik leer niets meer vanavond, ik doe het niet, als ik nooit eens pret -mag hebben, werk ik ook niet meer." - -Toen wrevelig van zich af schoppend: - -"Het is weer zoo echt iets voor mij, juist vandaag zulke moeilijke -lessen te hebben en Moeder, die altijd zoo streng is, andere meisjes -kennen toch ook niet altijd hun lessen. Ik had ze best morgenochtend -kunnen overleeren. Ik kan 't toch niet helpen, dat ik niet bij die -droge dingen blijven kan. Het is niets lief van Moeder, nooit eens -iets bij me door de vingers te zien, maar ik geef er de brui van, -ik leer vanavond die lessen niet, ik doe het niet. Moeder kan me -thuis houden, maar de lessen in mijn hersens pompen, kan ze niet." - -Ze zag er alles behalve lief uit, zooals ze, met dien koppigen trek -om haar mond, naar binnen ging, hare boeken in haar tasch pakte en -een leesboek van het boekenrekje nam. - -Met een brutaal gezicht ging ze daarin zitten lezen. - -Haar moeder kwam juist binnen, na de kleintjes naar bed te hebben -geholpen en ziende, dat Wies vol aandacht over een boek gebogen zat, -lette ze er niet op, welk boek en liet haar rustig zitten. - -Wies keek heelemaal niet op, ze scheen nu ernstig te leeren, maar -na een half uurtje viel het haar moeder op, dat ze telkens een blad -omsloeg. - -Opeens ging haar een licht op. - -"Welk boek heb je daar voor je, Louise?" vroeg ze. - -Wies werd donkerrood. - -Nu ze Moeders vragende oogen op zich gericht zag, werd ze zich op -eens goed bewust, hoe brutaal ze gehandeld had. - -Ze keek haar moeder met verschrikte oogen aan en durfde niet -antwoorden. - -Deze strekte haar hand uit, om het boek naar zich toe te halen en -als verstijfd liet Wies haar begaan. Haar moeder keek het in, sloeg -het titelblad op en zag toen Louise aan. - -Deze zou dolgraag haar hoofd afgewend hebben, maar ze kon niet, als -magnetisch voelde ze zich aangetrokken door de oogen harer moeder, -die haar steeds strak aankeken. - -Henk en Marietje zaten dit tooneel doodstil aan te staren, bijna -zonder zich te bewegen. - -Daar verbrak haar moeder de stilte. - -"Hoe durf je," was alles, wat ze zei. - -Ja, hoe had ze gedurfd. Ze begreep dat nu zelf niet. - -"En je weersprak me vanmiddag nog al, toen ik zei, dat je onbetrouwbaar -was. Ga direct uit mijn oogen, wat er morgen van je lessen terecht -komt, moet je zelf maar weten, maar ik wil je geen oogenblik langer -in mijn nabijheid hebben, ga naar je kamertje en naar bed en denk -dan eens goed over je gedrag na." - -Met droge oogen, maar met een gevoel van schuld, als ze zelden gekend -had, stond Louise langzaam op. - -Een nachtkus durfde ze haar moeder niet geven. - -"Goedennacht, Moes," zei ze zacht. - -Haar moeder wendde het hoofd af. - -"Ga nu maar," zei ze en toen Wies nog aarzelde en staan bleef, deed -ze, alsof ze niet meer in de kamer was en begon met Marietje te praten. - -Met loome schreden ging Wies de trap op naar haar kamertje. - -Toen ze binnentrad, was het er nog niet heelemaal donker en zonder -haar kaars op te steken, knielde ze voor het raam neer en met beide -armen op het kozijn steunend, staarde ze naar buiten. - -De maan stond reeds aan den hemel en hier en daar flikkerde flauw -een enkele ster. - -Hoe heerlijk vreedzaam zag alles er uit, de tuintjes beneden haar -in schemerlicht gehuld en boven haar die wijde hemel met die enkele -schitterende puntjes. - -Alles was zoo mooi, zoo rein, en zij.... zoo slecht. - -Ze liet haar hoofd op hare armen rusten en hare tranen begonnen te -vloeien, eerst een enkele, dien ze dadelijk met haar mouw afveegde, -maar langzamerhand kwamen er al meer, en ze liet ze maar stroomen, -te ellendig, om er verder op te letten. - -Nu had ze schuld, nu had Moeder gelijk; al was die ook nog zoo boos -op haar, het kon niet erger zijn, dan ze verdiende. - -Dat ze vanmiddag haar lessen zoo slecht geleefd had, was niet goed, -maar wat kon ze er aan doen, ze was nu eenmaal zoo. Iedereen zou -begrijpen, dat ze liever vanavond gegaan was, dat ze dus niet expres -zoo slecht geleerd had. - -O, ze was een zwak, zwak schepsel, de natuur was onbarmhartig voor -haar geweest, ze was nu eenmaal zoo, wat kon ze er aan doen. - -Op dat oogenblik had ze bepaald medelijden met zichzelve. - -Maar wat ze vanavond gedaan had, dat was leelijk geweest. - -Ze wist, dat ze nooit in de week mocht lezen, het toch te doen, was -dus al iets, dat niet goed was en nu vanavond, nu ze voor straf thuis -moest blijven om haar lessen over te leeren, stil te gaan zitten lezen, -dat was heel erg, dat voelde ze. - -En genoten had ze niet eens van haar lectuur, daartoe was ze veel te -onrustig geweest. - -Wat had ze een spijt, toegegeven te hebben aan die leelijke inblazing, -nu haar hoofd eens dwars te zetten en niet te doen, wat er van haar -geëischt werd. - -"Hoe durf je," had Moeder gevraagd. Ja, dat wist ze nu zelf niet. - -Wat had Moes ernstig gekeken en zoo weinig gezegd. - -Ze had veel liever een hevig standje gehad, ze had veel liever de -hardste waarheden gehoord, dan zoo behandeld te worden, als Moeder -gedaan had. - -Zou ze haar nu nooit meer vertrouwen? - -Als Vader het eens hoorde, als Moes het hem eens schreef. - -Ze kromp ineen bij die gedachte. Vader zou het zoo vreeselijk vinden, -hij vertrouwde haar zoo volkomen. - -"Ik ben een ellendig schepsel, voor het ongeluk geboren," zei ze -met pathos. - -Wie lachte daar? - -Het was haar, alsof ze Vaders lach vernam en zijn bekende stem -hoorde zeggen: - -"Wiesje, doe toch niet zoo mal, wees niet zoo overdreven." - -Dat was het voornaamste, wat Vader tegen haar had, dat hij haar -overdreven vond. - -Och, als Vader maar niet zoover weg was! - -Hare tranen waren nu gedroogd en ze staarde naar buiten, waar in het -uitspansel hoe langer hoe meer sterren zichtbaar werden. - -Hoe mooi, hoe heerlijk mooi. Zouden die sterren bewoonde werelden -zijn, net als de aarde, zouden daar ook wezens op wonen, die plezier -en verdriet hadden, die goed en slecht waren, net als de menschen. - -Een sissend geluid wekte haar uit haar gepeins op. - -Een oogenblik kon ze niet thuisbrengen, wat het zijn kon. - -Toen flitste het door haar hoofd. - -"Het vuurwerk." - -Ze richtte zich op en staarde in de richting, waarin ze wist, dat -het huis van Lottie lag. - -Ze zag duidelijk enkele lichte stippen door de boomen heen schemeren -en na een oogenblik steeg weer een vuurpijl sissend op. Wies volgde -hem met de oogen, tot hij uiteen spatte. - -Nu hoorde ze knetteren, zeker een vuurwerkstukje, dat ontbrandde, -ze zag wel een lichtschijn, maar kon niets bepaalds onderscheiden. - -Wat zou het nu mooi zijn, in dien tuin en door haar eigen schuld -mocht ze er niet bij zijn. - -Door haar eigen schuld? - -Hoe kwam ze daar nu zoo op eens toe, om dat te denken, ze beweerde -immers altijd, dat het haar noodlot was, waardoor ze dikwijls iets -misliep. - -Maar neen, ze voelde het nu plotseling, ze kon er wel wat aan doen, -ze dwaalde licht af, dat was waar, maar ze streed ook niet tegen die -fout, ze gaf er maar altijd aan toe. - -Dat moest nu anders worden. - -Ze werd zich bewust, dat ze voor een groot deel haar eigen lot in -handen had, dat ze veel kon bijdragen tot haar eigen geluk, maar dat ze -dan moest vechten tegen hare verkeerde neigingen, er niet aan toegeven, -haar tijd niet verdroomen, maar wakker zijn. - -En met haar wijd geopende oogen gericht op de schitterende sterren, -deed ze bij zichzelf de gelofte, voortaan te strijden tegen al die -fouten in haar karakter, die ze tot nog toe als aangeboren en daarom -als niet te veranderen beschouwd had. - - - - - - - - -VIJFDE HOOFDSTUK. - -DE WRAAK. - - -Den volgenden morgen ging Wies met een bezwaard hart naar school. - -Ze was zich bewust, van hare jaartallen niet veel en van haar Fransche -les zoowat niets te weten. Ze had plan gehad, 's morgens vroeg nog -wat te leeren, maar had zich verslapen. Nu moest het maar gaan, zooals -het ging, ze zou dragen, wat ze verdiend had, het was toch de laatste -keer, want voortaan zou ze maken, dat ze hare lessen kende. Moeder was -erg koel tegen haar geweest dien morgen, maar ook dat zou ze dragen, -zonder er zich tegen te verzetten. Voortaan zou Moeder geen reden -meer hebben om zoo te zijn. - -Ze haalde Lottie af op haar weg naar school en deze betuigde dadelijk -haar spijt, dat Wies er gisterenavond niet bij had kunnen zijn, -het was zóó leuk geweest. - -"Waarom heb je toch 's middags niet geleerd," voegde ze er bij, -"we hadden dat toch afgesproken en ik heb het ook gedaan." - -"Ik heb het geprobeerd, maar ik kon niet," zei Wies somber. - -Lottie haalde haar schouders op en begon te lachen. - -"Wat een gekheid, waarom zou je niet net zoo goed kunnen, als ik." - -"Ik dwaalde aldoor af." - -"Maar je hoeft toch niet af te dwalen, als je niet wilt." - -Wies zuchtte. - -"Och, dat weet je zoo niet, omdat je daar geen last van -hebt. Natuurlijk is het in zoover mijn schuld, dat ik er mij niet tegen -verzet heb. Het ergste is, dat ik nog geen woord van mijn lessen ken." - -Lottie keek haar vriendinnetje verbaasd aan. - -"Maar Wies!" - -"Echt, je zult het zien. Daar beleef je vanochtend weer wat aan." - -Lottie kon het niet helpen, ze moest alweer lachen, die Wies keek -ook zoo tragisch. - -"Kom, het zal wel losloopen, jammer, dat ik niet wat dichter bij je -zit, dan kon ik je voorzeggen. Weet je wat, ik zal vragen, of Rie -het doet, die kent hare lessen meestal goed." - -Zoo gezegd, zoo gedaan, Rie, die naast Wies zat, werd gevraagd voor -te zeggen, als het noodig was en beloofde het te zullen doen. - -Het eerste uur was een rekenles, waarvoor de meisjes niets hadden -behoeven te leeren en dus ging het rustig voor Wies voorbij. - -Toen volgde de geschiedenisles, waarin de jaartallen overhoord werden -en het lot was Wies gunstig, ze wist al de jaartallen, die haar -gevraagd werden, op één na en dat fluisterde Rie haar nog bijtijds in. - -Ze voelde zich erg verlucht, ze scheen een geluksdag te hebben, door -het Fransch zou ze nu ook wel heenrollen, als Rie haar niet in den -steek liet. - -Juffrouw Faber scheen goed geluimd, ze begon al dadelijk een -grapje te maken met een van de leerlingen, het zou dus wel terecht -komen. Eenige meisjes hadden al een beurt gehad, nu zou zij weldra -moeten antwoorden. Als Rie haar nu maar voorzei, want ze wist er -eigenlijk niets van. - -"Louise, les règles du Participe Passé des verbes pronominaux." - -Daar hadt je het al, les verbes pronominaux hadden aparte regels -voor hun deelwoord, ze wist wel zooiets van toevallig wederkeerig en -noodzakelijk, maar hoe moest ze dat nu in het Fransch zeggen. En wat -het verschil tusschen de deelwoorden van die twee was, dat wist ze -heelemaal niet. - -"Eh bien, Louise?" - -Wies gaf Rie een schop onder tafel; toen begon ze: - -"Le participe passé des verbes...." - -"Accidentellement pronominaux," fluisterde Rie. - -Wies haalde bijna onmerkbaar hare schouders op, ze verstond Rie niet. - -"Accidentellement pronominaux," herhaalde Rie wat harder. - -Juffrouw Faber keek haar strak aan. - -"Marie," zei ze waarschuwend. - -Rie dorst nu niets meer te zeggen, de juffrouw had geen oog van -haar af. - -"Continuez, Louise." - -Wies kreeg het benauwd, ze wist er niets van, ze zou dus verder maar -geen pogingen doen en zwijgen. - -Lot deed haar best om de aandacht van Wies te trekken, misschien -kon ze haar wel helpen, door duidelijk met de lippen te spreken, -maar Wies staarde strak voor zich uit. - -"L'éloquence même," zei juffrouw Faber op scherpen, onaangenamen toon, -"la meilleure de mes élèves est décidément Louise Schotter." - -Wies keek boos op. - -De juffrouw hoefde niet met haar te spotten, ze kon haar een standje -geven, maar dat eeuwige sarkasme van die Faber kon ze niet uitstaan. - -"U hoeft me niet voor den gek te houden," barstte ze los. - -Juffrouw Fabers gezicht verloor niets van zijn spottende uitdrukking. - -"Ayez la bonté de répéter votre charmant discours en français, ma -chère," zei ze kalm, "vous savez, qu'il est défendu de parler le -hollandais pendant ma leçon." - -Wies zweeg met een kleur van boosheid. - -"Eh bien, j'écoute." - -Nog zweeg Wies. - -"Ne m'avez-vous pas compris, Louise. Répétez en français, ce que vous -venez de dire." - -Wies voelde haar bloed koken. Die afschuwelijke Faber, ze zou haar -niet loslaten, voor ze haar gezegde in het Fransch herhaald had en -ze wist niet, hoe ze het moest zeggen. - -"Moquer," mompelde ze. - -"Bravo, c'est ça. C'est le verbe se moquer, que vous cherchiez. C'est -bien, continuez." - -Eensklaps liet Wies haar hoofd op de bank zakken en barstte in -tranen uit. - -"Schei toch uit," mompelde ze. - -Juffrouw Faber scheen te vinden, dat ze nu ver genoeg gegaan was, -ze wendde zich tenminste tot een ander meisje en liet Wies verder -met rust. - -Na een poosje bedaarde ze, en na hare oogen afgeveegd te hebben, -zat ze de juffrouw met zulk een boozen blik aan te staren, dat deze -bepaald vermeed haar kant uit te kijken. Ze was zich bewust vanochtend -wat ver te zijn gegaan. Louise was een zenuwachtig kind, daar had ze -aan moeten denken, maar ze kende ook haast nooit hare lessen en had -dan daarenboven iets brutaals over zich, dat haar irriteerde. - -Om twaalf uur ging Wies met Lottie samen naar huis. - -Eerst sprak ze geen woord en Lottie durfde ook niets zeggen, Wies -zag er zoo door en door boos uit. - -Na een poosje begon Wies: - -"Von' je het geen schandelijke manier van me te behandelen?" - -"Ja, hatelijk," beaamde Lottie. - -"Maar ik zal me wreken," zei Wies somber. - -Lottie keek een beetje angstig naar haar op. - -Ze zag er uit, alsof ze tot de zwartste daden van wraak in staat -zou zijn. - -"Ik zou er maar niet meer aan denken," zei Lottie aarzelend. - -Louise bleef staan van verbazing. - -"Er niet meer aan denken? Zou jij dat kunnen, als je bespot en -vernederd was voor de heele klasse, als je behandeld was op een manier, -dat de honden geen brood van je zouden eten?" - -"Mijn hemel, Wies, wat overdrijf je weer." - -"Zoo, overdrijf ik. Welzeker, het is heel gemakkelijk zooiets voor -nul en geener waarde te verklaren, als het je zelf maar niet overkomt." - -Lottie, die oprecht met haar vriendinnetje meevoelde en haar alleen -wat overdreven vond, stak haar arm door dien van Wies. - -"Je weet best, dat ik het naar voor je vind, maar ik meen 't in ernst, -wees verstandig en denk er niet meer aan. Het is nu eenmaal gebeurd -en je kunt er toch niets aan veranderen." - -"Ik kan me wreken." - -"Dat zou ik maar niet beginnen, met zoo'n juffrouw trek je licht aan -het kortste eindje. Heusch, Wies, je wint er niets mee en je brengt -je eigen maar in onaangenaamheden." - -Wies antwoordde niet meer. - -Lot had gemakkelijk praten, maar ze moest iets doen, om de schande -van die bespotting uit te wisschen. - -Maar wat? - -Den heelen verderen dag dacht ze er over na, maar ze kon niets -vinden. Soms bedacht ze een of ander, waarmee ze de juffrouw zou kunnen -plagen, maar dan verwierp ze het weer, omdat ze er iets kinderachtigs, -ja zelfs iets lafs in vond. - -Neen, ze moest wat bijzonders verzinnen, iets, dat een ander nog niet -gedaan had, iets aparts. - -Maar er schoot haar niets te binnen, dan een paar flauwe plagerijtjes, -die een ander net zoo goed verzinnen kon, als zij. - -'s Avonds bij het sluiten van haar raam, zag ze weer den helderen -sterrenhemel voor zich en eensklaps overviel haar de gedachte, dat -ze zich had voorgenomen, goed te zijn en edel en dat ze zich dus niet -wreken mocht. - -Wraak was lafhartig en een bewijs van een kleine ziel. - -Ze keek naar buiten, naar die rustige pracht en glimlachte. - -Dat was een goede gedachte, dat zou ze doen. - -Ze zou juffrouw Faber laten zien, hoe een edel meisje zich wreekt, -ze zou haar doen voelen, dat ze boven haar bespotting stond. - -Morgenochtend had ze weer les van haar, dan zou ze een mooien bouquet -voor haar meenemen, ze zou wat vroeger van huis gaan en even bij den -jongen, die altijd op den hoek van die dwarsstraat stond, wat mooie -bloemen koopen, die had meestal zulke prachtige rozen. - -Zoo gedacht, zoo gedaan. - -Lottie was niet weinig verbaasd, toen ze Wies met een mooien bouquet -zag aankomen en van haar hoorde, dat die bloemen voor juffrouw Faber -bestemd waren. - -"Hoe krijg je dat in je hoofd?" vroeg ze verbaasd. - -"Dat is nu mijn wraak," antwoordde Wies met een triomfeerend lachje. - -Ze wachtte juffrouw Faber bij de deur der klasse op en bood haar, -zoodra ze verscheen, met een verlegen gezicht de bloemen aan. - -De juffrouw nam werktuigelijk den bouquet aan en was blijkbaar zóó -verbaasd, dat ze eerst vergat te bedanken. Wies was reeds in de bank, -toen juffrouw Faber, de bloemen bekijkend, zeide: - -"C'est très joli, ce bouquet, merci, Louise." - -Toen ging ze naar haar plaats voor de klasse en legde de bloemen, -tegelijk met hare boeken, op het tafeltje naast zich. - -Lottie vond het zonde, dat die heerlijke rozen geen water kregen, -ze had graag gevraagd, of ze de bloemen even in een glas water mocht -zetten, maar ze durfde niet, want ze zou het in het Fransch moeten -zeggen, fouten maken, het over moeten zeggen en zoo al meer. Daar -zag ze tegen op. - -De les begon. - -Wies had haar uiterste best gedaan, haar les nu eens precies te leeren -en een goedkeurend knikje van de onderwijzeres was haar belooning. Na -het opzeggen van de lessen begon deze een nieuw gedeelte van de -grammaire te behandelen en al pratende nam ze den rozenbouquet op, -om er aan te ruiken. - -Met een schreeuw gooide ze hem eensklaps weer neer, haar gezicht drukte -afschuw, zelfs angst uit. De meisjes begrepen niet, wat er gebeurde. - -"Een spin," stootte ze uit. - -Een deel der meisjes begon te lachen. - -Het was algemeen bekend, dat juffrouw Faber een grooten afschuw van -spinnen had, ja, er gewoon bang voor was. - -Lottie keek verschrikt naar Wies. - -Was dat haar wraak? - -Niet erg aardig verzonnen, eigenlijk een leelijke manier van doen, -Wies viel haar tegen, tot zooiets had ze haar niet in staat geacht. - -Wies zelf zat daar, stijf van schrik. Ze begreep dadelijk wat er van -haar gedacht zou worden en ze had wel onder de bank willen kruipen, -zoo zag ze op, tegen hetgeen er volgen zou. - -Juffrouw Faber had zich van haar eersten schrik hersteld en zei nu -op ijskouden, snijdenden toon, in haar verontwaardiging heelemaal -vergetend Fransch te spreken: - -"Louise, neem die bloemen weg en verlaat de kamer. Je behoeft tot -nader order niet meer in mijn lessen te komen." - -Wies verroerde zich niet, het scheen wel, of ze de woorden van de -juffrouw niet verstaan had. - -"Hoor je niet, wat ik zeg?" - -Nu stond Wies op in haar bank en keek rond, als zocht ze iemand, -die haar verdediging op zich nemen zou. - -Maar nergens vond ze hulp. - -Sommige meisjes waren hun lach nog niet meester en deden wanhopige -pogingen, om hem te verbergen. - -Anderen keken verontwaardigd naar haar, vonden haar zeker een naar -schepsel, en eenigen, waaronder Lottie, zagen haar medelijdend aan, -maar niemand sprak een woord. - -Ze slikte eens, om de prop weg te krijgen, die ze in haar keel voelde -en zei toen, wat schor: - -"U denkt toch niet, dat ik het expres gedaan heb?" - -Juffrouw Faber keek haar minachtend aan. - -"Speel nu verder maar geen comedie," zei ze koud, "en doe, wat ik je -zeg, neem die bloemen met inhoud op en verlaat de kamer. Ik zal na -de les de zaak zelf aan de directrice meedeelen." - -Het duizelde Wies. - -Van zoo iets werd ze verdacht, van zoo'n minne wraak, om onder den -schijn van een vriendelijkheid te bewijzen, iemand een hevigen schrik -op het lijf te jagen. - -Hoe was het mogelijk. - -En iedereen scheen het te gelooven. - -Lottie ook? - -Ze keek naar haar vriendinnetje en dit sloeg hare oogen neer en -vermeed haar aan te zien. - -Dus Lottie ook. - -Ze boog het hoofd en drukte haar zakdoek voor haar mond, om de snikken -te smoren, die nu opwelden. - -Toen verliet ze haastig haar bank en wilde de klasse uit gaan, maar -werd teruggehouden door de scherpe stem van juffrouw Faber, die haar -beval, de bloemen mee te nemen. - -Machinaal voldeed ze aan dit bevel en een oogenblik later stond ze -in de gang met den ongeluks-bouquet in haar handen. - -Ze keek naar de mooie rozen, waarvan er eenige door de ruwe behandeling -geknakt waren en die als verzoeningsteeken tusschen haar en juffrouw -Faber hadden moeten dienst doen. - -Het was weer haar gewone pech, die alles in de war gestuurd had. Wies -Ongeluk, dat was ze wel! Dat nu zoo'n ellendige spin alles verkeerd -moest doen loopen. Waar was het onzalige beest? Daar wandelde het -rustig over de rozen en spon kalm een draad, onbewust van de ellende, -die het aangericht had. - -"Araignée au matin, chagrin." Dat rijmpje bevatte voor haar wel -waarheid. - -Toch wel een aardig beestje, hoe kunstig spon het zijn draad. - -Eenige oogenbikken vergat Wies haar verdriet, zoo interessant vond -ze de bewegingen van het spinnetje. Toen keerde ze met een zucht tot -de werkelijkheid terug. - -Wat nu te doen? - -Ze moest zich bij de directrice gaan melden, als uit de les gestuurd, -maar ze durfde niet. Die zou natuurlijk ook aan haar schuld gelooven -en ze hield van het hoofd der school. Ze zou het vreeselijk vinden, als -die haar tot zoo iets in staat achtte en toch was de schijn tegen haar. - -Ze legde de bloemen op den grond en tegen den muur geleund, schreide -ze, haar gezicht met beide handen bedekkend. - -Lot geloofde het ook. - -Hoe was het mogelijk, zij zou Lottie zeker niet van zoo iets mins -beschuldigd hebben. - -Zoo stond ze daar nog een poosje, overweldigd door bittere gedachten -en ze merkte nauwelijks, dat de tijd verstreek, totdat ze de deur -tegenover haar hoorde opengaan en juffrouw Faber's stem vernam, -die verwonderd zei: - -"Sta je daar nog, waarom ben je niet naar de directrice gegaan?" - -Wies keek haar even aan, met hare betraande oogen, maar antwoordde -niets. - -"Neem die bloemen op en volg me," beval de juffrouw. - -Wies deed, wat haar gezegd werd en met de rozen in haar hand liep -ze achter juffrouw Faber aan, die zich regelrecht naar de kamer der -directrice begaf. Daar gekomen sprak ze haar beschuldiging uit en -Wies sloeg hare oogen neer onder den verwijtenden blik van het hoofd -der school. - -"Hoe kon je zoo iets verzinnen," zei ze op verdrietigen toon, -"ik had je niet tot een dergelijke lafhartigheid in staat geacht." - -Lafhartigheid, de directrice beschuldigde haar van lafhartigheid! - -"Maar ik heb het niet gedaan," riep ze hartstochtelijk. - -Verwonderd keek de directrice juffrouw Faber aan. - -"Ze stelt zich weer aan," zei deze, "ik behoef u toch Louise Schotter -niet te leeren kennen. Ze ontkent, dat is waar, maar alles wijst er -op, dat ze zich op deze manier heeft willen wreken, over het standje -van gisteren." - -"Maar een schoolmeisje wreekt zich niet over een standje voor een -niet gekende les." - -"Het was geen standje, ze bespotte me," viel Wies heel onvoorzichtig -uit. - -Juffrouw Faber glimlachte triomfant. - -"Dat is zoo goed als een bekentenis. Ze zegt zelf, dat ze mijn woorden -als een bespotting opgevat heeft en verklaart daarmee, waarover ze -zich heeft willen wreken." - -De directrice keek ernstig. - -Juffrouw Faber had gelijk, die woorden en de toon waarop ze geuit -waren, namen elken twijfel aan haar schuld weg. - -"Ik vrees, dat u gelijk heeft," zei ze, "maar ik begrijp zoo iets -niet van Louise." - -Wies schreide niet meer. Ze hield haar hoofd nu rechtop en om haar -mond lag een bittere trek. - -"Dus u gelooft, dat alles een opgemaakt stukje was?" vroeg ze. - -"Ik moet het wel gelooven." - -"Goed, geloof u het dan maar," en met moeite het beven van hare lippen -bedwingend, stond ze daar doodstil, alleen haar wat diepere ademhaling -bewees, dat innerlijk niet alles rustig was. - -De directrice had de bloemen, door Wies op tafel gelegd, in de hand -genomen en bekeek ze nu. - -"Er is nu geen spin meer in," zei ze. - -"Is die er uit," vroeg juffrouw Faber angstig, hare rokken bij elkaar -nemend, "als het beest maar niet op me gekropen is. Was de spin er -straks nog in, Louise?" - -Wies knikte onverschillig van ja, niets kon haar meer schelen, ze -gaf zich aan het noodlot over. - -"Je hebt vlak achter me geloopen daar straks, misschien is ze op mijn -rug gekropen." - -Rillend keerde ze haar rug naar de directrice. - -"Och toe, kijk u eens, of u haar niet ziet. Ook niet in mijn hals? Ik -voel daar zoo'n gekriebel. Heusch niet, kan ik er van opaan?" - -Toen het vreemde lachje ziende om den mond van de directrice, voegde -ze er wat verlegen bij: - -"U vindt me misschien kinderachtig, maar ik heb nu eenmaal zoo'n -griezel van spinnen." - -"Dat komt meer voor," zei de directrice rustig. "Ik wil Louise nog -wel even alleen spreken." - -Juffrouw Faber begreep den wenk en nam hare boeken op, om weg te gaan. - -"Ik kan Louise niet meer in mijn les nemen, voor ze me excuus gevraag -heeft," zei ze nog. - -"Je hoort het, Louise, wil je dat nu dadelijk even doen?" vroeg de -directrice. "Dat zou, dunkt me, het beste zijn." - -Wies antwoordde niet, ze klemde hare lippen nog wat vaster opeen en -schudde van neen. - -Juffrouw Faber verliet daarop de kamer. - -De directrice hield zich een oogenblik met iets anders bezig, gezeten -aan haar schrijftafel. Toen riep ze Wies bij zich. - -"Kijk me eens aan, Louise, zoo, vlak in mijne oogen. Blijf je er bij, -dat je geen schuld hebt?" - -"Ja, juffrouw." - -"Hoe kwam je er dan toe, die rozen aan juffrouw Faber te geven? Ik -heb tot mijn spijt meermalen gemerkt, dat juffrouw Faber en jij nu -juist niet zulke groote vriendinnen zijn." - -Wies kleurde. - -Het was haar onmogelijk te zeggen, dat ze het als een edele wraak -bedoeld had. De juffrouw zou dan natuurlijk weer aan aanstellerij -gelooven. - -Ze zweeg dus. - -De juffrouw schudde met een verdrietig gezicht haar hoofd. - -"Het spijt me meer, dan ik zeggen kan, kind, dat je nu je schuld -nog verergert, door zoo koppig te blijven ontkennen, wat toch zoo -duidelijk blijkt, niet anders dan waar te kunnen zijn. Als je me -niet verklaren wilt, waarom je juffrouw Faber zoo ineens bloemen -gegeven hebt, na pas onaangenaamheden met haar gehad te hebben, -na pas woorden van haar gehoord te hebben, die je zelf verklaart, -als een bespotting te beschouwen, dan kan ik niet anders denken, dan -dat je werkelijk schuld hebt. Ga nu maar naar huis en zeg je moeder, -dat ik je voor dezen verderen dag verwijderd heb." - -Wies schrok. - -"Stuurt u me voor den heelen dag weg?" - -"Ja, morgen kun je terugkomen, behalve voor de les van juffrouw Faber." - -"Daar hebben we morgen geen les van." - -"Nu, dan kun je morgen weer den heelen dag komen." - -Wies stond daar met gebogen hoofd, aarzelend om weg te gaan. - -De directrice vatte haar neerhangende hand. - -"Heb je me nog iets te vertellen, kind, doe het dan. Het zou me zoo'n -pleizier doen, als je je onschuld bewijzen kondt." - -Weer aarzelde Wies. - -Zou ze vertellen, waarom ze die bloemen gegeven had? - -Maar neen, neen, een totaal valsche schaamte belette haar gehoor -te geven aan den drang van haar hart, dat haar aanspoorde, zich van -blaam te zuiveren tegenover de juffrouw, van wie ze zooveel hield. - -Langzaam keerde ze zich om en verliet de kamer, deed in de gang haar -goed aan en liep de straat op, niet wetend waarheen, niet goed naar -huis durvend, waar ze zeker ook verkeerd begrepen zou worden. - -In de kamer der directrice lagen de prachtige rozen vergeten op de -tafel en weefde het spinnetje lustig haar net tusschen tafelkleed en -vloer, vlug aan den steeds langer wordenden draad neerglijdend. - - - - - - - - -ZESDE HOOFDSTUK. - -VALSCHE SCHAAMTE. - - -Toen Wies de deur der school achter zich had dichtgetrokken, liep ze -eenigen tijd als versuft door. - -Weggestuurd voor den geheelen verderen dag. - -Waar nu heen? - -Naar huis en Moeder alles vertellen? - -Ze zag daar zoo tegen op, ze was zoo bang, dat Moeder aan haar schuld -gelooven zou; het was zoo vreeselijk van iets laags verdacht te worden -en dat nog wel, nu ze het zoo goed bedoeld had. - -Zou ze aan Moeder vertellen, waarom ze juffrouw Faber die bloemen -gegeven had? - -Dat zou misschien het beste zijn, maar ze was bang, de woorden niet -te kunnen uitspreken, het zou er iets van hebben, alsof ze eens wilde -doen uitkomen, hoe edelmoedig ze was, hoe ze kwaad met goed had willen -vergelden. Dat had ze ook eigenlijk wel en natuurlijk behoefde ze -zich daarover niet te schamen, integendeel, maar om dat nu zelf te -vertellen, dat was toch iets, dat ze niet zou kunnen. - -Hoe laat zou het zijn? Als ze nog anderhalf uur ronddwaalde en dan -naar huis ging, zou niemand er iets van merken, dat ze weggestuurd -was en als ze dan vanmiddag van twee tot vier weer uitging, behoefden -ze er thuis misschien wel nooit iets van te weten. - -Ze liep maar voort, waar hare voeten haar heendroegen, al maar voort, -tot ze bemerkte, dat ze een heel eindje afgedwaald was en zich -heelemaal buiten de stad in het bosch bevond. - -Nu dorst ze niet verder gaan, ze had geen horloge, wist dus niet, -hoe laat het was, ze zou maar weer naar de stad terugkeeren, dan zag -ze allicht een klok, die haar op de hoogte van den tijd kon brengen. - -Ze stond een oogenblik stil en keek rond. - -Wat een heerlijk weer was het, hoe mooi dat lichteffect van de zon door -de bebladerde boomtakken en die zonnevlekken op haar pad. Net weer, -om je heel gelukkig en vroolijk te voelen. Wat zou ze genoten hebben, -als ze nu vandaag vacantie gehad had en hier had kunnen ronddwalen, -zonder gekweld te worden door akelige gedachten. - -Ze was toch een recht ongelukskind. - -Hare oogen vulden zich met tranen uit louter medelijden met zichzelve. - -Nu had ze toch heusch haar best gedaan om goed te zijn en nu had ze -meer verdriet dan ooit. - -Ze ging een oogenblik op een bank zitten, ze voelde nu pas, dat ze -moe was, ze had ook al een heel eindje geloopen. - -Zou ze een oogenblikje durven blijven zitten, of zou ze dan te laat -thuiskomen? - -Even maar, ze was zoo moe en zoo warm. - -Ze droogde hare tranen af en staarde voor zich uit. - -Wat zongen de vogeltjes mooi in de takken boven haar hoofd, heerlijk -om daar naar te luisteren. - -Ze moest er eigenlijk over nadenken, hoe ze zich nu houden zou, als ze -thuis kwam, alles vertellen, of maar net doen, of er niets gebeurd was, -maar ze kon niet nalaten naar dat liefelijk gekwinkeleer te luisteren -en hare gedachten namen vanzelf een heel andere richting. - -Een roodborstje wipte over den weg en bleef vlak voor haar staan, -haar met zijne zwarte kraaloogjes aanstarend. Ze hield zich doodstil, -durfde haast niet ademhalen, ze zou zoo dolgraag willen, dat het nog -wat nader kwam. Vlak bij haar lag een stukje brood, dat wilde het -zeker zien te pakken, maar aarzelde, omdat het dan zoo dicht bij haar -komen moest. - -Onbeweeglijk zat ze daar en weer tripte het lieve vogeltje nog -een beetje nader. Nu had het zijn doel bereikt, nog een paar -pasjes.... daar kwam opeens een groote zwarte kraai, die zich -zonder bedenken op het stukje brood wierp en het roodborstje vloog -verschrikt weg. - -Met een bitter lachje keek Wies het na. - -"Hier ook al het recht van den sterkste," dacht ze, "zoo is het -overal. Juffrouw Faber kan me beschuldigen van wat ze wil, zij wordt -geloofd, omdat ze de macht in handen heeft, het recht van de sterkste." - -Kom, nu moest ze gaan, ze zat hier haar tijd te verknoeien en wie -weet hoe laat het al was. - -Wat zou ze nu thuis zeggen? - -Ze kon maar geen besluit nemen. - -Toen ze de stad weer bereikt had, zag ze, dat het al over twaalven was. - -Ze zette het op een draf, ze kwam bepaald te laat thuis, zou dan een -verklaring moeten geven van haar lang wegblijven en wist nog altijd -niet, wat ze doen zou. - -"De waarheid zeggen," drong haar geweten aan. - -"Doen alsof er niets gebeurd is, dat is het gemakkelijkst," ried -haar verstand. - -Zoo kwam ze thuis, gewoon buiten adem van het harde loopen en zag -dadelijk, dat het mis was, ze hadden blijkbaar al op haar gewacht. - -"Kind, wat zie je rood, en je bent heelemaal buiten adem," zei -haar moeder, "waar kom je zoo laat vandaan, heb je weer moeten -schoolblijven?" - -Onwillekeurig knikte Wies van neen, ze kon toch zóó niet jokken. - -"Niet? Waar ben je dan geweest, je weet, dat ik er zoo op gesteld ben, -dat je op tijd thuis bent voor de koffie." - -Wies had intusschen haar hoed afgezet en op een stoel gelegd. - -"Dat is geen plaats voor je hoed, hang hem aan den kapstok en vertel -me dan, waar je vandaan komt." - -Wies bracht haar hoed weg en ging op haar plaats zitten. - -"Neen, dat gaat zoo maar niet. Antwoord me eerst, waar kom je vandaan?" - -"Van school," mompelde Wies, met een kleur om haar leugen. - -"Regelrecht van school?" - -Wies kleurde nog dieper en schudde van neen. - -"Niet, dat dacht ik wel, je bent ergens anders heen geweest en hebt -toen hard geloopen, om niet al te laat thuis te zijn. Maar waar ben -je geweest, dat wil ik weten." - -Wies kreeg het hoe langer hoe benauwder, wat moest ze nu zeggen. - -"Kom, antwoord me en de waarheid, als 't je blieft." - -"Als je jokt, leest Moes het op je voorhoofd," verklaarde Jantje -plechtig. - -"Op je voorhoofd," herhaalde Stan. - -Henk begon te lachen, maar Wies hoorde het niet eens. - -"Ik weet het niet," fluisterde ze. - -Nu proestte Henk het uit en de kleintjes lachten hartelijk mee, -hoewel ze niet goed begrepen, waarom. - -Marietje haalde haar schouders op en wees op haar voorhoofd. - -"Ja, het lijkt wel, of er een van de vijf bij je op den loop is," -beaamde haar moeder. "Nu als 't je blieft, verder geen gekheid, -nog eens, waar kom je vandaan, waar ben je geweest?" - -"In 't bosch." - -Allen keken even verwonderd. - -"In 't bosch," herhaalde haar moeder en liet er wat driftig op volgen: - -"Zeg, is het nu uit met die gekheid, het bosch ligt ruim drie kwartier -van de school af, je kunt dus onmogelijk in een half uur heen en weer -naar het bosch geweest zijn." - -"Een van de feeën heeft haar daar heen gedragen," opperde Henk, maar -zijn moeder verzocht hem te zwijgen, ze vond de houding van Wies zoo -vreemd, dat ze ongerust werd, over hetgeen er gebeurd kon zijn. - -"Louise, maak nu de zaak niet erger en vertel me, waar je geweest -bent," drong ze aan. - -"Werkelijk in het bosch." - -Toen voegde ze er nauw verstaanbaar bij: - -"Ik was weggestuurd van school." - -Haar moeder meende haar niet goed verstaan te hebben. - -"Wat zeg je. Spreek duidelijker." - -"Ik was weggestuurd," herhaalde Wies iets harder. - -Henk floot zachtjes tusschen zijn tanden. - -Marietje keek even ontsteld op, maar daarna ging ze door met Jan en -Stan om beurten hun boterham in het mondje te werken. - -Wies ademde eenigszins verlucht. Nu was het er uit, nu kon ze niet -meer terug, nu moest er maar van komen, wat wilde. - -"Weggestuurd," herhaalde haar moeder, "weggestuurd van school, het -is nog al geen kleinigheid, waarom, wat heb je gedaan?" - -Wies begon te huilen en mompelde iets van bloemen en van een spin en -van heelemaal geen kwaad bedoeld hebben. - -Haar moeder begreep er niets van. - -"Kun je je niet duidelijker uitdrukken, Louise?" - -Wies' eenig antwoord bestond in een hevige huilbui. Haar wat -overspannen zenuwen ontspanden zich, ze snikte het uit. - -Haar moeder zweeg eenige oogenblikken. - -Henk waagde het nu ook niet, gekheid te maken en Marietje keek -verschrikt van de een naar de ander, terwijl de kleintjes er niets -van begrepen. - -"Waarom is Wies zoo verdrietig?" vroeg Stan. - -"Wies is niet verdrietig, Wies is stout," meende Jan. - -"Als je me geen duidelijken uitleg kunt geven, zal ik genoodzaakt -zijn op school te informeeren," zei nu mevrouw Schotter. "Mag je -vanmiddag weer op school komen?" - -Wies schudde van neen. - -"Niet? Voor hoelang ben je dan weggestuurd?" vroeg haar moeder -verschrikt. - -"Voor vandaag." - -"Zoo, nu neem dan je boterhammen mee en ga naar je kamertje, je -begrijpt wel, dat ik je vandaag niet in den huiselijken kring wil -hebben. Neem je breiwerk mee, kom hier, ik zal je een taak opgeven, -zorg, dat die af is. Ik zal zelf wel eens gaan hooren, wat er eigenlijk -gebeurd is." - -Wies nam haar breiwerk op en wilde de kamer verlaten. - -"Je boterhammen." - -"Ik heb geen honger," en ze haastte zich weg naar boven, naar haar -eigen kamertje, waar ze zich veilig voelde. - -Ze ging op den rand van haar bed zitten en zuchtte diep. - -Wat zouden ze vanmiddag lekker kwaad van haar spreken tegen Moeder, -die Faber zou haar hart ophalen. - -De directrice misschien ook wel, die geloofde haar immers ook schuldig. - -Enfin, het kon haar niets meer schelen, iedereen mocht van haar denken, -wat ze wilde. - -Zoo zat ze een poosje stil op haar bed, peinzend over wat ze haar -ongelukkig gesternte noemde, waardoor altijd haar goede bedoelingen -in de war gestuurd werden. Als Moeder straks bij haar kwam, zou -ze natuurlijk ontkennen, de spin expres in de rozen geplaatst te -hebben, maar zou Moeder haar gelooven? Och neen, niemand geloofde -haar immers, en toch konden ze niet zeggen, dat ze dikwijls jokte, -een heel enkel keertje maar, om zich te redden uit moeielijkheden, -waarin ze zich telkens bracht en dan deed ze meestal nog zoo onhandig, -dat haar leugentje dadelijk doorzien werd. - -Wat was ze moe, flauw voelde ze zich ook, ze had zoo'n eind geloopen -en na vanmorgen acht uur niets meer gegeten. Ze wilde nu wel, dat ze -hare boterhammen maar mee gebracht had, maar naar beneden gaan en er -om vragen, dat deed ze niet. - -Zoo op haar bed zittend, legde ze onwilkeurig haar hoofd op het kussen. - -Hè, heerlijk, even mocht ze rusten, dan zou ze gaan breien, Moeder -had haar zooveel opgegeven. - -Ze bleef dus stil liggen en niet lang daarna sliep ze gerust, -doodvermoeid van alles, wat ze dien morgen ondervonden had en van de -lange wandeling, die ze gedaan had. - -Ze werd pas wakker, toen ze een hand op haar schouder voelde, die -haar zacht heen en weer schudde. - -Ze opende haar oogen en zag vaag Henk's gezicht over zich heen gebogen. - -"Zeg, wor' eens wakker." - -"Ja," en met een zucht richtte Wies zich op. - -"Wat is er?" - -Henk lachte even. - -"Ben je nu goed wakker, of niet, kan ik met je praten? Je ziet er -zoo suf uit." - -"Ja, ik ben wakker. Is Moeder al naar school geweest?" - -"Natuurlijk, 't is half vijf. Je hebt uren geslapen." - -"Hoe is het mogelijk. En?" - -"Ja, Moeder weet nu alles." - -"Alles, Moeder weet niets." - -Henk trok zijne schouders op. - -Hij stond daar met zijne handen in zijne broekzakken en keek zijn -zusje wat spottend aan. - -"Dacht je, dat ze je zonde voor haar verzwegen hadden? Eerlijk gezegd, -vind ik de grap nogal leuk verzonnen, hoe ben je er op gekomen, zeg?" - -Wies antwoordde niet, ze zat in gedachte. - -"En wat zegt Moeder?" vroeg ze aarzelend. - -"Nou, ze is niet weinig boos, ze vindt, dat je valsch gehandeld -hebt. Ze neemt de zaak veel te ernstig op, zie je, alsof je niet eens -meer een grapje mocht uithalen." - -Wies keek naar haar broer. - -Gek, dat zoo'n jongen zoo iets zoo opnam, als alles werkelijk gegaan -was, zooals ze dachten, zou ze het toch een lage aardigheid gevonden -hebben. - -"Maar Henk, ik heb die spin er niet expres in gezet." - -"Och kom!" - -"Heusch niet." - -"Ik zou maar uitscheiden met die comedie, je wilt toch zeker niet -beweren, dat je Faber die rozen gaf, om haar een plezier te doen." - -Wies kleurde. - -"Dat is het juist," mompelde ze. - -Henk keek haar met groote oogen aan, een en al verbazing. - -"Och kom," zei hij nog eens. - -Wies staarde voor zich uit. - -"Ik zal het je maar bekennen, het is heusch waar, ik dacht, dat het -een edele manier was, om me te wreken." - -Henk schaterde het uit. - -"Wies, Wies, wat een type ben je toch, ik geloof waarachtig dat je -het meent." - -Wies had al spijt, dat ze zich zoo had laten gaan. Het was niet voor -niets geweest, dat ze er tegenop gezien had, de waarheid te zeggen, -Henk spotte er blijkbaar al mee. - -"Je moet niet denken, dat ze je gelooven zullen, als je dat zegt," -beweerde Henk. - -"Dan laten ze het. Ik ben trouwens niet van plan het te zeggen." - -Toen wat aarzelend: "Zeg Henk, geloof jij me ook niet?" - -Henk wist niet meer, wat hij er van denken moest, die Wies keek hem -zoo ernstig, ja zelfs gespannen aan. - -"Ja, zie je," zei hij langzaam, "eerst dacht ik, dat je maar wat -praatte om je leitje schoon te vegen, maar nu begin ik te gelooven, -dat je het meent." - -"Natuurlijk meen ik het," zei Wies en toen ze zag, dat Henk het nog -niet geheel met zich zelven eens was, voegde ze er hartstochtelijk bij: - -"Henk, geloof me, laat er ten minste één zijn, die me gelooft." - -Henk was wat verlegen met zijn figuur. - -Wies scheen wèl de waarheid te spreken en toch.... - -"Geef je me je eerewoord er op?" vroeg hij. - -"Ja, op mijn woord van eer, ik heb de waarheid gezegd." - -"Goed, ik geloof je." - -Wies greep zijn hand en drukte die krachtig. - -"Dank je," zei ze. - -"Maar begrijpen doe ik je niet," vervolgde Henk. - -"Dat hoeft ook niet, als je me maar gelooft. Stil, daar komt iemand, -zeker Moeder." - -"Dan ga ik maar," en Henk ging naar de deur, waar hij tegen zijn -moeder aanliep, die juist binnenkwam. - -"Wat doe jij hier?" vroeg deze verwonderd. - -"Even met Wies praten," en weg was hij. - -Wies kon het hare moeder aanzien, dat ze echt verdriet had over het -gebeurde en viel dadelijk uit: - -"U behoeft niet zoo verdrietig te kijken, ik heb niets kwaads gedaan!" - -Haar moeder nam een stoel en ging bij haar zitten. - -"Hou je een beetje bedaard, Louise. Ik ben bij de directrice geweest -en heb ook juffrouw Faber gesproken. Ik ben dus geheel op de hoogte. - -Wies had haar zitplaats op den rand van haar bed verlaten en stond -nu voor haar moeder. - -"Dat denkt u," zei ze, "maar u weet niets." - -"Weet ik niets? Wat moet ik dan nog meer weten?" - -"Ik heb het niet expres gedaan." - -"Wat, die spin in de rozen gezet? Hoe kwam die daar dan in?" - -"Hoe kan ik dat nu weten, ik heb ze immers zelf maar gekocht." - -Haar moeder keek haar verwonderd aan. - -"Wil je beweren, dat het geen vooruit verzonnen plagerij is van die -spin, maar een toeval?" - -"Ja juist." - -"Ik wilde, dat ik je gelooven kon. Maar waarom heb je dan aan juffrouw -Faber die rozen gegeven, je hadt immers pas onaangenaamheden met haar -gehad en je beweert altijd, dat je niet van haar houdt." - -Wies bloosde en zweeg. - -Haar moeder keek haar aan en begreep er niets van. - -Toen greep ze haar hand. - -"Kind," zei ze, hartelijker dan ze gewoon was, "zeg me de -waarheid. Vertel me eens, waarom heb je die bloemen aan de juffrouw -gegeven, als je er niets kwaads mee bedoeld hebt." - -Wies lachte zenuwachtig. - -"Ik heb nog nooit gehoord, dat men iemand bloemen geeft om haar -te plagen." - -"Win' je nu maar niet zoo op. Natuurlijk geeft men in gewone gevallen -iemand geen bloemen, om haar verdriet te doen, maar dit is een bizonder -geval. Je geeft niets om juffrouw Faber, wel?" - -Wies schudde van neen. - -"Nu, zie dan zelf, je geeft toch geen bloemen aan iemand, van wie je -niet houdt, alleen om haar plezier te doen. Daar zie ik jou tenminste -niet toe in staat." - -Wies beet hare lippen bijna ten bloede uit zenuwachtigheid. - -"Neen, natuurlijk niet," zei ze bitter, "dat spreekt van zelf, tot -iets edelmoedigs ben ik niet in staat." - -Haar moeder ging eensklaps een licht op. - -Weer greep ze de hand van haar dochtertje en haar naar zich -toetrekkend, zei ze: - -"Was het dat werkelijk, Wiesje, wou je wat goedmaken bij juffrouw -Faber?" - -Wies knikte van ja, met een zoo beschaamd gezicht, alsof ze de grootste -misdaad opbiechtte. - -Haar moeder trok haar nu heelemaal op schoot en kuste haar hartelijk. - -"Dan hebben we ons allemaal in je vergist en het ongelukkige toeval, -dat die spin zich daar nu juist in die bloemen bevinden moest, is de -schuld van alles. Het spijt me, dat ik je verdacht heb, kind." - -Wies keek haar wat verbijsterd aan. - -"Dus u gelooft me?" - -"Zeker geloof ik je, ik begrijp nu alles. Morgen ga ik met je mee -naar school om ook daar te vertellen, hoe we ons allen in je vergist -hebben." - -Wies maakte een gebaar van schrik. - -"Dat nooit, ik zou geen raad weten van verlegenheid. Als u het -vertellen wilt, doe het dan, als 't u blieft, waar ik niet bij ben." - -Haar moeder moest lachen. - -"Wat zijn jullie meisjes toch dwaas, met je valsch schaamte. Daarom heb -je de toedracht der zaak zeker ook niet aan de directrice verteld. Ze -zei me, je zoo dringend gevraagd te hebben, of je eenige opheldering -geven kon." - -Wies loosde een diepen zucht. - -"Ik weet niet, wat ik liever gedaan had, het zou er iets van gehad -hebben, of ik mezelf eens in een mooi daglicht wilde stellen. Ik -vind het nog afschuwelijk, dat ze nu alles weten moeten, vooral die -Faber! Ik heb nu door alles, wat er uit voortgekomen is, een gevoel -gekregen, of ik iets heel geks gedaan heb." - -"Maar kindje, wat een idee, integendeel, je bent heel lief geweest." - -"Heusch, eerlijk gezegd wilde ik, dat het denkbeeld nooit in mijn -hoofd was opgekomen. Toe Moes, wilt u als 't u blieft vragen, of ze -geen van allen er meer iets van zeggen willen. Laat iedereen toch -doen, of er niets gebeurd is, anders weet ik van verlegenheid niet, -waar ik blijven moet." - -Haar moeder beloofde haar verzoek over te brengen. - -"Maar de meisjes," vroeg ze nog aarzelend, "hoe kunnen die dan te -weten komen, dat je niets geen kwaad bedoeld hadt." - -Wies maakte een gebaar van schrik. - -"De meisjes moeten er juist buiten blijven. Die vinden zoo iets zoo erg -niet en echt, Moes, ik weet geen raad, als er nog verder over gepraat -wordt. Ik zou in staat zijn te zeggen, dat ik het wel gedaan had." - -Haar moeder schudde het hoofd. - -"Kind, kind, wat heb je nog een verkeerde begrippen omtrent recht en -onrecht. Ik begrijp je eigenlijk niet. Je vindt zelf, dat het laag -van je geweest zou zijn, als je werkelijk die spin in de rozen gezet -hadt, om juffrouw Faber schrik aan te jagen, maar toch heb je liever, -dat de meisjes dat van je denken, dan dat ze weten, dat je een goede -daad hebt willen doen." - -Wies keek nadenkend voor zich. - -"Ja, ziet u, u hebt gelijk, maar het kan toch niet. U kunt dat zoo -niet begrijpen, er zijn er zoo licht bij, die je voor schijnheilig -houden, of denken, dat je in een goed blaadje wilt komen. Neen echt, -Moes, ik zou geen raad weten, als de zaak verder uitgeplozen werd." - -"Nu goed dan, ik zal je je zin geven. Ga nu maar mee naar beneden, -het is bijna etenstijd." - -"Zeg u beneden ook niets?" vroeg Wies. - -"Neen, dat kan ik niet beloven." - -"Toe, zeg u dan alleen, dat alles opgehelderd is en ik geen schuld -heb. Doet u het?" - -Dat wilde haar moeder dan wel beloven en tot niet geringe verwondering -van de reeds in de eetkamer verzamelde kinderen, kwamen moeder en -dochter gearmd binnen en verklaarde de eerste, dat alles in orde was -en het geval op een misverstand berust had. - - - - - - - - -ZEVENDE HOOFDSTUK. - -HENKS GEHEIM. - - -Wies kreeg haar zin, op school werd verder over de zaak gezwegen. - -Wel moest ze den eersten ochtend de vragen der meisjes beantwoorden, -omtrent het wegzenden door de directrice en wat of ze er thuis van -hadden gezegd, maar daar ze er weinig antwoord op gaf, zwegen ze er -al spoedig over. - -In de eerste les van juffrouw Faber, na het gebeurde, was iets -pijnlijks. Noch de onderwijzeres, noch de leerling voelde zich op -haar gemak, maar ook dat sleet met den tijd. - -Toch had de zaak één zeer onaangenaam gevolg gehad: er was een -verkoeling ontstaan in de vriendschap tusschen Wies en Lottie. Toen -ze dien eersten morgen weer samen naar school gingen, had Wies aan -haar vriendinnetje gevraagd of ze haar verdacht, van die spin expres -in de rozen gezet te hebben. - -Lottie had een kleur gekregen, eerst iets onverstaanbaars gemompeld -en toen gevraagd, daar nu maar niet verder over te praten. - -Maar Wies had aangedrongen, ze moest weten, wat ze aan Lottie had, -zei ze. - -Nu moest het hooge woord er uit, ja, Lottie dacht, dat ze zich op -die manier op juffrouw Faber had willen wreken. Ze had immers zelf -tegen haar gezegd, dat ze dat doen wilde. - -"Je zei het op een manier, dat ik er eng van werd," voegde Lottie -er bij. - -"Je gelooft dat dus nog?" vroeg Wies. - -"Ja, hoe kan ik anders, is het dan niet waar?" - -Wies aarzelde. - -"Neen," zei ze toen, kortaf. - -Lottie keek haar aan, een en al verbazing. - -"Niet? Waarom heb je dan die bloemen aan juffrouw Faber gegeven?" - -Wies antwoordde niet. - -Het was weer de oude geschiedenis, ze wilde haar weer dwingen, alles -te vertellen en zich zelve in de hoogte te steken, maar ze kreeg -het niet meer uit haar, het was nu mooi geweest. Als Lottie haar -zoo weinig kende, dat ze van haar dacht, dat ze iemand wilde plagen, -onder den schijn van een vriendelijkheid te bewijzen, dan moest het -maar uit zijn tusschen hen, dan was er geen vriendschap mogelijk, -tenminste niet, wat zij onder dat woord verstond. - -Ze waren, beiden zwijgend, verder naar school gegaan en om twaalf -uur was Wies haastig naar huis geloopen en had de verbaasde Lottie -met een genadig knikje laten staan. - -Dat was in geen jaren gebeurd, altijd hadden ze op elkaar gewacht na -schooltijd en waren ze samen naar en van school gegaan. - -Lottie kreeg tranen in hare oogen, toen ze Wies nakeek, maar ze -knipte ze haastig weg en ging ook naar huis, zorgend eenigen afstand -te bewaren tusschen Wies en haarzelve. - -Als Wies zoo akelig wilde doen, best, ze had ook haar trots. - -Dien middag kwam Wies haar niet afhalen, ze had dat wel verwacht, -maar toch had ze lang getreuzeld, voor ze wegging, je kondt toch niet -weten, en warm van het harde loopen, bang te laat te zuilen komen, -was ze op haar plaats gaan zitten. Ze keek heel even naar Louise's -bank om te zien, of ze er was. - -Ja hoor, ze zat er, druk met Rie pratend en zelfs niet even in de -richting van haar plaats kijkend. Om vier uur gingen ze ieder haars -weegs, zonder elkander zelfs goedendag te zeggen.. en daarna bestonden -ze niet meer voor elkaar. - -Zoo dacht ten minste de buitenwereld, de schoolmeisjes en de -huisgenooten. Deze laatsten waren erg verwonderd geweest, dat de -onafscheidelijken, zooals ze genoemd werden, niet meer bij elkaar -kwamen, maar toen ze er niets anders uit konden krijgen, dan dat -ze niet meer met elkander omgingen, hadden ze de zaak maar op haar -beloop gelaten, dat kwam vanzelf wel terecht. - -Bestonden ze werkelijk niet meer voor elkaar, de twee -onafscheidelijken? - -Als men in de harten der beide meisjes had kunnen lezen, dan zou men -wel tot een andere meening gekomen zijn. - -Och, ze misten elkander zoo! - -Ze zouden niets liever gedaan hebben, dan weer goed worden, maar ze -vonden dat een onmogelijkheid. Hoe kon Wies nu vriendschap voelen -voor iemand, die haar zoo miskende. Hoe kon Lottie nu verlangen naar -genegenheid van iemand, die haar zoo beleedigd had, door niet meer -met haar te willen omgaan. - -Neen, het moest maar blijven, zooals het was, het kon nu eenmaal niet -anders.... maar ze misten elkander toch zoo! - -Telkens kwam het voor, dat Wies de kleine gebeurtenissen van het -dagelijksch leven op de tong brandden, ze was gewoon, alles met -Lottie te bespreken en telkens moest Lottie zich bedwingen om niet -even naar Wies te rennen, om haar wat te vertellen, nu eens van een -nieuw japonnetje, dat toch zoo beeldig werd, dan weer van de heerlijke -manier, waarop ze de zomervacantie zouden doorbrengen. - -Bijna iederen ochtend dacht Wies: zou Lot die moeilijke les kennen, -of die sommen gevonden hebben en bijna iederen avond dacht Lottie: als -Wies voor morgen haar lessen maar geleerd heeft, haar werk gemaakt, nu -ze er heelemaal niet meer eens met mij over praten kan. Hoe dikwijls -was het niet gebeurd, dat Wies niet geluisterd had naar hetgeen de -juffrouw er bij verteld had en altijd was ze dan bij Lottie gekomen, -wetend dat deze haar wel zou kunnen en willen helpen. - -Als Wies nu op school met haar mond vol tanden zat en blijkbaar -heelemaal niet op de hoogte was, trok Lot zich de harde woorden, die -dan volgden, net zoo goed aan, als haar gewezen vriendinnetje. Ze -had Wies er immers aan gewend, dat ze bij haar altijd terecht kon, -als ze niet opgelet had. Ze had zoo'n medelijden met haar en zou haar -zoo dolgraag geholpen hebben, maar ze kon toch niet het eerst naar -Wies toe gaan. - -En Wies? - -Och, die zou wel het eerst naar haar vriendinnetje hebben willen gaan, -ze was bij nader inzien tot de conclusie gekomen, dat de schijn wel -erg tegen haar geweest was en dat het Lottie niet zoo kwalijk te nemen -was, dat ze haar verdacht had. Ze had haar toch ook geen verklaring -willen geven, hoe alles gegaan was. Wel had ze gezegd, toen Lot, -na gehoord te hebben voor wie die bloemen waren, haar gevraagd had, -hoe ze dat in haar hoofd kreeg: "dat is nu mijn wraak," maar Lot had -de bedoeling van de woorden niet begrepen en ze letterlijk opgevat. Ze -zou dus desnoods alles wel weer goed gemaakt willen hebben met Lot, -als ze deze maar niet zoo noodig had gehad. - -Maar Lottie wist best, hoe ze altijd van haar hulp had afgehangen, -hoe ze gewoon die vreeselijke sommen niet alleen kon maken en wat -was natuurlijker, dan dat ze denken zou, dat Wies het daarom weer -goed wilde maken, vooral nu ze druk in de repetities zaten en alles -er zoo op aankwam, met het oog op het overgaan. - -De groote vacantie naderde en daarmee het tijdstip, waarop ze zouden -hooren, wie overging en wie bleef zitten en Wies was zich maar al -te goed bewust, dat de zaak niet heel gunstig voor haar stond. Het -angstzweet brak haar uit, als ze er aan dacht. Ze had Vader zóó -beloofd, goed op te passen, hij zou het zoo naar vinden, als ze bleef -zitten. Moeder zou heel boos zijn, dat wist ze wel, maar Vader was -zoover weg, ze vond het zoo vreeselijk, hem nu verdriet te doen. - -Had ze daar maar wat eerder aan gedacht, ze deed nu haar best, -werkelijk, ze werkte soms tot 's avonds laat, maar ze begreep zooveel -niet, waar ze maar overheen geloopen was, het hielp haar alles niets, -of ze al haar best deed, het was nu te laat. - -Wat was ze toch een ongelukskind, nu juist de hulp van Lottie te -moeten missen. - -"Wies Ongeluk," dacht ze bitter. - -Ze voelde zich zenuwachtig en gedrukt, ze stond op met de gedachte -aan dat blijven zitten en aan haar breuk met Lottie en ze ging er -mee slapen. Ze zag er niet goed uit, haar moeder had haar al eens -gevraagd, of er iets aan scheelde. Bleef ze misschien te laat op -'s avonds? Waarom teutte ze ook altijd zoo met haar werk. - -Maar Wies beweerde zich best te voelen, ze kon niet eerder naar bed. Ze -had het zoo druk met die repetities en haar moeder liet haar maar haar -gang gaan, blij, dat ze eindelijk tot ernstig werken scheen gekomen. Ze -ergerde zich wel, dat Wies nu letterlijk niets meer in de huishouding -deed en nooit een steek meer uitvoerde, maar ze had haar man beloofd, -het schoolwerk vóór alles te laten gaan en dus schikte ze zich. Als -het maar eenmaal vacantie was, zou alles wel weer terechtkomen en -Wies weer haar gezonde kleur terugkrijgen. - -Henk ook, die zag er ook al zoo weinig fleurig uit en was bepaald -gedrukt. - -Van hem begreep ze dat heelemaal niet, hij was vlug van leeren en -er was geen twijfel aan, of hij zou overgaan. Hij werkte ook niet -bizonder veel, overspannen deed hij zich zeker niet, wat hem dus zoo -stil en gedrukt maakte, was haar een raadsel. - -"Wat scheelt Henk tegenwoordig," dacht ook Louise. - -Het antwoord op deze vraag kreeg ze op een avond, toen ze al op haar -kamertje was en nog even een les nakeek voor den volgenden dag. - -Terwijl ze al haar best deed, om haar aandacht te bepalen bij de -onregelmatige Duitsche werkwoorden en niet afgeleid te worden door -de plek op den vloer, zoo aardig verlicht door de maan en hare ooren -met hare vingers dichthield om te trachten niet te luisteren naar de -geluiden van den zomernacht, die door het open venster binnendrongen, -werd er op de deur geklopt. Het geluid drong vaag tot haar door en -eerst toen ze Henks stem hoorde vragen, of ze nog op was, begreep ze, -dat ze goed gehoord had en het kloppen op haar deur geweest was. - -"Ben jij het Henk? Kom maar binnen." - -Open ging de deur en Henk trad over den drempel. - -Wat zag de jongen er raar uit. - -Bleek en wat verlegen, maar toch druk in zijn bewegen, Wies wist niet, -hoe ze het met hem had. - -"Wou je iets?" vroeg ze. - -Henk draaide wat in het kamertje rond, nam een lijstje met het portret -van Vader op, keek er verstrooid naar, zette het weer neer en ging -voor het open raam staan, met zijne handen op zijn rug, schijnbaar -verdiept in den aanblik der door de maan verlichte tuintjes. - -Wies keek naar hem, en dacht: hij heeft zeker wat op het hart, er is -iets, dat hem hindert en dat hij vertellen wil. - -Ze ging naar hem toe en haar hand op zijn schouder leggend, vroeg -ze zacht: - -"Wat scheelt er aan, Henk?" - -Henk schudde haar hand van zich af en antwoordde niet. Hij had het -uiteinde van het gordijnkoord tusschen zijn tanden gestoken en beet -er zachtjes op. - -Wies werd angstig. - -Er moest wel iets heel bijzonders gebeurd zijn, om den joligen Henk -zoo te veranderen. - -"Toe jongen, zeg nou, wat je mankeert," drong ze aan. - -Een oogenblik nog zweeg Henk. Toen barstte hij los: - -"Wat me mankeert? Geld!" - -Wies keek hem aan, alsof ze hem niet goed begreep. - -"Geld?" herhaalde ze. - -"Ja, geld, geld, geld, nou weet je 't." - -Toen zachter: - -"'k Heb schulden." - -"Schulden? Jij?" - -Wies' oogen werden rond van verbazing. - -Henk lachte bitter. - -"Kijk nou maar niet, of ik je de grootste onmogelijkheid vertel. Ik -heb je de waarheid gezegd, ik heb schulden." - -Wies had zich hersteld. - -Die jongen had misschien van een vriend een paar kwartjes geleend en -werd daar nu om gemaand, dat zou het wel zijn. - -"Kom," zei ze, "doe zoo gek niet. Als je wat van iemand geleend hebt -en het niet terug kunt geven, kan ik je misschien wel helpen. Hoeveel -is het?" - -Henk aarzelde. - -"Het is zooveel," mompelde hij. - -"Zooveel?" vroeg Wies verschrikt. "Hoeveel dan wel?" - -"Je zult het zelf niet hebben." - -"Dat denk ik wel, ik kreeg den laatsten tijd nog al eens wat van -Vader. Maar jij toch ook, waar is dat geld dan gebleven? Ik begrijp -er niets van, zeg dan toch wat." - -Henk keek somber voor zich uit. Hij stond nu met zijn rug tegen de -vensteromlijsting geleund, met beide handen in zijne broekzakken en -keek naar den grond, alsof hij het niet waagde, zijn zusje aan te zien. - -Wies voelde zich bepaald angstig worden, wat kon er toch gebeurd zijn? - -"Aan wien heb je dan schulden?" vroeg ze. - -"Aan een paar lui van school." - -"Van hen geleend?" - -Henk schudde van neen. - -"Niet? Dat is toch de eenige manier om schulden te maken," beweerde -Wies. - -Haar broer lachte weer bitter. - -"Zoo, denk je? Jullie meisjes zijn toch onnoozel.--Ik wou, dat je -gelijk hadt," voegde hij er met een zucht bij. - -Wies werd hoe langer, hoe zenuwachtiger. Ze greep Henk's arm en -schudde dien heftig. - -"Schei uit met je geheimzinnigheden en zeg me, wat er gebeurd is. Je -bent natuurlijk bij me gekomen, om mijn hulp te vragen. Hoe kan ik -je die geven, als ik nergens van af weet." - -Henk liet zich schudden, alsof hij een stuk hout was en keek strak voor -zich op den grond. Hij voelde dat het hooge woord er nu uit moest, -Wies had gelijk, hij was gekomen om haar hulp te vragen en dus moest -hij haar zeggen, wat hem tot stikkens toe benauwde. - -"Het zijn speelschulden," fluisterde hij, nauw hoorbaar. - -Maar Wies had die woorden toch opgevangen en staarde hem aan, verstijfd -van schrik. - -"Speelschulden?" - -Het scheen alsof met het uitspreken van dat woord het leven in Henk -was teruggekeerd. Hij duwde de hand van zijn zusje, die nog altijd -op zijn arm lag, van zich af en liep van het venster weg naar een -stoel bij de tafel, waarop hij zich liet neervallen, zenuwachtig op -zijn bovenlip bijtend. - -Wies volgde hem en zette zich tegenover hem neer. - -"Hoeveel?" vroeg ze benauwd. - -"Tien pop." - -"Tien? Mijn hemel, Henk!" - -Henk trommelde met zijne vingers op tafel. - -"Kun je ze me geven, of niet?" vroeg hij, wat ruw en toen Wies -aarzelde, het was alles, wat ze op het oogenblik bezat, voegde hij -er bij: - -"Je krijgt ze natuurlijk terug, later, als ik ze weer eens bezit. Maar -ik moet ze dadelijk hebben, als ik morgen niet betaald heb, ben ik -voor goed mijn naam kwijt onder de lui, ik heb mijn eerewoord gegeven, -dat ik morgen op zijn laatst betalen zou." - -Wies aarzelde nog steeds. Ze vond het eigenlijk niet noodig, dat -hij het geld betaalde, verbeel' je, zoo'n jongen nog, ze moesten dat -alles liever als gekheid beschouwen. - -"Ik begrijp niet, dat je zooveel verliezen kondt," zei ze "ik begrijp -eigenlijk heelemaal niet, hoe of jullie er toe gekomen bent, om geld -te spelen." - -Henk lachte schamper. - -"We hadden zeker om kaakjes moeten spelen, hè?" - -Wies keek boos. - -"Zeg, je hoeft mij niet voor den gek te houden, dat komt nu heelemaal -niet te pas. Ik vind het schandelijk, dat jullie jongens om geld -spelen. Ik begrijp natuurlijk best, dat jullie niet om wat lekkers -kunnen spelen, maar je hadt het heelemaal moeten laten. Wat hebben -jullie gespeeld?" - -Henk haalde zijne schouders op. - -"Een hazardspelletje, niets ergs." - -"Een hazardspelletje! Dat is het ergste van alles, hoe krijg je het -in je hoofd. Wanneer en bij wien doen jullie dat?" - -"Nou, zoo eens een vrijen middag bij... enfin, dat komt er nu niet -op aan, daar begrijpen jullie meisjes toch niets van." - -Toen van toon veranderend, bijna smeekend: - -"Toe, help me voor dezen keer. Ik moet betalen, waarachtig, het moet, -toen ik gewonnen had, heb ik het ook opgestoken." - -Wies zuchtte. - -"Doen jullie dat al lang?" - -"Een paar maanden. Eerst had ik zelf geld van Vader en won er nog bij -ook, maar ineens is de kans gekeerd en nu verlies ik steeds. Je kunt -je niet voorstellen, wat het is, dat spelen," voegde hij er opgewonden -bij, "de spanning, de verluchting, als je wint, het is iets heerlijks!" - -"En de angst, als je verliest," zei Wies. - -Henk haalde zijne schouders op. - -"Dat's natuurlijk een beroerd gevoel." - -"Ik vind het heelemaal een schandelijk iets," zei Wies, nu ook -opgewonden, "ik kan je niet zeggen, hoe vreeselijk ik het vind, dat -jij je hebt laten overhalen tot zoo iets gevaarlijks. Oneerlijk vind -ik het ook van je, want je wist niet, of ik je helpen kon en je zegt -zelf, dat je eerst het gewonnen geld hebt opgestoken." - -Toen Henk niets antwoordde, ging ze door: - -"Hoor eens, Henk, ik zal je dan mijn geld maar leenen, niet geven, -begrijp dat goed." - -Henk keek verlucht op. - -"Dat 's kranig van je," zei hij, haar een hand toestekend. - -Maar Wies legde de hare daar niet in. - -"Ik heb één voorwaarde, je moet me op je woord beloven niet meer -te spelen." - -Henk beet op zijne nagels. - -"Ja, ik geloof zelf, dat het beter zou zijn, den heelen rommel er -aan te geven, maar hoe kan ik je dan ooit terugbetalen. Het beetje -zakgeld, dat ik krijg, moet ik zelf gebruiken." - -Weer aarzelde Wies. - -Het beste zou zijn, als ze hem het geld schonk, maar dan had ze -voorloopig zelf niets. Ze had het zoo zuinig opgespaard om er eens -iets moois voor te kunnen koopen. Maar als ze het niet gaf, zou Henk -het spelen niet laten. - -"Weet je wat," zei ze eensklaps, "ik zal je het geld cadeau doen, -je hoeft het me niet terug te geven, maar beloof me dan, niet meer -te spelen. Doe je het? Je hand er op?" - -Henk greep de hand, die zijn zusje hem toestak en schudde die krachtig. - -"Je bent een goeie zus, hoor, een bovenste beste. Kun je me nu het -geld dadelijk geven?" - -Wies knikte van ja en ging naar haar kastje, waar ze in een mooi -doosje haar schat bewaarde. Het waren bijna allemaal nieuwe guldens, -die ze nu en dan van Vader gekregen had en ze kon niet helpen, dat ze -niet erg vroolijk keek, toen ze de mooie geldstukken in Henk's hand -legde. Deze liet ze in zijn zak glijden en stond op. Hij zag er nu -heel anders uit dan straks, blijkbaar erg verlucht. - -"Dank je nog wel hartelijk, hoor," zei hij, nogmaals haar hand -schuddend. "Als ik je ook eens van dienst kan zijn, graag, onthoud -dat." - -"En je hebt me beloofd, niet meer te spelen, vergeet dat niet." - -"Wel neen. Het is nu bijna vacantie, dan zie ik de lui vanzelf een -poos niet en daarna qui vivra, verra." - -Met deze woorden verliet hij de kamer, vroolijk lachend. - -"Maar Henk, het is slecht om op die manier te spelen," riep Wies hem -nog na, maar hij hoorde het blijkbaar niet meer en zijn zusje liet -zich verdrietig op den stoel bij de tafel neerzakken. - -Hare ellebogen op tafel en haar gezicht in hare handen dacht ze na. - -Had ze goed gedaan? - -Mocht ze Henk helpen? - -Als hij zijn belofte eens niet hield, hij scheen haar zoo luchtig op -te vatten. Moest ze eigenlijk Moeder niet waarschuwen? - -Maar Henk had haar vertrouwd, ze kon hem toch niet verraden. - -Wat was dat toch vreeselijk, als je eigenlijk niet wist, of je nu goed -gedaan hadt, of niet en met een bezwaard hart ging ze naar bed en sliep -heel onrustig, droomend van Henk, die alles verspeelde, wat hij bezat, -en van Vader, die haar verweet, dat ze hem niet gewaarschuwd had. - - - - - - - - -ACHTSTE HOOFDSTUK. - -OVERGAAN OF BLIJVEN ZITTEN? - - -De groote vacantie naderde en met haar de dag, waarop de meisjes zouden -hooren, wat de vergadering der onderwijzeressen over hen besloten -had, of ze geschikt geoordeeld werden om een volgende klasse te kunnen -volgen, of dat ze gewogen waren en te licht bevonden. De meesten wisten -wel, wat hun lot zou zijn, de rapporten hadden dat uitgewezen, maar -enkelen, en daaronder Louise Schotter, hadden, wat ze een twijfelachtig -rapport noemden en leefden dus die laatste dagen in groote spanning. - -Veel hoop had Wies niet, ze was zich maar al te zeer bewust, dat -er heel wat mankeerde aan haar kennis, ja, als ze alles eens goed -naging, was ze er wel haast zeker van, dat het mis zou zijn, maar -toch.... zoolang er leven is, is er hoop en aan die hoop klemde ze -zich vast. - -Het zou al te vreeselijk zijn, als het anders was. - -Niet meer met dezelfde meisjes samen te zijn, waarvan velen jonger -waren dan zij, weer van voren af aan al die saaie boeken te moeten -doorwerken, te vervreemden van hare oude kennisjes, zoo echt -uitgestooten te worden, niet mee te kunnen. - -O! 't zou afschuwelijk zijn. - -En dan met die tijding naar huis te moeten, Moeder zou zoo boos zijn -en haar zooveel verwijten doen en Marietje zou schijnbaar deelnemend -kijken, maar inwendig op haar neerzien, die had natuurlijk een mooi -rapport en ging schitterend over. - -En Henk ook, maar die zou haar enkel een beetje goedmoedig bespotten, -wat ze toch ook niet uit kon staan. Ze hoorde hem al vragen, of de -feeën haar dan heelemaal in den steek gelaten hadden en zoo al meer, -o, ze zou dat niet allemaal kunnen verdragen. - -En dan zou het natuurlijk aan Vader geschreven moeten worden en -iedereen zou beweren, dat het haar eigen schuld was en wat kon ze -er eigenlijk aan doen. Ze had toch nooit expres niet opgelet, of -hare lessen niet geleerd, het ging altijd zoo vanzelf, ze begreep -nooit goed, hoe de tijd toch altijd zoo ineens voorbij kon zijn, -als ze dacht, nu eens goed te gaan opletten, was de les meestal om -en als ze juist al haar aandacht bij haar boek wilde bepalen, moest -ze naar bed, of was het etenstijd of iets dergelijks. - -Haar heele vacantie zou er door bedorven worden. - -Ze had er zich zoo op verheugd bij hare grootouders buiten te gaan -logeeren, bij die lieve, blinde grootmoeder en bij grootvader, -met wien ze zulke heerlijke wandelingen kon doen, Vaders ouders, -van wie ze zooveel hield. Hare grootouders van Moeders kant had ze -nooit gekend, die waren al lang geleden gestorven, maar zoolang ze -zich herinnerde waren ze zomers in de vacantie bij Vader's ouders -geweest, op het dorpje aan de rivier. De menschen vonden het algemeen -geen mooi plaatsje, maar zij vond het het er heerlijk. - -En nu zou dat uitstapje haar ook vergald worden, want Grootvader was -niet iemand, die van achterblijvers hield, hij had zelf zijn heele -leven lang hard gewerkt als notaris in die streek en tante Marie was -net als hij, een flinke vrouw, zei Moeder. Ze was Marietjes petetante -en Moes zei altijd, dat ze hoopte, dat het kind net zou worden als -haar tante. - -Het was waar, tante Marie was heel flink, ze bestuurde het heele huis -en de daarbij behoorende boerderij van haar ouders, wist zich overal -te doen respecteeren en gehoorzamen, maar ze vond haar niet lief, -te hard, te gedecideerd, ja, dat was het woord, te prozaïsch. - -Ze woonde daar bij die prachtige rivier, en merkte niet eens, hoeveel -heerlijks daar altijd te zien was. Ze had geen tijd om sentimenteel -te zijn, beweerde ze lachend. - -Ze leefde, als 't ware, op het land, ze had gelegenheid planten en -bloemen in hun ontluiking en groei te bespieden en het interesseerde -haar alleen, of de grond veel zou opbrengen en of de oogst goed -zou zijn. - -Eens had Wies in Mei eenige dagen bij haar grootouders gelogeerd en -toen de appelboomen in bloei gezien. Ze had geen woorden weten te -vinden, om haar verrukking uit te drukken en toen had tante heel -kalm opgemerkt, dat ze liever de boomen zag, als de vruchten zich -goed gezet hadden, van al die bloesems kwam soms maar een handjevol -appelen, als het weer tegenwerkte. - -Grootvader was ook van dat oordeel, bij hem kwam het ook alleen aan op -het nut der dingen, Grootmoedertje alleen zou in staat geweest zijn, -om te genieten van al dat moois en de arme lieveling kon niet meer -zien, sinds drie jaren was ze volslagen blind, na een lang ooglijden. - -Grootmoeder was een schat, Vader had wel wat van haar, maar Vader was -een man en natuurlijk kon die niet net eender denken en handelen, -als een oude vrouw. Vader zei eens, toen Moes verklaarde niet te -begrijpen, naar wie Wies die afwijkende karaktereigenschappen toch -had, "naar mijn moeder." Hij had er toen dadelijk bijgevoegd, "als -ze overigens ook op haar lijken gaat, ben ik tevreden." - -Zou Grootmoedertje ook in haar teleurgesteld zijn, als ze niet -overging? Och zeker wel, ze zou er ook verdrietig om zijn en moeite -hebben, haar partij te kiezen, zooals ze anders meestal deed. - -Het was vreeselijk, alles, wat haar te wachten stond. - -Maar misschien maakte ze zich wel voor niets ongerust, misschien kwam -alles nog wel terecht, voor ze zekerheid had, wilde ze de hoop niet -opgeven, ze had toch in den laatsten tijd wel haar best gedaan. - -Zoo brak eindelijk de lang gevreesde dag aan en Wies stond met de -andere leerlingen van de school te wachten op haar vonnis. - -Eerst werden eenige meisjes der eerste klasse binnengeroepen. - -"De stumpers," dacht Wies, "dat zijn de gezakten." - -Ze kwamen dan ook alle vier met bedrukte gezichten terug, één zelfs -bitter schreiend. - -Toen mochten de overige gelukkige leerlingen der eerste klasse -binnenkomen en niet lang daarna stormde het vroolijke troepje weer -naar buiten. - -Nu nog de tweede afdeeling der aanvangsklasse en dan kwam de beurt -aan haar. Ze zat in de tweede klasse, afdeeling A. - -Daar kwam de conciërge met het noodlottige papier in de hand, hij -noemde een naam, het duizelde haar, maar toch luisterde ze gespannen. - -Het was de hare niet. - -Toen nog een naam, weer een andere, ze ademde al vrijer, zou ze... - -"Louise Schotter." - -Een schok ging haar door 't hoofd, toch... toch... - -"Ja," antwoordde ze machinaal en volgde de twee eerst genoemde meisjes -naar binnen. - -Ze hoorde vaag de leedbetuiging der directrice, dat deze drie meisjes -niet konden worden toegelaten tot de derde klasse, ze hoorde maar -half de woorden, die de juffrouw daarna tot haar beide lotgenooten -richtte, ze was zich alleen bewust, dat alle hoop weg was, dat ze -voor een feit stond, dat ze gezakt was. - -Nu wendde de juffrouw zich tot haar en ze spande zich in om goed -te hooren en naar de woorden te luisteren, die speciaal voor haar -bestemd waren. - -"Van jou, Louise, spijt 't me bizonder, dat we je moeten laten zitten, -want je hadt zoo best meegekund, als je maar gewild hadt. Je kunt -heel goed leeren, als je je maar belieft in te spannen. Maar je -zit liever te suffen en te droomen, dan te luisteren, naar wat er -behandeld wordt. In het begin van dezen cursus dachten we, dat het -wel met je gaan zou, maar je vorderingen werden geringer, in plaats -van grooter in den loop van het jaar en bij de laatste algemeene -repetitie heb je getoond, dat het er maar droevig uitziet met je -kennis. Het zal dus in alle opzichten goed voor je zijn, dat je eens -een jaar blijft zitten, ik hoop, dat het je leeren zal, dat we er -niet komen met slapen en droomen, maar met werken en ons aanpakken, -niet met toegeven aan een neiging tot afdwalen, maar met daar tegen -te vechten. Doe nu een volgend jaar eens flink je best, je kunt dan -gemakkelijk tot de eerste van de klasse behooren, ja misschien wel -de eerste zijn, toon, dat je wel flink kunt en wilt zijn." - -Wies hoorde dit alles aan als in een droom. - -Waarom zei de juffrouw, dat het haar eigen schuld was, dat ze best -mee had gekund. - -Dat had ze niet, zij was nu eenmaal niet zoo flink en zoo strijdlustig, -de natuur had haar anders gemaakt, dat kon zij toch niet helpen. Maar, -al wilde ze het zelfs niet aan zichzelve bekennen, in het diepste -van haar hart gaf ze de directrice gelijk, als ze heel erg haar best -gedaan had, zou ze hier nu niet zoo behoeven te staan. - -Ze verliet zwijgend met de meisjes de kamer, de beide anderen liepen -te schreien, maar hare oogen bleven droog, ze had iets versufts, -ze liep machinaal voort, de gang door, de voorplaats der school over. - -Alvorens de poort door te gaan, die haar in de drukke straat zou -brengen, stond ze even stil en leunde tegen den muur. Hare beenen -waren zoo zwaar en haar hart niet minder. - -Nu moest ze naar huis, zoo spoedig mogelijk maar, ze moest het toch -doormaken, hoe eerder het achter den rug was, hoe beter. - -Toch ging ze niet weg, ze bleef daar staan leunen tegen dien muur en -staarde voor zich uit. - -Daar kwamen de andere meisjes aan, nu moest ze maken, dat ze weg kwam, -beklaagd wilde ze niet worden, dat vooral niet en vlug liep ze de -poort door en de straat op naar huis, waar Moeder zeker al naar haar -uitkeek. Hé, wat was dat? - -Een hand werd op haar arm gelegd en Lottie's stem zei vlak bij haar: - -"Och Wies, wees maar niet meer boos." - -Ze stond onwillekeurig stil en keek naar het kleine meisje, dat haar -zoo smeekend met hare vochtige oogen aankeek. - -"Ik ben niet meer boos," mompelde ze. - -"Niet? O, gelukkig," en Lot geneerde zich niet, haar midden op straat -een zoen te geven, die klapte. - -Wies kuste haar terug en legde toen haar arm in dien van Lottie. Beiden -liepen zwijgend eenige passen voort. - -Toen begon Lottie: - -"O, Wies, als je eens wist, hoe het mij spijt, was toch bij me gekomen, -als je hulp noodig hadt." - -"Dat kon ik immers niet." - -"Waarom niet, had het toch maar gedaan." - -Toen Wies' arm tegen zich aandrukkend: - -"Als je wist, wat ik een spijt heb, niet gekomen te zijn, om je mijn -hulp aan te bieden." - -"Had je het maar gedaan," zuchtte Wies. - -"Denk je, dat je dan overgegaan zoudt zijn?" klonk het benauwd. - -"Misschien wel." - -Lot kon zich niet langer goed houden, ze begon gewoon te schreien. - -"Ik zal met je mee naar huis gaan en zeggen, dat het mijn schuld is," -zei ze. - -"Ssst, huil nu niet, de menschen kijken naar je." - -Lottie veegde heimelijk hare oogen af en trachtte zich in te houden. - -"Maar ik ga met je mee." - -"Dat zou nergens toe dienen, de zaak blijft hetzelfde. Weet je wat -Moeder zeggen zou? Als ik er op die manier komen moet, is het beter, -dat ik zitten blijf en ze zou gelijk hebben. Maar ellendig is het." - -Lottie zweeg bedrukt. - -Wies zag het goed in, er was niets meer aan te doen. - -"Wij hebben elkaar ten minste weer," zei ze na een poosje op -hartelijken toon. - -"Zoolang als 't duurt," antwoordde Wies. - -"Zoolang als 't duurt? Wat meen je? Je bent toch niet meer boos? Laten -we er nu niet meer aan denken." - -"Zoo meen ik het niet, ik ben veel te blij, dat je naar me toegekomen -bent. Maar, zie je, jij gaat nu naar de derde klasse en ik blijf achter -met die kleine kinderen van de eerste. Je sluit je bij een ander aan, -dat spreekt van zelf en ik heb afgedaan." - -Lottie keek haar van terzijde aan. - -"Zou jij zoo doen?" vroeg ze eenvoudig. - -"Ik? Natuurlijk niet." - -"Denk het dan ook niet van mij." - -Wies voelde, dat ze een kleur kreeg. Wat was ze toch een akelig kind, -Lot van dingen te verdenken, die ze zelf niet doen zou, omdat ze het -leelijk vond, zoo te handelen. - -Ze drukte Lot's arm tegen zich aan en zei: - -"Je bent veel te goed voor me." - -Nu begon Lottie te lachen en even lachte Wies mee, heel even maar, -toen verstijfden hare lippen weer en versomberden hare oogen. - -Ze waren nu het huis van Lottie genaderd en Wies liet haar arm los. - -"Nu, adieu dan. Heerlijk, om met zulk goed nieuws naar huis te gaan. Ik -feliciteer je wel, dat heb ik nog vergeten. Adio." - -Met een schijnbaar luchthartig handgebaar nam Wies afscheid en liep -door, zonder verder om te kijken. - -Lottie keek haar na en toen de deur geopend was, liep ze hard naar -binnen en begon, bij haar moeder gekomen, bitter te schreien. - -"Maar Lot, wat is er? Ben je niet over?" vroeg deze verschrikt. - -"Jawel," snikte Lottie, "maar die arme Wies." - -Nu kreeg haar moeder het heele verhaal te hooren, van de breuk tusschen -haar en Wies en hoe ze nu weer goed waren en dat die arme Wies niet -over was en zoo'n verdriet had. - -Lottie's moeder deed haar best, haar dochtertje te troosten. Ze -behoefde er zich niets van aan te trekken, het was Wies' eigen schuld -en eerlijk gezegd, kon ze niet eens medelijden met haar hebben, -ze kreeg, wat ze verdiend had. - -Lottie vond haar moeder hard, hoe gek toch, dat niemand begreep, -dat Wies nu eenmaal anders aangelegd was, dan andere meisjes. Die -volwassen menschen zeiden allemaal maar, dat het haar eigen schuld was -en dat ze maar beter op moest passen. Maar zij had medelijden met haar -en zou haar een volgend jaar toch helpen, als 't noodig mocht zijn, -dat nam ze zich stellig voor. En nooit mochten ze weer boos op elkaar -worden, nooit. - -Intusschen was Wies haar huis genaderd en even bleef ze staan, -diep ademhalend. - -Ze zag zoo tegen die thuiskomst op, kom, ze moest door den zuren appel -heenbijten, ze kon hier toch niet op straat blijven staan. Ze vermande -zich dus, trok aan de bel en schrok even van den klank. Ze behoefde -niet lang te wachten, Moeder deed zelf open, ze had al op haar gewacht. - -Ze keek haar dochtertje gespannen aan en vroeg, hoewel ze op het -sombere gezichtje het antwoord al gelezen had: - -"Wel?" - -"Blijven zitten," was het nauw hoorbare antwoord. - -Haar moeder zei niets en ging naar de huiskamer. Wies volgde haar -werktuigelijk. - -Mevrouw Schotter ging kalm zitten en nam het kieltje weer ter hand, -waaraan ze bezig geweest was, toen Wies gebeld had. - -Wies wist niet goed, wat met haar figuur te doen, ze stond daar en -speelde met een slip van haar das, die ze in en uit rolde. - -Waarom zei Moeder niets? - -Wat moest ze nu doen? - -Kon ze heengaan, de kamer uit? - -Ze had een heel andere ontvangst verwacht, ze had zich al van te voren -gehard tegen den storm van verwijten, die ze zeker krijgen zou, maar -dat zwijgen was nog erger, ze stond daar zoo dwaas en toch durfde ze -niet gaan, het was haar, alsof ze aan den grond vastgegroeid was. - -En Moeder naaide maar door. - -"Mag ik gaan?" vroeg ze eindelijk zacht. - -Nu keek Moeder haar aan en, zag ze dat goed, waren hare oogen vochtig? - -Wies liep naar haar toe. - -"Moesje," zei ze smeekend. - -Haar moeder maakte een gebaar, van niet nader te komen. - -"Het doet me zoo'n verdriet voor Vader," zei ze. - -Nu was de spanning verbroken, Wies snikte het uit. - -Ze zocht naar haar zakdoek, kon hem niet vinden, zeker verloren, -en veegde toen haar gezicht met hare handschoenen af. - -Haar moeder had zich hersteld. Hare oogen waren nu niet meer vochtig, -maar ze hadden een harde uitdrukking en haar stem klonk scherp, -toen ze zei: - -"Stel je niet zoo aan, dat is weer eens het berouw, dat te laat -komt. Je bent genoeg gewaarschuwd, maar je hebt niet willen -luisteren. Ga je goed afdoen en je gezicht wasschen en gebruik je -handschoenen niet voor zakdoek. Als je daarna je fatsoenlijk kunt -houden, zal ik nader met je spreken." - -Wies keerde zich om, ze was blij, heen te kunnen gaan, alleen te -kunnen zijn, al was het dan ook maar voor eenige oogenblikken, maar -voor ze de kamer verlaten had, kwamen Henk en Marietje binnen en -onwillekeurig bleef ze staan, die moesten het ook maar ineens weten, -dan was het achter den rug. - -Marietje keek haar nieuwsgierig aan en zei: - -"'t Is mis, dat zie ik al." - -Henk's jongensgezicht stond medelijdend, hij knikte Wies eens -gemoedelijk toe en klopte haar troostend op den schouder. - -Toen zich omkeerend, mompelde hij tusschen zijne tanden: - -"De ziel." - -Wies ging naar haar kamertje, deed haar goed af en bleef daarna -staan voor het portret van haar vader. Ze had hem zóó beloofd, goed -op te passen. - -Een nieuwe huilbui overviel haar, maar na een poosje bedaarde ze en -begon haar gezicht te betten. Het koude water deed haar goed en na -zich het haar wat opgekamd te hebben, besloot ze naar beneden te gaan -en te dragen, wat komen zou. - -Ze trad aarzelend binnen en ging uit het raam staan kijken, om zich -een houding te geven. Henk en Marietje waren nog in de kamer, maar -Moeder verzocht hen, weg te gaan, ze wilde Louise alleen spreken. - -Wies' hart bonsde in haar keel, nu zou je het hebben. - -Haar moeder legde haar naaiwerk neer en beval Louise tegenover haar -te gaan zitten. - -"Ben je nu bedaard en kun je naar me luisteren?" vroeg ze. - -Wies knikte van ja. - -Wat zou Moeder te zeggen hebben, zou ze gewoon een standje krijgen, -of wat anders moeten hooren? - -"Hoor eens, Louise," begon Moeder, "ik was al bang, dat het mis met je -gaan zou op school en dus heb ik al vooruit over de zaak nagedacht. Je -schijnt niet te kunnen leeren, wat er op die school onderwezen wordt, -je bent blijkbaar niet geschikt voor dat onderwijs en dus zal ik -Vader voorstellen, je maar van school te nemen." - -"Me van school nemen?" vroeg Wies verschrikt. - -"Ja, als ik Vaders toestemming kan krijgen, zend ik je naar een -huishoudschool, misschien dat je daar beter geschikt voor zult -zijn. In ieder geval zul je daar leeren, je handen te gebruiken, -je hoofd schijnt niet voor studie geschapen te zijn." - -Wies was een oogenblik stom van schrik. - -"Maar Moeder," barstte ze toen los, "ik heb een hekel aan alles wat -met huiswerk in verband staat." - -"Des te noodzakelijker is het, dat je er wat van leert, een meisje -is nu eenmaal bestemd, om huishoudelijk werk te doen. Je weet, hoe -ik daar over denk, alleen bij grooten aanleg zou ik mijn toestemming -kunnen geven tot een of andere studie. Een allesbehalve knap meisje, -zooals jij, doet veel beter, haar handen te leeren gebruiken, zoodoende -kan ze nog een nuttig lid van de maatschappij worden." - -"Maar ik ben niet dom!" - -"Niet? Je hebt er toch vandaag het bewijs van gegeven. - -Je zegt altijd, dat je het niet helpen kunt, dat je slechte cijfers -krijgt, dat je afdwaalt, nu ja, maar als je een flink hoofd had, en de -studie je interesseerde, dan zou je er wel bij kunnen blijven. Je hebt -blijkbaar zwakke hersens en dus moet het maar uit zijn met dat leeren." - -Wies stond verslagen. - -Het was waar, ze zei altijd dat ze het niet helpen kon, als ze hare -lessen niet kende, of niet begrepen had, wat de juffrouw op school -uitgelegd had, maar had ze dat wel zoo heelemaal gemeend? Was ze vast -overtuigd, dat ze niet anders kon? Nu wist ze zelf niet meer, wat -waar was en wat niet en met een zucht boog ze het hoofd. Ze kon Moeder -niet eens tegenspreken, die had haar gevangen in haar eigen woorden. - -Eensklaps ging haar een licht op. - -"Vader kan uw brief pas over vier weken hebben, en dan vier weken -voor het antwoord, dan zijn alle cursussen al begonnen." - -"Ik heb al weken geleden aan Vader geschreven, wat ik zag aankomen -en hem gevraagd, indien ik gelijk mocht hebben en je niet overging, -te mogen handelen naar goedvinden. Het antwoord kan ik dus binnen -een maand hebben." - -"Dus weet Vader eigenlijk al, dat ik gezakt ben?" - -"Dat niet bepaald, alleen, dat ik er bang voor was. Het feit moet je -hem zelf schrijven." - -"Och neen, Moeder!" - -"Jawel, zelfs vanavond nog, morgen gaat er een mail." - -"Kunt u het niet doen?" - -"Kunnen wel, maar ik vind beter, dat jij het doet." - -"Ik vind het zoo afschuwelijk." - -"Dat is geen reden, waarom je het niet doen zoudt, je hebt wel wat -verdiend, dunkt me." - -Ineens kon Wies zich niet goed houden, ze moest even lachen, of ze -wilde of niet. - -"Maar als u vindt, dat ik dom ben en het dus niet helpen kan, dat ik -ben blijven zitten, dan heb ik toch geen straf verdiend," zei ze. - -Haar moeder keek haar een oogenblik verbaasd aan en zei toen op -knorrigen toon, maar licht kleurend: - -"Nu geen spitsvondigheden, als 't je blieft. Je schrijft vanavond -aan Vader en laat me lezen, wat je geschreven hebt en daarmee uit." - -Met die woorden stond ze op en verliet de kamer. - -Wies lachte nog even. - -"Daar zat Moeder vast," dacht ze en een oogenblik had ze pret, maar -dat duurde niet lang. - -De woorden van haar moeder hadden diepen indruk op haar gemaakt, van -school te moeten, om zich aan huishoudelijke zaken te gaan wijden, -het was het ergste, wat ze zich voor kon stellen. Ze zou vanavond -aan Vader schrijven, dat ze zoo'n berouw had en best leeren kon. Maar -vóór hij op dien brief zou hebben geantwoord, zou er al een besluit -genomen zijn. Als hij op Moeders voorstel inging, zou ze al lang op -die nare huishoudschool zitten, voor ze antwoord zouden kunnen hebben. - -Had ze toch maar niet altijd zoo stellig verklaard, dat ze niet -beter kon! - - - - - - - - -NEGENDE HOOFDSTUK. - -NAAR GROOTVADER EN GROOTMOEDER. - - -"Moes, gaan we nu vandaag naar Ota?" vroeg Jantje voor de zooveelste -maal in de laatste dagen. - -"En naar Omoesje," voegde Stan er bij. - -En vandaag behoefde Moeder niet, zooals de vorige dagen, uit te leggen, -hoeveel nachtjes ze nog zouden moeten slapen, voor de gewichtige dag -daar was, vandaag kon ze de kinderen verblijden met een volmondig: ja. - -Wat waren ze gelukkig, de twee kleine kabouters, ze sprongen wel zes -voet hoog. - -Eerlijk gezegd, herinnerde Stan zich niet veel van zijn verblijf -verleden jaar, hij was toen pas twee jaar, maar Jantje des te meer en -door de opgewonden vreugde van zijn broertje aangestoken, verlangde hij -al even hard als de anderen naar de logeerpartij bij zijn grootouders. - -Alleen Wies, die anders misschien het meest van allen naar de dagen -buiten verlangde, zag er nu wel tegen op. - -Hoe zou Grootvader zijn? En tante Marie? - -Ze schaamde zich een beetje over zich zelve en dat maakte, dat ze -tegen de ontmoeting met haar grootvader opzag. - -Het vertrek bracht nog heel wat drukte met zich. Op het laatst -oogenblik was Stan zoek en werd gevonden met zijne armen om zijn -hobbelpaard, vast verklarend niet mee te willen, als Hans niet mee -mocht. Alleen de belofte, dat hij bij Ota echte paarden zou hebben, -kon hem overhalen, vrijwillig mee te gaan. - -Henk was nog even uitgegaan, om wat platen voor zijn kiektoestel -te koopen en kwam maar niet terug en Marietje had werk om Jantje te -beletten, weg te loopen, toen hij eenmaal aangekleed was. Ze zag zich -genoodzaakt, het slot van de buitendeur vast te houden, hij kon er -net bij en was er al eens in geslaagd, de deur te openen. - -Daar riep Moeder. - -"Ja, Moes, heeft u me noodig?" - -"Ja gauw, kom even hier, ik moet je wat vragen." - -Marietje moest het slot nu wel loslaten, ze probeerde nog, Jantje -mee te trekken, maar de kleine baas was sterk genoeg om zich los te -worstelen, daar riep Moeder alweer, ze scheen haar bepaald noodig -te hebben. - -"Ja Moes, ik kom," riep ze terug en trachtte nog Jantje te grijpen, -die zich losrukte, naar de voordeur vloog, haar in een wip openhad -en de straat op rende... - -"Jan is de straat op," riep ze tegen Wies, die kwam kijken, waar ze -toch bleef en ging toen naar haar moeder, Wies kon nu verder naar -het kind kijken. - -Deze liep de straat op en zag den kleinen jongen een heel eind verder -stil staan en omkijken, of hij niet gevolgd werd. - -Zijn zusje liep hard naar hem toe, maar toen ze hem naderde, rende -hij door. - -"Wil je wel eens dadelijk terugkomen," riep ze, "stoute jongen," -maar Jan trok een neus en draafde verder. Wies kreeg het benauwd, -wat moest ze beginnen, het was zóó tijd om te gaan, daar was het -rijtuig al, dat hen naar het station zou brengen. - -Wat te doen? - -Ze kon het kind op die manier niet inhalen. - -Daar kwam redding in den vorm van Henk. - -Als hij nu Jantje maar zag. - -Gelukkig, hij begreep, wat er gaande was en zijn broertje in den -weg tredend, ving hij hem op en bracht het trappelende en van pret -gierende kind naar het rijtuig, waar hij het maar vast inzette. - -Eindelijk zaten allen goed en wel in het rijtuig en konden -vertrekken. Alleen wilde Moeder nog even voelen, of het huis wel goed -gesloten was, ze vond het nooit prettig, alles zoo alleen achter te -moeten laten. - -"Zeg, Marietje, het zolderraam is toch wel dicht? Ik heb vergeten -aan Betje te vragen, of ze er aan gedacht heeft." - -"Het stond nog open, maar ik heb het gesloten," zei Wies. - -Haar moeder keek haar zoo verbaasd aan, dat ze een kleur kreeg. - -"Jij?" - -"Ja, ik," en Wies wendde haar hoofd af, Moeder behoefde niet te zien, -hoe het bloed haar naar de wangen steeg, het had er iets van, alsof -ze half idioot was, zoo verbaasd keek Moeder, als ze eens aan iets -gedacht had. - -"Wel, wel," zei Moeder en nam nu eindelijk in het rijtuig plaats. - -"Het is meer dan tijd," merkte de koetsier op. - -"Als we maar niet te laat komen," zei Wies. - -"Dan gaan we een treintje later," beweerde Henk kalm. - -"Stel je voor, en Grootvader zou het rijtuig zenden." - -"Welnou, dat kan toch wachten." - -"Ik hoop maar, dat we op tijd zijn," zei hun moeder zenuwachtig, -"het is nog anderhalf uur rijden langs den dijk en we komen nu net -tegen etenstijd aan." - -"Om half vijf toch, is 't niet?" vroeg Marietje. - -"Nu ja, maar een latere trein geeft zooveel vertraging." - -Maar gelukkig, ze kwamen op tijd, en het was met een gevoel van -verluchting, dat ze het station uitstoomden. - -Er waren veel passagiers geweest voor dezen trein en de wagon, waarin -ze plaats genomen hadden, was geheel vol. Het eerste kwartiertje waren -de twee kleine jongens onder den indruk van de nieuwe omgeving, maar -al spoedig begon het den woelwater Jan te vervelen, stil te zitten -en wilde hij met alle geweld van de bank. Hij liet zich op den grond -glijden en ging nieuwsgierig de tasch van een oude dame betasten, -die tegenover hem zat. - -"Stil blijven zitten, jongens," zei Moeder, Stan vasthoudend, die het -voorbeeld van zijn broertje dadelijk volgen wilde. Henk trok Jantje -weer op zijn plaats, maar het ging niet zonder tegenspartelen. - -"Ik wou zoo graag weten, wat ze daarin heeft," zei hij, van zich af -trappelend, waarbij hij het been van een krantenlezend heer raakte, -die dat lichaamsdeel haastig terugtrok, een wat sterke uitdrukking -tusschen zijn tanden brommend. - -Jan hield ineens op met trappelen. - -"O, wat zeg je daar?" vroeg hij, zijne groote oogen op zijn slachtoffer -vestigend, "wat leuk woord, zeg het nog eens, als 't je blieft, -anders kan ik het niet onthouden." - -De heele coupé begon te lachen, zelfs de mishandelde, hoewel zijn -lachtje wel wat gedwongen was. Wies trachtte Jantje af te leiden, -door hem de koetjes te wijzen in de weide, waar ze langs spoorden. - -Maar Jantje gaf het zoo gauw niet op. - -Een oogenblikje zat hij stil, als in gedachte, toen liet hij zich -onverwachts weer afglijden en zijn handje op den nu weer in zijn -lectuur verdiepten heer leggend, vroeg hij vriendelijk, maar dringend: - -"Toe, zeg nog eens wat leuks." - -Voor hij antwoord kon krijgen, zat hij in 't verst verwijderde hoekje -van den waggon naast Moeder, die hem stevig vasthield. - -"Dat's flauw," beweerde hij en ziende dat zijn moeder ontevreden haar -hoofd schudde, kroop hij op haar schoot en haar ongerust aankijkend, -vroeg hij: - -"Waarom kijkt u nou zoo zuinig. Vindt u dien meneer niet leuk, bent -u boos op hem?" - -Lachend, maar wat verlegen keerde zijn moeder hem naar het raampje -en maakte hem attent op een varken met jongetjes in de wei. - -Dat vond hij aardig. - -"Stan, kom ook hier, dat moet je zien, die varkensmama heeft een hoop -kindertjes, kom gauw, gauw dan." - -Stan gaf dadelijk aan die oproeping gehoor, maar te laat, er was -niets meer te zien. - -"Hoe flauw, dat we niet wat langzamer rijden," vond Jantje en Stan -wilde nu ook bij Moeder op schoot en poogde Jantje van zijn plaats -te dringen, wat in een klein vechtpartijtje ontaardde. - -Een knorrige oude heer, die dit tooneeltje vlak tegenover zich had, -beweerde, dat men met zulke lastige, kleine kinderen niet reizen moest, -ze deden de medepassagiers te veel overlast aan. - -Wat dat laatste betreft, had hij niet geheel ongelijk, de nu met geweld -gescheiden broertjes schreeuwden het beiden uit en geen aanbod van -chocolaadjes hielp en evenmin het dreigement van Henk, dat hij ze -uit het raampje zou gooien en pas na een flink schreeuwduo gelukte -het aan de vereende krachten, hen tot bedaren te brengen. - -"Ze zijn anders nooit zoo," zuchtte hun moeder. - -"O neen, dat spreekt vanzelf," merkte de oude heer sarkastisch op, -"kinderen zijn altijd engelen, als er niemand bij is," en het in -zijn lectuur gestoorde jongemensch, bromde vrij duidelijk: "Beroerde -bengels." - -Nog een kwartiertje van onrust en tot hare niet geringe vreugde -bemerkte mevrouw Schotter, dat ze het doel van hun reis naderden -en niet lang daarna waren allen veilig geborgen in het Utrechtsch -wagentje, dat hen kwam halen, met Piet, den ouden getrouwen koetsier -van Grootvader op de voorste bank. - -Henk was dadelijk naast hem gaan zitten en Jantje smeekte zoo, tusschen -hen in te mogen, dat men hem zijn zin maar gaf. Dat viel natuurlijk -niet in den smaak van Stan, die ook bij Piet wilde zijn, maar de -belofte, dat hij op het achterste bankje vlak bij mocht zitten, ja, -als hij wilde, op zijn knietjes mocht gaan liggen, zoodat het net -zou zijn, of hij er ook bij zat, troostte hem. Hij voelde van tijd -tot tijd aan het fluweelen jasje van Piet en verklaarde, dat hij het -een mooi jasje vond. - -Over de paarden was hij verrukt. Mocht hij er straks eens eventjes -op zitten? Hij zou ze niet moe maken, hij was niet zwaar. - -Piet beloofde het hem en verzekerde lachend, naar het tengere ventje -kijkend, dat het paard niet onder zijn last bezwijken zou. - -"Ik op het andere paard," viel dadelijk Jantje in. - -"Goed hoor," beloofde Piet, "maar dan nou stilzitten, anders rol je -er uit." - -Janneman had blijkbaar respect voor Piet, tenminste hij zat nu doodstil -en trok zijn handje dadelijk terug, waarmee hij even aan de leidsels -wilde trekken, toen Piet het hem verbood. - -Mevrouw Schotter kwam wat tot rust. - -"Wat waren ze lastig," zei ze, zich behaaglijk in haar hoekje -schikkend. - -"Opgewondenheid," beweerde Marietje wijs, "er is veel te lang van te -voren over de reis gesproken." - -Henk lachte witjes. - -Ze had wel gelijk, maar het was toch grappig, zoo'n klein wijs nest. - -Wies genoot. - -Met verrukking zag ze de rivier, glinsterend in de zomerzon, als -bestrooid met schitterende diamanten. - -Ze werd er stil van. - -Ze vergat geheel, dat ze wat had opgezien tegen de ontmoeting met -Grootvader, en ging op in het aanschouwen van wat de rivier haar -bood. Er waren verscheidene stoombootjes op, één groote zelfs -en eenige zeilschepen schoten vooruit, hunne zeilen als vleugels -uitgespreid. Kijk dat kleine bootje daar in de verte, was het niet -net een groote witte zwaan, met bol opstaande vlerken? Daar hadt -je Woudrichem. - -"Schilderachtig plaatsje toch," merkte ze hardop aan. - -"Een broeinest van besmettelijke ziekten," antwoordde Moeder prozaïsch. - -Henk lachte. - -"Dat kan Wies niet schelen, als het er maar schilderachtig uitziet," -zei hij. - -"Maar als ze er zelf een ziekte opdeed, zou ze het mooie er gauw -genoeg van vergeten," beweerde Marietje. - -Wies zuchtte. - -De anderen dachten ook altijd aan de keerzijde van de medaille, wat -had dat hier nu mee te maken, of het er gezond was, mooi was het toch. - -"Kijk, Loevenstein," wilde ze zeggen, maar ze hield de woorden in. - -Voor haar had dat slot iets geheimzinnigs; van alles wat daar binnen -was voorgevallen, was toch iets blijven hangen tusschen deze muren, -zoo dik, als ze er nog nooit gezien had. De anderen beweerden, dat -er niets meer aan was, het was ook waar, de kamers waren alle kaal, -ongemeubeld, alleen in het kerkje stonden nog de banken en was de -oude, veel gebruikte bijbel te zien, maar die holle vertrekken waren -voor haar bevolkt, ze hadden een deel der geschiedenis mee gemaakt, -ze waren getuigen geweest van wanhoop en tranen, maar ook van groote -plannen, van hoop en gespannen verwachting. - -"Loevenstein, Wiesje," plaagde Henk, toen ze zweeg, "krijgen we nu -geen geestdriftig verhaal van de interessantheid van dit geschiedkundig -slot, dat daar zoo poëtisch...." - -"Schei toch uit," zei Wies knorrig en verzonk weer in gedachte. - -Straks kwamen ze aan den molen, die zoo gevaarlijk vlak aan een bocht -van den dijk lag en waarbij eens een ongeluk gebeurd was door het -schrikken van de paarden. - -"Heb je het fluitje wel, Piet?" vroeg ze, "om den molenaar te -waarschuwen." - -"En of ik," en Piet haalde een, aan een koord zittend, fluitje uit -zijn jasje. - -"Een fluitje," riep Jan verheugd en Stan herhaalde: "Een fluitje." - -"Mag ik ook eens," smeekte Jantje, zijn handje uitstekend. - -"Ikke ook," vroeg Stan. - -"Nou even dan, maar niet te hard, dan schrikken de peerden." - -Natuurlijk blies Jan zoo schel mogelijk en daar de paarden even te -hard aanzetten, werd het hem gauw afgepakt. - -"Nou ikke," vroeg Stan. - -"De peerden schrikken er van, jong." - -"Ik zal 't heel zachtjes doen." - -"Nou, vooruit dan," en Stan blies even nauw hoorbaar op het fluitje -en gaf het toen tevreden aan Piet terug. - -Daar was de molen, nu naderden ze het huis, waar ze wezen moesten, -nog een klein poosje en de kinderen begonnen te juichen en te dansen, -zoodat het niet veel scheelde, of ze waren uit het rijtuig gerold. - -Ze hadden hunne grootouders in het oog gekregen, die voor het huis -naar hen stonden uit te kijken. - -Dat was me een vreugde, Grootvader tilde de kleine jongens juichend in -de hoogte en hield ze toen hun grootmoeder voor om hen te kussen. Deze -betastte de krullekopjes en kuste hartelijk de haar toegestoken -gezichtjes. - -Toen volgden nieuwe begroetingen, tante Marie kwam ook aangeloopen en -voerde allen naar de serre, waar de thee nog op hen stond te wachten. - -"We eten een kwartiertje later vanmiddag," zei tante Marie, "Moeder -dacht, dat jullie na de reis graag eerst een kopje thee zouden -willen hebben." - -Ze zaten nu allen gezellig bij elkaar. Wies naast Grootvader, die -heel vriendelijk tegen haar geweest was en niets gezegd had van haar -niet overgaan. - -Jantje liep rond, die had lang genoeg naar zijn zin gezeten, hij -onderzocht, waar hij zich eens mee zou kunnen amuseeren, maar Stan -was stil bij Omoesje op schoot gekropen en keek wat schuw, maar zeer -belangstellend naar hare gesloten oogleden. - -"Slaapt Omoesje?" vroeg hij, met zijn handje over haar wang streelend. - -Een weemoedige glimlach gleed over het gezicht der oude dame. - -"Neen, lieveling, ik ben klaar wakker." - -"Waarom houdt Omoesje haar oogjes dan dicht?" - -"Omdat ze toch niet zien kan." - -Een oogenblik zat het kind in gedachte. - -Hij kneep zijn oogjes stijf dicht en spalkte ze daarna wijd open. Een -vroolijk lachje verscheen op zijn gezichtje. - -"Als Omoesje haar oogjes maar open doet, dan kan ze wel zien. Stanneman -kan ook niet met dichte oogjes zien." - -Zijn grootmoeder kuste hem en trachtte hem af te leiden met een koekje -en een kopje melk, waarin een onmerkbaar scheutje thee, maar het kind -bleef afgetrokken. - -Na een poosje vroeg het: - -"Wil Omoesje liever niet zien?" - -Zijn moeder, die dacht, dat al dat gevraag de blinde zou hinderen -wilde hem bij zich nemen, maar haar schoonmoeder drukte het ventje -vaster tegen zich aan en wilde het niet afgeven. - -"Laat hem bij mij," zei ze, "hij is zoo lief." - -Zich toen tot het kind wendend: - -"Omoesje wil wel zien, lieveling, maar ze kan niet. Haar oogen zijn -ziek geweest en nu kan ze er niet meer mee zien." - -"Heelemaal niks?" vroeg nu Jantje, die, aangetrokken door het in zijne -oogen belangwekkend gesprek, zich ook tegen zijn grootmoeder aandrong. - -"Neen, niets, mijn jongen." - -"Mij ook niet?" - -"Kom hier, Jan," riep zijn moeder, "kijk eens gauw, wat een aardig -hondje daar loopt." - -Jan keek even in de richting, die zijn moeder hem wees en drong aan: - -"Mij ook niet?" - -"Neen ventje." - -"En Stan niet, en Moes niet en Ota?" - -"Neen, niemand." - -Jantje werd er stil van, zijn bewegelijk lichaampje scheen voor ééns -eenige oogenblikken rust te hebben gevonden. - -"Vindt u het naar?" vroeg hij heel zacht. - -Zijn grootmoeder trok hem naar zich toe. - -"Neen, niet erg, denk daar nu maar niet meer aan. Ik zie een boel mooie -dingen niet, maar ook geen leelijke, dat is wel prettig, begrijp je?" - -Jantje gaf niet dadelijk antwoord, hij was in gedachte. - -Toen uitte hij het resultaat van dat nadenken. - -"Als ik dus uit den suikerpot snoep, dan kunt u dat niet zien?" - -"Schaam je," riep Wies, en Henk zei: "wat een aap." - -Moeder keek bepaald boos en Marietje verontwaardigd, maar Grootvader -glimlachte en tante Marie antwoordde in plaats van haar moeder: - -"Maar Grootmoeder zou het wel hooren, probeer het dus maar niet, hoor." - -Jantje keek heel onschuldig. - -"Ik vroeg het zoo maar eens," zei hij. - -Daarna was het tijd om aan tafel te gaan en na het eten werden de -kleintjes naar bed gebracht, en ging Marietje haar moeder helpen met -uitpakken, terwijl Henk met Grootvader nog een loopje ging doen. - -"Zal ik ook helpen?" vroeg Wies. - -Maar haar moeder zei, dat ze liever beneden moest blijven, ze liepen -anders elkaar maar in den weg. - -Nu, Wies deed niets liever, tante Marie had ook nog wat te doen, -zoodat ze een poosje alleen met haar grootmoeder kon zijn, wat ze -heerlijk vond. - -Deze stak haar arm door dien van haar kleindochtertje. - -"Breng me nog een oogenblikje in den tuin," zei ze, "ik wil graag -een kwartiertje rond loopen." - -Zwijgend voldeed Wies aan dit verzoek en langzaam liepen ze samen -langs de paden. - -Hoe heerlijk was het hier, hoe rustig, hoe prachtig lag de tuin daar, -bestraald door het geheimzinnige licht der avondzon. - -Toch kon Wies er niet van genieten, zooals andere jaren, ze had iets -onrustigs, ze wilde eigenlijk, dat Grootvader maar iets gezegd had -van haar blijven zitten, dan had ze geweten, hoe hij het opvatte; -nu liep ze met het gevoel rond, dat het nog komen moest, dat er iets -tusschen hen was, dat eerst tot klaarheid moest zijn gekomen, voor -ze geheel zichzelve kon zijn. - -Zou ze er Grootmoedertje naar vragen? Ze durfde haast niet, ze was zoo -bang, ook haar verdriet te hebben aangedaan, ze schrok er van terug, -uit dien vriendelijken mond woorden van verwijt te moeten hooren. - -"Wat ben je stil, Wiesje," zei Grootmoeder eensklaps, "je bent toch -wel goed?" - -Wies trok het bezorgde gezichtje, dat zich naar haar toewendde, -alsof het aan haar wilde zien, hoe het er mee stond, naar zich toe -en kuste het met vochtige oogen. Grootmoeder voelde met haar hand -over haar kleindochters wangen. - -"Tranen?" vroeg ze. - -Wies veegde ze haastig af. - -"Neen heusch niet, er is niets, ik ben heel wel. Alleen een beetje -zenuwachtig," voegde ze er aarzelend bij. - -Grootmoeder had haar begrepen. - -"Grootvader zal nog wel eens met je spreken," zei ze, "en dan beloof -je vast, beter op te passen, nietwaar?" - -Wies knikte onwillekeurig van ja, er niet aan denkend, dat haar -grootmoeder haar niet zien kon. - -"Niet waar, kind?" herhaalde deze, "je zult het morgen aan Grootvader -beloven?" - -Wies kreeg een kleur. - -Grootmoeder dacht zeker, dat ze nog weerspannig was ook, omdat ze -niet antwoordde. - -"Ja zeker, Grootmoesje, zeker," haastte ze zich te zeggen, "u begrijpt -toch wel, dat ik het niet expres gedaan heb, ik kon het eigenlijk -niet helpen." - -Haar grootmoeder glimlachte. - -"Dat is iets, waar wij het nog wel eens samen over zullen hebben," -zei ze, de hand van Wies drukkend. - -"Is Grootvader erg boos op me?" vroeg deze benauwd. - -"Erg boos niet, maar je bent ons wel tegengevallen." - -"Ons zegt u, U ook?". - -De vraag kwam er op angstigen toon uit en haar grootmoeder aarzelde. - -"Wel een beetje," zei ze toen zacht. - -Wies keek bedroefd naar het lieve gezicht met de gesloten oogen. - -"Dat is haast nog het ergste. Maar, lieveling, ik kon het heusch niet -heelemaal helpen." - -Haar grootmoeder schudde het hoofd. - -"Niet heelemaal misschien, je moet er me een anderen dag maar eens -alles van vertellen, dan bespreken we dat eens samen. Willen we nu -naar binnen gaan, de thee zal wel klaar zijn." - -"Daar is Grootvader ook," zei Wies en keek een beetje schuw naar den -krachtigen, ouden man, die daar naast zijn kleinzoon kwam aanstappen. - -In de serre stond de thee klaar, een gezellig lichtje onder den -trekpot. Tante Marie schonk dadelijk in en Moeder zat met een tevreden -gezicht uit te rusten van de vermoeienissen van den dag. Grootmoeder -ging op haar vaste plaatsje naast haar zitten en Marietje zat zoowaar -te haken, maar Wies wierp zich met een zucht van tevredenheid in een -gemakkelijken stoel. - -De laatste stralen der dalende zon vielen in de wat lager gelegen -tuin, een heerlijke geur van rozen steeg op, in de verte hoorde men -de geluiden op de rivier, een enkele stoomboot, die het water nog -deed opbruischen, anders niets. - -Wies vouwde hare handen in zalig nietsdoen en genoot. - -Ze wilde nu genieten, aan niets anders denken, vergeten, wat ze pas -beleefd had en wat haar nog te wachten stond, opgaan in de heerlijkheid -van het oogenblik. - -Straks werd het nog verrukkelijker, dan kwam de maan op en misschien -zou ze den nachtegaal weer hooren slaan, die verleden jaar in den -tuin zijn nestje had. Ze was geheel weg, hoorde niet het gezellige -gepraat om haar heen, hoorde zelfs niet, dat Tante haar vroeg, of ze -nog een kopje thee wilde. - -"Ze is weer bij haar feeën op bezoek," spotte Henk. - -"Dat is nog zoo'n kwaad gezelschap niet," vond Grootmoeder. - - - - - - - - -TIENDE HOOFDSTUK. - -ZOO'N ZWAK WILLETJE! - - -Den volgenden morgen, na afloop van het ontbijt, vroeg Grootvader -aan Wies, eens even met hem naar zijn kamer te gaan. - -"Daar zal je 't hebben," dacht ze en met kloppend hart volgde ze -hem naar zijn studeerkamer, waar hij haar verzocht tegenover hem te -gaan zitten. - -"Je begrijpt zeker wel," zei hij, "waarover ik het eens met je wilde -hebben. Het viel me erg tegen, dat je moeder me schreef, dat je niet -was overgegaan. Vertel me eens, hoe dat gekomen is." - -Wies keek strak voor zich, ze werd verlegen onder den vragenden blik -van haar grootvader. - -Ze had haar gewoon excuus van het niet te kunnen helpen, op hare -lippen, maar vreemd, ze durfde daar hier niet mee aankomen. - -"Nu, Wies," drong haar grootvader aan. - -"Ik weet het niet," stotterde ze. - -"Weet je dat niet, dat is een gemakkelijk antwoord, maar daar ben ik -niet tevreden mee. Kijk eens kind," vervolgde hij, wat dichter bij -haar schuivend en haar met zijn potlood op den arm tikkend, "de zaak -is zoo. Je moeder beweert, dat je het onderwijs niet volgen kunt, -want dat ze je genoeg gewaarschuwd heeft, en zelfs gestraft, dat je -herhaaldelijk beloofd hebt, beter op te passen, maar die belofte niet -gehouden hebt. Nu zegt ze, dat ze niet gelooven kan, dat het louter, -nu ze noemt het ondeugendheid, onwil van je is en dus komt ze tot -de conclusie, dat je niet goed kunt, wat je trouwens zelf beweert, -volgens haar. Is dat zoo? Voel je 't op school niet te kunnen volgen, -al span je je in?" - -Wies schoof onrustig op haar stoel heen en weer. - -"Ik weet het niet," fluisterde ze alweer. - -Grootvader maakte een gebaar van ongeduld. - -"Nu niet altijd datzelfde antwoord. Zeg me nu eens ronduit, kun je -beter werken of niet, ja of neen." - -Wies zweeg een oogenblik. - -Toen mompelde ze: - -"Ja, geloof ik." - -"Dus ja. Waarom heb je dan van 't jaar zoo slecht opgepast?" - -Wies speelde zenuwachtig met haar zakdoek. - -"Ik dwaal zoo gauw af." - -"Dat weet ik en ik weet tevens, dat het een lastige eigenschap is, maar -een, die men overwinnen kan. Dat begrijp je zeker zelf ook, niet waar?" - -Wies ging wat rechter zitten en keek haar grootvader aan. - -"Neen, Grootvader," zei ze beslist, "ik geloof niet, dat ik daar iets -aan doen kan, het gaat altijd vanzelf." - -Grootvader streek met zijn hand over zijn mond om den glimlach te -verbergen, door haar woorden te voorschijn geroepen. Ze was blijkbaar -volkomen ernstig. - -Daarna zei hij verwijtend: - -"Wat ben je nog kinderachtig, heb je het spreekwoord wel eens gehoord, -"willen is kunnen?" - -Wies haalde hare schouders op. - -"Dat kunnen ze gemakkelijk zeggen, maar wat kun je er aan doen, -als je aan wat anders denken moet. Ik neem me dikwijls genoeg voor, -om op te letten, maar ineens merk ik dan, dat ik met iets heel anders -bezig ben." - -"Waarmee alzoo?" - -Wies kleurde hevig. - -Voor niets ter wereld zou ze aan een man als Grootvader vertellen, -dat ze soms sprookjes verzon en versjes maakte. - -"Aan van alles," zei ze nauw hoorbaar. - -"In ieder geval aan dingen, waaraan je op dat oogenblik niet denken -mag. Je hebt blijkbaar een heel zwak willetje en dat moet dan maar -gesterkt worden door prikkels van buiten af. Je moet leeren, men komt -er niet met droomen en suffen, maar met flink werken en zijn best -doen. Ik ben niet voor dat plan van je moeder, om je van school af -te nemen." - -"Gelukkig." - -"Neen, daar ben ik niet voor. Je moet eerst als ieder meisje in -de gelegenheid zijn, te leeren en je te ontwikkelen, daarna kan je -moeder je thuis nemen, als je wilt, om een flinke huishoudster van -je te maken." - -"Ik een flinke huishoudster!" - -"Ook al niet? Wat moet je dan worden, een onmogelijk wezen, dat -nergens nut voor is?" - -Grootvader sprak wat driftig en Wies durfde niet te zeggen, dat ze -zoo graag in de letteren zou gaan studeeren en dan later probeeren -te schrijven. - -Ze zweeg dus maar. - -"Je slechtste vak is wiskunde, nietwaar?" - -"Ja, vooral vraagstukken, die vind ik gewoon nooit." - -"Neen, natuurlijk niet, daar moet je je hersens voor bij elkaar -hebben. Nu zal ik je eens wat zeggen. Je maakt iederen dag vijf -vraagstukken voor me, zoolang je hier bent. Ik zal je gemakkelijk -werk geven, je desnoods nu en dan iets uitleggen, maar je zoekt de -oplossing zelf." - -Wies' oogen vulden zich met tranen. Zoodoende werd haar heele vacantie -bedorven. - -"Maar Grootvader," protesteerde ze. - -"Zoo gebeurt het," zei haar grootvader streng. - -Toen voegde hij er op opgewekten toon bij: - -"Je zult eens zien, wat een plezier je er in krijgen zult, als je, -na wat moeite, de oplossing vindt. Niets is zoo goed om de aandacht te -leeren concentreeren, dan het oplossen van vraagstukken, dat is echte -hersengymnastiek. En niets zoo prettig, dan na moeite en inspanning -beloond te worden door goede resultaten," voegde hij er vroolijk bij. - -Wies zuchtte. - -"Dan kan ik wel den heelen dag aan die vraagstukken zitten," zei ze, -"want ik kan ze toch niet vinden." - -"Kom, kom, dat zal zoo'n vaart niet nemen, ik zal je wel eens op weg -helpen. Om te beginnen zal ik je zulke gemakkelijke sommetjes geven, -dat je ze in een half uurtje af hebt. Kijk eens hier, dit is een -boekje, dat ze in de eerste klasse gebruiken, terwijl jij al in de -tweede een jaar hebt doorgebracht. Die zul je wel kunnen, de eenige -eisch is, dat je ze aandachtig naleest en even met je zelf uitmaakt, -hoe je ze op zult schrijven. Voor vandaag dus de eerste vijf. Ik zou -maar dadelijk beginnen, hier is papier, zoo ben je er het vlugst af." - -Met deze woorden verliet Grootvader de kamer en Wies bleef achter met -het boekje in haar hand en een gemengd gevoel van verluchting, dat -dit gesprek achter den rug was en van landerigheid over het bederven -van haar vacantie, zooals ze het noemde. Die afschuwelijke sommen, -ze kon ze immers nooit vinden en nu zou ze er alle dagen aan moeten -gaan blokken. - -Ze zette beide ellebogen op de vensterbank, waar ze voor zat en begon -nijdig tegen het houtwerk te schoppen. - -Daar zat ze nu, buiten was het prachtig weer, heerlijke lokkende -zonneschijn, weer om zalig niets te doen en te genieten en zij moest -die lamme sommen maken. En dat iederen dag, iederen dag van heel de -lange vacantie. - -Dat ze die vervelende dingen toch niet kon vinden, begreep Grootvader -niet, die dacht maar, dat ze niet wilde en zou in staat zijn, haar -den heelen dag er over te laten tobben. - -Grootvader had mooi praten, dat het zoo prettig was, om de oplossingen -te vinden, dat wilde ze graag gelooven, maar dan moest je dat toch -eerst kunnen. - -Onwillig las ze het eerste vraagstuk door. - -Nu gemakkelijk was het wel, daar had Grootvader gelijk aan, ze geloofde -wel, dat ze het zou kunnen uitrekenen. Als ze allemaal zoo waren, -zou het misschien wel gaan en wat getroost ging ze aan de schrijftafel -zitten en begon te werken. - -En werkelijk, het ging. - -Het eerste vraagstuk was al spoedig opgelost en netjes -overgeschreven. Met een zucht van voldoening keek Wies er naar. Dat -was er tenminste één. - -Wat een heerlijke lucht kwam er door het geopende venster. - -Kijk wat een leuk zonnestraaltje net op het papier. - -En wat een mooie bonte vlek op het behang, door welk kristal zou die -straal vallen? - -Ze rekte zich eens uit. - -Zonde toch om hier in de kamer te blijven zitten. - -Waarom zou ze eigenlijk niet in den tuin gaan. Grootvader had niet -gezegd, dat ze hier moest blijven, weet je wat, ze zou het heele -boeltje bij elkaar nemen, den inktkoker ook mee pakken en dan op die -leuke bank gaan zitten achter in den tuin, onder den lindeboom. Daar -stond een stevig tafeltje voor, daaraan kon ze best werken. - -Zoo gezegd, zoo gedaan. - -Vijf minuten later was ze druk bezig aan haar tweede vraagstuk, -nu zat ze tenminste buiten, dat was op zichzelf al een genot. - -Het tweede vraagstukje lukte ook en Wies begon zich behagelijk te -voelen. Wat rolde daar op haar schrift? - -"O, een rups, zoo'n ruwe, groene, met een staart." - -Wat een leuk beest. - -Het viel uit de linde boven haar hoofd, dat was zeker die rups, waar -Grootvader verleden jaar van vertelde, dat zij zoo'n schade deed aan -de lindeboomen, lindenpijlstaart noemde hij haar, meende ze. - -"Welzoo, jongejuffer, ben jij zoo'n vraatzuchtig beest, daarom ben -je zeker zoo dik," zei Wies, de rups op haar hand zettend, om haar -eens goed te bekijken. Aardig toch, als je bedacht, dat zoo'n groene, -kruipende rups later een vlinder moest worden, een witachtige vlinder -met donkere vlekjes. - -Als ze een vlinder zag, moest ze altijd denken, dat het eigenlijk -geen beestje was, maar een heel klein elfje, met dat fijne lijfje en -die groote teere vleugels. - -Wat een benijdenswaardig schepsel, zoo'n vlinder, altijd in de zon -te kunnen fladderen en spelen, mooi en zorgeloos. - -Ze keek weer naar de rups, die al een eindje weggekropen was. - -"Nu moet ik je, volgens den tuinman, doodmaken, maar ik doe het -niet. Eet jij je buikje maar vol, er zijn lindeblaren genoeg," en ze -nam het rupsje op en zette het op een der lagere takken van den boom. - -Kom ze moest werken. - -De derde som begreep ze niet dadelijk, ze was er ook zoo uit, ze kon -hare gedachten bijna niet bij dat vraagstukje bepalen. - -Wat scheen de zon mooi door het bladerdak boven haar hoofd, hoe leuk -al die lichtkringetjes op haar papier. - -Eensklaps hief ze het hoofd op. Wat was dat voor een vogel, die daar -zoo aardig zong? - -Een vink? Neen, nu klonk het het weer heel anders. Het geluid kwam -uit dien sering, ze moest even kijken, welke vogel dat zijn kon. - -Voorzichtig stond ze op en liep zacht naar den seringeboom, waaruit -het geluid haar tegenklonk. Nu leek het, of er al weer een andere -vogel zong. - -Zoo voorzichtig mogelijk boog ze een paar takken op zij en daar, -dicht bij den top, zag ze een geel buikje schitteren tusschen de -groene bladeren. - -Wat een snoezig vogeltje. - -Maar ze zag er maar een en ze had toch duidelijk verschillende vogels -hooren zingen. - -Daar klonk weer een andere slag en toch zat dat vogeltje daar alleen. - -"De spotvogel," schoot het eensklaps door haar brein, "die is -het. Grootmoeder heeft verteld, dat die alle vogels na kan doen, -wat een eenig beestje! Hij houdt je dus gewoon voor den gek." - -Zacht, als ze gekomen was, ging Wies weer van den sering weg en nam -haar potlood op. - -Ze moest nu werken, hoe laat zou het wel zijn? - -Daar begon die vogel weer te zingen, ze moest er naar luisteren, -het klonk zoo aardig. - -Toen gleed haar potlood over het papier, ze scheen eensklaps ijverig -geworden te zijn, maar toen ze ophield, stond daar geen oplossing -van het vraagstuk, waarin ze bezig was, maar een gedichtje, dat ze -lachend overlas. - - - Spotvogel, spotvogel, oolijke guit, - Spotvogel, spotvogel, lach je me uit? - Jij kunt wel vroolijk en blij kwinkeleeren, - Jij hoeft geen sommen te repeteeren. - Spotvogel, spotvogel, 't staat je niet mooi, - Als men jou eens sloot in een kooi, - Dan zou je 't spotten wel verleeren, - En hartelijk je vrijheid begeeren. - Aardig geelbuikje, wees maar niet bang, - Ga gerust door met je lustig gezang, - Houd ze maar allemaal voor den mal, - Niemand, die dat deren zal. - Spot er maar lustig op los, kleine vent, - Mij hindert het niet, ik ben dat gewend. - Moet ik niet dragen gespot en geplaag, - Omdat ik 't nu en dan eens waag, - Aan iets anders te denken, dan aan aardsche zaken, - Aan elfen, kabouters en zulke snaken, - Aan nimfen, aan rupsen en kapellen - Aan 't water juffertje, de sierlijke libelle, - Aan..... - - -Ja, aan wat nog meer. De inspiratie scheen haar plotseling verlaten -te hebben en voor zich uitturend, zat ze op haar potlood te knabbelen -en te denken, hoe ze een eind aan dit versje zou maken. - -Lottie zou het wel leuk vinden, maar ze moest het afmaken, zoo was -het niets. - -Eensklaps schrok ze op. - -Wat hoorde ze daar? - -Dat was de gong, die allen samenriep voor de koffietafel. - -Verschrikt keek ze naar haar werk, twee sommen had ze af en ze moest -er vijf maken. - -Ze dorst haast niet naar binnen gaan. Grootvader had gezegd, dat ze -zoo gemakkelijk waren en dat was ook zoo, ze had bepaald wel gekund, -als ze maar niet zoo afgedwaald was. - -"Wies, Wies, waar zit je, heb je de gong niet gehoord?" - -"Ja, ik kom," en haastig stak ze het beschreven blad in haar zak, -nam boek en overig papier bij elkaar in de eene hand en greep met de -andere naar den inktkoker. - -"Geef maar hier," zei Marietje, "je laat je pennehouder liggen en je -potlood moet dat niet mee? Ben je klaar?" - -Wies schudde van neen. - -Het ergste was, dat ze de twee andere sommen ook niet kon geven, -want op hetzelfde blad had ze aan den achterkant haar vers geschreven. - -In de huiskamer gekomen, legde ze haar boek haastig in de vensterbank -en nam haar plaats aan tafel in. - -Henk vertelde van een bezoek, dat hij bij een bevrienden boer had -afgelegd en Marietje, hoe ze voor de kippen had mogen zorgen en Tante -geholpen had met erwtjes doppen. - -"En jij, Wies?" vroeg Grootvader, "eerst je sommen gemaakt en toen -nog wat rondgedwaald zeker, je scheen tenminste de gong niet kunnen -hooren." - -Wies zag er verlegen uit. - -"Ik ben niet klaar gekomen," zei ze zacht. - -Grootvader keek verwonderd. - -"Niet klaar gekomen. Met die gemakkelijke sommetjes? Och kom, het -was het werk van een half uurtje, of drie kwartier. Enfin, dat moet -je me straks maar eens laten zien," en hij begon over iets anders. - -Toen ze gereed waren met hun maal stond Grootvader op. - -"Ga even mee met je werk, Wies," zei hij. - -Wies nam haar boek en het ledige papier en volgde hem schoorvoetend. - -"Zie zoo," zei hij, op zijn opgewekten toon, "laat me nu maar eens -zien. Misschien toch een kleinigheid niet begrepen, dat maken we wel -samen in orde. Geef me maar, wat je gedaan hebt." - -Wies wist geen raad. Het leege papier geven, dorst ze niet, en het -beschrevene nog veel minder. - -Grootvader keek werkelijk verwonderd naar haar. - -Wat had het kind, ze had toch zeker wel iets uitgevoerd. - -"Kom dan, je werk," en hij stak zijn hand uit. - -Wat moest ze doen? - -Het papier geven met de twee sommen, waarop het versje stond, dat -nooit, ze zou zich doodschamen, dan nog liever Grootvader in den waan -laten, dat ze niets had uitgevoerd. - -Maar ze dorst dat niet te zeggen, ze durfde hem nauwelijks aankijken, -Grootvader was degeen, voor wien ze van alle menschen het meest respect -had, ze kampte met hare tranen, maar durfde ook niet huilen, daar -kon hij heelemaal niet tegen, dat schreien om alles vond hij zoo laf. - -Grootvaders geduld was blijkbaar op, hij nam haar boek en papier uit -de hand. - -Hij vouwde het blad open, het was blank en onbeschreven. - -"Je wilt toch niet zeggen, dat je niets hebt uitgevoerd," en zijne -anders zoo vroolijke oogen keken haar streng aan. Ze durfde niet ja -zeggen, ze had ook wel wat uitgevoerd, maar voor de waarheid kon -ze niet uitkomen. In haar verlegenheid nam ze haar toevlucht tot -een leugentje. - -"Het blad is weggewaaid." - -"Weggewaaid, er is haast geen wind, hadt je het dan niet kunnen -grijpen?" - -Dat was waar, dat zou ze zeker gedaan hebben, hoe kwam ze er nog uit. - -"Ik was even opgestaan," fluisterde ze. - -"O zoo, zeker weer eens afgedwaald en naar iets anders uitgekeken. Nu, -kijk maar niet zoo benauwd, het is geen doodzonde. Hoeveel hadt je -er al af, allemaal?" - -"Neen, ik moest er nog een paar maken." - -"Nog twee?" - -"Neen, drie." - -"Kon je ze niet vinden?" - -"Ik weet het niet, ik heb ze nog niet allemaal doorgezien." - -Haar grootvader schudde afkeurend zijn hoofd. - -"Kind, Kind, het is nog erger met je gesteld, dan ik dacht. Je moet -het zelf maar weten en de gevolgen dragen, in je verder leven worden -je ook de gevolgen van je daden niet gespaard. Ik ga vanmiddag voor -zaken met het wagentje naar een der dorpen in de buurt en ik had jullie -drietjes willen meenemen, het is een mooie rit. Dat heb je verspeeld, -je blijft thuis en maakt je werk. Je blijft hier zitten en waag het -niet de kamer uit te gaan, vóór je klaar bent. Als je met alle geweld -niets aan je vacantie hebben wilt, moet je het zelf weten." - -Daarna verliet hij de kamer en liet Wies in een zeer verslagen -toestand achter. - -Daar zat ze nu, opgesloten in huis, in plaats van een heerlijk ritje -te kunnen doen. - -Henk en Marietje genoten van hun vacantie en zij! - -"Wies Ongeluk, Wies Ongeluk," zuchtte ze. - -Toen begon ze een deuntje te huilen en na een poosje, weer wat -gekalmeerd, besloot ze van haar middag te redden, wat ze kon. Ze zou -voortmaken, dan kon ze nog een poosje met Grootmoedertje alleen zijn, -want Moes ging met Tante en de kleintjes een bezoek brengen bij oude -kennissen van moeder. Ze draaide haar stoel zoo, dat ze met haar rug -naar het raam kwam te zitten, zoodat ze niet naar buiten kon kijken -en begon ijverig de reeds gemaakte sommen over te schrijven. Daarmee -klaar, probeerde ze de andere vraagstukken op te lossen. Ze hield -haar eene hand als een scherm boven hare oogen, om toch maar niets -anders te zien en deed een wanhopende poging om haar geheele aandacht -bij haar werk te houden. - -En het gelukte. - -Binnen het uur had ze alle vraagstukjes opgelost en netjes -overgeschreven en met een sprongetje van plezier liep ze de kamer -uit en naar de serre, waar ze wist haar grootmoeder te vinden. - -"Ik ben klaar, grootmoeder, nu kom ik bij u zitten." - -"Hoe gezellig," en grootmoeder beantwoordde hartelijk haar kus. - -Wies schoof dicht tegen haar aan. - -"Verveelt u zich niet, als u zoo alleen zit?" - -"Niet erg, ik brei, zooals je ziet. Tante laat me nooit lang alleen, -ze zullen wel weer gauw terugkomen." - -"Ze mogen gerust nog een poosje wegblijven," zei Wies. - -"Dat vind ik ook," lachte Grootmoeder, haar tegen zich aandrukkend -en nu volgde een van die heerlijke gesprekken, waar Wies het heele -jaar naar verlangde. - -Toch liep er een klein zwart draadje door het genoegen, dat het -samenzijn met haar grootmoeder haar gaf. - -"Zeg, schatje," vroeg ze eensklaps, "vindt u jokken altijd even erg?" - -"Jokken? Ja, dat vind ik een van de leelijkste dingen, die men -doen kan." - -"Altijd?" - -"Ja, altijd." - -"En een leugentje uit nood?" - -"Daar houd ik ook niet van. Ik zie niet in, dat het ooit noodig is, -te jokken." - -Wies zweeg een oogenblik. - -"Je kunt het soms niet laten," zei ze toen. - -"Dat is een gevaarlijke theorie, kindje. Maar zeg me eens, jij hebt -toch niet gejokt?" - -Wies liet zich op haar knieën glijden en legde haar hoofd op haar -grootmoeders schoot. - -"Dat heb ik wel," fluisterde ze. - -Grootmoeder streelde zwijgend eenige oogenblikken het gebogen hoofdje. - -"Dat spijt me erg," zei ze toen. - -"Het was maar een klein leugentje," beweerde Wies zacht. - -"Die bestaan er niet. Een leugen is een leugen. Tegen wie heb je -gejokt?" - -"Tegen Grootvader." - -"Tegen Grootvader? Maar Wiesje?" - -Nu vertelde Wies van de benauwdheid, waarin ze geweest was en hoe ze -niet had durven zeggen, dat ze op het papier een versje geschreven had. - -"U mag het ook niet vertellen," voegde ze er dringend bij, "als -'t u blieft niet." - -"Ik zal het niet vertellen, maar me dunkt, dat je het zelf nog wel -doen zult." - -"Ik? Nooit. Dat is niets voor Grootvader. Maar ik dacht wel te zeggen, -dat ik op het papier geknoeid had en het hem daarom niet geven kon." - -"Een halve waarheid," vond Grootmoeder. - -"Ik zeg veel liever heelemaal niets. Weet u wat zoo gek is? Ik -schaamde me tegenover u veel meer over dat jokkentje, dan tegenover -Grootvader. Het is toch wel een beetje zijn eigen schuld, dat ik niet -voor de waarheid durfde uitkomen." - -Grootmoeder liefkoosde het naar haar opgeheven gezichtje. - -"Wies, Wies, je bent op den verkeerden weg. Zeg Grootvader eerlijk -de waarheid." - -Wies aarzelde. - -Ze stelde zich voor, hoe ze voor haar Grootvader zou staan, hoe ze -stotterend haar leugen bekennen zou, hoe hij het vers zou willen lezen, -ze zag den spottenden glimlach, die om zijn mond verschijnen zou, -de manier, waarop hij haar aan zou kijken en ze zag al te veel op -tegen dat alles. Ze besloot maar liever niets te zeggen. - -"Ik kan niet, Grootmoesje," zei ze, "heusch, ik kan niet." - - - - - - - - -ELFDE HOOFDSTUK. - -HET SPROOKJE. - - -Ze zouden allen een uitstapje maken naar een groote boerderij, die wel -een uur rijden van het dorp verwijderd lag. Ze hadden vroeg gegeten -en zouden pas tegen den avond thuiskomen. De kleine jongens mochten -ook mee en waren een en al opgewondenheid bij de gedachte, dat ze pas -'s avonds, als het donker was, naar huis zouden rijden. - -Allen verheugden zich op dat uitstapje, het weer was prachtig, de -rit er naar toe mooi, de boer en de boerin de gastvrijheid zelve, -ze waren er van overtuigd, dat ze het er heerlijk zouden hebben. - -Toch was er iets, dat voor Wies de pret niet heelemaal onvergald liet, -iets, waarover ze tobde, wat haar niet met rust wilde laten. - -Bij uitzondering zouden tante Marie en Grootvader beiden mee gaan, -Grootmoeder wilde dat zelf zoo, maar nu moest die al dien tijd alleen -blijven, met geen andere zorg, dan die van de dienstmeisjes. - -"Het zal best gaan," verzekerde Grootmoeder, "ik kan immers bellen, -als ik iets noodig heb." - -"U zult voorzichtig zijn, niet waar, Moeder?" vroeg tante Marie dien -morgen, "u blijft in huis en gaat niet naar buiten, belooft u het me, -er is zooveel water in de buurt." - -"Ik beloof het," zei Grootmoeder, maar verbeeldde Wies het zich, -of lag er op haar lief gezicht een weemoedig trekje, een verlangen -om ook mee te kunnen gaan en te genieten op dezen mooien zomerdag? - -"Waarom gaat Grootmoedertje eigenlijk niet mee?" vroeg ze. - -Tante Marie keek verwonderd. - -"Grootmoeder mee? Hoe zou dat nu kunnen." - -"We kunnen haar toch geleiden." - -"Maar we zullen al genoeg te doen hebben, met op de kleintjes -te passen en daarenboven zou het te druk voor Moeder zijn en te -vermoeiend. Zoudt u graag meegaan?" voegde ze er aarzelend bij, -zich tot haar moeder wendend. - -"Neen, neen, ik blijf thuis," haastte deze zich te zeggen, "zoo'n -tocht zou te veel voor me zijn. Maar een van de meisjes kan me toch -wel in den tuin brengen, het weer is wel bijzonder mooi vandaag." - -Tante Marie keek ontevreden. - -"Kunt u nu voor dien eenen dag niet eens in huis blijven. In den tuin -bent u zoo buiten het bereik van de meisjes, ze zouden u misschien -niet hooren, als u belde, neen, dan blijf ik maar liever bij u, -ik zou geen oogenblik rust hebben." - -Grootmoedertje zag er wat verdrietig uit. - -"Goed dan, ik zal in huis blijven, ik beloof het." - -Wies had dit gesprek aangehoord en een hevige tweestrijd ontstond in -haar binnenste. - -Zou zij thuis blijven bij het arme, blinde Grootmoedertje, de anderen -stilletjes laten weggaan, want anders zou Grootmoeder toch niet -willen, dat ze een pretje misliep. Als allen dan weg waren, zou ze -te voorschijn komen en Grootmoeder verrassen. Dan kon ze met haar -naar buiten gaan en haar bezig houden en voor haar theeschenken. - -Zou ze het doen? - -Het zou wel een heerlijk tochtje zijn, verleden jaar hadden ze op -dezelfde boerderij zoo'n dolle pret gehad, het was wel hard, daar -afstand van te moeten doen. - -Grootmoedertjes gezicht stond melancholiek, ze zag er blijkbaar tegen -op, zoolang alleen te blijven, maar wilde Tante en Grootvader hun -genoegen niet vergallen. - -Arm Grootmoesje. - -Ze keek naar het lieve, meestal zoo geduldige gezicht, dat nu een -verdrietigen trek niet onderdrukken kon en nam haar besluit--ze zou -bij haar blijven. - -Op het laatste nippertje, toen het rijtuig al voor stond, verklaarde -ze, niet mee te gaan, ze bleef bij Grootmoeder. Tante Marie, die wat -last had van haar geweten, zei scherp, dat het niet noodig was, als er -iemand had moeten blijven, was zij de aangewezen persoon geweest. Wies -moest niet voor slachtoffer willen poseeren. Grootvader was blijkbaar -van een andere meening, hij knikte haar vriendelijk toe en zei, dat -ze een beste meid was en Moeder keek een beetje, alsof ze haar ooren -niet gelooven durfde. - -Henk klopte haar hartelijk op haar schouder en verklaarde, dat hij -het allemachtig aardig van haar vond en Marietje mompelde zoo iets, -van ook wel thuis te willen blijven. - -Ze reden weg en Wies keek hen na. Met een zucht keerde zij zich om, -toen ze uit het gezicht waren, het was geen geringe opoffering, -die ze zich daar opgelegd had. - -Al gauw klaarde haar gezicht weer op, Grootmoeder zou zoo blij zijn! - -Nu voorzichtig naar haar toe, om haar niet te laten schrikken, ze -had het rijtuig natuurlijk hooren wegrijden en dacht dus, dat allen -vertrokken waren. - -Ze deed heel zacht de kamerdeur open en begaf zich naar de serre, -waar Grootmoeder op haar eigen plaatsje zat. Haar breiwerk lag op -haar schoot, aan hare vingers ontgleden en met het hoofd op haar hand -gesteund, zat ze daar als een beeld van melancholie, met dien droeven -mond en gesloten oogen. - -Wies trad voorzichtig nader. - -"Is daar iemand?" vroeg Grootmoeder, het hoofd opheffend. - -"Ja, Grootmoesje, ik ben het, Wies." - -"Jij? Ben je daar nog? Heb ik me dan verbeeld, dat het rijtuig -wegreed?" - -Wies boog zich over haar heen en kuste haar teeder. - -"Neen, lieveling, u heeft goed gehoord, het rijtuig is weg, maar ik -ben niet meegegaan, ik blijf bij u." - -"Bij mij?" - -Grootmoeders lippen begonnen te beven. - -"Ja, lieveling." - -"Wil je zeggen, dat je dat prettige uitstapje hebt opgegeven om mij -gezelschap te blijven houden? Och, kindje, dat hadt je niet moeten -doen." - -Tranen rolden uit haar doffe oogen, en met bevende hand zocht ze het -hoofd van haar kleindochtertje, om het naar zich toe te trekken. - -"Dat hadt je niet moeten doen," zei ze nog eens, het gezichtje -kussend, dat zich tot haar overboog, "ik had werkelijk best alleen -kunnen blijven." - -Wies veegde hare oogen af. Ze waren ook vochtig geworden bij het zien -van de aandoening, die haar daad bij Grootmoeder verwekt had. - -"U vindt het toch gezellig, niet waar, dat ik bij u blijf." - -"Heerlijk, kindje. Ik heb juist vandaag een slechten dag, dat overvalt -me soms, dan drukt mijn toestand me veel meer dan gewoonlijk en komt -de melancholie me besluipen. Het is lief van je, aan de oude vrouw te -denken, kind, het bewijst me weer eens, dat mijn oudste kleindochter -een goed, liefhebbend hartje heeft, welke andere gebreken ze dan -ook hebben mag. Ik ben heel blij, alleen spijt het me, dat je nu je -prettig dagje mist." - -"Dat behoeft niet, we kunnen samen ook wel een prettig dagje -hebben. Willen we in den tuin gaan, het is zulk heerlijk weer." - -"Ja graag, breng me maar naar mijn lievelingsplekje bij het rozenperk." - -Grootmoeders stem klonk vroolijk en ze zag er veel opgewekter uit. - -Wies nam haar arm en bracht haar naar buiten, in de warme zomerlucht, -vervuld van geuren en van aardige geluiden. - -"Zoo goed?" vroeg ze, een kussen, dat ze had meegebracht in haar -grootmoeders rug plaatsend. - -"Heerlijk kind, ik ben je heel dankbaar, dat je zoo voor mij zorgt, -heel dankbaar." - -Wies kreeg een kleur. - -"Zeg u er niets meer van, als 't u blieft," en op een voetenbankje -aan hare voeten plaats nemend, vroeg ze: - -"Grootmoeder, mag ik u eens wat vertellen, wat ik een poosje geleden -gedroomd heb?" - -"Gedroomd, beste meid?" - -"Ja, zoo noem ik het, maar ik sliep niet, ik zat nog even voor het -raam, 's avonds, voor ik naar bed ging en keek naar de maan, die dien -avond zoo prachtig scheen en ik dacht er over, hoe heerlijk het in -zulk een nacht moest zijn in een bosch. Ik was nog thuis, ziet u en -het was een nare dag voor me geweest, alles was me weer eens tegen -geloopen, ik had mijn werk niet af, ik was zoo vreeselijk afgedwaald, -en ik was met een doodongelukkig gevoel naar mijn kamertje gegaan. Ik -was te verdrietig om dadelijk naar bed te gaan, maar ik was heel moe -en onwillekeurig sloot ik mijn oogen en genoot van het nachtwindje, -dat zacht om mijn gloeiend gezicht streek. Ik dacht na over de -schoonheid van zoo'n zomernacht en toen ik mijn oogen weer opende -en uit het raam keek, zag ik niet meer de tuintjes van onze buurt en -niet meer den achterkant van de huizen, met hun verlichte vensters, -neen, wat ik zag, was heel wat anders. - -Ik verbeeldde me in een bosch te zijn, in een groot bosch. Ik had dat -bosch meer gezien, dat wist ik zeker, maar niet zóó, het was, alsof er -een vreemde toovermacht over de boomen hing, de bladeren hadden een -zilveren kleur en de takken staken daar tegen af, als kronkelende, -donkere, spookachtige armen. - -"Maaneffect," dacht ik, "gewoon de werking van het maanlicht, -maar toch.... ik voelde, dat er iets bijzonders gebeuren ging en ik -tuurde en tuurde op het hier en daar door de witte stralen verlichte -boschpad. Daar zag ik tusschen de boomen de half vergane bladeren, -die den grond bedekten, bewegen en een rood puntje werd zichtbaar. Het -was de puntmuts van een kaboutertje, toen volgde het hoofdje met een -langen witten baard en daarna het heele lichaampje. Het ventje rekte -zich uit en schudde zijn armpjes. Het keek naar den stand der maan, -knikte goedkeurend en floot toen zachtjes. Daar begon overal de aarde -te bewegen en van alle kanten kwamen de kaboutertjes te voorschijn en -kropen langs de hooge wortels der boomen en krioelden door de half -vergane bladeren en de groene planten daartusschen. Ze hadden allen -een brandend lantaarntje bij zich, maar toen ze zagen, hoe helder de -maan alles verlichtte, bliezen ze dat uit. Toen gingen ze allen in -een kring staan rond het eerste kaboutertje, dat hun aanvoerder scheen -te zijn en vroegen zijne bevelen. Ziet u ze niet voor u, Grootmoeder, -de kleine kereltjes met hun roode mutsen en lange, witte baarden?" - -"Ja kindje, ik zie ze, de maan werpt juist een straal op den baard -van het middelste ventje en doet die als gesponnen glas schitteren." - -Wies durfde nauwelijks ademhalen, bang de betoovering te verbreken. - -Ook zij hield hare oogen gesloten, om zich alles beter voor den geest -te kunnen halen. - -"Kinderen," sprak het mannetje, "er is van avond veel werk te doen. Een -paar van jullie moeten naar de stad." - -"Is het daarvoor niet te vroeg, vóór twaalf uur 's nachts kunnen we -ons niet aan de menschen vertoonen," vroeg een bijzonder klein ventje. - -"Natuurlijk niet, kleine wijsneus," antwoordde de aanvoerder, "dat -behoef je me niet te vertellen. Ben ik niet je aller koning? Schittert -mijn kroon niet in de maneschijn?" - -En echt, toen ik goed naar hem keek, zag ik dat zijn mutsje verdwenen -was en hij nu in de plaats daarvan een goud kroontje droeg. - -"Eerst zal ik je zeggen, wat je doen moet," ging het koninkje voort, -"en dan kunnen jullie tot twaalf uur pret maken. Ik weet, dat er in de -stad een meisje woont, dat veel verdriet heeft buiten haar schuld. Dat -meisje kan nooit haar aandacht bepalen, bij wat ze op het oogenblik -doen moet en daardoor beleeft ze veel naars, ze wil wel, maar ze kan -niet. Ook vanavond heeft ze weer haast niets uitgevoerd en toen ze -eindelijk naar bed gestuurd werd, was het met de bedreiging, dat, -als ze niet zorgde, morgenochtend vroeg op te staan en alles klaar -te hebben, vóór ze naar school ging, ze den volgenden Zondag niet -naar het partijtje zou mogen gaan, dat een van haar vriendinnetjes -gaf. Nu verslaapt dat meisje zich heel dikwijls en als ze vroeg op is, -komt er toch altijd iets tusschen, waardoor ze niet klaar komt. Ze -heeft dus veel kans, haar partijtje te verspelen en zou daar weer -veel verdriet over hebben. Nu wilde ik jullie opdragen, dat werk -voor haar te maken en netjes in haar eigen handschrift te schrijven, -zoodat ze er op school niets van merken. Begrepen?" - -De kaboutertjes bogen toestemmend, zoodat de punten van hun mutsjes -de aarde aanraakten. - -"Is het geoorloofd een opmerking te maken, o koning," vroeg een hunner -met een fijn stemmetje, dat klonk, alsof men met een mes tegen een -dun glas tikte. - -De koning glimlachte; het was alweer het heele kleine ventje, -dat sprak. - -"Wel ja, Goliath, laat eens hooren, wat je te zeggen hebt." - -Het mannetje keek zoo verbaasd, dat zijn oogjes heelemaal rond werden. - -"Goliath," herhaalde hij, "wie is dat?" - -De koning lachte. - -"Dat is er een van het reuzengeslacht, je weet toch wel, dat er wezens -bestaan, veel grooter nog dan de menschen." - -Het kaboutertje keek omhoog naar de toppen van de hem omringende -boomen. - -"Zoo groot wel, als die eik?" vroeg hij rillend. - -"O, nog veel grooter. Met hun voeten kunnen ze ons fijn trappen, -zooals de menschen het met de kleine insecten doen, die zich op hun -weg bevinden. Ze komen gelukkig hoogst zelden in deze streken, kijk -dus maar niet zoo benauwd. In het ergste geval zou ik er toch zijn, -om je te beschermen." - -Het ventje lachte witjes. - -De koning zag dat en werd rood van boosheid. - -"Jou kleine schelm," riep hij uit, met zijn voetje op den grond -stampend, "geloof je me niet? Waarvoor heb ik een zwaard, als het -niet is, om er onze groote vijanden mee te steken? Ze denken dan wel, -dat een of ander insect ze bijt, maar ze zijn er heel bang voor en -gaan dadelijk op de vlucht, als ik mijn legers op hen afzend." - -"En in hun vlucht trappen ze het grootste deel dood," waagde het -ventje aan te vullen. - -De koning fronste zijn wenkbrauwen. - -"Bind hem aan den steel van dien opgeschoten paddenstoel vast," beval -hij, "hij mag vanavond niet mee feestvieren. Dat zou wat moois worden, -als de kleinste van mijn onderdanen aan de macht van mijn zwaard zou -mogen twijfelen." - -Dadelijk traden een paar kaboutertjes uit den kring en bonden het -ventje met taaie grashalmen stevig vast aan den steel van een mooi -gekleurden paddenstoel. - -Het kereltje schreeuwde luidkeels, maar zijn stemmetje was zoo fijn, -dat het nauwelijks te hooren was. - -"Stel je voor, ik bang voor een reus," bromde nog de koning in -zijn baard. - -Toen bedacht hij zich opeens, dat het mannetje voor den twist iets -had willen zeggen en daar hij wist, dat uit dat kleine hoofdje soms -heel wat wijsheid kwam, zei hij op hoogen toon: - -"En nu wil ik je toestaan te zeggen, wat je daar straks vragen wilde." - -"Niets," piepte het ventje. - -De koning fronste alweer zijn witte, borstelige wenkbrauwen en zijn -oogjes keken zoo boos daaronder uit, dat het kereltje bang werd -en graag onder den grond gekropen zou zijn. Alleen het kon niet, -het was vastgebonden en hoe meer het zich bewoog, hoe pijnlijker de -banden knelden. - -"Laat me dan eerst vrij," smeekte het. - -"Eerst moet ik hooren, wat je wilde." - -"Mag ik dan daarna los?" - -"De koning aanvaardt geen voorwaarden. Nog eens, spreek, of het zal -je slecht bekomen." - -Het uiterlijk van het kabouterkoninkje was nu schrikwekkend. Hij -hield in zijn hand zijn groot zwaard, dat hem op een gegeven teeken -gebracht was en zijn oogen stonden zoo dreigend, dat de kleine Goliath -het geraden vond, zijn spel niet verder te drijven. - -Hij begon dus te spreken. - -"Als de kaboutertjes het werk van het meisje maken, is er natuurlijk -geen enkele fout in." - -"Dat spreekt vanzelf." - -"En denkt u dan niet, dat ze dat op school vreemd zullen vinden? Ik -geloof niet, dat zoo'n meisje geen fouten in haar werk maakt." - -"Daar had hij gelijk aan," merkte Grootmoeder glimlachend op. - -Wies lachte ook. - -"U ziet, dat zoo'n kaboutertje de plank niet ver mis slaat," zei ze. - -Toen vervolgde ze: - -"De koning stond in gepeins verzonken, alsof hij een zeer diepzinnig -vraagstuk op moest lossen. - -Al zijn onderdanen hielden den adem in, in spanning, wat de hooge -wijsheid beslissen zou. - -"Natuurlijk heb ik al lang de oplossing van die moeielijkheid gevonden, -maar ik zou graag weten, of een mijner onderdanen in staat is, een -uitweg te vinden." - -Ze legden allen hun wijsvinger op het voorhoofd en dachten na, met -gebogen hoofden en neergeslagen oogleden. - -Niemand zei echter iets. - -Het gezicht van den koning klaarde op. - -Niemand, och dat had hij ook eigenlijk vooruit geweten, het oplossen -van moeielijkheden was de taak van den koning. Alleen zei hij, er -ook nog eens goed over te willen nadenken, voor hij zijn meening -openbaar maakte. - -Wat piepte daar zoo? - -Het geluid kwam van onder den paddenstoel. - -"Ik weet de oplossing." - -"Jij? Wil jij wel eens zwijgen, jij bent vanavond een gestrafte, -jij hebt dus alleen te luisteren en je mond te houden." - -"Goed, ik zal zwijgen, maar ik zou zeggen...." - -"Wat zou je zeggen?" - -"Laten de kabouters, die het werk maken, er een paar fouten in laten." - -Een licht verscheen in de oogen van de kleine majesteit. - -Daar hadt je de oplossing, waarnaar hij tevergeefs gezocht had. Toen -fronste hij zijn wenkbrauwen sterker dan ooit, blies zijn lichaampje -op, alsof hij barsten wilde en riep schel: - -"Hoe durf je, hoe waag je het, mijn eigen gedachte uit te spreken, mijn -koninklijke gedachte, jou aardworm, jou larf. Geef hem dadelijk twaalf -slagen met den steel van een kamperfoelieblad, dat zal hem leeren te -durven twijfelen aan mijn vindingrijkheid, na eerst mijn moed...." - -De woorden bleven verder in zijn keel steken, hij vergat zelfs zijn -mond te sluiten en staarde in doodsangst voor zich uit. "Sluit de -gelederen aan," gilde hij toen, "sluit allen om mij heen, bescherm -uw koning!" - -Daar kwam over het mos op een naburigen steen een monster -aangekropen. Zijn lichaam was met twee harde schilden bedekt, zes -lange, dunne beenen bewogen zich gestadig in de richting van de plaats, -waar de kaboutertjes vergaderd hadden. Maar het vreeselijkste was de -kop, waaraan twee lange, groote uitwassen, als een gewei uitstaken. - -Een vliegend hert naderde de kleine aardmannetjes. - -Nauwelijks kregen ook de anderen hem in het oog, of ze lieten zich op -den grond vallen en verscholen onder de dorre bladeren en in het gras, -kropen ze voort, om hun holletjes te bereiken, elkaar op zij duwend -en trappend, er niet op lettend, dat ze het afgevallen kroontje van -zijn majesteit voortschopten, er niet aan denkend, dat hun koning -hen opgeroepen had, ter verdediging van zijn vorstelijk lichaam. - -De koning zelf was trouwens nergens te zien, hij had zijn hol al -bereikt en liet zich door een paar torren een dronk reiken. - -Intusschen zat de kleine Goliath vastgebonden aan zijn paddenstoel en -wachtte in doodsangst het al meer en meer naderen van het monster af. - -Hij wrong zich in alle richtingen om los te komen, maar de halmen, -waarmee hij gebonden was, sneden hem in het vleesch. - -"Help, help," gilde hij in zijn wanhoop. - -En daar kwam hulp. - -De nevelvrouwen stegen op uit den grond en kropen langs de stammen -der boomen, hare dunne armen boven hun hoofden rekkend, spookachtig -verlicht door het schijnsel der maan. - -Een van hen had medelijden met het ongelukkige ventje en hulde den -paddenstoel in een mist, waardoor de oogen van den kever niet heen -konden zien. En pas, toen het monster zich verwijderd had en er geen -kwaad meer te duchten was, steeg de nevelvrouw op en verdween. - -Zoodra het kaboutertje weer om zich heen kon zien, bespiedde het -angstig den omtrek. - -Was er nog gevaar? - -Gelukkig, het scheen geweken te zijn, maar tevens drong het tot hem -door, dat al zijne natuurgenootjes verdwenen waren en dien nacht wel -niet meer terug zouden komen. Zou hij tot den volgenden avond hier -vastgebonden moeten zitten? Dat zou niet uit te houden zijn. Was er -dan niemand om hem los te maken? - -De wanhoop sloop in zijn hartje, hij barstte in snikken uit en kermde -zoo hartroerend, dat een groote tor, met goudachtige vleugels, die -een vliegtochtje in den maneschijn hield, er door getroffen werd. - -Hij streek neer op den paddenstoel, waaronder het geluid vandaan kwam -en vroeg verbaasd. "Wie schreeuwt daar zoo?" - -"Och help me, help me, maak mijn banden los," smeekte een fijn -stemmetje. - -De tor kroop naar den rand en keek er overheen. - -Het wanhopend spartelende figuurtje ziende, sperde zij haar kaken -wijd open, wat bij haar lachen was. - -"Hebben ze je vastgebonden?" vroeg ze, "waarom, wat heb je gedaan?" en -meteen liet ze zich van den rand van den paddenstoel afglijden en -plofte vlak voor het ventje neer, dat van schrik zijn gekerm vergat -en doodstil zooveel hij kon in elkaar kroop. - -"Nu, komaan, waaraan heb je je schuldig gemaakt?" - -"Aan majesteitschennis," piepte het mannetje. - -De tor keek ernstig. - -"Dat is een leelijk iets, dan heb je je straf verdiend," en ze deed, -alsof ze weg wilde gaan. - -"Och neen, och neen, help me toch, als ik hier tot morgenavond blijven -moet, ga ik zeker dood." - -De tor sperde hare kaken weer wijd open, ze vond het kaboutertje zoo -grappig in zijn angst. - -Toen zei ze goedmoedig: - -"Dat zou zonde zijn van zoo'n aardig ventje, ik zal dan maar medelijden -met je hebben en je banden doorbijten," en de daad bij het woord -voegend, bevrijdde zij den kleinen man. - -Nauwelijks los, dook het ventje onder een half vergaan blad weg, -dat leek hem veiliger en vroeg toen beleefd: - -"Ziet u ook ergens mijn muts, die is me van het hoofd gevallen." - -De tor raapte het roode kapje op en drukte het met hare voorpoten op -het kleine hoofd, dat even te voorschijn kwam. - -Dadelijk verdween dit, zonder een woord van dank en de tor vloog weg, -na nog een oogenblik te hebben nagedacht over de verwantschap, die er -zeker bestaan moest tusschen het kabouter- en het menschengeslacht. Ze -hadden ten minste één trek gemeen, ze waren niet altijd dankbaar voor -het goede, dat hun overkwam." - -Wies zweeg. - -Grootmoeder strekte haar hand uit en streelde het hoofdje, dat tegen -haar knieën leunde. - -Toen vroeg ze glimlachend: - -"En het werk van het meisje, hoe ging het daarmee?" - -"Het meisje versliep zich, kreeg haar werk niet af en moest haar -partijtje missen." - -Grootmoeder lachte. - -"Daar was ik wel bang voor." - -Toen ze verder niets zei, keek Wies haar vol spanning aan. Hoe zou ze -dat sprookje vinden? Aan niemand, dan aan Grootmoeder en aan Lottie -zou ze het hebben durven vertellen. - -"Heb je dat sprookje heelemaal zelf verzonnen, Wiesje?" - -"Ja, gedroomd, weet u," lachte Wies. - -Grootmoeder schudde glimlachend haar hoofd. - -"Het is een heel aardig sprookje en je hebt het goed verteld, ik zag -vóór me, wat je voor me opriep, heel aardig, werkelijk, maar...." - -"Wat maar?" - -"Ja kindje, zie je, je bent altijd zoo lief voor me, dat ik niet -graag iets tegen je zeg, dat je niet prettig vindt. Je moeder zegt, -dat het hoe langer hoe erger wordt met je afdwalen en dat je steeds -aan andere dingen denkt onder je werk. Heb je dat sprookje werkelijk -heelemaal dien avond bij het raam gemaakt?" - -Wies werd heel rood. - -"Ik had er al een beetje over gedacht, 's avonds, alleen maar over -een zomernacht in het bosch en over kaboutertjes, ziet u. Dat ik hun -hulp noodig zou hebben, wist ik toen nog niet, want ik hoopte dien -avond klaar te komen," voegde ze er met een verlegen lachje bij. - -Grootmoeder zat heel stil, blijkbaar in gedachte. - -"Kind, kind," zei ze toen zacht, Wies' hand grijpend, "ik voorzie nog -zooveel leed voor je. Het schijnt heel moeielijk voor je te zijn, je te -verbeteren, want niets heeft invloed op je, goede woorden, noch straf, -zelfs niet het verdriet, dat je je ouders en ons telkens aandoet." - -Wies boog het hoofd, ze voelde, dat haar grootmoeder gelijk had, -maar wat kon ze er aan doen, al haar pogingen tot verbetering van -den toestand mislukten immers. - -Daar ze bleef zwijgen, ging Grootmoeder voort: - -"Ik ben zoo bang voor de lessen, die het leven je zeker geven zal. Het -leven kent geen genade en kan heel hard zijn, daar heerscht de wet van -oorzaak en gevolg in onverbiddelijke strengheid en jouw manier van -zijn, moet slechte gevolgen hebben, dat kan niet anders. Verzet je -toch tegen je eigen zwakheid, oefen je wil, of het loopt nooit heel -goed met je af. Ik vrees, dat je nog menige harde les zult krijgen -en niemand kan die van je afwenden, dan jij zelf." - -Grootmoeders stem klonk zoo ernstig, dat Wies er door ontroerd werd. - -"U maakt me bang," zei ze bevend. - -Grootmoeder drukte haar tegen zich aan. - -"Ik spreek misschien wat hard, maar lieveling, kindjelief, als je wist, -hoeveel ik van je houd. Beloof je me nog eens plechtig, je best te -zullen doen?" - -"Ja, Grootmoeder, ja." - -"Goed, laten we er dan niet meer over spreken. Willen we nu een eindje -gaan loopen en vertel je me dan wat je ziet? Dat kun je zoo prettig." - -Een poosje nog bleef Wies onder den indruk van haar grootmoeders -woorden, maar lang duurde het niet, of ze dacht er niet meer aan. Ze -was nu zoo gelukkig. Alleen met haar lieve grootmoeder in de vrije -natuur te zijn en haar te vertellen van alles, wat ze rondom zich -zag, alles nog een beetje mooier te maken, dan het al was, dat was -een genot voor haar. - -Haar toehoorderes was ook gelukkig, ze kende de streek van buiten en -dus wekten de woorden van het geestdriftige meisje duidelijke beelden -bij haar op, dat kind was werkelijk een schat voor een blinde. - -Daarna dronken ze gezellig samen thee, waarvan ze een kleine maaltijd -maakten, ze hadden honger gekregen na hun vroeg diner. - -Toen het gezelschap thuis kwam, vonden ze de twee thuisgeblevenen -heel tevreden over hun dag. Grootmoeder had geen woorden genoeg van -lof over Wies, hoe gezellig ze geweest was en hoe lief en Moeder kuste -haar dien avond bizonder hartelijk goeden nacht. Ze was blij, dat haar -dochtertje weer eens den goeden kant van haar karakter getoond had. - - - - - - - - -TWAALFDE HOOFDSTUK. - -DE HARDE LEVENSLES. - - -"Zeg Wies, wil je vanochtend eens op de kleintjes letten?" vroeg -Moeder op een mooien zomerdag in Augustus. "Tante en ik wilden jam -maken vandaag en Marietje wil zoo heel graag helpen, wat ik uitstekend -vind, dan leert ze het meteen." - -"Ja Moes," antwoordde Wies een beetje aarzelend. - -Ze had zich voorgesteld eens heerlijk rond te dwalen dien ochtend, -ze had in den laatsten tijd zoo goed gewerkt voor Grootvader, dat hij -haar een paar dagen vacantie gegeven had en ze was van morgen in bed -al aan een verhaal begonnen van een goede fee, die alle menschen hielp -en zich geheel opofferde voor de ongelukkigen, die haar hulp inriepen. - -Ze had een groote wandeling alleen willen maken, dan kon je zoo -heerlijk de dingen bedenken en 's middags had ze mooi den tijd om -het verhaal op te schrijven. Zoodra ze dan weer eens met Grootmoeder -alleen was, zou ze het haar voorlezen. - -Arm Grootmoedertje had hoofdpijn vandaag en lag nog te bed. - -Toen dat: "ja Moes," er zoo aarzelend uitkwam, zei haar moeder: - -"Zul je dan wat met hen spelen en ze niet aan hun lot overlaten? Ga -maar met hen naar den zandhoop achter in den tuin, daar kunnen ze -geen kwaad." - -"Alsof ik niet op hen passen kan," bromde Wies, maar toch beloofde -ze te doen, wat Moeder zei en met Stan op haar rug, draafde ze den -tuin in, vooraf gegaan door Janneman, die op een denkbeeldigen hoorn -blazend vooruit rende en nageroepen door Moeder, om toch vooral niet -te wild te zijn. - -Bij den zandhoop gekomen, zette ze Stan er boven op en hielp hem -Jantje terug duwen, die dadelijk zijn plaats wilde innemen. Het werd -een echte stoeipartij en de kinderen lieten gilletjes van plezier, -die tot in de huiskamer doordrongen en Moeder deden opmerken, dat Wies -gelukkig in een goede bui scheen te zijn, ze had eerst gedacht, dat -het weer mis was en een oogenblik geaarzeld, of ze haar de kinderen -wel zou toevertrouwen. - -"Waarom niet?" vroeg Tante, "Wies is in 't algemeen niet onwillig." - -"Dat wel niet bepaald, maar in haar soort is ze egoïst, want ze is -altijd met zichzelve bezig en je kunt zoo weinig op haar aan. Maar -nu schijnt alles in orde te zijn, hoor ze eens een pret hebben. We -kunnen met een gerust hart naar de keuken en aan ons werk gaan." - -Een poosje stoeide het drietal vroolijk voort, toen liet Wies, -blazend van de warmte zich neervallen op een bank, die vlak bij den -zandhoop stond en riep lachend, de zich op haar werpende jongens van -zich afduwend: - -"Neen hoor, dank je wel, laat me nu een beetje met rust, het is nu -mooi geweest. Ga jullie maar wat zandtaartjes maken, het is veel te -warm om zoo woest te zijn." - -De kinderen drongen nog wat tegen haar op. Jan was op de bank -gesprongen en kittelde haar met een gevonden veer in den hals en Stan -rukte bij gebrek aan een veer een takje met bladeren af en stak haar -daarmee in haar gezicht. - -Wies duwde beide kabouters van zich af, ze had werk hare oogen te -beschermen voor het takje van Stan. - -"Schei er nu uit. Kom, ga nu lief zandtaartjes bakken, dan zal ik -ze koopen." - -"Bak je dan mee?" vroeg Jantje. - -"Neen, ik moet even uitblazen." - -Jan stond een oogenblik in gedachte. Toen nam hij zijn broertje apart -en fluisterde het wat in. - -"Ooo!" zei Stannie en keek schalks naar zijn zusje. - -Toen liepen beiden, alsof ze van den prins geen kwaad wisten langs -de bank heen en weer en Wies, die dacht dat ze een of ander spelletje -deden, lette verder niet op hen. - -Opeens voelde ze zich aan beide beenen vastgegrepen en door vier kleine -armen vrij krachtig naar beneden getrokken. Ze kon zich nog juist aan -de leuning der bank vastgrijpen, anders zou ze leelijk gevallen zijn. - -"Wil je me wel eens gauw loslaten," riep ze quasi boos, maar ze kon -bijna niet uit hare woorden komen van het lachen. - -"Je moet met ons spelen," schaterden de kinderen en spanden al hun -krachten in, om haar op den grond te krijgen. - -"Op die manier krijg je niets van me gedaan, laat gauw los," en Wies -hield zich nog steviger vast. - -Opeens kon ze niet meer, het zenuwachtig lachen om de twee dwaze, -roode kindergezichtjes, die met op elkaar geklemde tandjes uit alle -macht trokken, nam al haar kracht weg. Ze liet los, en schokte van de -bank op den grond, de beide jongens omver werpend, die ook loslieten -en achterover, met de beentjes in de lucht op den zandhoop rolden. - -Haar hoofd kreeg een leelijken schok, ze werd er een oogenblik duizelig -van en zat met gesloten oogleden op den grond. Toen ze hare oogen weer -opende, zag ze de jongens met verschrikte gezichtjes naar haar kijken, -het onderlipje van Stan trilde zelfs verraderlijk. - -"Stoute bengels," zei ze opstaande en zich aan de bank vasthoudend, -daar haar duizeligheid nog niet geheel verdwenen was, "stoute jongens, -jullie hebt me pijn gedaan." - -Jantje keek wat verlegen rond en trok een dwaas gezichtje, maar -Stanneman kwam naar haar toe en vroeg: - -"Pijn gedaan? Waar? Zal ik het afkussen?" - -Hij stak haar zijn gespitste lippen toe en Wies nam hem op haar arm -en kuste hem. - -Zoo'n lekker ventje toch! - -"Over?" vroeg hij. - -"Ja hoor, de pijn is weer beter." - -Toen het kind neerzettend, stelde ze voor, wat te gaan wandelen. Van -spelen werd ze heusch te warm en zich zoet alleen bezighouden, -schenen ze niet te willen vandaag. - -"Ja, wandelen," zei Jan tevreden, "naar den grooten plas, hé?" - -Wies keek bedenkelijk. - -Het was daar wel heel aardig bij den plas en mooi was het er ook, -misschien zelfs een beetje frisscher, maar met die twee kleine, -wilde jongens, zou ze dat wel mogen? - -Maar kom, ze kon ze immers vasthouden, ze konden er wel heen wandelen, -er even zijn en dan weer terug gaan. - -"Goed," zei ze dus, "maar bij het water moeten jullie me beiden een -handje geven, hoor." - -Dat beloofden ze, Stannie stak zijn handje al vast in de hare en Jan, -de woelwater, draafde op en neer als een hondje, denzelfden weg wel -driemaal afleggend. - -Ze staken een paar weilanden over en gingen regelrecht op den -grooten waterplas af, die daar verleidelijk in het zonlicht lag te -glanzen. Toen ze naderden, greep Wies ook Jan's handje en hield dat -stevig vast. Wat was het hier mooi, het hooge riet aan den oever, -met hier en daar een tros van de paars-blauwe moeraslathyrus en wat -verderop de prachtige, bijna purpere schermen van de zwanebloem. Op -het water de groote, witte sterren van de waterlelie, rustend op de -groene bladeren, afgewisseld door het geel van de plomp. En dan die -plekjes, als besneeuwd met de bloesems van de waterranonkel! - -Langs, tusschen en over het riet, het bevallig gespeel van de -waterjuffertjes, sommige heel klein en sierlijk, met blauwe, of roode -lijfjes, andere groot, met lange, bonte lichamen, maar alle zwevend -op hun vier gazen vleugeltjes, waarvan de vage kleuren schitterden -in het zonlicht. - -Naar het midden hield de plantengroei op en zag men het water in -de helle zonnestralen fonkelen en boven dat alles de blauwe lucht, -met hier en daar een wit wolkje. - -Zoo mooi als vandaag, had Wies den plas nog niet gezien, ze werd -er stil van en stond, met aan elke hand een kind, voor zich uit te -staren, tot het dezen verveelde en Jantje aan haar hand begon te -rukken, om los te komen. - -Stan stiet eensklaps een kreet van plezier uit. - -"Een dood vogeltje in het riet, och kijk, wat een lief beestje" -en hij trok zijn zusje mee naar den waterkant en wees haar op een -vogeltje, dat onderste boven aan een geknakt riet hing, zoo stil, -of het leven er uit geweken was. Maar nauwelijks waren de kinderen -dichter bij gekomen, of er kwam beweging in het diertje en het wierp -zich letterlijk in de hoogte, meters hoog, luid zingend. Stan was -blij, dat het lieve beestje leefde, maar Jan had het wel graag mee -naar huis genomen. Als het dan pas thuis weer levend was geworden, -had hij het in een kooitje kunnen zetten. - -Wies lachte. - -"Ik geloof, dat het een rietzangertje is," zei ze, "die kunnen niet -in kooien leven." - -"Hoe weet je dat?" - -"Daar heeft Grootvader me wel eens van verteld! Maar kom, laten we -nu maar gaan, we zullen eerst een beetje uitrusten, wat verder in de -weide en dan terugwandelen. Jullie bent zeker ook wel moe." - -Jan beweerde van niet, maar Wies vond het beter, dat ze wat gingen -zitten, anders kwamen ze te moe thuis en kreeg zij natuurlijk de -schuld. - -"Kom nu naast me in het gras zitten," zei ze, toen ze een beschaduwd -plekje gevonden hadden een heel eindje van den plas, "jullie moet nu -ook wat rusten." - -"Vertel je dan wat?" vroeg Jantje. - -"Ja, vertellen," beaamde Stanneman. - -"Goed, laat me dan even denken," en Wies strekte zich gemakkelijk -uit in het hooge gras en legde haar zakdoek onder haar hoofd. - -"Ik ga ook op mijn zakdoek liggen," zei Jan. - -"Ga je gang," antwoordde zijn zuster. - -"Ikke ook," zeurde Stan. - -En daar het ventje geen zakdoek bleek te hebben en toch met alle -geweld zijn broertje na wilde doen, gaf het eerst een beetje gekibbel, -totdat Wies haar eigen zakdoek afstond. - -Toen vertelde ze aan de jongens, wat Grootvader haar eens verteld had -van de libellen, die eerst leelijke, grijsbruine monsters geweest -waren en jaren lang gehuisd hadden op den modderbodem van sloot en -plas. Daarna was er een op een mooien dag uit het slib omhoog gekropen, -als een griezelig, leelijk ding langs een van de vele bloemstengels, -zoo hoog, tot de zon op zijn grauw, vuil kleed scheen. Nauwelijks had -de warme zonnestraal het gedrocht bereikt, of het scheurde open en te -voorschijn kwam de sierlijke, mooi gekleurde libel, die ze zoo straks -gezien hadden. Nu danste ze vroolijk in de zon en vergat heelemaal, -dat ze zoolang op den bodem van het water geleefd had. - -Wies zweeg. - -Ze voelde hare oogleden zwaar worden. Het was zoo stil rondom, het -scheen wel, of de kinderen ook waren ingeslapen. - -Maar neen, daar klonk Jantje's stem, hoewel wat dof: - -"Meer vertellen" en de echo aan den anderen kant herhaalde slaperig, -"meer vertellen." - -De stemmetjes klonken zoo weinig helder, dat Wies begreep, dat de -kinderen op het punt waren van in te slapen en dus zweeg ze, als de -jongens sliepen, had ze een poosje rust en kon ze probeeren verder -te verzinnen van die goede fee, die haar geluk vond in het helpen en -bijstaan van arme menschenkinderen. - -Hè, zelf zoo'n fee te zijn, iedereen pleizier te kunnen doen, te -kunnen troosten, als iemand verdriet had, te kunnen helpen, waar de -nood aan den man was. Ze zag haar fee voor zich, lang, slank, het -fijne gezichtje met de teedere oogen omkranst van blonde krullen, op -het fiere hoofdje een klein kroontje van edelsteenen, schitterend, -zoowel in zon- als in maneschijn, maar met verschillenden glans, -gekleed in een lang, dun gazen kleed van allerlei teere kleuren, die -heel zacht in elkander overgingen en tusschen de schouderbladen vier -ragfijne gazen vleugeltjes, libellenvleugels door een vergrootglas -gezien. In de hand een klein gouden stafje, waarmede ze maar iets -leelijks behoefde aan te raken, om het in iets heerlijk moois te -veranderen, zooals de zonnestraal de leelijke pop van de libel in een -wonderwezentje omtooverde. Ja, zoo moest ze er uitzien, haar fee en -uit dat stokje straalde licht af en haar oogen.... die... - -Wies was ingeslapen. - -Na een poosje verhief zich heel stil een kleine gedaante naast haar -en keek haar oplettend aan. - -Voorzichtig waagde Jantje het op te staan en zich over zijn zuster -heen te buigen, om te zien, of ze wel werkelijk sliep. - -Ja hoor, haar mond ging een beetje open en hare oogen waren stijf -dicht, maar misschien kneep ze die wel expres toe, om hen voor den -gek te houden. - -Hij wachtte nog even, kittelde haar zelfs met een grashalm in het -gezicht, maar ze sloeg hare oogleden niet op, blijkbaar sliep ze -gerust. - -Toen sloop hij zachtjes naar zijn broertje en tikte hem op zijn wang. - -Stan duwde de hinderlijke hand weg en sliep door. - -Nog eens probeerde Jantje hem op die manier te wekken, maar hetzelfde -resultaat. - -Toen blies hij hem in het gezicht, wat tot uitwerking had, dat Stan -begon te niezen. - -Verschrikt keek Jantje naar Wies, als die wakker werd, was alles mis. - -Gelukkig, ze sliep door, wat nu te doen om Stan wakker te krijgen. - -Hij begon hem aan het haar te trekken, eerst zachtjes, toen harder -en eindelijk, daar sloeg de slaper zijne oogleden op en greep naar -zijn hoofdje. - -Jan liet het haar dadelijk los en zei haast fluisterend: - -"Sta gauw op, voordat Wies wakker wordt, dan gaan we saampjes naar den -plas. Ik heb straks in het riet een nest gezien, maar het zat diep, -ik kon het niet goed zien. Laten we er nou naar gaan kijken." - -Stan sloot nog even zijne oogen en gaapte, maar Jan kittelde hem op -zijn oogleden en had geen rust, voordat hij rechtop zat. Toen hielp -hij hem voorzichtig opstaan. - -"Zachtjes," fluisterde hij, het slaapdronken ventje meetrekkend. - -Eerst slopen ze op hun teentjes door het gras, maar al gauw begonnen -ze hard te loopen, Jantje telkens omkijkend, of ze niet achtervolgd -werden. Alles bleek veilig, Wies sliep rustig door. Ze bereikten -den plas en Jantje kreeg het nest al spoedig weer in het oog, het -zat verscholen tusschen het riet, dicht bij het water. Tot hun niet -geringe teleurstelling konden ze er niet in kijken, het zat te ver weg, -alleen den rand konden ze zien. - -"Zijn er eitjes in?" vroeg Stan. - -Jan wist het niet, hij dacht het wel, er lagen immers altijd eitjes -in een nest, hij had nog nooit een plaatje gezien, met een nest -zonder eieren. - -"Misschien wel zulke leuke eitjes als laatst in het prentenboek -van tante Rie," zei hij opgewonden, "allemaal rood en paars en een -heeleboel kleuren. Ik ga eens kijken, ga je mee?" - -"Ja," zei Stan, zijn handje vertrouwelijk in dat van zijn broertje -leggend, gereed om hem te volgen door dik en door dun. Jantje duwde -het riet op zij en liep er in, naar zijn idee kon men overal loopen, -waar iets groeide. Hij voelde wel, dat zijne voeten nat werden, -maar dat kon hem niets schelen, als hij zijn doel maar bereikte en -het nest te zien kreeg. Nog een paar passen, dan waren ze er, reeds -boog hij zich nieuwsgierig naar voren, daar voelde hij op eens geen -grond meer onder zijne voeten, het was, alsof de aarde afbrokkelde, -hij liet een schreeuw, nog een en zijn broertje met zich meetrekkend, -lagen beiden in het water te spartelen. - -Wies werd met een schok wakker. - -Ze zat in eens rechtop en keek verwezen rond. - -Had ze geslapen? - -Ze dacht, dat ze maar even wat had liggen verzinnen. - -Toen schoot het ineens door haar hoofd: de kinderen. - -Ze keek verschrikt rond, maar zag ze niet, alleen de zakdoekjes lagen -nog op de plaats, waar ze gelegen hadden. - -In een wip zat ze overeind, luid hun namen roepend. - -Waar konden ze heen geloopen zijn? - -De plas! - -Een oogenblik stond ze verdoofd, alsof ze een slag op haar hoofd -gekregen had. - -Toen rende ze voort in de richting, waar de groote plas lag. - -Hoorde ze daar roepen? Verbeeldde ze 't zich, of hoorde ze -schreeuwen? Ze struikelde, hare beenen weigerden bijna haar te dragen, -ze werd opeens zoo vreemd, ze had zoo'n benauwd gevoel op haar borst -en in haar keel, ze wilde zelf roepen, maar ze kon geen geluid geven, -ze hoorde nu niets meer, ze had zich zeker vergist. O, als dat waar -was, als ze zoo meteen de kinderen gezond en wel terugvond. - -Dat ze ook niet beter opgelet had, dat ze nu toch weer had liggen -droomen en nog wel in slaap gevallen was. - -Ze liep nu weer op een draf, eens viel ze over een klomp aarde, die -losgewoeld was, dadelijk was ze weer op de been, daar lag de plas, -ze zag geen kinderen, maar--haar hart stond bijna stil--ze hoorde -een zwak geluid, een soort gekreun, een geplas.... een snik wrong -zich door haar keel: de broertjes, de broertjes! - -Daar kwam aan den anderen kant Teun de arbeider aangerend, had hij -ook wat gehoord? - -Hijgend naderde hij tegelijk met haar den plas, ze durfde haast -niet kijken, ze zag eerst niets, alles was in een waas gehuld, haar -adem stokte.... daar lagen ze in het water, niet ver van het riet, -waarvan Jantje nog een paar gebroken stengels vastgeklemd hield. Het -kind was een eindje afgedreven en lag bijna midden in den plas. - -En Stan? Waar was Stan? - -Ze zag hem niet. - -Wat moest ze doen, wat beginnen? Ze vergat dat Teun ook gekomen was, -ze wist niets anders te doen, dan wanhopend te gillen: - -"Help, help!" - -Teun had intusschen een schuit, die aan den anderen kant lag, -losgemaakt en boomde naar de plek, waar de kinderen lagen. Hij had al -gauw Jantje te pakken, die nog half boven water was, hoewel op het -punt van te zinken, maar toen hij hem in de schuit wilde trekken, -voelde hij, dat hem nog iets zwaars nasleepte. Jan had het handje -van zijn broertje niet losgelaten, ook niet toen dit zijn bewustzijn -verloor en begon te zinken. Met de eene hand krampachtig de gebroken -rietstengels vasthoudend, alsof die hem steun konden geven, had hij -met de andere het handje stevig omklemd gehouden. Voorzichtig boog Teun -zich over het water en trok het bewustelooze lichaampje van kleine Stan -naar boven. De schuit kantelde bijna, schepte heel wat water, maar het -gelukte, beide kinderen waren gered, ten minste uit het water gehaald. - -Naar Stan ziende, schudde Teun bedenkelijk zijn hoofd. - -Was het een kind, of een lijkje, dat daar lag? - -Wies stond dat alles roerloos en wanhopend aan te zien. - -Van haar kant kon ze niets doen, had ze ook maar kunnen handelen, maar -daar zoo te staan, de schuit bijna te zien kantelen, het schijnbaar -levenlooze lichaampje van den kleinen lieveling te zien ophalen, -het was vreeselijk. - -En door haar schuld, alles door haar schuld! - -Teun boomde de schuit weer naar den anderen oever, waar geen riet -stond. - -"Loop om," schreeuwde hij tot haar, "dan kunt u me helpen." - -Helpen! - -Dat drong tot haar gemartelde hersens door. Ze gehoorzaamde dadelijk -en hoewel hare knieën knikten en haar hart vreemd bonsde in haar keel, -liep ze zoo vlug ze kon naar de plek, waar de schuit lag. - -"Neem eens aan," beval Teun, haar Jantje toereikend, die bibberend -en schreiend, maar goed bij bewustzijn, in hare armen gelegd werd. - -Toen volgde Teun met het bewustelooze lichaampje van kleinen Stan. - -Hij legde het kind met het buikje over zijn gebogen knie, met het hoofd -naar beneden en begon zachtjes op den rug te kloppen en te drukken. - -Een golf water kwam uit het kleine mondje. - -"Doet u nu net zoo met Jan," beval Teun. - -Toen ziende, dat Stan de oogjes niet opsloeg, zei hij dat hij er -niets beters op wist, dan hem zoo gauw mogelijk naar huis te dragen, -dan kon hij daar verder behandeld worden. Jan moest ook naar huis om -zijn natte plunje uit te doen en dan zoo gauw mogelijk onder de dekens. - -"Kan je loopen?" vroeg hij het nu hevig huilende kind, "toe vooruit, -zoo hard je kunt. Neem hem bij een hand en trek hem voort," vervolgde -hij tot Wies, "en loop dan vlug naar huis om te waarschuwen, dat ik -kom met den kleinen jongeheer. Allo, jong, vooruit," zei hij nog, -Jantje een duw gevend, "loopen mot je, zoo hard je kunt, anders wor' -je doodziek." - -En toen Jantje niet voortging, belemmerd door zijn natte kleeren, -gaf hij hem lachend een tik met zijn vlakke hand tegen zijn broekje -en dreigde: - -"Vooruit hoor, of ik zal je." - -Jantje strompelde weg, voortgetrokken door Wies, die hem graag gedragen -had, maar Teun beweerde, dat hij zich bewegen moest om warm te worden. - -Wies liep zoo hard het maar mogelijk was met het wederstrevende kind -aan de hand, ze liep voort, omdat ze zich bewust was, dat ze moest; -hoe ze haar moeder onder de oogen zou durven komen, wist ze niet. - -Ze was als versuft, ze kon niet denken, ze was zich alleen bewust, -dat er iets vreeselijks gebeurd was en dat zij daar schuld aan had. - -Toen ze het huis naderde, zag ze haar moeder al op den uitkijk staan, -die, juist klaar met haar inmaak, gemerkt had, dat Wies met de kinderen -uit den tuin verdwenen was. Ze kwam hen tegemoet en het druipnatte -kind ziende, vroeg ze angstig: "Wat is er gebeurd? Waar is Stan?" - -Wies wees achter zich, waar Teun met het kind aankwam en haar moeder -vloog er op af, na Wies toegeroepen te hebben: "Breng Jan naar -tante Marie." - -Deze kwam al kijken, wat er gaande was en nam Jantje dadelijk mee -naar binnen, waar ze hem begon uit te kleeden en af te wrijven. - -Intusschen kwam ook Moeder met Stannie aan, die ze van Teun had -overgenomen, opdat hij dadelijk naar een dokter zou kunnen gaan. Naar -Wies keek niemand om en ze sloop weg, naar haar slaapkamer, niet -wetend, wat te doen, bang voor de nabijheid van anderen en nog banger -voor de eenzaamheid, in grooten angst over het lot van de kinderen -en er toch niet bij durvend gaan, om te weten, hoe alles afloopen zou. - -Ze strompelde naar binnen, hare beenen wilden niet meer voort en -ze liet zich voor het bed neervallen, met haar gezicht in de sprei -gedrukt. - -"O neen, neen, neen," kreunde ze, "o neen, dat niet, dat niet." - -En toen weer kermend: - -"Mijn lieve, kleine Stan, mijn lieve, kleine Stan." - -Ze drukte hare handen stijf tegen haar gesloten oogen, om het visioen -kwijt te raken, dat haar onduldbaar kwelde, het visioen van het kleine, -druipende, levenlooze lichaam van haar broertje, zooals ze het Teun uit -het water had zien halen, de armpjes en het hoofdje slap neerhangend -en overal water uitdruipend, uit de natte kleertjes en uit de, aan -het hoofd geplakte, blonde krulletjes. Maar het hielp haar niet, -ze perste hare oogleden zoo sterk tegen de oogen, dat ze roode en -paarse sterren begon te zien, maar tusschen die verwarde kleurvlekken, -lag de kleine, witte gestalte, schijnbaar levenloos. - -Ze sprong op, zóó kon ze het niet meer uithouden. - -Zou de dokter er al zijn? - -Zou ze naar beneden durven gaan? - -Als ze maar wist, goede tijding te krijgen, als ze maar niet bang was, -te moeten hooren, wat ze niet hooren kon, als ze aan de mogelijkheid -dacht, die noodlottige woorden te moeten vernemen, kreeg ze een -gevoel, of ze stikken zou, een behoefte om luid te gillen, om zich -lucht te verschaffen. - -Neen, het kon niet zijn, ze zou dan ook niet verder kunnen leven, met -die schuld bezwaard, mocht ze niet blijven leven. Hoe zou Moeder haar -ooit meer in haar nabijheid kunnen dulden, als door haar schuld.... - -En Vader? En Grootmoedertje? - -Hoe zou ze voort kunnen leven, met dat visioen voor oogen en daarnaast -het beeld van het kind, zooals het aan hare zorgen was toevertrouwd, -schattig klein ventje met zijn blonden krullebol en lieve oogjes. - -En dan te weten, dat, als ze op hem gelet had, als ze niet had -toegegeven aan die noodlottige neiging tot droomen, als ze wakker -was geweest en flink, als ze niet expres gezwegen had in de hoop, -dat ze in slaap zouden raken, ze kende Jantje toch en wist, dat men -hem eigenlijk geen oogenblik vertrouwen kon, als ze, in één woord, -haar plicht gedaan had.... - -Wat had Grootmoeder ook gezegd? - -"Ik ben zoo bang voor de lessen, die het leven je geven zal, in het -leven heerscht onverbiddelijk de wet van oorzaak en gevolg." - -Oorzaak: ze had niet willen luisteren naar de waarschuwingen van allen, -die het goed met haar meenden. - -Gevolg: ze was de schuld van den dood.... - -Neen, neen, neen, niet dat woord, dat afschuwelijke, dat -onherroepelijke woord. - -Ze hield hare ooren dicht, alsof ze bang was, het te hooren uit de -geluiden, die haar omringden, uit het tikken van de klok, uit het -kraken van een oude kast, uit het getwetter van de zwaluwen onder -de dakgoot. Ze kroop nu letterlijk over den grond, ze wrong zich in -wanhoop in allerlei bochten, zoo naderde ze de deur en duwde die op -een reet. Half opgericht, luisterde ze, of ze iets hooren kon, van wat -er beneden voorviel. Maar geen geluid drong tot haar door. Ze richtte -zich op hare knieën en streek het verwarde haar uit haar gezicht en met -groote, angstige oogen voor zich uitstarend, luisterde ze nog intenser. - -Niets, dan de stilte van den.... - -Neen, het kon niet zijn, het was niet waar. - -Ze klemde hare tanden op elkaar en schudde herhaaldelijk woest met -'t hoofd. - -Neen, een harde les had het leven haar willen geven, maar geen slag, -die haar voor goed neervelde. - -Neen, een harde les had ze noodig gehad, ze erkende het, ze was laf -geweest, maar geen straf, die niet alleen haar voor altijd ongelukkig -zou maken, maar allen, Vader, Moeder, Grootvader, Grootmoeder, -Marietje, de broers. - -Neen, het was zóó voldoende geweest, nooit zou ze dit wanhoopsuur -vergeten, ze deed de plechtige belofte, een belofte, die ze niet -breken zou, dat van dit oogenblik het uit zou zijn met alle gedroom, -ze zou zich beteren, als het haar moeielijk viel zou ze aan dit uur -denken, ze nam de harde les aan. - -Ze was opgestaan en stond nu midden in de kamer, hare oogen gericht op -het open raam, waardoor ze den helderen hemel kon zien en onwillekeurig -strekte ze beide armen uit naar het uitspansel, dat daar rustig en -blauw zich welfde. - -"Ik beloof het," zei ze nog eens. - -Een oogenblik staarden hare oogen in het ruime verschiet, toen liet -ze haar hoofd zinken en barstte in snikken uit. - -Dat deed haar goed, de spanning week wat en ze besloot naar beneden -te gaan. Ze moest weten, waar ze aan toe was, het ergste kon het -niet zijn. - -Ze opende haar deur en liep het portaal op naar de trap. - -Zou ze durven? - -Hoe zouden ze haar beneden ontvangen, maar ze moest toch gaan, ze -wilde weten. - -De zekerheid van daareven, dat het vreeselijke niet gebeurd kon -zijn, verliet haar. Weer overviel haar dat gevoel van benauwdheid, -van niet kunnen ademen, ze klemde zich aan de trapleuning vast, -om niet te vallen, ze voelde zich duizelig. - -Daar ging een deur open, daar kwam iemand de trap op, het was tante -Marie. Ze deinsde achteruit, ze verborg haar hoofd achter haar arm, -als om een slag af te weren. - -"Tante," kreunde ze. - -Haar tante was nu boven gekomen en trok haar mee de kamer in. - -"Stan?" - -Het kwam er schor uit. - -"Je mag wel dankbaar zijn, Louise, het kind is bijgekomen en de -dokter ziet er verder geen bezwaar in. Veel had het niet gescheeld, -of je hadt den dood van je broertje op je geweten gehad." - -Wies staarde haar tante aan, alsof ze haar niet begreep. - -Toen viel ze haar eensklaps om den hals en kuste haar zoo woest, -dat ze haar pijn deed. - -"Voorzichtig wat, je doet me pijn, stel je toch niet dadelijk zoo -aan. Hou je nu bedaard en vergeet nooit waar je vandaag voor gespaard -bent gebleven." - -Wies was op een stoel neergevallen en snikte, snikte, alsof haar hart -breken zou. - -Maar het waren tranen van verluchting en dankbaarheid. - - - - - - - - -DERTIENDE HOOFDSTUK. - -DE THUISKOMST. - - -Morgen zouden ze weer naar huis gaan. - -Dan nog een paar vrije dagen en daarna zou het oude leventje weer -beginnen, naar school gaan, lessen leeren, kleine, huishoudelijke -plichten vervullen.... en standjes krijgen. - -Wies kon een zucht niet onderdrukken, als ze aan dat alles dacht. - -Het was een warme Augustusavond en ze was even uitgeloopen, den dijk -op, om voor het laatst de rivier nog eens te zien, zooals ze daar -lag in de avondschemering. Een grijze mist hing over het water en -deed de verschillende lichtjes der schepen geheimzinnig flikkeren, -als door een sluier. - -Een sleepbootje sleepte vier aaneen gekoppelde schuiten voort, de -lantaarns van deze vaartuigen deden hun licht als roode sterren door -het grijsachtige waas schitteren en de weerkaatsing van het licht in -den mist omringde alle van een stralenkrans. - -De boomen aan den overkant doezelden weg, hun vervaagde vormen gaven -het geheel iets spookachtigs, een enkele zware tak kwam donker naar -voren, als een uitgestrekte arm en daarachter in de verte een flauw -verlicht venster van een boerenwoning. - -Wies stond heel stil en staarde dat alles aan. - -Ze vergat, waarover ze daareven op weg van huis naar den dijk getobd -had, ze dacht aan niets dan aan het schoone, dat ze voor zich zag. Wat -een heerlijkheid, wat een poëzie! - -Een heel tijdje stond ze daar en genoot. - -Een beetje griezelig was het ook, die stilte rondom, die geheimzinnige -lichtjes, ze zag nu geen schuiten meer, alleen de roode flikkeringen -in den zwaarder wordenden damp boven de rivier. - -Dat nu niemand anders eens uitliep om dat mooie te zien, hoe was -het mogelijk. - -Ze wilde eigenlijk, dat ze hier niet alleen stond. - -Als het nu eens waar geweest was, wat men in deze waterrijke streek -aan de kleine kinderen vertelde, om ze bang te maken en ze zoodoende -van het water af te houden. Grootvader had haar vroeger ook dat -sprookje wijs gemaakt en vertelde nu nog aan de kleintjes, dat wie -wat te dicht bij het water kwam, meegenomen werd door de watervrouw, -een lange, donkere gedaante, die oprees uit de rivier en de plassen en -met hare lange, dunne armen het ongehoorzame kind omklemde en meenam -naar de diepte. - -O, ze zag haar voor zich, langzaam opstijgend uit het water, ze wist -zeker, dat ze zou moeten blijven staan, hoe graag ze ook weggeloopen -zou zijn, want in het bijna doorzichtige gelaat straalden twee oogen, -die haar vasthielden, wreede, koude oogen, die haar aantrokken, als -die van de slang de duif, ze zag de lange dunne vingers zich naar -haar toekrommen, ze grepen den rand van haar rok beet, ze trokken -haar naar het water, ze kon geen weerstand bieden.... - -Met een rilling ging Wies onwillekeurig een pas achteruit, haar sterke -verbeelding had haar weer eens meegesleept, ze was een oogenblik -doodsbang geweest. - -Kom, ze moest naar huis, ze mocht eigenlijk 's avonds niet -alleen zoover uitloopen, maar ze had de verleiding niet kunnen -weerstaan. Enfin, Grootvader zou den laatsten avond wel niet boos -op haar zijn en Moes zou haar niet gemist hebben, die had nog wat -te pakken. - -Dus morgen was het uit met de pret, dan gingen ze allen te zamen weer -naar de stad. - -Gelukkig allen te zamen. - -Dat was bijna anders geweest. - -Wies kreeg het benauwd, ze dacht zoo min mogelijk aan de vreeselijke -uren, die ze op haar kamer doorleefd had, nu de kleintjes weer vroolijk -en wel rondliepen, deed ze haar best die nare gedachten kwijt te raken. - -Maar gemakkelijk ging dat niet. - -Niemand had haar iets verweten, geen boos woord had ze gehoord, -alleen had Grootvader haar dien avond bij het naar bed gaan heel -ernstig aangekeken en gezegd: - -"Mijn kind, ik denk, dat je deze les wel nooit vergeten zult." - -Dat vreeselijke ooit vergeten? - -Nooit, nooit. - -Wat Moeder betreft, die had iets vreemds in haar houding tegenover -haar. Ze had haar ook niets over de zaak gezegd, waarschijnlijk vond -Grootmoeder, dat ze genoeg had doorgemaakt en had zij Moes aangeraden, -er niet meer over te spreken, maar Moeder had iets over zich, iets -alsof ze haar niet meer vertrouwde. - -Ze liet haar geen oogenblik met de kleintjes alleen, ze zei niets, dat -was waar, maar de manier, waarop ze de jongens meenam, als ze alleen -met haar zouden moeten blijven, drukte meer uit, dan woorden zouden -kunnen doen. Hoe zou dat moeten gaan als ze weer thuis was? Hier -waren Grootmoeder en Grootvader, die haar een soort steun gaven, -maar thuis had ze niemand Moeder en die vertrouwde haar niet meer. - -En toch kon ze dat nu wel, ze had zich zoo vast voorgenomen, hare -gebreken te overwinnen, anders te worden, als je je zoo iets heel -vast voornam, moest je dat toch kunnen. - -Moeielijk zou het wel zijn, vreeselijk moeielijk en ze had zoo'n -gevoel, dat niemand haar helpen zou. - -Ze zag ook zoo op tegen den brief van Vader, het antwoord op haar -schrijven, waarin ze zelf had moeten vertellen, dat ze niet overgegaan -was. - -Alles bij elkaar genomen, zag ze ontzettend op tegen de komende dagen. - -Nu ze de lichten op de rivier niet meer zag, drukte de haar omringende -duisternis haar hevig, ze kreeg zoo'n echt ongelukkig gevoel, alsof -er niets dan zorgen en bezwaren in zicht waren en ze liep hard naar -huis, waar het vriendelijke lamplicht haar tegemoet straalde en waar -ze de familie gezellig om de theetafel zag zitten. - -Ze deed het hek open, liep den tuin door en trad binnen, met de -oogleden tegen het licht knippend. - -"Daar is het verloren schaap," lachte Grootvader, "waar ben je zoolang -geweest, je moeder werd al ongerust." - -"Ik, Vader? Werkelijk niet, Louise zal niet in zeven slooten te gelijk -loopen, op zichzelve kan ze wel passen." - -"Onkruid vergaat niet," beweerde de galante Henk. - -Grootmoeder strekte haar hand naar haar kleindochter uit. - -"Ik maakte me wel ongerust," zei ze hartelijk. - -Wies gaf haar een kus en het kanten doekje, dat ze om haar hoofd gehad -had in een hoek gooiend, zette ze zich naast haar grootmoeder neer. - -Moeder keek ontevreden naar het neergesmeten sjaaltje, maar zweeg. Het -was de laatste avond bij haar schoonouders, thuis zou ze de teugels -wel weer wat strakker aanhalen. - -"Het was zoo mooi bij de rivier," zei Wies, gretig haar kopje thee -uitdrinkend, "bepaald sprookjesachtig." - -Ze schrok, toen ze het gezegd had, ze voelde, dat ze wijs zou doen, -voorloopig het woord sprookje en wat er mee in betrekking stond, -uit haar dagelijksche taal te verbannen. - -Moeder zei wat scherp: - -"Ik hoop, dat je geen kou gevat hebt, na zoo'n warmen dag ligt er een -leelijke damp op de rivier. Ik zou het al heel onaangenaam vinden, -als je ziek werd, nu de school weer gaat beginnen." - -Wies kreeg een kleur. - -"Ik zal niet ziek worden, in ieder geval beloof ik u, op tijd naar -school te zullen gaan, al was ik ook doodziek." - -"Praat nu maar geen onzin," antwoordde haar moeder. - -Grootvader had dit gesprek stil aangehoord. - -Nu zei hij: - -"Ik ben er zeker van, dat Louise dit jaar goed zal oppassen en flink -werken. Ze is er zelf van overtuigd, dat ze heel wat goed te maken -heeft op allerlei gebied." - -Wies kreeg tranen in hare oogen. - -Waarom voegde Grootvader er dat nu bij. Ze was al zoo blij geweest, -dat hij vertrouwen in haar stelde, maar die laatste woorden namen -het prettige er weer van weg. - -En Marietje keek haar zoo echt aan, ze verbeeldde zich altijd, dat -haar zusje zich haar meerdere voelde, dat vervelende, zoete kind, -dat nergens moeite of last mee had en waarvan Moeder meer hield, -dan van haar. - -"Kijk toch voor je," snauwde ze, "wat zie je toch aan me, dat je me -zoo aanstaart." - -"En dan trachten wat zelfbeheersching te krijgen," zei Grootvader. - -"Ja maar Marietje...." - -Grootmoedertje greep haar hand en zei zacht: - -"Wiesje." - -Louise zweeg en keek strak voor zich. - -Hare lippen trilden, waarom bedierven ze nu haar laatsten avond hier. - -Grootvader stelde voor na de thee een partijtje te sjoelbakken. - -Marietje en Wies mochten dan nog wat opblijven en daar Grootmoeder -voor het laatst nog eens tracteerde op gebakjes, waarvoor haar keuken -beroemd was, konden ze zoodoende een prettig afscheidsfeestje hebben. - -Het ging nu verder vroolijk toe, Wies vergat al spoedig, wat haar -gehinderd had, ze kon goed sjoelbakken en had geluk ook, dien avond, -zoodat ze zelfs den prijs won, die Grootvader gegeven had, een flink -pak chocolade. Ze was zoo blij met de overwinning, dat ze de chocolade -edelmoedig deelde met Henk en Marietje en vroolijker gestemd naar -bed ging, dan ze had durven hopen. - -Ze sliep goed, werd opgewekt wakker, maar al spoedig drong het tot haar -door, dat ze vandaag weggingen en dat ze afscheid zou moeten nemen van -Grootmoedertje en Grootvader. Om Tante gaf ze niet zooveel, die hield -van haar kant ook meer van Marietje. Ze kon zich dat wel begrijpen, -Marietje was een erg goed kind, ze deed altijd precies, wat ze moest, -iedereen vond haar een wonder van braafheid, natuurlijk dat ze liever -gevonden werd, dan haar zusje, die nu eenmaal zoo heel anders was. Het -gekste was, dat ze niet eens graag heelemaal als Marietje zijn zou, -ze had wel veel goeds, maar ze was zoo vreeselijk.... alledaagsch. - -Als Moeder dat eens hoorde, gelukkig, dat die geen gedachten lezen kon. - -Het afscheid werd onder bittere tranen genomen, Wies hing aan haar -Grootmoeders hals en kon haar maar niet loslaten, ze kuste en kuste -het lieve gezicht, totdat Grootvader beweerde, dat het meer dan tijd -was en Grootmoedertje zelve hare armen losmaakte en zenuwachtig zei, -dat ze dan gaan moesten. - -"En mijn kindje," voegde ze er na een laatste omhelzing bij, "ik krijg -goede berichten van je, niet waar, ik behoef me niet meer ongerust -te maken." - -"Neen, schat, ik zal mijn best doen," beloofde Wies en ging toen -naar het wachtende rijtuig, een beetje voortgeduwd door Grootvader, -die er haar vlug inhielp en het portier sloot. - -"Vooruit," zei hij tot den koetsier en weg reden ze, wuivende en -groetende. - -De reis liep tamelijk goed van stapel, maar was niet zoo vroolijk, -als de heenreis. De kleintjes waren wel wat druk, maar deden toch geen -gekke dingen, Henk en Wies hadden het land en waren stil en zelfs -Marietje was onder den indruk van het vertrek, het was wel heerlijk -buiten bij Grootpa en Grootma en tante Marie liet haar altijd zulke -gezellige werkjes doen en prees haar zoo, als ze het goed deed. - -De thuiskomst was allervervelendst. Ze kwamen in een huis, dat -ruim een maand leeggestaan had, het rook er muf, doordat de ramen -zoolang gesloten waren geweest en tot overmaat van ramp vonden ze een -briefkaart van Betje, meldende, dat ze ziek was en zeker nog in geen -week thuis zou kunnen komen, terwijl Ant, de keukenmeid nog een paar -dagen permissie had, omdat er een bruiloft in de familie was. - -Mevrouw Schotter wist in de eerste oogenblikken geen raad. - -Wat een thuiskomst! - -Een huis, waarin in geen weken iets gedaan was, dat wel is waar -niet bewoond was geweest, maar waar toch aardig stof lag, geen hulp -hoegenaamd en zelfs niets in huis om dien middag te eten. - -De afspraak was geweest, dat Betje gelijktijdig met de familie zou -thuiskomen, die had dan spoedig het noodige kunnen halen om een -eenvoudig middagmaal te kunnen klaarmaken. - -Wies had wel willen huilen van akeligheid. - -Dan moest je pas uit het prettige huis van Grootvader komen en hier -zoo'n somberen boel vinden. De zon hield zich ook schuil vandaag, -de lucht zag er uit, of er regen zou komen, alles was triestig, -akelig, ellendig. - -Een duw in haar rug deed haar uit haar gepeins ontwaken. - -"Kom," zei Moeder op geprikkelden toon, "sta daar nu niet te suffen, -maar help eens een handje. Je staat daar maar met je goed nog aan en -laat Marietje en mij maar sjouwen." - -Machinaal deed Wies haar mantel uit en zette haar hoed af. - -Wat een toestand, alles even akelig en Moeder natuurlijk prikkelbaar -en zenuwachtig door de omstandigheden. - -"Zet je hoed maar weer op," beval deze, "en ga even brood halen, -de kinderen hebben honger en moeten eerst wat eten, dan zullen we ze -een uurtje in bed stoppen en hebben we onze handen vrij." - -Toen Wies haar verbaasd aankeek, voegde ze er bij: - -"Kom, versta je me niet. Ga gauw brood halen, hier is geld en breng -ook een paar ons rookvleesch mee." - -"En moet er geen boter zijn?" vroeg Marietje, die al druk aan het -stof afnemen was. - -"Dat's waar ook, breng een half pond boter mee, voor morgen kan ik -dan meer bestellen." - -Wies stond verbluft. - -"Moet ik brood en boter gaan halen? Hoe kan ik dat nu doen, het staat -zoo gek." - -"Niets gek, doe maar gauw, wat ik zeg." - -Wies kreeg alweer tranen in hare oogen. Stel je voor, dat een van de -meisjes van school haar daar zag staan boter koopen en brood. - -"Kan Marietje het niet doen?" vroeg ze aarzelend. - -Maar nu kreeg ze de volle laag. - -Moeders opgekropte ontstemming barstte los en Wies moest heel -wat hooren over haar onhandigheid, waardoor ze haar niets kon -toevertrouwen, dan een boodschap doen, en haar onwilligheid, als -ze toch zag, dat alles in de war liep en Moeder geen raad wist van -de drukte. - -Wies bekeek het geld, dat haar moeder haar gegeven had. - -"Dat is toch niet genoeg, om alles van te betalen, rookvleesch is -toch duurder." - -Marietje begon te lachen en Moeder haalde hare schouders op. - -"Dat moet je natuurlijk laten opschrijven, weet je wat breng ook wat -ham mee, die kan dan voor vanmiddag dienen, sla en aardappelen kun je -wel gaan bestellen bij den groenteboer op den hoek. Dat is pas voor -vanmiddag, maar de rest hebben we nu dadelijk noodig. Haast je maar -wat, ik zal blij zijn, als ik de kleintjes in bed heb," en ze vloog -op Stan af, om hem een vaasje af te nemen, dat hij bijna liet vallen. - -Wies aarzelde nog even, ze vond het zoo'n afschuwelijke boodschap, -brood en boter te gaan halen. Stel je toch voor, dat iemand van de -school haar zag. - -Maar ze begreep, dat ze gaan moest, ze was er wel de aangewezen -persoon voor, want Moeder liet zich altijd liever door Marietje helpen, -die zooveel handiger was, dan zij en Henk, ja, Henk was een jongen. - -Ze ging dus, schuw omkijkend of niemand haar zag. - -Neen, er was niemand, die ze kende, in de straat, haastig deed ze -hare boodschappen en vloog weer naar huis, waar ze, met een kleur -van het harde loopen, aankwam. - -Gelukkig, dat was alweer voorbij. - -Maar helaas, zoo kwam ze er niet af. - -Moeder deed haar open, zoodra ze gebeld had en nam alles over. Daarna -duwde ze haar een zak in de hand, waarin een leeg kannetje en zei, -dat ze nu nog even melk moest gaan halen. - -"Melk?" - -"Ja, melk, de kinderen moeten toch iets te drinken hebben." - -"Melk, waar moet ik die halen?" - -"Bij den slager," riep Henk achteruit de gang. - -Wies had geen tijd het scherpe antwoord te geven, dat haar op de tong -brandde. Moeder gaf haar een dubbeltje in de hand en duwde haar toen -zacht de straat op de deur achter haar sluitend. - -Daar stond ze nu. - -Ze moest melk halen, dat was nog erger dan brood en boter. - -De melkinrichting, die het meest in de buurt lag, was toch nog twee -straten ver en als de kan gevuld was, zou ze voorzichtig moeten loopen -om niet te morsen. - -Nog schuwer dan straks keek ze rond, maar weer scheen het geluk haar -gunstig te zijn. - -Ze deed haar boodschap en zag met schrik, dat de kan tot bovenaan -gevuld werd. - -"Kunt u er niet wat minder in doen?" vroeg ze. - -"Het is zoo de maat," zei de winkeljuffrouw. - -"Ja, maar zoo kan ik er niet mee loopen, schep er als 't u blieft -wat uit." - -Glimlachend voldeed de juffrouw aan haar verzoek. - -"Kunt u zoo?" vroeg ze toen. - -Wies dacht, dat het nu wel gaan zou, er nog meer uit te laten doen, -durfde ze niet. - -"Onze meid is ziek, ziet u," voegde ze er, verlegen kleurend bij. - -"Ja, dat is lastig," vond de juffrouw, en hield de deur voor haar open, -nadat ze eerst den zak zorgvuldig over de kan getrokken had en netjes -vanboven dicht gevouwen. - -Voorzichtig liep Wies voort, bang te morsen. - -O, lieve deugd, daar kwamen Dien en Jo Verschuur aan, als die haar -maar niet zagen, en Wies keek strak voor zich uit, om de aandacht -niet te trekken. - -Het hielp haar niet, de meisjes kregen haar in het oog en kwamen -vroolijk op haar af. - -"Dag Wies, ben je terug van buiten?" vroeg Jo, haar hand uitstekend. - -Wies had de kan met beide handen vast en maakte nu de eene voorzichtig -los, om die van haar kennisje te kunnen drukken. Toen kreeg Dien -een beurt en er volgde een druk gesprek over de wederwaardigheden -in de vacantie beleefd. Wies raakte in vuur bij het vertellen van -het heerlijke huis met den verrukkelijken tuin van hare grootouders -en vergat, dat, wat ze in haar hand hield, noodzakelijk heel recht -gehouden moest worden. - -Onder uit den natgeworden zak drupten de witte melkdruppels achter -elkander neer. - -"Wat is dat?" vroeg Dien, "het lijkt wel melk." - -"Melk," lachte Jo, "Wies loopt toch niet met melk rond." - -Wies werd rood tot de wortels van hare haren. - -Wat moest ze beginnen, de melk drupte steeds door en de meisjes -stonden er om te lachen. - -"Het is melk," zei ze benepen. - -"Och kom," gierde Jo, "wat moet jij daar mee doen?" - -Wies ontdekte juist, dat er een straaltje van het witte vocht op haar -rok geloopen was en begreep, dat ze zóó niet kon blijven staan. - -"Ja, het is melk," herhaalde ze, bonne mine à mauvais jeu makend en -lachend als een boer, die kiespijn heeft. "Help me in 's hemelsnaam dat -druppelen doen ophouden. Bet is ziek en Ant nog niet thuis en we zijn -net aangekomen, ik moest dus wel melk halen, er was niemand anders," -voegde ze er in één adem bij. - -"Ik geloof, dat de zak vol melk zit, wat moet ik toch doen, kijk mijn -rok eens." - -Dien wist raad. - -Ze moesten den zak voorzichtig van de kan aftrekken, Wies moest wat -voorover gaan staan, zoo, ja zoo ging het zonder al te veel morsen. - -Zie zoo, nu de kan met haar zakdoek afvegen. Had ze er geen? Wacht, -Jo zou den hare wel geven. Nu nog haar rok schoonmaken. Mooi, dat -was al weer in orde. - -"Maar ik kan toch niet met die melkkan in mijn hand verder de straat -over gaan," klaagde Wies. - -"Wil ik een rijtuig halen?" spotte Jo, maar Dien wist al weer raad, -ze zou Jo's zakdoek er om heen doen, het was gelukkig een groote, -dan zag je zoo niet dat het een melkkan was. - -Zoo gebeurde het dus en zonder verdere ongelukken kwam Wies thuis, -waar Moeder al niet begrepen had, waar ze bleef en gelukkig niets -zag van de natte vlekken op haar rok. Alleen vroeg Moeder waar de -zak was en vond het niet frisch, zoo'n vuilen zakdoek over de kan heen. - -"Het papier was nat geworden," zei Wies verlegen. - -"Altijd even handig. Ga maar naar binnen en let op de kinderen, -dan zal ik gauw de melk koken, en kunnen we even een boterham eten." - -Wies' eenig antwoord was een zucht. - -Ze was en bleef Wies Ongeluk. - -Toen ze met het maal klaar waren, brachten Moeder en Marietje de -kinderen naar bed en moest Wies de bordjes en glazen afwasschen. - -"Als ik maar niets breek," dacht ze, het was vandaag weer zoo'n -echte ongeluksdag. - -Gelukkig liep de afwasscherij goed af en kreeg ze zelfs een pluimpje, -toen Moeder weer beneden kwam, omdat ze het zoo vlug en netjes -gedaan had. - -"Zie zoo, nu ga ik de aardappels schillen, dan maken jullie samen de -sla schoon." - -"Aardappelen en sla," herhaalde Wies verschrikt. - -Die had ze heelemaal vergeten te bestellen. - -Haar moeder lachte om haar verschrikt gezicht. - -"Ja, die heb je immers besteld?" - -"Vergeten," mompelde Wies. - -"Dan hebben je feeën je eindelijk eens geholpen," lachte Henk, -"want het heele rommeltje staat in de keuken." - -Wies liep er heen, om te zien, wat er van waar was en ja hoor, daar -stonden zoowel de aardappelen, als de sla. - -"Daar begrijp ik niets van," zei ze terugkeerend. - -"Het raadsel is anders gemakkelijk genoeg op te lossen," antwoordde -Moeder. "Toen je om de melk was, had ik zoo'n voorgevoel, dat je de -groente vergeten zoudt hebben en dus is Henk nog even voor me gaan -vragen, of je er geweest was." - -"Je ziet het, je lijfelijke broeder heeft voor goede fee -gespeeld. Zoo'n trouwe verknochtheid aan het feeëngeslacht mocht niet -onbeloond blijven en dus...." - -"Toe Henk, loop ons niet zoo in den weg, ga jij maar een beetje naar je -kamer, of ga uit, maar denk aan de kleintjes, maak geen leven boven," -verzocht Moeder. - -Henk aarzelde nog even. - -"Dat aardappelschillen is een vuil werkje voor uw handen, wil ik -soms....?" - -Lieve jongen, toch! - -"Neen, dank je vent, dat behoeft niet, ik zal mijn handen met een -beetje citroensap wel weer in orde maken." - -"Hebt u dan citroen?" vroeg Marietje. - -"Neen, dat 's waar ook, nu dan met een puimsteentje, wees jij maar -niet ongerust hoor." - -"Van sla schoonmaken, krijg je ook geen witte handjes," schertste Wies, -"wil je dat soms voor ons doen?" - -Maar Henk liep lachend weg. - -"Dank je wel, mijn feeschap is geëindigd, de rest mag je zelf doen," -riep hij nog, zijn hoofd door de deur stekend, voor hij verdween. - -De middag ging verder rustig voorbij. - -De kinderen, vermoeid van de reis, sliepen lang door en Wies, in een -goede bui, hielp opgewekt het noodzakelijke werk doen. - -Aan tafel speelde Henk voor kellner en bediende, met een servet -over den arm en was zoo dwaas en vroolijk, dat Jantje verklaarde, -dat hij wou, dat Betje en Ant nooit terugkwamen. De jongens vonden -het heerlijk aan tafel mee te mogen eten en precies hetzelfde eten -te krijgen, als de groote menschen, zooals ze het uitdrukten. - -Na het eten stond Moeder even in beraad, wat nu te doen. Ze wilde -liefst met Marietje de vaat gaan omwasschen, maar het was te vroeg -voor de kinderen, om alweer naar bed te gaan, ze hadden vanmiddag -zoo lang geslapen. - -Ze had zich vast voorgenomen, Wies nooit meer met de kleintjes alleen -te laten, maar zich door haar doen helpen en Marietje hier laten, -deed ze ook niet graag, die was zooveel handiger dan Wies. Het beste -zou zijn, Henk te vragen, de kamer niet uit te gaan, met hun tweeën -zouden ze toch wel op de kinderen kunnen letten. - -Wies voelde zich bepaald gekrenkt, toen Moeder aan Henk vroeg, niet -weg te gaan, zoolang ze met Marietje in de keuken was, maar ze durfde -niets zeggen, ze was zich helaas bewust, dat ze wel aanleiding had -gegeven tot zulk een wantrouwen. - -Moeder en Marietje verlieten dus de kamer en Wies begon wat met de -kleintjes te spelen, terwijl Henk een deuntje op de ruiten trommelde. - -De kinderen wilden toen ook voor de ramen zitten en hielden zich -bezig met te kijken naar het spelen van een paar jongens op straat. - -Henk kwam bij Wies zitten, om een gezellig praatje te houden en het -duurde niet lang, of ze hadden het zoo druk, dat ze niet heel veel -op de kinderen letten. Het was ook niet noodig, ze waren zoet bij -het raam aan het spelen. - -Schaterend over een grap, die Henk vertelde, schrok Wies een beetje, -toen ze Jan's stemmetje naast zich hoorde roepen: - -"Kersjes, mooie kersjes te koop!" - -Ze keek naar het kind en haar schrik verminderde niet, toen ze het -ventje naast zich zag staan met Moeders sleutelmandje in de hand, -waarin de sleutels hadden plaats gemaakt voor een heel hoopje roode -balletjes. - -"Wat heb je daar?" vroeg ze, hem het mandje afnemend. - -"Kersjes." - -Wies bekeek de vermeende kersjes en zag, dat het afgeknipte balletjes -van de gordijnfranje waren. - -"Hoe kom je daaraan?" vroeg ze ontsteld. - -"Geplukt van de boomen," en Jantje wees naar de overgordijnen, -waarvan het onderste gedeelte een totaal afgeknipte franje vertoonde. - -Een oogenblik keken Henk en Wies elkaar aan en toen barstten beiden -in lachen uit. - -Jantje en Stan schaterden mee. - -Op dat oogenblik kwam Moeder binnen. - -"Zoo'n pret, jongelui," zei ze opgewekt. - -Toen zag ze het mandje met de roode balletjes in Wies' hand, hare -oogen dwaalden dadelijk naar de gordijnen en verschrikt vroeg ze: - -"Wat is dat? Wat moet dat beteekenen?" - -"Kersjes geplukt," verzekerde Jantje trotsch, die, nu Henk en Wies er -zoo om lachten, het gevoel van iets verbodens gedaan te hebben, geheel -was kwijt geraakt en zelfs dacht, iets aardigs uitgevoerd te hebben. - -Maar Moeder scheen het niets aardig te vinden. - -"Jou ondeugende jongen," zei ze, hem bij een armpje schuddend, "hoe -krijg je zoo iets in je hoofd. Mijn heele gordijnen heb je bedorven." - -Jantje keek eensklaps heel schuldig, Wies deed haar best niet te -lachen, Henk hikte van ingehouden pret en Moeder... nu Moeders -lippen trilden verraderlijk en in hare oogen tintelde ook meer lach -dan boosheid. - -Ze liep naar de gordijnen en zag, dat het kind de balletjes heel -netjes afgeknipt had, ze konden er wel weer aangenaaid worden. - -"Dat is een goed werkje voor jou, Wies," zei ze, "dat moet je maar -eens dadelijk netjes gaan doen." - -"Ik had nog naar Lottie willen gaan, daar heb ik den heelen dag nog -geen tijd voor gehad." - -"Dat stel je dan maar uit tot morgen. Henk, Henk, dat ik jou ook al -zoo weinig kan toevertrouwen." - -Henk schoot alweer in een lach. - -"Vindt u het niet eenig verzonnen, Moes," zei hij, "nu eens -daargelaten, dat het vernielen is, is het toch allemachtig grappig -uitgedacht door zulke jonge hersens." - -"Als die jonge hersens eens uitdachten, om jouw photographietoestel -te vernielen, bijvoorbeeld, denk ik, dat je niet zoo lachen zoudt," -zei Moeder, hare sleutels bij elkaar zoekend en het schaartje, -dat ze altijd in haar mandje had en dat het werktuig der vernieling -geweest was. - -Moeder verliet met de kleintjes de kamer en Wies begon het haar -opgedragen werkje. - -Henk rekte zich eens uit. - -"Daar kom jij weer goed af," beweerde zijn zusje, "jongens hebben -het veel beter in de wereld, dan meisjes." - -"Loop rondom, jullie zijn zeker stumpers hé. Zeg, ik vind Janneman -toch een zotten kabouter, jij niet?" - -"Dat wel, maar ik vind het vervelend, dat dit nu weer gebeurd is. Als -ik iets op me neem, schijnt het mis te moeten gaan." - -"Ja, als de feeën je verlaten!" - -"Toe, zanik niet." - -Het kwam er niet heel vriendelijk uit, maar het was ook zoo'n slecht -begin geweest vandaag, ze had zich zoo vast voorgenomen, dat er niets -meer op haar aan te merken zou zijn en nu was er vandaag weer zooveel -vervelends gebeurd. - -Enfin, morgen beter, wilde ze maar hopen. - - - - - - - - -VEERTIENDE HOOFDSTUK. - -WORSTELEN EN OVERWINNEN. - - -Eenige weken waren voorbij gegaan en Wies was alweer aan het -schoolleven gewend. - -De eerste dag was niet prettig voor haar geweest, ze had het als een -vernedering gevoeld, dat ze nu te zamen met al die nieuwe meisjes weer -van voren af aan moest beginnen. Misschien verbeeldde ze het zich, -maar ze had zoo'n gevoel, dat er onder waren, die haar nieuwsgierig -opnamen, haar, het meisje, dat niet mee kon, dat moest blijven zitten. - -Het werk was haar in de eerste dagen erg gemakkelijk gevallen en dat -had ze wel prettig gevonden, maar toen het nieuwtje er af was, bemerkte -ze tot haar schrik, dat ze nog meer moeite had dan verleden jaar, -om er bij te blijven, omdat ze telkens dingen hoorde, die ze al wist. - -Het was om wanhopend onder te worden, je zoudt zien, ze zou -niettegenstaande het gemakkelijke werk nog slechte cijfers krijgen, -omdat ze weer onattente fouten maakte en de lessen zoo onbelangrijk -vond, dat ze haar aandacht er niet bij bepalen kon. - -En dan die brief van Vader, die haar zoo bitter had doen schreien. - -Ze had hem zoo'n verdriet gedaan, hij schreef, dat hij er zoo vast -op vertrouwd had, in het verre land goede berichten van haar te -krijgen, dat hij zoo verlangd had naar goede tijding, zoo gehoopt, -dat de brieven van Moeder te zwartgallig zouden gebleken zijn. Maar -helaas, ze had hem bitter teleurgesteld. Een slecht rapport en daarbij -een schrijven van Moeder, dat alles haar eigen schuld was, dat ze -gemakkelijk mee had gekund, als ze maar niet altijd zoo onoplettend -geweest was en zich zoo weinig moeite gegeven had. - -"Je hebt me bepaald verdriet gedaan, Wies," schreef Vader, "en de -eenige manier, waarop je het goed kunt maken, is er voor te zorgen, -dat ik spoedig van Moeder hoor, dat ze tevreden over je is en dan met -Kerstmis een prachtrapport. Zorg er voor, dat er geen enkel cijfer -onder de 8 is." - -Och, die brief had haar zoo ongelukkig gemaakt. - -En toen wist Vader nog niet eens, wat er door haar schuld bijna -gebeurd was met de kleine jongens, als hij dat hoorde, wat zou hij -dan wel van haar denken. - -Niets dan achten dus, of negens, aan tienen dacht ze niet eens. - -Het zou nooit gaan, ze vond immers het werk nog minder belangwekkend, -dan verleden jaar. - -Het was heusch niet verstandig geweest, haar te laten zitten, ze zou -best de volgende klasse hebben kunnen volgen, vooral nu Grootvader -haar zoo heerlijk met de wiskunde geholpen had. - -Dat zei ze ook ronduit tegen de directrice, toen deze haar eens bij -zich had laten ontbieden, omdat er alweer klachten over haar niet -opletten waren ingekomen. - -Deze keek haar ernstig aan en zweeg. - -Blijkbaar dacht ze over iets na. - -Toen nam ze het groote boek uit haar kast, waarin al de rapporten -waren opgeteekend en keek de laatste lijsten van Wies na. - -Ze riep haar bij zich en met haar vingers de lage cijfers aanwijzend, -die deze rapporten steeds voor vlijt aanteekenden, zei ze: - -"Daar zit de knoop. Ik geloof ook, dat je best had mee gekund, maar -je hebt niet gewild." - -Wies schokte op. - -"Ik niet gewild? Hoe kunt u nu zoo iets zeggen, wie blijft nu graag -zitten." - -De directrice glimlachte. - -"Je begrijpt me best, kind. En Louise, hoe moet dat gaan, als je -nu weer lage cijfers voor vlijt krijgt? Dat je je niet schaamt, -dat begrijp ik me niet." - -Wies had moeite zich goed te houden. Ze hield veel van de juffrouw -en ze zou haar graag hebben toevertrouwd, dat ze zich zoo vast had -voorgenomen haar uiterste best te doen, maar dat ze niet kon nalaten -aan wat anders te denken, nu het werk zoo hetzelfde was, als verleden -jaar. Als ze haar maar voorwaardelijk hadden laten overgaan, dan -zou ze een prikkel gehad hebben om te werken. Het hoogste, wat ze -nu bereiken kon, was een goed rapport en dat zou nog als iets heel -gewoons beschouwd worden, het sprak immers vanzelf, dat een meisje, -dat voor het tweede jaar in dezelfde klasse zat, geen slechte cijfers -meer kreeg. - -Neen, zij zou iets willen doen, waardoor ze goedmaakte, waardoor ze -Vader en Moeder een groote vreugde bereidde, waardoor ze zichzelf -ophief. Gewone dingen interesseerden haar nu eenmaal niet genoeg, -ze moest voor iets bijzonders hebben kunnen werken, dan zou het haar -wel gelukt zijn. - -"Waarom heeft u me niet voorwaardelijk laten overgaan?" vroeg ze, -nauw verstaanbaar, ze vond zichzelve erg brutaal, dat zoo maar tegen -de directrice te durven zeggen. - -"Omdat je cijfers daarvoor te laag waren," was het kalme antwoord. - -Ze scheen haar dus niet brutaal te vinden en wat moediger ging -Wies voort: - -"Als ik goed had kunnen maken, wat ik het vorige jaar verknoeid had, -geloof ik, dat me dat wel gelukt zou zijn. Ik heb zoo vreeselijk een -sterken prikkel noodig," voegde ze er bij en ineens had ze moeite -niet te lachen, want ze dacht aan haar wensch, een ring te bezitten, -die bij elke afdwaling van gedachte haar een prik gaf. - -De directrice scheen alweer in gedachten verdiept. - -Wies stond, verlegen door de stilte, die op hare woorden gevolgd was, -naar den grond te staren, ze wou, dat de juffrouw maar iets zei, -dat zwijgen was zoo benauwend. - -"Dus een sterken prikkel heb je noodig, als je dien hadt, denk je -jezelve te kunnen overwinnen." - -"Ja juffrouw, dat geloof ik wel." - -"Is het geen prikkel genoeg, dat je je ouders plezier zoudt doen, -met goed te werken?" - -Wies kleurde. - -"Ik zou juist Vader zoo heel graag een bizonder pleizier doen. Ik -wilde zoo graag toonen, dat ik niet zoo'n sukkel ben, als ze denken, -dat, al houd ik vreeselijk veel van mooie dingen, van sprookjes en -zoo, ik toch ook wel flink kan zijn. Ik zou zoo dolgraag toonen, -dat ik tot iets bizonders in staat ben." - -"En ben je dat dan?" - -Weer bloosde Wies. - -"Ik geloof het wel. Als ik gelegenheid had, om in te halen en niet -dat gevoel, dat ik er nu toch allicht kom, al span ik me niet in, -dan zou ik vechten, tot ik was, waar ik wezen wilde." - -"Dat klinkt alles heel mooi, maar zooals je nu eenmaal aangelegd -bent en verder geworden, door je weinig verzet tegen je fouten, zou -je al heel dapper moeten wezen, wilde je je doel bereiken. Als ik je -bijvoorbeeld eens voorstelde, deze drie maanden flink extra te werken -en je dan gelegenheid gaf, voor de Kerstvacantie een examentje af te -leggen, om te zien, of je na Nieuwjaar in de volgende klasse zoudt -kunnen komen, denk je, dat die prikkel dan sterk genoeg zou zijn?" - -Wies wist niet, of ze goed hoorde. - -Ze werd donkerrood en stotterde: - -"Zou dat kunnen?" - -De directrice glimlachte even om haar ontroering. - -"Wat zal ik je zeggen. Zoo iets is nog nooit voorgekomen en ik ben -ook niet van plan, daarvan een gewoonte te maken. Maar je schijnt zoo -ernstig overtuigd te wezen, dat de uitslag goed zal zijn, dat ik lust -heb, het eens te probeeren en je een kans te geven." - -Het liefst was Wies haar om den hals gevlogen, maar het respect hield -haar tegen. De blik echter, waarmee ze de directrice aankeek, drukte -zooveel dankbaarheid uit, dat deze er volkomen tevreden mee was. - -"Goed, we zullen eens zien, waartoe je in staat bent. Als je na -Nieuwjaar met volle zeilen kunt binnen varen in de derde klasse, -dan is dat werkelijk iets bijzonders," voegde ze er glimlachend bij. - -Wies lachte ook, een zenuwachtig lachje, ze wist zelf niet, waaraan -ze op dit oogenblik meer behoefte had, aan lachen of aan huilen. - -De directrice keek nu weer ernstig. - -"Je zult heel hard moeten werken, mijn kind, vergeet dat niet. In de -eerste plaats zal je er voor moeten zorgen, dat er aan je werk in -de klasse niets mankeert, dat je je lessen uitstekend kent en geen -onoplettende fouten maakt. Dat zal je niet zoo heel veel moeite kosten, -want je kent alles al half, niet waar, maar dan moet je bijwerken voor -de derde klasse en dat zal spannen. Je zult heelemaal geen tijd hebben -voor je liefhebberijen, weet dat wel. Ik zal je natuurlijk helpen, -je kunt iederen middag om vier uur bij me komen, dan bespreken we -alles samen en ga ik na, wat je uitvoert. Het is een proef, Louise, -of ze slagen zal, hangt van jou af. Als je er niet komt, zal ik denken, -dat je je krachten overschat hebt en zijn we nog even ver." - -Wies wist van dankbaarheid niet, wat te antwoorden. - -Ze stond daar maar met schitterende oogen en een trek om haar mond, -dien de directrice nog nooit op haar gezicht gezien had. - -"Ga nu maar, kind," zei ze, "en kom dan na vieren bij me, dan zal ik -je werk opgeven." - -Wies aarzelde nog. - -"Wat is er? Wilde je nog iets weten?" - -Nog even een aarzeling, toen kwam er wat verlegen: - -"Kunnen we het niet geheimhouden?" - -"Geheimhouden, voor wie?" - -"Voor iedereen, voor Moeder bijvoorbeeld. Ik zou er zoo graag een -verrassing van willen maken." - -"Dat zal toch niet gaan. Je moeder zal willen weten, waarom je -voortaan pas om vijf uur thuiskomt en je zult werkelijk zoo hard -moeten werken, dat het haar op zal vallen. Je vrije middagen zal je -grootendeels moeten opofferen en een gedeelte van je Zondagen ook, -want 's avonds mag je niet te laat naar bed. Ik moet zorgen, dat je -niet door al te grooten ijver ziek wordt," voegde ze er lachend bij. - -Wies lachte ook. - -Zij door al te grooten ijver ziek worden, de wonderen zouden dan de -wereld niet uit zijn. - -Maar werken zou ze, werken.... - -"Dan moet Moeder het maar weten," stemde ze toe, "als ze het dan maar -niet aan Vader schrijft, ik zou hem zoo dolgraag willen verrassen." - -"Dat zou ook heerlijk voor je zijn. Weet je wat, vraag aan je moeder, -of ze vanmiddag tusschen twee en drie even bij me wil komen, dan -bespreek ik de zaak zelf eens met haar." - -Wat had Wies een moeite, om haar opgewondenheid te bedwingen, toen ze -dien morgen thuiskwam. Wat had ze een pret in het bedenkelijke gezicht -van Moeder, toen ze haar de boodschap van de directrice overbracht. - -"Heb je weer wat uitgevoerd?" vroeg ze streng. - -Wies had moeite haar lach in te houden. - -"Niet dat ik weet, Moeder." - -"Waarom moet de juffrouw me dan spreken?" - -"Dat weet ik niet." - -Dat leugentje ging haar niet erg gemakkelijk af en haar moeder bereidde -zich voor, weer heel wat over haar dochter te moeten hooren. - -"Als er ernstige klachten zijn," dacht ze, "dan zal ik dezen keer eens -zonder genade zijn. Minstens een maand huisarrest op de vrije dagen, -zoo kan het niet langer." - -Toen ze dien middag bij de directrice kwam, was ze niet weinig -verbaasd, dat er geen bepaalde klachten waren, alleen een voorstel, -om den toestand te verbeteren. - -Ze was er minder mee ingenomen, dan de directrice gedacht -had, als Louise zorgde, dit jaar over te gaan, was dat al, wat -ze verlangde. Toen legde de directrice haar uit, dat het doel niet -zoozeer was, om Louise vooruit te duwen, zij ook vond zoo'n jaar zitten -blijven niet zoo'n groot bezwaar, maar meer om haar een prikkel te -geven, waardoor ze er toe komen zou, haar indolentie en neiging tot -afdwalen te overwinnen, meer om haar karakter te verbeteren, dan om -haar met alle geweld te laten overgaan. - -"Dat vooruitzicht is het middel, niet het eigenlijke doel van de zaak," -legde ze uit. - -Nu, dan wilde mevrouw Schotter er zich niet tegen verzetten, maar -zij geloofde nog zoo maar niet, dat het gaan zou. - -"We kunnen het probeeren." - -"Weet u, wat er gebeuren zal? In de eerste dagen werkt Louise zich -half dood, overdreven als ze in alles is, overspant zich, wordt ziek -en later gaat alles weer zijn oude gangetje." - -"Dat moeten we juist voorkomen, Mevrouw en daarvoor heb ik uw -hulp noodig. Louise mag maar een bepaalden tijd aan haar extra werk -besteden. Kan ze in dien tijd niet klaar komen, doordat ze afdwaalt of -niet oplet, dan moet ze dat zelf weten. Ik zal u een lijstje geven van -de uren, die ze werken moet, dan is het aan u, om er op te letten, dat -die tijd niet overschreden wordt, maar ook niet verminderd door andere -plichtjes of pretjes. Zoodoende hoop ik juist, dat ze leeren zal, -haar aandacht te concentreeren, ze weet, ieder oogenblik, dat verloren -gaat, brengt schade aan het bereiken van haar doel. Begrijpt u me?" - -Mevrouw Schotter knikte toestemmend. - -"Ja zeker, ik begrijp u." - -Toen, alsof het haar plotseling te binnen schoot, dat ze wel -dankbaarder mocht zijn voor de belangstelling in haar kind: - -"Het is zeer vriendelijk van u, zich al die moeite voor Louise te -willen geven, mijn man zal u ook zeer dankbaar zijn." - -"O ja, dat is waar ook. Ik heb Louise beloofd u te vragen, alles -een verrassing voor haar vader te laten zijn. Bij niet slagen is het -dan voor hem ook geen teleurstelling. U moet niet denken, dat ik zoo -zeker ben, van het gelukken van ons plannetje, als Louise in staat -is haar doel te bereiken, zal ik heusch respect voor haar krijgen, -want het zal een zware dobber voor haar zijn." - -"Ik maak me er niet veel illusie van," en na de directrice nogmaals -bedankt te hebben voor haar welwillendheid, verliet mevrouw Schotter -de school. - -Nu brak er een moeielijke tijd voor onze Wies aan. - -Dezen keer had ze besloten te overwinnen, het kostte, wat het wilde. - -Maar gemakkelijk ging dat niet. - -Wel had ze nu haar ring, die haar telkens hevig prikte, de gedachte -aan het doel, dat ze bereiken wilde, het gevoel, dat ze geen oogenblik -mocht laten verloren gaan. Maar vooral in het begin was het letterlijk -worstelen om haar aandacht bij haar werk te bepalen. Het lukte lang -niet altijd, het gebeurde, dat ze bij de directrice kwam, beschaamd en -verlegen, omdat ze zich bewust was, de lessen niet te kennen, of haar -werk haastig afgeroffeld te hebben, door gebrek aan tijd. Moeder -was op dat punt gewoon verschrikkelijk. Geen minuut mocht ze over -den bepaalden tijd aan haar extrawerk besteden, af of niet, ze moest -er op een zeker uur mee uitscheiden. Toen ze zich hierover eens bij -de directrice beklaagde, zei deze, dat ze het uitstekend vond, dat -ze blij was, dat haar moeder zich zoo flink hield. In het algemeen -zei de juffrouw weinig, als ze minder goed voor den dag kwam, ze keek -haar alleen maar lang en ernstig aan en Wies vond dat allernaarst. Ze -had veel liever een flink standje gehad, ze had nu zoo het gevoel, -dat de zaak aan haarzelve werd overgelaten, ze kon werken, of ze kon -het laten, ze zou de gevolgen er van ondervinden. - -Het was een prachtige middag in October, toen Wies met een niet te -onderdrukken zucht haar boek opnam, om een Duitsche taalles te leeren. - -Ze was dolgraag met Lottie gaan wandelen, maar ze had precies een -uur vrij gehad, om eens in de lucht te komen en Lottie had toen juist -pianoles, zoodat ze maar een beetje op haar eentje was gaan dwalen. Als -je in een uur uit en thuis moet zijn, kun je niet ver gaan en Wies had -heel veel lust gehad, er nog een uurtje aan vast te knoopen. Het was -me iets, om je op zoo'n middag te moeten bezighouden met die saaie, -drooge Duitsche grammatica, terwijl de zon je naar buiten lokte, -en het in het bosch nog zoo prachtig was. - -Ze was zich evenwel bewust, dat iedere minuut, die ze over haar tijd -thuiskwam, verloren was voor haar werk, want als de toegestane tijd -om was, kwam Moeder en nam haar boek weg. - -Ze werd wel vreeselijk streng behandeld tegenwoordig, ze pruttelde -er wel eens tegen, maar in het diepst van haar hart voelde ze, dat -het goed voor haar was, als ze zich niet bewust was geweest, dat ze -geen minuut toegift zou krijgen en niet bang, morgen weer met den -mond vol tanden voor de directrice te moeten staan, dan was ze niet -naar huis teruggekeerd, maar had zeker den heelen middag rondgedwaald -en niets uitgevoerd. - -Ze boog dus het hoofd over haar boek en trachtte in zich op te nemen, -wat daar stond. - -Waar moest ze haar arme hersens nu weer mee volstoppen? - -Datief en Accusatief. - -O ja, die vreeselijke regeering van de voorzetsels. - -Vooruit maar. - -Met de vingers in hare ooren, om toch vooral niet door eenig geluid -van buiten afgeleid te worden en hare oogen strak op de bladzijde -voor haar gericht, begon ze: - -"An, auf, hinter, neben, in, über, unter, vor und zwischen." - -Dat waren die lamme dingen, die twee naamvallen regeerden. - -Ze zou ze maar eerst van buiten leeren en dan eens zien, wat het -verschil in het gebruik was. - -En ze begon weer: "An, auf..." - -Even kijken. - -"An, auf, hinter, neben, zwischen." - -Neen, dat was niet goed, dat sissende ding kwam achteraan. - -Wat hadden die Duitschers toch een rare klanken, je moest je heele -mond er naar vertrekken, zwischen, je hadt altijd neiging: zwizen te -zeggen. Anders wel leuke menschen, dat Duitsche meisje laatst.... - -Och, daar dwaalde ze weer af, oppassen was de boodschap en met nieuwen -moed begon ze: - -"An, auf, hinter, neben, in," en zoo verder, totdat ze wel dacht, -dat ze er achter was. - -Ziezoo, ze kon ze opdreunen, nu de regels. - -Ze worstelde dapper door de moeielijke taalregels heen, ze begreep -ze niet best, of liever ze was zich bewust, dat ze met de toepassing -er van niet goed raad zou weten. En dat was juist zoo vervelend, ze -mocht de voorbeelden uit het boek niet nemen, ze moest andere geven, -hè, wat maakten ze het haar toch moeielijk. - -Eerst toch eens de voorbeelden, die hier gegeven waren, overlezen. - -Gudrun stand im Schnee am Meere. - -Gudrun, wie was dat ook al weer, ze hadden haar in een van de -vertaallesjes gehad, maar ze herinnerde zich niet precies meer, -wie het eigenlijk was. Even kijken. - -Ze vond het lesje en begon aandachtig te lezen, maar nog voor het -uit was, schrok ze op en sloeg haastig het verleidelijke boek dicht. - -Stel je voor, daar ging ze zitten lezen en ze moest een taalles leren, -de tijd ging voorbij, die vreeselijke tijd stond geen minuut stil, -ze moest haar aandacht bij haar les bepalen, ze moest, ze moest. - -Zenuwachtig stond ze op, nam haar boek in de hand en begon met -onrustige schreden de kamer op en neer te loopen, steeds haar les -hardop overlezend in de hoop er zoo beter bij te kunnen blijven. Als ze -bleef zitten, kreeg ze zoo'n slaap, 's avonds vooral kon ze soms niet -wakker blijven en betrapte ze zich meer dan eens, dat ze heerlijk -wegdommelde. Ze was dan woedend op zichzelve, beet zich wel eens -krachtig in haar vinger, uit louter behoefte om iets te doen, dat haar -helpen zou, wakker te blijven. Ze werd een enkelen keer zoo driftig, -over wat ze haar machteloosheid noemde, dat ze hare boeken door de -kamer gooide en met het hoofd op de tafel even uit moest huilen, -voor ze weer beginnen kon. - -Het was echt vechten, wat ze deed, maar ze voelde, dat de weinige -weken, na het bewuste gesprek met de directrice verloopen, haar al -wat vooruit geholpen hadden en dat gaf haar moed. - -Slagen zou ze. Er hing te veel van af. - -Als ze niet slaagde, zou ze nooit meer het gevoel kunnen kwijtraken -van haar onbeduidendheid, er zou goedig geglimlacht worden om haar -vergeefsche pogingen, Moeder zou zeggen, dat ze niet anders verwacht -had en de directrice? O, die zou zeggen, dat ze den moed niet moest -opgeven, dat ze maar door moest gaan met haar best te doen, maar -dat zou ze niet kunnen, dat wist ze zeker. Nu deed ze werkelijk haar -uiterste best, ze voelde, dat ze zich krachtig inspande om haar doel -te bereiken, mocht haar dat mislukken, dan.... - -Ja, wat dan? - -Nog vóór haar moeder dien middag bij haar kwam, om te zeggen, dat de -tijd om was, kende Wies haar les. Hare wangen gloeiden, hare oogen -brandden van de inspanning, die het haar gekost had, niet meer af te -dwalen, maar ze had haar taalles nu onder de knie, ze voelde, dat ze -die voorzetsels de baas was en opgewonden van blijdschap, dat ze gekund -had, wat ze wilde, ging ze met Moeder mee om piano te gaan studeeren. - -"Rust eerst een kwartiertje," zei haar moeder, haar aanziende, -"je ziet er moe uit." - -"Och neen, Moes, dat hoeft niet, laat me maar dadelijk beginnen." - -"Dan ben ik er eerder af," voegde ze er in gedachte bij. - -Het studeeren ging niet schitterend, ze moest er nu telkens aan denken, -dat ze die nare Duitsche les zoo prachtig kende. - -Nu nog langer zich zelve de baas te blijven, dat zou te veel gevergd -zijn van ons Wiesje. - - - - - - - - -VIJFTIENDE HOOFDSTUK. - -DRAMA MET APOTHÉOSE. - - -Op een Zondagmorgen in November werd Wies gewekt door een ratelend en -kletterend geluid, dat ze zich in het eerste oogenblik van ontwaken -niet thuis kon brengen. - -Ze richtte zich verschrikt in bed op en riep onwillekeurig: "ja, -ik ben al wakker." - -Maar het leven hield niet op en toen ze met slaperige oogen rondkeek in -het flauw verlichte kamertje, drong het tot haar bewustzijn door, dat -het geweld, waardoor ze gewekt was, veroorzaakt werd door het kletteren -van groote hagelsteenen tegen de ruiten van haar venster en op het dak. - -Ze liet zich weer neervallen en trok huiverig de dekens wat hooger op. - -Brr, wat een noodweer, nu ze met bewustzijn luisterde, hoorde ze ook, -hoe de wind gierde. - -Ze moest eensklaps denken aan dien nacht, gevolgd op Vaders vertrek -en aan den angst, dien ze toen gehad had, dat het schip in gevaar -zou zijn en haar vader zou kunnen verongelukken. - -Nu had ze niemand op zee, waarvoor ze behoefde te vreezen, Vader was -ver weg, heelemaal in Indië. - -Ze nestelde zich nog wat gemakkelijker in haar kussens. - -Hoe laat zou het zijn? - -Ze zou maar niet kijken, want als ze zag, dat het acht uur was, -zou ze op moeten, dat was zoo het Zondagsklokje van opstaan. - -Neen, ze bleef nog een oogenblikje heerlijk liggen, zoo knus in het -warme bed, terwijl het buiten zulk een weer was. November had al heel -wat leelijke dagen gegeven, maar zooals vandaag! - -Neen maar, hoor toch eens, het leek wel, of de ruiten stuk moesten en -dan dat spektakel op het dak! Gelukkig, dat ze niemand op zee had. Hè, -wat een windvlaag, het huis kraakte er van. - -Neen, zij had nu geen lieven vader, dien ze in gevaar wist, zij niet, -maar anderen wel, hoevele vrouwen zouden angstig uitkijken, of er ook -iets te zien was van de pink, waarop man en zoon overgeleverd waren -aan de woeste elementen. Eén ding was gelukkig, dat het Zondag was -en verreweg de meeste booten thuis zouden zijn. - -'t Moest anders wel vreeselijk wezen, te weten, dat iemand, waarvan -je dolveel hield, nooit terug zou keeren. - -Soms overviel haar ook die angst, Vader was zoover weg en er kon -zooveel gebeuren, die nare cholera heerschte weer in verschillende -deelen van Indië. - -Ze wierp de dekens van zich af, ze kreeg het er benauwd van. - -Kom, ze zou maar liever opstaan, het was toch al over den tijd -meende ze. - -Een beetje schuw keek ze naar het klokje. - -Bij half negen, lieve deugd, ze mocht zich wel haasten, anders begon -de dag alweer met een standje en ze was toch zoo kriebelig met dat -nare weer. Ze moest oppassen, zoo licht gaf ze een brutaal antwoord -en Moeder was in den laatsten tijd zoo tevreden over haar en had -juist gezegd, dat ze blij was, nu eens geen klachten aan Vader te -moeten schrijven. - -Ze haastte zich dus zooveel mogelijk, en kwam niet al te laat beneden, -hoewel de anderen er al waren en Henk spottend naar de klok keek. - -Maar Moeder gaf hem een wenk, haar niet te plagen en zei zelf ook -niets. Moes was in den laatsten tijd wel erg lief voor haar, ze -merkte misschien, dat ze zoo haar best deed en ook heusch wel wat -minder droomerig en afgetrokken was, dan vroeger. - -Na het ontbijt stond ze een oogenblik in beraad wat te doen. - -Zondagsochtends met mooi weer mocht ze altijd met Lottie gaan wandelen, -maar het was gewoon noodweer. Misschien zou Moeder niet willen, -dat ze met zulk een weer uitging. - -Voorzichtig zei ze: - -"Het weer klaart wel een beetje op, vindt u niet?" - -Een hevige hagelslag tegen de ruiten was het antwoord en allen begonnen -te lachen. - -"O ja," zei Moeder droogkomiek, "het is bepaald heerlijk weer. Je -gaat zeker wat met Lottie wandelen, hè?" - -Wies lachte nu ook. - -"Neen, dat we niet kunnen wandelen, begrijp ik wel, maar ik had even -naar haar toe willen gaan, we spreken elkander tegenwoordig zoo weinig, -nu we niet meer in één klasse zitten." - -Henk keek tragisch en reciteerde: - - - "Ja, dat is heel erg, - En als nu de berg, - In den vorm van Lot, - Die lieve, lekkre dot, - Niet naar Mahomed komt," - - -"Dan wil Mahomed naar den berg, precies. Mag ik gaan, Moes?" - -Mevrouw Schotter keek naar buiten, waar de boomen in den tuin op -en neer stonden te zwiepen en de hagel nu vervangen was door een -regentje, dat als een dichte sluier neerviel en de omgeving bijna -aan het oog onttrok. - -"Je kunt er niet door," zei ze. - -Wies keek teleurgesteld, ze had eigenlijk wel geen ander antwoord -verwacht, maar nu ze het kreeg, had ze toch het land. - -"Werk vanochtend, misschien klaart het weer vanmiddag op," stelde -moeder voor. - -"Vanmiddag gaat Lot op visite bij dat nieuwe meisje, dat pas in haar -klasse gekomen is. Toe, laat me nu maar gaan." - -Moeder schudde van neen. - -"Het is geen weer om onnoodig door te gaan. De wind op zichzelf is -al erg genoeg en met die stortregens gaat het heelemaal niet." - -"Als het dan straks soms ophoudt met regenen, mag ik dan even?" - -Haar moeder maakte een gebaar van ongeduld. - -"Kind, wat zeur je. Goed dan, als het droog wordt, mag je gaan, -maar nu wil ik er geen woord meer over hooren." - -Wies zweeg, al blij met die voorwaardelijke toestemming. Ze ging -naar boven, om een boek en een schrift te halen, ze zou maar vast -een beetje gaan werken, dan ging de tijd gauwer voorbij en had ze -van middag minder te doen. Of zou ze een oogenblikje lezen? - -Dat mocht ze nu alleen Zondags en meestal kwam ze er enkel 's avonds -aan toe, doordat ze met goed weer 's morgens ging wandelen en 's -middags werken moest. Soms ging ze bij Lottie op visite, of kwam deze -bij haar en dan lazen ze elkaar voor, maar veel kwam daar nooit van, -meestal hadden ze den tijd omgebabbeld, voor ze het wisten. - -Nog had ze geen besluit genomen, wat te doen, lezen of werken, toen -de deur van haar kamertje openging en Henk binnenkwam. - -"Teerbeminde zuster, ik moet je spreken," zei hij op pathetischen toon. - -"Ge zijt welkom, geliefde broeder," antwoordde Wies lachend. - -Toen voegde zij er nieuwsgierig bij: - -"Wat moet je?" - -Henk maakte een diepe buiging. - -"Mijn hooggeachte en geduldige schuldeischeres mijn schuld afdoen." - -"Je schuld?" - -"Ja, kijk maar niet zoo verbazend snugger, mijn schuld," en hij telde -één rijksdaalder, drie guldens en verder kwartjes en dubbeltjes op de -tafel neer, tot groote verbazing van Wies, die zich nu herinnerde, -dat ze hem dat geld in het voorjaar gegeven had, maar cadeau, niet -te leen. Hij had toen immers gezegd, dat hij het nooit zou kunnen -oversparen van zijn zakgeld, daarom had ze het hem juist geschonken. - -Hoe kwam hij daar nu aan? - -Een vreeselijke gedachte kwam bij haar op. - -Zou hij weer gespeeld hebben en dit zijn winst zijn? - -Ze greep zijn arm vast en keek hem angstig aan. - -"Hoe kom je aan dat geld?" vroeg ze. - -Henk hield op met tellen, niet weinig verwonderd over haar uitval. - -"Gestolen," zei hij toen droog. - -Dat die jongen nu alweer gekheid maakte, geen fatsoenlijk woord kon -je ooit uit hem krijgen. - -"Wees nu eens ernstig, Henk, toe, zeg, hoe kom je aan dat geld?" - -"Ik heb een ezeltje gekocht, een kostbaar beestje, als je het maar -handig weet op te vangen, dan...." - -"Henk, zeg me nu de waarheid, je hebt toch niet weer gespeeld?" - -Ze zag er zoo angstig uit, dat Henk diep in zijn binnenste voelde, -dat ze toch een lieve zus was, om zoo bezorgd voor hem te zijn. Maar -zoo iets toont een jongen niet, meisjes worden zoo gauw pedant. - -"Je hebt nog al een mooi idee van me, had ik niet beloofd, het niet -meer te doen," zei hij quasi barsch. - -Wies kreeg een kleur. - -Henk scheen beleedigd, ze had hem ook niet moeten verdenken van zijn -woord te breken, maar eigenlijk had hij dat niet bepaald gegeven. Hij -had toen gezegd, dat hij in de vacantie vanzelf niet met de lui -in aanraking kwam en dat ze verder maar niet vooruit moest tobben, -of iets dergelijks. - -Dat hij nu zoo verontwaardigd was over haar veronderstelling, bewees, -dat hij het niet gedaan had en ze slaakte een zucht van verlichting. - -"Je moet er niet boos om zijn," zei ze zacht, "maar ik was er altijd -zóó bang voor." - -Henk wist nog zijn ernst te bewaren. - -"Boos niet, maar diep bedroefd, het is niet prettig om te merken, -dat je eigen zuster je voor zoo'n zwak vat houdt. Maar helaas, ik -heb dat verdiend door mijn vroegere zonden." - -Zijn stem trilde, als van onderdrukt lachen en toen Wies hem goed -aankeek, zag ze een lichtje flikkeren in zijn blauwe oogen en zijn -wangen toonden verraderlijke kuiltjes. - -Ze sloeg haar arm om hem heen en gaf hem een klinkenden kus. - -"Malle jongen," lachte ze. - -Henk veegde quasi ontsteld zijn wang af. - -"Zoo'n straf heb ik niet verdiend," beweerde hij. - -Zijn zusje gaf hem lachend een flinken duw. - -"Nare beer, is dat een manier om met dames om te gaan." - -"Dames, wat noemt zich al geen dame! Zeg eens, alikruik, wil je het -geld, of wil je het niet? We mogen ons wel wat haasten, want Moeder -behoeft er nu juist niet het fijne van te weten." - -Hij telde verder tot al de kwartjes en dubbeltjes op tafel lagen en -vroeg toen plechtig om een quitantie. - -Wies streek alles bij elkaar en borg het in haar kast. - -"Dank je wel, hoor, dat is een meevallertje," verklaarde ze, "maar toe, -Henk, zeg me nu, hoe je er aan komt. Ik denk heusch geen kwaad van je, -maar ik zou het toch zoo graag weten." - -Henk ging op de tafel zitten en stak een sigaret aan. - -"Kan ik je ook dienen?" vroeg hij. - -"Dank je, verleider, je weet, dat ik het dolgraag doen zou, maar niet -mag van Moes." - -"'t Is ook niet goed voor kleine meisjes," en Henk stak zijn -sigarettenkokertje weg. - -Lustig dampend begon hij: - -"Je moet weten, dat ik van den zomer op de wandelingen met den ouden -heer...." - -"Met den ouden heer, maar Henk!" - -"Met Grootvader dan. Wat ik zeggen wilde, als we dan samen door de -velden liepen, bespraken we nog al eens het een en ander, je weet, -Grootvader is een leuke baas..." - -"Maar Henk dan!" - -"Alweer niet goed? Als je nu eens zweeg, zou er misschien kans zijn, -dat ik voor den avond klaar kwam. Nu dan, we bespraken zoo van alles -en voor ik het me goed bewust was, had hij me ten binnenste buiten -gekeerd en wist alles van mijn misdaad af. Hij keurde het natuurlijk -niet bepaald malsch af, maar hij is iemand, die allemachtig leuk weet -te redeneeren en hij kreeg het zoover, dat ik hem mijn eerewoord gaf, -nooit meer tot het spel te vervallen. Het mooiste was, dat hij me -dat eerewoord niet afdwong, waarachtig niet, hij had er zoo deksels -mooi op los geredeneerd, dat ik een afschuw van de grap gekregen had -en heelemaal uit mijn eigen die belofte aflegde." - -"Heerlijk, Henk." - -"Ja de oude, ik bedoel Grootvader, heeft me geen geringen dienst -bewezen, dat voel ik zelf. Je kunt je niet voorstellen, wat een flink -type dat is, je moet zoo eens met hem praten, als ik gedaan heb, -dan voel je in je binnenste zoo'n echt respect voor hem, dan krijg je -zoo'n gevoel, dat daar nu een man voor je staat en dat je het heele -aardsche tranendal nog zoo kwaad niet vindt, omdat je toch altijd -ook een kansje gegeven is, tot iets dergelijks op te groeien." - -Wies was er stil van. - -Zóó had Henk zich nog nooit uitgelaten, ze had hem altijd beschouwd, -als een besten jongen, maar als zeer luchthartig, gevaarlijk -luchthartig zelfs en nu bleek hij heel anders te zijn. - -"Vader lijkt op Grootvader, vin' je niet?" vroeg ze. - -"Vader? O, Vader is ook een bovenste beste, maar Grootvader is toch -weer anders. Enfin, zoo is het dus gegaan. Toen moest ik hem ook nog -beloven, dat ik mijn schuld aan jou af zou doen. Hij vond, dat ik dat -zootje zelf bij elkaar moest sparen, hij heeft er wel een begin mee -gemaakt, den eersten riks gaf hij me cadeau, maar de rest moest ik -zelf zien op te halen. Amusant was dat niet bepaald, ik had nog een -kleinigheid en verder heb ik al dien tijd als een gierigaard geleefd, -maar nu ben ik er af, gelukkig." - -Wies was bepaald ontroerd, door wat ze in haar hart een heldendaad -vond. - -"Laat ik je er wat van teruggeven," zei ze. - -"Er me wat van teruggeven? Wat denk je van me. Neen meisje, je kent -je broer nog niet, zijn zieltje is nu juist weer rein en vlekkeloos, -denk je, dat hij dat dadelijk weer door het vuile geld wil laten -bezoedelen?" en Henk maakte zulk een gebaar van afschuw, dat Wies -het uitschaterde en hem naholde, toen hij de kamer uitvloog. - -Hij liet zich niet vangen en hijgend kwam ze in haar kamertje terug, -waar ze, nog lachend, op een stoel neerviel. - -Toen ze wat uitgeblazen was, bleek het, dat de regen had opgehouden -en haastig maakte ze zich klaar, om nog wat naar Lottie te gaan. Aan -de koffietafel vroeg Moeder haar, hoe het weer was. Zij was de eenige, -die uit was geweest. - -"Goed," verklaarde Wies, "alleen een beetje wind." - -"Noem je dat een beetje wind? Je moet weten, dat ik vanmiddag graag -een verjaarsvisite zou maken bij iemand, die tachtig jaar wordt -vandaag. Op zoo'n leeftijd sla je een verjaardag niet graag over, -maar ik zie er wel tegenop er door te gaan, het stormt gewoon." - -"'k Ga er ook door," verklaarde Henk, "ik heb een afspraak." - -"O, jij bent een jongen, jullie verwaait zoo niet. Ik zie er bepaald -tegen op, maar ik zal het toch maar doen. 't Is Betje's uitgaansdag, -Wies en Marietje beloven me zeker, goed op de kleintjes te zullen -passen. Je blijft van middag toch thuis, nietwaar, kind?" - -Marietje knikte toestemmend. - -"Kan ik er zeker van opaan?" - -"Vast, Moes." - -Wies had alweer een onaangenaam gevoel. - -Moeder scheen haar nog altijd de kinderen niet toe te vertrouwen. Nu, -dan moest Marietje er de verantwoordelijkheid ook maar van dragen, -dan was zij er af. - -"Wat ga je doen?" vroeg ze aan haar zusje, toen dien middag haar -moeder vertrokken was en ze met hun viertjes alleen waren. - -"Mijn handwerk voor St. Nicolaas afmaken. Ik ben blij dat Moeder uit -is, ik wist al niet, hoe ik klaar moest komen. En jij?" - -"Ja, zie je, ik moet nog een Fransche thema maken. Je wilt dan zeker -wel op de kinderen letten, want ik moet mijn aandacht bij mijn werk -hebben." - -"Natuurlijk, laat dat maar aan mij over," en Wies moest inwendig -lachen om het pedante snoetje, waarmee haar zusje die woorden uitsprak. - -Wies verdiepte zich dus in haar thema, ze vond hem moeielijk en -eenige maanden geleden, zou het haar misschien niet gelukt zijn, haar -aandacht bij haar werk te bepalen. Nu ging het, zij het dan ook niet -zonder moeite. Zoodra hare gedachten een andere richting uit wilden, -dwong zij ze, tot haar werk terug te keeren. Ze had door de praktijk -geleerd, dat men wel degelijk baas kon zijn over zijn gedachtengang, -met haar doel als een vast punt voor oogen en het gevoel van te willen -en te moeten slagen, voelde ze hare krachten groeien en het heerlijke -gevoel van vooruit te gaan, was al een belooning op zich zelf. - -Wat was het stil in de kamer. - -Ze keek even op en zag Marietje over haar werk gebogen, ijverig de -naald hanteeren, terwijl de jongens rustig samen op den grond speelden -met blokken en soldaatjes. - -Ze werkte weer door. - -Buiten gierde nog altijd de wind, van tijd tot tijd deed hij het vuur -in de kachel hoog oplaaien, zoodat de vlammen even door de reten van -het deurtje sloegen, om dadelijk weer naar binnen te verdwijnen. De -regen kletterde tegen de ruiten en Wies dacht, hoe jammer het was, -dat het niet droog was gebleven. Moeder had natuurlijk voor de -verjaarvisite haar beste goed aan. Misschien ook niet, Moes was -zoo zuinig. - -"Weet je ook, Marietje, of Moeder haar nieuwen mantel aan heeft, -het regent zoo." - -Even keek haar zusje op, naar den nu in stroomen neerstortenden regen. - -"Ik geloof het wel, maar het zal een bui zijn, zoo hard regent het -niet lang achtereen. Moeder zal wel wachten, tot het weer droog is." - -Dat hoopte Wies dan maar en weer begon ze aan haar werk. - -Ze had vanmiddag iets onrustigs over zich, waarom, begreep ze niet, -de kinderen waren bizonder zoet, ze schenen zich best te amuseeren. - -Marietje sprak geen woord, tamelijk saai, maar wel goed om rustig -te kunnen werken en toch.... ze had meer moeite, dan in den laatsten -tijd het geval was geweest, om bij haar thema te blijven. - -Marietje had beloofd, op de kinderen te letten, maar ze keek er -niet veel naar om. Ze waren zoet, dat was waar, maar telkens als ze -een zinnetje af had, voelde ze den drang om eens te kijken, wat ze -uitvoerden en dat leidde haar af. - -Eindelijk gelukte het haar, eenige zinnen achter elkaar te vertalen. Ze -begon er in te komen. Daar ontmoette ze een woord, dat ze niet wist, -ze herinnerde zich ook heelemaal niet, het in haar boek gehad te -hebben, ze zou het maar eens in de dictionnaire opzoeken. - -Ze stond op om deze te krijgen, bleef een minimum van tijd verstijfd -staan en vloog toen op Jantje aan, die met zijn schortje, dat aan -den onderkant vlam had gevat, heen en weer zwaaide. - -Op het kind toevliegen, het schortje afrukken, de vlam uitdooven, -was het werk van een oogenblik. Vóór Marietje goed wist, wat er -gebeurd was, zag ze Wies, met een doodsbleek gezicht, waarin een paar -verschrikte oogen, staan, met het half verbrande schortje in haar -hand, terwijl Jantje zich driftig op haar wierp en met zijn kleine -vuist naar haar sloeg en Stan in een luid gehuil uitbarstte. - -"Wat is er gebeurd?" vroeg ze verschrikt. - -Jan gilde het uit. - -"Ze heeft het mooie vlammetje kapot gemaakt, die akelige Wies," -jammerde hij. - -"Oooo.... mooi vlammetje kapot gemaakt," huilde de echo. - -Marietje zag nu even wit als Wies en keek ontsteld naar het zwart -verkoolde schortje. - -"Stonden ze in brand?" vroeg ze, met ontzetting in stem en oogen. - -Wies knikte van ja, ze kon niet antwoorden, de schrik had haar te hevig -aangegrepen en de kinderen van zich afduwend, viel ze op de rustbank -neer en met haar gezicht in de kussens barstte ze in tranen uit. - -Marietje stond verlegen toe te kijken, ze was natuurlijk niet zoo -hevig geschrokken als Wies, want ze had het gevaar pas bemerkt, -toen het voorbij was. - -Ze schudde den nog steeds huilenden Jantje eens flink door elkaar en -zei, dat hij oogenblikkelijk zijn mond moest houden. - -Jantje huilde maar door: leelijke Wies, akelige Wies, en Stan herhaalde -dit trouw. - -Intusschen was Wies een beetje bekomen, ze droogde haar tranen af en -begon de kinderen te ondervragen. - -Hoe was dat gekomen? Hoe kwam Jantje's schort in brand? - -Jan, getroost, omdat hij nu vertellen kon, zei, dat de vlammetjes -zoo aardig door het deurtje kwamen, heel eventjes maar, hij had er -met Stan naar gekeken en het mooi gevonden. Maar toen waren ze een -heel poosje niet gekomen, en toen had hij gedacht, dat ze niet door -het reetje konden en had het deurtje een beetje open gemaakt. - -"De kacheldeur?" vroeg Wies ontsteld, "kon je dat dan?" - -"Ja," knikte Jantje, "en toen het open was, kwam er een heel groote -vlam uit en pakte mijn schortje en het was zoo mooi, maar jij, akelig -mensch, heb het dadelijk uitgemaakt." - -Wies voelde het koude zweet op haar voorhoofd bij de gedachte, -aan wat er gebeurd zou zijn, als ze niet toevallig opgestaan was, -om die dictionnaire te krijgen. - -Ze werd weer zoo wit, dat Marietje angstig naar haar keek. - -"Heb je je pijn gedaan?" vroeg ze. - -"Neen, ik geloof het niet ten minste," want half onbewust voelde ze -wel een schrijnende pijn aan haar linkerhand. - -Ze keek er naar en zag een leelijke, roode streep binnen in de palm. - -"Ik schijn me gebrand te hebben," zei ze. - -Nu kwam dadelijk het huismoedertje in Marietje boven, ze haalde een -fleschje lijnolie en kalkwater, dat Moeder altijd in huis had en een -linnen lapje en verbond netjes de gebrande hand. - -Wies gaf haar een kus. - -"Dank je wel, je bent 'n echte ziekenverpleegster, hoor." - -Toen het schortje bekijkend, waarvan het onderste deel geheel -uitgerafeld was, met een langwerpig gat naar boven toe: - -"Wat zal Moeder zeggen?" - -Marietje gaf geen antwoord, maar zag er uit, of ze geweldig het -land had. - -Het was ook iets voor haar, gewoon als ze was, precies te doen, -wat er van haar verwacht werd en daarom steeds geprezen te worden, -nu te staan voor het feit, dat door haar verdiept zijn in eigen werk, -de kinderen bijna verbrand waren. Als Wies niet juist had opgekeken, -was het misschien te laat geweest, als Jantje gemerkt had, dat het -geen spelletje meer was en gegild had, was hij wellicht reddeloos -verloren geweest. - -Ze rilde er van. - -"Jij hebt hem het leven gered, Wies," zei ze eerlijk. - -Haar zusje lachte: - -"Een gelukkig toeval, anders niet. Als ik dat gezegende moeielijke -woord niet in mijn thema gehad had, dan.... hè ik moet er niet aan -denken." - -Daar werd gebeld, dat zou Moeder zijn. - -Zoo was het en Stan vloog haar tegemoet, met een verhaal van die -stoute Wies, die het mooie vlammetje kapot gemaakt had. - -Ze begreep er niets van, maar binnen gekomen zag ze de nog ontdane -gezichten van haar dochtertjes en het half verbrande schortje van -Jan. Ze voelde haar knieën onder zich knikken, zou er een ongeluk -gebeurd zijn? - -Maar ze zag dadelijk, dat Jantje ongedeerd, hoewel met een behuild -gezichtje, voor het raam stond en Stan was haar te gemoet gekomen, -de kinderen waren dus gezond en wel. - -"Wat is er gebeurd?" vroeg ze. - -Eenigszins stotterend vertelde Wies het gevaar, waarin Jantje -verkeerd had. - -Haar moeder drukte het ventje zenuwachtig tegen zich aan. Ze dacht -er op het oogenblik niet aan, hoe het kind gered was en door wie en -zei op verwijtenden toon: - -"Dat ik jullie geen van beiden vertrouwen kan, jou ook al niet, -Marietje." - -Het meisje werd nog bleeker, dan ze al was. - -Ze was zich schuld bewust, ze had totaal niet op de kinderen gelet, -maar dat Moeder, die haar altijd prees, nu op dien toon tot haar sprak, -was meer dan ze verdragen kon. - -"Wies is toch de oudste," mompelde ze. - -Haar moeder nam dat woord dadelijk over. - -"Ja natuurlijk, Wies is de oudste, maar we weten nu eenmaal, wat we -aan Louise hebben en hoe we haar vertrouwen kunnen." - -De gedachte aan wat had kunnen zijn en wat ze bij haar thuiskomst -had kunnen vinden, maakte haar onrechtvaardig. - -Marietje, die in haar verlegenheid de schuld eenigermate op Wies had -overgedragen, kon dàt toch niet hebben. - -"Wies heeft de vlam uitgedrukt en zelf haar hand gebrand," zei ze. - -"Je hand gebrand? Heb je je bezeerd, kind?" en eensklaps bezorgd, -keek Moeder naar de verbonden hand. - -"O, dat is niets, maar we konden het heusch niet helpen, we dachten -niet, dat Jantje het kacheldeurtje open kon krijgen." - -"Dat kan hij ook niet, als het goed gesloten is, daar ben ik zeker -van." - -Daar kwam Henk binnen en moest natuurlijk van A tot Z hooren, wat er -gebeurd was. - -Hij luisterde aandachtig en griezelde, toen hij naar de twee blonde -broertjes keek, die al weer genoegelijk samen aan het spelen waren. - -Toen ging hij naar Wies toe en haar op haar schouder slaande, -verzekerde hij, dat ze een flinke meid was en dat zonder haar in -plaats van die kleine kabouters, twee hoopjes asch op het tapijt -zouden liggen. - -Zijn moeder rilde van afschuw en verzocht hem te zwijgen, was dat nu -iets om mee te spotten? - -Henk lachte en beweerde, dat hij er niet aan dacht om te spotten en -dat Wies zich flink gedragen had, daar ging niets van af. Ze had toch -best haar tegenwoordigheid van geest kunnen verliezen in den eersten -schrik en wat dan? - -Over Wies' bleek gezichtje trok een blos. Die lieve Henk, hij was de -eerste, die er aan dacht, dat ze toch wel getoond had, tot handelen -in staat te zijn, als de nood aan den man kwam. - -"Het is een gelukkig toeval, dat ik opstond," zei ze, "Moeder zegt nu -wel, dat we beter op de jongens hadden moeten passen, maar we konden -ze toch niet aldoor in het oog houden. Het was alles het werk van -een paar minuten." - -Moeder had, in gedachten verdiept, voor zich uit staan staren. - -Henks woorden hadden haar eensklaps doen inzien, wat ze aan de -tegenwoordigheid van geest van Wies te danken had en nu stak ze de -hand naar haar dochtertje uit en trok het naar zich toe. - -"Henk heeft gelijk," zei ze, "het is en blijft waar, dat je beter op -de kinderen hadt moeten letten, maar toen het eenmaal gebeurd was, -heb je je flink gehouden. Ik moet er niet aan denken, hoe de toestand -hier zou zijn, als je wat langer geaarzeld had, of om hulp geroepen, -in plaats van dadelijk in te grijpen. Ik dank je wel kind," en ze -kuste het meisje hartelijk. - -Wies straalde. - -Ze beantwoordde den kus en stootte daarbij tegen haar hand, wat haar -even een kreetje van pijn ontlokte. - -"Je hebt je toch niet erg gebrand?" vroeg haar moeder bezorgd. "Laat -ik het eens nakijken. Wie heeft je zoo flink verbonden? Marietje?" - -Het kind stond bleek en gedrukt in een hoekje. - -Het was zoo heel weinig gewoon, schuld aan iets te hebben, het was -er heelemaal door uit haar sfeer gerukt. - -"Kom eens hier," zei Moeder, "laat ik je ook maar gauw afkussen. Tob -er nu maar niet meer over, laten we maar blij zijn, dat alles zoo -goed is afgeloopen." - -"Mooi zoo," riep Henk, "dat gaat goed. Als de vrouwen eenmaal aan -het kussen zijn, komt er geen eind meer aan. Als 't u blieft, hier -is nog een lading," en hij pakte den hevig tegenspartelenden Stan op -en duwde hem in zijn moeders armen. - -Deze mokkelde hem eens flink, wat de jaloezie van Jantje opwekte, -die dadelijk ook gepakt wilde worden. - -Zoo stond Moeder dan, met op iederen arm een jongen terwijl Marietje -zich tegen haar aandrukte en Wies het neerhangend handje van Janneman -kuste. - -"Apotheose," verklaarde Henk, "tot slot van het drama Wies Ongeluk -als heldin, of het brandende jongetje." - - - - - - - - -ZESTIENDE HOOFDSTUK. - -"LEVE ONS WIESJE, DE HELDIN!" - - -Het was 24 December, 's morgens om zeven uur. - -Nauwelijks had Wies hare oogen geopend en had ze even rondgetuurd -in de nog donkere kamer, waar het opgetrokken gordijn enkel een -flauw schemerlicht doorliet, of ze was het zich bewust, er was iets -heerlijks gebeurd. - -Ze richtte zich even op en trachtte te weten te komen, hoe laat het -was, maar ze kon de wijzers van haar klokje niet onderscheiden en -met een zucht van zaligheid zonk ze weer in de kussens neer. - -Het was haast al te verrukkelijk, ze had gisteren examen gedaan en -was geslaagd. - -Wat ze gevoeld had, toen de directrice haar meedeelde, dat ze goed -werk geleverd had en dus na Nieuwjaar in de volgende klasse mocht -overgaan, neen, dat was niet te beschrijven, een overweldiging van -vreugde, een niet goed begrijpen, dat het mogelijk kon zijn, ja, -eigenlijk een soort van schrik. - -"Is 't heusch?" had ze geroepen. - -Bespottelijk vond ze dat nu, de directrice had er ook om moeten -lachen en had toen zoo aardig tegen haar gesproken en gezegd, dat ze -nu getoond had, wat ze kon en dat ook zij zoo heel blij was geweest -met den uitslag. - -"Had u het niet gedacht?" had Wies gevraagd. - -En weer had de juffrouw gelachen. - -"Wat ik gedacht had, zullen we nu maar niet meer napluizen. Je bent -er en dat doet me bizonder veel plezier. Ga nu maar gauw naar huis, -je moeder zal ook wel verlangend zijn den uitslag te hooren." - -Nu, dat had ze zich geen tweemaal laten zeggen, ze was letterlijk naar -huis gehold, ze was Moeder zoo woest om den hals gevlogen, dat deze -zich aan iets had moeten vasthouden, om niet te vallen, ze had maar -niets geroepen dan: "Moes, kunt u het gelooven, toe knijp me eens, -dat ik voel, dat ik niet droom." - -Ze waren allemaal even blij geweest en er was dadelijk aan Vader en -Grootvader geschreven. - -Grootvader wist het nu al, maar Vader pas over verscheidene weken. Ze -hadden er nog over gesproken, of ze ook een telegram zouden zenden, -maar daar Vader er niets van wist, zou men het niet zoo heel kort -kunnen maken, wilde hij er iets van begrijpen. Besloten was dus, -dat Vader het dan maar wat later weten moest en dan ineens het heele -verhaal krijgen, hoe alles gegaan was. - -Wies draaide zich nog eens om en dacht aan al het heerlijke, dat -nu volgen ging. Moeder had gisteren dadelijk Lottie laten vragen, -om vandaag te komen eten. Ze zou al na de koffie komen en ze konden -dan weer eens eindelijk samen zijn, als van ouds. In den laatsten tijd -had ze Lot minder dan ooit gezien. Ze was zoo vervuld geweest van haar -werk en Lot zelf had repetitie gehad voor het Kerstrapport. Grappig, -dat zij nu geen rapport had gehad, ze had de twee laatste dagen examen -moeten doen. Hé, verleden jaar was met Kerstmis haar lijst niets goed -geweest, ze wist nog, hoe schuw ze er mee thuis was gekomen. Dom toch, -om niet goed te werken, als je toch wel kon, je berokkende je eigen -en anderen maar verdriet en je won er niets mee. Neen hoor, dat zou -haar niet meer overkomen, nu ze eenmaal de zaligheid van het slagen -ondervonden had, nu zou ze er wel voor zorgen, dat ze dat genotje -meer had. - -Ze moest nu toch eens opstaan. - -Wat een eenig gevoel, niets te moeten doen, geen lessen leeren, geen -thema's maken, niet naar school gaan, maar lezen en babbelen en pret -maken, veertien lange dagen. - -Ze had in de laatste maanden zoo heel weinig vrijen tijd gehad, -dat ze er nu van zou weten te genieten. Ze moest voor een heelen -tijd plezier maken, want als de vacantie om was en zij in de nieuwe -klasse.... pas dan op, hoe ze werken zou, nu was ze al niet meer -tevreden bij Lot en de andere kennisjes te zitten, nu wilde ze nog tot -de eersten behooren ook, ze zou hem katoen geven, hoor, ze wist nu, -dat ze wel kon, als ze maar wilde. - -Met oogen stralend van opgewondenheid schudde ze haar vuist tegen -een denkbeeldigen vijand. - -"Pas jullie maar op, kindertjes, je krijgt er nu een in de klasse, -die jullie er allemaal onder wil hebben." - -Ze schaterde het ineens uit. - -"De stumpers, ik wensch ze heusch geen kwaad toe, ik ben immers nooit -jaloersch geweest op hun mooie rapporten, maar ik moet vooruit, knap -worden wil ik, willen ze me de mooiste cijfers betwisten, des te beter, -dat staat ze vrij, dan vechten we er om, dan wordt het pas echt." - -Vroolijk sprong ze het bed uit en trok het gordijn hooger op. - -Lieve deugd, wat een duisternis, hoe somber zag alles er uit. - -Maar dat kon haar niet schelen, bij haar scheen het zonnetje van -binnen. - -Ze haastte zich met kleeden, het was al laat, ze had eigenlijk haar -tijd weer liggen te verdroomen, maar voor één keertje, mocht ze dat -wel, nu zou zelfs Moeder er niets op tegen gehad hebben. - -Toen ze beneden kwam, vond ze bij haar plaats een mooien bouquet -chrysanten en op haar bord een pakje. - -Een oogenblik keek ze verbaasd naar al de lachende gezichten, die -haar aanstaarden. - -"Ik ben toch niet jarig vandaag?" vroeg ze grappig, welke vraag -Jantje in een onbedaarlijk geschater deed uitbarsten. De gedachte, -dat iemand niet weten zou, of hij jarig was, vond hij allergeestigst. - -"Beter dan jarig," zei Moeder, "aan een verjaardag heb je zelf niets -geen verdienste." - -Wies liep op haar af en gaf haar een klinkenden kus. - -"Moesje, ik ben zoo blij, dat u eindelijk tevreden over me bent." - -"Ik niet minder, dat ik het zijn kan. Kijk nu maar eens gauw, wat er -in dat pakje zit." - -Wies ging naar haar plaats terug, terwijl Jan en Stan juichten: -"Wij weten het, wij weten het al lang, hoor." - -Nieuwsgierig greep Wies naar het pakje en begon met haastige vingers -het touwtje los te maken, waardoor het natuurlijk in den knoop schoot -en Henk helpen moest, om het door te snijden. - -Toen het papier er af was, vertoonde zich een étuitje, dat Wies niet -onbekend was, haar hart klopte snel, zou het waar zijn? Dat was het -étuitje van een goud armbandje van Moes, dat ze altijd zoo beeldig -mooi gevonden had, een goud slangetje met twee schitterende diamantjes -voor oogen. - -Ze keek haar moeder aan met vragende oogen, voor ze het étui opende -en deze knikte haar lachend toe. - -Een druk op het veertje en open sprong het deksel. - -Daar lag het lang bewonderde beestje op zijn groen fluweelen bedje -en de oogjes schitterden haar tegen. - -Wies was een oogenblik verstomd, ze kon niets zeggen. - -Al die oogen, die naar haar keken, hoe ze het wel vond, dat prachtige -armbandje daar voor haar, het gevoel, dat het toch niet waar kon -zijn, dat het voor haar was, ze werd er verlegen onder en stotterde -niets dan: - -"Maar Moes!" - -Henk verbrak de stilte. - -"Het is te veel voor het brave wichtje, ze is van louter verrassing -in de war." - -Wies was opgestaan en hing nu aan haar moeders hals. - -"U hadt het niet moeten doen, dat prachtige armbandje, dat Vader voor -u mee uit Indië gebracht heeft." - -Haar moeder beantwoordde haar omhelzing en vroeg schertsend: - -"Wil je het liever niet hebben?" - -"Niet hebben?" en Wies drukte haar schat tegen zich aan, "ik vind -het alleen naar, dat u het nu niet meer dragen kunt." - -Nu gierde Henk het uit. - -"Draag het samen, het is nog al rekbaar, misschien kunnen er wel twee -polsen in, wil ik het eens probeeren?" en hij stak zijn hand uit naar -het kleinood. - -Wies duwde hem terug. - -"Je zult er wel afblijven." - -Henk schudde met een komisch gezicht zijn hoofd. - -"Dat is nu onze dank, Marietje, we hadden die bloemen wel voor ons -kunnen houden, de jubilaresse kijkt er zelfs niet naar om, nu ze goud -heeft weten te bemachtigen." - -"Zijn de bloemen van jullie? Wat vreeselijk lief, dank je duizendmaal," -en nu moesten Marietje en Henk zich onderwerpen aan een onstuimige -omhelzing, zooals Henk het uitdrukte. - -"Het is goed," zei hij met een genadig gebaar, "maar een teleurstelling -is en blijft het voor me. Ik dacht de reine ziel van mijn oudste -zuster beter te kennen. Ik dacht, als zij kiezen moet tusschen -het doode metaal en de levende natuur, zal haar poëtische ziel geen -oogenblik aarzelen en haar hand het lokkende goud ver van zich werpen, -maar jawel...." - -Wies lachte, tot hare oogen overliepen. - -"Schei uit, Henk, ik stik," zei ze, hare oogen afvegend. - -"Gelukkig ze weent, ze voelt nu blijkbaar...." - -"Ontbijten, kinderen," viel Moeder in, "anders zitten we hier om -twaalf uur nog." - -Wies had moeite iets naar binnen te krijgen. - -Ze bekeek maar steeds het gouden slangetje op het groene fluweel -en beweerde, dat ze het nooit zou durven dragen, uit angst het te -verliezen. - -"Ook een manier, om van je cadeau te genieten," vond Henk. - -Wat een gezellige dag was dat. - -Wie kwam daar tegen het koffieuur aan? - -Niemand minder dan Grootvader, die zelf zijn kleindochter wilde -gelukwenschen. Hij was zoo verrast geweest en Grootmoeder niet -minder. Als het reizen voor haar niet zooveel bezwaar opgeleverd -had en daarenboven het weer niet zoo slecht was geweest, dan was ze -meegekomen. Nu stuurde ze de boodschap, dat ze zoo innig blij was, -dat Wies nu getoond had, niet enkel een lief droomstertje te zijn. - -Grootvader had ook nog een verrassing meegebracht, een mooi goud -kettinkje, dat Grootmoeder zelf als jong meisje gedragen en altijd voor -Wies bestemd had, als deze eens een bizondere belooning verdiend had. - -Wies was haast al te gelukkig, met de cadeautjes was ze dolblij, -maar de reden, waarom ze die kreeg, was toch het voornaamste. - -Met moeite werd Grootvader overgehaald, ten minste één nacht te blijven -logeeren. Hij mocht toch in geen geval voor den eten weg en het was zoo -gehaast, als hij 's avonds ging. Eerst aarzelde hij, het was morgen -Kerstmis en dan wilde hij thuis zijn, hij had voor den eten weer -weg willen gaan, maar Henk nam hem mee in een hoekje van de kamer en -fluisterde hem iets in en toen beloofde hij dan maar te zullen blijven. - -"Als het morgen geen Kerstmis was, zou ik zeggen, ik neem Wies voor -een paar dagen mee, maar nu zullen jullie haar misschien niet graag -missen. Het zou anders wel aardig voor Grootmoeder zijn," voegde hij -er bij. - -"Als Wies graag wil, sta ik haar af," antwoordde Moeder "maar voor -Oudejaar zou ik haar liefst weer thuis hebben." - -"Daar kun je op rekenen," beloofde Grootvader en dus werd er besloten, -dat hij dien nacht blijven zou en Wies morgen met hem mee zou gaan. - -Een telegram bracht Grootmoeder en Tante Marie van dit plan op -de hoogte, wat Tante dadelijk heel wat te bedisselen gaf, terwijl -Grootmoeder langzaam het groene papier glad streek, dat de prettige -tijding gebracht had, terwijl ze zacht zei: "Dat lieve kind, dat -lieve kind." - -Wat een vroolijk en gezellig dinertje was dat, dien middag. - -Grootvader was zoo echt opgewekt en plaagde Lottie en plaagde Wies -en plaagde Marietje en deed telkens een daverend gelach ontstaan. - -Aan het dessert verdween Henk opeens en na een poosje kwam Betje -gichelend binnen en zei, dat er een jongedame was om Wies te spreken. - -"Een jongedame?" vroeg Wies verbaasd. - -"Ze heit dit kaartje gegeven," gierde Bet, met haar schort voor haar -gezicht, om niet te laten zien, hoe ze lachen moest. - -Ze reikte Wies een klein, wit kaartje over, waarop te midden van een -rozenkrans stond te lezen: - -"De fee van den ring." - -Wies keek nog verbaasder van den een naar den ander. - -"We zullen die jonge dame niet langer laten wachten," zei Moeder en -droeg Betje op haar te verzoeken, binnen te willen komen. - -Betje ging, steeds lachend, zich van deze opdracht kwijten en eenige -oogenblikken later werd de deur weer geopend en wat zich daar op den -drempel vertoonde, deed een salvo van gelach ontstaan. - -Het was de lange gestalte van Henk, gedrapeerd in een wit laken, -waaronder uit zijn eenigszins bemodderde laarzen kwamen. Zijn -bloote, gespierde armen staken eigenaardig uit de witte kleeding, -in zijn eene hand, rood en met hier en daar een schram, hield hij -een met goudpapier beplakt staafje en in de andere een mandje met -bloemen, die vast al dienst hadden gedaan op een of anderen hoed, -ze zagen er tenminste tamelijk verkleurd en vuil uit. Deze fee, -zich niet storend aan het gelach, waarmee zij ontvangen werd, kwam -met vlugge trippelpasjes op Wies aan, waarbij ze groote moeite had, -niet te struikelen over het wat afzakkend laken. - -Ze had blijkbaar wat te zeggen, maar kon door het lachen van de anderen -niet aan het woord komen en vroeg dus dringend, of het gegichel nu -uit was. - -"Sst," zei Grootvader, "laten we nu stil zijn en hooren, wat deze -schoone uit het rijk der feeën ons te vertellen heeft." - -"Bij het woord "schoone" verslikte de fee zich blijkbaar, ze begon -ten minste geducht te proesten, maar al gauw was ze weer bedaard en -nam het woord: - - - "Gij uitverkoren menschenkind, - Door al de feeën teer bemind, - Gij geest, die leeft in hooger spheren, - U willen nu wij, feeën, eeren. - Wij hoorden van uw worsteling, - Zelfs in onz' bovenaardschen kring. - We zagen, hoe g'op uw potlood beet, - Tot 't arme ding er van versleet. - We zagen u loopen, op en neer, - Om wakker te blijven, keer op keer. - We hoorden uw wensch naar den prikkenden ring, - En konden u niet helpen aan zoo'n ding. - Want wij, arme feeën, zijn tamelijk machteloos, - Wij zijn zoo fijn en wonen in een roos...." - - -Hier brak een schaterend gelach onze fee af, die zoo fijn was en een -roos tot woonplaats had en Marietje vroeg, naar zijne vuile laarzen -wijzend: - -"Hebben jullie daar geen schoenpoetsers?" - -Een minachtende blik was alle antwoord. - - - "....en wonen in een roos," herhaalde de fee. - "Wij zijn voor de menschen te teer besnaard, - En de meesten zijn ons dan ook niet waard. - Maar als dan een enkel poëtisch kind, - Eens denkt aan ons, feeën, en ons bemint, - En over die heerlijkheid zit te droomen, - Dan is dat haar meestal slecht bekomen. - De standjes waren niet van de lucht. - Wij namen dan ijlings de vlucht, - En lieten een droevig schepseltje na, - Dat een straftaak moest breien voor haar ma. - Dat haar naalden liet ratelen, driftig en woest, - En zei, dat niemand meer breien moest, - In dezen tijd van beschaving en licht, - Je vroeg in den winkel wat kousen op zicht, - Dan hadt je ze te keus en te keur, - En dat breien, wat een vreeselijk gezeur. - In de ban dus dat werk uit vroeger tijden, - Wij willen ons aan kunsten en wetenschap wijden!" - - -"Bravo!" riep Lottie en Wies stemde mee in. - -Moeder schudde lachend het hoofd. - -"Henk, Henk, stook de meisjes niet op." - -Henk ging onverstoorbaar door: - - - "Dat meisje, waarvan ik zooeven sprak, - Was op 'n dag lang niet op haar gemak. - Ze had namelijk bijna haar broertjes verdronken, - De schapen waren al haast gezonken, - Toen ze nog net konden worden gered, - En vlug gestopt in 't warme bed." - - -"Dat's flauw," meende Lottie en Wies kreeg een kleur. - - - "Je ziet dus, van zonde was het meisje niet vrij, - Maar wie had er meer verdriet van dan zij? - Toen kreeg ze het in haar leuken knikker, - Dat ze veranderen wou, net als een kikker. - Die toch eerst meer lijkt op een visch, - Dan op een vorsch, als ik me niet vergis. - Nu, dat meisje bleek te weten wat ze wou, - Overgaan, dat was het, wat ze moest en zou. - De juffrouw, die ook nog zoo kwaad niet was, - Zou haar helpen en het meisje was in haar sas, - Niet zuinig hoor, dat zou best gaan, - Alle droomerijen joeg ze naar de maan, - En 't ging, ze rolde er schitterend door. - Een grapje was 't niet, dat zeg ik je hoor. - Maar ze deed nog meer, z' ontpopte zich in heldin, - Toen haar broertje het kreeg in zijn zin, - Om voor gebraden vleesch te spelen, - Of 't warm was, scheen hem niet te kunnen schelen. - Toen maakte ze vlug een eind aan dat spel - En redde het ventje uit den knel. - Dat alles vernamen de feeën met vreugd, - Ze hebben er zich innig over verheugd. - En daarom aan mij opgedragen, - Me tusschen de wreede menschen te wagen. - En deez' bloemen te strooien voor haar voet, - Opdat haar pad verder zij, glad en goed. - En den leelijken naam, die niet meer bij haar past, - Voor altijd te bergen in de kast. - Hoe zal ze dan nu voortaan heeten? - Dat dienen we dan toch te weten. - Wacht, daar schiet me wat in den zin, - Leve ons Wiesje, de heldin!" - - -Dat was me een gejoel en een pret, de een schreeuwde al harder dan -de ander: "Leve ons Wiesje, de heldin!" - -En Wies zelf? - -Die drukte krampachtig al de handen, die haar toegestoken werden en -liet zich kussen en kuste terug, terwijl hare wangen nat waren van -de tranen, die ze niet in kon houden. - -En toch was ze nog nooit zoo gelukkig geweest. - - - - - - - - -End of the Project Gutenberg EBook of Wies Ongeluk, by Felicie Jehu - -*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIES ONGELUK *** - -***** This file should be named 55477-8.txt or 55477-8.zip ***** -This and all associated files of various formats will be found in: - http://www.gutenberg.org/5/5/4/7/55477/ - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - - -Updated editions will replace the previous one--the old editions -will be renamed. - -Creating the works from public domain print editions means that no -one owns a United States copyright in these works, so the Foundation -(and you!) can copy and distribute it in the United States without -permission and without paying copyright royalties. Special rules, -set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to -copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to -protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project -Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you -charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you -do not charge anything for copies of this eBook, complying with the -rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose -such as creation of derivative works, reports, performances and -research. They may be modified and printed and given away--you may do -practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is -subject to the trademark license, especially commercial -redistribution. - - - -*** START: FULL LICENSE *** - -THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE -PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK - -To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free -distribution of electronic works, by using or distributing this work -(or any other work associated in any way with the phrase "Project -Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project -Gutenberg-tm License (available with this file or online at -http://gutenberg.org/license). - - -Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm -electronic works - -1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm -electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to -and accept all the terms of this license and intellectual property -(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all -the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy -all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. -If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project -Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the -terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or -entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. - -1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be -used on or associated in any way with an electronic work by people who -agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few -things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works -even without complying with the full terms of this agreement. See -paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project -Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement -and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic -works. See paragraph 1.E below. - -1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" -or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project -Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the -collection are in the public domain in the United States. If an -individual work is in the public domain in the United States and you are -located in the United States, we do not claim a right to prevent you from -copying, distributing, performing, displaying or creating derivative -works based on the work as long as all references to Project Gutenberg -are removed. Of course, we hope that you will support the Project -Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by -freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of -this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with -the work. You can easily comply with the terms of this agreement by -keeping this work in the same format with its attached full Project -Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. - -1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern -what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in -a constant state of change. If you are outside the United States, check -the laws of your country in addition to the terms of this agreement -before downloading, copying, displaying, performing, distributing or -creating derivative works based on this work or any other Project -Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning -the copyright status of any work in any country outside the United -States. - -1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: - -1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate -access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently -whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the -phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project -Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, -copied or distributed: - -This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with -almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or -re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included -with this eBook or online at www.gutenberg.org/license - -1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived -from the public domain (does not contain a notice indicating that it is -posted with permission of the copyright holder), the work can be copied -and distributed to anyone in the United States without paying any fees -or charges. If you are redistributing or providing access to a work -with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the -work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 -through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the -Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or -1.E.9. - -1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted -with the permission of the copyright holder, your use and distribution -must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional -terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked -to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the -permission of the copyright holder found at the beginning of this work. - -1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm -License terms from this work, or any files containing a part of this -work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. - -1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this -electronic work, or any part of this electronic work, without -prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with -active links or immediate access to the full terms of the Project -Gutenberg-tm License. - -1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, -compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any -word processing or hypertext form. However, if you provide access to or -distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than -"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version -posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), -you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a -copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon -request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other -form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm -License as specified in paragraph 1.E.1. - -1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, -performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works -unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing -access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided -that - -- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from - the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method - you already use to calculate your applicable taxes. The fee is - owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he - has agreed to donate royalties under this paragraph to the - Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments - must be paid within 60 days following each date on which you - prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax - returns. Royalty payments should be clearly marked as such and - sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the - address specified in Section 4, "Information about donations to - the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." - -- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies - you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he - does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm - License. You must require such a user to return or - destroy all copies of the works possessed in a physical medium - and discontinue all use of and all access to other copies of - Project Gutenberg-tm works. - -- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any - money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the - electronic work is discovered and reported to you within 90 days - of receipt of the work. - -- You comply with all other terms of this agreement for free - distribution of Project Gutenberg-tm works. - -1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm -electronic work or group of works on different terms than are set -forth in this agreement, you must obtain permission in writing from -both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael -Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the -Foundation as set forth in Section 3 below. - -1.F. - -1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable -effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread -public domain works in creating the Project Gutenberg-tm -collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic -works, and the medium on which they may be stored, may contain -"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or -corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual -property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a -computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by -your equipment. - -1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right -of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project -Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project -Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all -liability to you for damages, costs and expenses, including legal -fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT -LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE -PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE -TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE -LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR -INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH -DAMAGE. - -1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a -defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can -receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a -written explanation to the person you received the work from. If you -received the work on a physical medium, you must return the medium with -your written explanation. The person or entity that provided you with -the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a -refund. If you received the work electronically, the person or entity -providing it to you may choose to give you a second opportunity to -receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy -is also defective, you may demand a refund in writing without further -opportunities to fix the problem. - -1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth -in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER -WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO -WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. - -1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied -warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. -If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the -law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be -interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by -the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any -provision of this agreement shall not void the remaining provisions. - -1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the -trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone -providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance -with this agreement, and any volunteers associated with the production, -promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, -harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, -that arise directly or indirectly from any of the following which you do -or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm -work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any -Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. - - -Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm - -Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of -electronic works in formats readable by the widest variety of computers -including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists -because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from -people in all walks of life. - -Volunteers and financial support to provide volunteers with the -assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's -goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will -remain freely available for generations to come. In 2001, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure -and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. -To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation -and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 -and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. - - -Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive -Foundation - -The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit -501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the -state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal -Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification -number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at -http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent -permitted by U.S. federal laws and your state's laws. - -The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. -Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered -throughout numerous locations. Its business office is located at -809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email -business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact -information can be found at the Foundation's web site and official -page at http://pglaf.org - -For additional contact information: - Dr. Gregory B. Newby - Chief Executive and Director - gbnewby@pglaf.org - - -Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation - -Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide -spread public support and donations to carry out its mission of -increasing the number of public domain and licensed works that can be -freely distributed in machine readable form accessible by the widest -array of equipment including outdated equipment. Many small donations -($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt -status with the IRS. - -The Foundation is committed to complying with the laws regulating -charities and charitable donations in all 50 states of the United -States. Compliance requirements are not uniform and it takes a -considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up -with these requirements. We do not solicit donations in locations -where we have not received written confirmation of compliance. To -SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any -particular state visit http://pglaf.org - -While we cannot and do not solicit contributions from states where we -have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition -against accepting unsolicited donations from donors in such states who -approach us with offers to donate. - -International donations are gratefully accepted, but we cannot make -any statements concerning tax treatment of donations received from -outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. - -Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation -methods and addresses. Donations are accepted in a number of other -ways including checks, online payments and credit card donations. -To donate, please visit: http://pglaf.org/donate - - -Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic -works. - -Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm -concept of a library of electronic works that could be freely shared -with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project -Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. - - -Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed -editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. -unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily -keep eBooks in compliance with any particular paper edition. - - -Most people start at our Web site which has the main PG search facility: - - http://www.gutenberg.org - -This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, -including how to make donations to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to -subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/old/55477-8.zip b/old/55477-8.zip Binary files differdeleted file mode 100644 index 8d9ab51..0000000 --- a/old/55477-8.zip +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h.zip b/old/55477-h.zip Binary files differdeleted file mode 100644 index d34574b..0000000 --- a/old/55477-h.zip +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/55477-h.htm b/old/55477-h/55477-h.htm deleted file mode 100644 index f2da2ac..0000000 --- a/old/55477-h/55477-h.htm +++ /dev/null @@ -1,9232 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" -"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> -<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2017-09-01T18:26:51Z. --> -<html lang="nl"> -<head> -<meta name="generator" content= -"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org"> -<title>Wies Ongeluk</title> -<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=us-ascii"> -<meta name="generator" content= -"tei2html.xsl, see https://github.com/jhellingman/tei2html"> -<meta name="author" content="Felicie Jehu (1865–1956)"> -<link rel="coverpage" href="images/cover.jpg"> -<link rel="schema.DC" href= -"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> -<meta name="DC.Creator" content="Felicie Jehu (1865–1956)"> -<meta name="DC.Title" content="Wies Ongeluk"> -<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> -<meta name="DC.Format" content="text/html"> -<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> -<meta name="DC:Subject" content="#####"> -<style type="text/css"> -body { -font-family: "Times New Roman", Times, serif; -font-size: 100%; -line-height: 1.2em; -text-align: left; -} -.div0 { -padding-top: 5.6em; -} -.div1 { -padding-top: 4.8em; -} -.div2 { -padding-top: 3.6em; -} -.div3, .div4, .div5 { -padding-top: 2.4em; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4 { -clear: both; -font-style: normal; -text-transform: none; -} -h3, .h3 { -font-size: 1.2em; -line-height: 1.2em; -} -h3.label { -font-size: 1em; -line-height: 1.2em; -margin-bottom: 0; -} -h4, .h4 { -font-size: 1em; -line-height: 1.2em; -} -.alignleft { -text-align: left; -} -.alignright { -text-align: right; -} -.alignblock { -text-align: justify; -} -p.tb, hr.tb, .par.tb { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -text-align: center; -} -p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument -{ -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -text-indent: 0; -} -p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument { -margin: 1.58em 10%; -} -.opener, .address { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -} -.addrline { -margin-top: 0; -margin-bottom: 0; -} -.dateline { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -text-align: right; -} -.salute { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.signed { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.epigraph { -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -width: 60%; -margin-left: auto; -} -.epigraph span.bibl { -display: block; -text-align: right; -} -.trailer { -clear: both; -padding-top: 2.4em; -padding-bottom: 1.6em; -} -span.abbr, abbr { -white-space: nowrap; -} -span.parnum { -font-weight: bold; -} -span.corr, span.gap { -border-bottom: 1px dotted red; -} -span.num, span.trans, span.trans { -border-bottom: 1px dotted gray; -} -span.measure { -border-bottom: 1px dotted green; -} -.ex { -letter-spacing: 0.2em; -} -.sc { -font-variant: small-caps; -} -.uc { -text-transform: uppercase; -} -.tt { -font-family: monospace; -} -.underline { -text-decoration: underline; -} -sup { -line-height: 6pt; -} -.overline, .overtilde { -text-decoration: overline; -} -.rm { -font-style: normal; -} -.red { -color: red; -} -hr { -clear: both; -height: 1px; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -margin-top: 1em; -text-align: center; -width: 45%; -} -.aligncenter { -text-align: center; -} -h1, h2 { -font-size: 1.44em; -line-height: 1.5em; -} -h1.label, h2.label { -font-size: 1.2em; -line-height: 1.2em; -margin-bottom: 0; -} -h5, h6 { -font-size: 1em; -font-style: italic; -line-height: 1em; -} -p, .par { -text-indent: 0; -} -p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line { -text-transform: uppercase; -} -.hangq { -text-indent: -0.32em; -} -.hangqq { -text-indent: -0.40em; -} -.hangqqq { -text-indent: -0.71em; -} -p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter { -float: left; -clear: left; -margin: 0em 0.05em 0 0; -padding: 0px; -line-height: 0.8em; -font-size: 420%; -vertical-align: super; -} -blockquote, p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote { -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -margin: 1.58em 5%; -} -.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden { -text-decoration: none; -} -ul { -list-style-type: none; -} -.advertisment { -background-color: #FFFEE0; -border: black 1px dotted; -color: #000; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -.itemGroupTable { -border-collapse: collapse; -margin-left: 0; -} -.itemGroupTable td { -padding: 0; -margin: 0; -vertical-align: middle; -} -.itemGroupBrace { -padding: 0 0.5em !important; -} -.footnotes .body, .footnotes .div1 { -padding: 0; -} -.fnarrow { -color: #AAAAAA; -font-weight: bold; -text-decoration: none; -} -a.noteref, a.pseudonoteref { -font-size: 80%; -text-decoration: none; -vertical-align: 0.25em; -} -.displayfootnote { -display: none; -} -div.footnotes { -font-size: 80%; -margin-top: 1em; -padding: 0; -} -hr.fnsep { -margin-left: 0; -margin-right: 0; -text-align: left; -width: 25%; -} -p.footnote, .par.footnote { -margin-bottom: 0.5em; -margin-top: 0.5em; -} -p.footnote .label, .par.footnote .label { -float: left; -width: 2em; -height: 12pt; -display: block; -} -.apparatusnote { -text-decoration: none; -} -table.tocList { -width: 100%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -border-width: 0; -border-collapse: collapse; -} -td.tocPageNum, td.tocDivNum { -text-align: right; -min-width: 10%; -border-width: 0; -} -td.tocDivNum { -padding-left: 0; -padding-right: 0.5em; -} -td.tocPageNum { -padding-left: 0.5em; -padding-right: 0; -} -td.tocDivTitle { -width: auto; -} -p.tocPart, .par.tocPart { -margin: 1.58em 0%; -font-variant: small-caps; -} -p.tocChapter, .par.tocChapter { -margin: 1.58em 0%; -} -p.tocSection, .par.tocSection { -margin: 0.7em 5%; -} -table.tocList td { -vertical-align: top; -} -table.tocList td.tocPageNum { -vertical-align: bottom; -} -table.inner { -display: inline-table; -border-collapse: collapse; -width: 100%; -} -td.itemNum { -text-align: right; -min-width: 5%; -padding-right: 0.8em; -} -td.innerContainer { -padding: 0; -margin: 0; -} -.index { -font-size: 80%; -} -.indextoc { -text-align: center; -} -.transcribernote { -background-color: #DDE; -border: black 1px dotted; -color: #000; -font-family: sans-serif; -font-size: 80%; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -.correctiontable { -width: 75%; -} -.width20 { -width: 20%; -} -.width40 { -width: 40%; -} -p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint { -color: #666666; -font-size: 80%; -} -.titlePage { -border: #DDDDDD 2px solid; -margin: 3em 0% 7em 0%; -padding: 5em 10% 6em 10%; -text-align: center; -} -.titlePage .docTitle { -line-height: 3.5em; -margin: 2em 0% 2em 0%; -font-weight: bold; -} -.titlePage .docTitle .mainTitle { -font-size: 1.8em; -} -.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, -.titlePage .docTitle .volumeTitle { -font-size: 1.44em; -} -.titlePage .byline { -margin: 2em 0% 2em 0%; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.72em; -} -.titlePage .byline .docAuthor { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -.titlePage .figure { -margin: 2em 0% 2em 0%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.titlePage .docImprint { -margin: 4em 0% 0em 0%; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.72em; -} -.titlePage .docImprint .docDate { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -div.figure { -text-align: center; -} -.figure { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.floatLeft { -float: left; -margin: 10px 10px 10px 0; -} -.floatRight { -float: right; -margin: 10px 0 10px 10px; -} -p.figureHead, .par.figureHead { -font-size: 100%; -text-align: center; -} -.figAnnotation { -font-size: 80%; -position: relative; -margin: 0 auto; -} -.figTopLeft, .figBottomLeft { -float: left; -} -.figTop, .figBottom { -} -.figTopRight, .figBottomRight { -float: right; -} -.figure p, .figure .par { -font-size: 80%; -margin-top: 0; -text-align: center; -} -img { -border-width: 0; -} -td.galleryFigure { -text-align: center; -vertical-align: middle; -} -td.galleryCaption { -text-align: center; -vertical-align: top; -} -.lgouter { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -display: table; -} -.lg { -text-align: left; -padding: .5em 0% .5em 0%; -} -.lg h4, .lgouter h4 { -font-weight: normal; -} -.lg .lineNum, .sp .lineNum, .lgouter .lineNum { -color: #777; -font-size: 90%; -left: 16%; -margin: 0; -position: absolute; -text-align: center; -text-indent: 0; -top: auto; -width: 1.75em; -} -p.line, .par.line { -margin: 0 0% 0 0%; -} -span.hemistich { -visibility: hidden; -} -.versenum { -font-weight: bold; -} -.speaker { -font-weight: bold; -margin-bottom: 0.4em; -} -.sp .line { -margin: 0 10%; -text-align: left; -} -.castlist, .castitem { -list-style-type: none; -} -.castGroupTable { -border-collapse: collapse; -} -.castGroupTable td { -padding: 0; -margin: 0; -vertical-align: middle; -} -.castGroupBrace { -padding: 0 0.5em !important; -} -body { -padding: 1.58em 16%; -} -.pagenum { -display: inline; -font-size: 70%; -font-style: normal; -margin: 0; -padding: 0; -position: absolute; -right: 1%; -text-align: right; -} -.marginnote { -font-size: 0.8em; -height: 0; -left: 1%; -line-height: 1.2em; -position: absolute; -text-indent: 0; -width: 14%; -text-align: left; -} -span.tocPageNum, span.flushright { -position: absolute; -right: 16%; -top: auto; -} -.pglink, .catlink, .exlink, .wplink, .biblink, .seclink { -background-repeat: no-repeat; -background-position: right center; -} -.pglink { -background-image: url(images/book.png); -padding-right: 18px; -} -.catlink { -background-image: url(images/card.png); -padding-right: 17px; -} -.exlink, .wplink, .biblink, .seclink { -background-image: url(images/external.png); -padding-right: 13px; -} -.pglink:hover { -background-color: #DCFFDC; -} -.catlink:hover { -background-color: #FFFFDC; -} -.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover { -background-color: #FFDCDC; -}body { -background: #FFFFFF; -font-family: "Times New Roman", Times, serif; -} -body, a.hidden { -color: black; -} -h1, .h1 { -padding-bottom: 5em; -} -h1, h2, .h1, .h2 { -text-align: center; -font-variant: small-caps; -font-weight: normal; -} -p.byline { -text-align: center; -font-style: italic; -margin-bottom: 2em; -} -.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum -{ -color: #660000; -} -.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a { -color: #AAAAAA; -} -a.hidden:hover, a.noteref:hover { -color: red; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6 { -font-weight: normal; -} -table { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.tablecaption { -text-align: center; -}.pagenum, .linenum { -speak: none; -} -</style> - -<style type="text/css"> -/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */ -.cover-imagewidth { -width:512px; -} -.xd25e108 { -text-align:center; -} -.frontispiecewidth { -width:567px; -} -.titlepage-imagewidth { -width:436px; -} -.xd25e311 { -background: url(images/letter-d.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e311init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-d.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p013width { -width:395px; -} -.o016width { -width:144px; -} -.xd25e548 { -background: url(images/letter-l.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e548init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-l.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p021width { -width:553px; -} -.p023width { -width:324px; -} -.p027width { -width:463px; -} -.xd25e907 { -background: url(images/letter-m.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e907init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-m.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.o044width { -width:159px; -} -.xd25e1364 { -background: url(images/letter-quote-z.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e1364init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-quote-z.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p047width { -width:294px; -} -.xd25e1524 { -text-indent:2em; -} -.p055width { -width:528px; -} -.p059width { -width:389px; -} -.o061width { -width:183px; -} -.xd25e1914 { -background: url(images/letter-d2.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e1914init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-d2.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p065width { -width:587px; -} -.p069width { -width:420px; -} -.o075width { -width:183px; -} -.xd25e2377 { -background: url(images/letter-t.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e2377init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-t.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p079width { -width:226px; -} -.p085width { -width:374px; -} -.o088width { -width:159px; -} -.xd25e2833 { -background: url(images/letter-w.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e2833init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-w.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p095width { -width:294px; -} -.o100width { -width:144px; -} -.xd25e3177 { -background: url(images/letter-d3.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e3177init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-d3.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p107width { -width:301px; -} -.p111width { -width:168px; -} -.o113width { -width:159px; -} -.xd25e3546 { -background: url(images/letter-quote-m.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e3546init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-quote-m.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p115width { -width:388px; -} -.p123width { -width:326px; -} -.p125width { -width:273px; -} -.o128width { -width:159px; -} -.p129width { -width:398px; -} -.o141width { -width:144px; -} -.xd25e4436 { -background: url(images/letter-z.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e4436init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-z.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p144width { -width:583px; -} -.p147width { -width:388px; -} -.p153width { -width:615px; -} -.p155width { -width:386px; -} -.o159width { -width:159px; -} -.xd25e4887 { -background: url(images/letter-quote-z2.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e4887init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-quote-z2.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p161width { -width:485px; -} -.p169width { -width:598px; -} -.p171width { -width:586px; -} -.p175width { -width:207px; -} -.p176width { -width:566px; -} -.o176width { -width:142px; -} -.p191width { -width:167px; -} -.p192width { -width:564px; -} -.xd25e5821 { -background: url(images/letter-e.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e5821init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-e.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p203width { -width:359px; -} -.xd25e6142 { -background: url(images/letter-o.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e6142init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-o.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p213width { -width:351px; -} -.p215width { -width:229px; -} -.p216width { -width:310px; -} -.p217width { -width:108px; -} -.o221width { -width:159px; -} -.xd25e6634 { -background: url(images/letter-h.png) no-repeat top left; -padding-top: 60px; -} -.xd25e6634init { -float: left; -width: 150px; -height: 90px; -background: url(images/letter-h.png) no-repeat; -background-position: 0px -60px; -text-align: right; -color: white; -font-size: 1px; -} -.p223width { -width:429px; -} -.p229width { -width:177px; -} -@media handheld { -.xd25e311 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e311init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e548 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e548init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e907 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e907init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e1364 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e1364init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e1914 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e1914init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e2377 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e2377init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e2833 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e2833init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e3177 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e3177init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e3546 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e3546init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e4436 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e4436init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e4887 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e4887init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e5821 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e5821init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e6142 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e6142init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -.xd25e6634 { -background-image: none; -padding-top: 0; -} -.xd25e6634init { -float: none; -width: auto; -height: auto; -background-image: none; -text-align: right; -color: inherit; -font-size: inherit; -} -} -</style> -</head> -<body> - - -<pre> - -The Project Gutenberg EBook of Wies Ongeluk, by Felicie Jehu - -This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with -almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or -re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included -with this eBook or online at www.gutenberg.org/license - - -Title: Wies Ongeluk - -Author: Felicie Jehu - -Illustrator: Cornelia Spoor - -Release Date: September 2, 2017 [EBook #55477] - -Language: Dutch - -Character set encoding: ASCII - -*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIES ONGELUK *** - - - - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - - - - - - -</pre> - -<div class="front"> -<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="first"></p> -<div class="figure cover-imagewidth"><img src="images/cover.jpg" alt= -"Oorspronkelijke voorkant." width="512" height="720"></div> -</div> -</div> -<div class="div1 frenchtitle"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="first xd25e108">WIES ONGELUK</p> -</div> -</div> -<div class="div1 frontispiece"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="first"></p> -<div class="figure frontispiecewidth"><img src= -"images/frontispiece.jpg" alt= -"„Hier ook al het recht van den sterkste,” dacht Wies." -width="567" height="720"> -<p class="figureHead">„Hier ook al het recht van den -sterkste,” dacht Wies.</p> -</div> -</div> -</div> -<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="first"></p> -<div class="figure titlepage-imagewidth"><img src= -"images/titlepage.png" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="436" -height="720"></div> -</div> -</div> -<div class="titlePage"> -<div class="docTitle"> -<div class="mainTitle">WIES ONGELUK</div> -</div> -<div class="byline">DOOR <span class="docAuthor">FELICIE -JEHU</span><br> -GEÏLLUSTREERD DOOR<br> -<span class="docAuthor">NELLY SPOOR</span></div> -<div class="docImprint">TWEEDE DRUK<br> -ALKMAAR—GEBR. KLUITMAN</div> -</div> -<div class="div1 imprint"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="first xd25e108">BOEKDRUKKERIJ—GEBR. -KLUITMAN—ALKMAAR. <span class="pagenum">[<a id="xd25e147" href= -"#xd25e147" name="xd25e147">v</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">INHOUD.</h2> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="tocDivNum">Hoofdst.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"> </td> -<td class="tocPageNum">Bladz.</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">I.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch1" id="xd25e163" name= -"xd25e163">Vaders vertrek</a></td> -<td class="tocPageNum">7</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">II.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch2" id="xd25e172" name= -"xd25e172">Het portret</a></td> -<td class="tocPageNum">17</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">III.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch3" id="xd25e181" name= -"xd25e181">De storm</a></td> -<td class="tocPageNum">30</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">IV.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch4" id="xd25e190" name= -"xd25e190">Noodlot of eigen schuld?</a></td> -<td class="tocPageNum">45</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">V.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch5" id="xd25e199" name= -"xd25e199">De Wraak</a></td> -<td class="tocPageNum">60</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VI.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch6" id="xd25e208" name= -"xd25e208">Valsche schaamte</a></td> -<td class="tocPageNum">76</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch7" id="xd25e217" name= -"xd25e217">Henks geheim</a></td> -<td class="tocPageNum">89</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VIII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch8" id="xd25e226" name= -"xd25e226">Overgaan of blijven zitten?</a></td> -<td class="tocPageNum">101</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">IX.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch9" id="xd25e235" name= -"xd25e235">Naar Grootvader en Grootmoeder</a></td> -<td class="tocPageNum">114</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">X.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch10" id="xd25e244" name= -"xd25e244">Zoo’n zwak willetje!</a></td> -<td class="tocPageNum">128</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XI.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch11" id="xd25e254" name= -"xd25e254">Het sprookje</a></td> -<td class="tocPageNum">142</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch12" id="xd25e263" name= -"xd25e263">De harde levensles</a></td> -<td class="tocPageNum">158</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XIII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch13" id="xd25e272" name= -"xd25e272">De thuiskomst</a></td> -<td class="tocPageNum">177</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XIV.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch14" id="xd25e281" name= -"xd25e281">Worstelen en overwinnen</a></td> -<td class="tocPageNum">193</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XV.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch15" id="xd25e290" name= -"xd25e290">Drama met apothéose</a></td> -<td class="tocPageNum">205</td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XVI.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch16" id="xd25e299" name= -"xd25e299">„Leve ons Wiesje, de heldin!”</a></td> -<td class="tocPageNum">222</td> -</tr> -</table> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7" name= -"pb7">7</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="body"> -<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e163">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o177.png" alt="Eerste Hoofdstuk." -width="579" height="133"></div> -<h2 class="label">Eerste Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Vaders vertrek.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e311"><span class="xd25e311init">D</span>e klok had juist -zeven geslagen, toen Louise Schotter hare oogen opende, om ze dadelijk -weer te sluiten voor het felle zonlicht, dat door het geopende raam -haar in het gezicht scheen.</p> -<p>Met een ruk keerde ze zich om, zoodat ze met haar rug naar het -storend licht kwam te liggen. Maar het hielp haar niet, de morgenzon -wierp hare stralen op den muur en belichtte het behang zoo scherp, dat -het haar door hare gesloten oogleden heen hinderde.</p> -<p>„Hoe vervelend toch, dat Moeder ’s avonds dat gordijn -zoo hoog optrekt, op die manier kun je nooit eens lekker -uitslapen,” bromde ze, zich weer omgooiend, om met half gesloten -oogen naar het klokje te kijken, hoe vroeg het nog wel was.</p> -<p>Al over zevenen?</p> -<p>Dan moest ze eigenlijk opstaan, maar ze had er nog zoo weinig lust -in, ze was nog half dood van den slaap.</p> -<p>Een oogenblikje nog, een kwartiertje kon ze zich nog wel -<span class="pagenum">[<a id="pb8" href="#pb8" name= -"pb8">8</a>]</span>gunnen en weer keerde ze haar gezicht naar den muur, -om nog even in te dommelen.</p> -<p>Een poosje lag ze zoo te soezen, maar langzamerhand scheen haar -slaperigheid te wijken en werd haar hoofd helderder. Ze lag nu met open -oogen te staren en hare gedachten waren blijkbaar niet van de -aangenaamste, ten minste, hare lippen begonnen eensklaps te beven, -terwijl hare oogen zich met tranen vulden. Het was tot haar bewustzijn -doorgedrongen, dat het de morgen was van den dag, waartegen ze al zoo -lang had opgezien, den vreeselijken dag van Vaders vertrek naar -Indië.</p> -<p>Vijf jaar was hij in het land geweest, dat was heel lang voor een -zeeofficier en Moes zei, dat ze daar dankbaar voor moesten zijn, maar -die waren nu om en Vader moest vandaag weg, weg voor vele jaren.</p> -<p>Ze schreide nu zachtjes in haar kussen.</p> -<p>Hoe moest dat toch gaan, hoe zou ze het zonder Vader kunnen stellen. -Vadertje was de eenige in huis, die haar een beetje begreep.</p> -<p>O neen, dat was waar ook, dat mocht ze niet zeggen. Vader had haar -hartelijk uitgelachen, toen ze dat eens beweerd had en ze had hem -moeten beloven, niet zulke dwaze dingen te denken, ze was heusch geen -raadselachtig wezentje, maar een heel gewoon meisje en als ze dacht -niet begrepen te worden, dan was de oorzaak daarvan alleen daarin te -vinden, dat ze zich graag een beetje anders dacht, dan ze eigenlijk -was.</p> -<p>Ze zuchtte.</p> -<p>Ze dacht heusch niets bizonders van zich zelf, maar dat hare goede -bedoelingen niet begrepen werden, dat was zoo.</p> -<p>Vooral Moes kon haar soms zoo echt miskennen.</p> -<p>Ze kon het toch niet helpen, dat de dingen dikwijls zoo heel anders -uitkwamen, dan ze verwacht had en dat het soms onmogelijk was, hare -goede voornemens uit te voeren, dat nam toch niet weg, dat ze het goed -bedoeld had.</p> -<p>Moeder lette alleen op hetgeen ze werkelijk tot stand bracht. -<span class="pagenum">[<a id="pb9" href="#pb9" name= -"pb9">9</a>]</span>Moes was wel vreeselijk prozaïsch en praktisch, -dat zou toch ieder moeten bekennen. Wat had ze bijvoorbeeld niet -gebromd, toen Vader haar, op haar dringend verlangen, die mooie plaat -van Bodenhausen, Märchen, als afscheidscadeau gegeven had.</p> -<p>En ze was er zóó blij mee geweest!</p> -<p>Zich oprichtend, keek ze met verrukte oogen naar de plaat, die in -een mooi, eenvoudig lijstje, op een gunstig belicht plekje aan den muur -hing.</p> -<p>Haar lieve Märchen, met de donkere sprookjesoogen, starend in -het raadselachtig land van haar verbeelding, luisterend naar het wuiven -van het riet, waartusschen ze zat.</p> -<p>Was het niet prachtig?</p> -<p>Men zag als ’t ware de rietpluimen bewegen, met een beetje -verbeeldingskracht hoorde men ze zelfs.</p> -<p>En dan die uil op den voorgrond.</p> -<p>Kwam hij niet naar je toegevlogen op zijn krachtige vleugels, zou je -niet eens even willen blazen in het dons van zijn lijfje?</p> -<p>En op den achtergrond die lichtstreep, waarboven die donkere wolken. -Hè, dat alles gaf je zoo’n heerlijk, geheimzinnig gevoel, -straks zou dat kleine mondje gaan vertellen van elfen en kabouters, van -feeën, die alles terecht brachten, wat men bij ongeluk verknoeid -had, van ridders in zilveren harnassen en van nixen, die uit het -donkere water opstegen.</p> -<p>Zalig toch, dat alles!</p> -<p>En Louise liet zich weer neerzakken in de zachte kussens en trok de -dekens wat hooger op.</p> -<p>Stel je voor, Moes noemde het verrukkelijke Märchen, die -juffrouw met haar verschrikte oogen en had aan Vader gevraagd, of hij -Wies nog niet overdreven genoeg vond, dat hij zoo’n malle plaat -gegeven had, om op haar kamertje te hangen.</p> -<p>Een oogenblik was ze bang geweest, dat ze haar weer afgepakt zou -worden, maar gelukkig had Vader geantwoord, dat hij er geen kwaad in -zag en haar iets had willen geven, dat ze graag hebben wilde. -<span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10" name= -"pb10">10</a>]</span></p> -<p>Ja, Vadertje begreep haar toch beter dan Moes en nu ging hij vandaag -weg, ver weg, ze kon zich dat eigenlijk niet goed voorstellen.</p> -<p>Daar werd de deur geopend en een omstreeks twaalfjarig meisje kwam -binnen, reeds geheel gekleed, het haar netjes in twee vlechten -gevlochten.</p> -<p>„Wat, nog in bed?” riep het verontwaardigd, ziende dat -Louise nog rustig onder de dekens lag.</p> -<p>Een beetje verschrokken en ook wat schuldbewust keek deze op het -klokje.</p> -<p>„Al acht uur?” vroeg ze benauwd. „Hoe is het -mogelijk.”</p> -<p>Haar zusje knikte ernstig met het hoofd.</p> -<p>„Al acht uur en juffrouw luilak nog in bed en dat nog wel, nu -je voor het laatst met Vader zou kunnen ontbijten. Ik kwam je juist -zeggen, dat je voort moest maken, want dat Vader al vóór -half negen uit moet, om nog iemand goedendag te zeggen, dien hij -gisteren niet thuis gevonden heeft. Maar jij zult wel klaar komen, -nou!”</p> -<p>Haastig was Louise uit bed gesprongen.</p> -<p>„Moet Vader zoo vroeg al uit? Lieve help, hoe kom ik -klaar,” riep ze, worstelend met een kous, waarvan de voet -verdraaid zat, zoodat ze er niet met hare teenen in kon.</p> -<p>Met een minachtend trekje op haar gezicht, nam Marietje de kous uit -hare handen en begon haar om te keeren.</p> -<p>„Hier, trek aan,” zei ze toen, „als je de kousen -gisterenavond behoorlijk uitgehaald hadt, zou je er nu zoo’n last -niet mee hebben.”</p> -<p>Wies was op het punt iets scherps te antwoorden, dat vervelende -schaap met haar eeuwige lesjes, maar ze hield zich in, ze had nu geen -tijd om te kibbelen, och, och, hoe kwam ze nog bijtijds beneden, om met -Vader te kunnen ontbijten, dezen laatsten ochtend.</p> -<p>Marietje zei, dat ze ging, ze dacht wel, dat Vader al in de -huiskamer zou zijn, en ze wilde dat laatste ontbijt met hem -<span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11" name= -"pb11">11</a>]</span>samen niet graag missen.—Wies raakte hoe -langer hoe meer in de war, nu kon ze weer den veter niet door de -gaatjes van haar laars krijgen, dat die malies er ook dadelijk -afvlogen.</p> -<p>„Ga maar,” snauwde ze, „door je gezeur kan ik nog -minder voortmaken.”</p> -<p>„Zeg dat ik dadelijk kom,” riep ze nog, toen haar zusje -de deur al achter zich dicht had.</p> -<p>Toen ze een twintig minuten later beneden kwam, na een haastig -toilet, waarbij ze voor één keertje hare tanden maar niet -gepoetst had en hare nagels duidelijk de sporen droegen van met geen -nagelborstel in aanraking te zijn geweest, was haar vader al weg, hij -had niet langer kunnen wachten, bang dengeen, dien hij spreken wilde, -niet meer thuis te treffen.</p> -<p>Met tranen in hare oogen ging Louise aan de ontbijttafel zitten. Nu -zag ze Vader niet meer voor aan de koffie en om twee uur vertrok hij -voor goed. Moes zou hem naar het Nieuwediep brengen, vanwaar hij -morgenochtend vroeg uitvaren moest.</p> -<p>„Had Vader nog niet even kunnen wachten?” vroeg ze, hare -tranen inslikkend.</p> -<p>„Je was de eenige van de kinderen, die niet bijtijds beneden -was vanochtend,” antwoordde hare moeder.</p> -<p>Toen de rouwrandjes ziende, die de vingers van haar dochtertje -ontsierden, voegde ze er bij:</p> -<p>„Maak wat voort met ontbijten en ga dan nog even je nagels -schoonmaken. Dat je je niet schaamt, om zóó naar school -te willen gaan, zoo’n groot meisje.”</p> -<p>Wies slikte haastig haar boterham door en keek tersluiks naar de -gewraakte vingertoppen. Ze had nogal tijd gehad, om hare nagels te -poetsen. Ze had zich zóó gehaast en nu nog voor -niets.</p> -<p>„Ben je klaar, kind,” klonk weer Moeders stem, -„treuzel niet te veel boven, anders kom je nog te laat op school -ook.”</p> -<p>Gedwee stond Louise op en ging naar haar kamertje. Ze had te veel -verdriet om tegen te pruttelen, iets, waar ze anders nog al van hield. -Slechts één ding hield haar gedachte bezig, hoe -<span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12" name= -"pb12">12</a>]</span>de ochtend ooit om zou komen en hoe ze nu al -vreeselijk naar twaalf uur verlangde.</p> -<p>Op school was haar geest erg afwezig en lette ze heel weinig op, -maar de juffrouw wist, dat haar vader dien dag vertrekken zou en zag -dus maar wat door de vingers.</p> -<p>Aan de koffietafel vond ze het geheele gezin al bijeen. De -kleintjes, Stan en Jantje, zaten ieder op een van hun vaders -knieën en waren uitgelaten van plezier. Vader zelf was vol gekheid -en Moes keek ook vroolijk, maar Wies vond toch, dat ze er vreemd -uitzag, haar gezicht stond niet natuurlijk, dacht ze.</p> -<p>Henk, haar zestienjarige broer, ging blijkbaar op de scherts van -Vader in, maar deed wel erg druk.</p> -<p>Alleen Marietje zag er net uit als altijd, haar ernstig gezichtje -had dezelfde uitdrukking van alle dagen, terwijl ze zich beijverde de -kopjes van Moes aan te nemen en uit te deelen.</p> -<p>Haar vader deed zijn best, zijn oudste dochtertje uit haar sombere -stemming te halen, door ook tegen haar een paar grapjes te zeggen, maar -ze beantwoordde die enkel met een benepen lachje en zat stil voor zich -uit te staren, gaf een knorrig antwoord, toen Henk haar iets vroeg en -snauwde tegen Jantje, die een afgeknabbeld broodkorstje op haar bord -gooide.</p> -<p>Haar moeder schudde bedenkelijk het hoofd.</p> -<p>„Wil je wel gelooven,” zei ze tegen haar man, „dat -ik met een bezorgd hart voor een dag wegga. Ze is vandaag in een -humeur! Dat is nu mijn oudste dochter en wat heb ik voor steun aan -haar?”</p> -<p>„Ik zal wel op de kleintjes letten,” verzekerde -Marietje.</p> -<p>„Bemoei jij je met je eigen zaken,” viel Wies uit.</p> -<p>„Nu nog kibbelen?” vroeg haar vader zacht.</p> -<p>Wies sloeg hare oogen op en keek hem een oogenblik aan.</p> -<p>Toen vloog ze op en zich op de divan neergooiend, barstte ze in -tranen uit.</p> -<p>Haar vader liet haar uithuilen, terwijl hij zijn maal eindigde en -ging toen naar haar toe. Zijn hand op haar arm leggend, vroeg -<span class="pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13" name= -"pb13">13</a>]</span>hij haar, even met hem mee te willen gaan, hij zou -graag nog eens met haar spreken.</p> -<p>Louise richtte zich langzaam op en met zijn arm om haar schouder -voerde hij haar mee naar zijn kamer, die al getuige was geweest van zoo -menig gesprek tusschen vader en dochter.</p> -<div class="figure p013width"><img src="images/p013.jpg" alt="" width= -"395" height="608"></div> -<p>Hij trok haar naar het raam en zijn hand onder haar kin leggend, -keek hij haar in de beschreide oogen.</p> -<p>„Wiesje, Wiesje,” zei hij, „wat een vreemde manier -om me je liefde en verdriet te toonen.”</p> -<p>Eerst keek ook Wies hem in de oogen, maar al spoedig werd -<span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14" name= -"pb14">14</a>]</span>haar blik verduisterd door tranen en haar arm om -zijn hals slaande, begon ze opnieuw hevig te schreien.</p> -<p>Haar vader liet haar nog even begaan en zei toen op opgewekten -toon:</p> -<p>„Ziezoo, beste meid, dat zal je goed gedaan hebben, nu moet -eens naar me luisteren. Kom hier eens gezellig bij me zitten. Je moet -niet denken, dat ik je erg onaardig vind, omdat je een beetje kribbig -was daar straks, ik begrijp wel, waaruit dat voortkomt. Maar dat het -prettiger geweest was, als je je ook goed hadt kunnen houden, dat -begrijp je zelf ook wel, nietwaar?”</p> -<p>„Ik had me voorgenomen, me goed te houden,” fluisterde -het meisje.</p> -<p>„Jawel, dat geloof ik ook wel, aan goede voornemens ontbreekt -het je nooit, maar ….”</p> -<p>„Ik volvoer ze niet, wil u zeggen, maar heusch, het is ook zoo -vreeselijk moeielijk. Ik wil zoo dolgraag lief zijn, goed voor -iedereen, zoodat ze allemaal veel van me houden, en knap en netjes en -nog zooveel meer. Ik neem het me echt telkens opnieuw voor, maar er -gebeurt altijd iets, dat alles in de war stuurt. Dat kan ik toch niet -helpen.”</p> -<p>„Niet?”</p> -<p>Louise kreeg een kleur, haar vaders oogen zochten de hare, terwijl -hij wachtte op een antwoord.</p> -<p>„Neen,” zei ze aarzelend, haar blik afwendend, -„tenminste …”</p> -<p>„Tenminste, ik gooi heel graag de schuld op menschen en -omstandigheden,” vulde haar vader aan met een goedigen lach.</p> -<p>„Hoor eens, beste meid,” vervolgde hij, „ik zal je -een raad geven. Neem je eens wat minder voor en tracht eens vol te -houden. Je zult zien, dat het dan beter zal gaan. Ik weet, dat je een -goed hartje hebt en graag je best wilt doen, maar je begrijpt toch zelf -wel, dat voor je omgeving goede voornemens, die niet uitgevoerd worden -of mislukken, niet heel veel waarde hebben. Beloof je me, nog eens aan -mijn woorden te denken, als ik ver van je af zal zijn?” -<span class="pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15" name= -"pb15">15</a>]</span></p> -<p>Wies knikte flauwtjes.</p> -<p>Ze had maar werk niet opnieuw in tranen uit te barsten.</p> -<p>„En beloof je me ook, lief voor Moeder te zijn en altijd naar -haar te luisteren?”</p> -<p>„Ik zal mijn best doen,” klonk het nauw hoorbaar.</p> -<p>Haar vader trok haar naar zich toe en gaf haar een zoen.</p> -<p>„Dat is alles, wat ik vraag,” zei hij, opstaande.</p> -<p>„En houd je nu goed vandaag, beste, op jou, als oudste zusje, -rust de plicht dezen dag voor de andere kinderen niet al te verdrietig -te maken. We moeten ons schikken, in wat onvermijdelijk is, nietwaar? -Laten we nu naar binnen gaan, we hebben nog een goed half uur om allen -bij elkaar te zijn.”</p> -<p>Dat half uur verliep eenigszins vreemd. Wies kreeg telkens een -pijnlijk gevoel, als ze aan dat half uur dacht. Niemand had veel gezegd -en toch waren ze zich allen bewust dat, als ze nog wat tegen Vader -zeggen wilden, ze dat nu moesten doen, over een half uur zou het te -laat zijn. De drukte, aan het oogenblik van vertrek voorafgaande, gaf -eigenlijk een gevoel van verlichting, een verbreking van de spanning, -die over allen lag. Toen nog een paar hartelijke omhelzingen, een -gewuif tegen het wegrollende rijtuig en daarna …. een -groote stilte.</p> -<p>De kleintjes zaten nog met hun neusjes platgedrukt tegen de -vensterruiten en de drie andere kinderen keken elkander wat versuft -aan.</p> -<p>Marietje verbrak het eerst de stilte.</p> -<p>„Laten we nu maar naar school gaan,” zei ze, „ik -zal Betje roepen, om naar de jongens te kijken.”</p> -<p>Wies schokte op, als uit een droom.</p> -<p>„Naar school?” vroeg ze vaag.</p> -<p>„Ja, natuurlijk,” en Marietje raapte een kleedje op, dat -in de drukte van het afscheid op den grond gevallen was.</p> -<p>„Je weet, dat we expres gevraagd hebben, later te mogen komen, -omdat Vader vond, dat het beter voor ons was, hier niet te blijven -zitten treuren, die eerste uren, nadat hij weg was. <span class= -"pagenum">[<a id="pb16" href="#pb16" name="pb16">16</a>]</span>Maak je -dus klaar. Ik zal Betje zeggen, dat we gaan en dat ze maar wat met de -jongens moet gaan wandelen, het is zulk mooi weer. Dag Henk, ga je? -Goed, ik ben ook klaar. Kom je, Wies?”</p> -<p>Louise deed machinaal, wat van haar verwacht werd.</p> -<p>Ze had trouwens den heelen verderen dag een gevoel, alsof ze niet in -de werkelijkheid leefde.</p> -<p>Hoe kon dat nu de werkelijkheid zijn. Moeder niet thuis met het -eten, iets, dat nooit gebeurde en Vader op weg naar het verre land, -waar hij zoovele jaren zou moeten zijn, drie jaren op zijn minst. Als -hij terug kwam, was ze zeventien, of misschien al achttien, dus bijna -een volwassen meisje. Ze zou vreeselijk haar best doen op school, hij -moest een knap dochtertje terugvinden. Ze nam zich zelfs voor, goed te -studeeren voor haar pianoles en die afschuwelijke vingeroefeningen -iederen dag door te spelen.</p> -<p>„Zeg, Marietje,” zei ze aan het eind van haar -overpeinzingen gekomen, „we moeten heel goed ons best doen, -zoodat we erg knap zijn, als Vader terug komt.”</p> -<p>Marietje zette voorzichtig het theekopje neer, dat ze juist -afgedroogd had.</p> -<p>„Natuurlijk, dat spreekt immers vanzelf,” zei ze -kalm.</p> -<div class="figure o016width"><img src="images/o141.png" alt="" width= -"144" height="139"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17" name= -"pb17">17</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e172">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o017.png" alt="Tweede Hoofdstuk." -width="578" height="128"></div> -<h2 class="label">Tweede Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Het portret.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e548"><span class="xd25e548init">L</span>ouise was voor -haar doen werkelijk vroeg opgestaan, ze had maar vijf minuutjes liggen -soezen en het was nog geen half acht, toen ze in haar haast, om nu eens -vlug naar beneden te komen, de waschtafel overstroomde, bij het -inschenken van het water in haar kom. Verschrikt sprong ze achteruit, -de lampetkan nog in haar hand, waardoor een nieuwe gulp water op den -grond terecht kwam.</p> -<p>„Hoe vervelend nu weer,” zuchtte ze, met haar handdoek -de plassen opbettend, waardoor deze natuurlijk door en door nat werd en -niet heel geschikt meer was tot afdrogen. Je kondt hem wringen en nog -was alles lang niet opgenomen. De tweede handdoek moest er dus ook aan -gelooven en toen ze beide druipnat op het rekje hingen, schoot het haar -door het hoofd, dat ze haar spons had kunnen gebruiken, dan had ze de -handdoeken droog kunnen laten.</p> -<p>Ze waschte zich en droogde haar gezicht en hals af met een -<span class="pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18" name= -"pb18">18</a>]</span>schoonen zakdoek. Daarna handen en armen, waarvoor -een tweede zakdoek dienst moest doen.</p> -<p>Toen kwam ze tot de ontdekking, dat ze met haar voet, waaraan geen -pantoffel—die had ze zoo gauw niet kunnen vinden—in het -water gestaan had, zoodat ze noodzakelijk andere kousen moest -aandoen.</p> -<p>Hè, ze had weer een gevoel, of ze nooit klaar zou komen.</p> -<p>Maar aan alles komt een eind en zoo ook aan Louise’s toilet -dien morgen.</p> -<p>Haar bed zou ze maar laten, zooals het was, Moes was er wel op -gesteld, dat ze het zelf afhaalde, voor ze naar beneden ging, maar Moes -was niet thuis, die was nu bij Vader in ’t Nieuwediep.</p> -<p>Arme Moes, het was toch wel vreeselijk voor haar, zoo alleen achter -te blijven, dat zien wegvaren van de boot was toch eigenlijk -afschuwelijk! Moes kwam vanmiddag tegen etenstijd weer thuis, ze zou -dan erg lief voor haar zijn, want ze zou wel heel bedroefd wezen.</p> -<p>Wies, die juist op het punt was geweest, haar kamer te verlaten, -stond in gepeins voor zich uit te staren.</p> -<p>Ze had Vader beloofd, haar best te doen, heel lief voor Moeder te -zijn en goed naar haar te luisteren. Dat zou ze ook zeker doen, ze -moest iets bedenken, waarmee ze haar plezier kon doen, een verrassing, -als ze thuiskwam.</p> -<p>Wacht, ze wist wat, ze zou het groote portret van Vader in de -huiskamer met bloemen versieren, er een mooien krans om heen maken. Had -ze nog geld genoeg om bloemen te koopen?</p> -<p>Even kijken, ja, ze had in den laatsten tijd nog al eens een -extraatje van Vader gekregen, het zou wel gaan.</p> -<p>Wat was dat, sloeg het daar geen half negen?</p> -<p>Met een kleur van schrik vloog Wies naar beneden, ze had Moeder -beloofd op het ontbijt van de kinderen te zullen letten, waar bleef de -tijd, ze was toch erg vroeg op geweest.</p> -<p>In de huiskamer vond ze alleen Stan en Jantje, samen bezig -<span class="pagenum">[<a id="pb19" href="#pb19" name= -"pb19">19</a>]</span>een prentenboek te bekijken, terwijl Betje hen om -beurten een lepel havermout in de mondjes duwde.</p> -<p>„U mag wel een beetje voortmaken,” zei deze, -„’t is al over half negen.”</p> -<p>„Waar zijn Henk en Marietje?” vroeg Wies.</p> -<p>„Al lang weg, de jongeheer heeft een briefje op uw bord -gelegd.”</p> -<p>Wat lachte die Bet valsch, zeker een hatelijkheid van Henk.</p> -<p>Ze nam het briefje op, vouwde het open en las het met quasi -onverschillig gezicht.</p> -<p>Toen verscheurde ze het in kleine stukjes,</p> -<p>Akelige jongen, dat sarkastische van hem kon ze niet uitstaan. Had -hij gewoon gezegd, dat hij het niet aardig vond, dat ze zoo laat was, -maar zoo’n hatelijk briefje.</p> -<p>Wat stond er ook weer?</p> -<blockquote> -<p class="first">„Lieve Wies, hartelijk dank voor je goede -zorgen, nu Moeder er niet is. Marietje en ik hebben nog nooit zoo -gezellig ontbeten,</p> -<p class="signed">je dankbare Henk.</p> -</blockquote> -<p>Ze zuchtte diep.</p> -<p>Dat was weer echt iets voor haar.</p> -<p>Ze was expres dadelijk rechtop in bed gaan zitten, met haar gezicht -naar het licht gekeerd, om toch maar gauw goed wakker te worden en nu -was er weer van alles gebeurd, waardoor ze opgehouden was.</p> -<p>„Mot u niet naar school vandaag?” klonk de stem van Bet, -die dadelijk daarop in een verontwaardigd gebrom overging, omdat -Janneman een duw had gegeven tegen zijn lepel pap, waardoor de inhoud -op zijn prentenboek was terecht gekomen.</p> -<p>Ze kleedde zich haastig aan, kuste de kinderen, die haar vastgrepen -en voor de grap niet los wilden laten, vergat een boek, waardoor ze -weer terug moest, toen ze al een paar huizen ver was en—kwam te -laat op school.</p> -<p>„Mag ik nog binnenkomen?” vroeg ze benepen aan de -juffrouw, die bezig was met de les. <span class="pagenum">[<a id="pb20" -href="#pb20" name="pb20">20</a>]</span></p> -<p>Deze keek op haar horloge.</p> -<p>„Jawel, maar je bent tien minuten te laat, dus blijf je om -twaalf uur dertig minuten school.”</p> -<p>Met een boos gezicht nam Louise haar plaats in de klasse in.</p> -<p>Dat was weer wat moois, nu was ze op koffietijd ook niet thuis en -dan had ze nog bloemen willen koopen, om <span class="corr" id= -"xd25e628" title="Bron: Vader’s">Vaders</span> portret te -versieren. Maar misschien was het beter, dat ze dat om vier uur deed. -Moeder kwam eerst tegen zes uur thuis, dat kon dus best, dan waren de -bloemen ook frisscher, ja zeker, dat was veel beter.</p> -<p>„Ben je nog niet goed wakker, Louise?” hoorde ze -eensklaps, „dat komt van dat lange slapen, daar blijf je den -heelen dag van onder den indruk. Maar ik zou je toch aanraden, nu op te -letten.”</p> -<p>Met een kleur zette Wies zich schrap. Ja, ze moest nu opletten, -anders kreeg ze nog strafwerk ook en vanavond wilde ze niet te veel te -doen hebben, ze moest dan tijd hebben, om Moes wat gezelschap te -houden, die zou behoefte hebben aan wat afleiding.</p> -<p>Daar zat ze alweer in gedachten, ze voelde de oogen van de juffrouw -op zich gericht en met groote inspanning dwong ze zich bij de les te -blijven. Ze slaagde er werkelijk in, niet te veel af te dwalen en toen -ze na afloop van de les de juffrouw naliep en haar vroeg, of ze voor -dezen keer niet behoefde te blijven, omdat Moeder niet thuis was en ze -op de kinderen moest letten bij het koffiedrinken, begon deze te lachen -en haar over het hoofd strijkend, zei ze, dat ze dan voor dezen keer -maar eens genade voor recht zou laten gelden. Ze had vanochtend zeker -ook voor de kinderen moeten zorgen en was daardoor te laat gekomen. Had -ze dat maar ineens gezegd, dan had ze geen standje gehad.</p> -<p>Wies kleurde weer hevig en aarzelde. Zou ze vertellen, hoe ze juist -<span class="ex">niet</span> voor hen gezorgd had?</p> -<p><a id="xd25e643" name="xd25e643"></a>Dat zou wel eerlijk zijn, maar -… ze had er den moed niet toe, de juffrouw moest haar dan maar -voor beter houden, dan ze was.</p> -<p>Toen de school uit was, liep ze zóó hard naar huis, -dat ze er <span class="pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21" name= -"pb21">21</a>]</span>nog voor de anderen was en Henk haar lachend -vroeg, of ze maar niet naar school was geweest. Ze was nu in een best -humeur en plaagde vroolijk terug, ze was opgewonden door de gedachte -aan haar plannetje met het portret.</p> -<div class="figure p021width"><img src="images/p021.jpg" alt="" width= -"553" height="720"></div> -<p>Zou ze het Henk en Marietje vertellen? <span class="pagenum">[<a id= -"pb22" href="#pb22" name="pb22">22</a>]</span></p> -<p>Neen, ze zou er maar niet vooruit over spreken, het was leuker, als -het voor hen ook een verrassing was. Ze kon het natuurlijk niet in het -geheim doen, want het portret hing in de huiskamer, maar vooruit zou ze -er toch niets van vertellen, dan wilden ze misschien meedoen en ze zou -zoo graag dit nu eens alleen voor Moeder doen, ze had het ook zelf -verzonnen.</p> -<p>Dien middag na schooltijd haastte ze zich naar den bloemist, en -besteedde al haar zakgeld aan bloemen.</p> -<p>Het viel haar niet mee, dat ze zoo duur waren, maar de bloemist -verzekerde haar, dat juist het voorjaar zoo’n dure tijd was. Het -moest alles nog uit het zuiden of uit de kas komen, van den kouden -grond had hij nog zoo goed als niets.</p> -<p>Enfin, dan maar een beetje minder nemen, dan ze gedacht had, ze -wilde bloemen hebben om Moeder te verrassen en had ze, dat was het -voornaamste.</p> -<p>Thuis gekomen legde ze haar schat voorzichtig op de tafel en ging -even haar goed af doen. De kleintjes waren zeker nog uit en Henk en -Marietje nog niet uit school. Ze wilde maar, dat ze nog een poosje -wegbleven, ze zou het heerlijk vinden, als ze klaar was, voor ze -thuiskwamen. Ze spoedde zich weer naar de huiskamer, waar ze juist bij -tijds kwam, om Stan en Jantje te beletten, hare bloemen te vernielen. -Ze hadden zich al ieder van een tak meester gemaakt en liepen nu -triomfant achter elkander de kamer rond, kleine Jan iedere beweging van -zijn broertje namakend.</p> -<p>Hoewel bang voor hare bloemen, liet Wies ze toch een oogenblik -begaan, ze zagen er zoo snoezig uit in hun donkerblauwe truitjes, met -hun blonde krullebollen en roode wangetjes.</p> -<p>„Ziezoo, jongens, nu is het mooi geweest, geef ze me nu -terug.”</p> -<p>Maar dat was niet naar den zin van haar broertjes.</p> -<p>Stan drukte zijn tak seringen stevig tegen zich aan, zoodat de -paarse bloempjes over den grond gestrooid werden en verklaarde: -<span class="pagenum">[<a id="pb23" href="#pb23" name= -"pb23">23</a>]</span></p> -<p>„Neen, we geven ze niet terug.”</p> -<p>Jantje volgde zijn voorbeeld en zijn tak witte seringen aan zijn -hartje drukkend, zei hij beslist:</p> -<p>„Neen, dat doen we niet, hoor.”</p> -<p>Wies werd er zenuwachtig van.</p> -<p>Haar mooie bloemen, waarvoor ze zooveel betaald had.</p> -<p>„Geef ze dadelijk hier, dadelijk,” zei ze driftig, Stan -bij een arm grijpend, terwijl ze trachtte hem de seringen af te -nemen.</p> -<p>Ze scheen hem wat heel stevig te hebben beetgepakt, tenminste, hij -zette het op een schreeuwen en den tak woest van zich afgooiend, riep -hij: „Betje, Bet!”</p> -<div class="figure floatLeft p023width"><img src="images/p023.jpg" alt= -"" width="324" height="427"></div> -<p>Jantje zette nu ook een keel op, ofschoon hij met geen vinger was -aangeraakt en schreeuwde mee: „Betje, Bet!”</p> -<p>Verschrikt kwam het meisje aanloopen, wat was er gebeurd?</p> -<p>Ze vond de kinderen nog steeds huilend en Wies, die met een boos -gezicht de gehavende bloemtakken bekeek.</p> -<p>Zoodra de jongens Betje zagen, vlogen ze op haar af en klemden zich -aan haar vast.</p> -<p>„Wat is er, kinders, wie heeft jullie wat gedaan?”</p> -<p>„Wies heeft ons geknepen,” snikte Stan.</p> -<p>„Wies heeft ons geknepen, hoor,” herhaalde onder dikke -tranen Jantje.</p> -<p>„Dat u zich niet schaamt, zulke kleine schapen te -knijpen,” <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24" name= -"pb24">24</a>]</span>en met een verontwaardigd gezicht knielde ze -tusschen de kinderen in en trachtte hen te sussen.</p> -<p>Wies, toch al driftig om het gebeurde met de bloemen, viel uit:</p> -<p>„Zeg, zorg jij liever, dat zulke kleine kinderen niet alleen -in de kamer zijn. Waarom was je niet bij hen? Zeker weer aan het -babbelen met Ant.”</p> -<p>Betje’s gezicht werd rood van kwaadheid.</p> -<p>„Wel ja, nou nog een mond ook tegen mijn! Dat zul je altijd -zien, zelf niks uitvoeren en alles aan mijn overlaten en dan snauwen, -maar ik dank je ….”</p> -<p>Het verdere ging in gebrom verloren, want Betje had met de twee -jongetjes de kamer verlaten.</p> -<p>Met een zucht van verlichting liep Wies naar de kamerdeur, om die -dicht te doen. Ze zou den sleutel maar omdraaien, dan kon er niemand in -om haar te hinderen, het was hoog tijd, dat ze begon.</p> -<p>Het portret hing wat hoog, maar als ze er met een stoel bij klom, -zou het wel gaan.</p> -<p>Maar wacht, ze zou eerst den krans vlechten en hem dan rond het -portret hangen.</p> -<p>De seringen waren niet mooi meer, de trossen waren geknakt, maar dat -was niet erg, ze kon ze toch ook moeielijk in hun geheel in een krans -gebruiken, ze zou ze stuk knippen, er kleine takjes van maken.</p> -<p>Met ijver ging ze aan het werk en daar ze smaak had en niet onhandig -was, als ze iets doen kon, wat ze graag deed, was er al spoedig een -aardig kransje gereed.</p> -<p>Met verrukte oogen keek ze er naar, hoe mooi zou dat staan, als ze -hem om het portret gehangen had.</p> -<p>Bons, bons op de deur.</p> -<p>„Zeg, mankeer je het, waarom sluit je je op?”</p> -<p>Dat was Henk’s stem.</p> -<p>Zenuwachtig stond Wies op, waren ze toch nog maar even <span class= -"pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25" name= -"pb25">25</a>]</span>weggebleven, dan hadden ze de verrassing ineens in -volle glorie kunnen zien.</p> -<p>„Toe, wacht nog even, ik zal je dadelijk inlaten.”</p> -<p>„Waarom doe je niet open? Wat voer je uit?”</p> -<p>„Dat zal je zoo meteen wel zien.”</p> -<p>Nu kwam Marietjes stem tusschenbeide.</p> -<p>„Maar er moet gedekt worden.”</p> -<p>Verschrikt keek Wies op de pendule. Zoo laat al?</p> -<p>„Ja, dat moet dan maar wachten, ik doe niet open,” -antwoordde ze zenuwachtig.</p> -<p>Bons, bons, klonk het weer.</p> -<p>Haastig sleepte Louise een stoel tot onder het portret.</p> -<p>„Zeg, breek je de boel af?” riep Henk.</p> -<p>„Je maakt toch niets kapot?” vroeg Marietje.</p> -<p>Daartusschen klonk Bet’s stem, die haar schijnbare -onaardigheid tegen de kleintjes vertelde.</p> -<p>Dat gaf een oogenblik rust en Wies haastte zich haar versiering aan -te brengen.</p> -<p>De stoel bleek niet hoog genoeg, vlug zette ze er nog een -voetenbankje op.—Zoo, nu kon ze er bij.</p> -<p>Hè, wat mooi stond dat!</p> -<p>Verrukt stond ze er naar te kijken.</p> -<p>Bons, bons.</p> -<p>Ze schrikte zoo hevig van dat onverwachte geluid, dat ze kantelde, -haar hand uitstrekte en onwillekeurig het portret greep, dat van den -spijker gleed, waaraan het was opgehangen.</p> -<p>Ze verloor nu heelemaal haar evenwicht, rolde met voetenbankje en al -van den stoel en kwam met een smak op den grond terecht. Een oogenblik -zat ze versuft terneer, toen keek ze naar het portret, dat ze nog -altijd in haar hand hield en zag, dat het glas gebarsten was. De krans -lag naast haar en had ook geleden door den val.</p> -<p>De gewaarwording van pijn, die ze eerst gehad had, loste zich op in -een gevoel van wanhoop. <span class="pagenum">[<a id="pb26" href= -"#pb26" name="pb26">26</a>]</span></p> -<p>Dat had ze nu voor al haar moeite en kosten, dat was nu het -resultaat.</p> -<p>Intusschen was het bonzen op de deur steeds heviger geworden en -echte angst klonk in haar zusjes stem, toen ze smeekte, toch open te -doen. Wat deed ze toch, wat gebeurde er, wat was er omgevallen met -zoo’n smak?</p> -<p>Henk dreigde een smid te halen, om het slot open te breken en Betje -verzekerde, nog nooit zoo iets bijgewoond te hebben en deed intusschen -haar best, de kleintjes te bedaren, die door al het lawaai bang -geworden, hard om Moesje riepen.</p> -<p>Met een pijnlijk gezicht stond Wies op uit haar zittende houding. -Au, wat deed haar been pijn en haar hand had ze ook bezeerd.</p> -<p>Ze strompelde naar den stoel, plaatste het voetenbankje er weer op -en hing niet zonder moeite portret en krans op.</p> -<p>Daarna opende ze eindelijk de deur.</p> -<p>Dadelijk stormden Henk en Marietje naar binnen, spiedend -rondkijkend, wat er gevallen kon zijn, terwijl Betje bromde, dat ze -hoopte, nog bijtijds met dekken klaar te komen.</p> -<p>Henk’s oog viel het eerst op het portret.</p> -<p>„O, dat is aardig,” riep hij uit, maar toen eensklaps -den barst in het glas ziende: „Was dat glas kapot? Neen -toch?”</p> -<p>Marietje, die nu ook de leelijke streep gewaar werd, dwars over -Vaders gezicht, drukte van schrik beide handen tegen haar mond.</p> -<p>„Oooo!” was alles, wat ze zei.</p> -<p>Wies begon te huilen.</p> -<p>„Ik heb Moes willen verrassen, ik heb er al mijn zakgeld voor -gegeven.”</p> -<p>„Moeder zal zeker heel verrast zijn,” zei Henk, op zijn -sarkastische manier. Maar het bedroefde gezichtje van zijn zusje -ziende, kwam zijn goed hart boven.</p> -<p>„Ik zou er maar niet langer om huilen. Ik heb nog wel een -kleinigheid en als Marietje dan ook wat geeft, kunnen we er een -<span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27" name= -"pb27">27</a>]</span>nieuw glas op laten maken. De krans staat heel -leuk,” voegde hij er goedig bij.</p> -<div class="figure p027width"><img src="images/p027.jpg" alt="" width= -"463" height="693"></div> -<p>Marietje knikte toestemmend. Ze had intusschen den stoel recht en -het voetenbankje op zijn plaats gezet.</p> -<p>„Hoe is het eigenlijk gekomen?” vroeg ze.</p> -<p>„Ik schrok zoo van jullie bonzen op de deur en toen ben ik -gevallen.” <span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28" name= -"pb28">28</a>]</span></p> -<p>„Van den stoel af? Heb je je geen pijn gedaan?”</p> -<p>Wies werd zich hoe langer, hoe meer bewust, dat ze zich wel degelijk -pijn gedaan had.</p> -<p>„Of ik, ik had best een arm of een been kunnen -breken.”</p> -<p>„Ja,” merkte Henk op, „het is eigenlijk een -wonder, dat het niet gebeurd is, dat was net iets voor Wies -Ongeluk.”</p> -<p>Marietje lachte, maar Wies nam de zaak heel ernstig op.</p> -<p>„Jullie lacht er om, maar zeg nu zelf eens, ben ik niet voor -het ongeluk geboren? Alles loopt altijd mis met me, als ik iets aardigs -wil doen, komt er iets naars van, dat zie je nu weer. Ik had me -zóó verheugd op die verrassing voor Moeder en nu zal ze -nog boos zijn om dat gebroken glas.”</p> -<p>Ze had al weer tranen in haar oogen en Henk had oprecht medelijden -met haar.</p> -<p>Hij klopte haar zoo hartelijk op haar schouder, dat een -„au” haar ontsnapte, en verklaarde:</p> -<p>„Daar zijn we het dus over eens, voortaan heet je niet meer -Louise Schotter, maar Wies Ongeluk. Goed?”</p> -<p>Hij trok, dit zeggend, zoo’n komisch gezicht, dat Wies door -hare tranen heen, lachen moest.</p> -<p>Daar mengde zich opeens Betje in het gesprek.</p> -<p>„Waarom jullie nou lachen, dat gaat mijn verstand te boven. Ik -vind het ijselijk griezelig, dat dat glas gebroken is. Jullie Pa op -zee, waar je zoo gemakkelijk verdrinken kunt en dan een ongeluk met -zijn portret, dat is kasueel hoor, ik ben er niet zoo gerust -op.”</p> -<p>Verbaasd hadden de kinderen naar haar geluisterd.</p> -<p>Toen ze uitgesproken had, lachte Henk hartelijk.</p> -<p>„’t Is kasueel, daar heb je gelijk aan, ouwetje. En op -zee verdrink je gemakkelijker, dan op het land, dat is ook al niet -tegen te spreken.”</p> -<p>„Spot maar, ik weet, wat ik weet, en ik heb meer beleefd, dan -zoo’n jong ventje, als u is. Mijn moeders zuster der man zijn -portret is ook op een dag gevallen en kort daarop werd ie ziek. -<span class="pagenum">[<a id="pb29" href="#pb29" name= -"pb29">29</a>]</span>Gelukkig was het glas toen niet gebroken, anders -was ie bepaald doodgegaan.”</p> -<p>„Dus hij bleef in leven, niettegenstaande zijn portret -gevallen was? Hoe is het mogelijk,” lachte Henk.</p> -<p>„Het glas was niet kapot,” zei Bet hoogst ernstig.</p> -<p>„Weet je wat mij overkomen is, Bet? Het waterfonteintje van de -kooi van het kanarievogeltje van mijn neef zijn overgrootvaders -achterneef is gebroken en toen is mijn sijsje gestorven. Is dat niet -kasueel?”</p> -<p>Bet begon er nu achter te komen, dat de jongen haar voor den gek -hield.</p> -<p>„Ik hoop, dat u gelijk zult hebben,” zei ze somber, de -laatste lepels en vorken recht leggend en daarna de kamer -verlatend.</p> -<p>Henk keek haar lachend na en gaf toen Wies een vroolijk -knipoogje.</p> -<p>„Wat een type, hè?” zei hij.</p> -<p>Wies lachte even terug, maar keek dadelijk weer ernstig.</p> -<p>„Ze heeft me bang gemaakt.”</p> -<p>„Wat? Laat jij je door zoo’n nonsens bang maken? Maar -Wies, dat meen je toch niet, je bent toch niet zoo bespottelijk -bijgeloovig?”</p> -<p>Wies kleurde.</p> -<p>„Neen, ik geloof niet, dat ik bijgeloovig ben, maar ik vind -het toch een akelig idee, dat het portret nu juist vandaag beschadigd -is, en dat <span class="ex">ik</span> dat gedaan heb. Je weet, ik ben -Wies Ongeluk.”</p> -<p>„Dat komt er nu van, Henk, met je gekke gezegdes,” viel -Marietje in, „nu zet ze zich dat in haar hoofd, ze verbeeldt zich -toch al, dat ze alles verkeerd moet doen, omdat ze nu eenmaal niet -anders kan. Moeder zal wel dadelijk komen, zoo echt iets voor Moes, om -liever niet van den trein gehaald te worden,” voegde ze er -bij.</p> -<p>Daar klonk de bel.</p> -<p>„Hoera, daar is ze!” en Henk stormde de gang in, om zijn -moeder open te doen. <span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30" -name="pb30">30</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e181">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o030.png" alt="Derde Hoofdstuk." -width="577" height="128"></div> -<h2 class="label">Derde Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">De storm.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e907"><span class="xd25e907init">M</span>evrouw Schotter -werd in triomf door de kinderen naar de huiskamer gebracht.</p> -<p>Ze waren zoo weinig gewoon, dat hun moeder niet thuis was, dat ze -een onveilig gevoel gehad hadden, toen ze een nacht zonder haar hadden -moeten doorbrengen en nu ze weer in hun midden stond, waren ze allen -even blij.</p> -<p>De kleintjes klemden zich aan haar vast en wilden beiden tegelijk -gekust worden, terwijl Henk met zijn lange beenen als een dolleman om -haar heen sprong en Wies zelfs een oogenblik vergat er aan te denken, -wat Moeder wel zeggen zou van haar verrassing en …. van -het gebroken glas.</p> -<p>Marietje bleef het kalmst, maar haar ernstig gezichtje stond heel -tevreden, toen ze te midden van al die drukte Moeders hoed en mantel -aannam en netjes op een stoel legde.</p> -<p>„Of wil ik het goed liever naar boven brengen,” vroeg -ze, „gaat u zich nog wat opknappen, of wilt u dadelijk aan -tafel?”</p> -<p>„Laten we maar eerst gaan eten, mijn handen kan ik wel aan het -fonteintje wasschen,” zei haar moeder, voor den spiegel haar -gescheiden haar gladstrijkend. <span class="pagenum">[<a id="pb31" -href="#pb31" name="pb31">31</a>]</span></p> -<p>Daar viel in den spiegel haar oog op de weerkaatsing van het -versierde portret.</p> -<p>Verrast bleef ze een oogenblik staan kijken.</p> -<p>„Wie heeft dat zoo mooi gedaan?” vroeg ze.</p> -<p>„Wies,” riep Henk.</p> -<p>„Wies? Jij? Dat is een lief idee van je geweest,” en -zich omkeerende wilde ze haar dochtertje tot dank een kus geven, toen -haar oog onwillekeurig op het versierde portret viel.</p> -<p>Wat was dat?</p> -<p>Zag ze dat goed?</p> -<p>Liep daar midden over het glas een barst?</p> -<p>Ze liep er naar toe, om het wat nader te bekijken, misschien was het -een speling van het licht, die haar deed denken, dat het portret -beschadigd was.</p> -<p>Louise’s hart klopte haar in de keel, wat zou Moeder zeggen? -Zou ze er verdrietig over zijn, of boos? Moeder, die zelf zoo handig -was en nooit iets brak, kon niet velen, dat een ander iets -vernielde.</p> -<p>Mevrouw Schotter keerde zich langzaam om, met een verdrietige -uitdrukking om haar mond.</p> -<p>„De bloemen zijn mooi, Louise, ik dank je wel voor de -verrassing,” zei ze, maar veel minder hartelijk dan zooeven.</p> -<p>Wies slikte haar tranen in en antwoordde niet, ze durfde niet -spreken, ze zou dan zeker beginnen te schreien.</p> -<p>„Willen we nu maar gaan eten,” vroeg haar moeder en gaf -zelf het voorbeeld door haar plaats aan het hoofd der tafel in te -nemen.</p> -<p>Wies en Marietje zetten zich ieder aan een kant naast haar neer, de -kleintjes, die nog niet aan tafel aten en hun maal op hadden, zetten -hun spelletje op den grond voort, tot ze naar bed gebracht zouden -worden en Henk stond aarzelend bij zijn gewone zitplaats, naast -Wies.</p> -<p>„Zal ik soms daar gaan zitten?” vroeg hij weifelend aan -zijn moeder, op den stoel tegenover haar wijzend. <span class= -"pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32" name="pb32">32</a>]</span></p> -<p>Deze knikte toestemmend.</p> -<p>„Ja, dat is gezelliger, zoo’n leege stoel maakt -zoo’n treurigen indruk,” zei ze zacht.</p> -<p>Wies schokte op, alsof haar iets onaangenaams trof.</p> -<p>Ze opende hare lippen, om wat te zeggen, maar er kwam geen -geluid.</p> -<p>„Is er iets, wou je wat zeggen?” vroeg haar moeder, maar -daar Betje juist binnenkwam met het vleesch, behoefde Wies niet te -antwoorden.</p> -<p>Gelukkig maar, als Moeder er niets aan vond, een ander op Vaders -plaats te zien zitten, dan zou ze toch niet begrijpen, dat Wies die -plaats daar te heilig voor was. Ze zou haar maar weer overdreven -genoemd hebben. Ze wilde vanavond geen enkel onaangenaam woord met -Moeder hebben, het was lief van haar, niets van dat gebroken glas te -zeggen, wel was Wies er niet heelemaal zeker van, dat ze bij een andere -gelegenheid er nog niet het een en ander van hooren zou, maar het was -toch aardig van haar, er nu over te zwijgen. Morgen zou ze er zelf over -beginnen en zeggen, dat het haar speet en dat ze allemaal samen er een -nieuw glas op zouden laten maken.</p> -<p>Het middagmaal verliep onder druk gepraat. Moeder had veel te -vertellen van Vader, hoe hij hen allen nog hartelijk liet groeten en -hoe mooi het weer was geweest dien morgen, toen het schip wegvoer.</p> -<p>Wat een prachtig gezicht was dat geweest, dat vertrekkende -oorlogsschip, de heele bemanning had gejuicht en gegroet, totdat het -langzaam uit het gezicht verdwenen was.</p> -<p>De kinderen zaten stil te luisteren, zelfs de kleintjes waren bij -hun moeder komen staan en probeerden te begrijpen, wat ze vertelde.</p> -<p>Henk werd opgewonden bij de voorstelling van dat vertrekkende schip -en Marietje was ook onder den indruk van het verhaal.</p> -<p>Wies zat doodstil met neergeslagen oogen, schijnbaar was ze -<span class="pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33" name= -"pb33">33</a>]</span>er minder bij, dan de anderen. Ze hoorde niet eens -dat haar moeder het woord tot haar richtte.</p> -<p>Henk stootte haar aan.</p> -<p>„Luister je niet, naar wat ik vertel?” vroeg haar -moeder.</p> -<p>Wies keek haar aan en barstte toen los:</p> -<p>„Maar Moeder, hoe kond u dat verdragen, dat aanzien, dat -schip, dat langzaam verdween, steeds kleiner en kleiner werd, tot er -eindelijk niets meer van te zien was en dan te weten, dat op dat schip -Vader meegevoerd werd. O, Moes, Moes!” en haar gezicht in haar -servet verbergend, snikte ze het uit.</p> -<p>Haar moeders oogen waren ook vochtig geworden, toen ze zacht haar -hand op Louise’s schouder legde.</p> -<p>„Bedaar, kind, en tracht je wat in te houden. Je hebt gelijk, -het was iets vreeselijks, dat weggaan, maar het moest, er was niets aan -te doen en dus moest ik me wel schikken. Je begrijpt wel, dat ik me -tusschen al die menschen niet kon aanstellen en mijn vrienden waren -goed en hartelijk voor me. Bij hen ben ik toen nog wat gebleven, zooals -je weet en natuurlijk kon ik hen niet vervelen met mijn verdriet, dat -gaat nu eenmaal niet.”</p> -<p>Wies keek met hare vochtige oogen haar moeder aan.</p> -<p>Ze had de tranen niet gezien, die een oogenblik haar moeders blik -verduisterd hadden en vond haar nu onverschillig, met haar kalm gezicht -en rustige manieren.</p> -<p>Je niet aanstellen, je schikken, het was goed en wel, maar je moest -maar kunnen. Ze was er zeker van, dat zij het bij dat vertrek had -uitgesnikt, ze zou niet tot bedaren te brengen geweest zijn, totaal -overstuur, maar ze was nu eenmaal niet zoo kalm van natuur, zoo -beredeneerd.</p> -<p>Daar kwam Moes maar altijd op neer, je kalm houden, je beheerschen, -nooit mocht je eens je gevoel toonen, dan stelde je je aan, jawel, dat -was maar, naar je het nemen wilde. De een voelde nu eenmaal dieper, dan -de ander.</p> -<p>Waar hadden ze het nu over?</p> -<p>Daar spraken ze al over onverschillige dingen, Vader had al -<span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34" name= -"pb34">34</a>]</span>afgedaan, natuurlijk, Vader was weg, uit de oogen -uit het hart, maar niet bij haar, neen, niet bij haar!</p> -<p>Hare tranen vloeiden weer rijkelijk. De kleintjes waren nu naar bed -gebracht en het gesprek tusschen Moeder en de anderen drong bij -brokstukken tot haar door. Waarom lachte Henk nu en Moeder ook?</p> -<p>Nu al lachen!</p> -<p>Het was niet om uit te houden.</p> -<p>„Hoe is het mogelijk, om nu al te kunnen lachen,” zei ze -scherp.</p> -<p>Haar moeder keek haar verbaasd aan.</p> -<p>„Wat een toon. Wat ben je weer in een lief humeur.”</p> -<p>„Ik ben niet uit mijn humeur, heelemaal niet, maar ik vind u -en Henk en Marietje afschuwelijk onverschillig,” klonk het -heftig.</p> -<p>Henk trok zijn schouders op.</p> -<p>„Ze is weer half gek,” zei hij.</p> -<p>„<span class="ex">Ik</span> half gek, <span class= -"ex">ik</span> half gek, jij zelf bent ….”</p> -<p>„Is ’t uit, Louise,” viel haar moeder in. -„Je bent blijkbaar overspannen door het vertrek van Vader en -daarom zal ik je je brutaliteit niet kwalijk nemen. We zijn klaar met -eten, ga dus je schoolwerk maken en dan vlug naar bed. Als je eens -flink geslapen hebt, zul je wel wat minder prikkelbaar zijn en er dan -misschien eens aan denken, wat je Vader beloofd hebt. Dat is ook een -manier om te toonen, dat je veel van hem houdt.”</p> -<p>Wies stond op en verliet schoorvoetend de kamer om hare schoolboeken -te halen.</p> -<p>Ze voelde zich geslagen.</p> -<p>Moeder had gelijk, ze kon het best haar liefde voor Vadertje toonen, -door aan zijne woorden te denken.</p> -<p>Dat was juist zoo vreeselijk, dat Moeder zoo akelig kalm kon -spreken, zoo hard zelfs, vond ze, en ze bij slot van rekening toch -dikwijls gelijk had.</p> -<p>Ze had zich zóó voorgenomen, lief voor allemaal te -zijn, niet <span class="pagenum">[<a id="pb35" href="#pb35" name= -"pb35">35</a>]</span>prikkelbaar, geen scherp woord te zeggen en nu had -ze al dadelijk weer haar innerlijke belofte gebroken en was onaangenaam -geweest.</p> -<p>Ze leunde in de gang met haar voorhoofd tegen den muur en beet op -haar zakdoek, om zich in te houden. Ze voelde zich zoo wanhopend, dat -ze het ’t liefst zou hebben uitgegild.</p> -<p>Alles was weer verkeerd gegaan, de verrassing, waarvan ze zich -zooveel had voorgesteld, grootendeels mislukt door het breken van het -glas, ze was brutaal en onaardig geweest en Moeder zou haar natuurlijk -weer de minste van de kinderen vinden, terwijl ze juist vandaag de -liefste had willen zijn.</p> -<p>O, het was om wanhopend onder te worden.</p> -<p>„Wies!” galmde Henk’s stem door de gang, -„waar blijf je, kom je je werk niet maken?”</p> -<p>„Ja, ik kom al.”</p> -<p>Haastig veegde ze haar oogen af en stak haar natten zakdoek tusschen -haar ceintuur.</p> -<p>Wat kon het haar ook eigenlijk schelen, niemand begreep haar, -niemand kende haar, zooals ze was, nu dacht Moeder weer aan niets, dan -aan het maken van haar schoolwerk, terwijl ze hier in de gang stond te -krimpen van verdriet.</p> -<p>Goed, ze zou ook onverschillig worden en koud, als ze dat liever -hadden, <span class="ex">haar</span> goed en hare boeken opnemend, liep -ze met opgeheven hoofd naar binnen en ging met zoo’n air aan de -tafel zitten, dat Henk het uitschaterde en Moeder glimlachend haar -hoofd schudde.</p> -<p>Ze maakte zwijgend haar werk en deed haar best niet te luisteren -naar de woorden, die nu en dan tusschen de anderen gewisseld -werden.</p> -<p>Marietje was al klaar met hare lessen en zat nu te haken, Henk -praatte telkens, hij beweerde vanavond haast niets te doen te -hebben.</p> -<p>Het was toch zoo gezellig, nu Moeder weer achter het theeblad zat, -als ze aan de saaiheid van gisteravond dacht, kreeg ze een <span class= -"pagenum">[<a id="pb36" href="#pb36" name="pb36">36</a>]</span>gevoel -van dankbaarheid, dat Moes weer thuis was. Ze had nu wel graag mee -willen praten, maar als niemand zich met haar bemoeide, kon zij niet -beginnen, vond ze.</p> -<p>„Nog een kopje thee, Wies? Ben je nog niet klaar? Maak een -beetje voort, dan kun je naar bed, je ziet er zoo moe uit.”</p> -<p>„Ik ben niet moe.”</p> -<p>„Niet? Maak dan toch maar wat voort, dan kun je ook eens een -woordje meepraten, dat is gezellig.”</p> -<p>Wies voelde zich al wat prettiger, niet meer zoo eenzaam.</p> -<p>„Ik ben eigenlijk klaar,” zei ze, „ik zat maar -zoowat te suffen.”</p> -<p>„De meest geliefkoosde bezigheid van mijn oudste -zuster,” lachte Henk.</p> -<p>Wies keek hem boos aan, die jongen met ….</p> -<p>Maar neen, nu niet weer beginnen. Ze legde hare boeken en schriften -bij elkaar, bergde ze in haar tasch en nam haar plaats weer in, beide -ellebogen op tafel en haar hoofd in hare handen gesteund.</p> -<p>Nu was ze bereid tot een gezellig praatje.</p> -<p>„Zou je niet wat breien ondertusschen,” zei haar moeder, -„die kousjes van Janneman komen anders nooit klaar. Je moet er -eens wat mee voortmaken, kind, hij heeft ze noodig.”</p> -<p>Met een zucht stond Wies op, om haar werk te krijgen.</p> -<p>Dat afschuwelijke breien, dat behoefde geen van haar vriendinnetjes -te doen, die mochten gerust eens een poosje leegzitten, wie breide er -nu tegenwoordig nog kousen.</p> -<p>Maar Moeder vond koopkousen prullegoed, daar waren de wilde jongens -dadelijk doorheen en dus moesten de kousen gebreid worden en daar ze -zelf niet alles doen kon, moest Wies haar helpen. Dat was goed voor -haar, vond Moeder, een meisje moest leeren practisch werkzaam te zijn -en nooit met leege handen te zitten.</p> -<p>En ons Wiesje deed niets liever.</p> -<p>Zoo eens heerlijk niets doen, alleen je gedachten vrij spel -<span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37" name= -"pb37">37</a>]</span>laten, dat was een genot, een heerlijkheid!</p> -<p>Maar dat mocht je nooit bij Moeder, altijd moest je bezig zijn, je -handen gebruiken, akelige kousen breien, of stukjes leeren inzetten, -wat nog erger was, of kopjes en glazen afwasschen, waarbij je -doodsangsten uitstond, dat je wat breken zoudt.</p> -<p>Een diepe zucht was het resultaat van deze overpeinzingen.</p> -<p>„Wat ben je toch gezellig,” merkte Henk op, „als -je onder je meisjes bent, heb je ook meer praats.”</p> -<p>„Natuurlijk, dat spreekt vanzelf, de meisjes zijn ook aardig, -maar jij ….”</p> -<p>„Wat is het weer veranderd,” viel Moeder ter afleiding -in, „vanochtend was het zoo prachtig en nu regent het en het -begint te waaien ook.”</p> -<p>„Ja,” beaamde Henk, „dat zijn zoo van die grillen -van onze lieve Meimaand. Moet die peuter nog niet naar bed?” -voegde hij er, op Marietje wijzend, bij.</p> -<p>Het kind had juist haar haakwerk in haar taschje geborgen en stond -nu kalm op.</p> -<p>„Je zag, dat ik ging, je aanmerking was dus niet -noodig,” zei ze, haar moeder een nachtkus gevend.</p> -<p>Toen ze de kamer verlaten had, zei deze:</p> -<p>„Zoo’n zeldzaam lief en gemakkelijk kind als dat toch -is, daar heb ik nu letterlijk geen oogenblik moeite mee.”</p> -<p>Henk keek bedenkelijk.</p> -<p>„Een beetje saai, hè?” zei hij.</p> -<p>„Saai?”</p> -<p>Zijn moeder keek verwonderd.</p> -<p>„Waarom saai? Omdat ze weet wat haar plicht is en dien doet? -Noem je dat saai?”</p> -<p>„Nou, ze is pas twaalf, een beetje te jong, om al zoo volmaakt -te zijn, dunkt me. Neen, dan is ons Wiesje anders,” plaagde -hij.</p> -<p>„Jij hebt goed praten, in de eerste plaats ben je Moeders -bedorven kindje, altijd geweest trouwens, en ….”</p> -<p>„Maar Louise,” viel haar moeder lachend in, terwijl Henk -het <span class="pagenum">[<a id="pb38" href="#pb38" name= -"pb38">38</a>]</span>uitschaterde van pret over het verongelijkt -gezicht van zijn zusje.</p> -<p>„Ja, je bent altijd het bedorven oudste zoontje geweest en -daarenboven ben je geen meisje en mag je dus over je vrijen tijd -beschikken, terwijl ik dingen doen moet, die ik vervelend -vind.”</p> -<p>„Arm schaap,” spotte haar broer, maar liet er op -volgen:</p> -<p>„Eerlijk gezegd ben ik heel blij, geen meisje te -zijn.”</p> -<p>„Zie je wel, dat wist ik wel. Maar heusch, andere meisjes -behoeven niet altijd zulke vervelende dingen te doen. Wanneer heb ik nu -eens tijd om te lezen? Alleen Zondags een uurtje.”</p> -<p>Haar moeder keek naar haar verontwaardigd gezichtje en begon te -lachen.</p> -<p>„Dat is maar goed ook, al die malle geschiedenissen brengen je -hoofd maar in de war. Als een meisje de school goed doorloopt, naaien, -breien, koken en de huishouding besturen leert, is dat volkomen -voldoende. En dan leer je nog muziek ook, omdat Vader daarop gesteld -is, dat vergeet je heelemaal.”</p> -<p>„Nu ja, ik zou natuurlijk graag mooi pianospelen, maar dat -studeeren is heusch geen pretje, die vingeroefeningen zijn een -nachtmerrie voor me.”</p> -<p>„Vooral als Moeder dan binnenkomt en je met je handen in je -schoot vindt zitten droomen, in plaats van te studeeren,” plaagde -Henk.</p> -<p>„Dan hoor ik muziek.”</p> -<p>Nu lachte haar moeder hartelijk.</p> -<p>„Doe toch zoo gek niet, kind, je maakt je bespottelijk. Als je -dan toch die dure muzieklessen hebben moet, maak dan ten minste, dat je -er wat van leert. Toen ik je laatst op het partijtje van Marietje -vroeg, wat dansen te spelen, deedt je dat zoo mooi, dat de kinderen er -onmogelijk op dansen konden. Of je al over muziek zit te droomen, -zooals je beweert, daar kom je niet verder mee. Ik heb Vader beloofd, -er goed op te letten, dat je studeert en het hem te schrijven, daar mag -je wel aan denken.” <span class="pagenum">[<a id="pb39" href= -"#pb39" name="pb39">39</a>]</span></p> -<p>Wies staarde voor zich uit. Tot ergernis van haar moeder, lag haar -breiwerk weer rustig in haar schoot.</p> -<p>„Ja, ziet u,” zei ze peinzend, „ik wil wel goed -studeeren, ik neem het me altijd voor, maar ik kan het niet volhouden, -ik vergeet het. Weet u, wat ik wou? Dat er een fee was, die me een ring -cadeau gaf, die me, telkens als ik afdwaalde, een prikje in mijn vinger -gaf. Heusch dat wou ik.”</p> -<p>„Ik denk, dat je dien ring gauw af zoudt leggen. Maar zou het -niet hetzelfde effect hebben, als ik je eens een flinken tik op je -vingers gaf, als ze werkeloos op de toetsen lagen?”</p> -<p>Nu moest Wies zelf lachen.</p> -<p>„Hoe vreeselijk prozaïsch, neen hoor, ik had liever mijn -ring.”</p> -<p>„Als het hielp, wilde ik, dat ik je hem bezorgen kon. Maar nu -wordt het tijd, om naar bed te gaan. Toe, rol dat werk wat netter op. -Zoo, geef maar hier. Slaap lekker!”</p> -<p>Zoodra Wies in bed lag, sliep ze in. Ze was werkelijk heel moe door -al de emoties, die de dag gebracht had.</p> -<p>Zoo tegen een uur of één werd ze echter plotseling -wakker.</p> -<p>Wat hoorde ze toch?</p> -<p>Wat een vreemd gesteun en gekraak.</p> -<p>Ze richtte zich in bed op en luisterde.</p> -<p>Dat was de wind.</p> -<p>En wat een gekletter op het dak, vlak boven haar hoofd.</p> -<p>Een stortregen stroomde neer op de zinken platen, die het bovenste -deel van het dak bedekten en maakte een leven als een oordeel.</p> -<p>Geen wonder, dat ze wakker geworden was, haar kamertje lag op de -zolderverdieping, zoodat ze alles uit de eerste hand had.</p> -<p>Nu hield de regenvlaag op, gelukkig, nu zou ze probeeren weer in te -slapen.</p> -<p>Ze legde zich neer en trok de dekens tot over hare ooren.</p> -<p>Ze was nog zoo moe, ze wilde slapen.</p> -<p>Wat was dat nu weer?</p> -<p>Hagel, het was bepaald noodweer. <span class="pagenum">[<a id="pb40" -href="#pb40" name="pb40">40</a>]</span></p> -<p>De wind scheen steeds heviger te worden, den schoorsteen hoorde ze -duidelijk kraken, dat was geen wind meer, dat was storm.</p> -<p>Met een ruk zat ze overeind.</p> -<p>Storm …. en Vader op zee.</p> -<p>Hoe was het mogelijk, dat ze daar niet dadelijk aan gedacht had. Ze -was zeker nog niet goed wakker geweest, maar nu was haar geest helder -en kon ze de gedachte geen oogenblik meer van zich afzetten: Vader in -dezen storm op zee.</p> -<p>Haar altijd levendige verbeelding deed haar het schip zien, op en -neer geduwd door de onstuimige golven, overgeleverd aan het woeste spel -van den storm.</p> -<p>Ze zag het groote schip als een notedop dansen op het water en dan -weer de hooge golven over het dek slaan.</p> -<p>Ze had nooit een schip in nood gezien, nooit zelfs de zee bij -stormweer, maar haar phantasie kwam haar te hulp en ze zag letterlijk -voor hare angstige starende oogen het schip in nood, het schip, waarop -haar vader zich bevond, waarvan hij commandant was, dat hij dus nooit -zou mogen verlaten, waarmee hij ten gronde zou moeten gaan.</p> -<p>Hij zou met het schip moeten vergaan.</p> -<p>Die gedachte zette zich vast in hare hersens en liet haar niet meer -los.</p> -<p>Vader was zoo dapper, hij zou zijn schip niet verlaten, hij zou -liever een eervollen dood sterven, dan zonder zijn schip te moeten -terugkeeren.</p> -<p>Dat was wel mooi, hij zou dan als een held sterven en ze dweepte met -helden, ze had altijd een gloeiende bewondering gevoeld voor ieder, die -zich opofferde aan zijn plicht. Als ze las van een brandweerman, die -niet geaarzeld had, zich in een brandend huis te begeven, om een -achtergelaten kind te redden, dan gloeide ze van geestdrift; groote -daden doen, voor niets terugdeinzen, geen moeielijkheid te groot -achten, dat was prachtig! <span class="pagenum">[<a id="pb41" href= -"#pb41" name="pb41">41</a>]</span></p> -<p>„En beginnen met je dagelijksche plichten nauwkeurig en goed -te doen.”</p> -<p>Och ja, dat had Vader tegen haar gezegd, toen ze een paar dagen -geleden ook zoo geestdriftig gesproken had, over een held, waarvan ze -gelezen had.</p> -<p>Vader had gelijk, daar moest je mee beginnen, maar dat was juist zoo -moeielijk, omdat je er zoo weinig eer van hadt en het meestal niet eens -opgemerkt werd, als je je best gedaan had in kleinigheden.</p> -<p>Vader zag het nog wel eens en kon je dan zoo heerlijk aankijken, -maar Moes merkte het nooit. Die viel het meer op, als je niet deedt, -wat je moest.</p> -<p>O, wat een rukwind!</p> -<p>Angstig kroop Wies ineen.</p> -<p>„Vadertje, Vadertje,” kreunde ze, met opgetrokken -knieën in bed zittend, haar hoofd voorover gebogen, „was u -toch maar bij me.”</p> -<p>Weer een stormvlaag.</p> -<p>Even richtte ze luisterend het hoofd op, toen liet ze het op hare -opgetrokken knieën zinken en smoorde een kreet van doodsangst.</p> -<p>Als Vader als een held stierf, kwam hij nooit meer bij haar -terug!</p> -<p>O, neen, neen, dat kon niet, dat mocht niet, hij moest terugkomen, -mocht niet sterven, ze zou niet zonder hem kunnen leven, ze zou veel -liever zelf doodgaan, aan haar was niets verbeurd, maar zonder Vader -konden ze geen van allen.</p> -<p>En de mogelijkheid bestond, met zoo’n storm kon men voor niets -instaan, ze werd hoe langer hoe angstiger en zenuwachtiger.</p> -<p>Nu scheen de wind wat te bedaren, maar slechts voor een poosje, -daarna gierde hij nog heviger dan te voren.</p> -<p>Wies kon het in bed niet meer uithouden ze stond op, stak een kaars -aan en keek rillend en bevend haar kamertje rond. <span class= -"pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42" name="pb42">42</a>]</span></p> -<p>Daar stond op haar kastje Vaders laatste portret. Ze nam het op en -keek er gretig naar. Zijne vriendelijke oogen gaven haar weer wat moed -en hare angstige trekken ontspanden zich, maar slechts voor een -oogenblik.</p> -<p>Toen kreeg de angst weer de overhand en het portret haastig -neerzettend en bevend over haar geheele lichaam, sloeg ze hare handen -voor hare oogen en kreunde.</p> -<p>Het vreeselijke zou gebeuren, alles wees er op, had ze dien middag -het portret niet laten vallen en was het glas niet gebarsten?</p> -<p>„O Vader, Vader dan toch, waar bent u op het oogenblik, wat -doet u, wat gebeurt er met u!”</p> -<p>Ze liet zich op den grond vallen en snikte het uit.</p> -<p>De plof van haar neervallend lichaam deed haar moeder, wier kamer -onder de hare was, niet weinig ontstellen.</p> -<p>Ze luisterde een oogenblik en hoorde toen duidelijk boven haar hoofd -het wanhopend gesnik van haar dochtertje.</p> -<p>Opstaan en naar boven loopen was het werk van een oogenblik en even -bleef ze ontsteld staan, toen ze Wies daar zoo op den grond zag liggen -huilen.</p> -<p>Ze ging naar haar toe en haar oprichtend vroeg ze, wat er aan -scheelde, had ze ergens pijn?</p> -<p>Wies schudde heftig van neen.</p> -<p>„Wat is er dan?”</p> -<p>„Vader, Vader, de storm.”</p> -<p>Haar moeder, die zelf door het noodweer, in verband met het vertrek -van haar man, niet had kunnen slapen en zich zenuwachtig en overspannen -voelde, zei wat ruw:</p> -<p>„O, is het dat. Maar daarom behoef je je toch niet zoo aan te -stellen. Denk je soms, dat ik den wind niet hoor, maar lig ik daarom -als een waanzinnige op den grond? Kom sta op en ga weer in -bed.”</p> -<p>Die woorden werkten als een stortbad.</p> -<p>Instinctmatig stond Wies op en ging naar haar bed. <span class= -"pagenum">[<a id="pb43" href="#pb43" name="pb43">43</a>]</span></p> -<p>„Kruip er maar gauw in, dan stop ik je lekker toe, je rilt van -de kou, dwaas kind, dat je bent.”</p> -<p>„Niet van kou, van angst,” verbeterde Wies.</p> -<p>„Je schijnt je gevoelens nog precies te kunnen ontleden. -Ziezoo, hou je nu verder bedaard en maak het heele huis niet wakker met -je spektakel.”</p> -<p>Wies greep haar moeders hand, toen deze de dekens nog wat -optrok.</p> -<p>„Bent u heelemaal niet bang?” fluisterde ze.</p> -<p>„Natuurlijk vind ik dien wind niet prettig, maar ik laat mijn -verstand spreken en dat zegt, dat het best mogelijk is, dat Vaders -schip niet te lijden heeft onder den storm, het is al zooveel uren -onderweg, nietwaar, en in ieder geval, het is een stevig schip en kan -best tegen een stootje. Er is heusch geen reden, om zoo beangst te -zijn, en in geen geval mag je je zoo aanstellen, daar doe je niemand en -niets goed mee.”</p> -<p>Wies voelde zich kalmer worden. Moeders woorden waren niet prettig, -de toon van haar stem niet heel vriendelijk, maar ze kalmeerden haar, -haar groote angst verdween langzamerhand.</p> -<p>„Maar het portret,” fluisterde ze nog.</p> -<p>„Welk portret?”</p> -<p>„Van Vader, dat ik vandaag heb laten vallen.”</p> -<p>„Ja, dat spijt me genoeg, maar wat zou dat?”</p> -<p>Wies aarzelde.</p> -<p>Ze durfde Moeder haast niet zeggen, wat haar op het hart lag, Moeder -was zoo wars van dat soort van dingen, maar ze wilde toch zoo dolgraag -uit haar eigen mond hooren, dat het onzin was, wat Betje vanmiddag -gezegd had.</p> -<p>„Is het geen slecht voorteeken, als iemands portret valt, en -het glas breekt?”</p> -<p>Haar moeder keek haar verbaasd aan.</p> -<p>„Een slecht voorteeken? Wie heeft je die malligheid wijs -gemaakt. Begin je nu ook al aan voorteekens te gelooven? Je wordt hoe -langer hoe dwazer, kind, ik zal eens goed op je letten <span class= -"pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44" name="pb44">44</a>]</span>in den -eersten tijd en je maar eens flink aan het werk zetten, zoodat je geen -tijd hebt, om aan al die bespottelijke dingen te denken en er over te -lezen. Geef me nu maar een zoen en zet al die nonsens uit je hoofd. Ik -zou maar gauw zien in te slapen, anders ben je morgen den geheelen dag -weer zoo soezerig en onmogelijk.”</p> -<p>Wat overbluft door haar moeders vlug achtereen gesproken woorden, -staarde Wies droomerig voor zich uit.</p> -<p>„Ja Moes,” was al wat ze antwoordde.</p> -<p>Haar moeder glimlachte.</p> -<p>Het leek wel, of ze al half sliep.</p> -<p>„Goedennacht dan,” zei ze wat vriendelijker, „en -slaap lekker.”</p> -<p>Weer in haar eigen kamer gekomen, bleef ze nog een oogenblik in een -gemakstoel zitten. Slapen kon ze toch niet, die storm werkte op de -zenuwen, dat was waar en wekte akelige gedachten op, maar men moest -zijn verstand gebruiken en geen zorgen voor den tijd maken.</p> -<p>„Die Wies,” dacht ze toen, „dat overdreven, dwaze -schepseltje. Ik had innig medelijden met haar, ze was werkelijk heel -angstig en zenuwachtig, maar ik mag daar niet aan toegeven. Haar vader -bedierf haar wel wat, ze is er in de laatste jaren niet op vooruit -gegaan, wat haar humeur en zelfbeheersching betreft. Ik zal haar maar -flink aanpakken, en niet toegeven aan al haar dwaze, overdreven -ideeën. Een mensch is nu eenmaal niet op de wereld, om zijn leven -te verdroomen.”</p> -<div class="figure o044width"><img src="images/o044.png" alt="" width= -"159" height="58"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb45" href="#pb45" name= -"pb45">45</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e190">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o177.png" alt="Vierde Hoofdstuk." -width="579" height="133"></div> -<h2 class="label">Vierde Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Noodlot of eigen schuld?</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e1364"><span class="xd25e1364init">„</span>Zeg -Wies, vraag, of je vanavond bij me mag komen, mijn broer is jarig, er -komen meer menschen. Ik vond al die volwassen lui zoo vervelend en -daarom heb ik gevraagd, of jij bij mij mocht komen.”</p> -<p>„Heerlijk, ik hoop, dat Moeder het goed zal vinden.”</p> -<p>„Dat zal wel, waarom zou ze niet. Het zal vreeselijk leuk -zijn<span class="corr" id="xd25e1370" title="Bron: .">,</span> de tuin -wordt met lampions <span class="corr" id="xd25e1373" title= -"Bron: geillumineerd">geïllumineerd</span> en er wordt nog een -vuurwerkje afgestoken ook. Het kan nu zoo goed, met die lange -Juni-avonden en het is tegenwoordig zulk mooi weer.”</p> -<p>„Wat eenig, wat zal dat prachtig staan, jullie tuin is toch al -zoo mooi met al die boomen en struiken.”</p> -<p>„Ja, ’t is een heerlijke tuin, voor een stadstuin. Je -komt dus hè?”</p> -<p>„Als ’k mag. Ga je om twaalf uur even mee om het te -vragen?”</p> -<p>„Goed,” en de twee vriendinnetjes stapten de school -binnen, beiden vervuld van de pret, die hun vanavond te wachten stond. -<span class="pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46" name= -"pb46">46</a>]</span></p> -<p>Toch was Wies niet zoo heel zeker van de toestemming van haar -moeder.</p> -<p>Een paar dagen geleden was deze naar de directrice der school -geweest, om eens naar haar te informeeren, en hetgeen ze daar gehoord -had, was niet zoo heel gunstig geweest. Het waren de oude klachten, ze -kon wel, maar lette niet op en dwaalde veel te veel af. Het stond zelfs -maar zóó zóó, of ze over zou kunnen gaan, -dat zou nog van de laatste zes weken afhangen. De juffrouw had er ook -over geklaagd, dat ze hare lessen niet altijd kende, en Moeder was -allesbehalve tevreden thuis gekomen. Ze vond dus dat hare kansen, om -vanavond te mogen gaan, niet zoo heel goed stonden.</p> -<p>Om twaalf uur holden de meisjes naar huis.</p> -<p>„Is Moeder in de huiskamer?” vroeg Wies aan Betje, die -opendeed.</p> -<p>„Ja, Mevrouw zorgt voor de koffietafel, geloof ik.”</p> -<p>Nog voor ze uitgesproken had, was Wies haar al voorbij gedrongen, -gevolgd door Lottie.</p> -<p>Ze duwde de deur der huiskamer open en stormde op haar moeder -af.</p> -<p>„Moes, mag ik vanavond naar Lottie gaan, haar broer is jarig -en nu is er een feest, de tuin wordt <span class="corr" id="xd25e1402" -title="Bron: geillumineerd">geïllumineerd</span>, het zal eenig -zijn.”</p> -<p>„Ze mag hè, mevrouw, toe zeg u maar gauw ja.”</p> -<p>Mevrouw Schotter legde brood en mes neer en keek van het eene meisje -naar het andere.</p> -<p>„Dag meisjes,” zei ze kalm. „Wil je even de deur -achter je toedoen, Wies. Zoo, ik dacht, dat de wind plotseling -opgestoken was, zoo vloog die deur open. Kwam je vragen Lottie, of Wies -vanavond bij je mocht komen?”</p> -<p>„Ja mevrouw,” zei Lottie, nu heel wat bedaarder.</p> -<p>Mevrouw Schotter aarzelde even, gespannen keken de meisjes haar -aan.</p> -<p>„Ik mag toch, Moes,” drong Wies aan. <span class= -"pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47" name="pb47">47</a>]</span></p> -<p>„Toe ja, mevrouw,” viel Lottie haar bij.</p> -<p>Mevrouw Schotter schudde ontkennend het hoofd.</p> -<p>„Ik geloof niet, dat het gaan zal. Je weet misschien niet, -Lottie, dat ik eergisteren allesbehalve gunstige inlichtingen omtrent -Wies gekregen heb van de directrice van de school, ze klaagde er over, -dat Wies slecht haar lessen kende en altijd onoplettende fouten -maakte.</p> -<div class="figure floatLeft p047width"><img src="images/p047.jpg" alt= -"" width="294" height="536"></div> -<p>Dus vind ik, dat ze ’s avonds haar tijd aan haar werk moet -besteden en niet uit mag gaan.”</p> -<p>Lottie keek diep teleurgesteld.</p> -<p>Wat Wies betreft, de tranen stonden haar nader dan het -lachen<span class="corr" id="xd25e1434" title= -"Niet in bron">.</span></p> -<p>„Ze kan vanmiddag werken,” opperde Lottie, „we -hebben toch onzen vrijen middag.”</p> -<p>„Hè ja, dat kan best,” zei Wies, vervuld van -nieuwe hoop.</p> -<p>„We hebben niet heel veel te doen,” voegde Lottie er nog -aarzelend bij.</p> -<p>Wies keek haar eens aan.</p> -<p>Wat jokte die Lot, ze hadden juist veel werk, morgen repetitie van -die vervelende, droge jaartallen, en nog repetitie van Fransche -grammaire. Het trof zoo slecht, dat ze midden in die repetitie -zaten.</p> -<p>Mevrouw Schotter dacht even na.</p> -<p>„Nu, weet je wat, ik zal Wies dadelijk na het eten haar lessen -overhooren en als ze die dan heel goed kent, mag ze gaan.” -<span class="pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48" name= -"pb48">48</a>]</span></p> -<p>Lottie klapte vroolijk in hare handen.</p> -<p>„Heerlijk, ze kan ze vanmiddag gemakkelijk leeren, ik moet dat -natuurlijk ook.”</p> -<p>„Ze moet eerst nog pianostudeeren.”</p> -<p>„O, mevrouw, de middag is lang. Dol, dat u het goed vindt. Dag -mevrouw. Tot vanavond Wies.”</p> -<p>Bij de voordeur liep ze tegen Henk aan, die juist binnen kwam.</p> -<p>Deze pakte haar lachend beet en tilde haar in de hoogte.</p> -<p>„Dag Lot, lekkere dot,” rijmde hij.</p> -<p>Lottie worstelde zich los.</p> -<p>„Wil je dat wel eens laten, brutale jongen,” gierde ze, -hard wegloopend.</p> -<p>Nog lachend kwam Henk de kamer binnen.</p> -<p>„Wat moest dat grappige, kleine ding hier?” vroeg -hij.</p> -<p>„Grappig klein ding,” zei Wies verontwaardigd, -„Lot is mijn vriendin en even oud als ik.”</p> -<p>„Is die peuter al veertien, och kom!” en Henk trok een -ongeloovig gezicht.</p> -<p>Zijn zusje vatte vuur.</p> -<p>„Omdat jij zulke onmogelijke ooievaarsbeenen hebt, is een -ander in jouw oogen altijd een dwerg, ze is gewoon een snoes -hoor.”</p> -<p>„Echt?” spotte Henk, „maar dan toch een -dwergachtige snoes, en ….”</p> -<p>„Zou jullie niet eens beginnen,” viel hun moeder in, -„me dunkt, dat het tijd wordt, je bent laat vandaag, -Henk.”</p> -<p>„Ja Moes, ik had nog wat af te spreken met een van de jongens -en toen heb ik hem even thuis gebracht.”</p> -<p>„Die jongen woonde zeker in de buurt van Ina van Wal, -hè?” fluisterde Wies.</p> -<p>„Hou je mond,” mompelde haar broer.</p> -<p>Toen allen genoeg gegeten hadden zei Moeder:</p> -<p>„Weet je wat, Wies, begin nu met pianostudeeren, terwijl ik -hier afwasch met Marietje. Ik ga straks met de kinderen wandelen, -<span class="pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49" name= -"pb49">49</a>]</span>als de kleintjes geslapen hebben, dan kun jij je -lessen leeren voor morgen. Het is beter, dat je studeert, terwijl ik -nog thuis ben,” voegde ze er glimlachend bij.</p> -<p>Wies lachte ook.</p> -<p>Het was waar, als Moeder er niet was om te luisteren, kon ze zoo -heerlijk zitten soezen voor de piano. Maar vandaag zou ze flink -studeeren, dat nam ze zich stellig voor en met goeden moed begon ze -hare vingeroefeningen.</p> -<p>Na tien minuten gespeeld te hebben, merkte ze, dat Moeder met -Marietje de kamer verlaten had en ze dus alleen was.</p> -<p>Ze rekte zich eens uit en gaapte. Hoe vreeselijk saai waren toch die -eentonige oefeningen.</p> -<p>Nu nog die even saaie gamma’s. Ze begon, maar hare gedachten -waren er niet bij, ze struikelde dan ook gedurig over hare vingers. -Zonde van den tijd toch, ze had zooveel te doen voor school, ze kwam -nooit klaar.</p> -<p>Als Moeder niet thuis geweest was, zou haar grammaire op de piano -gezet en onderwijl wat geleerd hebben, die gamma’s gingen toch -immers machinaal, maar nu durfde ze niet.</p> -<p>Ze hadden die afschuwelijke regels van de <span lang="fr">Participe -Passé</span> te herhalen en ze kende er nog niets van, want ze -had ze slecht geleerd. Dat was juist dien avond geweest, toen ze dat -leuke versje gemaakt had, dat Lot zoo mooi vond.</p> -<p>Ze zat nu rustig met hare handen in haar schoot en probeerde, of ze -dat versje nog zou kunnen opzeggen:</p> -<div class="lgouter"> -<p class="line">De lente was gekomen,</p> -<p class="line xd25e1524">De bosschen waren groen,</p> -<p class="line">Ik zat heerlijk te droomen,</p> -<p class="line xd25e1524">Op een bankje in ’t plantsoen,</p> -<p class="line">Daar kwam een kleine elf,</p> -<p class="line xd25e1524">Uit een der bloemen gekropen,</p> -<p class="line">’t Was ’t bloemengeestje zelf,</p> -<p class="line xd25e1524">Dat daar kwam aangeslopen.</p> -<p class="line">„Lief meisje,” sprak -het ….</p> -</div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50" name= -"pb50">50</a>]</span></p> -<p>„Louise, Louise, kan ik je dan geen vijf minuten alleen laten, -zonder dat je ophoudt met je oefeningen?”</p> -<p>Verschrikt keerde Wies zich om.</p> -<p>Moeder stond achter haar en keek haar verwijtend aan.</p> -<p>Ze boog dadelijk het hoofd, ze had veel liever, dat Moeder boos -keek, dan zooals ze nu deed.</p> -<p>„Kind,” zei deze nog, „als je wist, wat het me een -verdriet doet, dat je zoo weinig vertrouwbaar bent.”</p> -<p>Ontsteld keek Wies haar aan.</p> -<p>Weinig vertrouwbaar, was ze dat werkelijk?</p> -<p>„Ben ik niet te vertrouwen?” stotterde ze.</p> -<p>Haar moeder zag, dat hare woorden het meisje hadden doen -schrikken.</p> -<p>„Wat noem je het anders,” zei ze, niet onvriendelijk, -maar ernstig, „als je me belooft, goed te studeeren en ik geen -oogenblik de kamer uit kan gaan, zonder dat je ophoudt met -spelen?”</p> -<p>Wies voelde, dat Moeder gelijk had.</p> -<p>„Maar ik doe het niet expres,” zei ze zacht.</p> -<p>„Niet expres, je bent toch een meisje van veertien jaar, je -hebt toch je verstand, wat moet ik er dan van denken, als je zoo -handelt. Als je nog een klein kind was, zou ik zeggen, dat je erg -ongehoorzaam was, maar nu noem ik het onbetrouwbaarheid.”</p> -<p>Wies zuchtte diep en begon opnieuw de gamma van g, die ze straks had -afgebroken, om even te probeeren, of ze dat gedichtje nog op kon -zeggen.</p> -<p>Haar moeder bleef nu in de kamer, totdat de tijd van studeeren om -was, en ging toen Betje helpen de kleintjes aan te kleeden, om daarna -met hen en Marietje te gaan wandelen.</p> -<p>Wies stond voor het raam hen na te kijken. Ze wuifde de kinderen -toe, zoolang ze hen zien kon, lekkere ventjes toch die Stan en -Janneman.</p> -<p>Toen keerde ze zich met een zucht om en zocht hare boeken bij -elkaar, om aan hare lessen te beginnen.</p> -<p>Wat zou ze eerst doen? <span class="pagenum">[<a id="pb51" href= -"#pb51" name="pb51">51</a>]</span></p> -<p>Die jaartallen maar. Hoeveel had ze er te leeren?</p> -<p>Even tellen.</p> -<p>Lieve deugd, dertig, hoe kreeg ze die ooit in haar hoofd. Het was -wel repetitie, maar ze geloofde niet, dat ze er nog veel van wist.</p> -<p>Met haar hoofd op beide handen gesteund, haar geschiedenisboek voor -zich op tafel, begon ze.</p> -<p>1565 Verbond der edelen.</p> -<p>Jawel, dat wist ze, en het volgend, 1566 ook, 1568 wist ze -natuurlijk wel, dat was ook nog Vaderlandsche geschiedenis, maar er -stond meer bij.</p> -<p>„Maria Stuart vlucht naar Engeland en wordt door Elizabeth -gevangen gehouden.”</p> -<p>Zoo in-gemeen toch van die Elizabeth, Maria zocht bescherming bij -haar en uit jaloezie hield ze haar gevangen. De juffrouw zei wel, dat -er heel andere redenen bij kwamen, ze was vergeten wat ook weer, maar -zij was er zeker van, dat Elizabeth jaloersch was op haar mooie nicht. -Die Maria Stuart was haar toch altijd zoo sympathiek geweest, arm -koninginnetje, zoo vroeg al weduwe van den Franschen dauphin, waar ze -zooveel van hield en gedwongen het heerlijke Frankrijk te verlaten, -waar ze zich zoo gelukkig gevoeld had.</p> -<p>Hoe was dat mooie gedicht ook weer?</p> -<div lang="fr" class="lgouter"> -<p class="line">Adieu charmant pays de France,</p> -<p class="line xd25e1524">Que je dois tant chérir,</p> -<p class="line">Berceau de mon heureux enfance</p> -<p class="line xd25e1524">Adieu, te quitter, c’est mourir.</p> -</div> -<p class="first">Wat klonk dat toch mooi, <span lang="fr">charmant pays -de France</span>, als de Fransche juffrouw op school dat opzei, met -haar mooie uitspraak, klonk het zoo echt.</p> -<p>Een lief mensch, de Française, waarvan ze leesles hadden, -veel <span class="pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52" name= -"pb52">52</a>]</span>liever dan juffrouw Faber, die het gramaticale -gedeelte behandelen moest, omdat de andere geen Hollandsch kende.</p> -<p>Juffrouw Faber was zoo ongemakkelijk, zoo precies. Dat zou morgen -weer wat zijn, met de <span lang="fr">Participe Passé</span>, ze -wist er geen woord van en had al zooveel slechte cijfers voor Fransch -bij juffrouw Faber. Niet bij de Fransche snoes, die was heel tevreden, -en zei, dat ze een goede uitspraak had en gevoel wist te leggen in wat -ze las.</p> -<p>Hare gedachten dwaalden zoo langzamerhand heelemaal af van hare -jaartallen en ze zat in diep gepeins voor zich uit te staren, toen ze -de pendule op de schoorsteenmantel hoorde slaan.</p> -<p>Verschrikt kwam ze weer toch zichzelf. Al vier uur, nog maar een -goed uurtje en ze kende nog niets.</p> -<p>Met hare vingers in hare ooren, om toch niet afgeleid te worden, -boog ze zich over haar boek en deed haar best haar aandacht bij hare -jaartallen te bepalen. Aanvankelijk gelukte haar dit en een half uurtje -was ze werkelijk ingespannen bezig. Toen dacht ze wel, dat zij ze -kende.</p> -<p>Met hare armen boven haar hoofd, rekte ze zich eens flink uit, -zoodat de leuning der stoel, waarop ze zat, kraakte.</p> -<p>„Even opstaan, me even bewegen,” dacht ze en de daad bij -het woord voegend, duwde ze haar stoel achteruit en begon de kamer rond -te loopen.</p> -<p>Voor het raam viel haar oog op een musschenpaar, dat op het dak van -het tegenoverliggende huis een nestje scheen te bouwen. Een der -dakpannen was kapot en door die opening zag Wies het vogelpaartje in en -uitgaan, druk strootjes en veertjes aandragend.</p> -<p>Hoe snoezig toch, die dotten maakten een warm nestje voor hun -toekomstige kindertjes. Wat was dat mooi, de zorg, die de dieren -instinctmatig hadden voor hun jongen. Wat snoezig zou dat zijn, als in -het nestje eerst eitjes gelegd werden en dan later de jonge vogeltjes -er uitkwamen. Ze zag ze voor zich, met hun <span class= -"pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53" name="pb53">53</a>]</span>kleine, -nog kale lijfjes en groote bekken, gretig opengesperd om het voedsel te -ontvangen, dat hun vadertje en moedertje voor hen aanbrachten. En als -dan die lijfjes langzamerhand met dons bedekt werden en dat dons in -veertjes overging ….</p> -<p>Hé, wat was dat?</p> -<p>„Henk, wat doe je me schrikken, ik wist niet, dat je binnen -gekomen was.”</p> -<p>„Was je weer in hooger spheren? Zeker al klaar met je -werk?<span class="corr" id="xd25e1644" title= -"Bron: ’">”</span></p> -<p>„Klaar?”</p> -<p>Zijn zusje keek hem afgetrokken aan.</p> -<p>Henk lachte vroolijk.</p> -<p>„Wat zie je er snugger uit. Weet je wel, dat het al bij vijven -is.”</p> -<p>„Bij vijven? Och neen! Ik ken nog geen woord van mijn -grammaire,” en Wies nam, rood van schrik, haar boek op en begon -ijverig de regels te lezen en te herhalen, die ze voor morgen kennen -moest.</p> -<p>„Daar komt Moeder aan,” zei Henk en liep naar de -voordeur om open te doen.</p> -<p>Toen ze een half uur later aan tafel zat, was Wies zich bewust, dat -ze hare lessen voor morgen niet kende.</p> -<p>Ze was stiller dan anders en trachtte brokstukken van de grammaire -in haar gedachte op te zeggen, maar telkens bleef ze steken.</p> -<p>Hoe moest dat straks gaan, als Moeder haar overhooren zou.</p> -<p>Ze zou er niets van terechtbrengen en dan zou ze niet mogen gaan -vanavond.</p> -<p>Maar neen, dat kon toch niet, ze had zich zóó op dat -feestje verheugd.</p> -<p>Ze had zich toch zoo vast voorgenomen, hare lessen vanmiddag goed te -leeren, ze had toch ook niets anders gedaan, alleen maar even aan iets -anders gedacht, dat kon ze toch niet helpen. Ze wou, dat ze nog in den -tijd van de feeën leefde en dat er <span class="pagenum">[<a id= -"pb54" href="#pb54" name="pb54">54</a>]</span>een was, die haar -beschermen wilde en haar straks alles heel zacht influisterde, zoodat -ze het maar te herhalen had.</p> -<p>„Heb je hoofdpijn, Wies?” vroeg haar moeder, „je -bent zoo stil.”</p> -<p>„Welneen,” antwoordde Henk voor haar, „ze is -alleen maar weer in het rijk der feeën. Ze droomt van een goede -fee, die haar al het werk uit de hand neemt, zoodat ze zelf niets -behoeft te doen, dan op een stoel te zitten slapen.”</p> -<p>Wies kreeg een kleur van verlegenheid. Hoe kon die Henk nu zoo -precies raden, waar ze aan dacht.</p> -<p>Haar moeder keek haar aan en begon te lachen.</p> -<p>„Neen Henk, voor zoo dwaas houd ik Wies gelukkig niet,” -zei ze, „je zoudt haar wel voor half gek willen -verslijten.”</p> -<p>„Is ze ook,” beaamde Henk.</p> -<p>Zijn moeder keek ontevreden.</p> -<p>„Zulke dingen mag je niet zeggen, ik weet wel, dat je er niets -van meent, maar het klinkt naar.”</p> -<p>Zich toen tot Wies wendend:</p> -<p>„Goed gewerkt vanmiddag? We zijn toch klaar, dus moesten we nu -maar opstaan, dan kan ik je even overhooren. Daarna kun je je dan wat -gaan opknappen.”</p> -<p>Met een kloppend hart volgde Wies haar moeder naar de voorkamer en -reikte haar het geschiedenisboek over, om zich de jaartallen te laten -overhooren.</p> -<p>De eerste tien gingen vlot en met een tevreden knikje ging haar -moeder door. Maar van toen af begon ze te haperen, raakte in de war en -van de laatste zes kende ze er geen een.</p> -<p>Haar moeders gezicht was hoe langer hoe ernstiger geworden.</p> -<p>„Noem je dat je les kennen?” vroeg ze.</p> -<p>Wies schudde van neen.</p> -<p>„Ik ook niet, dus zijn we het eens. Wat nu nog?”</p> -<p>Aarzelend reikte Wies haar grammaireboek aan.</p> -<p>„Het <span lang="fr">Participe Passé</span>? Goed, -begin maar.”</p> -<p>Met den moed der wanhoop ving Wies aan, maar al heel <span class= -"pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55" name="pb55">55</a>]</span>gauw kon -ze niet verder, stotterde en hield eindelijk heelemaal op.</p> -<p>Haar moeder trachtte haar door een paar vragen op den rechten weg -terug te brengen, maar het hielp niet, ze wist er niet veel meer -van.</p> -<div class="figure p055width"><img src="images/p055.jpg" alt="" width= -"528" height="514"></div> -<p>Met een ontmoedigd gebaar sloot haar moeder eindelijk het boek. Men -kon haar aanzien, dat het haar speet, dat ze nu genoodzaakt was, Wies -niet naar het feestje te laten gaan.</p> -<p>„Het spijt me, Wies, maar ik moet je natuurlijk thuishouden -van avond. Wat heb je vanmiddag uitgevoerd, in plaats van te -werken?”</p> -<p>Louise’s oogen vulden zich met tranen. Met bevende lippen -verklaarde ze, niets anders gedaan te hebben, dan hare lessen geleerd. -<span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56" name= -"pb56">56</a>]</span></p> -<p>„Dat is onmogelijk. Als je niet met iets anders bezig bent -geweest, heb je zeker geslapen. In ieder geval, het resultaat is, dat -je je lessen niet kent en ze dus over moet leeren.”</p> -<p>„Mag ik dat morgenochtend niet doen?”</p> -<p>„Natuurlijk niet.”</p> -<p>„Moet ik heusch thuis blijven van avond?”</p> -<p>„Dat spreekt toch vanzelf. Ga nu maar dadelijk aan het -overleeren beginnen, anders zie ik nog aankomen, dat je die lessen -vanavond nog niet kent.”</p> -<p>Met deze woorden verliet ze de kamer.</p> -<p>Wies staarde haar na, tot ze de deur achter zich gesloten had en -wierp zich toen snikkend in een gemakstoel.</p> -<p>„Mijn heerlijk avondje,” steunde ze, „het zou zoo -verrukkelijk geweest zijn en zoo mooi in den tuin en zoo gezellig. Het -is altijd zoo dol prettig bij Lottie.”</p> -<p>Ze schreide en snikte en voelde zich doodongelukkig, bij de gedachte -aan wat ze nu misliep.</p> -<p>Na een poosje bedaarde het huilen en hare oogen afvegend, ging ze -met een ruk rechtop zitten en verklaarde:</p> -<p>„Ik leer niets meer vanavond, ik doe het niet, als ik nooit -eens pret mag hebben, werk ik ook niet meer.”</p> -<p>Toen wrevelig van zich af schoppend:</p> -<p>„Het is weer zoo echt iets voor mij, juist vandaag zulke -moeilijke lessen te hebben en Moeder, die altijd zoo streng is, andere -meisjes kennen toch ook niet altijd hun lessen. Ik had ze best -morgenochtend kunnen overleeren. Ik kan ’t toch niet helpen, dat -ik niet bij die droge dingen blijven kan. Het is niets lief van Moeder, -nooit eens iets bij me door de vingers te zien, maar ik geef er de brui -van, ik leer vanavond die lessen niet, ik doe het niet. Moeder kan me -thuis houden, maar de lessen in mijn hersens pompen, kan ze -niet.”</p> -<p>Ze zag er alles behalve lief uit, zooals ze, met dien koppigen trek -om haar mond, naar binnen ging, hare boeken in haar tasch pakte en een -leesboek van het boekenrekje nam. <span class="pagenum">[<a id="pb57" -href="#pb57" name="pb57">57</a>]</span></p> -<p>Met een brutaal gezicht ging ze daarin zitten lezen.</p> -<p>Haar moeder kwam juist binnen, na de kleintjes naar bed te hebben -geholpen en ziende, dat Wies vol aandacht over een boek gebogen zat, -lette ze er niet op, welk boek en liet haar rustig zitten.</p> -<p>Wies keek heelemaal niet op, ze scheen nu ernstig te leeren, maar na -een half uurtje viel het haar moeder op, dat ze telkens een blad -omsloeg.</p> -<p>Opeens ging haar een licht op.</p> -<p>„Welk boek heb je daar voor je, Louise?” vroeg ze.</p> -<p>Wies werd donkerrood.</p> -<p>Nu ze Moeders vragende oogen op zich gericht zag, werd ze zich op -eens goed bewust, hoe brutaal ze gehandeld had.</p> -<p>Ze keek haar moeder met verschrikte oogen aan en durfde niet -antwoorden.</p> -<p>Deze strekte haar hand uit, om het boek naar zich toe te halen en -als verstijfd liet Wies haar begaan. Haar moeder keek het in, sloeg het -titelblad op en zag toen Louise aan.</p> -<p>Deze zou dolgraag haar hoofd afgewend hebben, maar ze kon niet, als -magnetisch voelde ze zich aangetrokken door de oogen harer moeder, die -haar steeds strak aankeken.</p> -<p>Henk en Marietje zaten dit tooneel doodstil aan te staren, bijna -zonder zich te bewegen.</p> -<p>Daar verbrak haar moeder de stilte.</p> -<p>„Hoe durf je,” was alles, wat ze zei.</p> -<p>Ja, hoe had ze gedurfd. Ze begreep dat nu zelf niet.</p> -<p>„En je weersprak me vanmiddag nog al, toen ik zei, dat je -onbetrouwbaar was. Ga direct uit mijn oogen, wat er morgen van je -lessen terecht komt, moet je zelf maar weten, maar ik wil je geen -oogenblik langer in mijn nabijheid hebben, ga naar je kamertje en naar -bed en denk dan eens goed over je gedrag na.”</p> -<p>Met droge oogen, maar met een gevoel van schuld, als ze zelden -gekend had, stond Louise langzaam op.</p> -<p>Een nachtkus durfde ze haar moeder niet geven. <span class= -"pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58" name="pb58">58</a>]</span></p> -<p>„Goedennacht, Moes,” zei ze zacht.</p> -<p>Haar moeder wendde het hoofd af.</p> -<p>„Ga nu maar,” zei ze en toen Wies nog aarzelde en staan -bleef, deed ze, alsof ze niet meer in de kamer was en begon met -Marietje te praten.</p> -<p>Met loome schreden ging Wies de trap op naar haar kamertje.</p> -<p>Toen ze binnentrad, was het er nog niet heelemaal donker en zonder -haar kaars op te steken, knielde ze voor het raam neer en met beide -armen op het kozijn steunend, staarde ze naar buiten.</p> -<p>De maan stond reeds aan den hemel en hier en daar flikkerde flauw -een enkele ster.</p> -<p>Hoe heerlijk vreedzaam zag alles er uit, de tuintjes beneden haar in -schemerlicht gehuld en boven haar die wijde hemel met die enkele -schitterende puntjes.</p> -<p>Alles was zoo mooi, zoo rein, en zij …. zoo slecht.</p> -<p>Ze liet haar hoofd op hare armen rusten en hare tranen begonnen te -vloeien, eerst een enkele, dien ze dadelijk met haar mouw afveegde, -maar langzamerhand kwamen er al meer, en ze liet ze maar stroomen, te -ellendig, om er verder op te letten.</p> -<p><span class="ex">Nu</span> had ze schuld, <span class="ex">nu</span> -had Moeder gelijk; al was die ook nog zoo boos op haar, het kon niet -erger zijn, dan ze verdiende.</p> -<p>Dat ze vanmiddag haar lessen zoo slecht geleefd had, was niet goed, -maar wat kon ze er aan doen, ze was nu eenmaal zoo. Iedereen zou -begrijpen, dat ze liever vanavond gegaan was, dat ze dus niet expres -zoo slecht geleerd had.</p> -<p>O, ze was een zwak, zwak schepsel, de natuur was onbarmhartig voor -haar geweest, ze was nu eenmaal zoo, wat kon ze er aan doen.</p> -<p>Op dat oogenblik had ze bepaald medelijden met zichzelve.</p> -<p>Maar wat ze vanavond gedaan had, dat was leelijk geweest.</p> -<p>Ze wist, dat ze nooit in de week mocht lezen, het toch te doen, was -dus al iets, dat niet goed was en nu vanavond, nu ze voor straf thuis -moest blijven om haar lessen over te leeren, stil te <span class= -"pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59" name="pb59">59</a>]</span>gaan -zitten lezen, dat was heel erg, dat voelde ze.</p> -<p>En genoten had ze niet eens van haar lectuur, daartoe was ze veel te -onrustig geweest.</p> -<p>Wat had ze een spijt, toegegeven te hebben aan die leelijke -inblazing, nu haar hoofd eens dwars te zetten en niet te doen, wat er -van haar geëischt werd.</p> -<div class="figure p059width"><img src="images/p059.jpg" alt="" width= -"389" height="550"></div> -<p>„Hoe durf je,” had Moeder gevraagd. Ja, dat wist ze nu -zelf niet.</p> -<p>Wat had Moes ernstig gekeken en zoo weinig gezegd.</p> -<p>Ze had veel liever een hevig standje gehad, ze had veel liever de -hardste waarheden gehoord, dan zoo behandeld te worden, als Moeder -gedaan had. <span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60" name= -"pb60">60</a>]</span></p> -<p>Zou ze haar nu nooit meer vertrouwen?</p> -<p>Als Vader het eens hoorde, als Moes het hem eens schreef.</p> -<p>Ze kromp ineen bij die gedachte. Vader zou het zoo vreeselijk -vinden, hij vertrouwde haar zoo volkomen.</p> -<p>„Ik ben een ellendig schepsel, voor het ongeluk -geboren,” zei ze met pathos.</p> -<p>Wie lachte daar?</p> -<p>Het was haar, alsof ze Vaders lach vernam en zijn bekende stem -hoorde zeggen:</p> -<p>„Wiesje, doe toch niet zoo mal, wees niet zoo -overdreven.”</p> -<p>Dat was het voornaamste, wat Vader tegen haar had, dat hij haar -overdreven vond.</p> -<p>Och, als Vader maar niet zoover weg was!</p> -<p>Hare tranen waren nu gedroogd en ze staarde naar buiten, waar in het -uitspansel hoe langer hoe meer sterren zichtbaar werden.</p> -<p>Hoe mooi, hoe heerlijk mooi. Zouden die sterren bewoonde werelden -zijn, net als de aarde, zouden daar ook wezens op wonen, die plezier en -verdriet hadden, die goed en slecht waren, net als de menschen.</p> -<p>Een sissend geluid wekte haar uit haar gepeins op.</p> -<p>Een oogenblik kon ze niet thuisbrengen, wat het zijn kon.</p> -<p>Toen flitste het door haar hoofd.</p> -<p>„Het vuurwerk.”</p> -<p>Ze richtte zich op en staarde in de richting, waarin ze wist, dat -het huis van Lottie lag.</p> -<p>Ze zag duidelijk enkele lichte stippen door de boomen heen schemeren -en na een oogenblik steeg weer een vuurpijl sissend op. Wies volgde hem -met de oogen, tot hij uiteen spatte.</p> -<p>Nu hoorde ze knetteren, zeker een vuurwerkstukje, dat ontbrandde, ze -zag wel een lichtschijn, maar kon niets bepaalds onderscheiden.</p> -<p>Wat zou het nu mooi zijn, in dien tuin en door haar eigen schuld -mocht ze er niet bij zijn. <span class="pagenum">[<a id="pb61" href= -"#pb61" name="pb61">61</a>]</span></p> -<p>Door haar eigen schuld?</p> -<p>Hoe kwam ze daar nu zoo op eens toe, om dat te denken, ze beweerde -immers altijd, dat het haar noodlot was, waardoor ze dikwijls iets -misliep.</p> -<p>Maar neen, ze voelde het nu plotseling, ze kon er wel wat aan doen, -ze dwaalde licht af, dat was waar, maar ze streed ook niet tegen die -fout, ze gaf er maar altijd aan toe.</p> -<p>Dat moest nu anders worden.</p> -<p>Ze werd zich bewust, dat ze voor een groot deel haar eigen lot in -handen had, dat ze veel kon bijdragen tot haar eigen geluk, maar dat ze -dan moest vechten tegen hare verkeerde neigingen, er niet aan toegeven, -haar tijd niet verdroomen, maar wakker zijn.</p> -<p>En met haar wijd geopende oogen gericht op de schitterende sterren, -deed ze bij zichzelf de gelofte, voortaan te strijden tegen al die -fouten in haar karakter, die ze tot nog toe als aangeboren en daarom -als niet te veranderen beschouwd had.</p> -<div class="figure o061width"><img src="images/o075.png" alt="" width= -"183" height="99"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62" name= -"pb62">62</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e199">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o030.png" alt="Vijfde Hoofdstuk." -width="577" height="128"></div> -<h2 class="label">Vijfde Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">De Wraak.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e1914"><span class="xd25e1914init">D</span>en volgenden -morgen ging Wies met een bezwaard hart naar school.</p> -<p>Ze was zich bewust, van hare jaartallen niet veel en van haar -Fransche les zoowat niets te weten. Ze had plan gehad, ’s morgens -vroeg nog wat te leeren, maar had zich verslapen. Nu moest het maar -gaan, zooals het ging, ze zou dragen, wat ze verdiend had, het was toch -de laatste keer, want voortaan zou ze maken, dat ze hare lessen kende. -Moeder was erg koel tegen haar geweest dien morgen, maar ook dat zou ze -dragen, zonder er zich tegen te verzetten. Voortaan zou Moeder geen -reden meer hebben om zoo te zijn.</p> -<p>Ze haalde Lottie af op haar weg naar school en deze betuigde -dadelijk haar spijt, dat Wies er gisterenavond niet bij had kunnen -zijn, het was zóó leuk geweest.</p> -<p>„Waarom heb je toch ’s middags niet geleerd,” -voegde ze er bij, „we hadden dat toch afgesproken en ik heb het -ook gedaan.”</p> -<p>„Ik heb het geprobeerd, maar ik kon niet,” zei Wies -somber. <span class="pagenum">[<a id="pb63" href="#pb63" name= -"pb63">63</a>]</span></p> -<p>Lottie haalde haar schouders op en begon te lachen.</p> -<p>„Wat een gekheid, waarom zou je niet net zoo goed kunnen, als -ik.”</p> -<p>„Ik dwaalde aldoor af.”</p> -<p>„Maar je hoeft toch niet af te dwalen, als je niet -wilt.”</p> -<p>Wies zuchtte.</p> -<p>„Och, dat weet je zoo niet, omdat je daar geen last van hebt. -Natuurlijk is het in zoover mijn schuld, dat ik er mij niet tegen -verzet heb. Het ergste is, dat ik nog geen woord van mijn lessen -ken.”</p> -<p>Lottie keek haar vriendinnetje verbaasd aan.</p> -<p>„Maar Wies!”</p> -<p>„Echt, je zult het zien. Daar beleef je vanochtend weer wat -aan.”</p> -<p>Lottie kon het niet helpen, ze moest alweer lachen, die Wies keek -ook zoo tragisch.</p> -<p>„Kom, het zal wel losloopen, jammer, dat ik niet wat dichter -bij je zit, dan kon ik je voorzeggen. Weet je wat, ik zal vragen, of -Rie het doet, die kent hare lessen meestal goed.”</p> -<p>Zoo gezegd, zoo gedaan, Rie, die naast Wies zat, werd gevraagd voor -te zeggen, als het noodig was en beloofde het te zullen doen.</p> -<p>Het eerste uur was een rekenles, waarvoor de meisjes niets hadden -behoeven te leeren en dus ging het rustig voor Wies voorbij.</p> -<p>Toen volgde de geschiedenisles, waarin de jaartallen overhoord -werden en het lot was Wies gunstig, ze wist al de jaartallen, die haar -gevraagd werden, op één na en dat fluisterde Rie haar nog -bijtijds in.</p> -<p>Ze voelde zich erg verlucht, ze scheen een geluksdag te hebben, door -het Fransch zou ze nu ook wel heenrollen, als Rie haar niet in den -steek liet.</p> -<p>Juffrouw Faber scheen goed geluimd, ze begon al dadelijk een grapje -te maken met een van de leerlingen, het zou dus wel <span class= -"pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64" name="pb64">64</a>]</span>terecht -komen. Eenige meisjes hadden al een beurt gehad, nu zou zij weldra -moeten antwoorden. Als Rie haar nu maar voorzei, want ze wist er -eigenlijk niets van.</p> -<p lang="fr">„Louise, les règles du Participe Passé -des verbes pronominaux.”</p> -<p>Daar hadt je het al, <span lang="fr">les verbes pronominaux</span> -hadden aparte regels voor hun deelwoord, ze wist wel zooiets van -toevallig wederkeerig en noodzakelijk, maar hoe moest ze dat nu in het -Fransch zeggen. En wat het verschil tusschen de deelwoorden van die -twee was, dat wist ze heelemaal niet.</p> -<p lang="fr">„Eh bien, Louise?”</p> -<p>Wies gaf Rie een schop onder tafel; toen begon ze:</p> -<p lang="fr">„Le participe passé des -verbes ….”</p> -<p>„<span lang="fr">Accidentellement pronominaux</span>,” -fluisterde Rie.</p> -<p>Wies haalde bijna onmerkbaar hare schouders op, ze verstond Rie -niet.</p> -<p>„<span lang="fr">Accidentellement pronominaux</span>,” -herhaalde Rie wat harder.</p> -<p>Juffrouw Faber keek haar strak aan.</p> -<p>„Marie,” zei ze waarschuwend.</p> -<p>Rie dorst nu niets meer te zeggen, de juffrouw had geen oog van haar -af.</p> -<p lang="fr">„Continuez, Louise.”</p> -<p>Wies kreeg het benauwd, ze wist er niets van, ze zou dus verder maar -geen pogingen doen en zwijgen.</p> -<p>Lot deed haar best om de aandacht van Wies te trekken, misschien kon -ze haar wel helpen, door duidelijk met de lippen te spreken, maar Wies -staarde strak voor zich uit.</p> -<p>„<span lang="fr">L’éloquence -même</span>,” zei juffrouw Faber op scherpen, onaangenamen -toon, „<span lang="fr">la meilleure de mes élèves -est décidément Louise Schotter</span>.”</p> -<p>Wies keek boos op.</p> -<p>De juffrouw hoefde niet met haar te spotten, ze kon haar een standje -geven, maar dat eeuwige sarkasme van die Faber kon ze niet uitstaan. -<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65" name= -"pb65">65</a>]</span></p> -<p>„U hoeft me niet voor den gek te houden,” barstte ze -los.</p> -<p>Juffrouw Fabers gezicht verloor niets van zijn spottende -uitdrukking.</p> -<p>„<span lang="fr">Ayez la bonté de répéter -votre charmant discours en français, ma -chère</span>,” zei ze kalm, „<span lang="fr">vous -savez, qu’il est défendu de parler le hollandais pendant -ma leçon</span>.”</p> -<p>Wies zweeg met een kleur van boosheid.</p> -<p lang="fr">„Eh bien, j’écoute.”</p> -<div class="figure p065width"><img src="images/p065.jpg" alt="" width= -"587" height="415"></div> -<p>Nog zweeg Wies.</p> -<p lang="fr">„Ne m’avez-vous pas compris, Louise. -Répétez en français, ce que vous venez de -dire.”</p> -<p>Wies voelde haar bloed koken. Die afschuwelijke Faber, ze zou haar -niet loslaten, voor ze haar gezegde in het Fransch herhaald had en ze -wist niet, hoe ze het moest zeggen.</p> -<p>„<span lang="fr">Moquer</span>,” mompelde ze.</p> -<p lang="fr">„Bravo, c’est ça. C’est le verbe -se moquer, que vous cherchiez. C’est bien, continuez.” -<span class="pagenum">[<a id="pb66" href="#pb66" name= -"pb66">66</a>]</span></p> -<p>Eensklaps liet Wies haar hoofd op de bank zakken en barstte in -tranen uit.</p> -<p>„Schei toch uit,” mompelde ze.</p> -<p>Juffrouw Faber scheen te vinden, dat ze nu ver genoeg gegaan was, ze -wendde zich tenminste tot een ander meisje en liet Wies verder met -rust.</p> -<p>Na een poosje bedaarde ze, en na hare oogen afgeveegd te hebben, zat -ze de juffrouw met zulk een boozen blik aan te staren, dat deze bepaald -vermeed haar kant uit te kijken. Ze was zich bewust vanochtend wat ver -te zijn gegaan. Louise was een zenuwachtig kind, daar had ze aan moeten -denken, maar ze kende ook haast nooit hare lessen en had dan -daarenboven iets brutaals over zich, dat haar irriteerde.</p> -<p>Om twaalf uur ging Wies met Lottie samen naar huis.</p> -<p>Eerst sprak ze geen woord en Lottie durfde ook niets zeggen, Wies -zag er zoo door en door boos uit.</p> -<p>Na een poosje begon Wies:</p> -<p>„Von’ je het geen schandelijke manier van me te -behandelen?”</p> -<p>„Ja, hatelijk,” beaamde Lottie.</p> -<p>„Maar ik zal me wreken,” zei Wies somber.</p> -<p>Lottie keek een beetje angstig naar haar op.</p> -<p>Ze zag er uit, alsof ze tot de zwartste daden van wraak in staat zou -zijn.</p> -<p>„Ik zou er maar niet meer aan denken,” zei Lottie -aarzelend.</p> -<p>Louise bleef staan van verbazing.</p> -<p>„Er niet meer aan denken? Zou jij dat kunnen, als je bespot en -vernederd was voor de heele klasse, als je behandeld was op een manier, -dat de honden geen brood van je zouden eten?”</p> -<p>„Mijn hemel, Wies, wat overdrijf je weer.”</p> -<p>„Zoo, overdrijf ik. Welzeker, het is heel gemakkelijk zooiets -voor nul en geener waarde te verklaren, als het je zelf maar niet -overkomt.”</p> -<p>Lottie, die oprecht met haar vriendinnetje meevoelde en haar alleen -wat overdreven vond, stak haar arm door dien van Wies. <span class= -"pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67" name="pb67">67</a>]</span></p> -<p>„Je weet best, dat ik het naar voor je vind, maar ik meen -’t in ernst, wees verstandig en denk er niet meer aan. Het is nu -eenmaal gebeurd en je kunt er toch niets aan veranderen.”</p> -<p>„Ik kan me wreken.”</p> -<p>„Dat zou ik maar niet beginnen, met zoo’n juffrouw trek -je licht aan het kortste eindje. Heusch, Wies, je wint er niets mee en -je brengt je eigen maar in onaangenaamheden.”</p> -<p>Wies antwoordde niet meer.</p> -<p>Lot had gemakkelijk praten, maar ze moest iets doen, om de schande -van die bespotting uit te wisschen.</p> -<p>Maar wat?</p> -<p>Den heelen verderen dag dacht ze er over na, maar ze kon niets -vinden. Soms bedacht ze een of ander, waarmee ze de juffrouw zou kunnen -plagen, maar dan verwierp ze het weer, omdat ze er iets kinderachtigs, -ja zelfs iets lafs in vond.</p> -<p>Neen, ze moest wat bijzonders verzinnen, iets, dat een ander nog -niet gedaan had, iets aparts.</p> -<p>Maar er schoot haar niets te binnen, dan een paar flauwe -plagerijtjes, die een ander net zoo goed verzinnen kon, als zij.</p> -<p>’s Avonds bij het sluiten van haar raam, zag ze weer den -helderen sterrenhemel voor zich en eensklaps overviel haar de gedachte, -dat ze zich had voorgenomen, goed te zijn en edel en dat ze zich dus -niet wreken mocht.</p> -<p>Wraak was lafhartig en een bewijs van een kleine ziel.</p> -<p>Ze keek naar buiten, naar die rustige pracht en glimlachte.</p> -<p>Dat was een goede gedachte, dat zou ze doen.</p> -<p>Ze zou juffrouw Faber laten zien, hoe een edel meisje zich wreekt, -ze zou haar doen voelen, dat ze boven haar bespotting stond.</p> -<p>Morgenochtend had ze weer les van haar, dan zou ze een mooien -bouquet voor haar meenemen, ze zou wat vroeger van huis gaan en even -bij den jongen, die altijd op den hoek van <span class="corr" id= -"xd25e2116" title="Bron: die die">die</span> dwarsstraat stond, wat -mooie bloemen koopen, die had meestal zulke prachtige rozen. -<span class="pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68" name= -"pb68">68</a>]</span></p> -<p>Zoo gedacht, zoo gedaan.</p> -<p>Lottie was niet weinig verbaasd, toen ze Wies met een mooien bouquet -zag aankomen en van haar hoorde, dat die bloemen voor juffrouw Faber -bestemd waren.</p> -<p>„Hoe krijg je dat in je hoofd?” vroeg ze verbaasd.</p> -<p>„Dat is nu mijn wraak,” antwoordde Wies met een -triomfeerend lachje.</p> -<p>Ze wachtte juffrouw Faber bij de deur der klasse op en bood haar, -zoodra ze verscheen, met een verlegen gezicht de bloemen aan.</p> -<p>De juffrouw nam werktuigelijk den bouquet aan en was blijkbaar -zóó verbaasd, dat ze eerst vergat te bedanken. Wies was -reeds in de bank, toen juffrouw Faber, de bloemen bekijkend, zeide:</p> -<p lang="fr">„C’est très joli, ce bouquet, merci, -Louise.”</p> -<p>Toen ging ze naar haar plaats voor de klasse en legde de bloemen, -tegelijk met hare boeken, op het tafeltje naast zich.</p> -<p>Lottie vond het zonde, dat die heerlijke rozen geen water kregen, ze -had graag gevraagd, of ze de bloemen even in een glas water mocht -zetten, maar ze durfde niet, want ze zou het in het Fransch moeten -zeggen, fouten maken, het over moeten zeggen en zoo al meer. Daar zag -ze tegen op.</p> -<p>De les begon.</p> -<p>Wies had haar uiterste best gedaan, haar les nu eens precies te -leeren en een goedkeurend knikje van de onderwijzeres was haar -belooning. Na het opzeggen van de lessen begon deze een nieuw gedeelte -van de grammaire te behandelen en al pratende nam ze den rozenbouquet -op, om er aan te ruiken.</p> -<p>Met een schreeuw gooide ze hem eensklaps weer neer, haar gezicht -drukte afschuw, zelfs angst uit. De meisjes begrepen niet, wat er -gebeurde.</p> -<p>„Een spin,” stootte ze uit.</p> -<p>Een deel der meisjes begon te lachen.</p> -<p>Het was algemeen bekend, dat juffrouw Faber een grooten afschuw -<span class="pagenum">[<a id="pb69" href="#pb69" name= -"pb69">69</a>]</span>van spinnen had, ja, er gewoon bang voor was.</p> -<p>Lottie keek verschrikt naar Wies.</p> -<p>Was dat haar wraak?</p> -<div class="figure p069width"><img src="images/p069.jpg" alt="" width= -"420" height="702"></div> -<p>Niet erg aardig verzonnen, eigenlijk een leelijke manier van doen, -Wies viel haar tegen, tot zooiets had ze haar niet in staat geacht.</p> -<p>Wies zelf zat daar, stijf van schrik. Ze begreep dadelijk wat er van -haar gedacht zou worden en ze had wel onder de bank <span class= -"pagenum">[<a id="pb70" href="#pb70" name="pb70">70</a>]</span>willen -kruipen, zoo zag ze op, tegen hetgeen er volgen zou.</p> -<p>Juffrouw Faber had zich van haar eersten schrik hersteld en zei nu -op ijskouden, snijdenden toon, in haar verontwaardiging heelemaal -vergetend Fransch te spreken:</p> -<p>„Louise, neem die bloemen weg en verlaat de kamer. Je behoeft -tot nader order niet meer in mijn lessen te komen.”</p> -<p>Wies verroerde zich niet, het scheen wel, of ze de woorden van de -juffrouw niet verstaan had.</p> -<p>„Hoor je niet, wat ik zeg?”</p> -<p>Nu stond Wies op in haar bank en keek rond, als zocht ze iemand, die -haar verdediging op zich nemen zou.</p> -<p>Maar nergens vond ze hulp.</p> -<p>Sommige meisjes waren hun lach nog niet meester en deden wanhopige -pogingen, om hem te verbergen.</p> -<p>Anderen keken verontwaardigd naar haar, vonden haar zeker een naar -schepsel, en eenigen, waaronder Lottie, zagen haar medelijdend aan, -maar niemand sprak een woord.</p> -<p>Ze slikte eens, om de prop weg te krijgen, die ze in haar keel -voelde en zei toen, wat schor:</p> -<p>„U denkt toch niet, dat ik het expres gedaan heb?”</p> -<p>Juffrouw Faber keek haar minachtend aan.</p> -<p>„Speel nu verder maar geen comedie,” zei ze koud, -„en doe, wat ik je zeg, neem die bloemen met inhoud op en verlaat -de kamer. Ik zal na de les de zaak zelf aan de directrice -meedeelen.”</p> -<p>Het duizelde Wies.</p> -<p>Van zoo iets werd ze verdacht, van zoo’n minne wraak, om onder -den schijn van een vriendelijkheid te bewijzen, iemand een hevigen -schrik op het lijf te jagen.</p> -<p>Hoe was het mogelijk.</p> -<p>En iedereen scheen het te gelooven.</p> -<p>Lottie ook?</p> -<p>Ze keek naar haar vriendinnetje en dit sloeg hare oogen neer en -vermeed haar aan te zien. <span class="pagenum">[<a id="pb71" href= -"#pb71" name="pb71">71</a>]</span></p> -<p>Dus Lottie ook.</p> -<p>Ze boog het hoofd en drukte haar zakdoek voor haar mond, om de -snikken te smoren, die nu opwelden.</p> -<p>Toen verliet ze haastig haar bank en wilde de klasse uit gaan, maar -werd teruggehouden door de scherpe stem van juffrouw Faber, die haar -beval, de bloemen mee te nemen.</p> -<p>Machinaal voldeed ze aan dit bevel en een oogenblik later stond ze -in de gang met den ongeluks-bouquet in haar handen.</p> -<p>Ze keek naar de mooie rozen, waarvan er eenige door de ruwe -behandeling geknakt waren en die als verzoeningsteeken tusschen haar en -juffrouw Faber hadden moeten dienst doen.</p> -<p>Het was weer haar gewone pech, die alles in de war gestuurd had. -Wies Ongeluk, dat was ze wel! Dat nu zoo’n ellendige spin alles -verkeerd moest doen loopen. Waar was het onzalige beest? Daar wandelde -het rustig over de rozen en spon kalm een draad, onbewust van de -ellende, die het aangericht had.</p> -<p>„<span lang="fr">Araignée au matin, -chagrin.</span>” Dat rijmpje bevatte voor haar wel waarheid.</p> -<p>Toch wel een aardig beestje, hoe kunstig spon het zijn draad.</p> -<p>Eenige oogenbikken vergat Wies haar verdriet, zoo interessant vond -ze de bewegingen van het spinnetje. Toen keerde ze met een zucht tot de -werkelijkheid terug.</p> -<p>Wat nu te doen?</p> -<p>Ze moest zich bij de directrice gaan melden, als uit de les -gestuurd, maar ze durfde niet. Die zou natuurlijk ook aan haar schuld -gelooven en ze hield van het hoofd der school. Ze zou het vreeselijk -vinden, als die haar tot zoo iets in staat achtte en toch was de schijn -tegen haar.</p> -<p>Ze legde de bloemen op den grond en tegen den muur geleund, schreide -ze, haar gezicht met beide handen bedekkend.</p> -<p>Lot geloofde het ook.</p> -<p>Hoe was het mogelijk, <span class="ex">zij</span> zou Lottie zeker -niet van zoo iets mins beschuldigd hebben.</p> -<p>Zoo stond ze daar nog een poosje, overweldigd door bittere -<span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72" name= -"pb72">72</a>]</span>gedachten en ze merkte nauwelijks, dat de tijd -verstreek, totdat ze de deur tegenover haar hoorde opengaan en juffrouw -Faber’s stem vernam, die verwonderd zei:</p> -<p>„Sta je daar nog, waarom ben je niet naar de directrice -gegaan?”</p> -<p>Wies keek haar even aan, met hare betraande oogen, maar antwoordde -niets.</p> -<p>„Neem die bloemen op en volg me,” beval de juffrouw.</p> -<p>Wies deed, wat haar gezegd werd en met de rozen in haar hand liep ze -achter juffrouw Faber aan, die zich regelrecht naar de kamer der -directrice begaf. Daar gekomen sprak ze haar beschuldiging uit en Wies -sloeg hare oogen neer onder den verwijtenden blik van het hoofd der -school.</p> -<p>„Hoe kon je zoo iets verzinnen,” zei ze op verdrietigen -toon, „ik had je niet tot een dergelijke lafhartigheid in staat -geacht.”</p> -<p>Lafhartigheid, de directrice beschuldigde haar van -lafhartigheid!</p> -<p>„Maar ik heb het niet gedaan,” riep ze -hartstochtelijk.</p> -<p>Verwonderd keek de directrice juffrouw Faber aan.</p> -<p>„Ze stelt zich weer aan,” zei deze, „ik behoef u -toch Louise Schotter niet te leeren kennen. Ze ontkent, dat is waar, -maar alles wijst er op, dat ze zich op deze manier heeft willen wreken, -over het standje van gisteren.”</p> -<p>„Maar een schoolmeisje wreekt zich niet over een standje voor -een niet gekende les.”</p> -<p>„Het was geen standje, ze bespotte me,” viel Wies heel -onvoorzichtig uit.</p> -<p>Juffrouw Faber glimlachte triomfant.</p> -<p>„Dat is zoo goed als een bekentenis. Ze zegt zelf, dat ze mijn -woorden als een bespotting opgevat heeft en verklaart daarmee, waarover -ze zich heeft willen wreken.”</p> -<p>De directrice keek ernstig.</p> -<p>Juffrouw Faber had gelijk, die woorden en de toon waarop ze geuit -waren, namen elken twijfel aan haar schuld weg. <span class= -"pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73" name="pb73">73</a>]</span></p> -<p>„Ik vrees, dat u gelijk heeft,” zei ze, „maar ik -begrijp zoo iets niet van Louise.”</p> -<p>Wies schreide niet meer. Ze hield haar hoofd nu rechtop en om haar -mond lag een bittere trek.</p> -<p>„Dus u gelooft, dat alles een opgemaakt stukje was?” -vroeg ze.</p> -<p>„Ik moet het wel gelooven.”</p> -<p>„Goed, geloof u het dan maar,” en met moeite het beven -van hare lippen bedwingend, stond ze daar doodstil, alleen haar wat -diepere ademhaling bewees, dat innerlijk niet alles rustig was.</p> -<p>De directrice had de bloemen, door Wies op tafel gelegd, in de hand -genomen en bekeek ze nu.</p> -<p>„Er is nu geen spin meer in,” zei ze.</p> -<p>„Is die er uit,” vroeg juffrouw Faber angstig, hare -rokken bij elkaar nemend, „als het beest maar niet op me gekropen -is. Was de spin er straks nog in, Louise?”</p> -<p>Wies knikte onverschillig van ja, niets kon haar meer schelen, ze -gaf zich aan het noodlot over.</p> -<p>„Je hebt vlak achter me geloopen daar straks, misschien is ze -op mijn rug gekropen.”</p> -<p>Rillend keerde ze haar rug naar de directrice.</p> -<p>„Och toe, kijk u eens, of u haar niet ziet. Ook niet in mijn -hals? Ik voel daar zoo’n gekriebel. Heusch niet, kan ik er van -opaan?”</p> -<p>Toen het vreemde lachje ziende om den mond van de directrice, voegde -ze er wat verlegen bij:</p> -<p>„U vindt me misschien kinderachtig, maar ik heb nu eenmaal -zoo’n griezel van spinnen.”</p> -<p>„Dat komt meer voor,” zei de directrice rustig. -„Ik wil Louise nog wel even alleen spreken.”</p> -<p>Juffrouw Faber begreep den wenk en nam hare boeken op, om weg te -gaan.</p> -<p>„Ik kan Louise niet meer in mijn les nemen, voor ze me excuus -gevraag heeft,” zei ze nog.</p> -<p>„Je hoort het, Louise, wil je dat nu dadelijk even -doen?” vroeg <span class="pagenum">[<a id="pb74" href="#pb74" -name="pb74">74</a>]</span>de directrice. „Dat zou, dunkt me, het -beste zijn.”</p> -<p>Wies antwoordde niet, ze klemde hare lippen nog wat vaster opeen en -schudde van neen.</p> -<p>Juffrouw Faber verliet daarop de kamer.</p> -<p>De directrice hield zich een oogenblik met iets anders bezig, -gezeten aan haar schrijftafel. Toen riep ze Wies bij zich.</p> -<p>„Kijk me eens aan, Louise, zoo, vlak in mijne oogen. Blijf je -er bij, dat je geen schuld hebt?”</p> -<p>„Ja, juffrouw.”</p> -<p>„Hoe kwam je er dan toe, die rozen aan juffrouw Faber te -geven? Ik heb tot mijn spijt meermalen gemerkt, dat juffrouw Faber en -jij nu juist niet zulke groote vriendinnen zijn.”</p> -<p>Wies kleurde.</p> -<p>Het was haar onmogelijk te zeggen, dat ze het als een edele wraak -bedoeld had. De juffrouw zou dan natuurlijk weer aan aanstellerij -gelooven.</p> -<p>Ze zweeg dus.</p> -<p>De juffrouw schudde met een verdrietig gezicht haar hoofd.</p> -<p>„Het spijt me meer, dan ik zeggen kan, kind, dat je nu je -schuld nog verergert, door zoo koppig te blijven ontkennen, wat toch -zoo duidelijk blijkt, niet anders dan waar te kunnen zijn. Als je me -niet verklaren wilt, waarom je juffrouw Faber zoo ineens bloemen -gegeven hebt, na pas onaangenaamheden met haar gehad te hebben, na pas -woorden van haar gehoord te hebben, die je zelf verklaart, als een -bespotting te beschouwen, dan kan ik niet anders denken, dan dat je -werkelijk schuld hebt. Ga nu maar naar huis en zeg je moeder, dat ik je -voor dezen verderen dag verwijderd heb.”</p> -<p>Wies schrok.</p> -<p>„Stuurt u me voor den heelen dag weg?”</p> -<p>„Ja, morgen kun je terugkomen, behalve voor de les van -juffrouw Faber.”</p> -<p>„Daar hebben we morgen geen les van.”</p> -<p>„Nu, dan kun je morgen weer den heelen dag komen.” -<span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75" name= -"pb75">75</a>]</span></p> -<p>Wies stond daar met gebogen hoofd, aarzelend om weg te gaan.</p> -<p>De directrice vatte haar neerhangende hand.</p> -<p>„Heb je me nog iets te vertellen, kind, doe het dan. Het zou -me zoo’n pleizier doen, als je je onschuld bewijzen -kondt.”</p> -<p>Weer aarzelde Wies.</p> -<p>Zou ze vertellen, waarom ze die bloemen gegeven had?</p> -<p>Maar neen, neen, een totaal valsche schaamte belette haar gehoor te -geven aan den drang van haar hart, dat haar aanspoorde, zich van blaam -te zuiveren tegenover de juffrouw, van wie ze zooveel hield.</p> -<p>Langzaam keerde ze zich om en verliet de kamer, deed in de gang haar -goed aan en liep de straat op, niet wetend waarheen, niet goed naar -huis durvend, waar ze zeker ook verkeerd begrepen zou worden.</p> -<p>In de kamer der directrice lagen de prachtige rozen vergeten op de -tafel en weefde het spinnetje lustig haar net tusschen tafelkleed en -vloer, vlug aan den steeds langer wordenden draad neerglijdend.</p> -<div class="figure o075width"><img src="images/o075.png" alt="" width= -"183" height="99"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76" name= -"pb76">76</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e208">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o017.png" alt="Zesde Hoofdstuk." -width="578" height="128"></div> -<h2 class="label">Zesde Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Valsche schaamte.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e2377"><span class="xd25e2377init">T</span>oen Wies de -deur der school achter zich had dichtgetrokken, liep ze eenigen tijd -als versuft door.</p> -<p>Weggestuurd voor den geheelen verderen dag.</p> -<p>Waar nu heen?</p> -<p>Naar huis en Moeder alles vertellen?</p> -<p>Ze zag daar zoo tegen op, ze was zoo bang, dat Moeder aan haar -schuld gelooven zou; het was zoo vreeselijk van iets laags verdacht te -worden en dat nog wel, nu ze het zoo goed bedoeld had.</p> -<p>Zou ze aan Moeder vertellen, waarom ze juffrouw Faber die bloemen -gegeven had?</p> -<p>Dat zou misschien het beste zijn, maar ze was bang, de woorden niet -te kunnen uitspreken, het zou er iets van hebben, alsof ze eens wilde -doen uitkomen, hoe edelmoedig ze was, hoe ze kwaad met goed had willen -vergelden. Dat had ze ook eigenlijk wel en natuurlijk behoefde ze zich -daarover niet te schamen, <span class="pagenum">[<a id="pb77" href= -"#pb77" name="pb77">77</a>]</span>integendeel, maar om dat nu zelf te -vertellen, dat was toch iets, dat ze niet zou kunnen.</p> -<p>Hoe laat zou het zijn? Als ze nog anderhalf uur ronddwaalde en dan -naar huis ging, zou niemand er iets van merken, dat ze weggestuurd was -en als ze dan vanmiddag van twee tot vier weer uitging, behoefden ze er -thuis misschien wel nooit iets van te weten.</p> -<p>Ze liep maar voort, waar hare voeten haar heendroegen, al maar -voort, tot ze bemerkte, dat ze een heel eindje afgedwaald was en zich -heelemaal buiten de stad in het bosch bevond.</p> -<p>Nu dorst ze niet verder gaan, ze had geen horloge, wist dus niet, -hoe laat het was, ze zou maar weer naar de stad terugkeeren, dan zag ze -allicht een klok, die haar op de hoogte van den tijd kon brengen.</p> -<p>Ze stond een oogenblik stil en keek rond.</p> -<p>Wat een heerlijk weer was het, hoe mooi dat lichteffect van de zon -door de bebladerde boomtakken en die zonnevlekken op haar pad. Net -weer, om je heel gelukkig en vroolijk te voelen. Wat zou ze genoten -hebben, als ze nu vandaag vacantie gehad had en hier had kunnen -ronddwalen, zonder gekweld te worden door akelige gedachten.</p> -<p>Ze was toch een recht ongelukskind.</p> -<p>Hare oogen vulden zich met tranen uit louter medelijden met -zichzelve.</p> -<p>Nu had ze toch heusch haar best gedaan om goed te zijn en nu had ze -meer verdriet dan ooit.</p> -<p>Ze ging een oogenblik op een bank zitten, ze voelde nu pas, dat ze -moe was, ze had ook al een heel eindje geloopen.</p> -<p>Zou ze een oogenblikje durven blijven zitten, of zou ze dan te laat -thuiskomen?</p> -<p>Even maar, ze was zoo moe en zoo warm.</p> -<p>Ze droogde hare tranen af en staarde voor zich uit.</p> -<p>Wat zongen de vogeltjes mooi in de takken boven haar hoofd, heerlijk -om daar naar te luisteren. <span class="pagenum">[<a id="pb78" href= -"#pb78" name="pb78">78</a>]</span></p> -<p>Ze moest er eigenlijk over nadenken, hoe ze zich nu houden zou, als -ze thuis kwam, alles vertellen, of maar net doen, of er niets gebeurd -was, maar ze kon niet nalaten naar dat liefelijk gekwinkeleer te -luisteren en hare gedachten namen vanzelf een heel andere richting.</p> -<p>Een roodborstje wipte over den weg en bleef vlak voor haar staan, -haar met zijne zwarte kraaloogjes aanstarend. Ze hield zich doodstil, -durfde haast niet ademhalen, ze zou zoo dolgraag willen, dat het nog -wat nader kwam. Vlak bij haar lag een stukje brood, dat wilde het zeker -zien te pakken, maar aarzelde, omdat het dan zoo dicht bij haar komen -moest.</p> -<p>Onbeweeglijk zat ze daar en weer tripte het lieve vogeltje nog een -beetje nader. Nu had het zijn doel bereikt, nog een paar -pasjes …. daar kwam opeens een groote zwarte kraai, die -zich zonder bedenken op het stukje brood wierp en het roodborstje vloog -verschrikt weg.</p> -<p>Met een bitter lachje keek Wies het na.</p> -<p>„Hier ook al het recht van den sterkste,” dacht ze, -„zoo is het overal. Juffrouw Faber kan me beschuldigen van wat ze -wil, zij wordt geloofd, omdat ze de macht in handen heeft, het recht -van de sterkste.”</p> -<p>Kom, nu moest ze gaan, ze zat hier haar tijd te verknoeien en wie -weet hoe laat het al was.</p> -<p>Wat zou ze nu thuis zeggen?</p> -<p>Ze kon maar geen besluit nemen.</p> -<p>Toen ze de stad weer bereikt had, zag ze, dat het al over twaalven -was.</p> -<p>Ze zette het op een draf, ze kwam bepaald te laat thuis, zou dan een -verklaring moeten geven van haar lang wegblijven en wist nog altijd -niet, wat ze doen zou.</p> -<p>„De waarheid zeggen,” drong haar geweten aan.</p> -<p>„Doen alsof er niets gebeurd is, dat is het -gemakkelijkst,” ried haar verstand.</p> -<p>Zoo kwam ze thuis, gewoon buiten adem van het harde loopen -<span class="pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79" name= -"pb79">79</a>]</span>en zag dadelijk, dat het mis was, ze hadden -blijkbaar al op haar gewacht.</p> -<p>„Kind, wat zie je rood, en je bent heelemaal buiten -adem,” zei haar moeder, „waar kom je zoo laat vandaan, heb -je weer moeten schoolblijven?”</p> -<p>Onwillekeurig knikte Wies van neen, ze kon toch zóó -niet jokken.</p> -<p>„Niet? Waar ben je dan geweest, je weet, dat ik er zoo op -gesteld ben, dat je op tijd thuis bent voor de koffie.”</p> -<p>Wies had intusschen haar hoed afgezet en op een stoel gelegd.</p> -<div class="figure floatLeft p079width"><img src="images/p079.jpg" alt= -"" width="226" height="351"></div> -<p>„Dat is geen plaats voor je hoed, hang hem aan den kapstok en -vertel me dan, waar je vandaan komt.”</p> -<p>Wies bracht haar hoed weg en ging op haar plaats zitten.</p> -<p>„Neen, dat gaat zoo maar niet. Antwoord me eerst, waar kom je -vandaan?”</p> -<p>„Van school,” mompelde Wies, met een kleur om haar -leugen.</p> -<p>„Regelrecht van school?”</p> -<p>Wies kleurde nog dieper en schudde van neen.</p> -<p>„Niet, dat dacht ik wel, je bent ergens anders heen geweest en -hebt toen hard geloopen, om niet al te laat thuis te zijn. Maar waar -ben je geweest, dat wil ik weten.”</p> -<p>Wies kreeg het hoe langer hoe benauwder, wat moest ze nu zeggen.</p> -<p>„Kom, antwoord me en de waarheid, als ’t je -blieft.”</p> -<p>„Als je jokt, leest Moes het op je voorhoofd,” -verklaarde Jantje plechtig.</p> -<p>„Op je voorhoofd,” herhaalde Stan.</p> -<p>Henk begon te lachen, maar Wies hoorde het niet eens.</p> -<p>„Ik weet het niet,” fluisterde ze. <span class= -"pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80" name="pb80">80</a>]</span></p> -<p>Nu proestte Henk het uit en de kleintjes lachten hartelijk mee, -hoewel ze niet goed begrepen, waarom.</p> -<p>Marietje haalde haar schouders op en wees op haar voorhoofd.</p> -<p>„Ja, het lijkt wel, of er een van de vijf bij je op den loop -is,” beaamde haar moeder. „Nu als ’t je blieft, -verder geen gekheid, nog eens, waar kom je vandaan, waar ben je -geweest?”</p> -<p>„In ’t bosch.”</p> -<p>Allen keken even verwonderd.</p> -<p>„In ’t bosch,” herhaalde haar moeder en liet er -wat driftig op volgen:</p> -<p>„Zeg, is het nu uit met die gekheid, het bosch ligt ruim drie -kwartier van de school af, je kunt dus onmogelijk in een half uur heen -en weer naar het bosch geweest zijn.”</p> -<p>„Een van de feeën heeft haar daar heen gedragen,” -opperde Henk, maar zijn moeder verzocht hem te zwijgen, ze vond de -houding van Wies zoo vreemd, dat ze ongerust werd, over hetgeen er -gebeurd kon zijn.</p> -<p>„Louise, maak nu de zaak niet erger en vertel me, waar je -geweest bent,” drong ze aan.</p> -<p>„Werkelijk in het bosch.”</p> -<p>Toen voegde ze er nauw verstaanbaar bij:</p> -<p>„Ik was weggestuurd van school.”</p> -<p>Haar moeder meende haar niet goed verstaan te hebben.</p> -<p>„Wat zeg je. Spreek duidelijker.”</p> -<p>„Ik was weggestuurd,” herhaalde Wies iets harder.</p> -<p>Henk floot zachtjes tusschen zijn tanden.</p> -<p>Marietje keek even ontsteld op, maar daarna ging ze door met Jan en -Stan om beurten hun boterham in het mondje te werken.</p> -<p>Wies ademde eenigszins verlucht. Nu was het er uit, nu kon ze niet -meer terug, nu moest er maar van komen, wat wilde.</p> -<p>„Weggestuurd,” herhaalde haar moeder, „weggestuurd -van school, het is nog al geen kleinigheid, waarom, wat heb je -gedaan?”</p> -<p>Wies begon te huilen en mompelde iets van bloemen en van -<span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81" name= -"pb81">81</a>]</span>een spin en van heelemaal geen kwaad bedoeld -hebben.</p> -<p>Haar moeder begreep er niets van.</p> -<p>„Kun je je niet duidelijker uitdrukken, Louise?”</p> -<p>Wies’ eenig antwoord bestond in een hevige huilbui. Haar wat -overspannen zenuwen ontspanden zich, ze snikte het uit.</p> -<p>Haar moeder zweeg eenige oogenblikken.</p> -<p>Henk waagde het nu ook niet, gekheid te maken en Marietje keek -verschrikt van de een naar de ander, terwijl de kleintjes er niets van -begrepen.</p> -<p>„Waarom is Wies zoo verdrietig?” vroeg Stan.</p> -<p>„Wies is niet verdrietig, Wies is stout,” meende -Jan.</p> -<p>„Als je me geen duidelijken uitleg kunt geven, zal ik -genoodzaakt zijn op school te informeeren,” zei nu mevrouw -Schotter. „Mag je vanmiddag weer op school komen?”</p> -<p>Wies schudde van neen.</p> -<p>„Niet? Voor hoelang ben je dan weggestuurd?” vroeg haar -moeder verschrikt.</p> -<p>„Voor vandaag.”</p> -<p>„Zoo, nu neem dan je boterhammen mee en ga naar je kamertje, -je begrijpt wel, dat ik je vandaag niet in den huiselijken kring wil -hebben. Neem je breiwerk mee, kom hier, ik zal je een taak opgeven, -zorg, dat die af is. Ik zal zelf wel eens gaan hooren, wat er eigenlijk -gebeurd is.”</p> -<p>Wies nam haar breiwerk op en wilde de kamer verlaten.</p> -<p>„Je boterhammen.”</p> -<p>„Ik heb geen honger,” en ze haastte zich weg naar boven, -naar haar eigen kamertje, waar ze zich veilig voelde.</p> -<p>Ze ging op den rand van haar bed zitten en zuchtte diep.</p> -<p>Wat zouden ze vanmiddag lekker kwaad van haar spreken tegen Moeder, -die Faber zou haar hart ophalen.</p> -<p>De directrice misschien ook wel, die geloofde haar immers ook -schuldig.</p> -<p>Enfin, het kon haar niets meer schelen, iedereen mocht van haar -denken, wat ze wilde. <span class="pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82" -name="pb82">82</a>]</span></p> -<p>Zoo zat ze een poosje stil op haar bed, peinzend over wat ze haar -ongelukkig gesternte noemde, waardoor altijd haar goede bedoelingen in -de war gestuurd werden. Als Moeder straks bij haar kwam, zou ze -natuurlijk ontkennen, de spin expres in de rozen geplaatst te hebben, -maar zou Moeder haar gelooven? Och neen, niemand geloofde haar immers, -en toch konden ze niet zeggen, dat ze dikwijls jokte, een heel enkel -keertje maar, om zich te redden uit moeielijkheden, waarin ze zich -telkens bracht en dan deed ze meestal nog zoo onhandig, dat haar -leugentje dadelijk doorzien werd.</p> -<p>Wat was ze moe, flauw voelde ze zich ook, ze had zoo’n eind -geloopen en na vanmorgen acht uur niets meer gegeten. Ze wilde nu wel, -dat ze hare boterhammen maar mee gebracht had, maar naar beneden gaan -en er om vragen, dat deed ze niet.</p> -<p>Zoo op haar bed zittend, legde ze onwilkeurig haar hoofd op het -kussen.</p> -<p>Hè, heerlijk, even mocht ze rusten, dan zou ze gaan breien, -Moeder had haar zooveel opgegeven.</p> -<p>Ze bleef dus stil liggen en niet lang daarna sliep ze gerust, -doodvermoeid van alles, wat ze dien morgen ondervonden had en van de -lange wandeling, die ze gedaan had.</p> -<p>Ze werd pas wakker, toen ze een hand op haar schouder voelde, die -haar zacht heen en weer schudde.</p> -<p>Ze opende haar oogen en zag vaag Henk’s gezicht over zich heen -gebogen.</p> -<p>„Zeg, wor’ eens wakker.”</p> -<p>„Ja,” en met een zucht richtte Wies zich op.</p> -<p>„Wat is er?”</p> -<p>Henk lachte even.</p> -<p>„Ben je nu goed wakker, of niet, kan ik met je praten? Je ziet -er zoo suf uit.”</p> -<p>„Ja, ik ben wakker. Is Moeder al naar school -geweest?”</p> -<p>„Natuurlijk, ’t is half vijf. Je hebt uren -geslapen.”</p> -<p>„Hoe is het mogelijk. En?” <span class="pagenum">[<a id= -"pb83" href="#pb83" name="pb83">83</a>]</span></p> -<p>„Ja, Moeder weet nu alles.”</p> -<p>„Alles, Moeder weet niets.”</p> -<p>Henk trok zijne schouders op.</p> -<p>Hij stond daar met zijne handen in zijne broekzakken en keek zijn -zusje wat spottend aan.</p> -<p>„Dacht je, dat ze je zonde voor haar verzwegen hadden? Eerlijk -gezegd, vind ik de grap nogal leuk verzonnen, hoe ben je er op gekomen, -zeg?”</p> -<p>Wies antwoordde niet, ze zat in gedachte.</p> -<p>„En wat zegt Moeder?” vroeg ze aarzelend.</p> -<p>„Nou, ze is niet weinig boos, ze vindt, dat je valsch -gehandeld hebt. Ze neemt de zaak veel te ernstig op, zie je, alsof je -niet eens meer een grapje mocht uithalen.”</p> -<p>Wies keek naar haar broer.</p> -<p>Gek, dat zoo’n jongen zoo iets zoo opnam, als alles werkelijk -gegaan was, zooals ze dachten, zou ze het toch een lage aardigheid -gevonden hebben.</p> -<p>„Maar Henk, ik heb die spin er niet expres in -gezet.”</p> -<p>„Och kom!”</p> -<p>„Heusch niet.”</p> -<p>„Ik zou maar uitscheiden met die comedie, je wilt toch zeker -niet beweren, dat je Faber die rozen gaf, om haar een plezier te -doen.”</p> -<p>Wies kleurde.</p> -<p>„Dat is het juist,” mompelde ze.</p> -<p>Henk keek haar met groote oogen aan, een en al verbazing.</p> -<p>„Och kom,” zei hij nog eens.</p> -<p>Wies staarde voor zich uit.</p> -<p>„Ik zal het je maar bekennen, het is heusch waar, ik dacht, -dat het een edele manier was, om me te wreken.”</p> -<p>Henk schaterde het uit.</p> -<p>„Wies, Wies, wat een type ben je toch, ik geloof waarachtig -dat je het meent.”</p> -<p>Wies had al spijt, dat ze zich zoo had laten gaan. Het was -<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84" name= -"pb84">84</a>]</span>niet voor niets geweest, dat ze er tegenop gezien -had, de waarheid te zeggen, Henk spotte er blijkbaar al mee.</p> -<p>„Je moet niet denken, dat ze je gelooven zullen, als je dat -zegt,” beweerde Henk.</p> -<p>„Dan laten ze het. Ik ben trouwens niet van plan het te -zeggen.”</p> -<p>Toen wat aarzelend: „Zeg Henk, geloof jij me ook -niet?”</p> -<p>Henk wist niet meer, wat hij er van denken moest, die Wies keek hem -zoo ernstig, ja zelfs gespannen aan.</p> -<p>„Ja, zie je,” zei hij langzaam, „eerst dacht ik, -dat je maar wat praatte om je leitje schoon te vegen, maar nu begin ik -te gelooven, dat je het meent.”</p> -<p>„Natuurlijk meen ik het,” zei Wies en toen ze zag, dat -Henk het nog niet geheel met zich zelven eens was, voegde ze er -hartstochtelijk bij:</p> -<p>„Henk, geloof me, laat er ten minste één zijn, -die me gelooft.”</p> -<p>Henk was wat verlegen met zijn figuur.</p> -<p>Wies scheen wèl de waarheid te spreken en -toch ….</p> -<p>„Geef je me je eerewoord er op?” vroeg hij.</p> -<p>„Ja, op mijn woord van eer, ik heb de waarheid -gezegd.”</p> -<p>„Goed, ik geloof je.”</p> -<p>Wies greep zijn hand en drukte die krachtig.</p> -<p>„Dank je,” zei ze.</p> -<p>„Maar begrijpen doe ik je niet,” vervolgde Henk.</p> -<p>„Dat hoeft ook niet, als je me maar gelooft. Stil, daar komt -iemand, zeker Moeder.”</p> -<p>„Dan ga ik maar,” en Henk ging naar de deur, waar hij -tegen zijn moeder aanliep, die juist binnenkwam.</p> -<p>„Wat doe jij hier?” vroeg deze verwonderd.</p> -<p>„Even met Wies praten,” en weg was hij.</p> -<p>Wies kon het hare moeder aanzien, dat ze echt verdriet had over het -gebeurde en viel dadelijk uit:</p> -<p>„U behoeft niet zoo verdrietig te kijken, ik heb niets kwaads -gedaan!” <span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85" name= -"pb85">85</a>]</span></p> -<p>Haar moeder nam een stoel en ging bij haar zitten.</p> -<p>„Hou je een beetje bedaard, Louise. Ik ben bij de directrice -geweest en heb ook juffrouw Faber gesproken. Ik ben dus geheel op de -hoogte.</p> -<div class="figure floatLeft p085width"><img src="images/p085.jpg" alt= -"" width="374" height="554"></div> -<p>Wies had haar zitplaats op den rand van haar bed verlaten en stond -nu voor haar moeder.</p> -<p>„Dat denkt u,” zei ze, „maar u weet -niets.”</p> -<p>„Weet ik niets? Wat moet ik dan nog meer weten?”</p> -<p>„Ik heb het niet expres gedaan.”</p> -<p>„Wat, die spin in de rozen gezet? Hoe kwam die daar dan -in?”</p> -<p>„Hoe kan ik dat nu weten, ik heb ze immers zelf maar -gekocht.”</p> -<p>Haar moeder keek haar verwonderd aan.</p> -<p>„Wil je beweren, dat het geen vooruit verzonnen plagerij is -van die spin, maar een toeval?”</p> -<p>„Ja juist.”</p> -<p>„Ik wilde, dat ik je gelooven kon. Maar waarom heb je dan aan -juffrouw Faber die rozen gegeven, je hadt immers pas onaangenaamheden -met haar gehad en je beweert altijd, dat je niet van haar -houdt.”</p> -<p>Wies bloosde en zweeg. <span class="pagenum">[<a id="pb86" href= -"#pb86" name="pb86">86</a>]</span></p> -<p>Haar moeder keek haar aan en begreep er niets van.</p> -<p>Toen greep ze haar hand.</p> -<p>„Kind,” zei ze, hartelijker dan ze gewoon was, -„zeg me de waarheid. Vertel me eens, waarom heb je die bloemen -aan de juffrouw gegeven, als je er niets kwaads mee bedoeld -hebt.”</p> -<p>Wies lachte zenuwachtig.</p> -<p>„Ik heb nog nooit gehoord, dat men iemand bloemen geeft om -haar te plagen.”</p> -<p>„Win’ je nu maar niet zoo op. Natuurlijk geeft men in -gewone gevallen iemand geen bloemen, om haar verdriet te doen, maar dit -is een bizonder geval. Je geeft niets om juffrouw Faber, -wel?”</p> -<p>Wies schudde van neen.</p> -<p>„Nu, zie dan zelf, je geeft toch geen bloemen aan iemand, van -wie je niet houdt, alleen om haar plezier te doen. Daar zie ik jou -tenminste niet toe in staat.”</p> -<p>Wies beet hare lippen bijna ten bloede uit zenuwachtigheid.</p> -<p>„Neen, natuurlijk niet,” zei ze bitter, „dat -spreekt van zelf, tot iets edelmoedigs ben <span class="ex">ik</span> -niet in staat.”</p> -<p>Haar moeder ging eensklaps een licht op.</p> -<p>Weer greep ze de hand van haar dochtertje en haar naar zich -toetrekkend, zei ze:</p> -<p>„Was het dat werkelijk, Wiesje, wou je wat goedmaken bij -juffrouw Faber?”</p> -<p>Wies knikte van ja, met een zoo beschaamd gezicht, alsof ze de -grootste misdaad opbiechtte.</p> -<p>Haar moeder trok haar nu heelemaal op schoot en kuste haar -hartelijk.</p> -<p>„Dan hebben we ons allemaal in je vergist en het ongelukkige -toeval, dat die spin zich daar nu juist in die bloemen bevinden moest, -is de schuld van alles. Het spijt me, dat ik je verdacht heb, -kind.”</p> -<p>Wies keek haar wat verbijsterd aan.</p> -<p>„Dus u gelooft me?”</p> -<p>„Zeker geloof ik je, ik begrijp nu alles. Morgen ga ik met je -<span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87" name= -"pb87">87</a>]</span>mee naar school om ook daar te vertellen, hoe we -ons allen in je vergist hebben.”</p> -<p>Wies maakte een gebaar van schrik.</p> -<p>„Dat nooit, ik zou geen raad weten van verlegenheid. Als u het -vertellen wilt, doe het dan, als ’t u blieft, waar ik niet bij -ben.”</p> -<p>Haar moeder moest lachen.</p> -<p>„Wat zijn jullie meisjes toch dwaas, met je valsch schaamte. -Daarom heb je de toedracht der zaak zeker ook niet aan de directrice -verteld. Ze zei me, je zoo dringend gevraagd te hebben, of je eenige -opheldering geven kon.”</p> -<p>Wies loosde een diepen zucht.</p> -<p>„Ik weet niet, wat ik liever gedaan had, het zou er iets van -gehad hebben, of ik mezelf eens in een mooi daglicht wilde stellen. Ik -vind het nog afschuwelijk, dat ze nu alles weten moeten, vooral die -Faber! Ik heb nu door alles, wat er uit voortgekomen is, een gevoel -gekregen, of ik iets heel geks gedaan heb.”</p> -<p>„Maar kindje, wat een idee, integendeel, je bent heel lief -geweest.”</p> -<p>„Heusch, eerlijk gezegd wilde ik, dat het denkbeeld nooit in -mijn hoofd was opgekomen. Toe Moes, wilt u als ’t u blieft -vragen, of ze geen van allen er meer iets van zeggen willen. Laat -iedereen toch doen, of er niets gebeurd is, anders weet ik van -verlegenheid niet, waar ik blijven moet.”</p> -<p>Haar moeder beloofde haar verzoek over te brengen.</p> -<p>„Maar de meisjes,” vroeg ze nog aarzelend, „hoe -kunnen die dan te weten komen, dat je niets geen kwaad bedoeld -hadt.”</p> -<p>Wies maakte een gebaar van schrik.</p> -<p>„De meisjes moeten er juist buiten blijven. Die vinden zoo -iets zoo erg niet en echt, Moes, ik weet geen raad, als er nog verder -over gepraat wordt. Ik zou in staat zijn te zeggen, dat ik het wel -gedaan had.”</p> -<p>Haar moeder schudde het hoofd.</p> -<p>„Kind, kind, wat heb je nog een verkeerde begrippen omtrent -<span class="pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88" name= -"pb88">88</a>]</span>recht en onrecht. Ik begrijp je eigenlijk niet. Je -vindt zelf, dat het laag van je geweest zou zijn, als je werkelijk die -spin in de rozen gezet hadt, om juffrouw Faber schrik aan te jagen, -maar toch heb je liever, dat de meisjes dat van je denken, dan dat ze -weten, dat je een goede daad hebt willen doen.”</p> -<p>Wies keek nadenkend voor zich.</p> -<p>„Ja, ziet u, u hebt gelijk, maar het kan toch niet. U kunt dat -zoo niet begrijpen, er zijn er zoo licht bij, die je voor schijnheilig -houden, of denken, dat je in een goed blaadje wilt komen. Neen echt, -Moes, ik zou geen raad weten, als de zaak verder uitgeplozen -werd.”</p> -<p>„Nu goed dan, ik zal je je zin geven. Ga nu maar mee naar -beneden, het is bijna etenstijd.”</p> -<p>„Zeg u beneden ook niets?” vroeg Wies.</p> -<p>„Neen, dat kan ik niet beloven.”</p> -<p>„Toe, zeg u dan alleen, dat alles opgehelderd is en ik geen -schuld heb. Doet u het?”</p> -<p>Dat wilde haar moeder dan wel beloven en tot niet geringe -verwondering van de reeds in de eetkamer verzamelde kinderen, kwamen -moeder en dochter gearmd binnen en verklaarde de eerste, dat alles in -orde was en het geval op een misverstand berust had.</p> -<div class="figure o088width"><img src="images/o044.png" alt="" width= -"159" height="58"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb89" href="#pb89" name= -"pb89">89</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e217">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o177.png" alt="Zevende Hoofdstuk." -width="579" height="133"></div> -<h2 class="label">Zevende Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Henks geheim.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e2833"><span class="xd25e2833init">W</span>ies kreeg haar -zin, op school werd verder over de zaak gezwegen.</p> -<p>Wel moest ze den eersten ochtend de vragen der meisjes beantwoorden, -omtrent het wegzenden door de directrice en wat of ze er thuis van -hadden gezegd, maar daar ze er weinig antwoord op gaf, zwegen ze er al -spoedig over.</p> -<p>In de eerste les van juffrouw Faber, na het gebeurde, was iets -pijnlijks. Noch de onderwijzeres, noch de leerling voelde zich op haar -gemak, maar ook dat sleet met den tijd.</p> -<p>Toch had de zaak één zeer onaangenaam gevolg gehad: er -was een verkoeling ontstaan in de vriendschap tusschen Wies en Lottie. -Toen ze dien eersten morgen weer samen naar school gingen, had Wies aan -haar vriendinnetje gevraagd of ze haar verdacht, van die spin expres in -de rozen gezet te hebben.</p> -<p>Lottie had een kleur gekregen, eerst iets onverstaanbaars gemompeld -en toen gevraagd, daar nu maar niet verder over te praten. <span class= -"pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90" name="pb90">90</a>]</span></p> -<p>Maar Wies had aangedrongen, ze moest weten, wat ze aan Lottie had, -zei ze.</p> -<p>Nu moest het hooge woord er uit, ja, Lottie dacht, dat ze zich op -die manier op juffrouw Faber had willen wreken. Ze had immers zelf -tegen haar gezegd, dat ze dat doen wilde.</p> -<p>„Je zei het op een manier, dat ik er eng van werd,” -voegde Lottie er bij.</p> -<p>„Je gelooft dat dus nog?” vroeg Wies.</p> -<p>„Ja, hoe kan ik anders, is het dan niet waar?”</p> -<p>Wies aarzelde.</p> -<p>„Neen,” zei ze toen, kortaf.</p> -<p>Lottie keek haar aan, een en al verbazing.</p> -<p>„Niet? Waarom heb je dan die bloemen aan juffrouw Faber -gegeven?”</p> -<p>Wies antwoordde niet.</p> -<p>Het was weer de oude geschiedenis, ze wilde haar weer dwingen, alles -te vertellen en zich zelve in de hoogte te steken, maar ze kreeg het -niet meer uit haar, het was nu mooi geweest. Als Lottie haar zoo weinig -kende, dat ze van haar dacht, dat ze iemand wilde plagen, onder den -schijn van een vriendelijkheid te bewijzen, dan moest het maar uit zijn -tusschen hen, dan was er geen vriendschap mogelijk, tenminste niet, wat -zij onder dat woord verstond.</p> -<p>Ze waren, beiden zwijgend, verder naar school gegaan en om twaalf -uur was Wies haastig naar huis geloopen en had de verbaasde Lottie met -een genadig knikje laten staan.</p> -<p>Dat was in geen jaren gebeurd, altijd hadden ze op elkaar gewacht na -schooltijd en waren ze samen naar en van school gegaan.</p> -<p>Lottie kreeg tranen in hare oogen, toen ze Wies nakeek, maar ze -knipte ze haastig weg en ging ook naar huis, zorgend eenigen afstand te -bewaren tusschen Wies en haarzelve.</p> -<p>Als Wies zoo akelig wilde doen, best, ze had ook haar trots.</p> -<p>Dien middag kwam Wies haar niet afhalen, ze had dat wel <span class= -"pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91" name= -"pb91">91</a>]</span>verwacht, maar toch had ze lang getreuzeld, voor -ze wegging, je kondt toch niet weten, en warm van het harde loopen, -bang te laat te zuilen komen, was ze op haar plaats gaan zitten. Ze -keek heel even naar Louise’s bank om te zien, of ze er was.</p> -<p>Ja hoor, ze zat er, druk met Rie pratend en zelfs niet even in de -richting van haar plaats kijkend. Om vier uur gingen ze ieder haars -weegs, zonder elkander zelfs goedendag te zeggen.. en daarna bestonden -ze niet meer voor elkaar.</p> -<p>Zoo dacht ten minste de buitenwereld, de schoolmeisjes en de -huisgenooten. Deze laatsten waren erg verwonderd geweest, dat de -onafscheidelijken, zooals ze genoemd werden, niet meer bij elkaar -kwamen, maar toen ze er niets anders uit konden krijgen, dan dat ze -niet meer met elkander omgingen, hadden ze de zaak maar op haar beloop -gelaten, dat kwam vanzelf wel terecht.</p> -<p>Bestonden ze werkelijk niet meer voor elkaar, de twee -onafscheidelijken?</p> -<p>Als men in de harten der beide meisjes had kunnen lezen, dan zou men -wel tot een andere meening gekomen zijn.</p> -<p>Och, ze misten elkander zoo!</p> -<p>Ze zouden niets liever gedaan hebben, dan weer goed worden, maar ze -vonden dat een onmogelijkheid. Hoe kon Wies nu vriendschap voelen voor -iemand, die haar zoo miskende. Hoe kon Lottie nu verlangen naar -genegenheid van iemand, die haar zoo beleedigd had, door niet meer met -haar te willen omgaan.</p> -<p>Neen, het moest maar blijven, zooals het was, het kon nu eenmaal -niet anders …. maar ze misten elkander toch zoo!</p> -<p>Telkens kwam het voor, dat Wies de kleine gebeurtenissen van het -dagelijksch leven op de tong brandden, ze was gewoon, alles met Lottie -te bespreken en telkens moest Lottie zich bedwingen om niet even naar -Wies te rennen, om haar wat te vertellen, nu eens van een nieuw -japonnetje, dat toch zoo beeldig werd, dan weer van de heerlijke -manier, waarop ze de zomervacantie zouden doorbrengen.</p> -<p>Bijna iederen ochtend dacht Wies: zou Lot die moeilijke les -<span class="pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92" name= -"pb92">92</a>]</span>kennen, of die sommen gevonden hebben en bijna -iederen avond dacht Lottie: als Wies voor morgen haar lessen maar -geleerd heeft, haar werk gemaakt, nu ze er heelemaal niet meer eens met -mij over praten kan. Hoe dikwijls was het niet gebeurd, dat Wies niet -geluisterd had naar hetgeen de juffrouw er bij verteld had en altijd -was ze dan bij Lottie gekomen, wetend dat deze haar wel zou kunnen en -willen helpen.</p> -<p>Als Wies nu op school met haar mond vol tanden zat en blijkbaar -heelemaal niet op de hoogte was, trok Lot zich de harde woorden, die -dan volgden, net zoo goed aan, als haar gewezen vriendinnetje. Ze had -Wies er immers aan gewend, dat ze bij haar altijd terecht kon, als ze -niet opgelet had. Ze had zoo’n medelijden met haar en zou haar -zoo dolgraag geholpen hebben, maar ze kon toch niet <span class= -"ex">het eerst</span> naar Wies toe gaan.</p> -<p>En Wies?</p> -<p>Och, die zou wel het eerst naar haar vriendinnetje hebben willen -gaan, ze was bij nader inzien tot de conclusie gekomen, dat de schijn -wel erg tegen haar geweest was en dat het Lottie niet zoo kwalijk te -nemen was, dat ze haar verdacht had. Ze had haar toch ook geen -verklaring willen geven, hoe alles gegaan was. Wel had ze gezegd, toen -Lot, na gehoord te hebben voor wie die bloemen waren, haar gevraagd -had, hoe ze dat in haar hoofd kreeg: „dat is nu mijn -wraak,” maar Lot had de bedoeling van de woorden niet begrepen en -ze letterlijk opgevat. Ze zou dus desnoods alles wel weer goed gemaakt -willen hebben met Lot, als ze deze maar niet zoo noodig had gehad.</p> -<p>Maar Lottie wist best, hoe ze altijd van haar hulp had afgehangen, -hoe ze gewoon die vreeselijke sommen niet alleen kon maken en wat was -natuurlijker, dan dat ze denken zou, dat Wies het daarom weer goed -wilde maken, vooral nu ze druk in de repetities zaten en alles er zoo -op aankwam, met het oog op het overgaan.</p> -<p>De groote vacantie naderde en daarmee het tijdstip, waarop ze zouden -hooren, wie overging en wie bleef zitten en Wies was <span class= -"pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93" name="pb93">93</a>]</span>zich -maar al te goed bewust, dat de zaak niet heel gunstig voor haar stond. -Het angstzweet brak haar uit, als ze er aan dacht. Ze had Vader -zóó beloofd, goed op te passen, hij zou het zoo naar -vinden, als ze bleef zitten. Moeder zou heel boos zijn, dat wist ze -wel, maar Vader was zoover weg, ze vond het zoo vreeselijk, hem nu -verdriet te doen.</p> -<p>Had ze daar maar wat eerder aan gedacht, ze deed nu haar best, -werkelijk, ze werkte soms tot ’s avonds laat, maar ze begreep -zooveel niet, waar ze maar overheen geloopen was, het hielp haar alles -niets, of ze al haar best deed, het was nu te laat.</p> -<p>Wat was ze toch een ongelukskind, nu juist de hulp van Lottie te -moeten missen.</p> -<p>„Wies Ongeluk,” dacht ze bitter.</p> -<p>Ze voelde zich zenuwachtig en gedrukt, ze stond op met de gedachte -aan dat blijven zitten en aan haar breuk met Lottie en ze ging er mee -slapen<span class="corr" id="xd25e2924" title="Niet in bron">.</span> -Ze zag er niet goed uit, haar moeder had haar al eens gevraagd, of er -iets aan scheelde. Bleef ze misschien te laat op ’s avonds? -Waarom teutte ze ook altijd zoo met haar werk.</p> -<p>Maar Wies beweerde zich best te voelen, ze kon niet eerder naar bed. -Ze had het zoo druk met die repetities en haar moeder liet haar maar -haar gang gaan, blij, dat ze eindelijk tot ernstig werken scheen -gekomen. Ze ergerde zich wel, dat Wies nu letterlijk niets meer in de -huishouding deed en nooit een steek meer uitvoerde, maar ze had haar -man beloofd, het schoolwerk vóór alles te laten gaan en -dus schikte ze zich. Als het maar eenmaal vacantie was, zou alles wel -weer terechtkomen en Wies weer haar gezonde kleur terugkrijgen.</p> -<p>Henk ook, die zag er ook al zoo weinig fleurig uit en was bepaald -gedrukt.</p> -<p>Van hem begreep ze dat heelemaal niet, hij was vlug van leeren en er -was geen twijfel aan, of hij zou overgaan. Hij werkte ook niet bizonder -veel, overspannen deed hij zich zeker niet, wat <span class= -"pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94" name="pb94">94</a>]</span>hem dus -zoo stil en gedrukt maakte, was haar een raadsel.</p> -<p>„Wat scheelt Henk tegenwoordig,” dacht ook Louise.</p> -<p>Het antwoord op deze vraag kreeg ze op een avond, toen ze al op haar -kamertje was en nog even een les nakeek voor den volgenden dag.</p> -<p>Terwijl ze al haar best deed, om haar aandacht te bepalen bij de -onregelmatige Duitsche werkwoorden en niet afgeleid te worden door de -plek op den vloer, zoo aardig verlicht door de maan en hare ooren met -hare vingers dichthield om te trachten niet te luisteren naar de -geluiden van den zomernacht, die door het open venster binnendrongen, -werd er op de deur geklopt. Het geluid drong vaag tot haar door en -eerst toen ze Henks stem hoorde vragen, of ze nog op was, begreep ze, -dat ze goed gehoord had en het kloppen op haar deur geweest was.</p> -<p>„Ben jij het Henk? Kom maar binnen.”</p> -<p>Open ging de deur en Henk trad over den drempel.</p> -<p>Wat zag de jongen er raar uit.</p> -<p>Bleek en wat verlegen, maar toch druk in zijn bewegen, Wies wist -niet, hoe ze het met hem had.</p> -<p>„Wou je iets?” vroeg ze.</p> -<p>Henk draaide wat in het kamertje rond, nam een lijstje met het -portret van Vader op, keek er verstrooid naar, zette het weer neer en -ging voor het open raam staan, met zijne handen op zijn rug, schijnbaar -verdiept in den aanblik der door de maan verlichte tuintjes.</p> -<p>Wies keek naar hem, en dacht: hij heeft zeker wat op het hart, er is -iets, dat hem hindert en dat hij vertellen wil.</p> -<p>Ze ging naar hem toe en haar hand op zijn schouder leggend, vroeg ze -zacht:</p> -<p>„Wat scheelt er aan, Henk?”</p> -<p>Henk schudde haar hand van zich af en antwoordde niet. Hij had het -uiteinde van het gordijnkoord tusschen zijn tanden gestoken en beet er -zachtjes op.</p> -<p>Wies werd angstig. <span class="pagenum">[<a id="pb95" href="#pb95" -name="pb95">95</a>]</span></p> -<p>Er moest wel iets heel bijzonders gebeurd zijn, om den joligen Henk -zoo te veranderen.</p> -<p>„Toe jongen, zeg nou, wat je mankeert,” drong ze -aan.</p> -<div class="figure floatLeft p095width"><img src="images/p095.jpg" alt= -"" width="294" height="697"></div> -<p>Een oogenblik nog zweeg Henk. Toen barstte hij los:</p> -<p>„Wat me mankeert? Geld!”</p> -<p>Wies keek hem aan, alsof ze hem niet goed begreep.</p> -<p>„Geld?” herhaalde ze.</p> -<p>„Ja, geld, geld, geld, nou weet je ’t.”</p> -<p>Toen zachter:</p> -<p>„’k Heb schulden.”</p> -<p>„Schulden? Jij?”</p> -<p>Wies’ oogen werden rond van verbazing.</p> -<p>Henk lachte bitter.</p> -<p>„Kijk nou maar niet, of ik je de grootste onmogelijkheid -vertel. Ik heb je de waarheid gezegd, ik heb schulden.”</p> -<p>Wies had zich hersteld.</p> -<p>Die jongen had misschien van een vriend een paar kwartjes geleend en -werd daar nu om gemaand, dat zou het wel zijn.</p> -<p>„Kom,” zei ze, „doe zoo gek niet. Als je wat van -iemand geleend hebt en het niet terug kunt geven, kan ik je misschien -wel helpen. Hoeveel is het?”</p> -<p>Henk aarzelde.</p> -<p>„Het is zooveel,” mompelde hij.</p> -<p>„Zooveel?” vroeg Wies verschrikt. „Hoeveel dan -wel?” <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96" name= -"pb96">96</a>]</span></p> -<p>„Je zult het zelf niet hebben.”</p> -<p>„Dat denk ik wel, ik kreeg den laatsten tijd nog al eens wat -van Vader. Maar jij toch ook, waar is dat geld dan gebleven? Ik begrijp -er niets van, zeg dan toch wat.”</p> -<p>Henk keek somber voor zich uit. Hij stond nu met zijn rug tegen de -vensteromlijsting geleund, met beide handen in zijne broekzakken en -keek naar den grond, alsof hij het niet waagde, zijn zusje aan te -zien.</p> -<p>Wies voelde zich bepaald angstig worden, wat kon er toch gebeurd -zijn?</p> -<p>„Aan wien heb je dan schulden?” vroeg ze.</p> -<p>„Aan een paar lui van school.”</p> -<p>„Van hen geleend?”</p> -<p>Henk schudde van neen.</p> -<p>„Niet? Dat is toch de eenige manier om schulden te -maken,” beweerde Wies.</p> -<p>Haar broer lachte weer bitter.</p> -<p>„Zoo, denk je? Jullie meisjes zijn toch onnoozel.—Ik -wou, dat je gelijk hadt,” voegde hij er met een zucht bij.</p> -<p>Wies werd hoe langer, hoe zenuwachtiger. Ze greep Henk’s arm -en schudde dien heftig.</p> -<p>„Schei uit met je geheimzinnigheden en zeg me, wat er gebeurd -is. Je bent natuurlijk bij me gekomen, om mijn hulp te vragen. Hoe kan -ik je die geven, als ik nergens van af weet.”</p> -<p>Henk liet zich schudden, alsof hij een stuk hout was en keek strak -voor zich op den grond. Hij voelde dat het hooge woord er nu uit moest, -Wies had gelijk, hij was gekomen om haar hulp te vragen en dus moest -hij haar zeggen, wat hem tot stikkens toe benauwde.</p> -<p>„Het zijn speelschulden,” fluisterde hij, nauw -hoorbaar.</p> -<p>Maar Wies had die woorden toch opgevangen en staarde hem aan, -verstijfd van schrik.</p> -<p>„Speelschulden?”</p> -<p>Het scheen alsof met het uitspreken van dat woord het leven -<span class="pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97" name= -"pb97">97</a>]</span>in Henk was teruggekeerd. Hij duwde de hand van -zijn zusje, die nog altijd op zijn arm lag, van zich af en liep van het -venster weg naar een stoel bij de tafel, waarop hij zich liet -neervallen, zenuwachtig op zijn bovenlip bijtend.</p> -<p>Wies volgde hem en zette zich tegenover hem neer.</p> -<p>„Hoeveel?” vroeg ze benauwd.</p> -<p>„Tien pop.”</p> -<p>„Tien? Mijn hemel, Henk!”</p> -<p>Henk trommelde met zijne vingers op tafel.</p> -<p>„Kun je ze me geven, of niet?” vroeg hij, wat ruw en -toen Wies aarzelde, het was alles, wat ze op het oogenblik bezat, -voegde hij er bij:</p> -<p>„Je krijgt ze natuurlijk terug, later, als ik ze weer eens -bezit. Maar ik moet ze dadelijk hebben, als ik morgen niet betaald heb, -ben ik voor goed mijn naam kwijt onder de lui, ik heb mijn eerewoord -gegeven, dat ik morgen op zijn laatst betalen zou.”</p> -<p>Wies aarzelde nog steeds. Ze vond het eigenlijk niet noodig, dat hij -het geld betaalde, verbeel’ je, zoo’n jongen nog, ze -moesten dat alles liever als gekheid beschouwen.</p> -<p>„Ik begrijp niet, dat je zooveel verliezen kondt,” zei -ze „ik begrijp eigenlijk heelemaal niet, hoe of jullie er toe -gekomen bent, om geld te spelen.”</p> -<p>Henk lachte schamper.</p> -<p>„We hadden zeker om kaakjes moeten spelen, -hè?”</p> -<p>Wies keek boos.</p> -<p>„Zeg, je hoeft mij niet voor den gek te houden, dat komt nu -heelemaal niet te pas. Ik vind het schandelijk, dat jullie jongens om -geld spelen. Ik begrijp natuurlijk best, dat jullie niet om wat lekkers -kunnen spelen, maar je hadt het heelemaal moeten laten. Wat hebben -jullie gespeeld?”</p> -<p>Henk haalde zijne schouders op.</p> -<p>„Een hazardspelletje, niets ergs.”</p> -<p>„Een hazardspelletje! Dat is het ergste van alles, hoe krijg -je <span class="pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98" name= -"pb98">98</a>]</span>het in je hoofd. Wanneer en bij wien doen jullie -dat?”</p> -<p>„Nou, zoo eens een vrijen middag bij … enfin, dat -komt er nu niet op aan, daar begrijpen jullie meisjes toch niets -van.”</p> -<p>Toen van toon veranderend, bijna smeekend:</p> -<p>„Toe, help me voor dezen keer. Ik <span class="ex">moet</span> -betalen, waarachtig, het moet, toen ik gewonnen had, heb ik het ook -opgestoken.”</p> -<p>Wies zuchtte.</p> -<p>„Doen jullie dat al lang?”</p> -<p>„Een paar maanden. Eerst had ik zelf geld van Vader en won er -nog bij ook, maar ineens is de kans gekeerd en nu verlies ik steeds. Je -kunt je niet voorstellen, wat het is, dat spelen,” voegde hij er -opgewonden bij, „de spanning, de verluchting, als je wint, het is -iets heerlijks!”</p> -<p>„En de angst, als je verliest,” zei Wies.</p> -<p>Henk haalde zijne schouders op.</p> -<p>„Dat’s natuurlijk een beroerd gevoel.”</p> -<p>„Ik vind het heelemaal een schandelijk iets,” zei Wies, -nu ook opgewonden, „ik kan je niet zeggen, hoe vreeselijk ik het -vind, dat jij je hebt laten overhalen tot zoo iets gevaarlijks. -Oneerlijk vind ik het ook van je, want je wist niet, of ik je helpen -kon en je zegt zelf, dat je eerst het gewonnen geld hebt -opgestoken.”</p> -<p>Toen Henk niets antwoordde, ging ze door:</p> -<p>„Hoor eens, Henk, ik zal je dan mijn geld maar leenen, niet -geven, begrijp dat goed.”</p> -<p>Henk keek verlucht op.</p> -<p>„Dat ’s kranig van je,” zei hij, haar een hand -toestekend.</p> -<p>Maar Wies legde de hare daar niet in.</p> -<p>„Ik heb één voorwaarde, je moet me op je woord -beloven niet meer te spelen.”</p> -<p>Henk beet op zijne nagels.</p> -<p>„Ja, ik geloof zelf, dat het beter zou zijn, den heelen rommel -er aan te geven, maar hoe kan ik je dan ooit terugbetalen. Het beetje -zakgeld, dat ik krijg, moet ik zelf gebruiken.”</p> -<p>Weer aarzelde Wies. <span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99" -name="pb99">99</a>]</span></p> -<p>Het beste zou zijn, als ze hem het geld schonk, maar dan had ze -voorloopig zelf niets. Ze had het zoo zuinig opgespaard om er eens iets -moois voor te kunnen koopen. Maar als ze het niet gaf, zou Henk het -spelen niet laten.</p> -<p>„Weet je wat,” zei ze eensklaps, „ik zal je het -geld cadeau doen, je hoeft het me niet terug te geven, maar beloof me -dan, niet meer te spelen. Doe je het? Je hand er op?”</p> -<p>Henk greep de hand, die zijn zusje hem toestak en schudde die -krachtig.</p> -<p>„Je bent een goeie zus, hoor, een bovenste beste. Kun je me nu -het geld dadelijk geven?”</p> -<p>Wies knikte van ja en ging naar haar kastje, waar ze in een mooi -doosje haar schat bewaarde. Het waren bijna allemaal nieuwe guldens, -die ze nu en dan van Vader gekregen had en ze kon niet helpen, dat ze -niet erg vroolijk keek, toen ze de mooie geldstukken in Henk’s -hand legde. Deze liet ze in zijn zak glijden en stond op. Hij zag er nu -heel anders uit dan straks, blijkbaar erg verlucht.</p> -<p>„Dank je nog wel hartelijk, hoor,” zei hij, nogmaals -haar hand schuddend. „Als ik je ook eens van dienst kan zijn, -graag, onthoud dat.”</p> -<p>„En je hebt me beloofd, niet meer te spelen, vergeet dat -niet.”</p> -<p>„Wel neen. Het is nu bijna vacantie, dan zie ik de lui vanzelf -een poos niet en daarna <span lang="fr">qui vivra, -verra</span>.”</p> -<p>Met deze woorden verliet hij de kamer, vroolijk lachend.</p> -<p>„Maar Henk, het is slecht om op die manier te spelen,” -riep Wies hem nog na, maar hij hoorde het blijkbaar niet meer en zijn -zusje liet zich verdrietig op den stoel bij de tafel neerzakken.</p> -<p>Hare ellebogen op tafel en haar gezicht in hare handen dacht ze -na.</p> -<p>Had ze goed gedaan?<a id="xd25e3156" name="xd25e3156"></a></p> -<p>Mocht ze Henk helpen?</p> -<p>Als hij zijn belofte eens niet hield, hij scheen haar zoo luchtig op -te vatten. Moest ze eigenlijk Moeder niet waarschuwen? <span class= -"pagenum">[<a id="pb100" href="#pb100" name="pb100">100</a>]</span></p> -<p>Maar Henk had haar vertrouwd, ze kon hem toch niet verraden.</p> -<p>Wat was dat toch vreeselijk, als je eigenlijk niet wist, of je nu -goed gedaan hadt, of niet en met een bezwaard hart ging ze naar bed en -sliep heel onrustig, droomend van Henk, die alles verspeelde, wat hij -bezat, en van Vader, die haar verweet, dat ze hem niet gewaarschuwd -had.</p> -<div class="figure o100width"><img src="images/o141.png" alt="" width= -"144" height="139"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101" name= -"pb101">101</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e226">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o101.png" alt="Achtste Hoofdstuk." -width="578" height="130"></div> -<h2 class="label">Achtste Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Overgaan of blijven zitten?</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e3177"><span class="xd25e3177init">D</span>e groote -vacantie naderde en met haar de dag, waarop de meisjes zouden hooren, -wat de vergadering der onderwijzeressen over hen besloten had, of ze -geschikt geoordeeld werden om een volgende klasse te kunnen volgen, of -dat ze gewogen waren en te licht bevonden. De meesten wisten wel, wat -hun lot zou zijn, de rapporten hadden dat uitgewezen, maar enkelen, en -daaronder Louise Schotter, hadden, wat ze een twijfelachtig rapport -noemden en leefden dus die laatste dagen in groote spanning.</p> -<p>Veel hoop had Wies niet, ze was zich maar al te zeer bewust, dat er -heel wat mankeerde aan haar kennis, ja, als ze alles eens goed naging, -was ze er wel haast zeker van, dat het mis zou zijn, maar -toch …. zoolang er leven is, is er hoop en aan die hoop -klemde ze zich vast.</p> -<p>Het zou al te vreeselijk zijn, als het anders was.</p> -<p>Niet meer met dezelfde meisjes samen te zijn, waarvan velen jonger -waren dan zij, weer van voren af aan al die saaie boeken <span class= -"pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102" name="pb102">102</a>]</span>te -moeten doorwerken, te vervreemden van hare oude kennisjes, zoo echt -uitgestooten te worden, niet mee te kunnen.</p> -<p>O! ’t zou afschuwelijk zijn.</p> -<p>En dan met die tijding naar huis te moeten, Moeder zou zoo boos zijn -en haar zooveel verwijten doen en Marietje zou schijnbaar deelnemend -kijken, maar inwendig op haar neerzien, die had natuurlijk een mooi -rapport en ging schitterend over.</p> -<p>En Henk ook, maar die zou haar enkel een beetje goedmoedig -bespotten, wat ze toch ook niet uit kon staan. Ze hoorde hem al vragen, -of de feeën haar dan heelemaal in den steek gelaten hadden en zoo -al meer, o, ze zou dat niet allemaal kunnen verdragen.</p> -<p>En dan zou het natuurlijk aan Vader geschreven moeten worden en -iedereen zou beweren, dat het haar eigen schuld was en wat kon ze er -eigenlijk aan doen. Ze had toch nooit <span class="ex">expres</span> -niet opgelet, of hare lessen niet geleerd, het ging altijd zoo vanzelf, -ze begreep nooit goed, hoe de tijd toch altijd zoo ineens voorbij kon -zijn, als ze dacht, nu eens goed te gaan opletten, was de les meestal -om en als ze juist al haar aandacht bij haar boek wilde bepalen, moest -ze naar bed, of was het etenstijd of iets dergelijks.</p> -<p>Haar heele vacantie zou er door bedorven worden.</p> -<p>Ze had er zich zoo op verheugd bij hare grootouders buiten te gaan -logeeren, bij die lieve, blinde grootmoeder en bij grootvader, met wien -ze zulke heerlijke wandelingen kon doen, Vaders ouders, van wie ze -zooveel hield. Hare grootouders van Moeders kant had ze nooit gekend, -die waren al lang geleden gestorven, maar zoolang ze zich herinnerde -waren ze zomers in de vacantie bij Vader’s ouders geweest, op het -dorpje aan de rivier. De menschen vonden het algemeen geen mooi -plaatsje, maar zij vond het het er heerlijk.</p> -<p>En nu zou dat uitstapje haar ook vergald worden, want Grootvader was -niet iemand, die van achterblijvers hield, hij had zelf zijn heele -leven lang hard gewerkt als notaris in die streek en <span class= -"pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103" name= -"pb103">103</a>]</span>tante Marie was net als hij, een flinke vrouw, -zei Moeder. Ze was Marietjes petetante en Moes zei altijd, dat ze -hoopte, dat het kind net zou worden als haar tante.</p> -<p>Het was waar, tante Marie was heel flink, ze bestuurde het heele -huis en de daarbij behoorende boerderij van haar ouders, wist zich -overal te doen respecteeren en gehoorzamen, maar ze vond haar niet -lief, te hard, te gedecideerd, ja, dat was het woord, te -prozaïsch.</p> -<p>Ze woonde daar bij die prachtige rivier, en merkte niet eens, -hoeveel heerlijks daar altijd te zien was. Ze had geen tijd om -sentimenteel te zijn, beweerde ze lachend.</p> -<p>Ze leefde, als ’t ware, op het land, ze had gelegenheid -planten en bloemen in hun ontluiking en groei te bespieden en het -interesseerde haar alleen, of de grond veel zou opbrengen en of de -oogst goed zou zijn.</p> -<p>Eens had Wies in Mei eenige dagen bij haar grootouders gelogeerd en -toen de appelboomen in bloei gezien. Ze had geen woorden weten te -vinden, om haar verrukking uit te drukken en toen had tante heel kalm -opgemerkt, dat ze liever de boomen zag, als de vruchten zich goed gezet -hadden, van al die bloesems kwam soms maar een handjevol appelen, als -het weer tegenwerkte.</p> -<p>Grootvader was ook van dat oordeel, bij hem kwam het ook alleen aan -op het nut der dingen, Grootmoedertje alleen zou in staat geweest zijn, -om te genieten van al dat moois en de arme lieveling kon niet meer -zien, sinds drie jaren was ze volslagen blind, na een lang -ooglijden.</p> -<p>Grootmoeder was een schat, Vader had wel wat van haar, maar Vader -was een man en natuurlijk kon die niet net eender denken en handelen, -als een oude vrouw. Vader zei eens, toen Moes verklaarde niet te -begrijpen, naar wie Wies die afwijkende karaktereigenschappen toch had, -„naar mijn moeder.” Hij had er toen dadelijk bijgevoegd, -„als ze overigens ook op haar lijken gaat, ben ik -tevreden.” <span class="pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104" -name="pb104">104</a>]</span></p> -<p>Zou Grootmoedertje ook in haar teleurgesteld zijn, als ze niet -overging? Och zeker wel, ze zou er ook verdrietig om zijn en moeite -hebben, haar partij te kiezen, zooals ze anders meestal deed.</p> -<p>Het was vreeselijk, alles, wat haar te wachten stond.</p> -<p>Maar misschien maakte ze zich wel voor niets ongerust, misschien -kwam alles nog wel terecht, voor ze zekerheid had, wilde ze de hoop -niet opgeven, ze had toch in den laatsten tijd wel haar best -gedaan.</p> -<p>Zoo brak eindelijk de lang gevreesde dag aan en Wies stond met de -andere leerlingen van de school te wachten op haar vonnis.</p> -<p>Eerst werden eenige meisjes der eerste klasse binnengeroepen.</p> -<p>„De stumpers,” dacht Wies, „dat zijn de -gezakten.<span class="corr" id="xd25e3233" title= -"Niet in bron">”</span></p> -<p>Ze kwamen dan ook alle vier met bedrukte gezichten terug, -één zelfs bitter schreiend.</p> -<p>Toen mochten de overige gelukkige leerlingen der eerste klasse -binnenkomen en niet lang daarna stormde het vroolijke troepje weer naar -buiten.</p> -<p>Nu nog de tweede afdeeling der aanvangsklasse en dan kwam de beurt -aan haar. Ze zat in de tweede klasse, afdeeling A.</p> -<p>Daar kwam de conciërge met het noodlottige papier in de hand, -hij noemde een naam, het duizelde haar, maar toch luisterde ze -gespannen.</p> -<p>Het was de hare niet.</p> -<p>Toen nog een naam, weer een andere, ze ademde al vrijer, zou -ze …</p> -<p>„Louise Schotter.”</p> -<p>Een schok ging haar door ’t hoofd, toch … -toch …</p> -<p>„Ja,” antwoordde ze machinaal en volgde de twee eerst -genoemde meisjes naar binnen.</p> -<p>Ze hoorde vaag de leedbetuiging der directrice, dat deze drie -meisjes niet konden worden toegelaten tot de derde klasse, ze hoorde -maar half de woorden, die de juffrouw daarna tot haar <span class= -"pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105" name= -"pb105">105</a>]</span>beide lotgenooten richtte, ze was zich alleen -bewust, dat alle hoop weg was, dat ze voor een feit stond, dat ze -gezakt was.</p> -<p>Nu wendde de juffrouw zich tot haar en ze spande zich in om goed te -hooren en naar de woorden te luisteren, die speciaal voor haar bestemd -waren.</p> -<p>„Van jou, Louise, spijt ’t me bizonder, dat we je moeten -laten zitten, want je hadt zoo best meegekund, als je maar gewild hadt. -Je kunt heel goed leeren, als je je maar belieft in te spannen. Maar je -zit liever te suffen en te droomen, dan te luisteren, naar wat er -behandeld wordt. In het begin van dezen cursus dachten we, dat het wel -met je gaan zou, maar je vorderingen werden geringer, in plaats van -grooter in den loop van het jaar en bij de laatste algemeene repetitie -heb je getoond, dat het er maar droevig uitziet met je kennis. Het zal -dus in alle opzichten goed voor je zijn, dat je eens een jaar blijft -zitten, ik hoop, dat het je leeren zal, dat we er niet komen met slapen -en droomen, maar met werken en ons aanpakken, niet met toegeven aan een -neiging tot afdwalen, maar met daar tegen te vechten. Doe nu een -volgend jaar eens flink je best, je kunt dan gemakkelijk tot de eerste -van de klasse behooren, ja misschien wel de eerste zijn, toon, dat je -wel flink kunt en wilt zijn.”</p> -<p>Wies hoorde dit alles aan als in een droom.</p> -<p>Waarom zei de juffrouw, dat het haar eigen schuld was, dat ze best -mee had gekund.</p> -<p>Dat had ze niet, zij was nu eenmaal niet zoo flink en zoo -strijdlustig, de natuur had haar anders gemaakt, dat kon zij toch niet -helpen. Maar, al wilde ze het zelfs niet aan zichzelve bekennen, in het -diepste van haar hart gaf ze de directrice gelijk, als ze heel erg haar -best gedaan had, zou ze hier nu niet zoo behoeven te staan.</p> -<p>Ze verliet zwijgend met de meisjes de kamer, de beide anderen liepen -te schreien, maar hare oogen bleven droog, ze had iets versufts, ze -liep machinaal voort, de gang door, de voorplaats der school over. -<span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106" name= -"pb106">106</a>]</span></p> -<p>Alvorens de poort door te gaan, die haar in de drukke straat zou -brengen, stond ze even stil en leunde tegen den muur. Hare beenen waren -zoo zwaar en haar hart niet minder.</p> -<p>Nu moest ze naar huis, zoo spoedig mogelijk maar, ze moest het toch -doormaken, hoe eerder het achter den rug was, hoe beter.</p> -<p>Toch ging ze niet weg, ze bleef daar staan leunen tegen dien muur en -staarde voor zich uit.</p> -<p>Daar kwamen de andere meisjes aan, nu moest ze maken, dat ze weg -kwam, beklaagd wilde ze niet worden, dat vooral niet en vlug liep ze de -poort door en de straat op naar huis, waar Moeder zeker al naar haar -uitkeek. Hé, wat was dat?</p> -<p>Een hand werd op haar arm gelegd en Lottie’s stem zei vlak bij -haar:</p> -<p>„Och Wies, wees maar niet meer boos.”</p> -<p>Ze stond onwillekeurig stil en keek naar het kleine meisje, dat haar -zoo smeekend met hare vochtige oogen aankeek.</p> -<p>„Ik ben niet meer boos,” mompelde ze.</p> -<p>„Niet? O, gelukkig,” en Lot geneerde zich niet, haar -midden op straat een zoen te geven, die klapte.</p> -<p>Wies kuste haar terug en legde toen haar arm in dien van Lottie. -Beiden liepen zwijgend eenige passen voort.</p> -<p>Toen begon Lottie:</p> -<p>„O, Wies, als je eens wist, hoe het mij spijt, was toch bij me -gekomen, als je hulp noodig hadt.”</p> -<p>„Dat kon ik immers niet.”</p> -<p>„Waarom niet, had het toch maar gedaan.”</p> -<p>Toen Wies’ arm tegen zich aandrukkend:</p> -<p>„Als je wist, wat ik een spijt heb, niet gekomen te zijn, om -je mijn hulp aan te bieden.”</p> -<p>„Had je het maar gedaan,” zuchtte Wies.</p> -<p>„Denk je, dat je dan overgegaan zoudt zijn?” klonk het -benauwd.</p> -<p>„Misschien wel.” <span class="pagenum">[<a id="pb107" -href="#pb107" name="pb107">107</a>]</span></p> -<p>Lot kon zich niet langer goed houden, ze begon gewoon te -schreien.</p> -<p>„Ik zal met je mee naar huis gaan en zeggen, dat het mijn -schuld is,” zei ze.</p> -<div class="figure floatRight p107width"><img src="images/p107.jpg" -alt="" width="301" height="704"></div> -<p>„Ssst, huil nu niet, de menschen kijken naar je.”</p> -<p>Lottie veegde heimelijk hare oogen af en trachtte zich in te -houden.</p> -<p>„Maar ik ga met je mee.”</p> -<p>„Dat zou nergens toe dienen, de zaak blijft hetzelfde. Weet je -wat Moeder zeggen zou? Als ik er op die manier komen moet, is het -beter, dat ik zitten blijf en ze zou gelijk hebben. Maar ellendig is -het.”</p> -<p>Lottie zweeg bedrukt.</p> -<p>Wies zag het goed in, er was niets meer aan te doen.</p> -<p>„Wij hebben elkaar ten minste weer,” zei ze na een -poosje op hartelijken toon.</p> -<p>„Zoolang als ’t duurt,” antwoordde Wies.</p> -<p>„Zoolang als ’t duurt? Wat meen je? Je bent toch niet -meer boos? Laten we er nu niet meer aan denken.”</p> -<p>„Zoo meen ik het niet, ik ben veel te blij, dat je naar me -toegekomen bent. Maar, zie je, jij gaat nu naar de derde klasse en ik -blijf achter met die kleine kinderen van de eerste. Je sluit je bij een -ander aan, dat spreekt van zelf en ik heb afgedaan.” <span class= -"pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108" name="pb108">108</a>]</span></p> -<p>Lottie keek haar van terzijde aan.</p> -<p>„Zou jij zoo doen?” vroeg ze eenvoudig.</p> -<p>„Ik? Natuurlijk niet.”</p> -<p>„Denk het dan ook niet van mij.”</p> -<p>Wies voelde, dat ze een kleur kreeg. Wat was ze toch een akelig -kind, Lot van dingen te verdenken, die ze zelf niet doen zou, omdat ze -het leelijk vond, zoo te handelen.</p> -<p>Ze drukte Lot’s arm tegen zich aan en zei:</p> -<p>„Je bent veel te goed voor me.”</p> -<p>Nu begon Lottie te lachen en even lachte Wies mee, heel even maar, -toen verstijfden hare lippen weer en versomberden hare oogen.</p> -<p>Ze waren nu het huis van Lottie genaderd en Wies liet haar arm -los.</p> -<p>„Nu, adieu dan. Heerlijk, om met zulk goed nieuws naar huis te -gaan. Ik feliciteer je wel, dat heb ik nog vergeten. Adio.”</p> -<p>Met een schijnbaar luchthartig handgebaar nam Wies afscheid en liep -door, zonder verder om te kijken.</p> -<p>Lottie keek haar na en toen de deur geopend was, liep ze hard naar -binnen en begon, bij haar moeder gekomen, bitter te schreien.</p> -<p>„Maar Lot, wat is er? Ben je niet over?” vroeg deze -verschrikt.</p> -<p>„Jawel,” snikte Lottie, „maar die arme -Wies.”</p> -<p>Nu kreeg haar moeder het heele verhaal te hooren, van de breuk -tusschen haar en Wies en hoe ze nu weer goed waren en dat die arme Wies -niet over was en zoo’n verdriet had.</p> -<p>Lottie’s moeder deed haar best, haar dochtertje te troosten. -Ze behoefde er zich niets van aan te trekken, het was Wies’ eigen -schuld en eerlijk gezegd, kon ze niet eens <span class="corr" id= -"xd25e3376" title="Bron: medlijden">medelijden</span> met haar hebben, -ze kreeg, wat ze verdiend had.</p> -<p>Lottie vond haar moeder hard, hoe gek toch, dat niemand begreep, dat -Wies nu eenmaal anders aangelegd was, dan andere meisjes. Die volwassen -menschen zeiden allemaal maar, dat het <span class="pagenum">[<a id= -"pb109" href="#pb109" name="pb109">109</a>]</span>haar eigen schuld was -en dat ze maar beter op moest passen. Maar <span class= -"ex">zij</span> had medelijden met haar en zou haar een volgend -jaar toch helpen, als ’t noodig mocht zijn, dat nam ze zich -stellig voor. En nooit mochten ze weer boos op elkaar worden, -nooit.</p> -<p>Intusschen was Wies haar huis genaderd en even bleef ze staan, diep -ademhalend.</p> -<p>Ze zag zoo tegen die thuiskomst op, kom, ze moest door den zuren -appel heenbijten, ze kon hier toch niet op straat blijven staan. Ze -vermande zich dus, trok aan de bel en schrok even van den klank. Ze -behoefde niet lang te wachten, Moeder deed zelf open, ze had al op haar -gewacht.</p> -<p>Ze keek haar dochtertje gespannen aan en vroeg, hoewel ze op het -sombere gezichtje het antwoord al gelezen had:</p> -<p>„Wel?”</p> -<p>„Blijven zitten,” was het nauw hoorbare antwoord.</p> -<p>Haar moeder zei niets en ging naar de huiskamer. Wies volgde haar -werktuigelijk.</p> -<p>Mevrouw Schotter ging kalm zitten en nam het kieltje weer ter hand, -waaraan ze bezig geweest was, toen Wies gebeld had.</p> -<p>Wies wist niet goed, wat met haar figuur te doen, ze stond daar en -speelde met een slip van haar das, die ze in en uit rolde.</p> -<p>Waarom zei Moeder niets?</p> -<p>Wat moest ze nu doen?</p> -<p>Kon ze heengaan, de kamer uit?</p> -<p>Ze had een heel andere ontvangst verwacht, ze had zich al van te -voren gehard tegen den storm van verwijten, die ze zeker krijgen zou, -maar dat zwijgen was nog erger, ze stond daar zoo dwaas en toch durfde -ze niet gaan, het was haar, alsof ze aan den grond vastgegroeid -was.</p> -<p>En Moeder naaide maar door.</p> -<p>„Mag ik gaan?” vroeg ze eindelijk zacht.</p> -<p>Nu keek Moeder haar aan en, zag ze dat goed, waren hare oogen -vochtig? <span class="pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110" name= -"pb110">110</a>]</span></p> -<p>Wies liep naar haar toe.</p> -<p>„Moesje,” zei ze smeekend.</p> -<p>Haar moeder maakte een gebaar, van niet nader te komen.</p> -<p>„Het doet me zoo’n verdriet voor Vader,” zei -ze.</p> -<p>Nu was de spanning verbroken, Wies snikte het uit.</p> -<p>Ze zocht naar haar zakdoek, kon hem niet vinden, zeker verloren, en -veegde toen haar gezicht met hare handschoenen af.</p> -<p>Haar moeder had zich hersteld. Hare oogen waren nu niet meer -vochtig, maar ze hadden een harde uitdrukking en haar stem klonk -scherp, toen ze zei:</p> -<p>„Stel je niet zoo aan, dat is weer eens het berouw, dat te -laat komt. Je bent genoeg gewaarschuwd, maar je hebt niet willen -luisteren. Ga je goed afdoen en je gezicht wasschen en gebruik je -handschoenen niet voor zakdoek. Als je daarna je fatsoenlijk kunt -houden, zal ik nader met je spreken.”</p> -<p>Wies keerde zich om, ze was blij, heen te kunnen gaan, alleen te -kunnen zijn, al was het dan ook maar voor eenige oogenblikken, maar -voor ze de kamer verlaten had, kwamen Henk en Marietje binnen en -onwillekeurig bleef ze staan, die moesten het ook maar ineens weten, -dan was het achter den rug.</p> -<p>Marietje keek haar nieuwsgierig aan en zei:</p> -<p>„’t Is mis, dat zie ik al.”</p> -<p>Henk’s jongensgezicht stond medelijdend, hij knikte Wies eens -gemoedelijk toe en klopte haar troostend op den schouder.</p> -<p>Toen zich omkeerend, mompelde hij tusschen zijne tanden:</p> -<p>„De ziel.”</p> -<p>Wies ging naar haar kamertje, deed haar goed af en bleef daarna -staan voor het portret van haar vader. Ze had hem zóó -beloofd, goed op te passen.</p> -<p>Een nieuwe huilbui overviel haar, maar na een poosje bedaarde ze en -begon haar gezicht te betten. Het koude water deed haar goed en na zich -het haar wat opgekamd te hebben, besloot ze naar beneden te gaan en te -dragen, wat komen zou.</p> -<p>Ze trad aarzelend binnen en ging uit het raam staan kijken, -<span class="pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111" name= -"pb111">111</a>]</span>om zich een houding te geven. Henk en Marietje -waren nog in de kamer, maar Moeder verzocht hen, weg te gaan, ze wilde -Louise alleen spreken.</p> -<p>Wies’ hart bonsde in haar keel, nu zou je het hebben.</p> -<p>Haar moeder legde haar naaiwerk neer en beval Louise tegenover haar -te gaan zitten.</p> -<p>„Ben je nu bedaard en kun je naar me luisteren?” vroeg -ze.</p> -<p>Wies knikte van ja.</p> -<p>Wat zou Moeder te zeggen hebben, zou ze gewoon een standje krijgen, -of wat anders moeten hooren?</p> -<div class="figure floatRight p111width"><img src="images/p111.jpg" -alt="" width="168" height="357"></div> -<p>„Hoor eens, Louise,” begon Moeder, „ik was al -bang, dat het mis met je gaan zou op school en dus heb ik al vooruit -over de zaak nagedacht. Je schijnt niet te kunnen leeren, wat er op die -school onderwezen wordt, je bent blijkbaar niet geschikt voor dat -onderwijs en dus zal ik Vader voorstellen, je maar van school te -nemen.”</p> -<p>„Me van school nemen?” vroeg Wies verschrikt.</p> -<p>„Ja, als ik Vaders toestemming kan krijgen, zend ik je naar -een huishoudschool, misschien dat je daar beter geschikt voor zult -zijn. In ieder geval zul je daar leeren, je handen te gebruiken, je -hoofd schijnt niet voor studie geschapen te zijn.”</p> -<p>Wies was een oogenblik stom van schrik.</p> -<p>„Maar Moeder,” barstte ze toen los, „ik heb een -hekel aan alles wat met huiswerk in verband staat.”</p> -<p>„Des te noodzakelijker is het, dat je er wat van leert, een -meisje is nu eenmaal bestemd, om huishoudelijk werk te doen. Je weet, -hoe ik daar over denk, alleen bij grooten aanleg zou ik mijn -toestemming kunnen geven tot een of andere studie. Een allesbehalve -knap meisje, zooals jij, doet veel beter, haar handen te <span class= -"pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112" name= -"pb112">112</a>]</span>leeren gebruiken, zoodoende kan ze nog een -nuttig lid van de maatschappij worden.”</p> -<p>„Maar ik ben niet dom!”</p> -<p>„Niet? Je hebt er toch vandaag het bewijs van gegeven.</p> -<p>Je zegt altijd, dat je het niet helpen kunt, dat je slechte cijfers -krijgt, dat je afdwaalt, nu ja, maar als je een flink hoofd had, en de -studie je interesseerde, dan zou je er wel bij kunnen blijven. Je hebt -blijkbaar zwakke hersens en dus moet het maar uit zijn met dat -leeren.”</p> -<p>Wies stond verslagen.</p> -<p>Het was waar, ze zei altijd dat ze het niet helpen kon, als ze hare -lessen niet kende, of niet begrepen had, wat de juffrouw op school -uitgelegd had, maar had ze dat wel zoo heelemaal gemeend? Was ze vast -overtuigd, dat ze niet anders kon? Nu wist ze zelf niet meer, wat waar -was en wat niet en met een zucht boog ze het hoofd. Ze kon Moeder niet -eens tegenspreken, die had haar gevangen in haar eigen woorden.</p> -<p>Eensklaps ging haar een licht op.</p> -<p>„Vader kan uw brief pas over vier weken hebben, en dan vier -weken voor het antwoord, dan zijn alle cursussen al -begonnen.”</p> -<p>„Ik heb al weken geleden aan Vader geschreven, wat ik zag -aankomen en hem gevraagd, indien ik gelijk mocht hebben en je niet -overging, te mogen handelen naar goedvinden. Het antwoord kan ik dus -binnen een maand hebben.”</p> -<p>„Dus weet Vader eigenlijk al, dat ik gezakt ben?”</p> -<p>„Dat niet bepaald, alleen, dat ik er bang voor was. Het feit -moet je hem zelf schrijven.”</p> -<p>„Och neen, Moeder!”</p> -<p>„Jawel, zelfs vanavond nog, morgen gaat er een -mail.”</p> -<p>„Kunt u het niet doen?”</p> -<p>„Kunnen wel, maar ik vind beter, dat jij het doet.”</p> -<p>„Ik vind het zoo afschuwelijk.”</p> -<p>„Dat is geen reden, waarom je het niet doen zoudt, je hebt wel -wat verdiend, dunkt me.” <span class="pagenum">[<a id="pb113" -href="#pb113" name="pb113">113</a>]</span></p> -<p>Ineens kon Wies zich niet goed houden, ze moest even lachen, of ze -wilde of niet.</p> -<p>„Maar als u vindt, dat ik dom ben en het dus niet helpen kan, -dat ik ben blijven zitten, dan heb ik toch geen straf verdiend,” -zei ze.</p> -<p>Haar moeder keek haar een oogenblik verbaasd aan en zei toen op -knorrigen toon, maar licht kleurend:</p> -<p>„Nu geen spitsvondigheden, als ’t je blieft. Je schrijft -vanavond aan Vader en laat me lezen, wat je geschreven hebt en daarmee -uit.”</p> -<p>Met die woorden stond ze op en verliet de kamer.</p> -<p>Wies lachte nog even.</p> -<p>„Daar zat Moeder vast,” dacht ze en een oogenblik had ze -pret, maar dat duurde niet lang.</p> -<p>De woorden van haar moeder hadden diepen indruk op haar gemaakt, van -school te moeten, om zich aan huishoudelijke zaken te gaan wijden, het -was het ergste, wat ze zich voor kon stellen. Ze zou vanavond aan Vader -schrijven, dat ze zoo’n berouw had en best leeren kon. Maar -vóór hij op dien brief zou hebben geantwoord, zou er al -een besluit genomen zijn. Als hij op Moeders voorstel inging, zou ze al -lang op die nare huishoudschool zitten, voor ze antwoord zouden kunnen -hebben.</p> -<p>Had ze toch maar niet altijd zoo stellig verklaard, dat ze niet -beter kon!</p> -<div class="figure o113width"><img src="images/o044.png" alt="" width= -"159" height="58"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb114" href="#pb114" name= -"pb114">114</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e235">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o030.png" alt="Negende Hoofdstuk." -width="577" height="128"></div> -<h2 class="label">Negende Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Naar Grootvader en Grootmoeder.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e3546"><span class="xd25e3546init">„</span>Moes, -gaan we nu vandaag naar Ota?” vroeg Jantje voor de zooveelste -maal in de laatste dagen.</p> -<p>„En naar Omoesje,” voegde Stan er bij.</p> -<p>En vandaag behoefde Moeder niet, zooals de vorige dagen, uit te -leggen, hoeveel nachtjes ze nog zouden moeten slapen, voor de -gewichtige dag daar was, vandaag kon ze de kinderen verblijden met een -volmondig: ja.</p> -<p>Wat waren ze gelukkig, de twee kleine kabouters, ze sprongen wel zes -voet hoog.</p> -<p>Eerlijk gezegd, herinnerde Stan zich niet veel van zijn verblijf -verleden jaar, hij was toen pas twee jaar, maar Jantje des te meer en -door de opgewonden vreugde van zijn broertje aangestoken, verlangde hij -al even hard als de anderen naar de logeerpartij bij zijn -grootouders.</p> -<p>Alleen Wies, die anders misschien het meest van allen naar de dagen -buiten verlangde, zag er nu wel tegen op.</p> -<p>Hoe zou Grootvader zijn? En tante Marie? <span class= -"pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115" name="pb115">115</a>]</span></p> -<p>Ze schaamde zich een beetje over zich zelve en dat maakte, dat ze -tegen de ontmoeting met haar grootvader opzag.</p> -<p>Het vertrek bracht nog heel wat drukte met zich. Op het laatst -oogenblik was Stan zoek en werd gevonden met zijne armen om zijn -hobbelpaard, vast verklarend niet mee te willen, als Hans niet mee -mocht. Alleen de belofte, dat hij bij Ota echte paarden zou hebben, kon -hem overhalen, vrijwillig mee te gaan.</p> -<div class="figure floatRight p115width"><img src="images/p115.jpg" -alt="" width="388" height="334"></div> -<p>Henk was nog even uitgegaan, om wat platen voor zijn kiektoestel te -koopen en kwam maar niet terug en Marietje had werk om Jantje te -beletten, weg te loopen, toen hij eenmaal aangekleed was. Ze zag zich -genoodzaakt, het slot van de buitendeur vast te houden, hij kon er net -bij en was er al eens in geslaagd, de deur te openen.</p> -<p>Daar riep Moeder.</p> -<p>„Ja, Moes, heeft u me noodig?”</p> -<p>„Ja gauw, kom even hier, ik moet je wat vragen.”</p> -<p>Marietje moest het slot nu wel loslaten, ze probeerde nog, Jantje -mee te trekken, maar de kleine baas was sterk genoeg om zich los te -worstelen, daar riep Moeder alweer, ze scheen haar bepaald noodig te -hebben.</p> -<p>„Ja Moes, ik kom,” riep ze terug en trachtte nog Jantje -te grijpen, die zich losrukte, naar de voordeur vloog, haar in een wip -openhad en de straat op rende …</p> -<p>„Jan is de straat op,” riep ze tegen Wies, die kwam -kijken, waar ze toch bleef en ging toen naar haar moeder, Wies kon nu -verder naar het kind kijken. <span class="pagenum">[<a id="pb116" href= -"#pb116" name="pb116">116</a>]</span></p> -<p>Deze liep de straat op en zag den kleinen jongen een heel eind -verder stil staan en omkijken, of hij niet gevolgd werd.</p> -<p>Zijn zusje liep hard naar hem toe, maar toen ze hem naderde, rende -hij door.</p> -<p>„Wil je wel eens dadelijk terugkomen,” riep ze, -„stoute jongen,” maar Jan trok een neus en draafde verder. -Wies kreeg het benauwd, wat moest ze beginnen, het was -zóó tijd om te gaan, daar was het rijtuig al, dat hen -naar het station zou brengen.</p> -<p>Wat te doen?</p> -<p>Ze kon het kind op die manier niet inhalen.</p> -<p>Daar kwam redding in den vorm van Henk.</p> -<p>Als hij nu Jantje maar zag.</p> -<p>Gelukkig, hij begreep, wat er gaande was en zijn broertje in den weg -tredend, ving hij hem op en bracht het trappelende en van pret gierende -kind naar het rijtuig, waar hij het maar vast inzette.</p> -<p>Eindelijk zaten allen goed en wel in het rijtuig en konden -vertrekken. Alleen wilde Moeder nog even voelen, of het huis wel goed -gesloten was, ze vond het nooit prettig, alles zoo alleen achter te -moeten laten.</p> -<p>„Zeg, Marietje, het zolderraam is toch wel dicht? Ik heb -vergeten aan Betje te vragen, of ze er aan gedacht heeft.”</p> -<p>„Het stond nog open, maar ik heb het gesloten,” zei -Wies.</p> -<p>Haar moeder keek haar zoo verbaasd aan, dat ze een kleur kreeg.</p> -<p>„Jij?”</p> -<p>„Ja, ik,” en Wies wendde haar hoofd af, Moeder behoefde -niet te zien, hoe het bloed haar naar de wangen steeg, het had er iets -van, alsof ze half idioot was, zoo verbaasd keek Moeder, als ze eens -aan iets gedacht had.</p> -<p>„Wel, wel,” zei Moeder en nam nu eindelijk in het -rijtuig plaats.</p> -<p>„Het is meer dan tijd,” merkte de koetsier op.</p> -<p>„Als we maar niet te laat komen,” zei Wies. <span class= -"pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117" name="pb117">117</a>]</span></p> -<p>„Dan gaan we een treintje later,” beweerde Henk -kalm.</p> -<p>„Stel je voor, en Grootvader zou het rijtuig -zenden.”</p> -<p>„Welnou, dat kan toch wachten.”</p> -<p>„Ik hoop maar, dat we op tijd zijn,” zei hun moeder -zenuwachtig, „het is nog anderhalf uur rijden langs den dijk en -we komen nu net tegen etenstijd aan.”</p> -<p>„Om half vijf toch, is ’t niet?” vroeg -Marietje.</p> -<p>„Nu ja, maar een latere trein geeft zooveel -vertraging.”</p> -<p>Maar gelukkig, ze kwamen op tijd, en het was met een gevoel van -verluchting, dat ze het station uitstoomden.</p> -<p>Er waren veel passagiers geweest voor dezen trein en de wagon, -waarin ze plaats genomen hadden, was geheel vol. Het eerste kwartiertje -waren de twee kleine jongens onder den indruk van de nieuwe omgeving, -maar al spoedig begon het den woelwater Jan te vervelen, stil te zitten -en wilde hij met alle geweld van de bank. Hij liet zich op den grond -glijden en ging nieuwsgierig de tasch van een oude dame betasten, die -tegenover hem zat.</p> -<p>„Stil blijven zitten, jongens,” zei Moeder, Stan -vasthoudend, die het voorbeeld van zijn broertje dadelijk volgen wilde. -Henk trok Jantje weer op zijn plaats, maar het ging niet zonder -tegenspartelen.</p> -<p>„Ik wou zoo graag weten, wat ze daarin heeft,” zei hij, -van zich af trappelend, waarbij hij het been van een krantenlezend heer -raakte, die dat lichaamsdeel haastig terugtrok, een wat sterke -uitdrukking tusschen zijn tanden brommend.</p> -<p>Jan hield ineens op met trappelen.</p> -<p>„O, wat zeg je daar?” vroeg hij, zijne groote oogen op -zijn slachtoffer vestigend, „wat leuk woord, zeg het nog eens, -als ’t je blieft, anders kan ik het niet onthouden.”</p> -<p>De heele coupé begon te lachen, zelfs de mishandelde, hoewel -zijn lachtje wel wat gedwongen was. Wies trachtte Jantje af te leiden, -door hem de koetjes te wijzen in de weide, waar ze langs spoorden. -<span class="pagenum">[<a id="pb118" href="#pb118" name= -"pb118">118</a>]</span></p> -<p>Maar Jantje gaf het zoo gauw niet op.</p> -<p>Een oogenblikje zat hij stil, als in gedachte, toen liet hij zich -onverwachts weer afglijden en zijn handje op den nu weer in zijn -lectuur verdiepten heer leggend, vroeg hij vriendelijk, maar -dringend:</p> -<p>„Toe, zeg nog eens wat leuks.”</p> -<p>Voor hij antwoord kon krijgen, zat hij in ’t verst verwijderde -hoekje van den waggon naast Moeder, die hem stevig vasthield.</p> -<p>„Dat’s flauw,” beweerde hij en ziende dat zijn -moeder ontevreden haar hoofd schudde, kroop hij op haar schoot en haar -ongerust aankijkend, vroeg hij:</p> -<p>„Waarom kijkt u nou zoo zuinig. Vindt u dien meneer niet leuk, -bent u boos op hem?”</p> -<p>Lachend, maar wat verlegen keerde zijn moeder hem naar het raampje -en maakte hem attent op een varken met jongetjes in de wei.</p> -<p>Dat vond hij aardig.</p> -<p>„Stan, kom ook hier, dat moet je zien, die varkensmama heeft -een hoop kindertjes, kom gauw, gauw dan.”</p> -<p>Stan gaf dadelijk aan die oproeping gehoor, maar te laat, er was -niets meer te zien.</p> -<p>„Hoe flauw, dat we niet wat langzamer rijden,” vond -Jantje en Stan wilde nu ook bij Moeder op schoot en poogde Jantje van -zijn plaats te dringen, wat in een klein vechtpartijtje ontaardde.</p> -<p>Een knorrige oude heer, die dit tooneeltje vlak tegenover zich had, -beweerde, dat men met zulke lastige, kleine kinderen niet reizen moest, -ze deden de medepassagiers te veel overlast aan.</p> -<p>Wat dat laatste betreft, had hij niet geheel ongelijk, de nu met -geweld gescheiden broertjes schreeuwden het beiden uit en geen aanbod -van chocolaadjes hielp en evenmin het dreigement van Henk, dat hij ze -uit het raampje zou gooien en pas na een flink schreeuwduo gelukte het -aan de vereende krachten, hen tot bedaren te brengen. <span class= -"pagenum">[<a id="pb119" href="#pb119" name="pb119">119</a>]</span></p> -<p>„Ze zijn anders nooit zoo,” zuchtte hun moeder.</p> -<p>„O neen, dat spreekt vanzelf,” merkte de oude heer -sarkastisch op, „kinderen zijn altijd engelen, als er niemand bij -is,” en het in zijn lectuur gestoorde jongemensch, bromde vrij -duidelijk: „Beroerde bengels.”</p> -<p>Nog een kwartiertje van onrust en tot hare niet geringe vreugde -bemerkte mevrouw Schotter, dat ze het doel van hun reis naderden en -niet lang daarna waren allen veilig geborgen in het Utrechtsch -wagentje, dat hen kwam halen, met Piet, den ouden getrouwen koetsier -van Grootvader op de voorste bank.</p> -<p>Henk was dadelijk naast hem gaan zitten en Jantje smeekte zoo, -tusschen hen in te mogen, dat men hem zijn zin maar gaf. Dat viel -natuurlijk niet in den smaak van Stan, die ook bij Piet wilde zijn, -maar de belofte, dat hij op het achterste bankje vlak bij mocht zitten, -ja, als hij wilde, op zijn knietjes mocht gaan liggen, zoodat het net -zou zijn, of hij er ook bij zat, troostte hem. Hij voelde van tijd tot -tijd aan het fluweelen jasje van Piet en verklaarde, dat hij het een -mooi jasje vond.</p> -<p>Over de paarden was hij verrukt. Mocht hij er straks eens eventjes -op zitten? Hij zou ze niet moe maken, hij was niet zwaar.</p> -<p>Piet beloofde het hem en verzekerde lachend, naar het tengere ventje -kijkend, dat het paard niet onder zijn last bezwijken zou.</p> -<p>„Ik op het andere paard,” viel dadelijk Jantje in.</p> -<p>„Goed hoor,” beloofde Piet, „maar dan nou -stilzitten, anders rol je er uit.”</p> -<p>Janneman had blijkbaar respect voor Piet, tenminste hij zat nu -doodstil en trok zijn handje dadelijk terug, waarmee hij even aan de -leidsels wilde trekken, toen Piet het hem verbood.</p> -<p>Mevrouw Schotter kwam wat tot rust.</p> -<p>„Wat waren ze lastig,” zei ze, zich behaaglijk in haar -hoekje schikkend.</p> -<p>„Opgewondenheid,” beweerde Marietje wijs, „er is -veel te lang van te voren over de reis gesproken.” <span class= -"pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120" name="pb120">120</a>]</span></p> -<p>Henk lachte witjes.</p> -<p>Ze had wel gelijk, maar het was toch grappig, zoo’n klein wijs -nest.</p> -<p>Wies genoot.</p> -<p>Met verrukking zag ze de rivier, glinsterend in de zomerzon, als -bestrooid met schitterende diamanten.</p> -<p>Ze werd er stil van.</p> -<p>Ze vergat geheel, dat ze wat had opgezien tegen de ontmoeting met -Grootvader, en ging op in het aanschouwen van wat de rivier haar bood. -Er waren verscheidene stoombootjes op, één groote zelfs -en eenige zeilschepen schoten vooruit, hunne zeilen als vleugels -uitgespreid. Kijk dat kleine bootje daar in de verte, was het niet net -een groote witte zwaan, met bol opstaande vlerken? Daar hadt je -Woudrichem.</p> -<p>„Schilderachtig plaatsje toch,” merkte ze hardop -aan.</p> -<p>„Een broeinest van besmettelijke ziekten,” antwoordde -Moeder prozaïsch.</p> -<p>Henk lachte.</p> -<p>„Dat kan Wies niet schelen, als het er maar schilderachtig -uitziet,” zei hij.</p> -<p>„Maar als ze er zelf een ziekte opdeed, zou ze het mooie er -gauw genoeg van vergeten,” beweerde Marietje.</p> -<p>Wies zuchtte.</p> -<p>De anderen dachten ook altijd aan de keerzijde van de medaille, wat -had dat hier nu mee te maken, of het er gezond was, mooi was het -toch.</p> -<p>„Kijk, Loevenstein,” wilde ze zeggen, maar ze hield de -woorden in.</p> -<p>Voor haar had dat slot iets geheimzinnigs; van alles wat daar binnen -was voorgevallen, was toch iets blijven hangen tusschen deze muren, zoo -dik, als ze er nog nooit gezien had. De anderen beweerden, dat er niets -meer aan was, het was ook waar, de kamers waren alle kaal, ongemeubeld, -alleen in het kerkje stonden nog de banken en was de oude, veel -gebruikte bijbel te zien, <span class="pagenum">[<a id="pb121" href= -"#pb121" name="pb121">121</a>]</span>maar die holle vertrekken waren -voor haar bevolkt, ze hadden een deel der geschiedenis mee gemaakt, ze -waren getuigen geweest van wanhoop en tranen, maar ook van groote -plannen, van hoop en gespannen verwachting.</p> -<p>„Loevenstein, Wiesje,” plaagde Henk, toen ze zweeg, -„krijgen we nu geen geestdriftig verhaal van de interessantheid -van dit geschiedkundig slot, dat daar zoo -poëtisch ….”</p> -<p>„Schei toch uit,” zei Wies knorrig en verzonk weer in -gedachte.</p> -<p>Straks kwamen ze aan den molen, die zoo gevaarlijk vlak aan een -bocht van den dijk lag en waarbij eens een ongeluk gebeurd was door het -schrikken van de paarden.</p> -<p>„Heb je het fluitje wel, Piet?” vroeg ze, „om den -molenaar te waarschuwen.”</p> -<p>„En of ik,” en Piet haalde een, aan een koord -zittend<span class="corr" id="xd25e3747" title="Niet in bron">,</span> -fluitje uit zijn jasje.</p> -<p>„Een fluitje,” riep Jan verheugd en Stan herhaalde: -„Een fluitje.”</p> -<p>„Mag ik ook eens,” smeekte Jantje, zijn handje -uitstekend.</p> -<p>„Ikke ook,” vroeg Stan.</p> -<p>„Nou even dan, maar niet te hard, dan schrikken de -peerden.”</p> -<p>Natuurlijk blies Jan zoo schel mogelijk en daar de paarden even te -hard aanzetten, werd het hem gauw afgepakt.</p> -<p>„Nou ikke,” vroeg Stan.</p> -<p>„De peerden schrikken er van, jong.”</p> -<p>„Ik zal ’t heel zachtjes doen.”</p> -<p>„Nou, vooruit dan,” en Stan blies even nauw hoorbaar op -het fluitje en gaf het toen tevreden aan Piet terug.</p> -<p>Daar was de molen, nu naderden ze het huis, waar ze wezen moesten, -nog een klein poosje en de kinderen begonnen te juichen en te dansen, -zoodat het niet veel scheelde, of ze waren uit het rijtuig gerold.</p> -<p>Ze hadden hunne grootouders in het oog gekregen, die voor het huis -naar hen stonden uit te kijken. <span class="pagenum">[<a id="pb122" -href="#pb122" name="pb122">122</a>]</span></p> -<p>Dat was me een vreugde, Grootvader tilde de kleine jongens juichend -in de hoogte en hield ze toen hun grootmoeder voor om hen te kussen. -Deze betastte de krullekopjes en kuste hartelijk de haar toegestoken -gezichtjes.</p> -<p>Toen volgden nieuwe begroetingen, tante Marie kwam ook aangeloopen -en voerde allen naar de serre, waar de thee nog op hen stond te -wachten.</p> -<p>„We eten een kwartiertje later vanmiddag,” zei tante -Marie, „Moeder dacht, dat jullie na de reis graag eerst een kopje -thee zouden willen hebben.”</p> -<p>Ze zaten nu allen gezellig bij elkaar. Wies naast Grootvader, die -heel vriendelijk tegen haar geweest was en niets gezegd had van haar -niet overgaan.</p> -<p>Jantje liep rond, die had lang genoeg naar zijn zin gezeten, hij -onderzocht, waar hij zich eens mee zou kunnen amuseeren, maar Stan was -stil bij Omoesje op schoot gekropen en keek wat schuw, maar zeer -belangstellend naar hare gesloten oogleden.</p> -<p>„Slaapt Omoesje?” vroeg hij, met zijn handje over haar -wang streelend.</p> -<p>Een weemoedige glimlach gleed over het gezicht der oude dame.</p> -<p>„Neen, lieveling, ik ben klaar wakker.”</p> -<p>„Waarom houdt Omoesje haar oogjes dan dicht?”</p> -<p>„Omdat ze toch niet zien kan.”</p> -<p>Een oogenblik zat het kind in gedachte.</p> -<p>Hij kneep zijn oogjes stijf dicht en spalkte ze daarna wijd open. -Een vroolijk lachje verscheen op zijn gezichtje.</p> -<p>„Als Omoesje haar oogjes maar open doet, dan kan ze wel zien. -Stanneman kan ook niet met dichte oogjes zien.”</p> -<p>Zijn grootmoeder kuste hem en trachtte hem af te leiden met een -koekje en een kopje melk, waarin een onmerkbaar scheutje thee, maar het -kind bleef afgetrokken.</p> -<p>Na een poosje vroeg het:</p> -<p>„Wil Omoesje liever niet zien?” <span class= -"pagenum">[<a id="pb123" href="#pb123" name="pb123">123</a>]</span></p> -<p>Zijn moeder, die dacht, dat al dat gevraag de blinde zou hinderen -wilde hem bij zich nemen, maar haar schoonmoeder drukte het ventje -vaster tegen zich aan en wilde het niet afgeven.</p> -<p>„Laat hem bij mij,” zei ze, „hij is zoo -lief.”</p> -<p>Zich toen tot het kind wendend:</p> -<p>„Omoesje wil wel zien, lieveling, maar ze kan niet. Haar oogen -zijn ziek geweest en nu kan ze er niet meer mee zien.”</p> -<p>„Heelemaal niks?” vroeg nu Jantje, die, aangetrokken -door het in zijne oogen belangwekkend gesprek, zich ook tegen zijn -grootmoeder aandrong.</p> -<div class="figure floatRight p123width"><img src="images/p123.jpg" -alt="" width="326" height="465"></div> -<p>„Neen, niets, mijn jongen.”</p> -<p>„Mij ook niet?”</p> -<p>„Kom hier, Jan,” riep zijn moeder, „kijk eens -gauw, wat een aardig hondje daar loopt.”</p> -<p>Jan keek even in de richting, die zijn moeder hem wees en drong -aan:</p> -<p>„Mij ook niet?”</p> -<p>„Neen ventje.”</p> -<p>„En Stan niet, en Moes niet en Ota?”</p> -<p>„Neen, niemand.”</p> -<p>Jantje werd er stil van, zijn bewegelijk lichaampje scheen voor -ééns eenige oogenblikken rust te hebben gevonden.</p> -<p>„Vindt u het naar?” vroeg hij heel zacht.</p> -<p>Zijn grootmoeder trok hem naar zich toe.</p> -<p>„Neen, niet erg, denk daar nu maar niet meer aan. Ik zie een -boel mooie dingen niet, maar ook geen leelijke, dat is wel prettig, -begrijp je?”</p> -<p>Jantje gaf niet dadelijk antwoord, hij was in gedachte. <span class= -"pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124" name="pb124">124</a>]</span></p> -<p>Toen uitte hij het resultaat van dat nadenken.</p> -<p>„Als ik dus uit den suikerpot snoep, dan kunt u dat niet -zien?”</p> -<p>„Schaam je,” riep Wies, en Henk zei: „wat een -aap.”</p> -<p>Moeder keek bepaald boos en Marietje verontwaardigd, maar Grootvader -glimlachte en tante Marie antwoordde in plaats van haar moeder:</p> -<p>„Maar Grootmoeder zou het wel hooren, probeer het dus maar -niet, hoor.”</p> -<p>Jantje keek heel onschuldig.</p> -<p>„Ik vroeg het zoo maar eens,” zei hij.</p> -<p>Daarna was het tijd om aan tafel te gaan en na het eten werden de -kleintjes naar bed gebracht, en ging Marietje haar moeder helpen met -uitpakken, terwijl Henk met Grootvader nog een loopje ging doen.</p> -<p>„Zal ik ook helpen?” vroeg Wies.</p> -<p>Maar haar moeder zei, dat ze liever beneden moest blijven, ze liepen -anders elkaar maar in den weg.</p> -<p>Nu, Wies deed niets liever, tante Marie had ook nog wat te doen, -zoodat ze een poosje alleen met haar grootmoeder kon zijn, wat ze -heerlijk vond.</p> -<p>Deze stak haar arm door dien van haar kleindochtertje.</p> -<p>„Breng me nog een oogenblikje in den tuin,” zei ze, -„ik wil graag een kwartiertje rond loopen.”</p> -<p>Zwijgend voldeed Wies aan dit verzoek en langzaam liepen ze samen -langs de paden.</p> -<p>Hoe heerlijk was het hier, hoe rustig, hoe prachtig lag de tuin -daar, bestraald door het geheimzinnige licht der avondzon.</p> -<p>Toch kon Wies er niet van genieten, zooals andere jaren, ze had iets -onrustigs, ze wilde eigenlijk, dat Grootvader maar iets gezegd had van -haar blijven zitten, dan had ze geweten, hoe hij het opvatte; nu liep -ze met het gevoel rond, dat het nog komen moest, dat er iets tusschen -hen was, dat eerst tot klaarheid moest zijn gekomen, voor ze geheel -zichzelve kon zijn. <span class="pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125" -name="pb125">125</a>]</span></p> -<p>Zou ze er Grootmoedertje naar vragen? Ze durfde haast niet, ze was -zoo bang, ook haar verdriet te hebben aangedaan, ze schrok er van -terug, uit dien vriendelijken mond woorden van verwijt te moeten -hooren.</p> -<p>„Wat ben je stil, Wiesje,” zei Grootmoeder eensklaps, -„je bent toch wel goed?”</p> -<div class="figure p125width"><img src="images/p125.jpg" alt="" width= -"273" height="468"></div> -<p>Wies trok het bezorgde gezichtje, dat zich naar haar toewendde, -alsof het aan haar wilde zien, hoe het er mee stond, naar zich toe en -kuste het met vochtige oogen. Grootmoeder voelde met haar hand over -haar kleindochters wangen.</p> -<p>„Tranen?” vroeg ze.</p> -<p>Wies veegde ze haastig af.</p> -<p>„Neen heusch niet, er is niets, ik ben heel wel. Alleen een -beetje zenuwachtig,” voegde ze er aarzelend bij.</p> -<p>Grootmoeder had haar begrepen. <span class="pagenum">[<a id="pb126" -href="#pb126" name="pb126">126</a>]</span></p> -<p>„Grootvader zal nog wel eens met je spreken,” zei ze, -„en dan beloof je vast, beter op te passen, nietwaar?”</p> -<p>Wies knikte onwillekeurig van ja, er niet aan denkend, dat haar -grootmoeder haar niet zien kon.</p> -<p>„Niet waar, kind?” herhaalde deze, „je zult het -morgen aan Grootvader beloven?”</p> -<p>Wies kreeg een kleur.</p> -<p>Grootmoeder <span class="corr" id="xd25e3914" title= -"Bron: dachte">dacht</span> zeker, dat ze nog weerspannig was ook, -omdat ze niet antwoordde.</p> -<p>„Ja zeker, Grootmoesje, zeker,” haastte ze zich te -zeggen, „u begrijpt toch wel, dat ik het niet expres gedaan heb, -ik kon het eigenlijk niet helpen.”</p> -<p>Haar grootmoeder glimlachte.</p> -<p>„Dat is iets, waar <span class="ex">wij</span> het nog wel -eens samen over zullen hebben,” zei ze, de hand van Wies -drukkend.</p> -<p>„Is Grootvader erg boos op me?” vroeg deze benauwd.</p> -<p>„Erg boos niet, maar je bent ons wel tegengevallen.”</p> -<p>„Ons zegt u, U ook?”.</p> -<p>De vraag kwam er op angstigen toon uit en haar grootmoeder -aarzelde.</p> -<p>„Wel een beetje,” zei ze toen zacht.</p> -<p>Wies keek bedroefd naar het lieve gezicht met de gesloten oogen.</p> -<p>„Dat is haast nog het ergste. Maar, lieveling, ik kon het -heusch niet heelemaal helpen.”</p> -<p>Haar grootmoeder schudde het hoofd.</p> -<p>„Niet heelemaal misschien, je moet er me een anderen dag maar -eens alles van vertellen, dan bespreken we dat eens samen. Willen we nu -naar binnen gaan, de thee zal wel klaar zijn.”</p> -<p>„Daar is Grootvader ook,” zei Wies en keek een beetje -schuw naar den krachtigen, ouden man, die daar naast zijn kleinzoon -kwam aanstappen.</p> -<p>In de serre stond de thee klaar, een gezellig lichtje onder den -trekpot. Tante Marie schonk dadelijk in en Moeder zat met een -<span class="pagenum">[<a id="pb127" href="#pb127" name= -"pb127">127</a>]</span>tevreden gezicht uit te rusten van de -vermoeienissen van den dag. Grootmoeder ging op haar vaste plaatsje -naast haar zitten en Marietje zat zoowaar te haken, maar Wies wierp -zich met een zucht van tevredenheid in een gemakkelijken stoel.</p> -<p>De laatste stralen der dalende zon vielen in de wat lager gelegen -tuin, een heerlijke geur van rozen steeg op, in de verte hoorde men de -geluiden op de rivier, een enkele stoomboot, die het water nog deed -opbruischen, anders niets.</p> -<p>Wies vouwde hare handen in zalig nietsdoen en genoot.</p> -<p>Ze <span class="ex">wilde nu</span> genieten, aan niets anders -denken, vergeten, wat ze pas beleefd had en wat haar nog te wachten -stond, opgaan in de heerlijkheid van het oogenblik.</p> -<p>Straks werd het nog verrukkelijker, dan kwam de maan op en misschien -zou ze den nachtegaal weer hooren slaan, die verleden jaar in den tuin -zijn nestje had. Ze was geheel weg, hoorde niet het gezellige gepraat -om haar heen, hoorde zelfs niet, dat Tante haar vroeg, of ze nog een -kopje thee wilde.</p> -<p>„Ze is weer bij haar feeën op bezoek,” spotte -Henk.</p> -<p>„Dat is nog zoo’n kwaad gezelschap niet,” vond -Grootmoeder.</p> -<div class="figure o128width"><img src="images/o044.png" alt="" width= -"159" height="58"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb128" href="#pb128" name= -"pb128">128</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e244">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o177.png" alt="Tiende Hoofdstuk." -width="579" height="133"></div> -<h2 class="label">Tiende Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Zoo’n zwak willetje!</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e1914"><span class="xd25e1914init">D</span>en volgenden -morgen, na afloop van het ontbijt, vroeg Grootvader aan Wies, eens even -met hem naar zijn kamer te gaan.</p> -<p>„Daar zal je ’t hebben,” dacht ze en met kloppend -hart volgde ze hem naar zijn studeerkamer, waar hij haar verzocht -tegenover hem te gaan zitten.</p> -<p>„Je begrijpt zeker wel,” zei hij, „waarover ik het -eens met je wilde hebben. Het viel me erg tegen, dat je moeder me -<span class="corr" id="xd25e3982" title="Bron: scheef">schreef</span>, -dat je niet was overgegaan. Vertel me eens, hoe dat gekomen -is.”</p> -<p>Wies keek strak voor zich, ze werd verlegen onder den vragenden blik -van haar grootvader.</p> -<p>Ze had haar gewoon <span class="corr" id="xd25e3989" title= -"Bron: exuus">excuus</span> van het niet te kunnen helpen, op hare -lippen, maar vreemd, ze durfde daar hier niet mee aankomen.</p> -<p>„Nu, Wies,” drong haar grootvader aan. <span class= -"pagenum">[<a id="pb129" href="#pb129" name="pb129">129</a>]</span></p> -<p>„Ik weet het niet,” stotterde ze.</p> -<div class="figure p129width"><img src="images/p129.jpg" alt="" width= -"398" height="505"></div> -<p>„Weet je dat niet, dat is een gemakkelijk antwoord, maar daar -ben ik niet tevreden mee. Kijk eens kind,” vervolgde hij, wat -dichter bij haar schuivend en haar met zijn potlood op den arm tikkend, -„de zaak is zoo. Je moeder beweert, dat je het onderwijs niet -volgen kunt, want dat ze je genoeg gewaarschuwd heeft, en zelfs -gestraft, dat je herhaaldelijk beloofd hebt, beter op te passen, maar -die belofte niet gehouden hebt. Nu zegt ze, dat ze niet gelooven kan, -dat het louter, nu ze noemt het ondeugendheid, onwil van je is en dus -komt ze tot de conclusie, dat je niet goed kunt, wat je trouwens zelf -beweert, volgens haar. Is dat zoo? Voel je ’t op school niet te -kunnen volgen, al span je je in?”</p> -<p>Wies schoof onrustig op haar stoel heen en weer. <span class= -"pagenum">[<a id="pb130" href="#pb130" name="pb130">130</a>]</span></p> -<p>„Ik weet het niet,” fluisterde ze alweer.</p> -<p>Grootvader maakte een gebaar van ongeduld.</p> -<p>„Nu niet altijd datzelfde antwoord. Zeg me nu eens ronduit, -kun je beter werken of niet, ja of neen.”</p> -<p>Wies zweeg een oogenblik.</p> -<p>Toen mompelde ze:</p> -<p>„Ja, geloof ik.”</p> -<p>„Dus ja. Waarom heb je dan van ’t jaar zoo slecht -opgepast?”</p> -<p>Wies speelde zenuwachtig met haar zakdoek.</p> -<p>„Ik dwaal zoo gauw af.”</p> -<p>„Dat weet ik en ik weet tevens, dat het een lastige eigenschap -is, maar een, die men overwinnen kan. Dat begrijp je zeker zelf ook, -niet waar?”</p> -<p>Wies ging wat rechter zitten en keek haar grootvader aan.</p> -<p>„Neen, Grootvader,” zei ze beslist, „ik geloof -niet, dat ik daar iets aan doen kan, het gaat altijd -vanzelf.”</p> -<p>Grootvader streek met zijn hand over zijn mond om den glimlach te -verbergen, door haar woorden te voorschijn geroepen. Ze was blijkbaar -volkomen ernstig.</p> -<p>Daarna zei hij verwijtend:</p> -<p>„Wat ben je nog kinderachtig, heb je het spreekwoord wel eens -gehoord, „willen is kunnen?”</p> -<p>Wies haalde hare schouders op.</p> -<p>„Dat kunnen ze gemakkelijk zeggen, maar wat kun je er aan -doen, als je aan wat anders denken moet. Ik neem me dikwijls genoeg -voor, om op te letten, maar ineens merk ik dan, dat ik met iets heel -anders bezig ben.”</p> -<p>„Waarmee alzoo?”</p> -<p>Wies kleurde hevig.</p> -<p>Voor niets ter wereld zou ze aan een man als Grootvader vertellen, -dat ze soms sprookjes verzon en versjes maakte.</p> -<p>„Aan van alles,” zei ze nauw hoorbaar.</p> -<p>„In ieder geval aan dingen, waaraan je op dat oogenblik niet -denken mag. Je hebt blijkbaar een heel zwak willetje en dat -<span class="pagenum">[<a id="pb131" href="#pb131" name= -"pb131">131</a>]</span>moet dan maar gesterkt worden door prikkels van -buiten af. Je <span class="ex">moet</span> leeren, men komt er niet met -droomen en suffen, maar met flink werken en zijn best doen. Ik ben niet -voor dat plan van je moeder, om je van school af te nemen.”</p> -<p>„Gelukkig.”</p> -<p>„Neen, daar ben ik niet voor. Je moet eerst als ieder meisje -in de gelegenheid zijn, te leeren en je te ontwikkelen, daarna kan je -moeder je thuis nemen, als je wilt, om een flinke huishoudster van je -te maken.”</p> -<p>„<span class="ex">Ik</span> een flinke -huishoudster!”</p> -<p>„Ook al niet? Wat moet je dan worden, een onmogelijk wezen, -dat nergens nut voor is?”</p> -<p>Grootvader sprak wat driftig en Wies durfde niet te zeggen, dat ze -zoo graag in de letteren zou gaan studeeren en dan later probeeren te -schrijven.</p> -<p>Ze zweeg dus maar.</p> -<p>„Je slechtste vak is wiskunde, nietwaar?”</p> -<p>„Ja, vooral vraagstukken, die vind ik gewoon nooit.”</p> -<p>„Neen, natuurlijk niet, daar moet je je hersens voor bij -elkaar hebben. Nu zal ik je eens wat zeggen. Je maakt iederen dag vijf -vraagstukken voor me, zoolang je hier bent. Ik zal je gemakkelijk werk -geven, je desnoods nu en dan iets uitleggen, maar je zoekt de oplossing -zelf.”</p> -<p>Wies’ oogen vulden zich met tranen. Zoodoende werd haar heele -vacantie bedorven.</p> -<p>„Maar Grootvader,” protesteerde ze.</p> -<p>„Zoo gebeurt het,” zei haar grootvader streng.</p> -<p>Toen voegde hij er op opgewekten toon bij:</p> -<p>„Je zult eens zien, wat een plezier je er in krijgen zult, als -je, na wat moeite, de oplossing vindt. Niets is zoo goed om de aandacht -te leeren concentreeren, dan het oplossen van vraagstukken, dat is -echte hersengymnastiek. En niets zoo prettig, dan na moeite en -inspanning beloond te worden door goede resultaten,” voegde hij -er vroolijk bij. <span class="pagenum">[<a id="pb132" href="#pb132" -name="pb132">132</a>]</span></p> -<p>Wies zuchtte.</p> -<p>„Dan kan ik wel den heelen dag aan die vraagstukken -zitten,” zei ze, „want ik kan ze toch niet -vinden.”</p> -<p>„Kom, kom, dat zal zoo’n vaart niet nemen, ik zal je wel -eens op weg helpen. Om te beginnen zal ik je zulke gemakkelijke -sommetjes geven, dat je ze in een half uurtje af hebt. Kijk eens hier, -dit is een boekje, dat ze in de eerste klasse gebruiken, terwijl jij al -in de tweede een jaar hebt doorgebracht. Die zul je wel kunnen, de -eenige eisch is, dat je ze aandachtig naleest en even met je zelf -uitmaakt, hoe je ze op zult schrijven. Voor vandaag dus de eerste vijf. -Ik zou maar dadelijk beginnen, hier is papier, zoo ben je er het vlugst -af.”</p> -<p>Met deze woorden verliet Grootvader de kamer en Wies bleef achter -met het boekje in haar hand en een gemengd gevoel van verluchting, dat -dit gesprek achter den rug was en van landerigheid over het bederven -van haar vacantie, zooals ze het noemde. Die afschuwelijke sommen, ze -kon ze immers nooit vinden en nu zou ze er alle dagen aan moeten gaan -blokken.</p> -<p>Ze zette beide ellebogen op de vensterbank, waar ze voor zat en -begon nijdig tegen het houtwerk te schoppen.</p> -<p>Daar zat ze nu, buiten was het prachtig weer, heerlijke lokkende -zonneschijn, weer om zalig niets te doen en te genieten en zij moest -die lamme sommen maken. En dat iederen dag, iederen dag van heel de -lange vacantie.</p> -<p>Dat ze die vervelende dingen toch niet kon vinden, begreep -Grootvader niet, die dacht maar, dat ze niet wilde en zou in staat -zijn, haar den heelen dag er over te laten tobben.</p> -<p>Grootvader had mooi praten, dat het zoo prettig was, om de -oplossingen te vinden, dat wilde ze graag gelooven, maar dan moest je -dat toch eerst kunnen.</p> -<p>Onwillig las ze het eerste vraagstuk door.</p> -<p>Nu gemakkelijk was het wel, daar had Grootvader gelijk aan, ze -geloofde wel, dat ze het zou kunnen uitrekenen. Als ze allemaal zoo -waren, zou het misschien wel gaan en wat getroost <span class= -"pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133" name="pb133">133</a>]</span>ging -ze aan de schrijftafel zitten en begon te werken.</p> -<p>En werkelijk, het ging.</p> -<p>Het eerste vraagstuk was al spoedig opgelost en netjes -overgeschreven. Met een zucht van voldoening keek Wies er naar. Dat was -er tenminste één.</p> -<p>Wat een heerlijke lucht kwam er door het geopende venster.</p> -<p>Kijk wat een leuk zonnestraaltje net op het papier.</p> -<p>En wat een mooie bonte vlek op het behang, door welk kristal zou die -straal vallen?</p> -<p>Ze rekte zich eens uit.</p> -<p>Zonde toch om hier in de kamer te blijven zitten.</p> -<p>Waarom zou ze eigenlijk niet in den tuin gaan. Grootvader had niet -gezegd, dat ze hier moest blijven, weet je wat, ze zou het heele -boeltje bij elkaar nemen, den inktkoker ook mee pakken en dan op die -leuke bank gaan zitten achter in den tuin, onder den lindeboom. Daar -stond een stevig tafeltje voor, daaraan kon ze best werken.</p> -<p>Zoo gezegd, zoo gedaan.</p> -<p>Vijf minuten later was ze druk bezig aan haar tweede vraagstuk, nu -zat ze tenminste buiten, dat was op zichzelf al een genot.</p> -<p>Het tweede vraagstukje lukte ook en Wies begon zich behagelijk te -voelen. Wat rolde daar op haar schrift?</p> -<p>„O, een rups, zoo’n ruwe, groene, met een -staart.”</p> -<p>Wat een leuk beest.</p> -<p>Het viel uit de linde boven haar hoofd, dat was zeker die rups, waar -Grootvader verleden jaar van vertelde, dat zij zoo’n schade deed -aan de lindeboomen, lindenpijlstaart noemde hij haar, meende ze.</p> -<p>„Welzoo, jongejuffer, ben jij zoo’n vraatzuchtig beest, -daarom ben je zeker zoo dik,” zei Wies, de rups op haar hand -zettend, om haar eens goed te bekijken. Aardig toch, als je bedacht, -dat zoo’n groene, kruipende rups later een vlinder moest worden, -een witachtige vlinder met donkere vlekjes.</p> -<p>Als ze een vlinder zag, moest ze altijd denken, dat het <span class= -"corr" id="xd25e4146" title="Bron: eigen-">eigenlijk</span> -<span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134" name= -"pb134">134</a>]</span>geen beestje was, maar een heel klein elfje, met -dat fijne lijfje en die groote teere vleugels.</p> -<p>Wat een benijdenswaardig schepsel, zoo’n vlinder, altijd in de -zon te kunnen fladderen en spelen, mooi en zorgeloos.</p> -<p>Ze keek weer naar de rups, die al een eindje weggekropen was.</p> -<p>„Nu moet ik je, volgens den tuinman, doodmaken, maar ik doe -het niet. Eet jij je buikje maar vol, er zijn lindeblaren -genoeg,” en ze nam het rupsje op en zette het op een der lagere -takken van den boom.</p> -<p>Kom ze moest werken.</p> -<p>De derde som begreep ze niet dadelijk, ze was er ook zoo uit, ze kon -hare gedachten bijna niet bij dat vraagstukje bepalen.</p> -<p>Wat scheen de zon mooi door het bladerdak boven haar hoofd, hoe leuk -al die lichtkringetjes op haar papier.</p> -<p>Eensklaps hief ze het hoofd op. Wat was dat voor een vogel, die daar -zoo aardig zong?</p> -<p>Een vink? Neen, nu klonk het het weer heel anders. Het geluid kwam -uit dien sering, ze moest even kijken, welke vogel dat zijn kon.</p> -<p>Voorzichtig stond ze op en liep zacht naar den seringeboom, waaruit -het geluid haar tegenklonk. Nu leek het, of er al weer een andere vogel -zong.</p> -<p>Zoo voorzichtig mogelijk boog ze een paar takken op zij en daar, -dicht bij den top, zag ze een geel buikje schitteren tusschen de groene -bladeren.</p> -<p>Wat een snoezig vogeltje.</p> -<p>Maar ze zag er maar een en ze had toch duidelijk verschillende -vogels hooren zingen.</p> -<p>Daar klonk weer een andere slag en toch zat dat vogeltje daar -alleen.</p> -<p>„De spotvogel,” schoot het eensklaps door haar brein, -„die is het. Grootmoeder heeft verteld, dat die alle vogels na -kan doen, wat een eenig beestje! Hij houdt je dus gewoon voor den -gek.” <span class="pagenum">[<a id="pb135" href="#pb135" name= -"pb135">135</a>]</span></p> -<p>Zacht, als ze gekomen was, ging Wies weer van den sering weg en nam -haar potlood op.</p> -<p>Ze moest nu werken, hoe laat zou het wel zijn?</p> -<p>Daar begon die vogel weer te zingen, ze moest er naar luisteren, het -klonk zoo aardig.</p> -<p>Toen gleed haar potlood over het papier, ze scheen eensklaps ijverig -geworden te zijn, maar toen ze ophield, stond daar geen oplossing van -het vraagstuk, waarin ze bezig was, maar een gedichtje, dat ze lachend -overlas.</p> -<div class="lgouter"> -<p class="line">Spotvogel, spotvogel, oolijke guit,</p> -<p class="line">Spotvogel, spotvogel, lach je me uit?</p> -<p class="line xd25e1524">Jij kunt wel vroolijk en blij -kwinkeleeren,</p> -<p class="line xd25e1524">Jij hoeft geen sommen te repeteeren.</p> -<p class="line">Spotvogel, spotvogel, ’t staat je niet mooi,</p> -<p class="line">Als men jou eens sloot in een kooi,</p> -<p class="line xd25e1524">Dan zou je ’t spotten wel -verleeren,</p> -<p class="line xd25e1524">En hartelijk je vrijheid begeeren.</p> -<p class="line">Aardig geelbuikje, wees maar niet bang,</p> -<p class="line">Ga gerust door met je lustig gezang,</p> -<p class="line xd25e1524">Houd ze maar allemaal voor den mal,</p> -<p class="line xd25e1524">Niemand, die dat deren zal.</p> -<p class="line">Spot er maar lustig op los, kleine vent,</p> -<p class="line">Mij hindert het niet, ik ben dat gewend.</p> -<p class="line xd25e1524">Moet ik niet dragen gespot en geplaag,</p> -<p class="line xd25e1524">Omdat ik ’t nu en dan eens waag,</p> -<p class="line">Aan iets anders te denken, dan aan aardsche zaken,</p> -<p class="line">Aan elfen, kabouters en zulke snaken,</p> -<p class="line xd25e1524">Aan nimfen, aan rupsen en kapellen</p> -<p class="line xd25e1524">Aan ’t water juffertje, de sierlijke -libelle,</p> -<p class="line">Aan …..</p> -</div> -<p class="first">Ja, aan wat nog meer. De inspiratie scheen haar -plotseling verlaten te hebben en voor zich uitturend, zat ze op haar -potlood <span class="pagenum">[<a id="pb136" href="#pb136" name= -"pb136">136</a>]</span>te knabbelen en te denken, hoe ze een eind aan -dit versje zou maken.</p> -<p>Lottie zou het wel leuk vinden, maar ze moest het afmaken, zoo was -het niets.</p> -<p>Eensklaps schrok ze op.</p> -<p>Wat hoorde ze daar?</p> -<p>Dat was de gong, die allen samenriep voor de koffietafel.</p> -<p>Verschrikt keek ze naar haar werk, twee sommen had ze af en ze moest -er vijf maken.</p> -<p>Ze dorst haast niet naar binnen gaan. Grootvader had gezegd, dat ze -zoo gemakkelijk waren en dat was ook zoo, ze had bepaald wel gekund, -als ze maar niet zoo afgedwaald was.</p> -<p>„Wies, Wies, waar zit je, heb je de gong niet -gehoord?”</p> -<p>„Ja, ik kom,” en haastig stak ze het beschreven blad in -haar zak, nam boek en overig papier bij elkaar in de eene hand en greep -met de andere naar den inktkoker.</p> -<p>„Geef maar hier,” zei Marietje, „je laat je -pennehouder liggen en je potlood moet dat niet mee? Ben je -klaar?”</p> -<p>Wies schudde van neen.</p> -<p>Het ergste was, dat ze de twee andere sommen ook niet kon geven, -want op hetzelfde blad had ze aan den achterkant haar vers -geschreven.</p> -<p>In de huiskamer gekomen, legde ze haar boek haastig in de -vensterbank en nam haar plaats aan tafel in.</p> -<p>Henk vertelde van een bezoek, dat hij bij een bevrienden boer had -afgelegd en Marietje, hoe ze voor de kippen had mogen zorgen en Tante -geholpen had met erwtjes doppen.</p> -<p>„En jij, Wies?” vroeg Grootvader, „eerst je sommen -gemaakt en toen nog wat rondgedwaald zeker, je scheen tenminste de gong -niet kunnen hooren.”</p> -<p>Wies zag er verlegen uit.</p> -<p>„Ik ben niet klaar gekomen,” zei ze zacht.</p> -<p>Grootvader keek verwonderd.</p> -<p>„Niet klaar gekomen. Met die gemakkelijke sommetjes? Och -<span class="pagenum">[<a id="pb137" href="#pb137" name= -"pb137">137</a>]</span>kom, het was het werk van een half uurtje, of -drie kwartier. Enfin, dat moet je me straks maar eens laten -zien,” en hij begon over iets anders.</p> -<p>Toen ze gereed waren met hun maal stond Grootvader op.</p> -<p>„Ga even mee met je werk, Wies,” zei hij.</p> -<p>Wies nam haar boek en het ledige papier en volgde hem -schoorvoetend.</p> -<p>„Zie zoo,” zei hij, op zijn opgewekten toon, „laat -me nu maar eens zien. Misschien toch een kleinigheid niet begrepen, dat -maken we wel samen in orde. Geef me maar, wat je gedaan -hebt.”</p> -<p>Wies wist geen raad. Het leege papier geven, dorst ze niet, en het -beschrevene nog veel minder.</p> -<p>Grootvader keek werkelijk verwonderd naar haar.</p> -<p>Wat had het kind, ze had toch zeker wel iets uitgevoerd.</p> -<p>„Kom dan, je werk,” en hij stak zijn hand uit.</p> -<p>Wat moest ze doen?</p> -<p>Het papier geven met de twee sommen, waarop het versje stond, dat -nooit, ze zou zich doodschamen, dan nog liever Grootvader in den waan -laten, dat ze niets had uitgevoerd.</p> -<p>Maar ze dorst dat niet te zeggen, ze durfde hem nauwelijks -aankijken, Grootvader was degeen, voor wien ze van alle menschen het -meest respect had, ze kampte met hare tranen, maar durfde ook niet -huilen, daar kon hij heelemaal niet tegen, dat schreien om alles vond -hij zoo laf.</p> -<p>Grootvaders geduld was blijkbaar op, hij nam haar boek en papier uit -de hand.</p> -<p>Hij vouwde het blad open, het was blank en onbeschreven.</p> -<p>„Je wilt toch niet zeggen, dat je niets hebt -uitgevoerd,” en zijne anders zoo vroolijke oogen keken haar -streng aan. Ze durfde niet ja zeggen, ze had ook wel wat uitgevoerd, -maar voor de waarheid kon ze niet uitkomen. In haar verlegenheid nam ze -haar toevlucht tot een leugentje.</p> -<p>„Het blad is weggewaaid.” <span class="pagenum">[<a id= -"pb138" href="#pb138" name="pb138">138</a>]</span></p> -<p>„Weggewaaid, er is haast geen wind, hadt je het dan niet -kunnen grijpen?”</p> -<p>Dat was waar, dat zou ze zeker gedaan hebben, hoe kwam ze er nog -uit.</p> -<p>„Ik was even opgestaan,” fluisterde ze.</p> -<p>„O zoo, zeker weer eens afgedwaald en naar iets anders -uitgekeken. Nu, kijk maar niet zoo benauwd, het is geen doodzonde. -Hoeveel hadt je er al af, allemaal?”</p> -<p>„Neen, ik moest er nog een paar maken.”</p> -<p>„Nog twee?”</p> -<p>„Neen, drie.”</p> -<p>„Kon je ze niet vinden?”</p> -<p>„Ik weet het niet, ik heb ze nog niet allemaal -doorgezien.”</p> -<p>Haar grootvader schudde afkeurend zijn hoofd.</p> -<p>„Kind, Kind, het is nog erger met je gesteld, dan ik dacht. Je -moet het zelf maar weten en de gevolgen dragen, in je verder leven -worden je ook de gevolgen van je daden niet gespaard. Ik ga vanmiddag -voor zaken met het wagentje naar een der dorpen in de buurt en ik had -jullie drietjes willen meenemen, het is een mooie rit. Dat heb je -verspeeld, je blijft thuis en maakt je werk. Je blijft hier zitten en -waag het niet de kamer uit te gaan, vóór je klaar bent. -Als je met alle geweld niets aan je vacantie hebben wilt, moet je het -zelf weten.”</p> -<p>Daarna verliet hij de kamer en liet Wies in een zeer verslagen -toestand achter.</p> -<p>Daar zat ze nu, opgesloten in huis, in plaats van een heerlijk ritje -te kunnen doen.</p> -<p>Henk en Marietje genoten van hun vacantie en zij!</p> -<p>„Wies Ongeluk, Wies Ongeluk,” zuchtte ze.</p> -<p>Toen begon ze een deuntje te huilen en na een poosje, weer wat -gekalmeerd, besloot ze van haar middag te redden, wat ze kon. Ze zou -voortmaken, dan kon ze nog een poosje met Grootmoedertje alleen zijn, -want Moes ging met Tante en de kleintjes een bezoek brengen bij oude -kennissen van moeder. Ze draaide <span class="pagenum">[<a id="pb139" -href="#pb139" name="pb139">139</a>]</span>haar stoel zoo, dat ze met -haar rug naar het raam kwam te zitten, zoodat ze niet naar buiten kon -kijken en begon ijverig de reeds gemaakte sommen over te schrijven. -Daarmee klaar, probeerde ze de andere vraagstukken op te lossen. Ze -hield haar eene hand als een scherm boven hare oogen, om toch maar -niets anders te zien en deed een wanhopende poging om haar geheele -aandacht bij haar werk te houden.</p> -<p>En het gelukte.</p> -<p>Binnen het uur had ze alle vraagstukjes opgelost en netjes -overgeschreven en met een sprongetje van plezier liep ze de kamer uit -en naar de serre, waar ze wist haar grootmoeder te vinden.</p> -<p>„Ik ben klaar, grootmoeder, nu kom ik bij u zitten.”</p> -<p>„Hoe gezellig,” en grootmoeder beantwoordde hartelijk -haar kus.</p> -<p>Wies schoof dicht tegen haar aan.</p> -<p>„Verveelt u zich niet, als u zoo alleen zit?”</p> -<p>„Niet erg, ik brei, zooals je ziet. Tante laat me nooit lang -alleen, ze zullen wel weer gauw terugkomen.”</p> -<p>„Ze mogen gerust nog een poosje wegblijven,” zei -Wies.</p> -<p>„Dat vind ik ook,” lachte Grootmoeder, haar tegen zich -aandrukkend en nu volgde een van die heerlijke gesprekken, waar Wies -het heele jaar naar verlangde.</p> -<p>Toch liep er een klein zwart draadje door het genoegen, dat het -samenzijn met haar grootmoeder haar gaf.</p> -<p>„Zeg, schatje,” vroeg ze eensklaps, „vindt u -jokken altijd even erg?”</p> -<p>„Jokken? Ja, dat vind ik een van de leelijkste dingen, die men -doen kan.”</p> -<p>„Altijd?”</p> -<p>„Ja, altijd.”</p> -<p>„En een leugentje uit nood?”</p> -<p>„Daar houd ik ook niet van. Ik zie niet in, dat het ooit -noodig is, te jokken.” <span class="pagenum">[<a id="pb140" href= -"#pb140" name="pb140">140</a>]</span></p> -<p>Wies zweeg een oogenblik.</p> -<p>„Je kunt het soms niet laten,” zei ze toen.</p> -<p>„Dat is een gevaarlijke theorie, kindje. Maar zeg me eens, jij -hebt toch niet gejokt?”</p> -<p>Wies liet zich op haar knieën glijden en legde haar hoofd op -haar grootmoeders schoot.</p> -<p>„Dat heb ik wel,” fluisterde ze.</p> -<p>Grootmoeder streelde zwijgend eenige oogenblikken het gebogen -hoofdje.</p> -<p>„Dat spijt me erg,” zei ze toen.</p> -<p>„Het was maar een klein leugentje,” beweerde Wies -zacht.</p> -<p>„Die bestaan er niet. Een leugen is een leugen. Tegen wie heb -je gejokt?”</p> -<p>„Tegen Grootvader.”</p> -<p>„Tegen Grootvader? Maar Wiesje?”</p> -<p>Nu vertelde Wies van de benauwdheid, waarin ze geweest was en hoe ze -niet had durven zeggen, dat ze op het papier een versje geschreven -had.</p> -<p>„U mag het ook niet vertellen,” voegde ze er dringend -bij, „als ’t u blieft niet.”</p> -<p>„Ik zal het niet vertellen, maar me dunkt, dat je het zelf nog -wel doen zult.”</p> -<p>„Ik? Nooit. Dat is niets voor Grootvader. Maar ik dacht wel te -zeggen, dat ik op het papier geknoeid had en het hem daarom niet geven -kon.”</p> -<p>„Een halve waarheid,” vond Grootmoeder.</p> -<p>„Ik zeg veel liever heelemaal niets. Weet u wat zoo gek is? Ik -schaamde me tegenover u veel meer over dat jokkentje, dan tegenover -Grootvader. Het is toch wel een beetje zijn eigen schuld, dat ik niet -voor de waarheid durfde uitkomen.”</p> -<p>Grootmoeder liefkoosde het naar haar opgeheven gezichtje.</p> -<p>„Wies, Wies, je bent op den verkeerden weg. Zeg Grootvader -eerlijk de waarheid.”</p> -<p>Wies aarzelde. <span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141" -name="pb141">141</a>]</span></p> -<p>Ze stelde zich voor, hoe ze voor haar Grootvader zou staan, hoe ze -stotterend haar leugen bekennen zou, hoe hij het vers zou willen lezen, -ze zag den spottenden glimlach, die om zijn mond verschijnen zou, de -manier, waarop hij haar aan zou kijken en ze zag al te veel op tegen -dat alles. Ze besloot maar liever niets te zeggen.</p> -<p>„Ik kan niet, Grootmoesje,” zei ze, „heusch, ik -kan niet.”</p> -<div class="figure o141width"><img src="images/o141.png" alt="" width= -"144" height="139"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142" name= -"pb142">142</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch11" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e254">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o030.png" alt="Elfde Hoofdstuk." -width="577" height="128"></div> -<h2 class="label">Elfde Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Het sprookje.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e4436"><span class="xd25e4436init">Z</span>e zouden allen -een uitstapje maken naar een groote boerderij, die wel een uur rijden -van het dorp verwijderd lag. Ze hadden vroeg gegeten en zouden pas -tegen den avond thuiskomen. De kleine jongens mochten ook mee en waren -een en al opgewondenheid bij de gedachte, dat ze pas ’s avonds, -als het donker was, naar huis zouden rijden.</p> -<p>Allen verheugden zich op dat uitstapje, het weer was prachtig, de -rit er naar toe mooi, de boer en de boerin de gastvrijheid zelve, ze -waren er van overtuigd, dat ze het er heerlijk zouden hebben.</p> -<p>Toch was er iets, dat voor Wies de pret niet heelemaal onvergald -liet, iets, waarover ze tobde, wat haar niet met rust wilde laten.</p> -<p>Bij uitzondering zouden tante Marie en Grootvader beiden mee gaan, -Grootmoeder wilde dat zelf zoo, maar nu moest die al dien tijd alleen -blijven, met geen andere zorg, dan die van de dienstmeisjes. -<span class="pagenum">[<a id="pb143" href="#pb143" name= -"pb143">143</a>]</span></p> -<p>„Het zal best gaan,” verzekerde Grootmoeder, „ik -kan immers bellen, als ik iets noodig heb.”</p> -<p>„U zult voorzichtig zijn, niet waar, Moeder?” vroeg -tante Marie dien morgen, „u blijft in huis en gaat niet naar -buiten, belooft u het me, er is zooveel water in de buurt.”</p> -<p>„Ik beloof het,” zei Grootmoeder, maar verbeeldde Wies -het zich, of lag er op haar lief gezicht een weemoedig trekje, een -verlangen om ook mee te kunnen gaan en te genieten op dezen mooien -zomerdag?</p> -<p>„Waarom gaat Grootmoedertje eigenlijk niet mee?” vroeg -ze.</p> -<p>Tante Marie keek verwonderd.</p> -<p>„Grootmoeder mee? Hoe zou dat nu kunnen.”</p> -<p>„We kunnen haar toch geleiden.”</p> -<p>„Maar we zullen al genoeg te doen hebben, met op de kleintjes -te passen en daarenboven zou het te druk voor Moeder zijn en te -vermoeiend. Zoudt u graag meegaan?” voegde ze er aarzelend bij, -zich tot haar moeder wendend.</p> -<p>„Neen, neen, ik blijf thuis,” haastte deze zich te -zeggen, „zoo’n tocht zou te veel voor me zijn. Maar een van -de meisjes kan me toch wel in den tuin brengen, het weer is wel -bijzonder mooi vandaag.”</p> -<p>Tante Marie keek ontevreden.</p> -<p>„Kunt u nu voor dien eenen dag niet eens in huis blijven. In -den tuin bent u zoo buiten het bereik van de meisjes, ze zouden u -misschien niet hooren, als u belde, neen, dan blijf ik maar liever bij -u, ik zou geen oogenblik rust hebben.”</p> -<p>Grootmoedertje zag er wat verdrietig uit.</p> -<p>„Goed dan, ik zal in huis blijven, ik beloof het.”</p> -<p>Wies had dit gesprek aangehoord en een hevige tweestrijd ontstond in -haar binnenste.</p> -<p>Zou <span class="ex">zij</span> thuis blijven bij het arme, blinde -Grootmoedertje, de anderen stilletjes laten weggaan, want anders zou -Grootmoeder toch niet willen, dat ze een pretje misliep. Als allen dan -weg waren, zou ze te voorschijn komen en Grootmoeder verrassen. -<span class="pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144" name= -"pb144">144</a>]</span>Dan kon ze met haar naar buiten gaan en haar -bezig houden en voor haar theeschenken.</p> -<p>Zou ze het doen?</p> -<p>Het zou wel een heerlijk tochtje zijn, verleden jaar hadden ze op -dezelfde boerderij zoo’n dolle pret gehad, het was wel hard, daar -afstand van te moeten doen.</p> -<p>Grootmoedertjes gezicht stond melancholiek, ze zag er blijkbaar -tegen op, zoolang alleen te blijven, maar wilde Tante en Grootvader hun -genoegen niet vergallen.</p> -<p>Arm Grootmoesje.</p> -<p>Ze keek naar het lieve, meestal zoo geduldige gezicht, dat nu een -verdrietigen trek niet onderdrukken kon en nam haar besluit—ze -zou bij haar blijven.</p> -<div class="figure p144width"><img src="images/p144.jpg" alt= -"Wies nam op een bankje aan hare voeten plaats." width="583" height= -"720"> -<p class="figureHead">Wies nam op een bankje aan hare voeten -plaats.</p> -</div> -<p>Op het laatste nippertje, toen het rijtuig al voor stond, verklaarde -ze, niet mee te gaan, ze bleef bij Grootmoeder. Tante Marie, die wat -last had van haar geweten, zei scherp, dat het niet noodig was, als er -iemand had moeten blijven, was zij de aangewezen persoon geweest. Wies -moest niet voor slachtoffer willen poseeren. Grootvader was blijkbaar -van een andere meening, hij knikte haar vriendelijk toe en zei, dat ze -een beste meid was en Moeder keek een beetje, alsof ze haar ooren niet -gelooven durfde.</p> -<p>Henk klopte haar hartelijk op haar schouder en verklaarde, dat hij -het allemachtig aardig van haar vond en Marietje mompelde zoo iets, van -ook wel thuis te willen blijven.</p> -<p>Ze reden weg en Wies keek hen na. Met een zucht keerde zij zich om, -toen ze uit het gezicht waren, het was geen geringe opoffering, die ze -zich daar opgelegd had.</p> -<p>Al gauw klaarde haar gezicht weer op, Grootmoeder zou zoo blij -zijn!</p> -<p>Nu voorzichtig naar haar toe, om haar niet te laten schrikken, ze -had het rijtuig natuurlijk hooren wegrijden en dacht dus, dat allen -vertrokken waren.</p> -<p>Ze deed heel zacht de kamerdeur open en begaf zich naar de -<span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145" name= -"pb145">145</a>]</span>serre, waar Grootmoeder op haar eigen plaatsje -zat. Haar breiwerk lag op haar schoot, aan hare vingers ontgleden en -met het hoofd op haar hand gesteund, zat ze daar als een beeld van -melancholie, met dien droeven mond en gesloten oogen.</p> -<p>Wies trad voorzichtig nader.</p> -<p>„Is daar iemand?” vroeg Grootmoeder, het hoofd -opheffend.</p> -<p>„Ja, Grootmoesje, ik ben het, Wies.”</p> -<p>„Jij? Ben je daar nog? Heb ik me dan verbeeld, dat het rijtuig -wegreed?”</p> -<p>Wies boog zich over haar heen en kuste haar teeder.</p> -<p>„Neen, lieveling, u heeft goed gehoord, het rijtuig is weg, -maar ik ben niet meegegaan, ik blijf bij u.”</p> -<p>„Bij mij?”</p> -<p>Grootmoeders lippen begonnen te beven.</p> -<p>„Ja, lieveling.”</p> -<p>„Wil je zeggen, dat je dat prettige uitstapje hebt opgegeven -om mij gezelschap te blijven houden? Och, kindje, dat hadt je niet -moeten doen.”</p> -<p>Tranen rolden uit haar doffe oogen, en met bevende hand zocht ze het -hoofd van haar kleindochtertje, om het naar zich toe te trekken.</p> -<p>„Dat hadt je niet moeten doen,” zei ze nog eens, het -gezichtje kussend, dat zich tot haar overboog, „ik had werkelijk -best alleen kunnen blijven.”</p> -<p>Wies veegde hare oogen af. Ze waren ook vochtig geworden bij het -zien van de aandoening, die haar daad bij Grootmoeder verwekt had.</p> -<p>„U vindt het toch gezellig, niet waar, dat ik bij u -blijf.”</p> -<p>„Heerlijk, kindje. Ik heb juist vandaag een slechten -dag<span class="corr" id="xd25e4543" title="Bron: .">,</span> dat -overvalt me soms, dan drukt mijn toestand me veel meer dan gewoonlijk -en komt de melancholie me besluipen. Het is lief van je, aan de oude -vrouw te denken, kind, het bewijst me weer eens, dat mijn oudste -kleindochter een goed, liefhebbend hartje heeft, welke andere gebreken -ze dan ook hebben mag. Ik ben heel <span class="pagenum">[<a id="pb146" -href="#pb146" name="pb146">146</a>]</span>blij, alleen spijt het me, -dat je nu je prettig dagje mist.”</p> -<p>„Dat behoeft niet, we kunnen samen ook wel een prettig dagje -hebben. Willen we in den tuin gaan, het is zulk heerlijk -weer.”</p> -<p>„Ja graag, breng me maar naar mijn lievelingsplekje bij het -rozenperk.”</p> -<p>Grootmoeders stem klonk vroolijk en ze zag er veel opgewekter -uit.</p> -<p>Wies nam haar arm en bracht haar naar buiten, in de warme -zomerlucht, vervuld van geuren en van aardige geluiden.</p> -<p>„Zoo goed?” vroeg ze, een kussen, dat ze had meegebracht -in haar grootmoeders rug plaatsend.</p> -<p>„Heerlijk kind, ik ben je heel dankbaar, dat je zoo voor mij -zorgt, heel dankbaar.”</p> -<p>Wies kreeg een kleur.</p> -<p>„Zeg u er niets meer van, als ’t u blieft,” en op -een voetenbankje aan hare voeten plaats nemend, vroeg ze:</p> -<p>„Grootmoeder, mag ik u eens wat vertellen, wat ik een poosje -geleden gedroomd heb?”</p> -<p>„Gedroomd, beste meid?”</p> -<p>„Ja, zoo noem ik het, maar ik sliep niet, ik zat nog even voor -het raam, ’s avonds, voor ik naar bed ging en keek naar de maan, -die dien avond zoo prachtig scheen en ik dacht er over, hoe heerlijk -het in zulk een nacht moest zijn in een bosch. Ik was nog thuis, ziet u -en het was een nare dag voor me geweest, alles was me weer eens tegen -geloopen, ik had mijn werk niet af, ik was zoo vreeselijk afgedwaald, -en ik was met een doodongelukkig gevoel naar mijn kamertje gegaan. Ik -was te verdrietig om dadelijk naar bed te gaan, maar ik was heel moe en -onwillekeurig sloot ik mijn oogen en genoot van het nachtwindje, dat -zacht om mijn gloeiend gezicht streek. Ik dacht na over de schoonheid -van zoo’n zomernacht en toen ik mijn oogen weer opende en uit het -raam keek, zag ik niet meer de tuintjes van onze buurt en niet meer den -achterkant van de huizen, met hun verlichte vensters, neen, wat ik zag, -was heel wat anders. <span class="pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147" -name="pb147">147</a>]</span></p> -<p>Ik verbeeldde me in een bosch te zijn, in een groot bosch. Ik had -dat bosch meer gezien, dat wist ik zeker, maar niet zóó, -het was, alsof er een vreemde toovermacht over de boomen hing, de -bladeren hadden een zilveren kleur en de takken staken daar tegen af, -als kronkelende, donkere, spookachtige armen.</p> -<div class="figure p147width"><img src="images/p147.jpg" alt="" width= -"388" height="565"></div> -<p>„Maaneffect,” dacht ik, „gewoon de werking van het -maanlicht,<a id="xd25e4579" name="xd25e4579"></a> maar -toch …. ik voelde, dat er iets bijzonders gebeuren ging en -ik tuurde en tuurde op het hier en daar door de witte stralen verlichte -boschpad. Daar zag ik tusschen de boomen de half vergane bladeren, die -den grond bedekten, bewegen en een rood puntje werd zichtbaar. Het was -de puntmuts van een kaboutertje, toen volgde het hoofdje met een langen -witten baard <span class="pagenum">[<a id="pb148" href="#pb148" name= -"pb148">148</a>]</span>en daarna het heele lichaampje. Het ventje rekte -zich uit en schudde zijn armpjes. Het keek naar den stand der maan, -knikte goedkeurend en floot toen zachtjes. Daar begon overal de aarde -te bewegen en van alle kanten kwamen de kaboutertjes te voorschijn en -kropen langs de hooge wortels der boomen en krioelden door de half -vergane bladeren en de groene planten daartusschen. Ze hadden allen een -brandend lantaarntje bij zich, maar toen ze zagen, hoe helder de maan -alles verlichtte, bliezen ze dat uit. Toen gingen ze allen in een kring -staan rond het eerste kaboutertje, dat hun aanvoerder scheen te zijn en -vroegen zijne bevelen. Ziet u ze niet voor u, Grootmoeder, de kleine -kereltjes met hun roode mutsen en lange, witte baarden?”</p> -<p>„Ja kindje, ik zie ze, de maan werpt juist een straal op den -baard van het middelste ventje en doet die als gesponnen glas -schitteren.”</p> -<p>Wies durfde nauwelijks ademhalen, bang de betoovering te -verbreken.</p> -<p>Ook zij hield hare oogen gesloten, om zich alles beter voor den -geest te kunnen halen.</p> -<p>„Kinderen,” sprak het mannetje, „er is van avond -veel werk te doen. Een paar van jullie moeten naar de stad.”</p> -<p>„Is het daarvoor niet te vroeg, vóór twaalf uur -’s nachts kunnen we ons niet aan de menschen vertoonen,” -vroeg een bijzonder klein ventje.</p> -<p>„Natuurlijk niet, kleine wijsneus,” antwoordde de -aanvoerder, „dat behoef je me niet te vertellen. Ben ik niet je -aller koning? Schittert mijn kroon niet in de maneschijn?”</p> -<p>En echt, toen ik goed naar hem keek, zag ik dat zijn mutsje -verdwenen was en hij nu in de plaats daarvan een goud kroontje -droeg.</p> -<p>„Eerst zal ik je zeggen, wat je doen moet,” ging het -koninkje voort, „en dan kunnen jullie tot twaalf uur pret maken. -Ik weet, dat er in de stad een meisje woont, dat veel verdriet heeft -buiten haar schuld. Dat meisje kan nooit haar aandacht bepalen, bij wat -<span class="pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149" name= -"pb149">149</a>]</span>ze op het oogenblik doen moet en daardoor -beleeft ze veel naars, ze wil wel, maar ze kan niet. Ook vanavond heeft -ze weer haast niets uitgevoerd en toen ze eindelijk naar bed gestuurd -werd, was het met de bedreiging, dat, als ze niet zorgde, morgenochtend -vroeg op te staan en alles klaar te hebben, vóór ze naar -school ging, ze den <span class="corr" id="xd25e4602" title= -"Bron: volgdenden">volgenden</span> Zondag niet naar het partijtje zou -mogen gaan, dat een van haar vriendinnetjes gaf. Nu verslaapt dat -meisje zich heel dikwijls en <span class="ex">als</span> ze vroeg op -is, komt er toch altijd iets tusschen, waardoor ze niet klaar komt. Ze -heeft dus veel kans, haar partijtje te verspelen en zou daar weer veel -verdriet over hebben. Nu wilde ik jullie opdragen, dat werk voor haar -te maken en netjes in haar eigen handschrift te schrijven, zoodat ze er -op school niets van merken. Begrepen?”</p> -<p>De kaboutertjes bogen toestemmend, zoodat de punten van hun mutsjes -de aarde aanraakten.</p> -<p>„Is het geoorloofd een opmerking te maken, o koning,” -vroeg een hunner met een fijn stemmetje, dat klonk, alsof men met een -mes tegen een dun glas tikte.</p> -<p>De koning glimlachte; het was alweer het heele kleine ventje, dat -sprak.</p> -<p>„Wel ja, Goliath, laat eens hooren, wat je te zeggen -hebt.”</p> -<p>Het mannetje keek zoo verbaasd, dat zijn oogjes heelemaal rond -werden.</p> -<p>„Goliath,” herhaalde hij, „wie is dat?”</p> -<p>De koning lachte.</p> -<p>„Dat is er een van het reuzengeslacht, je weet toch wel, dat -er wezens bestaan, veel grooter nog dan de menschen.”</p> -<p>Het kaboutertje keek omhoog naar de toppen van de hem omringende -boomen.</p> -<p>„Zoo groot wel, als die eik?” vroeg hij rillend.</p> -<p>„O, nog veel grooter. Met hun voeten kunnen ze ons fijn -trappen, zooals de menschen het met de kleine insecten doen, die zich -op hun weg bevinden. Ze komen gelukkig hoogst zelden in deze streken, -kijk dus maar niet zoo benauwd. In het ergste geval <span class= -"pagenum">[<a id="pb150" href="#pb150" name="pb150">150</a>]</span>zou -ik er toch zijn, om je te beschermen.”</p> -<p>Het ventje lachte witjes.</p> -<p>De koning zag dat en werd rood van boosheid.</p> -<p>„Jou kleine schelm,” riep hij uit, met zijn voetje op -den grond stampend, „geloof je me niet? Waarvoor heb ik een -zwaard, als het niet is, om er onze groote vijanden mee te steken? Ze -denken dan wel, dat een of ander insect ze bijt, maar ze zijn er heel -bang voor en gaan dadelijk op de vlucht, als ik mijn legers op hen -afzend.”</p> -<p>„En in hun vlucht trappen ze het grootste deel dood,” -waagde het ventje aan te vullen.</p> -<p>De koning fronste zijn wenkbrauwen.</p> -<p>„Bind hem aan den steel van dien opgeschoten paddenstoel -vast,” beval hij, „hij mag vanavond niet mee feestvieren. -Dat zou wat moois worden, als de kleinste van mijn onderdanen aan de -macht van mijn zwaard zou mogen twijfelen.”</p> -<p>Dadelijk traden een paar kaboutertjes uit den kring en bonden het -ventje met taaie grashalmen stevig vast aan den steel van een mooi -gekleurden paddenstoel.</p> -<p>Het kereltje schreeuwde luidkeels, maar zijn stemmetje was zoo fijn, -dat het nauwelijks te hooren was.</p> -<p>„Stel je voor, <span class="ex">ik</span> bang voor een -reus,” bromde nog de koning in zijn baard.</p> -<p>Toen bedacht hij zich opeens, dat het mannetje voor den twist iets -had willen zeggen en daar hij wist, dat uit dat kleine hoofdje soms -heel wat wijsheid kwam, zei hij op hoogen toon:</p> -<p>„En nu wil ik je toestaan te zeggen, wat je daar straks vragen -wilde.”</p> -<p>„Niets,” piepte het ventje.</p> -<p>De koning fronste alweer zijn witte, borstelige wenkbrauwen en zijn -oogjes keken zoo boos daaronder uit, dat het kereltje bang werd en -graag onder den grond gekropen zou zijn. Alleen het kon niet, het was -vastgebonden en hoe meer het zich bewoog, hoe pijnlijker de banden -knelden. <span class="pagenum">[<a id="pb151" href="#pb151" name= -"pb151">151</a>]</span></p> -<p>„Laat me dan eerst vrij,” smeekte het.</p> -<p>„Eerst moet ik hooren, wat je wilde.”</p> -<p>„Mag ik dan daarna los?”</p> -<p>„De koning aanvaardt geen voorwaarden. Nog eens, spreek, of -het zal je slecht bekomen.”</p> -<p>Het uiterlijk van het kabouterkoninkje was nu schrikwekkend. Hij -hield in zijn hand zijn groot zwaard, dat hem op een gegeven teeken -gebracht was en zijn oogen stonden zoo dreigend, dat de kleine Goliath -het geraden vond, zijn spel niet verder te drijven.</p> -<p>Hij begon dus te spreken.</p> -<p>„Als de kaboutertjes het werk van het meisje maken, is er -natuurlijk geen enkele fout in.”</p> -<p>„Dat spreekt vanzelf.”</p> -<p>„En denkt u dan niet, dat ze dat op school vreemd zullen -vinden? Ik geloof niet, dat zoo’n meisje geen fouten in haar werk -maakt.”</p> -<p>„Daar had hij gelijk aan,” merkte Grootmoeder -glimlachend op.</p> -<p>Wies lachte ook.</p> -<p>„U ziet, dat zoo’n kaboutertje de plank niet ver mis -slaat,” zei ze.</p> -<p>Toen vervolgde ze:</p> -<p>„De koning stond in gepeins verzonken, alsof hij een zeer -diepzinnig vraagstuk op moest lossen.</p> -<p>Al zijn onderdanen hielden den adem in, in spanning, wat de hooge -wijsheid beslissen zou.</p> -<p>„Natuurlijk heb ik al lang de oplossing van die moeielijkheid -gevonden, maar ik zou graag weten, of een mijner onderdanen in staat -is, een uitweg te vinden.”</p> -<p>Ze legden allen hun wijsvinger op het voorhoofd en dachten na, met -gebogen hoofden en neergeslagen oogleden.</p> -<p>Niemand zei echter iets.</p> -<p>Het gezicht van den koning klaarde op.</p> -<p>Niemand, och dat had hij ook eigenlijk vooruit geweten, het -<span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152" name= -"pb152">152</a>]</span>oplossen van moeielijkheden was de taak van den -koning. Alleen zei hij, er ook nog eens goed over te willen nadenken, -voor hij zijn meening openbaar maakte.</p> -<p>Wat piepte daar zoo?</p> -<p>Het geluid kwam van onder den paddenstoel.</p> -<p>„Ik weet de oplossing.”</p> -<p>„Jij? Wil jij wel eens zwijgen, jij bent vanavond een -gestrafte, jij hebt dus alleen te luisteren en je mond te -houden.”</p> -<p>„Goed, ik zal zwijgen, maar ik zou -zeggen ….”</p> -<p>„Wat zou je zeggen?”</p> -<p>„Laten de kabouters, die het werk maken, er een paar fouten in -laten.”</p> -<p>Een licht verscheen in de oogen van de kleine majesteit.</p> -<p>Daar hadt je de oplossing, waarnaar hij tevergeefs gezocht had. Toen -fronste hij zijn wenkbrauwen sterker dan ooit, blies zijn lichaampje -op, alsof hij barsten wilde en riep schel:</p> -<p>„Hoe durf je, hoe waag je het, mijn eigen gedachte uit te -spreken, mijn koninklijke gedachte, jou aardworm, jou larf. Geef hem -dadelijk twaalf slagen met den steel van een kamperfoelieblad, dat zal -hem leeren te durven twijfelen aan mijn vindingrijkheid, na eerst mijn -moed ….”</p> -<p>De woorden bleven verder in zijn keel steken, hij vergat zelfs zijn -mond te sluiten en staarde in doodsangst voor zich uit. „Sluit de -gelederen aan,” gilde hij toen, „sluit allen om mij heen, -bescherm uw koning!”</p> -<p>Daar kwam over het mos op een naburigen steen een monster -aangekropen. Zijn lichaam was met twee harde schilden bedekt, zes -lange, dunne beenen bewogen zich gestadig in de richting van de plaats, -waar de kaboutertjes vergaderd hadden. Maar het vreeselijkste was de -kop, waaraan twee lange, groote uitwassen, als een gewei uitstaken.</p> -<p>Een vliegend hert naderde de kleine aardmannetjes.</p> -<p>Nauwelijks kregen ook de anderen hem in het oog, of ze lieten zich -op den grond vallen en verscholen onder de dorre bladeren <span class= -"pagenum">[<a id="pb153" href="#pb153" name="pb153">153</a>]</span>en -in het gras, kropen ze voort, om hun holletjes te bereiken, elkaar op -zij duwend en trappend, er niet op lettend, dat ze het afgevallen -kroontje van zijn majesteit voortschopten, er niet aan denkend, dat hun -koning hen opgeroepen had, ter verdediging van zijn vorstelijk -lichaam.</p> -<p>De koning zelf was trouwens nergens te zien, hij had zijn hol al -bereikt en liet zich door een paar torren een dronk reiken.</p> -<div class="figure p153width"><img src="images/p153.jpg" alt="" width= -"615" height="434"></div> -<p>Intusschen zat de kleine Goliath vastgebonden aan zijn paddenstoel -en wachtte in doodsangst het al meer en meer naderen van het monster -af.</p> -<p>Hij wrong zich in alle richtingen om los te komen, maar de halmen, -waarmee hij gebonden was, sneden hem in het vleesch.</p> -<p>„Help, help,” gilde hij in zijn wanhoop.</p> -<p>En daar kwam hulp.</p> -<p>De nevelvrouwen stegen op uit den grond en kropen langs de stammen -der boomen, hare dunne armen boven hun hoofden <span class= -"pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154" name= -"pb154">154</a>]</span>rekkend, spookachtig verlicht door het schijnsel -der maan.</p> -<p>Een van hen had medelijden met het ongelukkige ventje en hulde den -paddenstoel in een mist, waardoor de oogen van den kever niet heen -konden zien. En pas, toen het monster zich verwijderd had en er geen -kwaad meer te duchten was, steeg de nevelvrouw op en verdween.</p> -<p>Zoodra het kaboutertje weer om zich heen kon zien, bespiedde het -angstig den omtrek.</p> -<p>Was er nog gevaar?</p> -<p>Gelukkig, het scheen geweken te zijn, maar tevens drong het tot hem -door, dat al zijne natuurgenootjes verdwenen waren en dien nacht wel -niet meer terug zouden komen. Zou hij tot den volgenden avond hier -vastgebonden moeten zitten? Dat zou niet uit te houden zijn. Was er dan -niemand om hem los te maken?</p> -<p>De wanhoop sloop in zijn hartje, hij barstte in snikken uit en -kermde zoo hartroerend, dat een groote tor, met goudachtige vleugels, -die een vliegtochtje in den maneschijn hield, er door getroffen -werd.</p> -<p>Hij streek neer op den paddenstoel, waaronder het geluid vandaan -kwam en vroeg verbaasd. „Wie schreeuwt daar zoo?”</p> -<p>„Och help me, help me, maak mijn banden los,” smeekte -een fijn stemmetje.</p> -<p>De tor kroop naar den rand en keek er overheen.</p> -<p>Het wanhopend spartelende figuurtje ziende, sperde zij haar kaken -wijd open, wat bij haar lachen was.</p> -<p>„Hebben ze je vastgebonden?” vroeg ze, „waarom, -wat heb je gedaan?” en meteen liet ze zich van den rand van den -paddenstoel afglijden en plofte vlak voor het ventje neer, dat van -schrik zijn gekerm vergat en doodstil zooveel hij kon in elkaar -kroop.</p> -<p>„Nu, komaan, waaraan heb je je schuldig gemaakt?”</p> -<p>„Aan majesteitschennis,” piepte het mannetje.</p> -<p>De tor keek ernstig.</p> -<p>„Dat is een leelijk iets, dan heb je je straf verdiend,” -en ze deed, alsof ze weg wilde gaan. <span class="pagenum">[<a id= -"pb155" href="#pb155" name="pb155">155</a>]</span></p> -<p>„Och neen, och neen, help me toch, als ik hier tot morgenavond -blijven moet, ga ik zeker dood.”</p> -<p>De tor sperde hare kaken weer wijd open, ze vond het kaboutertje zoo -grappig in zijn angst.</p> -<div class="figure p155width"><img src="images/p155.jpg" alt="" width= -"386" height="533"></div> -<p>Toen zei ze goedmoedig:</p> -<p>„Dat zou zonde zijn van zoo’n aardig ventje, ik zal dan -maar medelijden met je hebben en je banden doorbijten,” en de -daad bij het woord voegend, bevrijdde zij den kleinen man.</p> -<p>Nauwelijks los, dook het ventje onder een half vergaan blad weg, dat -leek hem veiliger en vroeg toen beleefd:</p> -<p>„Ziet u ook ergens mijn muts, die is me van het hoofd -gevallen.” <span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156" -name="pb156">156</a>]</span></p> -<p>De tor raapte het roode kapje op en drukte het met hare voorpoten op -het kleine hoofd, dat even te voorschijn kwam.</p> -<p>Dadelijk verdween dit, zonder een woord van dank en de tor vloog -weg, na nog een oogenblik te hebben nagedacht over de verwantschap, die -er zeker bestaan moest tusschen het kabouter- en het menschengeslacht. -Ze hadden ten minste één trek gemeen, ze waren niet -altijd dankbaar voor het goede, dat hun overkwam.”</p> -<p>Wies zweeg.</p> -<p>Grootmoeder strekte haar hand uit en streelde het hoofdje, dat tegen -haar knieën leunde.</p> -<p>Toen vroeg ze glimlachend:</p> -<p>„En het werk van het meisje, hoe ging het daarmee?”</p> -<p>„Het meisje versliep zich, kreeg haar werk niet af en moest -haar partijtje missen.”</p> -<p>Grootmoeder lachte.</p> -<p>„Daar was ik wel bang voor.”</p> -<p>Toen ze verder niets zei, keek Wies haar vol spanning aan. Hoe zou -ze dat sprookje vinden? Aan niemand, dan aan Grootmoeder en aan Lottie -zou ze het hebben durven vertellen.</p> -<p>„Heb je dat sprookje heelemaal zelf verzonnen, -Wiesje?”</p> -<p>„Ja, gedroomd, weet u,” lachte Wies.</p> -<p>Grootmoeder schudde glimlachend haar hoofd.</p> -<p>„Het is een heel aardig sprookje en je hebt het goed verteld, -ik zag vóór me, wat je voor me opriep, heel aardig, -werkelijk, maar ….”</p> -<p>„Wat maar?”</p> -<p>„Ja kindje, zie je, je bent altijd zoo lief voor me, dat ik -niet graag iets tegen je zeg, dat je niet prettig vindt. Je moeder -zegt, dat het hoe langer hoe erger wordt met je afdwalen en dat je -steeds aan andere dingen denkt onder je werk. Heb je dat sprookje -werkelijk heelemaal dien avond bij het raam gemaakt?”</p> -<p>Wies werd heel rood.</p> -<p>„Ik had er al een beetje over gedacht, ’s avonds, alleen -maar <span class="pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157" name= -"pb157">157</a>]</span>over een zomernacht in het bosch en over -kaboutertjes, ziet u. Dat ik hun hulp noodig zou hebben, wist ik toen -nog niet, want ik hoopte dien avond klaar te komen,” voegde ze er -met een verlegen lachje bij.</p> -<p>Grootmoeder zat heel stil, blijkbaar in gedachte.</p> -<p>„Kind, kind,” zei ze toen zacht, Wies’ hand -grijpend, „ik voorzie nog zooveel leed voor je. Het schijnt heel -moeielijk voor je te zijn, je te verbeteren, want niets heeft invloed -op je, goede woorden, noch straf, zelfs niet het verdriet, dat je je -ouders en ons telkens aandoet.”</p> -<p>Wies boog het hoofd, ze voelde, dat haar grootmoeder gelijk had, -maar wat kon ze er aan doen, al haar pogingen tot verbetering van den -toestand mislukten immers.</p> -<p>Daar ze bleef zwijgen, ging Grootmoeder voort:</p> -<p>„Ik ben zoo bang voor de lessen, die het leven je zeker geven -zal. Het leven kent geen genade en kan heel hard zijn, daar heerscht de -wet van oorzaak en gevolg in onverbiddelijke strengheid en jouw manier -van zijn, moet slechte gevolgen hebben, dat kan niet anders. Verzet je -toch tegen je eigen zwakheid, oefen je wil, of het loopt nooit heel -goed met je af. Ik vrees, dat je nog menige harde les zult krijgen en -niemand kan die van je afwenden, dan jij zelf.”</p> -<p>Grootmoeders stem klonk zoo ernstig, dat Wies er door ontroerd -werd.</p> -<p>„U maakt me bang,” zei ze bevend.</p> -<p>Grootmoeder drukte haar tegen zich aan.</p> -<p>„Ik spreek misschien wat hard, maar lieveling, kindjelief, als -je wist, hoeveel ik van je houd. Beloof je me nog eens plechtig, je -best te zullen doen?”</p> -<p>„Ja, Grootmoeder, ja.”</p> -<p>„Goed, laten we er dan niet meer over spreken. Willen we nu -een eindje gaan loopen en vertel je me dan wat je ziet? Dat kun je zoo -prettig.”</p> -<p>Een poosje nog bleef Wies onder den indruk van haar grootmoeders -<span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158" name= -"pb158">158</a>]</span>woorden, maar lang duurde het niet, of ze dacht -er niet meer aan. Ze was nu zoo gelukkig. Alleen met haar lieve -grootmoeder in de vrije natuur te zijn en haar te vertellen van alles, -wat ze rondom zich zag, alles nog een beetje mooier te maken, dan het -al was, dat was een genot voor haar.</p> -<p>Haar toehoorderes was ook gelukkig, ze kende de streek van buiten en -dus wekten de woorden van het geestdriftige meisje duidelijke beelden -bij haar op, dat kind was werkelijk een schat voor een blinde.</p> -<p>Daarna dronken ze gezellig samen thee, waarvan ze een kleine -maaltijd maakten, ze hadden honger gekregen na hun vroeg diner.</p> -<p>Toen het gezelschap thuis kwam, vonden ze de twee thuisgeblevenen -heel tevreden over hun dag. Grootmoeder had geen woorden genoeg van lof -over Wies, hoe gezellig ze geweest was en hoe lief en Moeder kuste haar -dien avond bizonder hartelijk goeden nacht. Ze was blij, dat haar -dochtertje weer eens den goeden kant van haar karakter getoond had.</p> -<div class="figure o159width"><img src="images/o044.png" alt="" width= -"159" height="58"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb159" href="#pb159" name= -"pb159">159</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch12" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e263">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o030.png" alt= -"Twaalfde Hoofdstuk." width="577" height="128"></div> -<h2 class="label">Twaalfde Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">De harde levensles.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e4887"><span class="xd25e4887init">„</span>Zeg -Wies, wil je vanochtend eens op de kleintjes letten?” vroeg -Moeder op een mooien zomerdag in Augustus. „Tante en ik wilden -jam maken vandaag en Marietje wil zoo heel graag helpen, wat ik -uitstekend vind, dan leert ze het meteen.”</p> -<p>„Ja Moes,” antwoordde Wies een beetje aarzelend.</p> -<p>Ze had zich voorgesteld eens heerlijk rond te dwalen dien ochtend, -ze had in den laatsten tijd zoo goed gewerkt voor Grootvader, dat hij -haar een paar dagen vacantie gegeven had en ze was van morgen in bed al -aan een verhaal begonnen van een goede fee, die alle menschen hielp en -zich geheel opofferde voor de ongelukkigen, die haar hulp inriepen.</p> -<p>Ze had een groote wandeling alleen willen maken, dan kon je zoo -heerlijk de dingen bedenken en ’s middags had ze mooi den tijd om -het verhaal op te schrijven. Zoodra ze dan weer eens met Grootmoeder -alleen was, zou ze het haar voorlezen. <span class="pagenum">[<a id= -"pb160" href="#pb160" name="pb160">160</a>]</span></p> -<p>Arm Grootmoedertje had hoofdpijn vandaag en lag nog te bed.</p> -<p>Toen dat: „ja Moes,” er zoo aarzelend uitkwam, zei haar -moeder:</p> -<p>„Zul je dan wat met hen spelen en ze niet aan hun lot -overlaten? Ga maar met hen naar den zandhoop achter in den tuin, daar -kunnen ze geen kwaad.”</p> -<p>„Alsof ik niet op hen passen kan,” bromde Wies, maar -toch beloofde ze te doen, wat Moeder zei en met Stan op haar rug, -draafde ze den tuin in, vooraf gegaan door Janneman, die op een -denkbeeldigen hoorn blazend vooruit rende en nageroepen door Moeder, om -toch vooral niet te wild te zijn.</p> -<p>Bij den zandhoop gekomen, zette ze Stan er boven op en hielp hem -Jantje terug duwen, die dadelijk zijn plaats wilde innemen. Het werd -een echte stoeipartij en de kinderen lieten gilletjes van plezier, die -tot in de huiskamer doordrongen en Moeder deden opmerken, dat Wies -gelukkig in een goede bui scheen te zijn, ze had eerst gedacht, dat het -weer mis was en een oogenblik geaarzeld, of ze haar de kinderen wel zou -toevertrouwen.</p> -<p>„Waarom niet?” vroeg Tante, „Wies is in ’t -algemeen niet onwillig.”</p> -<p>„Dat wel niet bepaald, maar in haar soort is ze egoïst, -want ze is altijd met zichzelve bezig en je kunt zoo weinig op haar -aan. Maar nu schijnt alles in orde te zijn, hoor ze eens een pret -hebben. We kunnen met een gerust hart naar de keuken en aan ons werk -gaan.”</p> -<p>Een poosje stoeide het drietal vroolijk voort, toen liet Wies, -blazend van de warmte zich neervallen op een bank, die vlak bij den -zandhoop stond en riep lachend, de zich op haar werpende jongens van -zich afduwend:</p> -<p>„Neen hoor, dank je wel, laat me nu een beetje met rust, het -is nu mooi geweest. Ga jullie maar wat zandtaartjes maken, het is veel -te warm om zoo woest te zijn.”</p> -<p>De kinderen drongen nog wat tegen haar op. Jan was op de -<span class="pagenum">[<a id="pb161" href="#pb161" name= -"pb161">161</a>]</span>bank gesprongen en kittelde haar met een -gevonden veer in den hals en Stan rukte bij gebrek aan een veer een -takje met bladeren af en stak haar daarmee in haar gezicht.</p> -<p>Wies duwde beide kabouters van zich af, ze had werk hare oogen te -beschermen voor het takje van Stan.</p> -<div class="figure p161width"><img src="images/p161.jpg" alt="" width= -"485" height="503"></div> -<p>„Schei er nu uit. Kom, ga nu lief zandtaartjes bakken, dan zal -ik ze koopen.”</p> -<p>„Bak je dan mee?” vroeg Jantje.</p> -<p>„Neen, ik moet even uitblazen.”</p> -<p>Jan stond een oogenblik in gedachte. Toen nam hij zijn broertje -apart en fluisterde het wat in.</p> -<p>„Ooo!” zei Stannie en keek schalks naar zijn zusje.</p> -<p>Toen liepen beiden, alsof ze van den prins geen kwaad wisten -<span class="pagenum">[<a id="pb162" href="#pb162" name= -"pb162">162</a>]</span>langs de bank heen en weer en Wies, die dacht -dat ze een of ander spelletje deden, lette verder niet op hen.</p> -<p>Opeens voelde ze zich aan beide beenen vastgegrepen en door vier -kleine armen vrij krachtig naar beneden getrokken. Ze kon zich nog -juist aan de leuning der bank vastgrijpen, anders zou ze leelijk -gevallen zijn.</p> -<p>„Wil je me wel eens gauw loslaten,” riep ze quasi boos, -maar ze kon bijna niet uit hare woorden komen van het lachen.</p> -<p>„Je moet met ons spelen,” schaterden de kinderen en -spanden al hun krachten in, om haar op den grond te krijgen.</p> -<p>„Op die manier krijg je niets van me gedaan, laat gauw -los,” en Wies hield zich nog steviger vast.</p> -<p>Opeens kon ze niet meer, het zenuwachtig lachen om de twee dwaze, -roode kindergezichtjes, die met op elkaar geklemde tandjes uit alle -macht trokken, nam al haar kracht weg. Ze liet los, en schokte van de -bank op den grond, de beide jongens omver werpend, die ook loslieten en -achterover, met de beentjes in de lucht op den zandhoop rolden.</p> -<p>Haar hoofd kreeg een leelijken schok, ze werd er een oogenblik -duizelig van en zat met gesloten oogleden op den grond. Toen ze hare -oogen weer opende, zag ze de jongens met verschrikte gezichtjes naar -haar kijken, het onderlipje van Stan trilde zelfs verraderlijk.</p> -<p>„Stoute bengels,” zei ze opstaande en zich aan de bank -vasthoudend, daar haar duizeligheid nog niet geheel verdwenen was, -„stoute jongens, jullie hebt me pijn gedaan.”</p> -<p>Jantje keek wat verlegen rond en trok een dwaas gezichtje, maar -Stanneman kwam naar haar toe en vroeg:</p> -<p>„Pijn gedaan? Waar? Zal ik het afkussen?”</p> -<p>Hij stak haar zijn gespitste lippen toe en Wies nam hem op haar arm -en kuste hem.</p> -<p>Zoo’n lekker ventje toch!</p> -<p>„Over?” vroeg hij.</p> -<p>„Ja hoor, de pijn is weer beter.” <span class= -"pagenum">[<a id="pb163" href="#pb163" name="pb163">163</a>]</span></p> -<p>Toen het kind neerzettend, stelde ze voor, wat te gaan wandelen. Van -spelen werd ze heusch te warm en zich zoet alleen bezighouden, schenen -ze niet te willen vandaag.</p> -<p>„Ja, wandelen,” zei Jan tevreden, „naar den -grooten plas, hé?”</p> -<p>Wies keek bedenkelijk.</p> -<p>Het was daar wel heel aardig bij den plas en mooi was het er ook, -misschien zelfs een beetje frisscher, maar met die twee kleine, wilde -jongens, zou ze dat wel mogen?</p> -<p>Maar kom, ze kon ze immers vasthouden, ze konden er wel heen -wandelen, er even zijn en dan weer terug gaan.</p> -<p><span class="corr" id="xd25e4978" title= -"Bron: ,">„</span>Goed,” zei ze dus, „maar bij het -water moeten jullie me beiden een handje geven, hoor.”</p> -<p>Dat beloofden ze, Stannie stak zijn handje al vast in de hare en -Jan, de woelwater, draafde op en neer als een hondje, denzelfden weg -wel driemaal afleggend.</p> -<p>Ze staken een paar <span class="corr" id="xd25e4986" title= -"Bron: weilandn">weilanden</span> over en gingen regelrecht op den -grooten waterplas af, die daar verleidelijk in het zonlicht lag te -glanzen. Toen ze naderden, greep Wies ook Jan’s handje en hield -dat stevig vast. Wat was het hier mooi, het hooge riet aan den oever, -met hier en daar een tros van de paars-blauwe moeraslathyrus en wat -verderop de prachtige, bijna purpere schermen van de zwanebloem. Op het -water de groote, witte sterren van de waterlelie, rustend op de groene -bladeren, afgewisseld door het geel van de plomp. En dan die plekjes, -als besneeuwd met de bloesems van de waterranonkel!</p> -<p>Langs, tusschen en over het riet, het bevallig gespeel van de -waterjuffertjes, sommige heel klein en sierlijk, met blauwe, of roode -lijfjes, andere groot, met lange, bonte lichamen, maar alle zwevend op -hun vier gazen vleugeltjes, waarvan de vage kleuren schitterden in het -zonlicht.</p> -<p>Naar het midden hield de plantengroei op en zag men het water in de -helle zonnestralen fonkelen en boven dat alles de blauwe lucht, met -hier en daar een wit wolkje.</p> -<p>Zoo mooi als vandaag, had Wies den plas nog niet gezien, ze -<span class="pagenum">[<a id="pb164" href="#pb164" name= -"pb164">164</a>]</span>werd er stil van en stond, met aan elke hand een -kind, voor zich uit te staren, tot het dezen verveelde en Jantje aan -haar hand begon te rukken, om los te komen.</p> -<p>Stan stiet eensklaps een kreet van plezier uit.</p> -<p>„Een dood vogeltje in het riet, och kijk, wat een lief -beestje” en hij trok zijn zusje mee naar den waterkant en wees -haar op een vogeltje, dat onderste boven aan een geknakt riet hing, zoo -stil, of het leven er uit geweken was. Maar nauwelijks waren de -kinderen dichter bij gekomen, of er kwam beweging in het diertje en het -wierp zich letterlijk in de hoogte, meters hoog, luid zingend. Stan was -blij, dat het lieve beestje leefde, maar Jan had het wel graag mee naar -huis genomen. Als het dan pas thuis weer levend was geworden, had hij -het in een kooitje kunnen zetten.</p> -<p>Wies lachte.</p> -<p>„Ik geloof, dat het een rietzangertje is,” zei ze, -„die kunnen niet in kooien leven.”</p> -<p>„Hoe weet je dat?”</p> -<p>„Daar heeft Grootvader me wel eens van verteld! Maar kom, -laten we nu maar gaan, we zullen eerst een beetje uitrusten, wat verder -in de weide en dan terugwandelen. Jullie bent zeker ook wel -moe.”</p> -<p>Jan beweerde van niet, maar Wies vond het beter, dat ze wat gingen -zitten, anders kwamen ze te moe thuis en kreeg zij natuurlijk de -schuld.</p> -<p>„Kom nu naast me in het gras zitten,” zei ze, toen ze -een beschaduwd plekje gevonden hadden een heel eindje van den plas, -„jullie moet nu ook wat rusten.”</p> -<p>„Vertel je dan wat?” vroeg Jantje.</p> -<p>„Ja, vertellen,” beaamde Stanneman.</p> -<p>„Goed, laat me dan even denken,” en Wies strekte zich -gemakkelijk uit in het hooge gras en legde haar zakdoek onder haar -hoofd.</p> -<p>„Ik ga ook op mijn zakdoek liggen,” zei Jan.</p> -<p>„Ga je gang,” antwoordde zijn zuster. <span class= -"pagenum">[<a id="pb165" href="#pb165" name="pb165">165</a>]</span></p> -<p>„Ikke ook,” zeurde Stan.</p> -<p>En daar het ventje geen zakdoek bleek te hebben en toch met alle -geweld zijn broertje na wilde doen, gaf het eerst een beetje gekibbel, -totdat Wies haar eigen zakdoek afstond.</p> -<p>Toen vertelde ze aan de jongens, wat Grootvader haar eens verteld -had van de libellen, die eerst leelijke, grijsbruine monsters geweest -waren en jaren lang gehuisd hadden op den modderbodem van sloot en -plas. Daarna was er een op een mooien dag uit het slib omhoog gekropen, -als een griezelig, leelijk ding langs een van de vele bloemstengels, -zoo hoog, tot de zon op zijn grauw, vuil kleed scheen. Nauwelijks had -de warme zonnestraal het gedrocht bereikt, of het scheurde open en te -voorschijn kwam de sierlijke, mooi gekleurde libel, die ze zoo straks -gezien hadden. Nu danste ze vroolijk in de zon en vergat heelemaal, dat -ze zoolang op den bodem van het water geleefd had.</p> -<p>Wies zweeg.</p> -<p>Ze voelde hare oogleden zwaar worden. Het was zoo stil rondom, het -scheen wel, of de kinderen ook waren ingeslapen.</p> -<p>Maar neen, daar klonk Jantje’s stem, hoewel wat dof:</p> -<p>„Meer vertellen” en de echo aan den anderen kant -herhaalde slaperig, „meer vertellen.”</p> -<p>De stemmetjes klonken zoo weinig helder, dat Wies begreep, dat de -kinderen op het punt waren van in te slapen en dus zweeg ze, als de -jongens sliepen, had ze een poosje rust en kon ze probeeren verder te -verzinnen van die goede fee, die haar <span class="corr" id="xd25e5042" -title="Bron: gluk">geluk</span> vond in het helpen en bijstaan van arme -menschenkinderen.</p> -<p>Hè, zelf zoo’n fee te zijn, iedereen pleizier te kunnen -doen, te kunnen troosten, als iemand verdriet had, te kunnen helpen, -waar de nood aan den man was. Ze zag haar fee voor zich, lang, slank, -het fijne gezichtje met de teedere oogen omkranst van blonde krullen, -op het fiere hoofdje een klein kroontje van edelsteenen, schitterend, -zoowel in zon- als in maneschijn, maar met verschillenden glans, -gekleed in een lang, dun gazen kleed van allerlei teere kleuren, die -heel zacht in elkander overgingen en <span class="pagenum">[<a id= -"pb166" href="#pb166" name="pb166">166</a>]</span>tusschen de -schouderbladen vier ragfijne gazen vleugeltjes, libellenvleugels door -een vergrootglas gezien. In de hand een klein gouden stafje, waarmede -ze maar iets leelijks behoefde aan te raken, om het in iets heerlijk -moois te veranderen, zooals de zonnestraal de leelijke pop van de libel -in een wonderwezentje omtooverde. Ja, zoo moest ze er uitzien, haar fee -en uit dat stokje straalde licht af en haar oogen …. -die …</p> -<p>Wies was ingeslapen.</p> -<p>Na een poosje verhief zich heel stil een kleine gedaante naast haar -en keek haar oplettend aan.</p> -<p>Voorzichtig waagde Jantje het op te staan en zich over zijn zuster -heen te buigen, om te zien, of ze wel werkelijk sliep.</p> -<p>Ja hoor, haar mond ging een beetje open en hare oogen waren stijf -dicht, maar misschien kneep ze die wel expres toe, om hen voor den gek -te houden.</p> -<p>Hij wachtte nog even, kittelde haar zelfs met een grashalm in het -gezicht, maar ze sloeg hare oogleden niet op, blijkbaar sliep ze -gerust.</p> -<p>Toen sloop hij zachtjes naar zijn broertje en tikte hem op zijn -wang.</p> -<p>Stan duwde de hinderlijke hand weg en sliep door.</p> -<p>Nog eens probeerde Jantje hem op die manier te wekken, maar -hetzelfde resultaat.</p> -<p>Toen blies hij hem in het gezicht, wat tot uitwerking had, dat Stan -begon te niezen.</p> -<p>Verschrikt keek Jantje naar Wies, als die wakker werd, was alles -mis.</p> -<p>Gelukkig, ze sliep door, wat nu te doen om Stan wakker te -krijgen.</p> -<p>Hij begon hem aan het haar te trekken, eerst zachtjes, toen harder -en eindelijk, daar sloeg de slaper zijne oogleden op en greep naar zijn -hoofdje.</p> -<p>Jan liet het haar dadelijk los en zei haast fluisterend:</p> -<p>„Sta gauw op, voordat Wies wakker wordt, dan gaan we -<span class="pagenum">[<a id="pb167" href="#pb167" name= -"pb167">167</a>]</span>saampjes naar den plas. Ik heb straks in het -riet een nest gezien, maar het zat diep, ik kon het niet goed zien. -Laten we er nou naar gaan kijken.”</p> -<p>Stan sloot nog even zijne oogen en gaapte, maar Jan kittelde hem op -zijn oogleden en had geen rust, voordat hij rechtop zat. Toen hielp hij -hem voorzichtig opstaan.</p> -<p>„Zachtjes,” fluisterde hij, het slaapdronken ventje -meetrekkend.</p> -<p>Eerst slopen ze op hun teentjes door het gras, maar al gauw begonnen -ze hard te loopen, Jantje telkens omkijkend, of ze niet achtervolgd -werden. Alles bleek veilig, Wies sliep rustig door. Ze bereikten den -plas en Jantje kreeg het nest al spoedig weer in het oog, het zat -verscholen tusschen het riet, dicht bij het water. Tot hun niet geringe -teleurstelling konden ze er niet in kijken, het zat te ver weg, alleen -den rand konden ze zien.</p> -<p>„Zijn er eitjes in?” vroeg Stan.</p> -<p>Jan wist het niet, hij dacht het wel, er lagen immers altijd eitjes -in een nest, hij had nog nooit een plaatje gezien, met een nest zonder -eieren.</p> -<p>„Misschien wel zulke leuke eitjes als laatst in het -prentenboek van tante Rie,” zei hij opgewonden, „allemaal -rood en paars en een heeleboel kleuren. Ik ga eens kijken, ga je -mee?”</p> -<p>„Ja,” zei Stan, zijn handje vertrouwelijk in dat van -zijn broertje leggend, gereed om hem te volgen door dik en door dun. -Jantje duwde het riet op zij en liep er in, naar zijn idee kon men -overal loopen, waar iets groeide. Hij voelde wel, dat zijne voeten nat -werden, maar dat kon hem niets schelen, als hij zijn doel maar bereikte -en het nest te zien kreeg. Nog een paar passen, dan waren ze er, reeds -boog hij zich nieuwsgierig naar voren, daar voelde hij op eens geen -grond meer onder zijne voeten, het was, alsof de aarde afbrokkelde, hij -liet een schreeuw, nog een en zijn broertje met zich meetrekkend, lagen -beiden in het water te spartelen.</p> -<p>Wies werd met een schok wakker.</p> -<p>Ze zat in eens rechtop en keek verwezen rond. <span class= -"pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168" name="pb168">168</a>]</span></p> -<p>Had ze geslapen?</p> -<p>Ze dacht, dat ze maar even wat had liggen verzinnen.</p> -<p>Toen schoot het ineens door haar hoofd: de kinderen.</p> -<p>Ze keek verschrikt rond, maar zag ze niet, alleen de zakdoekjes -lagen nog op de plaats, waar ze gelegen hadden.</p> -<p>In een wip zat ze overeind, luid hun namen roepend.</p> -<p>Waar konden ze heen geloopen zijn?</p> -<p>De plas!</p> -<p>Een oogenblik stond ze verdoofd, alsof ze een slag op haar hoofd -gekregen had.</p> -<p>Toen rende ze voort in de richting, waar de groote plas lag.</p> -<p>Hoorde ze daar roepen? Verbeeldde ze ’t zich, of hoorde ze -schreeuwen? Ze struikelde, hare beenen weigerden bijna haar te dragen, -ze werd opeens zoo vreemd, ze had zoo’n benauwd gevoel op haar -borst en in haar keel, ze wilde zelf roepen, maar ze kon geen geluid -geven, ze hoorde nu niets meer, ze had zich zeker vergist. O, als dat -waar was, als ze zoo meteen de kinderen gezond en wel terugvond.</p> -<p>Dat ze ook niet beter opgelet had, dat ze nu toch weer had liggen -droomen en nog wel in slaap gevallen was.</p> -<p>Ze liep nu weer op een draf, eens viel ze over een klomp aarde, die -losgewoeld was, dadelijk was ze weer op de been, daar lag de plas, ze -zag geen kinderen, maar—haar hart stond bijna stil—ze -hoorde een zwak geluid, een soort gekreun, een geplas …. -een snik wrong zich door haar keel: de broertjes, de broertjes!</p> -<p>Daar kwam aan den anderen kant Teun de arbeider aangerend, had hij -ook wat gehoord?</p> -<p>Hijgend naderde hij tegelijk met haar den plas, ze durfde haast niet -kijken, ze zag eerst niets, alles was in een waas gehuld, haar adem -stokte …. daar lagen ze in het water, niet ver van het -riet, waarvan Jantje nog een paar gebroken stengels vastgeklemd hield. -Het kind was een eindje afgedreven en lag bijna midden in den plas. -<span class="pagenum">[<a id="pb169" href="#pb169" name= -"pb169">169</a>]</span></p> -<p>En Stan? Waar was Stan?</p> -<p>Ze zag hem niet.</p> -<p>Wat moest ze doen, wat beginnen? Ze vergat dat Teun ook gekomen was, -ze wist niets anders te doen, dan wanhopend te gillen:</p> -<p>„Help, help!”</p> -<div class="figure p169width"><img src="images/p169.jpg" alt="" width= -"598" height="482"></div> -<p>Teun had intusschen een schuit, die aan den anderen kant lag, -losgemaakt en boomde naar de plek, waar de kinderen lagen. Hij had al -gauw Jantje te pakken, die nog half boven water was, hoewel op het punt -van te zinken, maar toen hij hem in de schuit wilde trekken, voelde -hij, dat hem nog iets zwaars nasleepte. Jan had het handje van zijn -broertje niet losgelaten, ook niet toen dit zijn bewustzijn verloor en -begon te zinken. Met de eene hand krampachtig de gebroken rietstengels -vasthoudend, alsof die hem steun konden geven, had hij met de andere -<span class="pagenum">[<a id="pb170" href="#pb170" name= -"pb170">170</a>]</span>het handje stevig omklemd gehouden. Voorzichtig -boog Teun zich over het water en trok het bewustelooze lichaampje van -kleine Stan naar boven. De schuit kantelde bijna, schepte heel wat -water, maar het gelukte, beide kinderen waren gered, ten minste uit het -water gehaald.</p> -<p>Naar Stan ziende, schudde Teun bedenkelijk zijn hoofd.</p> -<p>Was het een kind, of een lijkje, dat daar lag?</p> -<p>Wies stond dat alles roerloos en wanhopend aan te zien.</p> -<p>Van haar kant kon ze niets doen, had ze ook maar kunnen handelen, -maar daar zoo te staan, de schuit bijna te zien kantelen, het -schijnbaar levenlooze lichaampje van den kleinen lieveling te zien -ophalen, het was vreeselijk.</p> -<p>En door haar schuld, alles door haar schuld!</p> -<p>Teun boomde de schuit weer naar den anderen oever, waar geen riet -stond.</p> -<p>„Loop om,” schreeuwde hij tot haar, „dan kunt u me -helpen.”</p> -<p>Helpen!</p> -<p>Dat drong tot haar gemartelde hersens door. Ze gehoorzaamde dadelijk -en hoewel hare knieën knikten en haar hart vreemd bonsde in haar -keel, liep ze zoo vlug ze kon naar de plek, waar de schuit lag.</p> -<p>„Neem eens aan,” beval Teun, haar Jantje toereikend, die -bibberend en schreiend, maar goed bij bewustzijn, in hare armen gelegd -werd.</p> -<p>Toen volgde Teun met het bewustelooze lichaampje van kleinen -Stan.</p> -<p>Hij legde het kind met het buikje over zijn gebogen knie, met het -hoofd naar beneden en begon zachtjes op den rug te kloppen en te -drukken.</p> -<p>Een golf water kwam uit het kleine mondje.</p> -<p>„Doet u nu net zoo met Jan,” beval Teun.</p> -<p>Toen ziende, dat Stan de oogjes niet opsloeg, zei hij dat hij er -niets beters op wist, dan hem zoo gauw mogelijk naar huis te dragen, -dan kon hij daar verder behandeld worden. Jan moest <span class= -"pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171" name="pb171">171</a>]</span>ook -naar huis om zijn natte plunje uit te doen en dan zoo gauw mogelijk -onder de dekens.</p> -<div class="figure p171width"><img src="images/p171.jpg" alt="" width= -"586" height="486"></div> -<p>„Kan je loopen?” vroeg hij het nu hevig huilende kind, -„toe vooruit, zoo hard je kunt. Neem hem bij een hand en trek hem -voort,” vervolgde hij tot Wies, „en loop <span class="corr" -id="xd25e5184" title="Bron: lan">dan</span> vlug naar huis om te -waarschuwen, dat ik kom met den kleinen jongeheer. Allo, jong, -vooruit,” zei hij nog, Jantje een duw gevend, „loopen mot -je, zoo hard je kunt, anders wor’ je doodziek.”</p> -<p>En toen Jantje niet voortging, belemmerd door zijn natte kleeren, -gaf hij hem lachend een tik met zijn vlakke hand tegen zijn broekje en -dreigde:</p> -<p>„Vooruit hoor, of ik zal je.”</p> -<p>Jantje strompelde weg, voortgetrokken door Wies, die hem graag -gedragen <span class="corr" id="xd25e5194" title= -"Niet in bron">had</span>, maar Teun beweerde, dat hij zich bewegen -moest om warm te worden. <span class="pagenum">[<a id="pb172" href= -"#pb172" name="pb172">172</a>]</span></p> -<p>Wies liep zoo hard het maar mogelijk was met het wederstrevende kind -aan de hand, ze liep voort, omdat ze zich bewust was, dat ze moest; hoe -ze haar moeder onder de oogen zou durven komen, wist ze niet.</p> -<p>Ze was als versuft, ze kon niet denken, ze was zich alleen bewust, -dat er iets vreeselijks gebeurd was en dat zij daar schuld aan had.</p> -<p>Toen ze het huis naderde, zag ze haar moeder al op den uitkijk -staan, die, juist klaar met haar inmaak, gemerkt had, dat Wies met de -kinderen uit den tuin verdwenen was. Ze kwam hen tegemoet en het -druipnatte kind ziende, vroeg ze angstig: „Wat is er gebeurd? -Waar is Stan?”</p> -<p>Wies wees achter zich, waar Teun met het kind aankwam en haar moeder -vloog er op af, na Wies toegeroepen te hebben: „Breng Jan naar -tante Marie.”</p> -<p>Deze kwam al kijken, wat er gaande was en nam Jantje dadelijk mee -naar binnen, waar ze hem begon uit te kleeden en af te wrijven.</p> -<p>Intusschen kwam ook Moeder met Stannie aan, die ze van Teun had -overgenomen, opdat hij dadelijk naar een dokter zou kunnen gaan. Naar -Wies keek niemand om en ze sloop weg, naar haar slaapkamer, niet -wetend, wat te doen, bang voor de nabijheid van anderen en nog banger -voor de eenzaamheid, in grooten angst over het lot van de kinderen en -er toch niet bij durvend gaan, om te weten, hoe alles afloopen zou.</p> -<p>Ze strompelde naar binnen, hare beenen wilden niet meer voort en ze -liet zich voor het bed neervallen, met haar gezicht in de sprei -gedrukt.</p> -<p>„O neen, neen, neen,” kreunde ze, „o neen, dat -niet, dat niet.”</p> -<p>En toen weer kermend:</p> -<p>„Mijn lieve, kleine Stan, mijn lieve, kleine Stan.”</p> -<p>Ze drukte hare handen stijf tegen haar gesloten oogen, om het -visioen kwijt te raken, dat haar onduldbaar kwelde, het visioen van het -kleine, druipende, levenlooze lichaam van haar broertje, <span class= -"pagenum">[<a id="pb173" href="#pb173" name= -"pb173">173</a>]</span>zooals ze het Teun uit het water had zien halen, -de armpjes en het hoofdje slap neerhangend en overal water uitdruipend, -uit de natte kleertjes en uit de, aan het hoofd geplakte, blonde -krulletjes. Maar het hielp haar niet, ze perste hare oogleden zoo sterk -tegen de oogen, dat ze roode en paarse sterren begon te zien, maar -tusschen die verwarde kleurvlekken, lag de kleine, witte gestalte, -schijnbaar levenloos.</p> -<p>Ze sprong op, zóó kon ze het niet meer uithouden.</p> -<p>Zou de dokter er al zijn?</p> -<p>Zou ze naar beneden durven gaan?</p> -<p>Als ze maar wist, goede tijding te krijgen, als ze maar niet bang -was, te moeten hooren, wat ze niet hooren kon, als ze aan de -mogelijkheid dacht, die noodlottige woorden te moeten vernemen, kreeg -ze een gevoel, of ze stikken zou, een behoefte om luid te gillen, om -zich lucht te verschaffen.</p> -<p>Neen, het kon niet zijn, ze zou dan ook niet verder kunnen leven, -met die schuld bezwaard, <span class="ex">mocht</span> ze niet blijven -leven. Hoe zou Moeder haar ooit meer in haar nabijheid kunnen dulden, -als door haar schuld ….</p> -<p>En Vader? En Grootmoedertje?</p> -<p>Hoe zou ze voort kunnen leven, met dat visioen voor oogen en -daarnaast het beeld van het kind, zooals het aan hare zorgen was -toevertrouwd, schattig klein ventje met zijn blonden krullebol en lieve -oogjes.</p> -<p>En dan te weten, dat, als ze op hem gelet had, als ze niet had -toegegeven aan die noodlottige neiging tot droomen, als ze wakker was -geweest en flink, als ze niet expres gezwegen had in de hoop, dat ze in -slaap zouden raken, ze kende Jantje toch en wist, dat men hem eigenlijk -geen oogenblik vertrouwen kon, als ze, in één woord, haar -plicht gedaan had ….</p> -<p>Wat had Grootmoeder ook gezegd?</p> -<p>„Ik ben zoo bang voor de lessen, die het leven je geven zal, -in het leven heerscht onverbiddelijk de wet van oorzaak en -gevolg.” <span class="pagenum">[<a id="pb174" href="#pb174" name= -"pb174">174</a>]</span></p> -<p>Oorzaak: ze had niet willen luisteren naar de waarschuwingen van -allen, die het goed met haar meenden.</p> -<p>Gevolg: ze was de schuld van den dood ….</p> -<p>Neen, neen, neen, niet dat woord, dat afschuwelijke, dat -onherroepelijke woord.</p> -<p>Ze hield hare ooren dicht, alsof ze bang was, het te hooren uit de -geluiden, die haar omringden, uit het tikken van de klok, uit het -kraken van een oude kast, uit het getwetter van de zwaluwen onder de -dakgoot. Ze kroop nu letterlijk over den grond, ze wrong zich in -wanhoop in allerlei bochten, zoo naderde ze de deur en duwde die op een -reet. Half opgericht, luisterde ze, of ze iets hooren kon, van wat er -beneden voorviel. Maar geen geluid drong tot haar door. Ze richtte zich -op hare knieën en streek het verwarde haar uit haar gezicht en met -groote, angstige oogen voor zich uitstarend, luisterde ze nog -intenser.</p> -<p>Niets, dan de stilte van den ….</p> -<p>Neen, het kon niet zijn, het was niet waar.</p> -<p>Ze klemde hare tanden op elkaar en schudde herhaaldelijk woest met -’t hoofd.</p> -<p>Neen, een harde les had het leven haar willen geven, maar geen slag, -die haar voor goed neervelde.</p> -<p>Neen, een harde les had ze noodig gehad, ze erkende het, ze was laf -geweest, maar geen straf, die niet alleen haar voor altijd ongelukkig -zou maken, maar allen, Vader, Moeder, Grootvader, Grootmoeder, -Marietje, de broers.</p> -<p>Neen, het was zóó voldoende geweest, nooit zou ze dit -wanhoopsuur vergeten, ze deed de plechtige belofte, een belofte, die ze -niet breken zou, dat van dit oogenblik het uit zou zijn met alle -gedroom, ze zou zich beteren, als het haar moeielijk viel zou ze aan -dit uur denken, ze nam de harde les aan.</p> -<p>Ze was opgestaan en stond nu midden in de kamer, hare oogen gericht -op het open raam, waardoor ze den helderen hemel kon zien en -onwillekeurig strekte ze beide armen uit naar het uitspansel, dat daar -rustig en blauw zich welfde. <span class="pagenum">[<a id="pb175" href= -"#pb175" name="pb175">175</a>]</span></p> -<p>„Ik beloof het,” zei ze nog eens.</p> -<p>Een oogenblik staarden hare oogen in het ruime verschiet, toen liet -ze haar hoofd zinken en barstte in snikken uit.</p> -<p>Dat deed haar goed, de spanning week wat en ze besloot naar beneden -te gaan. Ze moest weten, waar ze aan toe was, het ergste kon het niet -zijn.</p> -<p>Ze opende haar deur en liep het portaal op naar de trap.</p> -<p>Zou ze durven?</p> -<p>Hoe zouden ze haar beneden ontvangen, maar ze moest toch gaan, ze -wilde weten.</p> -<p>De zekerheid van daareven, dat het vreeselijke niet gebeurd kon -zijn, verliet haar. Weer overviel haar dat gevoel van benauwdheid, van -niet kunnen ademen, ze klemde zich aan de trapleuning vast, om niet te -vallen, ze voelde zich duizelig.</p> -<div class="figure floatLeft p175width"><img src="images/p175.jpg" alt= -"" width="207" height="355"></div> -<p>Daar ging een deur open, daar kwam iemand de trap op, het was tante -Marie. Ze deinsde achteruit, ze verborg haar hoofd achter haar arm, als -om een slag af te weren.</p> -<p>„Tante,” kreunde ze.</p> -<p>Haar tante was nu boven gekomen en trok haar mee de kamer in.</p> -<p>„Stan?”</p> -<p>Het kwam er schor uit.</p> -<p>„Je mag wel dankbaar zijn, Louise, het kind is bijgekomen en -de dokter ziet er verder geen bezwaar in. Veel had het niet gescheeld, -of je hadt den dood van je broertje op je geweten gehad.”</p> -<p>Wies staarde haar tante aan, alsof ze haar niet begreep.</p> -<p>Toen viel ze haar eensklaps om den hals en kuste haar zoo woest, dat -ze haar pijn deed.</p> -<div class="figure p176width"><img src="images/p176.jpg" alt= -"Ze slopen op hun teentjes door het gras." width="566" height="720"> -<p class="figureHead">Ze slopen op hun teentjes door het gras.</p> -</div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb176" href="#pb176" name= -"pb176">176</a>]</span></p> -<p>„Voorzichtig wat, je doet me pijn, stel je toch niet dadelijk -zoo aan. Hou je nu bedaard en vergeet nooit waar je vandaag voor -gespaard bent gebleven.”</p> -<p>Wies was op een stoel neergevallen en snikte, snikte, alsof haar -hart breken zou.</p> -<p>Maar het waren tranen van verluchting en dankbaarheid.</p> -<div class="figure o176width"><img src="images/o176.png" alt="" width= -"142" height="139"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177" name= -"pb177">177</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch13" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e272">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o177.png" alt= -"Dertiende Hoofdstuk." width="579" height="133"></div> -<h2 class="label">Dertiende Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">De thuiskomst.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e907"><span class="xd25e907init">M</span>orgen zouden ze -weer naar huis gaan.</p> -<p>Dan nog een paar vrije dagen en daarna zou het oude leventje weer -beginnen, naar school gaan, lessen leeren, kleine, huishoudelijke -plichten vervullen …. en standjes krijgen.</p> -<p>Wies kon een zucht niet onderdrukken, als ze aan dat alles -dacht.</p> -<p>Het was een warme Augustusavond en ze was even uitgeloopen, den dijk -op, om voor het laatst de rivier nog eens te zien, zooals ze daar lag -in de avondschemering. Een grijze mist hing over het water en deed de -verschillende lichtjes der schepen geheimzinnig flikkeren, als door een -sluier.</p> -<p>Een sleepbootje sleepte vier aaneen gekoppelde schuiten voort, de -lantaarns van deze vaartuigen deden hun licht als roode sterren door -het grijsachtige waas schitteren en de weerkaatsing van het licht in -den mist omringde alle van een stralenkrans.</p> -<p>De boomen aan den overkant doezelden weg, hun vervaagde <span class= -"pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178" name= -"pb178">178</a>]</span>vormen gaven het geheel iets spookachtigs, een -enkele zware tak kwam donker naar voren, als een uitgestrekte arm en -daarachter in de verte een flauw verlicht venster van een -boerenwoning.</p> -<p>Wies stond heel stil en staarde dat alles aan.</p> -<p>Ze vergat, waarover ze daareven op weg van huis naar den dijk getobd -had, ze dacht aan niets dan aan het schoone, dat ze voor zich zag. Wat -een heerlijkheid, wat een poëzie!</p> -<p>Een heel tijdje stond ze daar en genoot.</p> -<p>Een beetje griezelig was het ook, die stilte rondom, die -geheimzinnige lichtjes, ze zag nu geen schuiten meer, alleen de roode -flikkeringen in den zwaarder wordenden damp boven de rivier.</p> -<p>Dat nu niemand anders eens uitliep om dat mooie te zien, hoe was het -mogelijk.</p> -<p>Ze wilde eigenlijk, dat ze hier niet alleen stond.</p> -<p>Als het nu eens waar geweest was, wat men in deze waterrijke streek -aan de kleine kinderen vertelde, om ze bang te maken en ze zoodoende -van het water af te houden. Grootvader had haar vroeger ook dat -sprookje wijs gemaakt en vertelde nu nog aan de kleintjes, dat wie wat -te dicht bij het water kwam, meegenomen werd door de watervrouw, een -lange, donkere gedaante, die oprees uit de rivier en de plassen en met -hare lange, dunne armen het ongehoorzame kind omklemde en meenam naar -de diepte.</p> -<p>O, ze zag haar voor zich, langzaam opstijgend uit het water, ze wist -zeker, dat ze zou moeten blijven staan, hoe graag ze ook weggeloopen -zou zijn, want in het bijna doorzichtige gelaat straalden twee oogen, -die haar vasthielden, wreede, koude oogen, die haar aantrokken, als die -van de slang de duif, ze zag de lange dunne vingers zich naar haar -toekrommen, ze grepen den rand van haar rok beet, ze trokken haar naar -het water, ze kon geen weerstand bieden ….</p> -<p>Met een rilling ging Wies onwillekeurig een pas achteruit, -<span class="pagenum">[<a id="pb179" href="#pb179" name= -"pb179">179</a>]</span>haar sterke verbeelding had haar weer eens -meegesleept, ze was een oogenblik doodsbang geweest.</p> -<p>Kom, ze moest naar huis, ze mocht eigenlijk ’s avonds niet -alleen zoover uitloopen, maar ze had de verleiding niet kunnen -weerstaan. Enfin, Grootvader zou den laatsten avond wel niet boos op -haar zijn en Moes zou haar niet gemist hebben, die had nog wat te -pakken.</p> -<p>Dus morgen was het uit met de pret, dan gingen ze allen te zamen -weer naar de stad.</p> -<p>Gelukkig allen te zamen.</p> -<p>Dat was bijna anders geweest.</p> -<p>Wies kreeg het benauwd, ze dacht zoo min mogelijk aan de vreeselijke -uren, die ze op haar kamer doorleefd had, nu de kleintjes weer vroolijk -en wel rondliepen, deed ze haar best die nare gedachten kwijt te -raken.</p> -<p>Maar gemakkelijk ging dat niet.</p> -<p>Niemand had haar iets verweten, geen boos woord had ze gehoord, -alleen had Grootvader haar dien avond bij het naar bed gaan heel -ernstig aangekeken en gezegd:</p> -<p>„Mijn kind, ik denk, dat je deze les wel nooit vergeten -zult.”</p> -<p>Dat vreeselijke ooit vergeten?</p> -<p>Nooit, nooit.</p> -<p>Wat Moeder betreft, die had iets vreemds in haar houding tegenover -haar. Ze had haar ook niets over de zaak gezegd, waarschijnlijk vond -Grootmoeder, dat ze genoeg had doorgemaakt en had zij Moes aangeraden, -er niet meer over te spreken, maar Moeder had iets over zich, iets -alsof ze haar niet meer vertrouwde.</p> -<p>Ze liet haar geen oogenblik met de kleintjes alleen, ze zei niets, -dat was waar, maar de manier, waarop ze de jongens meenam, als ze -alleen met haar zouden moeten blijven, drukte meer uit, dan woorden -zouden kunnen doen. Hoe zou dat moeten gaan als ze weer thuis was? Hier -waren Grootmoeder en Grootvader, die haar een soort steun gaven, maar -thuis had ze niemand <span class="pagenum">[<a id="pb180" href="#pb180" -name="pb180">180</a>]</span>Moeder en die vertrouwde haar niet -meer.</p> -<p>En toch kon ze dat nu wel, ze had zich zoo vast voorgenomen, hare -gebreken te overwinnen, anders te worden, als je je zoo iets heel vast -voornam, moest je dat toch kunnen.</p> -<p>Moeielijk zou het wel zijn, vreeselijk moeielijk en ze had -zoo’n gevoel, dat niemand haar helpen zou.</p> -<p>Ze zag ook zoo op tegen den brief van Vader, het antwoord op haar -schrijven, waarin ze zelf had moeten vertellen, dat ze niet overgegaan -was.</p> -<p>Alles bij elkaar genomen, zag ze ontzettend op tegen de komende -dagen.</p> -<p>Nu ze de lichten op de rivier niet meer zag, drukte de haar -omringende duisternis haar hevig, ze kreeg zoo’n echt ongelukkig -gevoel, alsof er niets dan zorgen en bezwaren in zicht waren en ze liep -hard naar huis, waar het vriendelijke lamplicht haar tegemoet straalde -en waar ze de familie gezellig om de theetafel zag zitten.</p> -<p>Ze deed het hek open, liep den tuin door en trad binnen, met de -oogleden tegen het licht knippend.</p> -<p>„Daar is het verloren schaap,” lachte Grootvader, -„waar ben je zoolang geweest, je moeder werd al -ongerust.”</p> -<p>„Ik, Vader? Werkelijk niet, Louise zal niet in zeven slooten -te gelijk loopen, op zichzelve kan ze wel passen.”</p> -<p>„Onkruid vergaat niet,” beweerde de galante Henk.</p> -<p>Grootmoeder strekte haar hand naar haar kleindochter uit.</p> -<p>„Ik maakte me wel ongerust,” zei ze hartelijk.</p> -<p>Wies gaf haar een kus en het kanten doekje, dat ze om haar hoofd -gehad had in een hoek gooiend, zette ze zich naast haar grootmoeder -neer.</p> -<p>Moeder keek ontevreden naar het neergesmeten sjaaltje, maar zweeg. -Het was de laatste avond bij haar schoonouders, thuis zou ze de teugels -wel weer wat strakker aanhalen.</p> -<p>„Het was zoo mooi bij de rivier,” zei Wies, gretig haar -kopje thee uitdrinkend, „bepaald sprookjesachtig.” -<span class="pagenum">[<a id="pb181" href="#pb181" name= -"pb181">181</a>]</span></p> -<p>Ze schrok, toen ze het gezegd had, ze voelde, dat ze wijs zou doen, -voorloopig het woord sprookje en wat er mee in betrekking stond, uit -haar dagelijksche taal te verbannen.</p> -<p>Moeder zei wat scherp:</p> -<p>„Ik hoop, dat je geen kou gevat hebt, na zoo’n warmen -dag ligt er een leelijke damp op de rivier. Ik zou het al heel -onaangenaam vinden, als je ziek werd, nu de school weer gaat -beginnen.”</p> -<p>Wies kreeg een kleur.</p> -<p>„Ik zal niet ziek worden, in ieder geval beloof ik u, op tijd -naar school te zullen gaan, al was ik ook doodziek.”</p> -<p>„Praat nu maar geen onzin,” antwoordde haar moeder.</p> -<p>Grootvader had dit gesprek stil aangehoord.</p> -<p>Nu zei hij:</p> -<p>„Ik ben er zeker van, dat Louise dit jaar goed zal oppassen en -flink werken. Ze is er zelf van overtuigd, dat ze heel wat goed te -maken heeft op allerlei gebied.”</p> -<p>Wies kreeg tranen in hare oogen.</p> -<p>Waarom voegde Grootvader er dat nu bij. Ze was al zoo blij geweest, -dat hij vertrouwen in haar stelde, maar die laatste woorden namen het -prettige er weer van weg.</p> -<p>En Marietje keek haar zoo echt aan, ze verbeeldde zich altijd, dat -haar zusje zich haar meerdere voelde, dat vervelende, zoete kind, dat -nergens moeite of last mee had en waarvan Moeder meer hield, dan van -haar.</p> -<p>„Kijk toch voor je,” snauwde ze, „wat zie je toch -aan me, dat je me zoo aanstaart.”</p> -<p>„En dan trachten wat zelfbeheersching te krijgen,” zei -Grootvader.</p> -<p>„Ja maar Marietje ….”</p> -<p>Grootmoedertje greep haar hand en zei zacht:</p> -<p>„Wiesje.”</p> -<p>Louise zweeg en keek strak voor zich.</p> -<p>Hare lippen trilden, waarom bedierven ze nu haar laatsten avond -hier. <span class="pagenum">[<a id="pb182" href="#pb182" name= -"pb182">182</a>]</span></p> -<p>Grootvader stelde voor na de thee een partijtje te -sjoelbakken<span class="corr" id="xd25e5462" title= -"Bron: ,">.</span></p> -<p>Marietje en Wies mochten dan nog wat opblijven en daar Grootmoeder -voor het laatst nog eens tracteerde op gebakjes, waarvoor haar keuken -beroemd was, konden ze zoodoende een prettig afscheidsfeestje -hebben.</p> -<p>Het ging nu verder vroolijk toe, Wies vergat al spoedig, wat haar -gehinderd had, ze kon goed sjoelbakken en had geluk ook, dien avond, -zoodat ze zelfs den prijs won, die Grootvader gegeven had, een flink -pak chocolade. Ze was zoo blij met de overwinning, dat ze de chocolade -edelmoedig deelde met Henk en Marietje en vroolijker gestemd naar bed -ging, dan ze had durven hopen.</p> -<p>Ze sliep goed, werd opgewekt wakker, maar al spoedig drong het tot -haar door, dat ze vandaag weggingen en dat ze afscheid zou moeten nemen -van Grootmoedertje en Grootvader. Om Tante gaf ze niet zooveel, die -hield van haar kant ook meer van Marietje. Ze kon zich dat wel -begrijpen, Marietje was een erg goed kind, ze deed altijd precies, wat -ze moest, iedereen vond haar een wonder van braafheid, natuurlijk dat -ze liever gevonden werd, dan haar zusje, die nu eenmaal zoo heel anders -was. Het gekste was, dat ze niet eens graag heelemaal als Marietje zijn -zou, ze had wel veel goeds, maar ze was zoo vreeselijk …. -alledaagsch.</p> -<p>Als Moeder dat eens hoorde, gelukkig, dat die geen gedachten lezen -kon.</p> -<p>Het afscheid werd onder bittere tranen genomen, Wies hing aan haar -Grootmoeders hals en kon haar maar niet loslaten, ze kuste en kuste het -lieve gezicht, totdat Grootvader beweerde, dat het meer dan tijd was en -Grootmoedertje zelve hare armen losmaakte en zenuwachtig zei, dat ze -dan gaan moesten.</p> -<p>„En mijn kindje,” voegde ze er na een laatste omhelzing -bij, „ik krijg goede berichten van je, niet waar, ik behoef me -niet meer ongerust te maken.”</p> -<p>„Neen, schat, ik zal mijn best doen,” beloofde Wies en -ging <span class="pagenum">[<a id="pb183" href="#pb183" name= -"pb183">183</a>]</span>toen naar het wachtende rijtuig, een beetje -voortgeduwd door Grootvader, die er haar vlug inhielp en het portier -sloot.</p> -<p>„Vooruit,” zei hij tot den koetsier en weg reden ze, -wuivende en groetende.</p> -<p>De reis liep tamelijk goed van stapel, maar was niet zoo vroolijk, -als de heenreis. De kleintjes waren wel wat druk, maar deden toch geen -gekke dingen, Henk en Wies hadden het land en waren stil en zelfs -Marietje was onder den indruk van het vertrek, het was wel heerlijk -buiten bij Grootpa en Grootma en tante Marie liet haar altijd zulke -gezellige werkjes doen en prees haar zoo, als ze het goed deed.</p> -<p>De thuiskomst was allervervelendst. Ze kwamen in een huis, dat ruim -een maand leeggestaan had, het rook er muf, doordat de ramen zoolang -gesloten waren geweest en tot overmaat van ramp vonden ze een -briefkaart van Betje, meldende, dat ze ziek was en zeker nog in geen -week thuis zou kunnen komen, terwijl Ant, de keukenmeid nog een paar -dagen permissie had, omdat er een bruiloft in de familie was.</p> -<p>Mevrouw Schotter wist in de eerste oogenblikken geen raad.</p> -<p>Wat een thuiskomst!</p> -<p>Een huis, waarin in geen weken iets gedaan was, dat wel is waar niet -bewoond was geweest, maar waar toch aardig stof lag, geen hulp -hoegenaamd en zelfs niets in huis om dien middag te eten.</p> -<p>De afspraak was geweest, dat Betje gelijktijdig met de familie zou -thuiskomen, die had dan spoedig het noodige kunnen halen om een -eenvoudig middagmaal te kunnen klaarmaken.</p> -<p>Wies had wel willen huilen van akeligheid.</p> -<p>Dan moest je pas uit het prettige huis van Grootvader komen en hier -zoo’n somberen boel vinden. De zon hield zich ook schuil vandaag, -de lucht zag er uit, of er regen zou komen, alles was triestig, akelig, -ellendig.</p> -<p>Een duw in haar rug deed haar uit haar gepeins ontwaken.</p> -<p>„Kom,” zei Moeder op geprikkelden toon, „sta daar -nu niet <span class="pagenum">[<a id="pb184" href="#pb184" name= -"pb184">184</a>]</span>te suffen, maar help eens een handje. Je staat -daar maar met je goed nog aan en laat Marietje en mij maar -sjouwen.”</p> -<p>Machinaal deed Wies haar mantel uit en zette haar hoed af.</p> -<p>Wat een toestand, alles even akelig en Moeder natuurlijk prikkelbaar -en zenuwachtig door de omstandigheden.</p> -<p>„Zet je hoed maar weer op,” beval deze, „en ga -even brood halen, de kinderen hebben honger en moeten eerst wat eten, -dan zullen we ze een uurtje in bed stoppen en hebben we onze handen -vrij.”</p> -<p>Toen Wies haar verbaasd aankeek, voegde ze er bij:</p> -<p>„Kom, versta je me niet. Ga gauw brood halen, hier is geld en -breng ook een paar ons rookvleesch mee.”</p> -<p>„En moet er geen boter zijn?” vroeg Marietje, die al -druk aan het stof afnemen was.</p> -<p>„Dat’s waar ook, breng een half pond boter mee, voor -morgen kan ik dan meer bestellen.”</p> -<p>Wies stond verbluft.</p> -<p>„Moet ik brood en boter gaan halen? Hoe kan ik dat nu doen, -het staat zoo gek.”</p> -<p>„Niets gek, doe maar gauw, wat ik zeg.”</p> -<p>Wies kreeg alweer tranen in hare oogen. Stel je voor, dat een van de -meisjes van school haar daar zag staan boter koopen en brood.</p> -<p>„Kan Marietje het niet doen?” vroeg ze aarzelend.</p> -<p>Maar nu kreeg ze de volle laag.</p> -<p>Moeders opgekropte ontstemming barstte los en Wies moest heel wat -hooren over haar onhandigheid, waardoor ze haar niets kon -toevertrouwen, dan een boodschap doen, en haar onwilligheid, als ze -toch zag, dat alles in de war liep en Moeder geen raad wist van de -drukte.</p> -<p>Wies bekeek het geld, dat haar moeder haar gegeven had.</p> -<p>„Dat is toch niet genoeg, om alles van te betalen, rookvleesch -is toch duurder.”</p> -<p>Marietje begon te lachen en Moeder haalde hare schouders op. -<span class="pagenum">[<a id="pb185" href="#pb185" name= -"pb185">185</a>]</span></p> -<p>„Dat moet je natuurlijk laten opschrijven, weet je wat breng -ook wat ham mee, die kan dan voor vanmiddag dienen, sla en aardappelen -kun je wel gaan bestellen bij den groenteboer op den hoek. Dat is pas -voor vanmiddag, maar de rest hebben we nu dadelijk noodig. Haast je -maar wat, ik zal blij zijn, als ik de kleintjes in bed heb,” en -ze vloog op Stan af, om hem een vaasje af te nemen, dat hij bijna liet -vallen.</p> -<p>Wies aarzelde nog even, ze vond het zoo’n afschuwelijke -boodschap, brood en boter te gaan halen. Stel je toch voor, dat iemand -van de school haar zag.</p> -<p>Maar ze begreep, dat ze gaan moest, ze was er wel de aangewezen -persoon voor, want Moeder liet zich altijd liever door Marietje helpen, -die zooveel handiger was, dan zij en Henk, ja, Henk was een jongen.</p> -<p>Ze ging dus, schuw omkijkend of niemand haar zag.</p> -<p>Neen, er was niemand, die ze kende, in de straat, haastig deed ze -hare boodschappen en vloog weer naar huis, waar ze, met een kleur van -het harde loopen, aankwam.</p> -<p>Gelukkig, dat was alweer voorbij.</p> -<p>Maar helaas, zoo kwam ze er niet af.</p> -<p>Moeder deed haar open, zoodra ze gebeld had en nam alles over. -Daarna duwde ze haar een zak in de hand, waarin een leeg kannetje en -zei, dat ze nu nog even melk moest gaan halen.</p> -<p>„Melk?”</p> -<p>„Ja, melk, de kinderen moeten toch iets te drinken -hebben.”</p> -<p>„Melk, waar moet ik die halen?”</p> -<p>„Bij den slager,” riep Henk achteruit de gang.</p> -<p>Wies had geen tijd het scherpe antwoord te geven, dat haar op de -tong brandde. Moeder gaf haar een dubbeltje in de hand en duwde haar -toen zacht de straat op de deur achter haar sluitend.</p> -<p>Daar stond ze nu.</p> -<p>Ze moest melk halen, dat was nog erger dan brood en boter.</p> -<p>De melkinrichting, die het meest in de buurt lag, was toch nog -<span class="pagenum">[<a id="pb186" href="#pb186" name= -"pb186">186</a>]</span>twee straten ver en als de kan gevuld was, zou -ze voorzichtig moeten loopen om niet te morsen.</p> -<p>Nog schuwer dan straks keek ze rond, maar weer scheen het geluk haar -gunstig te zijn.</p> -<p>Ze deed haar boodschap en zag met schrik, dat de kan tot bovenaan -gevuld werd.</p> -<p>„Kunt u er niet wat minder in doen?” vroeg ze.</p> -<p>„Het is zoo de maat,” zei de winkeljuffrouw.</p> -<p>„Ja, maar zoo kan ik er niet mee loopen, schep er als ’t -u blieft wat uit.”</p> -<p>Glimlachend voldeed de juffrouw aan haar verzoek.</p> -<p>„Kunt u zoo?” vroeg ze toen.</p> -<p>Wies dacht, dat het nu wel gaan zou, er nog meer uit te laten doen, -durfde ze niet.</p> -<p>„Onze meid is ziek, ziet u,” voegde ze er, verlegen -kleurend bij.</p> -<p>„Ja, dat is lastig,” vond de juffrouw, en hield de deur -voor haar open, nadat ze eerst den zak zorgvuldig over de kan getrokken -had en netjes vanboven dicht gevouwen.</p> -<p>Voorzichtig liep Wies voort, bang te morsen.</p> -<p>O, lieve deugd, daar kwamen Dien en Jo Verschuur aan, als die haar -maar niet zagen, en Wies keek strak voor zich uit, om de aandacht niet -te trekken.</p> -<p>Het hielp haar niet, de meisjes kregen haar in het oog en kwamen -vroolijk op haar af.</p> -<p>„Dag Wies, ben je terug van buiten?” vroeg Jo, haar hand -uitstekend.</p> -<p>Wies had de kan met beide handen vast en maakte nu de eene -voorzichtig los, om die van haar kennisje te kunnen drukken. Toen kreeg -Dien een beurt en er volgde een druk gesprek over de wederwaardigheden -in de vacantie beleefd. Wies raakte in vuur bij het vertellen van het -heerlijke huis met den verrukkelijken tuin van hare grootouders en -vergat, dat, wat ze in haar hand hield, noodzakelijk heel recht -gehouden moest worden. <span class="pagenum">[<a id="pb187" href= -"#pb187" name="pb187">187</a>]</span></p> -<p>Onder uit den natgeworden zak drupten de witte melkdruppels achter -elkander neer.</p> -<p>„Wat is dat?” vroeg Dien, „het lijkt wel -melk.”</p> -<p>„Melk,” lachte Jo, „Wies loopt toch niet met melk -rond.”</p> -<p>Wies werd rood tot de wortels van hare haren.</p> -<p>Wat moest ze beginnen, de melk drupte steeds door en de meisjes -stonden er om te lachen.</p> -<p>„Het is melk,” zei ze benepen.</p> -<p>„Och kom,” gierde Jo, „wat moet jij daar mee -doen?”</p> -<p>Wies ontdekte juist, dat er een straaltje van het witte vocht op -haar rok geloopen was en begreep, dat ze zóó niet kon -blijven staan.</p> -<p>„Ja, het is melk,” herhaalde ze, <span lang="fr">bonne -mine à mauvais jeu</span> makend en lachend als een boer, die -kiespijn heeft. „Help me in ’s hemelsnaam dat druppelen -doen ophouden. Bet is ziek en Ant nog niet thuis en we zijn net -aangekomen, ik moest dus wel melk halen, er was niemand anders,” -voegde ze er in één adem bij.</p> -<p>„Ik geloof, dat de zak vol melk zit, wat moet ik toch doen, -kijk mijn rok eens.”</p> -<p>Dien wist raad.</p> -<p>Ze moesten den zak voorzichtig van de kan aftrekken, Wies moest wat -voorover gaan staan, zoo, ja zoo ging het zonder al te veel morsen.</p> -<p>Zie zoo, nu de kan met haar zakdoek afvegen. Had ze er geen? Wacht, -Jo zou den hare wel geven. Nu nog haar rok schoonmaken. Mooi, dat was -al weer in orde.</p> -<p>„Maar ik kan toch niet met die melkkan in mijn hand verder de -straat over gaan,” klaagde Wies.</p> -<p>„Wil ik een rijtuig halen?” spotte Jo, maar Dien wist al -weer raad, ze zou Jo’s zakdoek er om heen doen, het was gelukkig -een groote, dan zag je zoo niet dat het een melkkan was.</p> -<p>Zoo gebeurde het dus en zonder verdere ongelukken kwam Wies thuis, -waar Moeder al niet begrepen had, waar ze bleef en <span class= -"pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188" name= -"pb188">188</a>]</span>gelukkig niets zag van de natte vlekken op haar -rok. Alleen vroeg Moeder waar de zak was en vond het niet frisch, -zoo’n vuilen zakdoek over de kan heen.</p> -<p>„Het papier was nat geworden,” zei Wies verlegen.</p> -<p>„Altijd even handig. Ga maar naar binnen en let op de -kinderen, dan zal ik gauw de melk koken, en kunnen we even een boterham -eten.”</p> -<p>Wies’ eenig antwoord was een zucht.</p> -<p>Ze was en bleef Wies Ongeluk.</p> -<p>Toen ze met het maal klaar waren, brachten Moeder en Marietje de -kinderen naar bed en moest Wies de bordjes en glazen afwasschen.</p> -<p>„Als ik maar niets breek,” dacht ze, het was vandaag -weer zoo’n echte ongeluksdag.</p> -<p>Gelukkig liep de afwasscherij goed af en kreeg ze zelfs een -pluimpje, toen Moeder weer beneden kwam, omdat ze het zoo vlug en -netjes gedaan had.</p> -<p>„Zie zoo, nu ga ik de aardappels schillen, dan maken jullie -samen de sla schoon.”</p> -<p>„Aardappelen en sla,” herhaalde Wies verschrikt.</p> -<p>Die had ze heelemaal vergeten te bestellen.</p> -<p>Haar moeder lachte om haar verschrikt gezicht.</p> -<p>„Ja, die heb je immers besteld?”</p> -<p>„Vergeten,” mompelde Wies.</p> -<p>„Dan hebben je feeën je eindelijk eens geholpen,” -lachte Henk, „want het heele rommeltje staat in de -keuken.”</p> -<p>Wies liep er heen, om te zien, wat er van waar was en ja hoor, daar -stonden zoowel de aardappelen, als de sla.</p> -<p>„Daar begrijp ik niets van,” zei ze terugkeerend.</p> -<p>„Het raadsel is anders gemakkelijk genoeg op te lossen,” -antwoordde Moeder. „Toen je om de melk was, had ik zoo’n -voorgevoel, dat je de groente vergeten zoudt hebben en dus is Henk nog -even voor me gaan vragen, of je er geweest was.”</p> -<p>„Je ziet het, je lijfelijke broeder heeft voor goede fee -gespeeld. <span class="pagenum">[<a id="pb189" href="#pb189" name= -"pb189">189</a>]</span>Zoo’n trouwe verknochtheid aan het -feeëngeslacht mocht niet onbeloond blijven en -dus ….”</p> -<p>„Toe Henk, loop ons niet zoo in den weg, ga jij maar een -beetje naar je kamer, of ga uit, maar denk aan de kleintjes, maak geen -leven boven,” verzocht Moeder.</p> -<p>Henk aarzelde nog even.</p> -<p>„Dat aardappelschillen is een vuil werkje voor uw handen, wil -ik soms ….?”</p> -<p>Lieve jongen, toch!</p> -<p>„Neen, dank je vent, dat behoeft niet, ik zal mijn handen met -een beetje citroensap wel weer in orde maken.”</p> -<p>„Hebt u dan citroen?” vroeg Marietje.</p> -<p>„Neen, dat ’s waar ook, nu dan met een puimsteentje, -wees jij maar niet ongerust hoor.”</p> -<p>„Van sla schoonmaken, krijg je ook geen witte handjes,” -schertste Wies, „wil je dat soms voor ons doen?”</p> -<p>Maar Henk liep lachend weg.</p> -<p>„Dank je wel, mijn feeschap is geëindigd, de rest mag je -zelf doen,” riep hij nog, zijn hoofd door de deur stekend, voor -hij verdween.</p> -<p>De middag ging verder rustig voorbij.</p> -<p>De kinderen, vermoeid van de reis, sliepen lang door en Wies, in een -goede bui, hielp opgewekt het noodzakelijke werk doen.</p> -<p>Aan tafel speelde Henk voor kellner en bediende, met een servet over -den arm en was zoo dwaas en vroolijk, dat Jantje verklaarde, dat hij -wou, dat Betje en Ant nooit terugkwamen. De jongens vonden het heerlijk -aan tafel mee te mogen eten en precies hetzelfde eten te krijgen, als -de groote menschen, zooals ze het uitdrukten.</p> -<p>Na het eten stond Moeder even in beraad, wat nu te doen. Ze wilde -liefst met Marietje de vaat gaan omwasschen, maar het was te vroeg voor -de kinderen, om alweer naar bed te gaan, ze hadden vanmiddag zoo lang -geslapen. <span class="pagenum">[<a id="pb190" href="#pb190" name= -"pb190">190</a>]</span></p> -<p>Ze had zich vast voorgenomen, Wies nooit meer met de kleintjes -alleen te laten, maar zich door haar doen helpen en Marietje hier -laten, deed ze ook niet graag, die was zooveel handiger dan Wies. Het -beste zou zijn, Henk te vragen, de kamer niet uit te gaan, met hun -tweeën zouden ze toch wel op de kinderen kunnen letten.</p> -<p>Wies voelde zich bepaald gekrenkt, toen Moeder aan Henk vroeg, niet -weg te gaan, zoolang ze met Marietje in de keuken was, maar ze durfde -niets zeggen, ze was zich helaas bewust, dat ze wel aanleiding had -gegeven tot zulk een wantrouwen.</p> -<p>Moeder en Marietje verlieten dus de kamer en Wies begon wat met de -kleintjes te spelen, terwijl Henk een deuntje op de ruiten -trommelde.</p> -<p>De kinderen wilden toen ook voor de ramen zitten en hielden zich -bezig met te kijken naar het spelen van een paar jongens op straat.</p> -<p>Henk kwam bij Wies zitten, om een gezellig praatje te houden en het -duurde niet lang, of ze hadden het zoo druk, dat ze niet heel veel op -de kinderen letten. Het was ook niet noodig, ze waren zoet bij het raam -aan het spelen.</p> -<p>Schaterend over een grap, die Henk vertelde, schrok Wies een beetje, -toen ze Jan’s stemmetje naast zich hoorde roepen:</p> -<p>„Kersjes, mooie kersjes te koop!”</p> -<p>Ze keek naar het kind en haar schrik verminderde niet, toen ze het -ventje naast zich zag staan met Moeders sleutelmandje in de hand, -waarin de sleutels hadden plaats gemaakt voor een heel hoopje roode -balletjes.</p> -<p>„Wat heb je daar?” vroeg ze, hem het mandje -afnemend.</p> -<p>„Kersjes.”</p> -<p>Wies bekeek de vermeende kersjes en zag, dat het afgeknipte -balletjes van de gordijnfranje waren.</p> -<p>„Hoe kom je daaraan?” vroeg ze ontsteld.</p> -<p>„Geplukt van de boomen,” en Jantje wees naar de -overgordijnen, <span class="pagenum">[<a id="pb191" href="#pb191" name= -"pb191">191</a>]</span>waarvan het onderste gedeelte een totaal -afgeknipte franje vertoonde.</p> -<p>Een oogenblik keken Henk en Wies elkaar aan en toen barstten beiden -in lachen uit.</p> -<p>Jantje en Stan schaterden mee.</p> -<div class="figure floatLeft p191width"><img src="images/p191.jpg" alt= -"" width="167" height="350"></div> -<p>Op dat oogenblik kwam Moeder binnen.</p> -<p>„Zoo’n pret, jongelui,” zei ze opgewekt.</p> -<p>Toen zag ze het mandje met de roode balletjes in Wies’ hand, -hare oogen dwaalden dadelijk naar de gordijnen en verschrikt vroeg -ze:</p> -<p>„Wat is dat? Wat moet dat beteekenen?”</p> -<p>„Kersjes geplukt,” verzekerde Jantje trotsch, die, nu -Henk en Wies er zoo om lachten, het gevoel van iets verbodens gedaan te -hebben, geheel was kwijt geraakt en zelfs dacht, iets aardigs -uitgevoerd te hebben.</p> -<p>Maar Moeder scheen het niets aardig te vinden.</p> -<p>„Jou ondeugende jongen,” zei ze, hem bij een armpje -schuddend, „hoe krijg je zoo iets in je hoofd. Mijn heele -gordijnen heb je bedorven.”</p> -<p>Jantje keek eensklaps heel schuldig, Wies deed haar best niet te -lachen, Henk hikte van ingehouden pret en Moeder … nu -Moeders lippen trilden verraderlijk en in hare oogen tintelde ook meer -lach dan boosheid.</p> -<p>Ze liep naar de gordijnen en zag, dat het kind de balletjes heel -netjes afgeknipt had, ze konden er wel weer aangenaaid worden.</p> -<p>„Dat is een goed werkje voor jou, Wies,” zei ze, -„dat moet je maar eens dadelijk netjes gaan doen.”</p> -<p>„Ik had nog naar Lottie willen gaan, daar heb ik den heelen -dag nog geen tijd voor gehad.”</p> -<p>„Dat stel je dan maar uit tot morgen. Henk, Henk, dat ik jou -ook al zoo weinig kan toevertrouwen.” <span class= -"pagenum">[<a id="pb192" href="#pb192" name="pb192">192</a>]</span></p> -<p>Henk schoot alweer in een lach.</p> -<p>„Vindt u het niet eenig verzonnen, Moes,” zei hij, -„nu eens daargelaten, dat het vernielen is, is het toch -allemachtig grappig uitgedacht door zulke jonge hersens.”</p> -<p>„Als die jonge hersens eens uitdachten, om jouw -photographietoestel te vernielen, bijvoorbeeld, denk ik, dat je niet -zoo lachen zoudt,” zei Moeder, hare sleutels bij elkaar zoekend -en het schaartje, dat ze altijd in haar mandje had en dat het werktuig -der vernieling geweest was.</p> -<p>Moeder verliet met de kleintjes de kamer en Wies begon het haar -opgedragen werkje.</p> -<p>Henk rekte zich eens uit.</p> -<p>„Daar kom jij weer goed af,” beweerde zijn zusje, -„jongens hebben het veel beter in de wereld, dan -meisjes.”</p> -<p>„Loop rondom, jullie zijn zeker stumpers hé. Zeg, ik -vind Janneman toch een zotten kabouter, jij niet?”</p> -<div class="figure p192width"><img src="images/p192.jpg" alt= -"„Wat is dat?” vroeg Dien, „het lijkt wel melk.”" -width="564" height="720"> -<p class="figureHead">„Wat is dat?” vroeg Dien, „het -lijkt wel melk.”</p> -</div> -<p>„Dat wel, maar ik vind het vervelend, dat dit nu weer gebeurd -is. Als ik iets op me neem, schijnt het mis te <span class= -"ex">moeten</span> gaan.”</p> -<p>„Ja, als de feeën je verlaten!”</p> -<p>„Toe, zanik niet.”</p> -<p>Het kwam er niet heel vriendelijk uit, maar het was ook zoo’n -slecht begin geweest vandaag, ze had zich zoo vast voorgenomen, dat er -niets meer op haar aan te merken zou zijn en nu was er vandaag weer -zooveel vervelends gebeurd.</p> -<p>Enfin, morgen beter, wilde ze maar hopen. <span class= -"pagenum">[<a id="pb193" href="#pb193" name="pb193">193</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch14" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e281">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o017.png" alt= -"Veertiende Hoofdstuk." width="578" height="128"></div> -<h2 class="label">Veertiende Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Worstelen en overwinnen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e5821"><span class="xd25e5821init">E</span>enige weken -waren voorbij gegaan en Wies was alweer aan het schoolleven gewend.</p> -<p>De eerste dag was niet prettig voor haar geweest, ze had het als een -vernedering gevoeld, dat ze nu te zamen met al die nieuwe meisjes weer -van voren af aan moest beginnen. Misschien verbeeldde ze het zich, maar -ze had zoo’n gevoel, dat er onder waren, die haar nieuwsgierig -opnamen, haar, het meisje, dat niet mee kon, dat moest blijven -zitten.</p> -<p>Het werk was haar in de eerste dagen erg gemakkelijk gevallen en dat -had ze wel prettig gevonden, maar toen het nieuwtje er af was, bemerkte -ze tot haar schrik, dat ze nog meer moeite had dan verleden jaar, om er -bij te blijven, omdat ze telkens dingen hoorde, die ze al wist.</p> -<p>Het was om wanhopend onder te worden, je zoudt zien, ze zou -niettegenstaande het gemakkelijke werk nog slechte cijfers krijgen, -omdat ze weer onattente fouten maakte en de lessen zoo <span class= -"pagenum">[<a id="pb194" href="#pb194" name= -"pb194">194</a>]</span>onbelangrijk vond, dat ze haar aandacht er niet -bij bepalen kon.</p> -<p>En dan die brief van Vader, die haar zoo bitter had doen -schreien.</p> -<p>Ze had hem zoo’n verdriet gedaan, hij schreef, dat hij er zoo -vast op vertrouwd had, in het verre land goede berichten van haar te -krijgen, dat hij zoo verlangd had naar goede tijding, zoo gehoopt, dat -de brieven van Moeder te zwartgallig zouden gebleken zijn. Maar helaas, -ze had hem bitter teleurgesteld. Een slecht rapport en daarbij een -schrijven van Moeder, dat alles haar eigen schuld was, dat ze -gemakkelijk mee had gekund, als ze maar niet altijd zoo onoplettend -geweest was en zich zoo weinig moeite gegeven had.</p> -<p>„Je hebt me bepaald verdriet gedaan, Wies,” schreef -Vader, „en de eenige manier, waarop je het goed kunt maken, is er -voor te zorgen, dat ik spoedig van Moeder hoor, dat ze tevreden over je -is en dan met Kerstmis een prachtrapport. Zorg er voor, dat er geen -enkel cijfer onder de 8 is.”</p> -<p>Och, die brief had haar zoo ongelukkig gemaakt.</p> -<p>En toen wist Vader nog niet eens, wat er door haar schuld bijna -gebeurd was met de kleine jongens, als hij dat hoorde, wat zou hij dan -wel van haar denken.</p> -<p>Niets dan achten dus, of negens, aan tienen dacht ze niet eens.</p> -<p>Het zou nooit gaan, ze vond immers het werk nog minder -belangwekkend, dan verleden jaar.</p> -<p>Het was heusch niet verstandig geweest, haar te laten zitten, ze zou -best de volgende klasse hebben kunnen volgen, vooral nu Grootvader haar -zoo heerlijk met de wiskunde geholpen had.</p> -<p>Dat zei ze ook ronduit tegen de directrice, toen deze haar eens bij -zich had laten ontbieden, omdat er alweer klachten over haar niet -opletten waren ingekomen.</p> -<p>Deze keek haar ernstig aan en zweeg.</p> -<p>Blijkbaar dacht ze over iets na.</p> -<p>Toen nam ze het groote boek uit haar kast, waarin al de rapporten -<span class="pagenum">[<a id="pb195" href="#pb195" name= -"pb195">195</a>]</span>waren opgeteekend en keek de laatste lijsten van -Wies na.</p> -<p>Ze riep haar bij zich en met haar vingers de lage cijfers -aanwijzend, die deze rapporten steeds voor vlijt aanteekenden, zei -ze:</p> -<p>„Daar zit de knoop. Ik geloof ook, dat je best had mee gekund, -maar je hebt niet gewild.”</p> -<p>Wies schokte op.</p> -<p>„<span class="ex">Ik</span> niet gewild? Hoe kunt u nu zoo -iets zeggen, wie blijft nu graag zitten.”</p> -<p>De directrice glimlachte.</p> -<p>„Je begrijpt me best, kind. En Louise, hoe moet dat gaan, als -je nu weer lage cijfers voor vlijt krijgt? Dat je je niet schaamt, dat -begrijp ik me niet.”</p> -<p>Wies had moeite zich goed te houden. Ze hield veel van de juffrouw -en ze zou haar graag hebben toevertrouwd, dat ze zich zoo vast had -voorgenomen haar uiterste best te doen, maar dat ze niet <span class= -"ex">kon</span> nalaten aan wat anders te denken, nu het werk zoo -hetzelfde was, als verleden jaar. Als ze haar maar voorwaardelijk -hadden laten overgaan, dan zou ze een prikkel gehad hebben om te -werken. Het hoogste, wat ze nu bereiken kon, was een goed rapport en -dat zou nog als iets heel gewoons beschouwd worden, het sprak immers -vanzelf, dat een meisje, dat voor het tweede jaar in dezelfde klasse -zat, geen slechte cijfers meer kreeg.</p> -<p>Neen, zij zou iets willen doen, waardoor ze goedmaakte, waardoor ze -Vader en Moeder een groote vreugde bereidde, waardoor ze zichzelf -ophief. Gewone dingen interesseerden haar nu eenmaal niet genoeg, ze -moest voor iets bijzonders hebben kunnen werken, dan zou het haar wel -gelukt zijn.</p> -<p>„Waarom heeft u me niet voorwaardelijk laten overgaan?” -vroeg ze, nauw verstaanbaar, ze vond zichzelve erg brutaal, dat zoo -maar tegen de directrice te durven zeggen.</p> -<p>„Omdat je cijfers daarvoor te laag waren,” was het kalme -antwoord. <span class="pagenum">[<a id="pb196" href="#pb196" name= -"pb196">196</a>]</span></p> -<p>Ze scheen haar dus niet brutaal te vinden en wat moediger ging Wies -voort:</p> -<p>„Als ik goed had kunnen maken, wat ik het vorige jaar -verknoeid had, geloof ik, dat me dat wel gelukt zou zijn. Ik heb zoo -vreeselijk een sterken prikkel noodig,” voegde ze er bij en -ineens had ze moeite niet te lachen, want ze dacht aan haar wensch, een -ring te bezitten, die bij elke afdwaling van gedachte haar een prik -gaf.</p> -<p>De directrice scheen alweer in gedachten verdiept.</p> -<p>Wies stond, verlegen door de stilte, die op hare woorden gevolgd -was, naar den grond te staren, ze wou, dat de juffrouw maar iets zei, -dat zwijgen was zoo benauwend.</p> -<p>„Dus een sterken prikkel heb je noodig, als je dien hadt, denk -je jezelve te kunnen overwinnen.”</p> -<p>„Ja juffrouw, dat geloof ik wel.”</p> -<p>„Is het geen prikkel genoeg, dat je je ouders plezier zoudt -doen, met goed te werken?”</p> -<p>Wies kleurde.</p> -<p>„Ik zou juist Vader zoo heel graag een bizonder pleizier doen. -Ik wilde zoo graag toonen, dat ik niet zoo’n sukkel ben, als ze -denken, dat, al houd ik vreeselijk veel van mooie dingen, van sprookjes -en zoo, ik toch ook wel flink kan zijn. Ik zou zoo dolgraag toonen, dat -ik tot iets bizonders in staat ben.”</p> -<p>„En ben je dat dan?”</p> -<p>Weer bloosde Wies.</p> -<p>„Ik geloof het wel. Als ik gelegenheid had, om in te halen en -niet dat gevoel, dat ik er nu toch allicht kom, al span ik me niet in, -dan zou ik vechten, tot ik was, waar ik wezen wilde.”</p> -<p>„Dat klinkt alles heel mooi, maar zooals je nu eenmaal -aangelegd bent en verder geworden, door je weinig verzet tegen je -fouten, zou je al heel dapper moeten wezen, wilde je je doel bereiken. -Als ik je bijvoorbeeld eens voorstelde, deze drie maanden flink extra -te werken en je dan gelegenheid gaf, voor de Kerstvacantie een -examentje af te leggen, om te zien, of je na <span class= -"pagenum">[<a id="pb197" href="#pb197" name= -"pb197">197</a>]</span>Nieuwjaar in de volgende klasse zoudt kunnen -komen, denk je, dat die prikkel dan sterk genoeg zou zijn?”</p> -<p>Wies wist niet, of ze goed hoorde.</p> -<p>Ze werd donkerrood en stotterde:</p> -<p>„Zou dat kunnen?”</p> -<p>De directrice glimlachte even om haar ontroering.</p> -<p>„Wat zal ik je zeggen. Zoo iets is nog nooit voorgekomen en ik -ben ook niet van plan, daarvan een gewoonte te maken. Maar je schijnt -zoo ernstig overtuigd te wezen, dat de uitslag goed zal zijn, dat ik -lust heb, het eens te probeeren en je een kans te geven.”</p> -<p>Het liefst was Wies haar om den hals gevlogen, maar het respect -hield haar tegen. De blik echter, waarmee ze de directrice aankeek, -drukte zooveel dankbaarheid uit, dat deze er volkomen tevreden mee -was.</p> -<p>„Goed, we zullen eens zien, waartoe je in staat bent. Als je -na Nieuwjaar met volle zeilen kunt binnen varen in de derde klasse, dan -is dat werkelijk iets <span class="ex">bijzonders</span><span class= -"corr" id="xd25e5932" title="Niet in bron">,</span>” voegde ze er -glimlachend bij.</p> -<p>Wies lachte ook, een zenuwachtig lachje, ze wist zelf niet, waaraan -ze op dit oogenblik meer behoefte had, aan lachen of aan huilen.</p> -<p>De directrice keek nu weer ernstig.</p> -<p>„Je zult heel hard moeten werken, mijn kind, vergeet dat niet. -In de eerste plaats zal je er voor moeten zorgen, dat er aan je werk in -de klasse niets mankeert, dat je je lessen uitstekend kent en geen -onoplettende fouten maakt. Dat zal je niet zoo heel veel moeite kosten, -want je kent alles al half, niet waar, maar dan moet je bijwerken voor -de derde klasse en dat zal spannen. Je zult heelemaal geen tijd hebben -voor je liefhebberijen, weet dat wel. Ik zal je natuurlijk helpen, je -kunt iederen middag om vier uur bij me komen, dan bespreken we alles -samen en ga ik na, wat je uitvoert. Het is een proef, Louise, of ze -slagen zal, hangt van jou af. Als je er niet komt, zal ik denken, dat -je je krachten <span class="pagenum">[<a id="pb198" href="#pb198" name= -"pb198">198</a>]</span>overschat hebt en zijn we nog even -ver.”</p> -<p>Wies wist van dankbaarheid niet, wat te antwoorden.</p> -<p>Ze stond daar maar met schitterende oogen en een trek om haar mond, -dien de directrice nog nooit op haar gezicht gezien had.</p> -<p>„Ga nu maar, kind,” zei ze, „en kom dan na vieren -bij me, dan zal ik je werk opgeven.”</p> -<p>Wies aarzelde nog.</p> -<p>„Wat is er? Wilde je nog iets weten?”</p> -<p>Nog even een aarzeling, toen kwam er wat verlegen:</p> -<p>„Kunnen we het niet geheimhouden?”</p> -<p>„Geheimhouden, voor wie?”</p> -<p>„Voor iedereen, voor Moeder bijvoorbeeld. Ik zou er zoo graag -een verrassing van willen maken.”</p> -<p>„Dat zal toch niet gaan. Je moeder zal willen weten, waarom je -voortaan pas om vijf uur thuiskomt en je zult werkelijk zoo hard moeten -werken, dat het haar op zal vallen. Je vrije middagen zal je -grootendeels moeten opofferen en een gedeelte van je Zondagen ook, want -’s avonds mag je niet te laat naar bed. Ik moet zorgen, dat je -niet door al te grooten ijver ziek wordt,” voegde ze er lachend -bij.</p> -<p>Wies lachte ook.</p> -<p>Zij door al te grooten ijver ziek worden, de wonderen zouden dan de -wereld niet uit zijn.</p> -<p>Maar werken zou ze, werken ….</p> -<p>„Dan moet Moeder het maar weten,” stemde ze toe, -„als ze het dan maar niet aan Vader schrijft, ik zou hem zoo -dolgraag willen verrassen.”</p> -<p>„Dat zou ook heerlijk voor je zijn. Weet je wat, vraag aan je -moeder, of ze vanmiddag tusschen twee en drie even bij me wil komen, -dan bespreek ik de zaak zelf eens met haar.”</p> -<p>Wat had Wies een moeite, om haar opgewondenheid te bedwingen, toen -ze dien morgen thuiskwam. Wat had ze een pret in het bedenkelijke -gezicht van Moeder, toen ze haar de boodschap <span class= -"pagenum">[<a id="pb199" href="#pb199" name="pb199">199</a>]</span>van -de directrice overbracht.</p> -<p>„Heb je weer wat uitgevoerd?” vroeg ze streng.</p> -<p>Wies had moeite haar lach in te houden.</p> -<p>„Niet dat ik weet, Moeder.”</p> -<p>„Waarom moet de juffrouw me dan spreken?”</p> -<p>„Dat weet ik niet.”</p> -<p>Dat leugentje ging haar niet erg gemakkelijk af en haar moeder -bereidde zich voor, weer heel wat over haar dochter te moeten -hooren.</p> -<p>„Als er ernstige klachten zijn,” dacht ze, „dan -zal ik dezen keer eens zonder genade zijn. Minstens een maand -huisarrest op de vrije dagen, zoo kan het niet langer.”</p> -<p>Toen ze dien middag bij de directrice kwam, was ze niet weinig -verbaasd, dat er geen bepaalde klachten waren, alleen een voorstel, om -den toestand te verbeteren.</p> -<p>Ze was er minder mee ingenomen, dan de directrice gedacht had, als -Louise zorgde, dit jaar over te gaan, was dat al, wat ze verlangde. -Toen legde de directrice haar uit, dat het doel niet zoozeer was, om -Louise vooruit te duwen, zij ook vond zoo’n jaar zitten blijven -niet zoo’n groot bezwaar, maar meer om haar een prikkel te geven, -waardoor ze er toe komen zou, haar indolentie en neiging tot afdwalen -te overwinnen, meer om haar karakter te verbeteren, dan om haar met -alle geweld te laten overgaan.</p> -<p>„Dat vooruitzicht is het middel, niet het eigenlijke doel van -de zaak,” legde ze uit.</p> -<p>Nu, dan wilde mevrouw Schotter er zich niet tegen verzetten, maar -zij geloofde nog zoo maar niet, dat het gaan zou.</p> -<p>„We kunnen het probeeren.”</p> -<p>„Weet u, wat er gebeuren zal? In de eerste dagen werkt Louise -zich half dood, overdreven als ze in alles is, overspant zich, wordt -ziek en later gaat alles weer zijn oude gangetje.”</p> -<p>„Dat moeten we juist voorkomen, Mevrouw en daarvoor heb ik uw -hulp noodig. Louise mag maar een bepaalden tijd aan haar extra werk -besteden. Kan ze in dien tijd niet klaar komen, <span class= -"pagenum">[<a id="pb200" href="#pb200" name= -"pb200">200</a>]</span>doordat ze afdwaalt of niet oplet, dan moet ze -dat zelf weten. Ik zal u een lijstje geven van de uren, die ze werken -moet, dan is het aan u, om er op te letten, dat die tijd niet -overschreden wordt, maar ook niet verminderd door andere plichtjes of -pretjes. Zoodoende hoop ik juist, dat ze leeren zal, haar aandacht te -concentreeren, ze weet, ieder oogenblik, dat verloren gaat, brengt -schade aan het bereiken van haar doel. Begrijpt u me?<span class="corr" -id="xd25e6010" title="Bron: ’">”</span></p> -<p>Mevrouw Schotter knikte toestemmend.</p> -<p>„Ja zeker, ik begrijp u.”</p> -<p>Toen, alsof het haar plotseling te binnen schoot, dat ze wel -dankbaarder mocht zijn voor de belangstelling in haar kind:</p> -<p>„Het is zeer vriendelijk van u, zich al die moeite voor Louise -te willen geven, mijn man zal u ook zeer dankbaar zijn.”</p> -<p>„O ja, dat is waar ook. Ik heb Louise beloofd u te vragen, -alles een verrassing voor haar vader te laten zijn. Bij niet slagen is -het dan voor hem ook geen teleurstelling. U moet niet denken, dat -<span class="ex">ik</span> zoo zeker ben, van het gelukken van ons -plannetje, als Louise in staat is haar doel te bereiken, zal ik heusch -respect voor haar krijgen, want het zal een zware dobber voor haar -zijn.”</p> -<p>„Ik maak me er niet veel illusie van,” en na de -directrice nogmaals bedankt te hebben voor haar welwillendheid, verliet -mevrouw Schotter de school.</p> -<p>Nu brak er een moeielijke tijd voor onze Wies aan.</p> -<p>Dezen keer had ze besloten te overwinnen, het kostte, wat het -wilde.</p> -<p>Maar gemakkelijk ging dat niet.</p> -<p>Wel had ze nu haar ring, die haar telkens hevig prikte, de gedachte -aan het doel, dat ze bereiken wilde, het gevoel, dat ze geen oogenblik -mocht laten verloren gaan. Maar vooral in het begin was het letterlijk -worstelen om haar aandacht bij haar werk te bepalen. Het lukte lang -niet altijd, het gebeurde, dat ze bij de directrice kwam, beschaamd en -verlegen, omdat ze zich bewust was, de lessen niet te kennen, of haar -werk haastig afgeroffeld <span class="pagenum">[<a id="pb201" href= -"#pb201" name="pb201">201</a>]</span>te hebben, door gebrek aan tijd. -Moeder was op dat punt gewoon verschrikkelijk. Geen minuut mocht ze -over den bepaalden tijd aan haar extrawerk besteden, af of niet, ze -moest er op een zeker uur mee uitscheiden. Toen ze zich hierover eens -bij de directrice beklaagde, zei deze, dat ze het uitstekend vond, dat -ze blij was, dat haar moeder zich zoo flink hield. In het algemeen zei -de juffrouw weinig, als ze minder goed voor den dag kwam, ze keek haar -alleen maar lang en ernstig aan en Wies vond dat allernaarst. Ze had -veel liever een flink standje gehad, ze had nu zoo het gevoel, dat de -zaak aan haarzelve werd overgelaten, ze kon werken, of ze kon het -laten, ze zou de gevolgen er van ondervinden.</p> -<p>Het was een prachtige middag in October, toen Wies met een niet te -onderdrukken zucht haar boek opnam, om een Duitsche taalles te -leeren.</p> -<p>Ze was dolgraag met Lottie gaan wandelen, maar ze had precies een -uur vrij gehad, om eens in de lucht te komen en Lottie had toen juist -pianoles, zoodat ze maar een beetje op haar eentje was gaan dwalen. Als -je in een uur uit en thuis moet zijn, kun je niet ver gaan en Wies had -heel veel lust gehad, er nog een uurtje aan vast te knoopen. Het was me -iets, om je op zoo’n middag te moeten bezighouden met die saaie, -drooge Duitsche grammatica, terwijl de zon je naar buiten lokte, en het -in het bosch nog zoo prachtig was.</p> -<p>Ze was zich evenwel bewust, dat iedere minuut, die ze over haar tijd -thuiskwam, verloren was voor haar werk, want als de toegestane tijd om -was, kwam Moeder en nam haar boek weg.</p> -<p>Ze werd wel vreeselijk streng behandeld tegenwoordig, ze pruttelde -er wel eens tegen, maar in het diepst van haar hart voelde ze, dat het -goed voor haar was, als ze zich niet bewust was geweest, dat ze geen -minuut toegift zou krijgen en niet bang, morgen weer met den mond vol -tanden voor de directrice te moeten staan, dan was ze niet naar huis -teruggekeerd, maar had zeker den heelen middag rondgedwaald en niets -uitgevoerd. <span class="pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202" name= -"pb202">202</a>]</span></p> -<p>Ze boog dus het hoofd over haar boek en trachtte in zich op te -nemen, wat daar stond.</p> -<p>Waar moest ze haar arme hersens nu weer mee volstoppen?</p> -<p>Datief en Accusatief.</p> -<p>O ja, die vreeselijke regeering van de voorzetsels.</p> -<p>Vooruit maar.</p> -<p>Met de vingers in hare ooren, om toch vooral niet door eenig geluid -van buiten afgeleid te worden en hare oogen strak op de bladzijde voor -haar gericht, begon ze:</p> -<p lang="de">„An, auf, hinter, neben, in, über, unter, vor -und zwischen.”</p> -<p>Dat waren die lamme dingen, die twee naamvallen regeerden.</p> -<p>Ze zou ze maar eerst van buiten leeren en dan eens zien, wat het -verschil in het gebruik was.</p> -<p>En ze begon weer: „<span lang="de">An, -auf …</span><span class="corr" id="xd25e6071" title= -"Niet in bron">”</span></p> -<p>Even kijken.</p> -<p lang="de">„An, auf, hinter, neben, zwischen.”</p> -<p>Neen, dat was niet goed, dat sissende ding kwam achteraan.</p> -<p>Wat hadden die Duitschers toch een rare klanken, je moest je heele -mond er naar vertrekken, <span lang="de">zwischen</span>, je hadt -altijd neiging: zwizen te zeggen. Anders wel leuke menschen, dat -Duitsche meisje laatst ….</p> -<p>Och, daar dwaalde ze weer af, oppassen was de boodschap en met -nieuwen moed begon ze:</p> -<p>„<span lang="de">An, auf, hinter, neben, in</span>,” en -zoo verder, totdat ze wel dacht, dat ze er achter was.</p> -<p>Ziezoo, ze kon ze opdreunen, nu de regels.</p> -<p>Ze worstelde dapper door de moeielijke taalregels heen, ze begreep -ze niet best, of liever ze was zich bewust, dat ze met de toepassing er -van niet goed raad zou weten. En dat was juist zoo vervelend, ze mocht -de voorbeelden uit het boek niet nemen, ze moest andere geven, -hè, wat maakten ze het haar toch moeielijk.</p> -<p>Eerst toch eens de voorbeelden, die hier gegeven waren, overlezen. -<span class="pagenum">[<a id="pb203" href="#pb203" name= -"pb203">203</a>]</span></p> -<p lang="de">Gudrun stand im Schnee am Meere.</p> -<p>Gudrun, wie was dat ook al weer, ze hadden haar in een van de -vertaallesjes gehad, maar ze herinnerde zich niet precies meer, wie het -eigenlijk was. Even kijken.</p> -<p>Ze vond het lesje en begon aandachtig te lezen, maar nog voor het -uit was, schrok ze op en sloeg haastig het verleidelijke boek -dicht.</p> -<div class="figure p203width"><img src="images/p203.jpg" alt="" width= -"359" height="349"></div> -<p>Stel je voor, daar ging ze zitten lezen en ze moest een taalles -leren, de tijd ging voorbij, die vreeselijke tijd stond geen minuut -stil, ze moest haar aandacht bij haar les bepalen, ze moest, ze -moest.</p> -<p>Zenuwachtig stond ze op, nam haar boek in de hand en begon met -onrustige schreden de kamer op en neer te loopen, steeds haar les -hardop overlezend in de hoop er zoo beter bij te kunnen blijven. Als ze -bleef zitten, kreeg ze zoo’n slaap, ’s avonds vooral kon ze -soms niet wakker blijven en betrapte ze zich meer dan eens, dat ze -heerlijk wegdommelde. Ze was dan woedend op zichzelve, beet zich wel -eens krachtig in haar vinger, uit louter behoefte om iets te doen, dat -haar helpen zou, wakker te blijven. Ze werd een enkelen keer zoo -driftig, over wat ze haar machteloosheid noemde, dat ze hare boeken -door de kamer gooide en <span class="pagenum">[<a id="pb204" href= -"#pb204" name="pb204">204</a>]</span>met het hoofd op de tafel even uit -moest huilen, voor ze weer beginnen kon.</p> -<p>Het was echt vechten, wat ze deed, maar ze voelde, dat de weinige -weken, na het bewuste gesprek met de directrice verloopen, haar al wat -vooruit geholpen hadden en dat gaf haar moed.</p> -<p>Slagen zou ze. Er hing te veel van af.</p> -<p>Als ze niet slaagde, zou ze nooit meer het gevoel kunnen kwijtraken -van haar onbeduidendheid, er zou goedig geglimlacht worden om haar -vergeefsche pogingen, Moeder zou zeggen, dat ze niet anders verwacht -had en de directrice? O, die zou zeggen, dat ze den moed niet moest -opgeven, dat ze maar door moest gaan met haar best te doen, maar dat -zou ze niet kunnen, dat wist ze zeker. Nu deed ze werkelijk haar -uiterste best, ze voelde, dat ze zich krachtig inspande om haar doel te -bereiken, mocht haar dat mislukken, dan ….</p> -<p>Ja, wat dan?</p> -<p>Nog vóór haar moeder dien middag bij haar kwam, om te -zeggen, dat de tijd om was, kende Wies haar les. Hare wangen gloeiden, -hare oogen brandden van de inspanning, die het haar gekost had, niet -meer af te dwalen, maar ze had haar taalles nu onder de knie, ze -voelde, dat ze die voorzetsels de baas was en opgewonden van -blijdschap, dat ze gekund had, wat ze wilde, ging ze met Moeder mee om -piano te gaan studeeren.</p> -<p>„Rust eerst een kwartiertje,” zei haar moeder, haar -aanziende, „je ziet er moe uit.”</p> -<p>„Och neen, Moes, dat hoeft niet, laat me maar dadelijk -beginnen.”</p> -<p>„Dan ben ik er eerder af,” voegde ze er in gedachte -bij.</p> -<p>Het studeeren ging niet schitterend, ze moest er nu telkens aan -denken, dat ze die nare Duitsche les zoo prachtig kende.</p> -<p>Nu nog langer zich zelve de baas te blijven, dat zou te veel gevergd -zijn van ons Wiesje. <span class="pagenum">[<a id="pb205" href="#pb205" -name="pb205">205</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch15" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e290">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o030.png" alt= -"Vijftiende Hoofdstuk." width="577" height="128"></div> -<h2 class="label">Vijftiende Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">Drama met apothéose.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e6142"><span class="xd25e6142init">O</span>p een -Zondagmorgen in November werd Wies gewekt door een ratelend en -kletterend geluid, dat ze zich in het eerste oogenblik van ontwaken -niet thuis kon brengen.</p> -<p>Ze richtte zich verschrikt in bed op en riep onwillekeurig: -„ja, ik ben al wakker.”</p> -<p>Maar het leven hield niet op en toen ze met slaperige oogen rondkeek -in het flauw verlichte kamertje, drong het tot haar bewustzijn door, -dat het geweld, waardoor ze gewekt was, veroorzaakt werd door het -kletteren van groote hagelsteenen tegen de ruiten van haar venster en -op het dak.</p> -<p>Ze liet zich weer neervallen en trok huiverig de dekens wat hooger -op.</p> -<p>Brr, wat een noodweer, nu ze met bewustzijn luisterde, hoorde ze -ook, hoe de wind gierde.</p> -<p>Ze moest eensklaps denken aan dien nacht, gevolgd op Vaders -<span class="pagenum">[<a id="pb206" href="#pb206" name= -"pb206">206</a>]</span>vertrek en aan den angst, dien ze toen gehad -had, dat het schip in gevaar zou zijn en haar vader zou kunnen -verongelukken.</p> -<p>Nu had ze niemand op zee, waarvoor ze behoefde te vreezen, Vader was -ver weg, heelemaal in Indië.</p> -<p>Ze nestelde zich nog wat gemakkelijker in haar kussens.</p> -<p>Hoe laat zou het zijn?</p> -<p>Ze zou maar niet kijken, want als ze zag, dat het acht uur was, zou -ze op moeten, dat was zoo het Zondagsklokje van opstaan.</p> -<p>Neen, ze bleef nog een oogenblikje heerlijk liggen, zoo knus in het -warme bed, terwijl het buiten zulk een weer was. November had al heel -wat leelijke dagen gegeven, maar zooals vandaag!</p> -<p>Neen maar, hoor toch eens, het leek wel, of de ruiten stuk moesten -en dan dat spektakel op het dak! Gelukkig, dat ze niemand op zee had. -Hè, wat een windvlaag, het huis kraakte er van.</p> -<p>Neen, <span class="ex">zij</span> had nu geen lieven vader, dien ze -in gevaar wist, zij niet, maar anderen wel, hoevele vrouwen zouden -angstig uitkijken, of er ook iets te zien was van de pink, waarop man -en zoon overgeleverd waren aan de woeste elementen. Eén ding was -gelukkig, dat het Zondag was en verreweg de meeste booten thuis zouden -zijn.</p> -<p>’t Moest anders wel vreeselijk wezen, te weten, dat iemand, -waarvan je dolveel hield, nooit terug zou keeren.</p> -<p>Soms overviel haar ook die angst, Vader was zoover weg en er kon -zooveel gebeuren, die nare cholera heerschte weer in verschillende -deelen van Indië.</p> -<p>Ze wierp de dekens van zich af, ze kreeg het er benauwd van.</p> -<p>Kom, ze zou maar liever opstaan, het was toch al over den tijd -meende ze.</p> -<p>Een beetje schuw keek ze naar het klokje.</p> -<p>Bij half negen, lieve deugd, ze mocht zich wel haasten, anders begon -de dag alweer met een standje en ze was toch zoo kriebelig met dat nare -weer. Ze moest oppassen, zoo licht gaf ze een brutaal antwoord en -Moeder was in den laatsten tijd zoo tevreden <span class= -"pagenum">[<a id="pb207" href="#pb207" name="pb207">207</a>]</span>over -haar en had juist gezegd, dat ze blij was, nu eens geen klachten aan -Vader te moeten schrijven.</p> -<p>Ze haastte zich dus zooveel mogelijk, en kwam niet al te laat -beneden, hoewel de anderen er al waren en Henk spottend naar de klok -keek.</p> -<p>Maar Moeder gaf hem een wenk, haar niet te plagen en zei zelf ook -niets. Moes was in den laatsten tijd wel erg lief voor haar, ze merkte -misschien, dat ze zoo haar best deed en ook heusch wel wat minder -droomerig en afgetrokken was, dan vroeger.</p> -<p>Na het ontbijt stond ze een oogenblik in beraad wat te doen.</p> -<p>Zondagsochtends met mooi weer mocht ze altijd met Lottie gaan -wandelen, maar het was gewoon noodweer. Misschien zou Moeder niet -willen, dat ze met zulk een weer uitging.</p> -<p>Voorzichtig zei ze:</p> -<p>„Het weer klaart wel een beetje op, vindt u niet?”</p> -<p>Een hevige hagelslag tegen de ruiten was het antwoord en allen -begonnen te lachen.</p> -<p>„O ja,” zei Moeder droogkomiek, „het is bepaald -heerlijk weer. Je gaat zeker wat met Lottie wandelen, -hè?”</p> -<p>Wies lachte nu ook.</p> -<p>„Neen, dat we niet kunnen wandelen, begrijp ik wel, maar ik -had even naar haar toe willen gaan, we spreken elkander tegenwoordig -zoo weinig, nu we niet meer in één klasse -zitten.”</p> -<p>Henk keek tragisch en reciteerde:</p> -<div class="lgouter"> -<p class="line">„Ja, dat is heel erg,</p> -<p class="line">En als nu de berg,</p> -<p class="line xd25e1524">In den vorm van Lot,</p> -<p class="line xd25e1524">Die lieve, lekkre dot,</p> -<p class="line">Niet naar Mahomed komt,”</p> -</div> -<p class="first">„Dan wil Mahomed naar den berg, precies. Mag ik -gaan, Moes?” <span class="pagenum">[<a id="pb208" href="#pb208" -name="pb208">208</a>]</span></p> -<p>Mevrouw Schotter keek naar buiten, waar de boomen in den tuin op en -neer stonden te zwiepen en de hagel nu vervangen was door een regentje, -dat als een dichte sluier neerviel en de omgeving bijna aan het oog -onttrok.</p> -<p>„Je kunt er niet door,” zei ze.</p> -<p>Wies keek teleurgesteld, ze had eigenlijk wel geen ander antwoord -verwacht, maar nu ze het kreeg, had ze toch het land.</p> -<p>„Werk vanochtend, misschien klaart het weer vanmiddag -op,” stelde moeder voor.</p> -<p>„Vanmiddag gaat Lot op visite bij dat nieuwe meisje, dat pas -in haar klasse gekomen is. Toe, laat me nu maar gaan.”</p> -<p>Moeder schudde van neen.</p> -<p>„Het is geen weer om onnoodig door te gaan. De wind op -zichzelf is al erg genoeg en met die stortregens gaat het heelemaal -niet.”</p> -<p>„Als het dan straks soms ophoudt met regenen, mag ik dan -even?”</p> -<p>Haar moeder maakte een gebaar van ongeduld.</p> -<p>„Kind, wat zeur je. Goed dan, als het droog wordt, mag je -gaan, maar nu wil ik er geen woord meer over hooren.”</p> -<p>Wies zweeg, al blij met die voorwaardelijke toestemming. Ze ging -naar boven, om een boek en een schrift te halen, ze zou maar vast een -beetje gaan werken, dan ging de tijd gauwer voorbij en had ze van -middag minder te doen. Of zou ze een oogenblikje lezen?</p> -<p>Dat mocht ze nu alleen Zondags en meestal kwam ze er enkel ’s -avonds aan toe, doordat ze met goed weer ’s morgens ging wandelen -en ’s middags werken moest. Soms ging ze bij Lottie op visite, of -kwam deze bij haar en dan lazen ze elkaar voor, maar veel kwam daar -nooit van, meestal hadden ze den tijd omgebabbeld, voor ze het -wisten.</p> -<p>Nog had ze geen besluit genomen, wat te doen, lezen of werken, toen -de deur van haar kamertje openging en Henk binnenkwam. <span class= -"pagenum">[<a id="pb209" href="#pb209" name="pb209">209</a>]</span></p> -<p>„Teerbeminde zuster, ik moet je spreken,” zei hij op -pathetischen toon.</p> -<p>„Ge zijt welkom, geliefde broeder,” antwoordde Wies -lachend.</p> -<p>Toen voegde zij er nieuwsgierig bij:</p> -<p>„Wat moet je?”</p> -<p>Henk maakte een diepe buiging.</p> -<p>„Mijn <span class="corr" id="xd25e6266" title= -"Bron: hoogeachte">hooggeachte</span> en geduldige schuldeischeres mijn -schuld afdoen.”</p> -<p>„Je schuld?”</p> -<p>„Ja, kijk maar niet zoo verbazend snugger, mijn schuld,” -en hij telde één rijksdaalder, drie guldens en verder -kwartjes en dubbeltjes op de tafel neer, tot groote verbazing van Wies, -die zich nu herinnerde, dat ze hem dat geld in het voorjaar gegeven -had, maar cadeau, niet te leen. Hij had toen immers gezegd, dat hij het -nooit zou kunnen oversparen van zijn zakgeld, daarom had ze het hem -juist geschonken.</p> -<p>Hoe kwam hij daar nu aan?</p> -<p>Een vreeselijke gedachte kwam bij haar op.</p> -<p>Zou hij weer gespeeld hebben en dit zijn winst zijn?</p> -<p>Ze greep zijn arm vast en keek hem angstig aan.</p> -<p>„Hoe kom je aan dat geld?” vroeg ze.</p> -<p>Henk hield op met tellen, niet weinig verwonderd over haar -uitval.</p> -<p>„Gestolen,” zei hij toen droog.</p> -<p>Dat die jongen nu alweer gekheid maakte, geen fatsoenlijk woord kon -je ooit uit hem krijgen.</p> -<p>„Wees nu eens ernstig, Henk, toe, zeg, hoe kom je aan dat -geld?”</p> -<p>„Ik heb een ezeltje gekocht, een kostbaar beestje, als je het -maar handig weet op te vangen, dan ….”</p> -<p>„Henk, zeg me nu de waarheid, je hebt toch niet weer -gespeeld?”</p> -<p>Ze zag er zoo angstig uit, dat Henk diep in zijn binnenste voelde, -dat ze toch een lieve zus was, om zoo bezorgd voor hem <span class= -"pagenum">[<a id="pb210" href="#pb210" name="pb210">210</a>]</span>te -zijn. Maar zoo iets toont een jongen niet, meisjes worden zoo gauw -pedant.</p> -<p>„Je hebt nog al een mooi idee van me, had ik niet beloofd, het -niet meer te doen,” zei hij quasi barsch.</p> -<p>Wies kreeg een kleur.</p> -<p>Henk scheen beleedigd, ze had hem ook niet moeten verdenken van zijn -woord te breken, maar eigenlijk had hij dat niet bepaald gegeven. Hij -had toen gezegd, dat hij in de vacantie vanzelf niet met de lui in -aanraking kwam en dat ze verder maar niet vooruit moest tobben, of iets -dergelijks.</p> -<p>Dat hij nu zoo verontwaardigd was over haar veronderstelling, -bewees, dat hij het niet gedaan had en ze slaakte een zucht van -verlichting.</p> -<p>„Je moet er niet boos om zijn,” zei ze zacht, -„maar ik was er altijd zóó bang voor.”</p> -<p>Henk wist nog zijn ernst te bewaren.</p> -<p>„Boos niet, maar diep bedroefd, het is niet prettig om te -merken, dat je eigen zuster je voor zoo’n zwak vat houdt. Maar -helaas, ik heb dat verdiend door mijn vroegere zonden.”</p> -<p>Zijn stem trilde, als van onderdrukt lachen en toen Wies hem goed -aankeek, zag ze een lichtje flikkeren in zijn blauwe oogen en zijn -wangen toonden verraderlijke kuiltjes.</p> -<p>Ze sloeg haar arm om hem heen en gaf hem een klinkenden kus.</p> -<p>„Malle jongen,” lachte ze.</p> -<p>Henk veegde quasi ontsteld zijn wang af.</p> -<p>„Zoo’n straf heb ik niet verdiend,” beweerde -hij.</p> -<p>Zijn zusje gaf hem lachend een flinken duw.</p> -<p>„Nare beer, is dat een manier om met dames om te -gaan.”</p> -<p>„Dames, wat noemt zich al geen dame! Zeg eens, alikruik, wil -je het geld, of wil je het niet? We mogen ons wel wat haasten, want -Moeder behoeft er nu juist niet het fijne van te weten.”</p> -<p>Hij telde verder tot al de kwartjes en dubbeltjes op tafel lagen en -vroeg toen plechtig om een quitantie. <span class="pagenum">[<a id= -"pb211" href="#pb211" name="pb211">211</a>]</span></p> -<p>Wies streek alles bij elkaar en borg het in haar kast.</p> -<p>„Dank je wel, hoor, dat is een meevallertje,” verklaarde -ze, „maar toe, Henk, zeg me nu, hoe je er aan komt. Ik denk -heusch geen kwaad van je, maar ik zou het toch zoo graag -weten.”</p> -<p>Henk ging op de tafel zitten en stak een sigaret aan.</p> -<p>„Kan ik je ook dienen?” vroeg hij.</p> -<p>„Dank je, verleider, je weet, dat ik het dolgraag doen zou, -maar niet mag van Moes.”</p> -<p>„’t Is ook niet goed voor kleine meisjes,” en Henk -stak zijn sigarettenkokertje weg.</p> -<p>Lustig dampend begon hij:</p> -<p>„Je moet weten, dat ik van den zomer op de wandelingen met den -ouden heer ….”</p> -<p>„Met den ouden heer, maar Henk!”</p> -<p>„Met Grootvader dan. Wat ik zeggen wilde, als we dan samen -door de velden liepen, bespraken we nog al eens het een en ander, je -weet, Grootvader is een leuke baas …”</p> -<p>„Maar Henk dan!”</p> -<p>„Alweer niet goed? Als je nu eens zweeg, zou er misschien kans -zijn, dat ik voor den avond klaar kwam. Nu dan, we bespraken zoo van -alles en voor ik het me goed bewust was, had hij me ten binnenste -buiten gekeerd en wist alles van mijn misdaad af. Hij keurde het -natuurlijk niet bepaald malsch af, maar hij is iemand, die allemachtig -leuk weet te redeneeren en hij kreeg het zoover, dat ik hem mijn -eerewoord gaf, nooit meer tot het spel te vervallen. Het mooiste was, -dat hij me dat eerewoord niet afdwong, waarachtig niet, hij had er zoo -deksels mooi op los geredeneerd, dat ik een afschuw van de grap -gekregen had en heelemaal uit mijn eigen die belofte -aflegde.”</p> -<p>„Heerlijk, Henk.”</p> -<p>„Ja de oude, ik bedoel Grootvader, heeft me geen geringen -dienst bewezen, dat voel ik zelf. Je kunt je niet voorstellen, wat een -flink type dat is, je moet zoo eens met hem praten, als ik gedaan heb, -dan voel je in je binnenste zoo’n echt respect voor <span class= -"pagenum">[<a id="pb212" href="#pb212" name="pb212">212</a>]</span>hem, -dan krijg je zoo’n gevoel, dat daar nu een <span class= -"ex">man</span> voor je staat en dat je het heele aardsche tranendal -nog zoo kwaad niet vindt, omdat je toch altijd ook een kansje gegeven -is, tot iets dergelijks op te groeien.”</p> -<p>Wies was er stil van.</p> -<p>Zóó had Henk zich nog nooit uitgelaten, ze had hem -altijd beschouwd, als een besten jongen, maar als zeer luchthartig, -gevaarlijk luchthartig zelfs en nu bleek hij heel anders te zijn.</p> -<p>„Vader lijkt op Grootvader, vin’ je niet?” vroeg -ze.</p> -<p>„Vader? O, Vader is ook een bovenste beste, maar Grootvader is -toch weer anders. Enfin, zoo is het dus gegaan. Toen moest ik hem ook -nog beloven, dat ik mijn schuld aan jou af zou doen. Hij vond, dat ik -dat zootje zelf bij elkaar moest sparen, hij heeft er wel een begin mee -gemaakt, den eersten riks gaf hij me cadeau, maar de rest moest ik zelf -zien op te halen. Amusant was dat niet bepaald, ik had nog een -kleinigheid en verder heb ik al dien tijd als een gierigaard geleefd, -maar nu ben ik er af, gelukkig.”</p> -<p>Wies was bepaald ontroerd, door wat ze in haar hart een heldendaad -vond.</p> -<p>„Laat ik je er wat van teruggeven,” zei ze.</p> -<p>„Er me wat van teruggeven? Wat denk je van me. Neen meisje, je -kent je broer nog niet, zijn zieltje is nu juist weer rein en -vlekkeloos, denk je, dat hij dat dadelijk weer door het vuile geld wil -laten bezoedelen?” en Henk maakte zulk een gebaar van afschuw, -dat Wies het uitschaterde en hem naholde, toen hij de kamer -uitvloog.</p> -<p>Hij liet zich niet vangen en hijgend kwam ze in haar kamertje terug, -waar ze, nog lachend, op een stoel neerviel.</p> -<p>Toen ze wat uitgeblazen was, bleek het, dat de regen had opgehouden -en haastig maakte ze zich klaar, om nog wat naar Lottie te gaan. Aan de -koffietafel vroeg Moeder haar, hoe het weer was. Zij was de eenige, die -uit was geweest.</p> -<p>„Goed,” verklaarde Wies, „alleen een beetje -wind.” <span class="pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213" name= -"pb213">213</a>]</span></p> -<p>„Noem je dat een <span class="ex">beetje</span> wind? Je moet -weten, dat ik vanmiddag graag een verjaarsvisite zou maken bij iemand, -die tachtig jaar wordt vandaag. Op zoo’n leeftijd sla je een -verjaardag niet graag over, maar ik zie er wel tegenop er door te gaan, -het stormt gewoon.”</p> -<p>„’k Ga er ook door,” verklaarde Henk, „ik -heb een afspraak.”</p> -<p>„O, jij bent een jongen, jullie verwaait zoo niet. Ik zie er -bepaald tegen op, maar ik zal het toch maar doen. ’t Is -Betje’s uitgaansdag, Wies en Marietje beloven me zeker, goed op -de kleintjes te zullen passen. Je blijft van middag toch thuis, -nietwaar, kind?”</p> -<div class="figure p213width"><img src="images/p213.jpg" alt="" width= -"351" height="475"></div> -<p>Marietje knikte toestemmend.</p> -<p>„Kan ik er zeker van opaan?”</p> -<p>„Vast, Moes.”</p> -<p>Wies had alweer een onaangenaam gevoel.</p> -<p>Moeder scheen haar nog altijd de kinderen niet toe te vertrouwen. -<span class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214" name= -"pb214">214</a>]</span>Nu, dan moest Marietje er de -verantwoordelijkheid ook maar van dragen, dan was zij er af.</p> -<p>„Wat ga je doen?” vroeg ze aan haar zusje, toen dien -middag haar moeder vertrokken was en ze met hun viertjes alleen -waren.</p> -<p>„Mijn handwerk voor St. Nicolaas afmaken. Ik ben blij dat -Moeder uit is, ik wist al niet, hoe ik klaar moest komen. En -jij?”</p> -<p>„Ja, zie je, ik moet nog een Fransche thema maken. Je wilt dan -zeker wel op de kinderen letten, want ik moet mijn aandacht bij mijn -werk hebben.”</p> -<p>„Natuurlijk, laat dat maar aan mij over,” en Wies moest -inwendig lachen om het pedante snoetje, waarmee haar zusje die woorden -uitsprak.</p> -<p>Wies verdiepte zich dus in haar thema, ze vond hem moeielijk en -eenige maanden geleden, zou het haar misschien niet gelukt zijn, haar -aandacht bij haar werk te bepalen. Nu ging het, zij het dan ook niet -zonder moeite. Zoodra hare gedachten een andere richting uit wilden, -dwong zij ze, tot haar werk terug te keeren. Ze had door de praktijk -geleerd, dat men wel degelijk baas kon zijn over zijn gedachtengang, -met haar doel als een vast punt voor oogen en het gevoel van te willen -en te moeten slagen, voelde ze hare krachten groeien en het heerlijke -gevoel van vooruit te gaan, was al een belooning op zich zelf.</p> -<p>Wat was het stil in de kamer.</p> -<p>Ze keek even op en zag Marietje over haar werk gebogen, ijverig de -naald hanteeren, terwijl de jongens rustig samen op den grond speelden -met blokken en soldaatjes.</p> -<p>Ze werkte weer door.</p> -<p>Buiten gierde nog altijd de wind, van tijd tot tijd deed hij het -vuur in de kachel hoog oplaaien, zoodat de vlammen even door de reten -van het deurtje sloegen, om dadelijk weer naar binnen te verdwijnen. De -regen kletterde tegen de ruiten en Wies dacht, hoe jammer het was, dat -het niet droog was gebleven. Moeder had natuurlijk voor de -verjaarvisite haar beste goed aan. Misschien <span class= -"pagenum">[<a id="pb215" href="#pb215" name="pb215">215</a>]</span>ook -niet, Moes was zoo zuinig.</p> -<p>„Weet je ook, Marietje, of Moeder haar nieuwen mantel aan -heeft, het regent zoo.”</p> -<p>Even keek haar zusje op, naar den nu in stroomen neerstortenden -regen.</p> -<p>„Ik geloof het wel, maar het zal een bui zijn, zoo hard regent -het niet lang achtereen. Moeder zal wel wachten, tot het weer droog -is.”</p> -<p>Dat hoopte Wies dan maar en weer begon ze aan haar werk.</p> -<p>Ze had vanmiddag iets onrustigs over zich, waarom, begreep ze niet, -de kinderen waren bizonder zoet, ze schenen zich best te amuseeren.</p> -<p>Marietje sprak geen woord, tamelijk saai, maar wel goed om rustig te -kunnen werken en toch …. ze had meer moeite, dan in den -laatsten tijd het geval was geweest, om bij haar thema te blijven.</p> -<div class="figure floatLeft p215width"><img src="images/p215.jpg" alt= -"" width="229" height="355"></div> -<p>Marietje had beloofd, op de kinderen te letten, maar ze keek er niet -veel naar om. Ze waren zoet, dat was waar, maar telkens als ze een -zinnetje af had, voelde ze den drang om eens te kijken, wat ze -uitvoerden en dat leidde haar af.</p> -<p>Eindelijk gelukte het haar, eenige zinnen achter elkaar te vertalen. -Ze begon er in te komen. Daar ontmoette ze een woord, dat ze niet wist, -ze herinnerde zich ook heelemaal niet, het in haar boek gehad te -hebben, ze zou het maar eens in de dictionnaire opzoeken.</p> -<p>Ze stond op om deze te krijgen, bleef een minimum van tijd verstijfd -staan en vloog toen op Jantje aan, die met zijn schortje, dat aan den -onderkant vlam had gevat, heen en weer zwaaide.</p> -<p>Op het kind toevliegen, het schortje afrukken, de vlam uitdooven, -<span class="pagenum">[<a id="pb216" href="#pb216" name= -"pb216">216</a>]</span>was het werk van een oogenblik. -Vóór Marietje goed wist, wat er gebeurd was, zag ze Wies, -met een doodsbleek gezicht, waarin een paar verschrikte oogen, staan, -met het half verbrande schortje in haar hand, terwijl Jantje zich -driftig op haar wierp en met zijn kleine vuist naar haar sloeg en Stan -in een luid gehuil uitbarstte.</p> -<p>„Wat is er gebeurd?” vroeg ze verschrikt.</p> -<div class="figure p216width"><img src="images/p216.jpg" alt="" width= -"310" height="461"></div> -<p>Jan gilde het uit.</p> -<p>„Ze heeft het mooie vlammetje kapot gemaakt, die akelige -Wies,” jammerde hij.</p> -<p>„Oooo …. mooi vlammetje kapot gemaakt,” -huilde de echo.</p> -<p>Marietje zag nu even wit als Wies en keek ontsteld naar het zwart -verkoolde schortje.</p> -<p>„Stonden ze in brand?” vroeg ze, met ontzetting in stem -en oogen. <span class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217" name= -"pb217">217</a>]</span></p> -<p>Wies knikte van ja, ze kon niet antwoorden, de schrik had haar te -hevig aangegrepen en de kinderen van zich afduwend, viel ze op de -rustbank neer en met haar gezicht in de kussens barstte ze in tranen -uit.</p> -<div class="figure floatRight p217width"><img src="images/p217.jpg" -alt="" width="108" height="348"></div> -<p>Marietje stond verlegen toe te kijken, ze was natuurlijk niet zoo -hevig geschrokken als Wies, want ze had het gevaar pas bemerkt, toen -het voorbij was.</p> -<p>Ze schudde den nog steeds huilenden Jantje eens flink door elkaar en -zei, dat hij oogenblikkelijk zijn mond moest houden.</p> -<p>Jantje huilde maar door: leelijke Wies, akelige Wies, en Stan -herhaalde dit trouw.</p> -<p>Intusschen was Wies een beetje bekomen, ze droogde haar tranen af en -begon de kinderen te ondervragen.</p> -<p>Hoe was dat gekomen? Hoe kwam Jantje’s schort in brand?</p> -<p>Jan, getroost, omdat hij nu vertellen kon, zei, dat de vlammetjes -zoo aardig door het deurtje kwamen, heel eventjes maar, hij had er met -Stan naar gekeken en het mooi gevonden. Maar toen waren ze een heel -poosje niet gekomen, en toen had hij gedacht, dat ze niet door het -reetje konden en had het deurtje een beetje open gemaakt.</p> -<p>„De kacheldeur?” vroeg Wies ontsteld, „kon je dat -dan?”</p> -<p>„Ja,” knikte Jantje, „en toen het open was, kwam -er een heel groote vlam uit en pakte mijn schortje en het was zoo mooi, -maar jij, akelig mensch, heb het dadelijk uitgemaakt.”</p> -<p>Wies voelde het koude zweet op haar voorhoofd bij de gedachte, aan -wat er gebeurd zou zijn, als ze niet toevallig opgestaan was, om die -dictionnaire te krijgen.</p> -<p>Ze werd weer zoo wit, dat Marietje angstig naar haar keek.</p> -<p>„Heb je je pijn gedaan?” vroeg ze.</p> -<p>„Neen, ik geloof het niet ten minste,” want half -onbewust voelde ze wel een schrijnende pijn aan haar linkerhand. -<span class="pagenum">[<a id="pb218" href="#pb218" name= -"pb218">218</a>]</span></p> -<p>Ze keek er naar en zag een leelijke, roode streep binnen in de -palm.</p> -<p>„Ik schijn me gebrand te hebben,” zei ze.</p> -<p>Nu kwam dadelijk het huismoedertje in Marietje boven, ze haalde een -fleschje lijnolie en kalkwater, dat Moeder altijd in huis had en een -linnen lapje en verbond netjes de gebrande hand.</p> -<p>Wies gaf haar een kus.</p> -<p>„Dank je wel, je bent ’n echte ziekenverpleegster, -hoor.”</p> -<p>Toen het schortje bekijkend, waarvan het onderste deel geheel -uitgerafeld was, met een langwerpig gat naar boven toe:</p> -<p>„Wat zal Moeder zeggen?”</p> -<p>Marietje gaf geen antwoord, maar zag er uit, of ze geweldig het land -had.</p> -<p>Het was ook iets voor haar, gewoon als ze was, precies te doen, wat -er van haar verwacht werd en daarom steeds geprezen te worden, nu te -staan voor het feit, dat door haar verdiept zijn in eigen werk, de -kinderen bijna verbrand waren. Als Wies niet juist had opgekeken, was -het misschien te laat geweest, als Jantje gemerkt had, dat het geen -spelletje meer was en gegild had, was hij wellicht reddeloos verloren -geweest.</p> -<p>Ze rilde er van.</p> -<p>„Jij hebt hem het leven gered, Wies,” zei ze -eerlijk.</p> -<p>Haar zusje lachte:</p> -<p>„Een gelukkig toeval, anders niet. Als ik dat gezegende -moeielijke woord niet in mijn thema gehad had, dan …. -hè ik moet er niet aan denken.”</p> -<p>Daar werd gebeld, dat zou Moeder zijn.</p> -<p>Zoo was het en Stan vloog haar tegemoet, met een verhaal van die -stoute Wies, die het mooie vlammetje kapot gemaakt had.</p> -<p>Ze begreep er niets van, maar binnen gekomen zag ze de nog ontdane -gezichten van haar dochtertjes en het half verbrande schortje van Jan. -Ze voelde haar knieën onder zich knikken, zou er een ongeluk -gebeurd zijn? <span class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219" name= -"pb219">219</a>]</span></p> -<p>Maar ze zag dadelijk, dat Jantje ongedeerd, hoewel met een behuild -gezichtje, voor het raam stond en Stan was haar te gemoet gekomen, de -kinderen waren dus gezond en wel.</p> -<p>„Wat is er gebeurd?” vroeg ze.</p> -<p>Eenigszins stotterend vertelde Wies het gevaar, waarin Jantje -verkeerd had.</p> -<p>Haar moeder drukte het ventje zenuwachtig tegen zich aan. Ze dacht -er op het oogenblik niet aan, hoe het kind gered was en door wie en zei -op verwijtenden toon:</p> -<p>„Dat ik jullie geen van beiden vertrouwen kan, jou ook al -niet, Marietje.”</p> -<p>Het meisje werd nog bleeker, dan ze al was.</p> -<p>Ze was zich schuld bewust, ze had totaal niet op de kinderen gelet, -maar dat Moeder, die haar altijd prees, nu op dien toon tot haar sprak, -was meer dan ze verdragen kon.</p> -<p>„Wies is toch de oudste,” mompelde ze.</p> -<p>Haar moeder nam dat woord dadelijk over.</p> -<p>„Ja natuurlijk, Wies is de oudste, maar we weten nu eenmaal, -wat we aan Louise hebben en hoe we haar vertrouwen kunnen.”</p> -<p>De gedachte aan wat had kunnen zijn en wat ze bij haar thuiskomst -had kunnen vinden, maakte haar onrechtvaardig.</p> -<p>Marietje, die in haar verlegenheid de schuld eenigermate op Wies had -overgedragen, kon dàt toch niet hebben.</p> -<p>„Wies heeft de vlam uitgedrukt en zelf haar hand -gebrand,” zei ze.</p> -<p>„Je hand gebrand? Heb je je bezeerd, kind?” en eensklaps -bezorgd, keek Moeder naar de verbonden hand.</p> -<p>„O, dat is niets, maar we konden het heusch niet helpen, we -dachten niet, dat Jantje het kacheldeurtje open kon krijgen.”</p> -<p>„Dat kan hij ook niet, als het goed gesloten is, daar ben ik -zeker van.”</p> -<p>Daar kwam Henk binnen en moest natuurlijk van A tot Z hooren, wat er -gebeurd was.</p> -<p>Hij luisterde aandachtig en griezelde, toen hij naar de twee -<span class="pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220" name= -"pb220">220</a>]</span>blonde broertjes keek, die al weer genoegelijk -samen aan het spelen waren.</p> -<p>Toen ging hij naar Wies toe en haar op haar schouder slaande, -verzekerde hij, dat ze een flinke meid was en dat zonder haar in plaats -van die kleine kabouters, twee hoopjes asch op het tapijt zouden -liggen.</p> -<p>Zijn moeder rilde van afschuw en verzocht hem te zwijgen, was dat nu -iets om mee te spotten?</p> -<p>Henk lachte en beweerde, dat hij er niet aan dacht om te spotten en -dat Wies zich flink gedragen had, daar ging niets van af. Ze had toch -best haar tegenwoordigheid van geest kunnen verliezen in den eersten -schrik en wat dan?</p> -<p>Over Wies’ bleek gezichtje trok een blos. Die lieve Henk, hij -was de eerste, die er aan dacht, dat ze toch wel getoond had, tot -handelen in staat te zijn, als de nood aan den man kwam.</p> -<p>„Het is een gelukkig toeval, dat ik opstond,” zei ze, -„Moeder zegt nu wel, dat we beter op de jongens hadden moeten -passen, maar we konden ze toch niet aldoor in het oog houden. Het was -alles het werk van een paar minuten.”</p> -<p>Moeder had, in gedachten verdiept, voor zich uit staan staren.</p> -<p>Henks woorden hadden haar eensklaps doen inzien, wat ze aan de -tegenwoordigheid van geest van Wies te danken had en nu stak ze de hand -naar haar dochtertje uit en trok het naar zich toe.</p> -<p>„Henk heeft gelijk,” zei ze, „het is en blijft -waar, dat je beter op de kinderen hadt moeten letten, maar toen het -eenmaal gebeurd was, heb je je flink gehouden. Ik moet er niet aan -denken, hoe de toestand hier zou zijn, als je wat langer geaarzeld had, -of om hulp geroepen, in plaats van dadelijk in te grijpen. Ik dank je -wel kind,” en ze kuste het meisje hartelijk.</p> -<p>Wies straalde.</p> -<p>Ze beantwoordde den kus en stootte daarbij tegen haar hand, wat haar -even een kreetje van pijn ontlokte.</p> -<p>„Je hebt je toch niet erg gebrand?” vroeg haar moeder -bezorgd. <span class="pagenum">[<a id="pb221" href="#pb221" name= -"pb221">221</a>]</span>„Laat ik het eens nakijken. Wie heeft je -zoo flink verbonden? Marietje?”</p> -<p>Het kind stond bleek en gedrukt in een hoekje.</p> -<p>Het was zoo heel weinig gewoon, schuld aan iets te hebben, het was -er heelemaal door uit haar sfeer gerukt.</p> -<p>„Kom eens hier,” zei Moeder, „laat ik je ook maar -gauw afkussen. Tob er nu maar niet meer over, laten we maar blij zijn, -dat alles zoo goed is afgeloopen.”</p> -<p>„Mooi zoo,” riep Henk, „dat gaat goed. Als de -vrouwen eenmaal aan het kussen zijn, komt er geen eind meer aan. Als -’t u blieft, hier is nog een lading,” en hij pakte den -hevig tegenspartelenden Stan op en duwde hem in zijn moeders armen.</p> -<p>Deze mokkelde hem eens flink, wat de jaloezie van Jantje opwekte, -die dadelijk ook gepakt wilde worden.</p> -<p>Zoo stond Moeder dan, met op iederen arm een jongen terwijl Marietje -zich tegen haar aandrukte en Wies het neerhangend handje van Janneman -kuste.</p> -<p>„Apotheose,” verklaarde Henk, „tot slot van het -drama Wies Ongeluk als heldin, of het brandende jongetje.”</p> -<div class="figure o221width"><img src="images/o044.png" alt="" width= -"159" height="58"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb222" href="#pb222" name= -"pb222">222</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch16" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd25e299">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/o177.png" alt= -"Zestiende Hoofdstuk." width="579" height="133"></div> -<h2 class="label">Zestiende Hoofdstuk.</h2> -<h2 class="main">„Leve ons Wiesje, de heldin!”</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="xd25e6634"><span class="xd25e6634init">H</span>et was 24 -December, ’s morgens om zeven uur.</p> -<p>Nauwelijks had Wies hare oogen geopend en had ze even rondgetuurd in -de nog donkere kamer, waar het opgetrokken gordijn enkel een flauw -schemerlicht doorliet, of ze was het zich bewust, er was iets heerlijks -gebeurd.</p> -<p>Ze richtte zich even op en trachtte te weten te komen, hoe laat het -was, maar ze kon de wijzers van haar klokje niet onderscheiden en met -een zucht van zaligheid zonk ze weer in de kussens neer.</p> -<p>Het was haast al te verrukkelijk, ze had gisteren examen gedaan en -was geslaagd.</p> -<p>Wat ze gevoeld had, toen de directrice haar meedeelde, dat ze goed -werk geleverd had en dus na Nieuwjaar in de volgende klasse mocht -overgaan, neen, dat was niet te beschrijven, een overweldiging van -vreugde, een niet goed begrijpen, dat het mogelijk kon zijn, ja, -eigenlijk een soort van schrik.</p> -<p>„Is ’t heusch?” had ze geroepen.</p> -<p>Bespottelijk vond ze dat nu, de directrice had er ook om -<span class="pagenum">[<a id="pb223" href="#pb223" name= -"pb223">223</a>]</span>moeten lachen en had toen zoo aardig tegen haar -gesproken en gezegd, dat ze nu getoond had, wat ze kon en dat ook -<span class="ex">zij</span> zoo heel blij was geweest met den -uitslag.</p> -<p>„Had u het niet gedacht?” had Wies gevraagd.</p> -<p>En weer had de juffrouw gelachen.</p> -<p>„Wat ik gedacht had, zullen we nu maar niet meer napluizen. Je -bent er en dat doet me bizonder veel plezier. Ga nu maar gauw naar -huis, je moeder zal ook wel verlangend zijn den uitslag te -hooren.”</p> -<div class="figure p223width"><img src="images/p223.jpg" alt="" width= -"429" height="564"></div> -<p>Nu, dat had ze zich geen tweemaal laten zeggen, ze was letterlijk -naar huis gehold, ze was Moeder zoo woest om den hals gevlogen, dat -deze zich aan iets had moeten vasthouden, om niet te vallen, ze had -maar niets geroepen dan: „Moes, kunt <span class= -"pagenum">[<a id="pb224" href="#pb224" name="pb224">224</a>]</span>u -het gelooven, toe knijp me eens, dat ik voel, dat ik niet -droom.”</p> -<p>Ze waren allemaal even blij geweest en er was dadelijk aan Vader en -Grootvader geschreven.</p> -<p>Grootvader wist het nu al, maar Vader pas over verscheidene weken. -Ze hadden er nog over gesproken, of ze ook een telegram zouden zenden, -maar daar Vader er niets van wist, zou men het niet zoo heel kort -kunnen maken, wilde hij er iets van begrijpen. Besloten was dus, dat -Vader het dan maar wat later weten moest en dan ineens het heele -verhaal krijgen, hoe alles gegaan was.</p> -<p>Wies draaide zich nog eens om en dacht aan al het heerlijke, dat nu -volgen ging. Moeder had gisteren dadelijk Lottie laten vragen, om -vandaag te komen eten. Ze zou al na de koffie komen en ze konden dan -weer eens eindelijk samen zijn, als van ouds. In den laatsten tijd had -ze Lot minder dan ooit gezien. Ze was zoo vervuld geweest van haar werk -en Lot zelf had repetitie gehad voor het Kerstrapport. Grappig, dat zij -nu geen rapport had gehad, ze had de twee laatste dagen examen moeten -doen. Hé, verleden jaar was met Kerstmis haar lijst niets goed -geweest, ze wist nog, hoe schuw ze er mee thuis was gekomen. Dom toch, -om niet goed te werken, als je toch wel kon, je berokkende je eigen en -anderen maar verdriet en je won er niets mee. Neen hoor, dat zou haar -niet meer overkomen, nu ze eenmaal de zaligheid van het slagen -ondervonden had, nu zou ze er wel voor zorgen, dat ze dat genotje meer -had.</p> -<p>Ze moest nu toch eens opstaan.</p> -<p>Wat een eenig gevoel, niets te moeten doen, geen lessen leeren, geen -thema’s maken, niet naar school gaan, maar lezen en babbelen en -pret maken, veertien lange dagen.</p> -<p>Ze had in de laatste maanden zoo heel weinig vrijen tijd gehad, dat -ze er nu van zou weten te genieten. Ze moest voor een heelen tijd -plezier maken, want als de vacantie om was en zij in de nieuwe -klasse …. pas dan op, hoe ze werken zou, nu was ze al niet -meer tevreden bij Lot en de andere kennisjes te zitten, nu wilde ze nog -tot de eersten behooren ook, ze zou hem katoen <span class= -"pagenum">[<a id="pb225" href="#pb225" name= -"pb225">225</a>]</span>geven, hoor, ze wist nu, dat ze wel kon, als ze -maar wilde.</p> -<p>Met oogen stralend van opgewondenheid schudde ze haar vuist tegen -een denkbeeldigen vijand.</p> -<p>„Pas jullie maar op, kindertjes, je krijgt er nu een in de -klasse, die jullie er allemaal onder wil hebben.”</p> -<p>Ze schaterde het ineens uit.</p> -<p>„De stumpers, ik wensch ze heusch geen kwaad toe, ik ben -immers nooit jaloersch geweest op hun mooie rapporten, maar ik moet -vooruit, knap worden wil ik, willen ze me de mooiste cijfers betwisten, -des te beter, dat staat ze vrij, dan vechten we er om, dan wordt het -pas echt.”</p> -<p>Vroolijk sprong ze het bed uit en trok het gordijn hooger op.</p> -<p>Lieve deugd, wat een duisternis, hoe somber zag alles er uit.</p> -<p>Maar dat kon haar niet schelen, bij haar scheen het zonnetje van -binnen.</p> -<p>Ze haastte zich met kleeden, het was al laat, ze had eigenlijk haar -tijd weer liggen te verdroomen, maar voor één keertje, -mocht ze dat wel, nu zou zelfs Moeder er niets op tegen gehad -hebben.</p> -<p>Toen ze beneden kwam, vond ze bij haar plaats een mooien bouquet -chrysanten en op haar bord een pakje.</p> -<p>Een oogenblik keek ze verbaasd naar al de lachende gezichten, die -haar aanstaarden.</p> -<p>„Ik ben toch niet jarig vandaag?” vroeg ze grappig, -welke vraag Jantje in een onbedaarlijk geschater deed uitbarsten. De -gedachte, dat iemand niet weten zou, of hij jarig was, vond hij -allergeestigst.</p> -<p>„Beter dan jarig<span class="corr" id="xd25e6706" title= -"Bron: „">,</span>” zei Moeder, „aan een verjaardag -heb je zelf niets geen verdienste.”</p> -<p>Wies liep op haar af en gaf haar een klinkenden kus.</p> -<p>„Moesje, ik ben zoo blij, dat u eindelijk tevreden over me -bent.”</p> -<p>„Ik niet minder, dat ik het zijn kan. Kijk nu maar eens gauw, -wat er in dat pakje zit.” <span class="pagenum">[<a id="pb226" -href="#pb226" name="pb226">226</a>]</span></p> -<p>Wies ging naar haar plaats terug, terwijl Jan en Stan juichten: -„Wij weten het, wij weten het al lang, hoor.”</p> -<p>Nieuwsgierig greep Wies naar het pakje en begon met haastige vingers -het touwtje los te maken, waardoor het natuurlijk in den knoop schoot -en Henk helpen moest, om het door te snijden.</p> -<p>Toen het papier er af was, vertoonde zich een étuitje, dat -Wies niet onbekend was, haar hart klopte snel, zou het waar zijn? Dat -was het <span class="corr" id="xd25e6723" title= -"Bron: etuitje">étuitje</span> van een goud armbandje van Moes, -dat ze altijd zoo beeldig mooi gevonden had, een goud slangetje met -twee schitterende diamantjes voor oogen.</p> -<p>Ze keek haar moeder aan met vragende oogen, voor ze het étui -opende en deze knikte haar lachend toe.</p> -<p>Een druk op het veertje en open sprong het deksel.</p> -<p>Daar lag het lang bewonderde beestje op zijn groen fluweelen bedje -en de oogjes schitterden haar tegen.</p> -<p>Wies was een oogenblik verstomd, ze kon niets zeggen.</p> -<p>Al die oogen, die naar haar keken, hoe ze het wel vond, dat -prachtige armbandje daar voor haar, het gevoel, dat het toch niet waar -kon zijn, dat het voor haar was, ze werd er verlegen onder en stotterde -niets dan:</p> -<p>„Maar Moes!”</p> -<p>Henk verbrak de stilte.</p> -<p>„Het is te veel voor het brave wichtje, ze is van louter -verrassing in de war.”</p> -<p>Wies was opgestaan en hing nu aan haar moeders hals.</p> -<p>„U hadt het niet moeten doen, dat prachtige armbandje, dat -Vader voor u mee uit Indië gebracht heeft.”</p> -<p>Haar moeder beantwoordde haar omhelzing en vroeg schertsend:</p> -<p>„Wil je het liever niet hebben?”</p> -<p>„Niet hebben?” en Wies drukte haar schat tegen zich aan, -„ik vind het alleen naar, dat u het nu niet meer dragen -kunt.”</p> -<p>Nu gierde Henk het uit.</p> -<p>„Draag het samen, het is nog al rekbaar, misschien kunnen er -<span class="pagenum">[<a id="pb227" href="#pb227" name= -"pb227">227</a>]</span>wel twee polsen in, wil ik het eens -probeeren?” en hij stak zijn hand uit naar het kleinood.</p> -<p>Wies duwde hem terug.</p> -<p>„Je zult er wel afblijven.”</p> -<p>Henk schudde met een komisch gezicht zijn hoofd.</p> -<p>„Dat is nu onze dank, Marietje, we hadden die bloemen wel voor -ons kunnen houden, de jubilaresse kijkt er zelfs niet naar om, nu ze -goud heeft weten te bemachtigen.”</p> -<p>„Zijn de bloemen van jullie? Wat vreeselijk lief, dank je -duizendmaal,” en nu moesten Marietje en Henk zich onderwerpen aan -een onstuimige omhelzing, zooals Henk het uitdrukte.</p> -<p>„Het is goed,” zei hij met een genadig gebaar, -„maar een teleurstelling is en blijft het voor me. Ik dacht de -reine ziel van mijn oudste zuster beter te kennen. Ik dacht, als zij -kiezen moet tusschen het doode metaal en de levende natuur, zal haar -poëtische ziel geen oogenblik aarzelen en haar hand het lokkende -goud ver van zich werpen, maar jawel ….”</p> -<p>Wies lachte, tot hare oogen overliepen.</p> -<p>„Schei uit, Henk, ik stik,” zei ze, hare oogen -afvegend.</p> -<p>„Gelukkig ze weent, ze voelt nu -blijkbaar ….”</p> -<p>„Ontbijten, kinderen,” viel Moeder in, „anders -zitten we hier om twaalf uur nog.”</p> -<p>Wies had moeite iets naar binnen te krijgen.</p> -<p>Ze bekeek maar steeds het gouden slangetje op het groene fluweel en -beweerde, dat ze het nooit zou durven dragen, uit angst het te -verliezen.</p> -<p>„Ook een manier, om van je cadeau te genieten,” vond -Henk.</p> -<p>Wat een gezellige dag was dat.</p> -<p>Wie kwam daar tegen het koffieuur aan?</p> -<p>Niemand minder dan Grootvader, die zelf zijn kleindochter wilde -gelukwenschen. Hij was zoo verrast geweest en Grootmoeder niet minder. -Als het reizen voor haar niet zooveel bezwaar opgeleverd had en -daarenboven het weer niet zoo slecht was geweest, dan was ze -meegekomen. Nu stuurde ze de boodschap, <span class="pagenum">[<a id= -"pb228" href="#pb228" name="pb228">228</a>]</span>dat ze zoo innig blij -was, dat Wies nu getoond had, niet enkel een lief droomstertje te -zijn.</p> -<p>Grootvader had ook nog een verrassing meegebracht, een mooi goud -kettinkje, dat Grootmoeder zelf als jong meisje gedragen en altijd voor -Wies bestemd had, als deze eens een bizondere belooning verdiend -had.</p> -<p>Wies was haast al te gelukkig, met de cadeautjes was ze dolblij, -maar de reden, waarom ze die kreeg, was toch het voornaamste.</p> -<p>Met moeite werd Grootvader overgehaald, ten minste één -nacht te blijven logeeren. Hij mocht toch in geen geval voor den eten -weg en het was zoo gehaast, als hij ’s avonds ging. Eerst -aarzelde hij, het was morgen Kerstmis en dan wilde hij thuis zijn, hij -had voor den eten weer weg willen gaan, maar Henk nam hem mee in een -hoekje van de kamer en fluisterde hem iets in en toen beloofde hij dan -maar te zullen blijven.</p> -<p>„Als het morgen geen Kerstmis was, zou ik zeggen, ik neem Wies -voor een paar dagen mee, maar nu zullen jullie haar misschien niet -graag missen. Het zou anders wel aardig voor Grootmoeder zijn,” -voegde hij er bij.</p> -<p>„Als Wies graag wil, sta ik haar af,” antwoordde Moeder -„maar voor Oudejaar zou ik haar liefst weer thuis -hebben.”</p> -<p>„Daar kun je op rekenen,” beloofde Grootvader en dus -werd er besloten, dat hij dien nacht blijven zou en Wies morgen met hem -mee zou gaan.</p> -<p>Een telegram bracht Grootmoeder en Tante Marie van dit plan op de -hoogte, wat Tante dadelijk heel wat te bedisselen gaf, terwijl -Grootmoeder langzaam het groene papier glad streek, dat de prettige -tijding gebracht had, terwijl ze zacht zei: „Dat lieve kind, dat -lieve kind.”</p> -<p>Wat een vroolijk en gezellig dinertje was dat, dien middag.</p> -<p>Grootvader was zoo echt opgewekt en plaagde Lottie en plaagde Wies -en plaagde Marietje en deed telkens een daverend gelach ontstaan. -<span class="pagenum">[<a id="pb229" href="#pb229" name= -"pb229">229</a>]</span></p> -<p>Aan het dessert verdween Henk opeens en na een poosje kwam Betje -gichelend binnen en zei, dat er een jongedame was om Wies te -spreken.</p> -<p>„Een jongedame?” vroeg Wies verbaasd.</p> -<p>„Ze heit dit kaartje gegeven,” gierde Bet, met haar -schort voor haar gezicht, om niet te laten zien, hoe ze lachen -moest.</p> -<div class="figure floatRight p229width"><img src="images/p229.jpg" -alt="" width="177" height="359"></div> -<p>Ze reikte Wies een klein, wit kaartje over, waarop te midden van een -rozenkrans stond te lezen:</p> -<p>„De fee van den ring.”</p> -<p>Wies keek nog verbaasder van den een naar den ander.</p> -<p>„We zullen die jonge dame niet langer laten wachten,” -zei Moeder en droeg Betje op haar te verzoeken, binnen te willen -komen.</p> -<p>Betje ging, steeds lachend, zich van deze opdracht kwijten en eenige -oogenblikken later werd de deur weer geopend en wat zich daar op den -drempel vertoonde, deed een salvo van gelach ontstaan.</p> -<p>Het was de lange gestalte van Henk, gedrapeerd in een wit laken, -waaronder uit zijn eenigszins bemodderde laarzen kwamen. Zijn bloote, -gespierde armen staken eigenaardig uit de witte kleeding, in zijn eene -hand, rood en met hier en daar een schram, hield hij een met goudpapier -beplakt staafje en in de andere een mandje met bloemen, die vast al -dienst hadden gedaan op een of anderen hoed, ze zagen er tenminste -tamelijk verkleurd en vuil uit. Deze fee, zich niet storend aan het -gelach, waarmee zij ontvangen werd, kwam met vlugge trippelpasjes op -Wies aan, waarbij ze groote moeite had, niet te struikelen over het wat -afzakkend laken.</p> -<p>Ze had blijkbaar wat te zeggen, maar kon door het lachen van de -anderen niet aan het woord komen en vroeg dus dringend, of het gegichel -nu uit was. <span class="pagenum">[<a id="pb230" href="#pb230" name= -"pb230">230</a>]</span></p> -<p>„Sst,” zei Grootvader, „laten we nu stil zijn en -hooren, wat deze schoone uit het rijk der feeën ons te vertellen -heeft.”</p> -<p>„Bij het woord „schoone” verslikte de fee zich -blijkbaar, ze begon ten minste geducht te proesten, maar al gauw was ze -weer bedaard en nam het woord:</p> -<div class="lgouter"> -<p class="line">„Gij uitverkoren menschenkind,</p> -<p class="line">Door al de feeën teer bemind,</p> -<p class="line xd25e1524">Gij geest, die leeft in hooger spheren,</p> -<p class="line xd25e1524">U willen nu wij, feeën, eeren.</p> -<p class="line">Wij hoorden van uw worsteling,</p> -<p class="line">Zelfs in onz’ bovenaardschen kring.</p> -<p class="line xd25e1524">We zagen, hoe g’op uw potlood beet,</p> -<p class="line xd25e1524">Tot ’t arme ding er van versleet.</p> -<p class="line">We zagen u loopen, op en neer,</p> -<p class="line">Om wakker te blijven, keer op keer.</p> -<p class="line xd25e1524">We hoorden uw wensch naar den prikkenden -ring,</p> -<p class="line xd25e1524">En konden u niet helpen aan zoo’n -ding.</p> -<p class="line">Want wij, arme feeën, zijn tamelijk -machteloos,</p> -<p class="line">Wij zijn zoo fijn en wonen in een -roos ….”</p> -</div> -<p class="first">Hier brak een schaterend gelach onze fee af, die zoo -fijn was en een roos tot woonplaats had en Marietje vroeg, naar zijne -vuile laarzen wijzend:</p> -<p>„Hebben jullie daar geen schoenpoetsers?”</p> -<p>Een minachtende blik was alle antwoord.</p> -<div class="lgouter"> -<p class="line">„….en wonen in een roos,” herhaalde -de fee.</p> -<p class="line">„Wij zijn voor de menschen te teer besnaard,</p> -<p class="line">En de meesten zijn ons dan ook niet waard.</p> -<p class="line xd25e1524">Maar als dan een enkel poëtisch -kind,</p> -<p class="line xd25e1524">Eens denkt aan ons, feeën, en ons -bemint,</p> -<p class="line">En over die heerlijkheid zit te droomen,</p> -<p class="line">Dan is dat haar meestal slecht bekomen. <span class= -"pagenum">[<a id="pb231" href="#pb231" name="pb231">231</a>]</span></p> -<p class="line xd25e1524">De standjes waren niet van de lucht.</p> -<p class="line xd25e1524">Wij namen dan ijlings de vlucht,</p> -<p class="line">En lieten een droevig schepseltje na,</p> -<p class="line">Dat een straftaak moest breien voor haar ma.</p> -<p class="line xd25e1524">Dat haar naalden liet ratelen, driftig en -woest,</p> -<p class="line xd25e1524">En zei, dat niemand meer breien moest,</p> -<p class="line">In dezen tijd van beschaving en licht,</p> -<p class="line">Je vroeg in den winkel wat kousen op zicht,</p> -<p class="line xd25e1524">Dan hadt je ze te keus en te keur,</p> -<p class="line xd25e1524">En dat breien, wat een vreeselijk gezeur.</p> -<p class="line">In de ban dus dat werk uit vroeger tijden,</p> -<p class="line">Wij willen ons aan kunsten en wetenschap -wijden!”</p> -</div> -<p class="first">„Bravo!” riep Lottie en Wies stemde mee -in.</p> -<p>Moeder schudde lachend het hoofd.</p> -<p>„Henk, Henk, stook de meisjes niet op.”</p> -<p>Henk ging onverstoorbaar door:</p> -<div class="lgouter"> -<p class="line">„Dat meisje, waarvan ik zooeven sprak,</p> -<p class="line">Was op ’n dag lang niet op haar gemak.</p> -<p class="line xd25e1524">Ze had namelijk bijna haar broertjes -verdronken,</p> -<p class="line xd25e1524">De schapen waren al haast gezonken,</p> -<p class="line">Toen ze nog net konden worden gered,</p> -<p class="line">En vlug gestopt in ’t warme bed.”</p> -</div> -<p class="first">„Dat’s flauw,” meende Lottie en Wies -kreeg een kleur.</p> -<div class="lgouter"> -<p class="line xd25e1524">„Je ziet dus, van zonde was het meisje -niet vrij,</p> -<p class="line xd25e1524">Maar wie had er meer verdriet van dan -zij?</p> -<p class="line">Toen kreeg ze het in haar leuken knikker,</p> -<p class="line">Dat ze veranderen wou, net als een kikker.</p> -<p class="line xd25e1524">Die toch eerst meer lijkt op een visch,</p> -<p class="line xd25e1524">Dan op een vorsch, als ik me niet vergis.</p> -<p class="line">Nu, dat meisje bleek te weten wat ze wou,</p> -<p class="line">Overgaan, dat was het, wat ze moest en zou.</p> -<p class="line xd25e1524">De juffrouw, die ook nog zoo kwaad niet -was,</p> -<p class="line xd25e1524">Zou haar helpen en het meisje was in haar -sas, <span class="pagenum">[<a id="pb232" href="#pb232" name= -"pb232">232</a>]</span></p> -<p class="line">Niet zuinig hoor, dat zou best gaan,</p> -<p class="line">Alle droomerijen joeg ze naar de maan,</p> -<p class="line xd25e1524">En ’t ging, ze rolde er schitterend -door.</p> -<p class="line xd25e1524">Een grapje was ’t niet, dat zeg ik je -hoor.</p> -<p class="line">Maar ze deed nog meer, z’ ontpopte zich in -heldin,</p> -<p class="line">Toen haar broertje het kreeg in zijn zin,</p> -<p class="line xd25e1524">Om voor gebraden vleesch te spelen,</p> -<p class="line xd25e1524">Of ’t warm was, scheen hem niet te -kunnen schelen.</p> -<p class="line">Toen maakte ze vlug een eind aan dat spel</p> -<p class="line">En redde het ventje uit den knel.</p> -<p class="line xd25e1524">Dat alles vernamen de feeën met -vreugd,</p> -<p class="line xd25e1524">Ze hebben er zich innig over verheugd.</p> -<p class="line">En daarom aan mij opgedragen,</p> -<p class="line">Me tusschen de wreede menschen te wagen.</p> -<p class="line xd25e1524">En deez’ bloemen te strooien voor haar -voet,</p> -<p class="line xd25e1524">Opdat haar pad verder zij, glad en goed.</p> -<p class="line">En den leelijken naam, die niet meer bij haar past,</p> -<p class="line">Voor altijd te bergen in de kast.</p> -<p class="line xd25e1524">Hoe zal ze dan nu voortaan heeten?</p> -<p class="line xd25e1524">Dat dienen we dan toch te weten.</p> -<p class="line">Wacht, daar schiet me wat in den zin,</p> -<p class="line">Leve ons Wiesje, de heldin!”</p> -</div> -<p class="first">Dat was me een gejoel en een pret, de een schreeuwde -al harder dan de ander: „Leve ons Wiesje, de heldin!”</p> -<p>En Wies zelf?</p> -<p>Die drukte krampachtig al de handen, die haar toegestoken werden en -liet zich kussen en kuste terug, terwijl hare wangen nat waren van de -tranen, die ze niet in kon houden.</p> -<p>En toch was ze nog nooit zoo gelukkig geweest.</p> -</div> -</div> -</div> -<div class="back"> -<div class="transcribernote"> -<h2 class="main">Colofon</h2> -<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> -<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen -overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het -kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de -<a class="seclink xd25e48" title="Externe link" href= -"https://www.gutenberg.org/license" rel="license">Project Gutenberg -Licentie</a> bij dit eBoek of on-line op <a class="seclink xd25e48" -title="Externe link" href= -"https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p> -<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd -correctieteam op <a class="exlink xd25e48" title="Externe link" href= -"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p> -<h3 class="main">Metadata</h3> -<table class="colophonMetadata"> -<tr> -<td><b>Titel:</b></td> -<td>Wies Ongeluk</td> -<td></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Auteur:</b></td> -<td>Felicie Jehu (1865–1956)</td> -<td><a href="https://viaf.org/viaf/216462586/" class= -"seclink">Info</a></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Illustrator:</b></td> -<td>Cornelia Spoor (1885–1950)</td> -<td><a href="https://viaf.org/viaf/5851103/" class= -"seclink">Info</a></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Taal:</b></td> -<td>Nederlands (Oude Spelling)</td> -<td></td> -</tr> -<tr> -<td><b>Oorspronkelijke uitgiftedatum:</b></td> -<td>1918</td> -<td></td> -</tr> -</table> -<h3>Catalogusvermeldingen</h3> -<table class="catalogEntries"> -<tr> -<td>Gerelateerde WorldCat cataloguspagina:</td> -<td><a href="https://www.worldcat.org/oclc/150195215" class= -"seclink">150195215</a></td> -</tr> -</table> -<h3 class="main">Codering</h3> -<p class="first">Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke -schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn -stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn -verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het -einde van dit boek.</p> -<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> -<ul> -<li>2017-08-24 Begonnen.</li> -</ul> -<h3 class="main">Externe Referenties</h3> -<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn -dat deze links voor u niet werken.</p> -<h3 class="main">Verbeteringen</h3> -<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> -<table class="correctiontable" summary= -"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> -<tr> -<th>Bladzijde</th> -<th>Bron</th> -<th>Verbetering</th> -<th>Bewerkingsafstand</th> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e628">20</a></td> -<td class="width40 bottom">Vader’s</td> -<td class="width40 bottom">Vaders</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e643">20</a></td> -<td class="width40 bottom">„</td> -<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e1370">45</a>, -<a class="pageref" href="#xd25e4543">145</a></td> -<td class="width40 bottom">.</td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e1373">45</a>, -<a class="pageref" href="#xd25e1402">46</a></td> -<td class="width40 bottom">geillumineerd</td> -<td class="width40 bottom">geïllumineerd</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e1434">47</a>, -<a class="pageref" href="#xd25e2924">93</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">.</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e1644">53</a>, -<a class="pageref" href="#xd25e6010">200</a></td> -<td class="width40 bottom">’</td> -<td class="width40 bottom">”</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e2116">67</a></td> -<td class="width40 bottom">die die</td> -<td class="width40 bottom">die</td> -<td class="bottom">4</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e3156">99</a>, -<a class="pageref" href="#xd25e4579">147</a></td> -<td class="width40 bottom">”</td> -<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e3233">104</a>, -<a class="pageref" href="#xd25e6071">202</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">”</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e3376">108</a></td> -<td class="width40 bottom">medlijden</td> -<td class="width40 bottom">medelijden</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e3747">121</a>, -<a class="pageref" href="#xd25e5932">197</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e3914">126</a></td> -<td class="width40 bottom">dachte</td> -<td class="width40 bottom">dacht</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e3982">128</a></td> -<td class="width40 bottom">scheef</td> -<td class="width40 bottom">schreef</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e3989">128</a></td> -<td class="width40 bottom">exuus</td> -<td class="width40 bottom">excuus</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e4146">133</a></td> -<td class="width40 bottom">eigen-</td> -<td class="width40 bottom">eigenlijk</td> -<td class="bottom">4</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e4602">149</a></td> -<td class="width40 bottom">volgdenden</td> -<td class="width40 bottom">volgenden</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e4978">163</a></td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="width40 bottom">„</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e4986">163</a></td> -<td class="width40 bottom">weilandn</td> -<td class="width40 bottom">weilanden</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e5042">165</a></td> -<td class="width40 bottom">gluk</td> -<td class="width40 bottom">geluk</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e5184">171</a></td> -<td class="width40 bottom">lan</td> -<td class="width40 bottom">dan</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e5194">171</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">had</td> -<td class="bottom">4</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e5462">182</a></td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="width40 bottom">.</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e6266">209</a></td> -<td class="width40 bottom">hoogeachte</td> -<td class="width40 bottom">hooggeachte</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e6706">225</a></td> -<td class="width40 bottom">„</td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="bottom">1</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd25e6723">226</a></td> -<td class="width40 bottom">etuitje</td> -<td class="width40 bottom">étuitje</td> -<td class="bottom">1 / 0</td> -</tr> -</table> -</div> -</div> - - - - - - - -<pre> - - - - - -End of the Project Gutenberg EBook of Wies Ongeluk, by Felicie Jehu - -*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIES ONGELUK *** - -***** This file should be named 55477-h.htm or 55477-h.zip ***** -This and all associated files of various formats will be found in: - http://www.gutenberg.org/5/5/4/7/55477/ - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - - -Updated editions will replace the previous one--the old editions -will be renamed. - -Creating the works from public domain print editions means that no -one owns a United States copyright in these works, so the Foundation -(and you!) can copy and distribute it in the United States without -permission and without paying copyright royalties. Special rules, -set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to -copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to -protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project -Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you -charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you -do not charge anything for copies of this eBook, complying with the -rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose -such as creation of derivative works, reports, performances and -research. They may be modified and printed and given away--you may do -practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is -subject to the trademark license, especially commercial -redistribution. - - - -*** START: FULL LICENSE *** - -THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE -PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK - -To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free -distribution of electronic works, by using or distributing this work -(or any other work associated in any way with the phrase "Project -Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project -Gutenberg-tm License (available with this file or online at -http://gutenberg.org/license). - - -Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm -electronic works - -1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm -electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to -and accept all the terms of this license and intellectual property -(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all -the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy -all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. -If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project -Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the -terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or -entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. - -1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be -used on or associated in any way with an electronic work by people who -agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few -things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works -even without complying with the full terms of this agreement. See -paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project -Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement -and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic -works. See paragraph 1.E below. - -1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" -or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project -Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the -collection are in the public domain in the United States. If an -individual work is in the public domain in the United States and you are -located in the United States, we do not claim a right to prevent you from -copying, distributing, performing, displaying or creating derivative -works based on the work as long as all references to Project Gutenberg -are removed. Of course, we hope that you will support the Project -Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by -freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of -this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with -the work. You can easily comply with the terms of this agreement by -keeping this work in the same format with its attached full Project -Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. - -1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern -what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in -a constant state of change. If you are outside the United States, check -the laws of your country in addition to the terms of this agreement -before downloading, copying, displaying, performing, distributing or -creating derivative works based on this work or any other Project -Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning -the copyright status of any work in any country outside the United -States. - -1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: - -1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate -access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently -whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the -phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project -Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, -copied or distributed: - -This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with -almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or -re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included -with this eBook or online at www.gutenberg.org/license - -1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived -from the public domain (does not contain a notice indicating that it is -posted with permission of the copyright holder), the work can be copied -and distributed to anyone in the United States without paying any fees -or charges. If you are redistributing or providing access to a work -with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the -work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 -through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the -Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or -1.E.9. - -1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted -with the permission of the copyright holder, your use and distribution -must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional -terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked -to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the -permission of the copyright holder found at the beginning of this work. - -1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm -License terms from this work, or any files containing a part of this -work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. - -1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this -electronic work, or any part of this electronic work, without -prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with -active links or immediate access to the full terms of the Project -Gutenberg-tm License. - -1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, -compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any -word processing or hypertext form. However, if you provide access to or -distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than -"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version -posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), -you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a -copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon -request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other -form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm -License as specified in paragraph 1.E.1. - -1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, -performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works -unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing -access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided -that - -- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from - the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method - you already use to calculate your applicable taxes. The fee is - owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he - has agreed to donate royalties under this paragraph to the - Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments - must be paid within 60 days following each date on which you - prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax - returns. Royalty payments should be clearly marked as such and - sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the - address specified in Section 4, "Information about donations to - the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." - -- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies - you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he - does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm - License. You must require such a user to return or - destroy all copies of the works possessed in a physical medium - and discontinue all use of and all access to other copies of - Project Gutenberg-tm works. - -- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any - money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the - electronic work is discovered and reported to you within 90 days - of receipt of the work. - -- You comply with all other terms of this agreement for free - distribution of Project Gutenberg-tm works. - -1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm -electronic work or group of works on different terms than are set -forth in this agreement, you must obtain permission in writing from -both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael -Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the -Foundation as set forth in Section 3 below. - -1.F. - -1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable -effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread -public domain works in creating the Project Gutenberg-tm -collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic -works, and the medium on which they may be stored, may contain -"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or -corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual -property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a -computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by -your equipment. - -1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right -of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project -Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project -Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all -liability to you for damages, costs and expenses, including legal -fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT -LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE -PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE -TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE -LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR -INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH -DAMAGE. - -1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a -defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can -receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a -written explanation to the person you received the work from. If you -received the work on a physical medium, you must return the medium with -your written explanation. The person or entity that provided you with -the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a -refund. If you received the work electronically, the person or entity -providing it to you may choose to give you a second opportunity to -receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy -is also defective, you may demand a refund in writing without further -opportunities to fix the problem. - -1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth -in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER -WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO -WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. - -1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied -warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. -If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the -law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be -interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by -the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any -provision of this agreement shall not void the remaining provisions. - -1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the -trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone -providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance -with this agreement, and any volunteers associated with the production, -promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, -harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, -that arise directly or indirectly from any of the following which you do -or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm -work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any -Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. - - -Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm - -Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of -electronic works in formats readable by the widest variety of computers -including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists -because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from -people in all walks of life. - -Volunteers and financial support to provide volunteers with the -assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's -goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will -remain freely available for generations to come. In 2001, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure -and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. -To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation -and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 -and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. - - -Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive -Foundation - -The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit -501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the -state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal -Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification -number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at -http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent -permitted by U.S. federal laws and your state's laws. - -The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. -Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered -throughout numerous locations. Its business office is located at -809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email -business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact -information can be found at the Foundation's web site and official -page at http://pglaf.org - -For additional contact information: - Dr. Gregory B. Newby - Chief Executive and Director - gbnewby@pglaf.org - - -Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation - -Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide -spread public support and donations to carry out its mission of -increasing the number of public domain and licensed works that can be -freely distributed in machine readable form accessible by the widest -array of equipment including outdated equipment. Many small donations -($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt -status with the IRS. - -The Foundation is committed to complying with the laws regulating -charities and charitable donations in all 50 states of the United -States. Compliance requirements are not uniform and it takes a -considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up -with these requirements. We do not solicit donations in locations -where we have not received written confirmation of compliance. To -SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any -particular state visit http://pglaf.org - -While we cannot and do not solicit contributions from states where we -have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition -against accepting unsolicited donations from donors in such states who -approach us with offers to donate. - -International donations are gratefully accepted, but we cannot make -any statements concerning tax treatment of donations received from -outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. - -Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation -methods and addresses. Donations are accepted in a number of other -ways including checks, online payments and credit card donations. -To donate, please visit: http://pglaf.org/donate - - -Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic -works. - -Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm -concept of a library of electronic works that could be freely shared -with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project -Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. - - -Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed -editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. -unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily -keep eBooks in compliance with any particular paper edition. - - -Most people start at our Web site which has the main PG search facility: - - http://www.gutenberg.org - -This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, -including how to make donations to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to -subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. - - -</pre> - -</body> -</html> diff --git a/old/55477-h/images/book.png b/old/55477-h/images/book.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 8c9ee4f..0000000 --- a/old/55477-h/images/book.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/card.png b/old/55477-h/images/card.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 1ffbe1a..0000000 --- a/old/55477-h/images/card.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/cover.jpg b/old/55477-h/images/cover.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 8fdab43..0000000 --- a/old/55477-h/images/cover.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/external.png b/old/55477-h/images/external.png Binary files differdeleted file mode 100644 index ba4f205..0000000 --- a/old/55477-h/images/external.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/frontispiece.jpg b/old/55477-h/images/frontispiece.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 8716466..0000000 --- a/old/55477-h/images/frontispiece.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-d.png b/old/55477-h/images/letter-d.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 481ac68..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-d.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-d2.png b/old/55477-h/images/letter-d2.png Binary files differdeleted file mode 100644 index adf4053..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-d2.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-d3.png b/old/55477-h/images/letter-d3.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 3686f47..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-d3.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-e.png b/old/55477-h/images/letter-e.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 0dba16b..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-e.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-h.png b/old/55477-h/images/letter-h.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 5e1f32c..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-h.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-l.png b/old/55477-h/images/letter-l.png Binary files differdeleted file mode 100644 index e5dcde6..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-l.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-m.png b/old/55477-h/images/letter-m.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 7c8fda2..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-m.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-o.png b/old/55477-h/images/letter-o.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 5f33f56..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-o.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-quote-m.png b/old/55477-h/images/letter-quote-m.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 7b1f195..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-quote-m.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-quote-z.png b/old/55477-h/images/letter-quote-z.png Binary files differdeleted file mode 100644 index a93d2db..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-quote-z.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-quote-z2.png b/old/55477-h/images/letter-quote-z2.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 6e4b4d4..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-quote-z2.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-t.png b/old/55477-h/images/letter-t.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 842a993..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-t.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-w.png b/old/55477-h/images/letter-w.png Binary files differdeleted file mode 100644 index fdd4e63..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-w.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/letter-z.png b/old/55477-h/images/letter-z.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 9a586ed..0000000 --- a/old/55477-h/images/letter-z.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o017.png b/old/55477-h/images/o017.png Binary files differdeleted file mode 100644 index c6b3121..0000000 --- a/old/55477-h/images/o017.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o030.png b/old/55477-h/images/o030.png Binary files differdeleted file mode 100644 index bc40fc3..0000000 --- a/old/55477-h/images/o030.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o044.png b/old/55477-h/images/o044.png Binary files differdeleted file mode 100644 index e6d25e5..0000000 --- a/old/55477-h/images/o044.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o075.png b/old/55477-h/images/o075.png Binary files differdeleted file mode 100644 index e98f2a6..0000000 --- a/old/55477-h/images/o075.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o101.png b/old/55477-h/images/o101.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 826ba34..0000000 --- a/old/55477-h/images/o101.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o141.png b/old/55477-h/images/o141.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4c38a7b..0000000 --- a/old/55477-h/images/o141.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o176.png b/old/55477-h/images/o176.png Binary files differdeleted file mode 100644 index e66f2dc..0000000 --- a/old/55477-h/images/o176.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/o177.png b/old/55477-h/images/o177.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 04a250a..0000000 --- a/old/55477-h/images/o177.png +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p013.jpg b/old/55477-h/images/p013.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 4fb1c65..0000000 --- a/old/55477-h/images/p013.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p021.jpg b/old/55477-h/images/p021.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 624c0fd..0000000 --- a/old/55477-h/images/p021.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p023.jpg b/old/55477-h/images/p023.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 4da8960..0000000 --- a/old/55477-h/images/p023.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p027.jpg b/old/55477-h/images/p027.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 431c660..0000000 --- a/old/55477-h/images/p027.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p047.jpg b/old/55477-h/images/p047.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 1a751f5..0000000 --- a/old/55477-h/images/p047.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p055.jpg b/old/55477-h/images/p055.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 001e015..0000000 --- a/old/55477-h/images/p055.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p059.jpg b/old/55477-h/images/p059.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index cf743c2..0000000 --- a/old/55477-h/images/p059.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p065.jpg b/old/55477-h/images/p065.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 54ae8d7..0000000 --- a/old/55477-h/images/p065.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p069.jpg b/old/55477-h/images/p069.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index d5ab5b8..0000000 --- a/old/55477-h/images/p069.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p079.jpg b/old/55477-h/images/p079.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 47d8ea1..0000000 --- a/old/55477-h/images/p079.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p085.jpg b/old/55477-h/images/p085.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 63690c6..0000000 --- a/old/55477-h/images/p085.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p095.jpg b/old/55477-h/images/p095.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index b0c4af7..0000000 --- a/old/55477-h/images/p095.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p107.jpg b/old/55477-h/images/p107.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 823591e..0000000 --- a/old/55477-h/images/p107.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p111.jpg b/old/55477-h/images/p111.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index ecb7f3c..0000000 --- a/old/55477-h/images/p111.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p115.jpg b/old/55477-h/images/p115.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index c491233..0000000 --- a/old/55477-h/images/p115.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p123.jpg b/old/55477-h/images/p123.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index accb2eb..0000000 --- a/old/55477-h/images/p123.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p125.jpg b/old/55477-h/images/p125.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index b99c669..0000000 --- a/old/55477-h/images/p125.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p129.jpg b/old/55477-h/images/p129.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index ba391c3..0000000 --- a/old/55477-h/images/p129.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p144.jpg b/old/55477-h/images/p144.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 0633778..0000000 --- a/old/55477-h/images/p144.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p147.jpg b/old/55477-h/images/p147.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index acdc31a..0000000 --- a/old/55477-h/images/p147.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p153.jpg b/old/55477-h/images/p153.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 3fcb02d..0000000 --- a/old/55477-h/images/p153.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p155.jpg b/old/55477-h/images/p155.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 9ac5a50..0000000 --- a/old/55477-h/images/p155.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p161.jpg b/old/55477-h/images/p161.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 21a2f35..0000000 --- a/old/55477-h/images/p161.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p169.jpg b/old/55477-h/images/p169.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index a4c39f9..0000000 --- a/old/55477-h/images/p169.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p171.jpg b/old/55477-h/images/p171.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 95c4929..0000000 --- a/old/55477-h/images/p171.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p175.jpg b/old/55477-h/images/p175.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 331d59d..0000000 --- a/old/55477-h/images/p175.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p176.jpg b/old/55477-h/images/p176.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 18c4834..0000000 --- a/old/55477-h/images/p176.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p191.jpg b/old/55477-h/images/p191.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index a3382f8..0000000 --- a/old/55477-h/images/p191.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p192.jpg b/old/55477-h/images/p192.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 3e55c36..0000000 --- a/old/55477-h/images/p192.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p203.jpg b/old/55477-h/images/p203.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index a52b13f..0000000 --- a/old/55477-h/images/p203.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p213.jpg b/old/55477-h/images/p213.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 4d61f49..0000000 --- a/old/55477-h/images/p213.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p215.jpg b/old/55477-h/images/p215.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index eb6b335..0000000 --- a/old/55477-h/images/p215.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p216.jpg b/old/55477-h/images/p216.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 5f73073..0000000 --- a/old/55477-h/images/p216.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p217.jpg b/old/55477-h/images/p217.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 85acaf1..0000000 --- a/old/55477-h/images/p217.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p223.jpg b/old/55477-h/images/p223.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 8b397ea..0000000 --- a/old/55477-h/images/p223.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/p229.jpg b/old/55477-h/images/p229.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index b03626d..0000000 --- a/old/55477-h/images/p229.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/55477-h/images/titlepage.png b/old/55477-h/images/titlepage.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 6501271..0000000 --- a/old/55477-h/images/titlepage.png +++ /dev/null |
