diff options
Diffstat (limited to 'old/52415-h')
| -rw-r--r-- | old/52415-h/52415-h.htm | 4226 | ||||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/frontcover.jpg | bin | 77309 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/frontispiece.jpg | bin | 135354 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p005.png | bin | 12941 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p008.png | bin | 20540 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p009.png | bin | 11929 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p010.png | bin | 15337 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p011.png | bin | 8634 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p013.png | bin | 36513 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p014.png | bin | 6632 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p015.png | bin | 44926 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p016.png | bin | 10243 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p018.png | bin | 86801 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p020.png | bin | 14629 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p021.png | bin | 11565 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p023.png | bin | 14551 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p024.png | bin | 15644 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p025.png | bin | 18954 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p028.png | bin | 25295 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p029.png | bin | 12970 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p030.png | bin | 26033 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p031.png | bin | 5765 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p032.png | bin | 13829 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p033.png | bin | 10854 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p034.png | bin | 20504 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p036.png | bin | 27821 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p037.png | bin | 19175 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p039.png | bin | 22120 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p040.png | bin | 17477 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p041.png | bin | 23321 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p042.png | bin | 5971 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p043.png | bin | 12348 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p044.png | bin | 23303 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p045.png | bin | 10893 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p046.png | bin | 12412 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p047.png | bin | 9380 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p049.png | bin | 16044 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p050.png | bin | 36677 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p052.png | bin | 19655 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p053.png | bin | 12523 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p054.png | bin | 2263 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p055.png | bin | 13155 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p057.png | bin | 25873 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p058.png | bin | 7196 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p059.png | bin | 79433 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p061.png | bin | 11113 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p062.png | bin | 18969 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p064.png | bin | 11169 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p065-1.png | bin | 8252 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p065-2.png | bin | 3365 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p066.png | bin | 11237 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p067.png | bin | 22042 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p069.png | bin | 16988 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p070.png | bin | 12520 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p072.png | bin | 27712 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p073.png | bin | 10125 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p074.png | bin | 15144 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p075.png | bin | 26072 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p076.png | bin | 91282 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p078.png | bin | 19277 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p079.png | bin | 10874 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p080.png | bin | 22368 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p081.png | bin | 22821 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p082.png | bin | 9053 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p084.png | bin | 19214 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p085.png | bin | 16470 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p087.png | bin | 16165 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p088.png | bin | 7882 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p089.png | bin | 15263 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p090-1.png | bin | 10398 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p090-2.png | bin | 8297 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p092.png | bin | 23573 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p093.png | bin | 25321 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p094.png | bin | 29656 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p096.png | bin | 5361 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p097.png | bin | 16244 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p098.png | bin | 34503 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p100.png | bin | 8382 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p101.png | bin | 36967 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p102.png | bin | 19454 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p104.png | bin | 10827 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p105.png | bin | 18326 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p106.png | bin | 91500 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/p108.png | bin | 14860 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/series-title.png | bin | 18551 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/52415-h/images/titlepage.png | bin | 21571 -> 0 bytes |
86 files changed, 0 insertions, 4226 deletions
diff --git a/old/52415-h/52415-h.htm b/old/52415-h/52415-h.htm deleted file mode 100644 index f046275..0000000 --- a/old/52415-h/52415-h.htm +++ /dev/null @@ -1,4226 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" -"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> -<html lang="nl"> -<head> -<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=utf-8"> -<title>The Project Gutenberg eBook of Vertellingen, by Alberdina Hermanna Schlüter and Jan Wiegman</title> - -<style type="text/css"> - -body { -font-family: "Times New Roman", Times, serif; -font-size: 100%; -line-height: 1.2em; -text-align: left; -} -.div0 { -padding-top: 5.6em; -} -.div1 { -padding-top: 4.8em; -} -.div2 { -padding-top: 3.6em; -} -.div3, .div4, .div5 { -padding-top: 2.4em; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4 { -clear: both; -font-style: normal; -text-transform: none; -} -h3, .h3 { -font-size: 1.2em; -line-height: 1.2em; -} -h3.label { -font-size: 1em; -line-height: 1.2em; -margin-bottom: 0; -} -h4, .h4 { -font-size: 1em; -line-height: 1.2em; -} -.alignleft { -text-align: left; -} -.alignright { -text-align: right; -} -.alignblock { -text-align: justify; -} -p.tb, hr.tb, .par.tb { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -text-align: center; -} -p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument -{ -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -text-indent: 0; -} -p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument { -margin: 1.58em 10%; -} -.opener, .address { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -} -.addrline { -margin-top: 0; -margin-bottom: 0; -} -.dateline { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -text-align: right; -} -.salute { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.signed { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.epigraph { -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -width: 60%; -margin-left: auto; -} -.epigraph span.bibl { -display: block; -text-align: right; -} -.trailer { -clear: both; -padding-top: 2.4em; -padding-bottom: 1.6em; -} -span.parnum { -font-weight: bold; -} -.pagenum { -display: inline; -font-size: 70%; -font-style: normal; -margin: 0; -padding: 0; -position: absolute; -right: 1%; -text-align: right; -} -span.corr, span.gap { -border-bottom: 1px dotted red; -} -span.abbr { -border-bottom: 1px dotted gray; -} -span.measure { -border-bottom: 1px dotted green; -} -.ex { -letter-spacing: 0.2em; -} -.sc { -font-variant: small-caps; -} -.uc { -text-transform: uppercase; -} -.tt { -font-family: monospace; -} -.underline { -text-decoration: underline; -} -.overline, .overtilde { -text-decoration: overline; -} -.rm { -font-style: normal; -} -.red { -color: red; -} -hr { -clear: both; -height: 1px; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -margin-top: 1em; -text-align: center; -width: 45%; -} -.aligncenter { -text-align: center; -} -h1, h2 { -font-size: 1.44em; -line-height: 1.5em; -} -h1.label, h2.label { -font-size: 1.2em; -line-height: 1.2em; -margin-bottom: 0; -} -h5, h6 { -font-size: 1em; -font-style: italic; -line-height: 1em; -} -p, .par { -text-indent: 0; -} -p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line { -text-transform: uppercase; -} -.hangq { -text-indent: -0.32em; -} -.hangqq { -text-indent: -0.40em; -} -.hangqqq { -text-indent: -0.71em; -} -p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter { -float: left; -clear: left; -margin: 0em 0.05em 0 0; -padding: 0px; -line-height: 0.8em; -font-size: 420%; -vertical-align: super; -} -p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote { -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -margin: 1.58em 5%; -} -.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden { -text-decoration: none; -} -ul { -list-style-type: none; -} -.advertisment { -background-color: #FFFEE0; -border: black 1px dotted; -color: #000; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -.itemGroupTable { -border-collapse: collapse; -margin-left: 0; -} -.itemGroupTable td { -padding: 0; -margin: 0; -vertical-align: middle; -} -.itemGroupBrace { -padding: 0 0.5em !important; -} -.footnotes .body, .footnotes .div1 { -padding: 0; -} -.fnarrow { -color: #AAAAAA; -font-weight: bold; -text-decoration: none; -} -a.noteref, a.pseudonoteref { -font-size: 80%; -text-decoration: none; -vertical-align: 0.25em; -} -.displayfootnote { -display: none; -} -div.footnotes { -font-size: 80%; -margin-top: 1em; -padding: 0; -} -hr.fnsep { -margin-left: 0; -margin-right: 0; -text-align: left; -width: 25%; -} -p.footnote, .par.footnote { -margin-bottom: 0.5em; -margin-top: 0.5em; -} -p.footnote .label, .par.footnote .label { -float: left; -width: 2em; -height: 12pt; -display: block; -} -.marginnote { -font-size: 0.8em; -height: 0; -left: 1%; -line-height: 1.2em; -position: absolute; -text-indent: 0; -width: 14%; -} -.apparatusnote { -text-decoration: none; -} -span.tocPageNum, span.flushright { -position: absolute; -right: 16%; -top: auto; -} -table.tocList { -width: 100%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -border-width: 0; -border-collapse: collapse; -} -td.tocPageNum, td.tocDivNum { -text-align: right; -min-width: 10%; -border-width: 0; -} -td.tocDivNum { -padding-left: 0; -padding-right: 0.5em; -} -td.tocPageNum { -padding-left: 0.5em; -padding-right: 0; -} -td.tocDivTitle { -width: auto; -} -p.tocPart, .par.tocPart { -margin: 1.58em 0%; -font-variant: small-caps; -} -p.tocChapter, .par.tocChapter { -margin: 1.58em 0%; -} -p.tocSection, .par.tocSection { -margin: 0.7em 5%; -} -table.tocList td { -vertical-align: top; -} -table.tocList td.tocPageNum { -vertical-align: bottom; -} -table.inner { -display: inline-table; -border-collapse: collapse; -width: 100%; -} -td.itemNum { -text-align: right; -min-width: 5%; -padding-right: 0.8em; -} -td.innerContainer { -padding: 0; -margin: 0; -} -.index { -font-size: 80%; -} -.indextoc { -text-align: center; -} -.transcribernote { -background-color: #DDE; -border: black 1px dotted; -color: #000; -font-family: sans-serif; -font-size: 80%; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -.correctiontable { -width: 75%; -} -.width20 { -width: 20%; -} -.width40 { -width: 40%; -} -p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint { -color: #666666; -font-size: 80%; -} -.titlePage { -border: #DDDDDD 2px solid; -margin: 3em 0% 7em 0%; -padding: 5em 10% 6em 10%; -text-align: center; -} -.titlePage .docTitle { -line-height: 3.5em; -margin: 2em 0% 2em 0%; -font-weight: bold; -} -.titlePage .docTitle .mainTitle { -font-size: 1.8em; -} -.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, -.titlePage .docTitle .volumeTitle { -font-size: 1.44em; -} -.titlePage .byline { -margin: 2em 0% 2em 0%; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.72em; -} -.titlePage .byline .docAuthor { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -.titlePage .figure { -margin: 2em 0% 2em 0%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.titlePage .docImprint { -margin: 4em 0% 0em 0%; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.72em; -} -.titlePage .docImprint .docDate { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -div.figure { -text-align: center; -} -.figure { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.floatLeft { -float: left; -margin: 10px 10px 10px 0; -} -.floatRight { -float: right; -margin: 10px 0 10px 10px; -} -p.figureHead, .par.figureHead { -font-size: 100%; -text-align: center; -} -.figAnnotation { -font-size: 80%; -position: relative; -margin: 0 auto; -} -.figTopLeft, .figBottomLeft { -float: left; -} -.figTop, .figBottom { -} -.figTopRight, .figBottomRight { -float: right; -} -.figure p, .figure .par { -font-size: 80%; -margin-top: 0; -text-align: center; -} -img { -border-width: 0; -} -td.galleryFigure { -text-align: center; -vertical-align: middle; -} -td.galleryCaption { -text-align: center; -vertical-align: top; -} -body { -padding: 1.58em 16%; -} -body { -background: #FFFFFF; -font-family: "Times New Roman", Times, serif; -} -body, a.hidden { -color: black; -} -h1, .h1 { -padding-bottom: 5em; -} -h1, h2, .h1, .h2 { -text-align: center; -font-variant: small-caps; -font-weight: normal; -} -p.byline { -text-align: center; -font-style: italic; -margin-bottom: 2em; -} -.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum -{ -color: #660000; -} -.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a { -color: #AAAAAA; -} -a.hidden:hover, a.noteref:hover { -color: red; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6 { -font-weight: normal; -} -table { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.tablecaption { -text-align: center; -}.pagenum, .linenum { -speak: none; -} -</style> - -<style type="text/css"> -/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */ -.xd21e92width -{ -width:591px; -} -.xd21e99width -{ -width:570px; -} -.xd21e106width -{ -width:566px; -} -.xd21e112 -{ -text-align:center; -} -.xd21e138width -{ -width:573px; -} -.xd21e153width -{ -width:253px; -} -.xd21e203width -{ -width:477px; -} -.xd21e226width -{ -width:209px; -} -.xd21e248width -{ -width:435px; -} -.xd21e259width -{ -width:205px; -} -.xd21e298width -{ -width:475px; -} -.xd21e311width -{ -width:243px; -} -.xd21e333width -{ -width:704px; -} -.xd21e363width -{ -width:592px; -} -.xd21e396width -{ -width:532px; -} -.xd21e431width -{ -width:434px; -} -.xd21e467width -{ -width:345px; -} -.xd21e486width -{ -width:308px; -} -.xd21e516width -{ -width:572px; -} -.xd21e559width -{ -width:363px; -} -.xd21e585width -{ -width:419px; -} -.xd21e606width -{ -width:670px; -} -.xd21e621width -{ -width:236px; -} -.xd21e643width -{ -width:268px; -} -.xd21e664width -{ -width:672px; -} -.xd21e686width -{ -width:316px; -} -.xd21e712width -{ -width:584px; -} -.xd21e732width -{ -width:307px; -} -.xd21e782width -{ -width:636px; -} -.xd21e804width -{ -width:310px; -} -.xd21e824width -{ -width:380px; -} -.xd21e839width -{ -width:304px; -} -.xd21e858width -{ -width:225px; -} -.xd21e884width -{ -width:379px; -} -.xd21e893width -{ -width:248px; -} -.xd21e915width -{ -width:369px; -} -.xd21e930width -{ -width:238px; -} -.xd21e967width -{ -width:344px; -} -.xd21e981width -{ -width:553px; -} -.xd21e1023width -{ -width:376px; -} -.xd21e1040width -{ -width:269px; -} -.xd21e1059width -{ -width:166px; -} -.xd21e1105width -{ -width:456px; -} -.xd21e1120width -{ -width:151px; -} -.xd21e1131width -{ -width:578px; -} -.xd21e1149width -{ -width:265px; -} -.xd21e1188width -{ -width:321px; -} -.xd21e1217width -{ -width:212px; -} -.xd21e1232width -{ -width:398px; -} -.xd21e1246width -{ -width:101px; -} -.xd21e1297width -{ -width:341px; -} -.xd21e1345width -{ -width:308px; -} -.xd21e1365width -{ -width:268px; -} -.xd21e1399width -{ -width:439px; -} -.xd21e1425width -{ -width:218px; -} -.xd21e1437width -{ -width:310px; -} -.xd21e1446width -{ -width:319px; -} -.xd21e1470width -{ -width:567px; -} -.xd21e1512width -{ -width:604px; -} -.xd21e1536width -{ -width:203px; -} -.xd21e1552width -{ -width:473px; -} -.xd21e1571width -{ -width:389px; -} -.xd21e1598width -{ -width:327px; -} -.xd21e1650width -{ -width:386px; -} -.xd21e1661width -{ -width:447px; -} -.xd21e1733width -{ -width:369px; -} -.xd21e1752width -{ -width:189px; -} -.xd21e1779width -{ -width:347px; -} -.xd21e1791width -{ -width:185px; -} -.xd21e1813width -{ -width:190px; -} -.xd21e1852width -{ -width:347px; -} -.xd21e1869width -{ -width:393px; -} -.xd21e1890width -{ -width:492px; -} -.xd21e1922width -{ -width:167px; -} -.xd21e1938width -{ -width:331px; -} -.xd21e1953width -{ -width:611px; -} -.xd21e1985width -{ -width:277px; -} -.xd21e2012width -{ -width:430px; -} -.xd21e2029width -{ -width:327px; -} -.xd21e2072width -{ -width:235px; -} -.xd21e2101width -{ -width:327px; -} -.xd21e2119width -{ -width:571px; -} -.xd21e2158width -{ -width:310px; -} -.xd21e2177 -{ -font-size:large; text-align:center; -} -.xd21e2179 -{ -font-size:xx-large; text-align:center; -} -</style> -</head> -<body> - - -<pre> - -The Project Gutenberg EBook of Vertellingen, by -Alberdina Hermanna Schlüter and Jan Wiegman - -This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most -other parts of the world at no cost and with almost no restrictions -whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of -the Project Gutenberg License included with this eBook or online at -www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you'll have -to check the laws of the country where you are located before using this ebook. - - - -Title: Vertellingen - -Author: Alberdina Hermanna Schlüter - Jan Wiegman - -Release Date: June 26, 2016 [EBook #52415] - -Language: Dutch - -Character set encoding: UTF-8 - -*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VERTELLINGEN *** - - - - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - - - - - - -</pre> - -<div class="front"> -<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first"></p> -<div class="figure xd21e92width"><img src="images/frontcover.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="591" height="720"></div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first"></p> -<div class="figure xd21e99width"><img src="images/series-title.png" -alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="570" height="720"></div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first"></p> -<div class="figure xd21e106width"><img src="images/titlepage.png" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="566" height="720"></div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div class="div1 frenchtitle"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first xd21e112">VERTELLINGEN.</p> -</div> -</div> -<div class="titlePage"> -<div class="docTitle"> -<div class="mainTitle">ONS SCHEMERUURTJE.</div> -<div class="mainTitle">XII.</div> -</div> -<div class="docImprint">H. MEULENHOFF—AMSTERDAM—1918.</div> -</div> -<div class="titlePage"> -<div class="docTitle"> -<div class="mainTitle">VERTELLINGEN</div> -</div> -<div class="byline">DOOR HERMANNA.<br> -GEÏLLUSTREERD DOOR JAN WIEGMAN.</div> -<div class="docImprint">H. MEULENHOFF— -AMSTERDAM—1918.</div> -</div> -<div id="frontis" class="div1 frontispiece"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first"></p> -<div class="figure xd21e138width"><img src="images/frontispiece.jpg" -alt="„Maar, je bent niet gevraagd,” zei Truus." width="573" -height="689"> -<p class="figureHead">„Maar, je bent niet gevraagd,” zei -Truus.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb5" href="#pb5" name="pb5">5</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="body"> -<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">PIM.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Pim was op een nieuwe, prettige school gekomen; -een <i>heel</i> prettige school was het, zei Pim, als je er hem naar -vroeg.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e153width"><img src="images/p005.png" -alt="Betje, ’t dagmeisje, moest hem daarom altijd tot over de rails brengen." -width="253" height="357"> -<p class="figureHead">Betje, ’t dagmeisje, moest hem daarom -altijd tot over de rails brengen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Moeder, die de school voor Pim had uitgezocht, vond -’t ook; alleen jammer was ’t, dat die school zoo’n -eind buiten de eigenlijke stad lag en je het spoor moest oversteken om -er te komen. Voor groote jongens was dat niet zoo erg, maar Pim was nog -maar zoo’n klein ventje! Betje, ’t dagmeisje, moest hem -daarom altijd tot over de rails brengen, waar hij geen kwaad meer kon. -Als Betje dan thuis kwam, deed ze verhalen over de onvoorzichtigheid -van sommige jongens: ze kropen onder de afsluitbomen door, als er -locomotieven rangeerden, en liepen nog over, als de trein in zicht was. -Pim wou nooit hebben, dat Betje een stapje verder meeging dan tot net -over de rails, dat vond hij zoo kinderachtig staan, en als Betje dan -was omgekeerd, huppelde hij vroolijk met kameraadjes ’t plantsoen -<span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6" name="pb6">6</a>]</span>door—ook bleef hij er nog wel eens even -knikkeren of tollen—naar zijn school.</p> -<p class="par">Een heel prettige school was het. Er gingen niet zoo -heel veel jongens op en je hadt er dus gezellig kleine klassen.</p> -<p class="par">Behalve in de gewone vakken kreeg je er ook les in -slöjd en kleiwerken en bij mooi weer leerde je er tuinieren en -allerlei echte jongensspelen. En dan was er nog iets leuks: je kreeg -niet alleen cijfers voor je leeren, maar óók voor je -gedrag!</p> -<p class="par">Op een andere school ook, zal je zeggen.</p> -<p class="par">Nu ja, maar dan toch enkel voor je gedrag onder de les -en tegenover den onderwijzer en hier ging ’t er ook naar hoe je -op de speelplaats en in den tuin was met de jongens.... of je wel eens -valsch speelde of gniepig deedt.... of je slordig was op je -tuingereedschap of kleinzeerig, als je wat hardhandig werdt -aangepakt.... dit alles had er invloed op, en zoo kwam het, dat -’t gedragcijfer hier veel meer in tel was bij de jongens dan -meestal op een andere school het geval is. Dan kijken ze maar naar de -vorderingen, dat’s de hoofdzaak, en wie daar no. 1 in is, die -voelt zich een baas, al is zijn gedragcijfer ook nóg zoo -leelijk. Op Pims school kon je no. 1 zijn óók door je -gedragcijfer en daaraan hechtte meneer bijna nog meer dan aan ’t -no. 1 zijn door je vorderingen. Nu moet je niet denken, dat er -zoodoende allemaal „zoete” jongens werden gekweekt, aan wie -de meeste ferme Hollandsche klanten een hekel hebben! Neen, hoor! En -’k geloof ook niet, dat zulke „zoete” jongens veel -kans hadden ooit no. 1 te worden, want <span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7" name="pb7">7</a>]</span>die zijn meestal flauw, en -meneer lette er vooral op, dat zijn jongens flink waren, <i>flink</i> -in de echte beteekenis van het woord.</p> -<p class="par">„No. 1 voor gedrag” was zoo’n lange -naam, vonden de jongens, daarom hadden ze met meneer samen er wat -anders op verzonnen.</p> -<p class="par"><i>Rex</i> noemden ze hem; dat klinkt kort en krachtig -en ’t beteekent „koning”.... of ’t dus ook een -eerenaam was! Den „no. 1 voor vorderingen” noemden ze -<i>Prins</i>.</p> -<p class="par">Prins kon natuurlijk niet iedereen worden; dat hing er -van af of je goed kon leeren. Er waren jongens, die ’t nooit -zoover konden brengen, al blokten ze nog zoo hard—maar <i>Rex</i> -te worden stond voor ieder open en dat was er juist het mooie van. Om -de drie maanden werd er een nieuwe Rex gekozen uit al de klassen te -zamen. Prins was je alleen maar van je eigen klas, maar Rex van de -heele school.</p> -<p class="par">Iedere jongen wou graag Rex worden en als hij iets had -uitgevoerd, waardoor de kans er voor hem op verkeken was, hoopte hij -toch, dat dan een andere jongen uit <i>zijn klas</i> het zou -worden.</p> -<p class="par">De jongens uit de hoogste verbeeldden zich, dat zij veel -meer kans hadden dan die uit de derde, en de „kleine -aapjes,” die pas op school waren, konden er naar hun idee al -heelemaal niet op rekenen nu al Rex te worden. Maar toen meneer hen zoo -hoorde spreken, legde hij ’t hun wel anders uit en ook in de -lagere klassen zei hij, dat flink zijn volstrekt niet afhangt van je -leeftijd; een groote jongen kon wel heel laf en een kleine vent van -zeven jaar juist heel flink zijn. <span class="pagenum">[<a id="pb8" -href="#pb8" name="pb8">8</a>]</span></p> -<p class="par">Pim zat meneer met groote oogen aan te kijken, terwijl -hem geen woordje van ’t gesprokene ontsnapte; hij was -óók zeven jaar, zie je! Kon <i>hij</i> dus ook al Rex -worden? Dat was iets heel groots en dat zou moeder stellig plezier -doen; dan werd moeder misschien ook weer vroolijk, net als vroeger, -toen vader nog leefde en ze prettig met elkaar buiten woonden.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e203width"><img src="images/p008.png" alt="Pim zat meneer met groote oogen aan te kijken." width="477" height="299"> -<p class="figureHead">Pim zat meneer met groote oogen aan te -kijken.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Pims gezichtje stond heel vastberaden en ernstig.</p> -<p class="par">Maar nu praatte meneer over te laat komen; dan was je -<i>niet</i> flink—en zoovelen van de kleinere jongens kwamen -geregeld te laat, omdat ze te lang in ’t plantsoen bleven -knikkeren en tollen. Pim kreeg een kleur, terwijl hij eens in zijn zak -voelde; daar had hij een tol en.... <i>hij</i> kwam ook vaak te laat. -Dat mocht dus voortaan ook niet meer, als hij Rex wou worden!.... Den -volgenden morgen liet hij zijn tol expres thuis liggen. <span class="pagenum">[<a id="pb9" href="#pb9" name="pb9">9</a>]</span></p> -<p class="par">Hij voelde zich op eens een groote jongen; niet alleen -om die mooie plannen, maar ook omdat hij vandaag voor ’t eerst -niet weggebracht zou worden.</p> -<p class="par">Betje had vanmorgen een boodschap gestuurd, dat ze -wegens ziekte niet kon komen. Moeder moest nu voor alles alleen zorgen: -kleine zus aankleeden, telkens opendoen, o, en honderd andere dingen -meer; <i>zij</i> kon Pim dus ook niet brengen....</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e226width"><img src="images/p009.png" -alt="Pim, jongen, moeder heeft het toch liever niet." width="209" -height="352"> -<p class="figureHead">Pim, jongen, moeder heeft het toch liever -niet.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Pims hartje zwol van trots, toen hij dit hoorde. -„Ik kan ook best alleen gaan,” zei hij vol vertrouwen, -terwijl hij moeder ferm aankeek; „ik zal wel heel voorzichtig -zijn bij ’t spoor.”</p> -<p class="par">Moeder hield hem nog eens vóór hoe -gevaarlijk ’t er was met ’t rangeeren van de treinen en -liet Pim vast beloven, niet onder de boomen door te zullen kruipen, als -ze dicht waren.</p> -<p class="par">„O,” zei Pim nu, „maar dat hindert -niets, als je maar voorzichtig bent; alle jongens doen het; ze gaan -zooveel te vroeg dicht en soms zegt de man, die er bij staat zelf: ga -je gang maar!”</p> -<p class="par">Moeder trok hem naar zich toe. „Pim, jongen, -moeder heeft het toch liever niet. Beloof je mij het niet te zullen -doen, ook al schijnt het alsof ’t nog wel kan?”</p> -<p class="par">Pim beloofde het en toen was moeder gerust, want, hoe -klein haar jongetje ook was, ze <i>wist</i>, dat ze op hem aan kon. -<span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10" name="pb10">10</a>]</span></p> -<p class="par">’t Ontbijt was later dan anders; doordat Betje er -niet was, kwam er telkens oponthoud. Kleine zus was ook zoo onrustig; -ze schreide gedurig en dan moest moeder weer naar boven, waar ze nog in -haar wiegje lag.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e248width"><img src="images/p010.png" alt="Pim kon met zijn korte beentjes die veel grootere jongens niet bijhouden." -width="435" height="267"> -<p class="figureHead">Pim kon met zijn korte beentjes die veel grootere -jongens niet bijhouden.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Pim pakte zelf zijn tasch in; anders keek moeder altijd, -of alles er wel in was, nu deed hij het alleen. De sponzedoos was eerst -zoek, toen moest hij zijn nieuwe griffels nog uit zijn kastje halen. -Door een en ander ging Pim veel later van huis dan gewoonlijk, maar -daar hij nu niet wou tollen, hinderde het niet. Als hij flink -aanstapte, kon hij best op tijd komen; „tenminste....” zei -Pim bij zich zelf terwijl hij op een draf door de drukke straten -liep;—hij voltooide zijn zinnetje niet—wou er maar liever -niet verder aan denken.</p> -<p class="par">Andere jongens van school kwamen hem achterop; ze waren -uit een hoogere klas. ’t Leek wel alsof ze vandaag geen van allen -te laat wilden komen; zeker dachten ze aan wat meneer gisteren ook in -hun klas daarover had gezegd, want in plaats van zooals anders te -slenteren of kattekwaad uit te voeren onderweg, <span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11" name="pb11">11</a>]</span>stapten -ze nu stevig door en één, die al een horloge had, spoorde -hen aan nog harder te loopen, want ’t werd tijd. Pim kon met zijn -korte beentjes die veel grootere jongens niet bijhouden; hij bleef al -gauw een eindje achter, hoe hij zich ook inspande en tot overmaat van -ramp zag hij in de verte de afsluitboomen dicht. Daar hadt je het nu -al! De jongens waren daar al en kropen er onder door. O, Pim hoopte -zóó, dat ze weer open zouden zijn tegen den tijd dat hij -er was; maar dat viel tegen. Er werd druk gerangeerd; onophoudelijk -reden er losse locomotieven met vervaarlijk geblaas en gepuf heen en -weer.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e259width"><img src="images/p011.png" -alt="Kruip er onder door! ried een slagersjongen." width="205" height="340"> -<p class="figureHead">Kruip er onder door! ried een slagersjongen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Pims hartje klopte hem in de keel van ’t harde -loopen, en nu zou dat allemaal nog tevergeefs wezen, als.... als die -boomen niet gauw opengingen.</p> -<p class="par">O, er kropen wel meer jongens onder door, groote -menschen ook. En Pim zou ’t ook best durven, maar.... maar.... -hij had moeder immers <i>beloofd</i> het niet te zullen doen.</p> -<p class="par">Hij popelde.—Aan een mijnheer, die ook stond te -wachten, vroeg hij met een beverig stemmetje hoe laat het was.</p> -<p class="par">„Op slag van negen, ventje,” was het -antwoord; „je mag straks wel hard loopen, anders kom je nog te -laat op school!” <span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12" -name="pb12">12</a>]</span></p> -<p class="par">„Kruip er onder door!” ried een -slagersjongen aan, terwijl hij ’t zelf ook deed; „dat duurt -hier altijd zoo bar lang en nou op ’t oogenblik is er geen -trein.” Toen hij midden op de rails was, bleef hij even staan en -keerde zich om; „kom maar gauw,” riep hij Pim toe, -„’t kan best!”</p> -<p class="par">De mijnheer sprak met den wachter; die deed den boom al -een klein beetje omhoog voor Pim; ja, ’t kon nu wel even. Hij -liet ze gewoonlijk maar dicht, omdat er anders op eens zoo’n -aandrang kwam van wagens en fietsen, en zoo lang was de weg niet vrij, -maar even, heel even kon ’t wel,—zeker!</p> -<p class="par">De mijnheer maakte er gebruik van.</p> -<p class="par">Pim aarzelde. Zou hij ook? Zou hij?—Als ’t -nu toch kon! Deed hij ’t niet, dan kwam hij te laat—dan kon -hij geen Rex worden, moeder er niet blij mee maken.... Moeder blij -maken! Ja, maar.... hij had moeder daarnet toch <i>beloofd</i>.... De -kleine jongen werd beurtelings warm en koud. Zou hij?—Zou hij -niet?—</p> -<p class="par">„Toe dan!” riep de wachter op barschen toon. -„Ik kan den boom niet eindeloos ophouden voor jou!”</p> -<p class="par">Pim zuchtte diep, terwijl hij een paar stappen achteruit -ging. „Dank u,” zei hij, „ik vind ’t heel -vriendelijk, maar.... maar....”</p> -<p class="par">Met een harden slag viel de boom dicht, het traliewerk -aan den onderkant rinkelde; de wachter keerde Pim den rug toe.</p> -<p class="par">Die stond daar zoo kleintjes, zoo wanhopig in een -hoekje. Wat kon ’t hém schelen dat de trein daar -<span class="pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13" name="pb13">13</a>]</span>voorbij snorde, dat nu over een paar minuten, als -er ook een van den anderen kant zou zijn gekomen, de weg weer vrij -werd.... Hij kwam nu tòch te laat, hij kon nu geen Rex worden; -uit was het met zijn mooie plannen. En of hij straks al zei, dat het -kwam door den overweg, de jongens, die gelijk met hem hadden geloopen, -waren toch wèl op tijd geweest, zou meneer zeggen, en dát -was waar; Pim wist er niets tegen in te brengen. Heel langzaam slofte -hij naar school. ’t Had al negen uur geslagen; Pim had ’t -wel goed gehoord; iedere slag had hem in zijn hartje pijn gedaan. -———-</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e298width"><img src="images/p013.png" alt="Dank u, zei hij, ik vind ’t heel vriendelijk, maar.... maar...." -width="475" height="403"> -<p class="figureHead">Dank u, zei hij, ik vind ’t heel -vriendelijk, maar.... maar....</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Pim zat met neergeslagen oogen in zijn bank. Meneer was -zoo juist in de klas gekomen om de te-laat-komers op te schrijven. Pim -was de eenige en alle jongens keken naar hem, terwijl meneer zei, dat -hij dit toch zeker <span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14" -name="pb14">14</a>]</span>niet meer van Pim had verwacht, nadat ze er -gisteren zóó over gesproken hadden. Pim antwoordde niets; -zijn lippen trilden, hij zou zeker in tranen zijn uitgebarsten, als hij -geprobeerd had wat te zeggen, en dat mocht niet; hij <i>wou</i> flink -zijn. Nu riep op eens ’t broertje van een der jongens, die Pim -zooeven voorbij waren geloopen—een klein, vinnig ventje was -’t, dat graag klikte en anderen zwart maakte: „Pim zou niet -te laat zijn gekomen, als hij maar niet zoo flauw was geweest; hij is -ook zóó bang, zegt mijn broer!”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e311width"><img src="images/p014.png" -alt="Dàt’s nietis! Ik durfde ’t óók best!" -width="243" height="222"> -<p class="figureHead">Dàt’s nietis! Ik durfde ’t -óók best!</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Dat was te veel voor hem! Hij flauw? Hij bang?—En -hij wist zoo heel zeker, dat hij ’t ook best zou hebben gedurfd, -dat, wat die anderen hadden gedaan!</p> -<p class="par">Hij liet zich voorover op zijn lessenaar vallen en riep -driftig onder ’t snikken door: „Dàt’s nietis, -dàt’s nietis, dat’s nietis! Ik durfde ’t -óók <i>best</i>!”</p> -<p class="par">De klikspaan schrikte er van; hij had spijt, dat hij -zich maar niet had stilgehouden, want nu nam meneer Pim en hem samen -mee naar zijn eigen kamer. Hier werden ze beiden ondervraagd.</p> -<p class="par">In de klas was ’t erg onrustig. Telkens keken de -jongens naar de deur. Wat Pim toch wel voor flauws zou gedaan hebben? -Of meneer erg boos op hem zou wezen?</p> -<p class="par">Maar ze zouden ’t gauw anders hooren.</p> -<p class="par">Toen ze even later naar buiten gingen om in hun tuintjes -te werken, voegde meneer zich bij hen; hij hield <span class="pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15" name="pb15">15</a>]</span>Pim aan -de hand en praatte vriendelijk tegen hem. Pims gezichtje was nog wel -behuild, maar hij keek toch weer vroolijk. De klikspaan-jongen -daarentegen zag er uit, alsof hij pas eens ferm op zijn plaats was -gezet; ongemerkt probeerde hij achter meneer om naar zijn tuintje te -sluipen; daar ging hij dadelijk aan ’t graven.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e333width"><img src="images/p015.png" alt="Hij heeft daardoor bewezen flink te zijn, echt flink." width="704" -height="452"> -<p class="figureHead">Hij heeft daardoor bewezen flink te zijn, echt -flink.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Jongens,” zei meneer, toen ze allemaal bij -elkaar waren, ook die van de hoogere klassen, „ik wil jullie even -zeggen, dat een jongen, die te laat komt, doordat hij niet een belofte -aan zijn moeder heeft willen verbreken, <span class="pagenum">[<a id="pb16" href="#pb16" name="pb16">16</a>]</span>volstrekt niet de kans -heeft verloren om Rex te worden; integendeel, hij heeft daardoor -bewezen flink te zijn, <i>echt flink</i>, zooals juist een eerste -vereischte is voor dezen eeretitel!”</p> -<p class="par">Allen, behalve de klikspaan, keken weer naar Pim; die -van de hoogste klas nu ook, want ze gisten wel, dat meneer op hem -doelde, hoewel ze er natuurlijk niet allemaal ’t rechte van -begrepen—maar wat zij wèl begrepen, was, dat zij, -<i>grooten</i>, dezen keer een harden dobber zouden hebben om het -Rex-schap te verkrijgen, daar er heel veel kans op bestond, dat -zoo’n klein aapje uit de eerste klas er mee zou gaan -strijken.</p> -</div> -</div> -<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/p016.png" alt="DE BOON" width="557" height="234"></div> -<h2 class="main">DE BOON</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">’t Was Driekoningendag en volgens oud -gebruik was er ’s middags een Driekoningenbrood met een krans van -brandende kaarsjes er om heen op de zaal gebracht, waar de herstellende -kinderen waren. Zuster Mina’s oogen schitterden net zoo vroolijk -als de kaarsjes, toen <span class="pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17" -name="pb17">17</a>]</span>ze den schotel op de tafel, in ’t -midden van de zaal, zette, waar alle kinderen er goed naar konden -kijken. Straks zouden ze er van mogen proeven, maar nu moesten de -kaarsjes eerst maar wat vroolijkheid brengen met hun lichte vlammetjes -en onderwijl vertelde Zuster Mina met haar zachte, duidelijke stem van -de drie Wijzen, of drie Koningen, uit het Oosten, die de verre, verre -reis deden op hun kameelen, geleid door ’t licht van de Ster, om -het Kindeke in de kribbe te zoeken.</p> -<p class="par">De meeste kinderen waren met Kerstmis ook al in ’t -Ziekenhuis geweest en hadden toen bij den Kerstboom hooren vertellen -van ’t Kindeke in de kribbe, geboren in den stillen -Kerstnacht.—En dit, waar Zuster Mina nu van sprak, geleek hun een -vervolg toe van die mooie, oude geschiedenis.—</p> -<p class="par">De kaarsjes waren nog maar kleine stompjes en ’t -was begon af te druppelen. Zuster Mina blies ze nu voorzichtig -één voor één uit.—Alle kinderen keken -er met gespannen aandacht naar, hoe ’t ééne lichtje -na ’t andere verdween.</p> -<p class="par">Hè, zoo jammer, vonden ze ’t, toen er geen -een meer over was; ’t Driekoningenbrood, zonder zijn -stralenkrans, geleek zoo nuchter en gewoon.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e363width"><img src="images/p018.png" alt="En ze strompelde op haar krukken naar de tafel." width="592" height="720"> -<p class="figureHead">En ze strompelde op haar krukken naar de -tafel.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Maar Zuster Mina had al weer wat te vertellen. Nù -sprak ze niet zacht en eerbiedig, want dit, wat er nù kwam, had -met die mooie geschiedenis niets te maken; dit was maar een grapje, een -aardigheid, die de menschen later verzonnen hadden, toen ze -Driekoningenfeest gingen vieren en daarvoor Driekoningenbrood bakten. -Al heel lang was ’t de gewoonte geweest een boon in ’t deeg -te bakken. En wie dan straks, bij ’t ronddeelen, <span class="pagenum">[<a id="pb19" href="#pb19" name="pb19">19</a>]</span>de boon -op zijn bord zou krijgen, werd „koning” genoemd en moest -trakteeren.</p> -<p class="par">En nu was er in dit Driekoningenbrood ook een boon -verborgen.</p> -<p class="par">Dàt vonden de kinderen leuk, vooral toen ze -hoorden dat degene, die de boon zou krijgen, vandaag ook -„koning” zou wezen.</p> -<p class="par">„Moet hij dan ook trakteeren?” vroeg Betje -de Bruin en ze strompelde op haar krukken naar de tafel om ’t -gebak eens goed te bekijken. Misschien zag ze de boon wel, dacht ze, -maar dat was mis.</p> -<p class="par">„Neen,” zei Zuster Mina, „<i>wij</i> -doen ’t zóó: wie „koning” is, mag -kiezen wat voor spelletje er gespeeld zal worden en mag dan ’t -eerst een beurt hebben. En op zijn bord zetten we een nieuw kaarsje. -Dat steken we aan en zoo lang ’t brandt, mag de -„koning” een mooie kroon op hebben van -goudpapier.”</p> -<p class="par">„Of de „koningin”,” riep -Betje.</p> -<p class="par">Zuster lachte. „Ja, natuurlijk, als jij de boon -treft, ben je koningin en dan mag jij de kroon op hebben. Kijk, hier -heb ik ’m!”</p> -<p class="par">De mooie gouden kroon ging voorzichtig van hand tot -hand.</p> -<p class="par">„Pas op, niet scheuren,” waarschuwde Dora -Bergen, toen Hansje ’m van haar aanpakte. Hans was zoo’n -wilde jongen. Door zijn wildheid kwam ’t ook, dat hij hier was: -hij was achter op een wagen geklommen, had een leelijken val gedaan en -had zijn hoofdje erg bezeerd. ’t Zat nog in verband, hoewel hij -al weer vroolijk rondliep.</p> -<p class="par">Zuster Mina kreeg de kroon weer goed en wel terug. -<span class="pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20" name="pb20">20</a>]</span>Zij zette ’m op een kastje en ging nu -’t Driekoningenbrood snijden. Heel langzaam, dat allen ’t -goed konden zien. ’t Was een gewichtig werkje, vonden de -kinderen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e396width"><img src="images/p020.png" alt="Kijk, hier heb ik ’m!" width="532" height="253"> -<p class="figureHead">Kijk, hier heb ik ’m!</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Twaalf gelijke stukken lei Zuster op een schotel. -’t Gebak was precies op gedeeld. In één van die -stukken was dus de boon verscholen!—</p> -<p class="par">„Hè, ’k hoop dat <i>ik</i> ’m -tref!” zei Piet.</p> -<p class="par">„Nee <i>ik</i>!” riep Dirk.</p> -<p class="par">„Och jongen, jij bent al zoo groot!”</p> -<p class="par">„Nou, wat zou dat? ’k Wil toch wel ’s -„koning” zijn; dat is me nog nooit gebeurd. Wat zeit u, -Zuster?”</p> -<p class="par">„Of je gelijk hebt,” lachte Zuster Mina en -begon rond te deelen.</p> -<p class="par">„Wachten tot ieder een stuk heeft, kinderen, en -dan tegelijk beginnen,” riep zij.</p> -<p class="par">De grooten gehoorzaamden dadelijk en lieten hun deel -rustig liggen, maar voor de kleintjes was ’t een toer er af te -blijven. <span class="pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21" name="pb21">21</a>]</span></p> -<p class="par">„Hans zit er telkens met zijn vingers aan, -Zuster,” klikte Betje.</p> -<p class="par">„Nietes,” bromde Hans met een vuurroode -kleur.</p> -<p class="par">„Ziezoo, nu kunnen jullie beginnen! Wat ik -benieuwd ben,” zei Zuster Mina, „wie straks de kroon op zal -krijgen!” En ze ging vast een nieuw kaarsje klaar maken.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e431width"><img src="images/p021.png" -alt="Maar „koning Hans” zei niets en at stilletjes zijn gebak verder op." -width="434" height="312"> -<p class="figureHead">Maar „koning Hans” zei niets en at -stilletjes zijn gebak verder op.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Al gauw klonk het: „Ik heb ’m!” Dat -was ’t schrille stemmetje van Hans. Hij hield een boontje -omhoog.</p> -<p class="par">„Wel, wel,” zei Zuster: „zoo’n -kleine „koning”—als de kroon je maar past!”</p> -<p class="par">’t Kaarsje werd aangestoken en Hans kreeg de kroon -op; ja, dat ging best. Alle kinderen lachten en riepen: „Leve -koning Hans”!</p> -<p class="par">Maar „koning Hans” zei niets en at -stilletjes zijn gebak verder op, zonder haast naar ’t kaarsje te -kijken. De anderen hapten lustig van hun stuk; ze behoefden niet meer -zoo voorzichtig te doen, want ze wisten nu, dat er toch niets in was. -Maar ’t smaakte er hun even lekker om, hoor!</p> -<p class="par">Opeens, zoo onverwacht, dat ze er allemaal van -schrikten, klonk ’t heel hard: „hé!” Dat was -Dirk. <span class="pagenum">[<a id="pb22" href="#pb22" name="pb22">22</a>]</span></p> -<p class="par">„Ik heb óók een boon,” riep -hij verbaasd; „’k had ’m bijna ingeslikt, -kijk!” en op zijn bord liet hij ’t boontje rondgaan.</p> -<p class="par">„Dan zal de bakker er twee in hebben -gebakken,” zei Zuster Mina,—„nu hebben we dus twee -koningen—dat ’s een raar geval, want er is maar -één kroon!”</p> -<p class="par">„O, laat Hans ’m gerust ophouden,” -riep groote Dirk gauw en hij lachte, „’t Is maar de -aardigheid; ik ben best tevreden, als jullie allemaal „leve -koning Dirk!” roepen!”</p> -<p class="par">Dàt deden ze. Tot de laatste kruimeltjes toe werd -’t lekkere Driekoningenbrood opgegeten. Toen was ook meteen -Hans’ kaarsje opgebrand. Zuster nam hem de kroon af, want de -kinderen moesten nu een uurtje rusten. Straks zouden er spelletjes -gespeeld worden en Hans en Dirk mochten dan om beurten kiezen. Omdat ze -<i>allebei</i> „koning” waren, was dat ’t -eerlijkste.</p> -<p class="par">Dirk was ’t best, maar Hans zei niet veel. Of hij -moe was?</p> -<p class="par">’s Middags, bij het spelletjes doen, moest Zuster -telkens naar hem kijken; hij was zoo hangerig en zat maar ’t -liefst in een grooten stoel te droomen.</p> -<p class="par">Toen de dokter kwam, sprak ze even apart met hem over -den kleinen jongen en ’t gevolg was, dat Hansjeman al heel vroeg -in zijn bedje werd gestopt.</p> -<p class="par">„Wel te rusten „koning” Hansje!” -zei Zuster Mina uit de grap, terwijl zij zich over zijn bedje boog om -hem toe te stoppen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e467width"><img src="images/p023.png" -alt="Ze nam hem in haar armen." width="345" height="332"> -<p class="figureHead">Ze nam hem in haar armen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Daar begon Hans plotseling te schreien, zoo bitter -bedroefd, dat Zuster er van ontstelde. Ze nam hem <span class="pagenum">[<a id="pb23" href="#pb23" name="pb23">23</a>]</span>in haar -armen en suste hem en eindelijk was de kleine jongen zoover bedaard, -dat hij zeggen kon, wat er aan scheelde. O, dat was een naar verhaal, -dat Zuster te hooren kreeg. Hansje had toch zoo valsch gedaan vanmiddag -met de boon! Hij was zoo bang geweest, dat de boon niet in <i>zijn</i> -stuk zou wezen en toch had hij zoo dolgraag de mooie kroon op willen -hebben; daarom had hij gauw, stilletjes, ’t boontje uit zijn -sponzendoos in zijn stuk Driekoningenbrood gestopt. De boon van Dirk, -dat was wel de <i>echte</i> boon geweest, maar Hans had zich, toen Dirk -’m vond, zóó geschaamd: hij had ’t niet -durven zeggen. En nu had hij er toch zoo’n vreeselijken spijt -van! ’t Was aldoor zoo’n akelig gevoel geweest, niks leuk -om zóó „koning” te zijn en de kroon had hem -zóó gedrukt,—hoewel ’t maar een licht -dingetje was, dat je wel weg kon blazen,—en ’t lichtje had -hem zoo in de oogen geschenen, dat was nog ’t ergste geweest, dat -mooie, heldere lichtje, dat tot in Hansje’s hart scheen door te -stralen—o, hij had ’t haast niet uit kunnen houden.</p> -<p class="par">Zuster praatte zachtjes nog een poosje met Hans. Toen -werd hij rustiger en viel kalm in slaap. <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24" name="pb24">24</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e486width"><img src="images/p024.png" -alt="En naar huis kon gaan." width="308" height="357"> -<p class="figureHead">En naar huis kon gaan.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Den volgenden morgen was Hans veel beter; hij mocht weer -op den gewonen tijd opstaan en ’t leek voor de andere kinderen of -er niets veranderd was, of alles bij ’t oude was gebleven.</p> -<p class="par">Maar er was wèl wat anders geworden—dat -wist Hansje heel goed.</p> -<p class="par">Toen hij na eenigen tijd weer heelemaal beter was en -naar huis kon gaan, was hij wat ongerust, dat Zuster Mina vergeten zou -zijn sponzendoos bij zijn goed te pakken.</p> -<p class="par">In die sponzendoos had Hans een boontje.</p> -<p class="par">Zuster wist ’t wel; ze had ’t gezien, maar -zei er niets van.— — —’t Was de boon van den -Driekoningendag.—</p> -</div> -</div> -<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">DE NIEUWE SLEE.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">„Wat zit jij zoo ijverig te schrijven, -Wim?”</p> -<p class="par">„Och, niks!”—en Wim legde gauw zijn -arm over ’t papier, terwijl hij Nette met een donkeren blik -aankeek.</p> -<p class="par">„Hij maakt een verlanglijst voor zijn -jaardag,” vertelde <span class="pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25" name="pb25">25</a>]</span>Otto, die aan den anderen kant van de -tafel zijn Fransche woordjes in de dictionnaire opzocht.</p> -<p class="par">„Daar hoef je toch niet zoo geheimzinnig mee te -doen! Laat ’s kijken, Wim! Toe, wees niet zoo flauw! Hoe kan ik -je nou wat geven, als ik niet eens mag zien wat er op staat?”</p> -<p class="par">Wim schoof voorzichtig een vloeitje over ’t begin -van zijn lijst en terwijl hij dit stevig vasthield, leunde hij wat -achterover om Nette een kijkje op de rest te geven.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e516width"><img src="images/p025.png" alt="„Och, niks!”—en Wim legde gauw zijn arm over ’t papier." -width="572" height="253"> -<p class="figureHead">„Och, niks!”—en Wim legde gauw -zijn arm over ’t papier.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Een zakmes, een doosje potlooden, een -geschiedenisboek, een stempel,” las Nette halfluid.</p> -<p class="par">„En een slee, een mooie ijzeren, zooals Vic Rijen -er een heeft,” viel Otto in, terwijl hij gauw onder de tafel dook -om de prop papier, die Wim hem naar ’t hoofd gooide, te -ontwijken.</p> -<p class="par">„Dat is gemeen! Hoe kom je daaraan? Hoe weet je -dat?” voer Wim vuurrood van drift uit, terwijl Nette van de -gelegenheid gebruik maakte om het vloeitje weg te trekken. Ja hoor, -daar stond het met groote letters boven <span class="pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26" name="pb26">26</a>]</span>aan de verlanglijst: -„een ijzeren slee zooals Vic heeft.”</p> -<p class="par">„Dat ’s gemeen,” bromde Wim nog eens. -Otto kwam weer boven water en gooide een handvol snippers uit de -prullenmand op de tafel.</p> -<p class="par">„Och, mannetje, heb toch niet zoo’n praats! -Je hebt zeker wel een half dozijn verlanglijsten op klad gemaakt en op -iedere lijst stond ’t met letters als koeien; als ’t -zoo’n geheim was, hadt je maar wat beter op de snippers moeten -passen. Hier heb je ze! Kan ik ’t helpen, dat ik ’t zoo heb -gelezen?”</p> -<p class="par">„Nou ja,” mompelde Wim nog, maar verder -hield hij zich stil. Hij wou maar liever niet verder over de slee -praten; hij schaamde zich eigenlijk voor de anderen, dat hij met -zoo’n grooten wensch voor den dag kwam. Gewoonlijk kregen ze op -hun jaardagen van Ma een boek en verder een paar -kleinigheden.—Maar een slee—dat was zoo iets -groots,—Wim had ’t bijna niet durven opschrijven—en -toch, en tòch—hij wilde er zoo dolgraag een hebben. De -tijd voor sleden op den Bergweg kwam nu weer aan. Heerlijk, zoo met een -lange rist achter elkaar van boven af te komen, en als de baan goed was -en er niets in den weg kwam, hadt je zoo’n vaart, dat je -heelemaal tot aan het Corversbosch, daar waar de weg ombuigt naar de -Schuttershei, doorgleedt.—Heerlijk! Wim vond ’t nog -prettiger dan schaatsenrijden!—Maar dit jaar zou hij niet kunnen -meedoen, behalve misschien den enkelen keer, dat Otto hem zijn prikker -wilde leenen, want de zijne had ’t verleden winter afgelegd, er -was geen herstellen meer aan. Wim was er ál te woest mee -omgegaan; daarvan had <span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27" -name="pb27">27</a>]</span>hij nu spijt genoeg, maar dat was een schrale -troost en ’t hielp hem niet aan een nieuwe slee!—Zijn -eenige hoop was nu op zijn jaardag gevestigd. Zou Ma misschien?? In elk -geval kon hij ’t probeeren, en zoo kwam het, dat op Wims -verlanglijst met groote letters bovenaan stond: <i>een ijzeren -slee</i>.</p> -<p class="par">„Zou je er een krijgen van Ma?” vroeg Nette -nieuwsgierig aan Wim, die de lijst in zijn zak had gestoken en nu met -de handen onder ’t hoofd zoogenaamd in zijn aardrijkskundeboek -verdiept zat.</p> -<p class="par">Wim haalde zijn schouders op.</p> -<p class="par">„Och.”</p> -<p class="par">„Och, wel nee,” zei Otto; „dat kan je -begrijpen, zoo’n ijzeren slee is veel te duur. Ik snap niet hoe -Wim ’t durft vragen—als ’t nu nog een prikker -was....”</p> -<p class="par">„Als ik geen slee krijg, wil ik geen prikker -ook,” mompelde Wim zonder op te zien. Hij werd boos, omdat Nette -en Otto er maar niet over wilden uitscheiden, en daarom zei hij meer -dan hij eigenlijk wel meende.</p> -<p class="par">„Bijna alle jongens hebben een ijzeren slee. -Zoo’n lompe prikker! Ze zouden er je nog om uitlachen!”</p> -<p class="par">„Nou, dan leen ik jou van den winter den mijne ook -niet! Dan wordt je tenminste niet uitgelachen!—’t Kan mij -niet schelen! Ik sleed liever lekker, al lachen ze dan ook eens, dan -dat ik er enkel maar naar kijken mag. Dat zeg ik je!”</p> -<p class="par">In zijn hart was Wim het met Otto eens, maar hij was in -een booze bui en hield nu maar vol, dat niet sleden verre te verkiezen -was boven sleden met een prikker—en beide jongens raakten zoo in -vuur, dat ’t weinig <span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28" name="pb28">28</a>]</span>scheelde of het was op een -kibbelpartij uitgeloopen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e559width"><img src="images/p028.png" -alt="En stond toen met kloppend hart te wachten." width="363" height="422"> -<p class="figureHead">En stond toen met kloppend hart te wachten.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Zoo gauw Wim Ma een oogenblikje alleen vond, gaf hij -zijn lijst en stond toen met kloppend hart te wachten, totdat Ma haar -had ingezien. Hij verfrommelde den kwast van den grooten stoel tusschen -zijn vingers en had hem er bijna afgepeuterd, toen Ma met lezen klaar -was.</p> -<p class="par">„Wim, jongen, Ma is bang, dat je dat bovenste zult -moeten schrappen. Dat is wel een erg <i>groote</i> wensch, vindt je -niet?—Je weet wel, dat Ma zulke groote cadeaux niet kan -geven!”</p> -<p class="par">Wim knikte. Dat had hij wel gevreesd. Eén poging -waagde hij nog: „Maar in plaats van ’t boek, Ma?”</p> -<p class="par">„Ma vindt ’t erg naar je te moeten -teleurstellen, beste jongen, maar heusch, het gaat niet. Het is toch -beter, dat je er nu dadelijk je zinnen maar afzet, dan dat je je vleit -met een hoop, die ik toch niet kan verwezenlijken. We moeten heel -zuinig wezen, Wim, dat weet je wel; en er is zooveel noodig voor jullie -leeren en voor allerlei andere noodzakelijke dingen!” -<span class="pagenum">[<a id="pb29" href="#pb29" name="pb29">29</a>]</span></p> -<p class="par">Wim liet ’t hoofd hangen.—Ma gaf hem een kus -en vervolgde op opgewekten toon:</p> -<p class="par">„Kom Wim, Otto zal je van den winter bepaald zijn -prikker wel eens leenen, en wie weet, als je nu eens flink je best doet -op school en thuis wat minder wild bent, of je dan ’t volgend -jaar niet zelf weer een prikker kunt hebben. Maar dan er voorzichtiger -mee omgaan, hoor!” en Ma dreigde hem lachend met den vinger.</p> -<p class="par">Wim gaf een flauw lachje terug. ’t Volgend jaar -een prikker—och, en hij wou nù een ijzeren slee!</p> -<p class="par">Verdrietig sloop Wim weg.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e585width"><img src="images/p029.png" alt="Lag er al een aardig laagje in den tuin." width="419" height="207"> -<p class="figureHead">Lag er al een aardig laagje in den tuin.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Tot overmaat van ramp begon het te sneeuwen; eerst -kwamen er slechts enkele vlokjes, maar tegen den avond werden ze -grooter en volgden elkaar sneller op, en toen de jongens voor het naar -bed gaan nog eens uitkeken, lag er al een aardig laagje in den -tuin.</p> -<p class="par">„Dat gaat goed,” zei Otto tevreden, want hij -dacht aan zijn prikker, dien hij vanmiddag van den zolder had gehaald. -Wim antwoordde er niets op; <i>hij</i> dacht aan de ijzeren slee, -waarvan hij nu zijn zinnen moest afzetten, en aan Otto’s prikker, -dien hij nu niet kon leenen. Dit maakte hem knorrig en den volgenden -morgen, toen alles in ’t rond dik onder de sneeuw lag, -<span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30" name="pb30">30</a>]</span>had hij eerst recht een bokkepruik op. Nu zouden -de anderen natuurlijk gaan sleden om twaalf uur en om vier uur en hij -zou mogen toekijken!</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"></p> -<p class="par">Ze zaten maar met hun vieren aan ’t ontbijt: Ma, -de groote zussen, Truus en Cato, en Wim, want Nette en Otto waren al -weg; die hadden gauw voortgemaakt om naar den Bergweg te komen.</p> -<p class="par">Wim haastte zich niet. Waarom zou hij ook? Stilletjes at -hij zijn boterhammen en zijn gezicht stond o zoo donker.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e606width"><img src="images/p030.png" alt="Ze zaten maar met hun vieren aan ’t ontbijt." width="670" -height="265"> -<p class="figureHead">Ze zaten maar met hun vieren aan ’t -ontbijt.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Op een wenk van Ma lieten de zussen, die anders wel eens -bazig konden zijn, hem vanochtend met rust, en Ma deed zelf ook net -alsof ze niets van zijn booze bui merkte.</p> -<p class="par">„Wim, jongen,” zei ze, zoo opgewekt -mogelijk, „Otto en Net zijn zoo gauw weggeloopen, wil jij nu -straks nog even een boodschap voor me doen? Enkel maar een briefje bij -Nicht Saar brengen!” <span class="pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31" name="pb31">31</a>]</span></p> -<p class="par">„Bij Nicht Saar!” herhaalde Wim langzaam. -„Moet ik er naar binnen?” en zijn gezicht werd nog langer, -want Nicht Saar, die pas in ’t dorp op kamers was komen wonen, -was geen bizondere vriendin van de jongens. Zij was een ietwat -zonderlinge oude dame, die volstrekt geen kinderdrukte gewend was en -nogal gauw met haar op- en aanmerkingen klaar was, wanneer ze eens een -enkelen keer kwam. Wim had een streepje bij haar voor, omdat hij de -naamgenoot van haar overleden man was, maar toch kreeg hij even goed, -zoo niet meer zijn deel van Nichts aanmerkingen, want ’t scheen -dat Nicht ’t zich in het hoofd had gezet, dat Wim, omdat hij -<i>Willem</i> heette, nu ook een volmaakte jongen moest wezen, -en—dat was niet het geval!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e621width"><img src="images/p031.png" -alt="Boterham in den mond stak." width="236" height="172"> -<p class="figureHead">Boterham in den mond stak.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Neen,” zei Ma, „je hoeft het alleen -maar aan de deur af te geven. Denk er aan, ’t <i>niet</i> in de -bus te stoppen! Ik ben er niet heel zeker van of Nicht wel thuis is, en -mocht dit niet zoo zijn, dan moet je haar adres aan de juffrouw -vragen.”</p> -<p class="par">„Ja Ma,” zei Wim landerig, terwijl hij zijn -laatste reepje boterham in den mond stak.</p> -<p class="par">„Je mag wel wat voortmaken,” maande Truus -aan, „anders kom je nog te laat.”</p> -<p class="par">Wim stond op, stopte ’t briefje in zijn blouse en -verdween met een halfluid: „Dag Ma, Truus, To,” in het -aangrenzend kabinetje, waar de jongens ’s avonds <span class="pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32" name="pb32">32</a>]</span>hun -schoolwerk maakten. Dood op zijn gemak begon Wim zijn boeken in -’t zeiltje te pakken; haast had hij niet. Hij zag er tegenop door -de sneeuw te moeten loopen en uit de verte het gejoel en gejuich der -vroolijke bende op den Bergweg te moeten aanhooren, hij <i>zonder</i> -slee!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e643width"><img src="images/p032.png" -alt="En legde zijn oor tegen den kier van de deur." width="268" height="382"> -<p class="figureHead">En legde zijn oor tegen den kier van de deur.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Het riempje zat vastgesjord en Wim was op ’t punt -weg te gaan, toen Cato iets zei, dat zijn aandacht trok.</p> -<p class="par">„Bedoelt u zoo’n mooie ijzeren slee met -omgekrulde ijzers?” vroeg ze tamelijk luid.</p> -<p class="par">„Sst,” zei Ma.</p> -<p class="par">„O, maar Wim is al weg,” zei Truus nu.</p> -<p class="par">Wim stond als een standbeeld met zijn boeken onder den -arm en toen deed hij iets, dat hij op elk ander oogenblik schandelijk -zou hebben gevonden: hij kwam voorzichtig een paar stapjes nader en -legde zijn oor tegen den kier van de deur.</p> -<p class="par">„De jongen heeft er zijn hart zoo op gezet,” -hoorde hij Ma nog zeggen. Toen begonnen zij binnen over andere dingen -te praten en Wim sloop, wel wat beschaamd over zijn luisteren, -behoedzaam weg.</p> -<p class="par">Onderweg moest hij gedurig denken aan wat hij had -gehoord en hij was er zoo mee vervuld, dat hij ’t briefje aan -Nicht Saar glad vergat. Zou Ma tòch nog...? Of <span class="pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33" name="pb33">33</a>]</span>misschien Ma en de meisjes samen? Zijn hoop leefde -weer op—ja, nog voordat hij bij zijn school was, had hij al de -vaste overtuiging, dat zijn groote wensch toch nog vervuld zou worden. -Weg boos humeur, weg bokkepruik—geen vroolijker jongen nu dan -Wim! Om twaalf uur liep hij zelfs mee met de anderen naar den Bergweg, -en met een zeker medelijden keek hij naar broer Otto en zijn prikker, -die hoogst vergenoegd naar beneden sulden.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e664width"><img src="images/p033.png" alt="Keek hij naar broer Otto en zijn prikker." width="672" height="169"> -<p class="figureHead">Keek hij naar broer Otto en zijn prikker.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Daar hadt je Vic met de mooie slee! Wacht maar, -vriendje, kijk maar niet pedant—’t zal te bezien staan of -jouw slee de mooiste <i>blijft</i> van de heele baan!</p> -<p class="par">Met een omweg ging Wim naar huis; in de Kerkstraat bij -den smid stonden zulke mooie sleden; die moest hij nog even zien. En -terwijl hij zich daar stond te verlustigen en al vast in gedachte een -keus deed, schoot hem plotseling de boodschap aan Nicht te binnen.</p> -<p class="par">Nicht woonde in de Langestraat—als hij hard liep, -kon ’t nog net.</p> -<p class="par">Als een pijl uit den boog vloog Wim door de Korenstraat -en de kleine zij straatjes van de Heerenstraat, <span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34" name="pb34">34</a>]</span>kwam -buiten adem aan ’t huis, waar Nicht Saar <i>en pension</i> was, -trok aan de bel alsof er brand was, en stopte ’t briefje gauw in -de bus.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e686width"><img src="images/p034.png" -alt="Trok aan de bel alsof er brand was." width="316" height="493"> -<p class="figureHead">Trok aan de bel alsof er brand was.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Pas toen hij thuis was en in de gang zijn cape afdeed, -herinnerde hij zich, dat Ma nog zóó had gezegd ’t -briefje niet in de bus te stoppen, maar af te geven. Och kom, zou dat -er nu zooveel toe doen? Zoo’n dringende boodschap zou ’t -toch wel niet zijn en mogelijk was Nicht niet eens uit. Wim besloot er -maar niets van te zeggen en antwoordde volmondig „ja”, toen -Ma hem aan de koffietafel vroeg, of hij zijn boodschap goed had gedaan. -Verder praatte hij vroolijk mee met de anderen, en toen Otto en Nette -over zijn jaardag begonnen en hem plaagden wat hij wel zou krijgen, ja, -en òf hij wel wat zou krijgen, lachte Wim fijntjes en dacht: -„Praat maar toe, ik weet wat ik weet.” Als hij aan zijn -jaardag dacht, zag hij alleen maar de slee; alle andere wenschen vielen -daarbij weg; hoe dichter ’t aan den gewichtigen dag toe kwam, des -te mooier en <span class="pagenum">[<a id="pb35" href="#pb35" name="pb35">35</a>]</span>sierlijker werd de slee en op den jaardag zelf was -’t al een pronkjuweel geworden, waarbij die van Vic maar een prul -leek.</p> -<p class="par">Wim was vroeg op en haastte zich naar beneden om zijn -schat nu in werkelijkheid te kunnen zien. Maar hoe vroeg hij ook kwam, -Ma was nog eerder geweest en kwam nog juist bijtijds om hem te -beletten, de huiskamer binnen te gaan.</p> -<p class="par">„Even nog wachten, vent,” zei Ma, nadat ze -hem hartelijk gepakt en gefeliciteerd had; „ik ben nog niet -heelemaal klaar,” en Ma verdween weer in de kamer.</p> -<p class="par">Toen kwamen de groote zussen, geheimzinnig een pakje -wegmoffelend onder haar schort—toen Otto, die hem in ’t -voorbijgaan zijn cadeau vast gaf: een zakmes, waarvoor Wim -werktuigelijk bedankte—en ’t laatst van allen Nette.</p> -<p class="par">Nu deed Ma de deur op een kier en vroeg, of de jarige -maar wilde komen.</p> -<p class="par">Wims hart bonsde, toen hij over den drempel stapte.</p> -<p class="par">„Lang zal hij leven, lang zal hij leven, lang zal -hij leven in de gloria, in de gloria, in de glo-ri-a-aa!” klonk -’t hem tegemoet.</p> -<p class="par">Wat ongeduldig weerde hij de zussen af—dat gezoen -was ’t vervelendste op een verjaardag! Nu voerden ze hem in -triomf naar ’t tafeltje voor ’t raam, waar Ma de presentjes -had neergelegd op gekleurd vloeipapier, zóó dat ze -’t meest voldeden. Een boek in prachtband, een stempel, -potlooden, twee mesjes voor slöjdwerk, een passer en een stuk -chocola;—en dan nog ’t zakmes van Otto, dat Wim er nu bij -legde. Wim bekeek zijn <span class="pagenum">[<a id="pb36" href="#pb36" -name="pb36">36</a>]</span>presenten en bedankte, maar hij was niet zoo -blij, als Ma wel gehoopt had. Telkens dwaalde zijn blik van ’t -tafeltje door de kamer. De slee—waar was de slee? Wim durfde er -niet naar vragen. Eindelijk troostte hij zich met de gedachte, dat de -slee zeker niet op tijd bezorgd was. Ja, dat zou ’t wezen. Toen -werd hij wat opgewekter.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e712width"><img src="images/p036.png" alt="Naar ’t tafeltje voor ’t raam." width="584" height="327"> -<p class="figureHead">Naar ’t tafeltje voor ’t raam.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Om twaalf uur was zijn eerste vraag aan Jansje, die hem -opendeed: „Is er niets voor mij gekomen?”</p> -<p class="par">En toen ’t antwoord „Neen” luidde, nam -Wim ’t haar bepaald kwalijk, en <i>zij</i> kon ’t toch -allerminst helpen.</p> -<p class="par">Den heelen middag, ’t was Woensdag, bleef Wim -thuis. De anderen gingen een fermen loop doen, maar hij was er niet toe -te bewegen, mee te gaan.</p> -<p class="par">Of hij zich dan niet wel voelde?</p> -<p class="par">Och, jawel—en Wim zat lusteloos in den grooten -<span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37" name="pb37">37</a>]</span>stoel voor ’t raam wat te bladeren in zijn -nieuwe boek, een stukje op te knabbelen van zijn chocola en -eigenlijk.... te wachten op zijn slee, die.... niet verscheen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e732width"><img src="images/p037.png" -alt="En Wim zat lusteloos in den grooten stoel." width="307" height="370"> -<p class="figureHead">En Wim zat lusteloos in den grooten stoel.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Als de jongens vanavond komen, zal hij wel wat -opfleuren,” dacht Ma, die stilletjes om Wim te verrassen een paar -vrindjes had gevraagd. „Zou ’t om de slee wezen? Maar ik -heb ’t hem immers vooruit gezegd, dat hij zich dien wensch maar -uit het hoofd moest zetten.”</p> -<p class="par">Ma begreep er ’t rechte niet van—ze wist ook -niets van Wims luistervink spelen. En dan was er nog iets, waarvan Ma -’t rechte niet begreep en dat hing samen met de boodschap, die -Wim niet zóó gedaan had, als hem was opgedragen.</p> -<p class="par">Wim keek dien middag telkens uit en Ma ook, en beiden -verwonderden ze er zich over, dat hetgeen, waarop ieder voor zich -wachtte, maar niet verscheen. ’t Was een saaie middag.</p> -<p class="par">„Vreemd dat Nicht er heel niet geweest is,” -zei Cato aan tafel.</p> -<p class="par">„Zou ze dan weten, dat Wim jarig is?” vroeg -Nette verbaasd.</p> -<p class="par">„Ja zeker, ze heeft me laatst zelf den datum -gevraagd <span class="pagenum">[<a id="pb38" href="#pb38" name="pb38">38</a>]</span>en ik heb gezien, dat ze hem opgeschreven -heeft.”</p> -<p class="par">„Den mijnen ook?” vroeg Otto.</p> -<p class="par">„Welnee, alleen dien van Wim.”</p> -<p class="par">„Natuurlijk, Wim heeft een streepje -voor!”</p> -<p class="par">„Daar heb ik ook wat aan,” bromde Wim, die, -hoewel hij anders niet op Nicht Saar gesteld was, ’t nu toch wel -aardig zou hebben gevonden, als Nicht gekomen was—met een -pakje—nu ja, dat hoorde er natuurlijk bij. ’t Zou tenminste -zoo’n klein beetje een vergoeding zijn geweest voor die -teleurstelling over de slee.</p> -<p class="par">„Zou Nicht ’t kwalijk hebben genomen, u weet -wel?” vroeg Truus met een wenk aan Ma.</p> -<p class="par">„’t Kan bijna niet, daar ’t alleen een -antwoord was op haar vraag—maar toch, je kunt ’t nooit -weten, Nicht is wat zonderling. Als ik niet zeker wist, dat Wim er -’t briefje zelf had afgegeven, zou ik denken, dat ’t -misschien niet tot haar is gekomen.”</p> -<p class="par">Wim schrikte op uit zijn gesoes. Wat zei Ma? Nog over -’t briefje? Wat was er met dat briefje? Zou hij het nu nog -zeggen? Nee—’t was al zoo lang geleden. Misschien bedoelden -ze dat niet eens. Hij had ’t ook maar half gehoord.</p> -<p class="par">Om zeven uur een harde ruk aan de bel.</p> -<p class="par">„Een verrassing voor jou!” riep Truus -uit.</p> -<p class="par">Wim spitste zijn ooren, keek Ma aan. Ma knikte. -„Ik hoop tenminste, dat je ’t prettig zult vinden, jongen. -Je bent vandaag niet zoo gauw voldaan.”</p> -<p class="par">Wim kreeg een kleur. Ja, Ma <i>had</i> gelijk: hij was -schandelijk ondankbaar geweest. Och, maar als nu de slee nog kwam, dan -was ’t gauw vergeten, dan kwam alles <span class="pagenum">[<a id="pb39" href="#pb39" name="pb39">39</a>]</span>nog goed -en zou hij zoo vroolijk zijn, als Ma ’t zich maar wenschen -kon.</p> -<p class="par">Gepraat in de gang—stappen naar de deur, die Otto -met een zwaai opendeed—daar keken vier vroolijke gezichten naar -binnen: Bram, Nico, Piet en Vic.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e782width"><img src="images/p039.png" alt="Bram, Nico, Piet en Vic." width="636" height="150"> -<p class="figureHead">Bram, Nico, Piet en Vic.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Leuk van Ma ze stil te vragen,—maar, waar -was—de slee? Wim wierp achter de jongens om een blik in de gang. -Niets te zien; de voordeur was weer dicht. Zijn gezicht betrok weer. -Zou die slee dan nooit komen? En hij had toch zelf <i>gehoord</i>, dat -Ma er met de meisjes over sprak!</p> -<p class="par">Wim was maar half met zijn hart bij de spelletjes, die -ze nu allen met elkaar deden. Hij praatte en lachte wel mee, maar -eigenlijk ging het alles buiten hem om.</p> -<p class="par">Tegen negen uur werd er weer gebeld.</p> -<p class="par">„Nog een verrassing!” riep Nette uit.</p> -<p class="par">„Nee, nee,” zei Ma gauw, met een -medelijdenden blik naar Wim; „’k zou niet weten wat er nu -nog moest komen!”</p> -<p class="par">’t Was niet eens noodig geweest, dat Ma dit zoo -zei: Wim had nu toch alle hoop laten varen. Bijna negen <span class="pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40" name="pb40">40</a>]</span>uur. -Nee, als de slee had moeten komen, was hij er nu al geweest!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e804width"><img src="images/p040.png" -alt="„De post, Mevrouw!”" width="310" height="399"> -<p class="figureHead">„De post, Mevrouw!”</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Jansje tikte. „De post, Mevrouw!”</p> -<p class="par">„Hé! van Nicht Saar,” zei Ma verrast -en toen, even later met een vroolijken blik op Wim: „Luister -eens, jongen, dit geldt jou ook.”</p> -<p class="par">„Vanmiddag laat van een driedaagsch uitstapje -thuis gekomen, vond ik je brief met de inlichtingen—die ik -trouwens zelf gevraagd had—van Willems wenschen. ’t Is wel -niet mijn gewoonte cadeaux te geven op verjaardagen, maar met Willem -wil ik een uitzondering maken. ’t Spijt me zeer, dat ik je brief -niet eerder in handen heb gekregen—nu ben ik niet klaar met mijn -cadeau. ’t Is nu te laat er nog voor te zorgen. Eerlijk gezegd, -was ik ontevreden, omdat ik op mijn vraag maar geen antwoord kreeg. We -hadden toch afgesproken, dat je zoudt informeeren of ik nog thuis was; -zoo niet, dan zou de juffrouw je mijn adres geven. Het ontstemde mij, -dat ik geen bericht van je kreeg en daarom kwam ik ook niet, zooals -eerst mijn plan was, <span class="pagenum">[<a id="pb41" href="#pb41" -name="pb41">41</a>]</span>vóór Willems jaardag thuis. -Enfin, ik heb den brief nu en ’t is zeker een misverstand -geweest. ’t Is me nu te laat om zelf nog te komen, bovendien ben -ik moe van de reis; maar ik wil den jongen zijn cadeau nu toch niet -onthouden. Geef hem inliggenden brief met mijn -gelukwenschen.”</p> -<p class="par">Vier, vijf, zes handen tegelijk werden naar het -papiertje uitgestoken, dat Ma omhoog hield.</p> -<p class="par">Wim pakte het en met een kleur als vuur las hij hardop: -„Goed voor een mooie ijzeren slede, uit te kiezen door Willem -zelf.”</p> -<p class="par">„O, Ma!” was al wat Wim zeggen kon—de -tranen sprongen hem in de oogen, en als hij zich niet geschaamd had -voor de vrindjes, dan...</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e824width"><img src="images/p041.png" alt="Met een kleur als vuur las hij hardop." width="380" height="389"> -<p class="figureHead">Met een kleur als vuur las hij hardop<span class="corr" id="xd21e827" title="Bron: :">.</span></p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Dat werd een heerlijk slot van den dag. Ma verzon het en -allen vonden ’t dol. Verbeeld je, ze gingen met hun zessen en de -vier vrindjes er bij, dat was tien, warm ingestopt er nog op uit, naar -de Kerkstraat, om daar bij den smid een slee uit te kiezen. ’t -Was Wim alsof hij droomde, nu hij daar op den laten avond in den winkel -<span class="pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42" name="pb42">42</a>]</span>stond en zijn vurige wensch op ’t punt was -vervuld te worden.</p> -<p class="par">Hij zocht een prachtslee uit. Zelfs Vic moest bekennen, -dat de zijne er niet bij haalde.</p> -<p class="par">Of ze haar dadelijk mee mochten nemen? „Wel ja, -hoor!” Nette in de slee—Wim, Otto, Vic en Piet aan ’t -duwen—hei, wat vloog die er overheen! Zoo licht als een veer!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e839width"><img src="images/p042.png" -alt="Hij zocht een prachtslee uit." width="304" height="222"> -<p class="figureHead">Hij zocht een prachtslee uit.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Nu weer terug naar Ma en de anderen, en toen in -vroolijken optocht allen met elkaar de vier vrinden één -voor één thuis gebracht. Het laatste eind mocht Wim zelf -in de slee.</p> -<p class="par">Ma liep er op een drafje bij met de meisjes en pret dat -ze hadden. Wim vooral, hij was door alles heen.</p> -<p class="par">Maar thuis, toen de nieuwe slee veilig was opgeborgen en -de drie jongsten ook nog even mochten opblijven om na te praten, werd -Wim weer stil. Hij keek zoo ernstig.</p> -<p class="par">„Jongenlief, wat is er?” vroeg Ma, die zich -al ongerust maakte.</p> -<p class="par">„Ma—ik—ik weet wel hoe ’t komt, -dat Nicht uw brief zoo laat kreeg.” Ziezoo, nu was ’t begin -gemaakt, nu was ’t hooge woord er uit: „’t Was mijn -schuld, Ma”—en haperend en stotterend, maar toch al -opgelucht, vertelde Wim de heele geschiedenis, ook dat van zijn -<span class="corr" id="xd21e854" title="Bron: luistervinkspelen">luistervink spelen</span>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e858width"><img src="images/p043.png" -alt="Ma zei er maar niet veel meer van." width="225" height="278"> -<p class="figureHead">Ma zei er maar niet veel meer van.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Ma zei er maar niet veel meer van; de jongen had -<span class="pagenum">[<a id="pb43" href="#pb43" name="pb43">43</a>]</span>er al narigheid genoeg over gehad. Maar gelukkig, -het eind van den dag was dan toch <i>goed</i> geweest, vond Ma, terwijl -ze haar jongen afkuste en zijn hoofd weer ophief, dat hij erg beschaamd -liet hangen.</p> -<p class="par">Nou, òf ’t <i>goed</i> was geweest! Dat -vond Wim ook, toen hij in bed lag en den heelen dag nog eens naging. -„Maar de halve waarheid spreken en voor luistervink spelen doe -’k van mijn leven niet meer,” dacht hij,—„wat -een ellende heb ik me daarmee op den hals gehaald! En—’t -scheelde niet veel of ik was er mijn slee nog door misgeloopen -ook!”</p> -</div> -</div> -<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">ER ZIT ZOO’N STOUT, KLEIN MEISJE NAAST ME OP -SCHOOL.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Annie kwam uit school; ze liep natuurlijk op een -drafje, al huppelend; ’k geloof, dat ze heelemaal niet meer -gewoon kalm kon loopen. Ma haalde haar, Ma met Hek, den grooten hond, -die zoo goed de school wist te vinden. Geen wonder, want elken dag -mocht hij mee om Annie te brengen en te halen, alleen als ’t -regende had Ma ’t liever niet. Weet je waarom? Hektor kon geen -parapluutje ophouden en geen cape omslaan zooals Annie <span class="pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44" name="pb44">44</a>]</span>en als -’t regende werd zijn mooi vachtje dus druipnat, en dan maakte hij -later alles in huis zóó vuil! Nu was ’t droog weer; -prettig voor Hek en voor Annie, want die dacht al aan allerlei prettige -plannetjes voor ’s middags; dan had ze geen school, zie je.</p> -<p class="par">Annie en Hek liepen samen vooruit tot aan den hoek der -stille straat; daar moesten ze op Ma wachten, die veel te bang was dat -ze bij het oversteken niet op de electrische tram zouden letten. Annie -gaf Ma nu een arm, terwijl Hek blaffend bij haar opsprong en de tasch -probeerde te pakken, waarmee Annie telkens langs zijn neus zwaaide.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e884width"><img src="images/p044.png" alt="Annie gaf Ma nu een arm." width="379" height="475"> -<p class="figureHead">Annie gaf Ma nu een arm.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Een paar huizen ver zei Annie niets en anders was ze -zoo’n babbeltje. Ma dacht al: „misschien heeft ze op school -iets uitgevoerd en is de juffrouw een klein beetje boos op haar -geweest.” Juist wou Ma er naar vragen, toen Annie haar op eens -met een heel ernstig gezichtje aan den arm trok. „Ma,” -fluisterde ze, „vanmorgen is er een nieuw kind op school gekomen; -ze zit naast <span class="pagenum">[<a id="pb45" href="#pb45" name="pb45">45</a>]</span>me, en ’t is toch zoo’n stout, klein -meisje.”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e893width"><img src="images/p045.png" -alt="Ik praat heelemaal niet met haar." width="248" height="344"> -<p class="figureHead">Ik praat heelemaal niet met haar.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Zoo,” zei Ma, „wat heeft ze dan -gedaan?”</p> -<p class="par">„Ze wou heelemaal niet stil zitten en ze luisterde -niet, en toen heeft de juffrouw haar in den hoek gezet.”</p> -<p class="par">Ja, dat was erg, dat vond Ma ook en toen ze thuis kwamen -en Annie er Pa van vertelde, vond Pa het ook al heel erg om op den -eersten dag van je op school zijn in den hoek terecht te komen. Onder -de koffie begon Annie telkens weer over ’t stoute meisje; hoe ze -heette wist ze niet precies, Koosje of Roosje of misschien Toosje, -morgen zou ze ’t haar eens vragen.</p> -<p class="par">„Pas maar op dat Koosje, Roosje of Toosje jou niet -stout maakt,” zei Pa, maar Annie schudde van neen. „Ik -praat heelemaal niet met haar,” verklaarde ze beslist.</p> -<p class="par">„Dat vind ik niets lief van je. Onder de les moet -je natuurlijk stil zijn, maar onder ’t spelen kan je toch wel -aardig voor haar zijn? Je zit naast elkaar in de klas, en zij zal zich -nog zoo vreemd voelen op school.”</p> -<p class="par">Toen Ma dat zoo zei, moest Annie op eens aan vanmorgen -denken hoe ’t nieuwe, kleine meisje daar zoo verlaten bij de deur -had gestaan, terwijl de andere kinderen, <span class="pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46" name="pb46">46</a>]</span>die ze geen van allen -kende, met elkaar zulke prettige spelletjes deden.</p> -<p class="par">„Morgen zal ik vragen of ze mee doet”, -beloofde ze, terwijl ze ’t laatste hapje van haar boterham in den -mond stak. Hek wachtte daar al op, want hij wou door den tuin hollen en -op z’n eentje vond hij er niets aan.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e915width"><img src="images/p046.png" -alt="Ze had alleen maar oog voor Hektor." width="369" height="310"> -<p class="figureHead">Ze had alleen maar oog voor Hektor.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">’s Middags mochten Annie en Hek met Pa en Ma mee -naar het bosch en wie denk je, dat ze toen tegenkwamen op het -Plein?—Annie’s buurtje van school.—Ze liep heel -alleen met een grooten zak in haar hand en keek zoo donker uit haar -zwarte kijkers. Annie trok Pa aan zijn jas en knikte toen, wel een -beetje verlegen. ’t Kind groette niet terug; ze zag Annie -misschien niet eens, want ze had alleen maar oog voor Hektor, die op -haar af kwam om aan den zak te snuffelen.</p> -<p class="par">„Hektor, hier”, riep Pa, en toen tegen het -kleine meisje „hij doet je niets hoor—kijk maar eens hoe -goede vrienden hij met Annie is!” Even keek ze angstig op naar Pa -en naar Annie, en toen vloog ze weg, het Plein over, met haar zak -stevig tegen zich aangeklemd.</p> -<p class="par">„Dàt was ze nu”, zei -Annie,—„dàt was ’t stoute, kleine <span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47" name="pb47">47</a>]</span>meisje, -dat naast me zit op school. „Ze deed niet erg vriendelijk, -hè Ma?”</p> -<p class="par">„Ze was nu bang voor den hond—je moet haar -morgen maar eens vertellen hoe ’n lief dier Hek is, dat vindt ze -misschien wel aardig”, raadde Ma.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e930width"><img src="images/p047.png" -alt="Ze had Annie toen een tikje op naar hand gegeven." width="238" -height="284"> -<p class="figureHead">Ze had Annie toen een tikje op naar hand -gegeven.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Den volgenden dag kregen Pa en Ma aan de koffie weer -heele verhalen over ’t stoute, kleine meisje; Toosje heette ze, -Annie had ’t haar gevraagd en in ’t speelkwartiertje had ze -ook haar best gedaan Toosje mee in den kring te nemen, maar Toosje had -niet gewild en ja, dat was wel erg stout geweest, ze had Annie toen een -tikje op haar hand gegeven. Onder de les was Toosje ook weer -zóó lastig geweest, dat de juffrouw haar school had -moeten laten blijven!</p> -<p class="par">„Wat stout, hè?—haar Pa en Ma zijn in -Indië en nu woont ze bij een Mevrouw in de straat, -hierachter”, vertelde Annie verder.</p> -<p class="par">„Van onze slaapkamer kan je precies in hun tuin -kijken. Ik vind Toosje toch niets geen aardig meisje, en als ik jarig -ben, vraag ik haar niet. Mientje en Betty wel, die zijn lief, en Jo en -Truusje mogen ook komen, hè Ma?”</p> -<p class="par">„Hoeveel nachtjes moet je nog slapen?” vroeg -Pa.</p> -<p class="par">„Laat eens zien—nog drie, nee, nog vier -nachtjes! Hè, zoo prettig!” Nu dacht Annie al niet meer -aan Toosje, zooveel had ze te bedenken en te vragen over <span class="pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48" name="pb48">48</a>]</span>haar -jaardag. Wat of ze wel krijgen zou? Pa plaagde haar en zei dat hij haar -iets heel groots zou geven omdat ze zelf zoo groot werd—’t -moest een plaatsje in de speelkamer krijgen, maar Annie kon het niet -neerzetten.</p> -<p class="par">„Een plakboek dan?” raadde Annie, „dat -kan ik in de kast van de speelkamer leggen.”</p> -<p class="par">„Nee, ’t kan niet in de kast, ’t is -véél te groot—je kan het ook niet -neerleggen.”</p> -<p class="par"><a id="xd21e952" name="xd21e952"></a>Niet neerzetten en -niet neerleggen—dat was moeielijk te raden, maar meer wou Pa er -toch niet van zeggen en Annie moest dus stilletjes wachten totdat ze -nog vier nachtjes had geslapen. Vier nachtjes en—drie daagjes, -’t duurde wel lang, maar eindelijk waren ze toch om.</p> -<p class="par">Op haar jaardag maakte Ma haar wakker met een kus. Annie -deed haar oogen open en—toen wist ze ’t op -eens—„vandaag ben ik jarig!” juichte ze.</p> -<p class="par">’t Scheelde niet veel of nu had Annie op school in -den hoek moeten staan. Ze kon maar niet stilzitten, want ze had -Truusje, die vóór haar zat, zooveel te vertellen van de -mooie presentjes, die, ze had gekregen. „En weet je wat ik van Pa -heb, dat ding, dat ik niet neer kan zetten of neer kan leggen? Een -groot schilderij om in de speelkamer te hangen! Is dat niet echt? -’t Is zoo mooi, je ziet er twee kleine meisjes op en kippen en -kuikentjes, en een klein katje.”</p> -<p class="par">„Annie, als je nu weer zoo druk babbelt, mag je -straks niet mee spelen,” klonk opeens de stem van de -juffrouw.</p> -<p class="par">Truus stak haar vinger op. „Juffrouw, ze is -jarig!”</p> -<p class="par">„Ja,” knikte Annie blij, terwijl ze vuurrood -werd. Nu moest ze even bij de juffrouw komen om gefeliciteerd -<span class="pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49" name="pb49">49</a>]</span>te worden en alle kinderen keken er naar. Annie -jarig, wat prettig, ze hadden allemaal wel jarig willen zijn. Toen -Annie weer op haar plaats zat, gaf Toos haar een stootje. „Krijg -je visite?” vroeg ze kortaf.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e967width"><img src="images/p049.png" -alt="„Krijg je visite?” vroeg ze kortaf." width="344" -height="296"> -<p class="figureHead">„Krijg je visite?” vroeg ze -kortaf.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Ja,” fluisterde Annie.</p> -<p class="par">„Vraag mij ook.”</p> -<p class="par">Annie schudde van neen en beduidde haar buurtje dat ze -stil moest zijn om de juffrouw. Toos zei toen niets meer, maar in -’t speelkwartiertje kwam ze op Annie toe, die met haar -vriendinnetjes stond te praten en ze alle vier voor dien middag op -visite vroeg, en riep hard in haar oor: „Ik kom toch!” -Meteen zette ze ’t op een loopen.</p> -<p class="par">„Dat durft ze toch niet,” zei Mientje zoo -stellig, dat Annie er weer door getroost werd, want ze vond het een -akelige gedachte dat die stoute Toos, die alle pret bedierf, vanmiddag -op eens zou komen aanzetten. Nu deden ze nog met de juffrouw allerlei -spelletjes en daar Toos verder geen woordje meer tegen Annie zei, -vergat deze heelemaal haar bedreiging.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e981width"><img src="images/p050.png" alt="’t Was een echte smulpartij." width="553" height="440"> -<p class="figureHead">’t Was een echte smulpartij.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">’t Was een middag zoo prettig, als Annie in lang -niet had gehad! De vier vriendinnen Mientje, Betty, Truus <span class="pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50" name="pb50">50</a>]</span>en Jo -waren precies op tijd gekomen; nadat ze de mooie cadeautjes bekeken en -’t schilderij bewonderd hadden, dat een groot deel van den wand -in de speelkamer besloeg, hadden ze spelletjes gedaan en pret gemaakt -met Hektor en nu zaten ze op kleine stoeltjes in ’t prieël -achter in den tuin bij de zonnebloemen, waar Ma een tafel vol -versnaperingen had laten brengen: voor ieder een glaasje -frambozenlimonade en een schotel vol taartjes. Annie mocht -presenteeren; ze liet de gasten eerst uitzoeken en nam dàn zelf, -dat hoorde zoo, zei Ma. ’t Was een echte smulpartij, waarvan Hek -ook zijn deel kreeg omdat ’t vrouwtje jarig was. Toen de -<span class="pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51" name="pb51">51</a>]</span>schoteltjes leeg waren, stelde Annie voor een -beetje te gaan rondloopen, voordat ze aan ’t tweede taartje -begonnen en in dien tusschentijd ....je moet niet schrikken, ’t -is heusch waar.... wie zat er toen ze terugkwamen in ’t -prieël bij de zonnebloemen? <i>Toos?</i> Ja, ’t was Toos! Ze -had een leeg schoteltje voor zich staan en likte haar vingertjes af, -terwijl ze al weer met haar oogen een taartje uitzocht van den -schotel.</p> -<p class="par">„Ik zei dat ik zou komen en daar ben ik,” -vertelde ze heel kalm, terwijl ze zich nog wat dieper in haar stoeltje -nestelde en de vijf verschrikte meisjes met haar zwarte oogen donker -aankeek; „ik vind visites prettig en ’k houd veel van -taartjes.”</p> -<p class="par">„Maar, je bent niet gevraagd,” zei -Truus,<a class="noteref" id="xd21e998src" href="#xd21e998" name="xd21e998src">1</a> die den meesten „durf” had van de -vijf.</p> -<p class="par">„Je mag niet op visite komen als je niet bent -gevraagd.”</p> -<p class="par">„Hoe ben je hier gekomen? Door de voordeur?” -vroeg Mientje, die achter Jo kroop, want ’t was net alsof ze nu -een beetje bang was voor Toos, wier plotseling dáár -zitten ze zich maar niet kon verklaren.</p> -<p class="par">„Door de heg, ’k heb de takken op zij -gebogen,” verklaarde ze kortaf, en peuzelde onderwijl nog een -gebakje op.</p> -<p class="par">De meisjes keken elkaar aan. Gelukkig, daar kwam Ma uit -huis om eens te zien of de kinderen schik hadden. Annie vloog naar haar -toe en vertelde onder tranen van de ongenoode gast. „Nu heb ik -heelemaal geen schik meer; die nare Toos ook, u moet haar wegsturen, ze -<i>mag</i> hier niet zijn!”</p> -<p class="par">„Nu, nu,” zei Ma, die ’t niet helpen -kon dat ze even <span class="pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52" name="pb52">52</a>]</span>moest lachen; „een beetje grappig is het wel -van Toosje, maar je mag daarom niet zoo boos op haar zijn en dat nog -wel op je jaardag.”</p> -<p class="par">Toen Toos de vreemde mevrouw zag aankomen, stond ze op -en keek verlegen naar den grond, terwijl ze haar kleverige handjes op -haar rug hield.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1023width"><img src="images/p052.png" -alt="’k Wou ook zoo graag eens op visite." width="376" height="384"> -<p class="figureHead">’k Wou ook zoo graag eens op visite.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„’t Is thuis zoo stil en ’k wou ook -zoo graag eens op visite,” mompelde ze toen Annie’s Ma haar -vriendelijk ’t een en ander vroeg. Annie trok Ma telkens aan haar -japon; Ma moest haar nu wegsturen vond ze, maar dit gebeurde niet, nee, -Ma zei juist dat Toosje best mocht blijven. „Kom,” riep Ma -vroolijk, „nu gaan we met elkaar een spelletje doen van, kruip -door, sluip door!” Meteen nam ze Toos aan de eene en Annie aan de -andere hand, en maakte ze allemaal zoo aan den gang, dat ’t -vreemde gevoel van zooeven heelemaal wegging, Annie weer vroolijk keek -en Toosje ook heel gewoon meedeed, alsof ze er aldoor bij was geweest; -ze was nu heel anders dan op school, niets plagerig, vonden de meisjes. -„Nu nog <span class="pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53" name="pb53">53</a>]</span>even uitrusten in de speelkamer voordat jullie -gehaald worden,” zei Ma, nadat ze allen terdege moe en warm waren -van ’t hollen en draven. „Heeft Toosje je presentjes al -gezien, Annie?”</p> -<p class="par">„Nee, kijk Toos!” Allen stonden om Toos heen -bij de tafel, waarop Annie’s moois was uitgestald en ieder deed -haar best haar alles te wijzen. „En kijk nu daar eens -Toos!” zei Mientje, terwijl ze naar den muur wees.</p> -<p class="par">Toos keek en kreeg ’t schilderij in ’t -oog.</p> -<p class="par">„Nu, hoe vindt je ’t?” vroeg Annie, -toen er niet gauw genoeg een uitroep van bewondering kwam.</p> -<p class="par">Toos zei nog niets en toen op eens begon ze hard te -schreien, zoo hard, dat de meisjes er bang van werden.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1040width"><img src="images/p053.png" alt="Annie vloog naar de deur." width="269" height="338"> -<p class="figureHead">Annie vloog naar de deur.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Annie’s Ma kwam toeloopen, nam haar op den schoot -en eindelijk vertelde Toosje onder snikken, dat het op ’t -schilderij net was als bij Oma thuis, waar Pa en Ma haar als een heel -klein kindje gebracht hadden, voordat ze naar Indië gingen en waar -ze gewoond had tot nu voor een kort poosje. ’t Was er zoo -heerlijk bij Oma buiten en ze hield zooveel van de kippen en eenden, -die ze altijd mocht voeren. Juist waren er kleine gele kuikentjes -uitgekomen, toen ze weg moest naar de stad. <span class="pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54" name="pb54">54</a>]</span></p> -<p class="par">Stilletjes waren de meisjes naderbij gekomen.</p> -<p class="par">„Waarom ben je daar dan niet gebleven?” -vroeg Jo.</p> -<p class="par">„Er is geen school en ik moet toch een knap meisje -worden,” zegt Oma, „maar in de vacantie mag ik weer naar -Oma toe en daar hoef ’k niet stil te zitten zooals op school. -Maar dat duurt nog zoo lang!” voegde ze er met een zucht bij.</p> -<p class="par">„Je moet maar heel veel bij Annie komen spelen, -dan gaat de tijd gauw om,” zei Ma en ze pakte Toosje alsof ze -haar eigen Annie was.</p> -<p class="par">Toen de visite al weg was, kwam Pa thuis. Annie vloog -naar de deur om open te doen en nog voordat zij in de kamer waren, -vertelde ze hem al, dat ’t stoute kleine meisje, naast wie ze op -school zat, nu haar vriendinnetje was geworden. „’t Komt -eigenlijk door mijn schilderij,” riep ze. „Ra-ra, ra, hoe -kan dàt?”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1059width"><img src="images/p054.png" alt="Ornament." width="166" height="82"></div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55" name="pb55">55</a>]</span></p> -</div> -<div class="footnotes"> -<hr class="fnsep"> -<div class="footnote-body"> -<p class="par footnote"><span class="label"><a class="noteref" id="xd21e998" href="#xd21e998src" name="xd21e998">1</a></span> Zie -<a href="#frontis">titelplaat</a>. <a class="fnarrow" href="#xd21e998src">↑</a></p> -</div> -</div> -</div> -<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/p055.png" alt="PRUL" width="471" -height="361"></div> -<h2 class="main">PRUL</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Als kleine Prul ging wandelen, kreeg ze -handschoentjes aan; natuurlijk, want ze was een jongejuffrouwtje en die -moeten in de stad met handschoentjes loopen, zeiden Mama en Juf -allebei. Prul vond ’t vreeselijk. Als ze handschoentjes aan had, -spreidde ze haar tien vingertjes zoo ver mogelijk uit en hield haar -armpjes een heel eind van haar lijfje. Wanneer Mama of Juf dan zei, dat -ze niet zoo dwaas moest doen, trok Prul met haar scherpe, witte tandjes -de handschoentjes aan de vingertoppen omhoog en draaide er punten aan, -wat al heel raar stond.</p> -<p class="par">Maar al haalde ze er ook van alles mee -uit——de handschoentjes moesten aan blijven; daar was Mama -heel streng op. <span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56" name="pb56">56</a>]</span></p> -<p class="par">Haar parasolletje vond Prul haast even erg als haar -handschoentjes. Dat was voor de zon, maar waarom mocht de zon haar niet -in ’t gezichtje schijnen? ’t Zou juist lekker zijn, meende -Prul.</p> -<p class="par">Juf dacht er anders over; ze zei, dat de zon Pruls -gezichtje bruin zou maken en dat mocht niet, want Prul was een -stadsjuffertje en geen buitenkind.</p> -<p class="par">„Loopen buitenkinderen altijd zonder parasols en -zonder handschoenen?” vroeg Prul aan Juf en toen Juf -„ja” zei, had Prul geen grooter verlangen dan ook een -buitenkind te mogen zijn.</p> -<p class="par">Dienzelfden dag aan de koffietafel kwam ze al met haar -wensch voor den dag. Oom Julius was onverwacht overgekomen en vroeg zoo -uit de grap aan Prul, die tegenover hem zat, wat zij wel zou willen -worden.</p> -<p class="par">Prul behoefde zich daar niet lang op te bedenken.</p> -<p class="par">„Een buitenkindje, Oom,” antwoordde ze -dadelijk tot groote verbazing van Papa en Mama, die niet begrepen hoe -Prul daarbij kwam.</p> -<p class="par">„Wel kleine meid, dat kan best,” zei Oom; -„ga straks maar met mij mee—ik woon buiten en je mag net -zoo lang bij me logeeren als Papa en Mama je kunnen missen. Wanneer je -dan terugkomt, zijn je wangetjes niet meer mager en bleek; dan heb je -dikke, roode koonen.”</p> -<p class="par">„Neen, <i>bruine</i>,” riep Prul, die aan de -buitenkinderen dacht, van wie Juf gezegd had, dat ze zonder parasol -mochten loopen.</p> -<p class="par">„Goed, <i>bruine</i> dan,” lachte Oom; -„en dan heb je <span class="pagenum">[<a id="pb57" href="#pb57" -name="pb57">57</a>]</span>ook meer trek dan nu; in plaats van -één dun boterhammetje niet eens heelemaal te kunnen -opeten, wil je er wel graag vier of vijf hebben en flinke dikke, -hoor!”</p> -<p class="par">Prul keek een beetje verlegen, omdat Oom er op gelet had -hoe ze met haar boterham knoeide, maar toen Oom verder <i>van -buiten</i> vertelde, luisterde ze weer met allebei haar oortjes wijd -open en wou niets liever dan een buitenkind zijn. Ze vroeg Papa en Mama -of ’t mocht. Beiden vonden ’t goed, dat Prul met Oom mee -zou gaan om te probeeren of ze ’t buiten heusch zoo prettig zou -vinden als ze nu dacht.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1105width"><img src="images/p057.png" alt="Een buitenkindje, Oom." width="456" height="267"> -<p class="figureHead">Een buitenkindje, Oom<span class="corr" id="xd21e1108" title="Bron: ,">.</span></p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Toen Prul ’s middags werd aangekleed voor de reis, -wou Juf haar ook handschoentjes aandoen. Prul stribbelde tegen: -„ik ben nù een buitenkindje,” riep ze.</p> -<p class="par">’t Hielp haar niets; Juf zette het tòch -door en bijna <span class="pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58" name="pb58">58</a>]</span>zou Prul zijn gaan schreien, als Oom haar niet had -ingefluisterd, dat ze nu nog, totdat ze in den trein zat, een -stadsjuffertje was. Tot zoo lang moest ze, om Juf plezier te doen, die -nare dingen maar aanhouden.</p> -<p class="par">Prul lachte op eens weer en liet zich goed helpen; zelfs -haar parasolletje nam ze zonder pruttelen mee.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1120width"><img src="images/p058.png" alt="Zelfs haar parasolletje nam ze mee." width="151" -height="319"> -<p class="figureHead">Zelfs haar parasolletje nam ze mee.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Toen Prul een week weg was, konden Papa en Mama het niet -langer uithouden, zóó verlangden ze naar hun kleine -meisje. Zij gingen dus eens naar Prul kijken en dachten ook, dat -’t stadsjuffertje het buiten niets prettig zou vinden, nu -’t nieuwtje er af was en wel graag mee terug zou willen gaan.</p> -<p class="par">Papa en Mama hadden niet vooruit geschreven, dat zij -zouden komen. Ze werden dus niet afgehaald en wandelden met hun beiden -den weg af, die van het station naar het huis van Oom Julius voerde. -Aan den eenen kant van dien weg was een sloot en aan den anderen kant -een groot weiland, waar druk werd gehooid. Eén wagen stond al -volgeladen en een eind verder op ’t land waren de knechts van Oom -Julius bezig het hooi op hoopen te harken. Een vroolijk troepje -kinderen speelde krijgertje om hen heen; hier gooiden een paar elkaar -met hooi, daar stoeiden en rolden anderen over de kort afgemaaide -stoppels en de drukste van allen was——Prul. Juichend van -pret kwam ze op Papa en Mama toeloopen; <span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60" name="pb60">60</a>]</span>die kenden hun bleeke, -stille Prul haast niet meer, zulke dikke wangen had ze gekregen en zoo -vroolijk was ze.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1131width"><img src="images/p059.png" alt="Waar druk werd gehooid." width="578" height="720"> -<p class="figureHead">Waar druk werd gehooid.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„En bruin ben ik ook,” riep ze; „kijk -maar, ik ben nu een echt buitenkind, zegt Oom. Ik laat ook nooit meer -mijn boterham staan.”</p> -<p class="par">Wat had die Prul veel te vertellen, nu ze tusschen Papa -en Mama in naar het huis van Oom Julius stapte: van ’t prettige -logeeren bij Oom, van de kippen en de andere dieren, van de aardige -kennisjes, die ze gekregen had. Maar op eens hield Prul op en keek -bedrukt.</p> -<p class="par">„Wat is er, kindje?” vroeg Mama, die al -dacht, dat ze zich te moe had gemaakt in ’t hooi.</p> -<p class="par">Maar dàt was ’t niet, wat Prul hinderde. -Toen Mama nog eens navroeg, kwam ’t hooge woord er uit:</p> -<p class="par">„Ik heb mijn parasolletje en mijn handschoentjes -weggegeven aan een klein meisje. Betje heet ze en zij wou zoo dolgraag -handschoentjes en een echt parasolletje hebben. ’t Mocht wel, -hè Ma? ’k Heb ze hier toch niet noodig.—Betje was er -zoo blij mee; ze zei: als stadskinderen zoo mooi gingen wandelen, wou -ze veel liever een stadskind zijn. Hoe vindt u dàt nu—en -ik juist veel liever een buitenkind!”</p> -<p class="par">„Dan moeten jullie ruilen,” zei Papa met een -ernstig gezicht. „Als we naar huis gaan, zullen we Betje meenemen -naar de stad, en jou hier buiten laten.”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1149width"><img src="images/p061.png" -alt="„Dan moeten jullie ruilen,” zei Papa." width="265" -height="288"> -<p class="figureHead">„Dan moeten jullie ruilen,” zei -Papa.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Prul keek met groote oogen of Papa dàt meende. -Toen zag ze Mama aan, die even knipoogde.</p> -<p class="par">„Neen, neen, dat ’s maar een grapje; ik -blijf uw eigen Prul,” riep ze zoo hard ze kon; „’k -ben nu maar voor een poosje een buitenkind.” <span class="pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61" name="pb61">61</a>]</span></p> -<p class="par">„Hoe zou je ’t vinden om voor <i>altijd</i> -een buitenkindje te mogen blijven?” vroeg Papa en nu maakte hij -geen grapje. „Kijk Prul, dan gaan we ook hier op ’t dorp -wonen in net zoo’n prettig huis als Oom Julius heeft. Dan houdt -mijn Prul haar dikke wangen en haar trek in boterhammen.”</p> -<p class="par">„’k Zou ’t heerlijk vinden,” zei -Prul.</p> -<p class="par">„Ik ook,” voegde Mama er bij en toen werd -’t maar meteen afgesproken dat ’t zoo zou wezen.</p> -<p class="par">Prul werd dus een echt buitenkind en mocht spelen en -draven en stoeien, alles zonder handschoentjes en parasol. Mama en Juf -vonden dit nu allebei goed.</p> -<p class="par">Toen Prul evenwel wat ouder werd en wel eens werd -meegenomen naar de stad voor boodschappen en visites, moest ze er toch -weer aan gelooven en keurig netjes als een stadsjuffertje gekleed -zijn.—Maar is ’t niet grappig: <i>toen</i> had Prul niet -eens zoo’n hekel meer aan haar handschoentjes en parasol. Dat -kwam zeker, doordat ze buiten zoo groot en verstandig was -geworden.— <span class="pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62" name="pb62">62</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">EEN VACANTIEMIDDAG.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Jet en Riek waren van plan eens goed van hun -eenigen vacantiemiddag te genieten.</p> -<p class="par">Eén vacantiemiddag maar?</p> -<p class="par">Nu ja, van school hadden ze natuurlijk veel langer -vacantie: wel drie weken, net als andere kinderen. Maar ze hadden thuis -altijd zooveel te doen met op de kleintjes te passen als Moeder uit -werken was of aan de waschtobbe stond, en alles netjes te maken tegen -dat Vader ’s avonds van het land kwam, dat voor haar beidjes de -vacantietijd nog veel drukker was dan de schooltijd.</p> -<p class="par">Nù had Moeder evenwel haar meisjes eens een heel -vrij middagje gegeven. Zij waren er dadelijk na ’t eten op -uitgetrokken en zaten nu op ’t dijkje langs de spoorlijn, midden -tusschen de bramen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1188width"><img src="images/p062.png" -alt="Midden tusschen de bramen." width="321" height="360"> -<p class="figureHead">Midden tusschen de bramen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Eén emmertje hadden ze al volgeplukt en nog zagen -ze er een massa, van die donkere, overrijpe, die loslieten als zij ze -maar even aanraakten.</p> -<p class="par">„Hè, lekker,” zuchtte Jet, terwijl ze -er een in <span class="pagenum">[<a id="pb63" href="#pb63" name="pb63">63</a>]</span>haar mond stak; „prettig wij zoo met ons -beiden en geen kleintjes er bij op wie we moeten passen. Toe, Riek, -waar kijk je zoo naar? Pluk nu ook weer!”</p> -<p class="par">„Jet, ik geloof vast en zeker, dat die schapen -vreeselijken dorst hebben. Hoor ze eens blaten. Vanmorgen heb ik -’t ook telkens al gehoord en nu is ’t nog weer veel warmer -geworden.”</p> -<p class="par">„Ja, gunst, maar daaraan kunnen <i>wij</i> toch -niets doen?” riep Jet ongeduldig terwijl ze nu, evenals haar zus, -naar den afgehaakten waggon op het zijspoor keek, waaruit een klagend -geblaat en gemekker opsteeg.</p> -<p class="par">„Ze komen den waggon misschien straks wel halen om -ze verder te vervoeren; dan hoor je ’t niet meer.”</p> -<p class="par">Maar nu werd Riek boos.</p> -<p class="par">„Al hoor ik ’t niet meer, daarmee gaat hun -dorst toch niet over en als ze nu nog een lange reis in de hitte moeten -maken, zal het nog veel erger worden. Ik moet er wat aan -doen!”</p> -<p class="par">Vastberaden schudde Riek het volgeplukte emmertje leeg -en liep het dijkje af naar de pomp, die een eind verder het land in -stond.</p> -<p class="par">Jet volgde haar pruttelend van verre, maar toen Riek -even later bij den waggon stond en ze zag hoe de arme schapen hun -koppen door het latwerk staken en zich verdrongen om bij het emmertje -te komen, kreeg ’t medelijden ook bij haar de overhand. Zoo hard -ze kon liep ze naar het bleekveld achter hun huisje om het bakje met -den langen steel te halen, waarmee Moeder het waschgoed altijd -besproeide en nam meteen een emmer water mee.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1217width"><img src="images/p064.png" -alt="Om bij het emmertje te komen." width="212" height="489"> -<p class="figureHead">Om bij het emmertje te komen.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64" name="pb64">64</a>]</span></p> -<p class="par">„Hè, heerlijk, dat je me komt -helpen,” zei Riek. „Er zijn er zooveel: ik kan ze -alléén niet allemaal een beurt geven. Geen wonder, dat de -stumperds zoo’n dorst hebben; de zon brandt op den waggon. O, het -schepbakje, dat is prachtig bedacht! Die kleine lammetjes, daar -achteraan, worden aldoor weggeduwd door de groote schapen.—Wacht -maar, nu krijgen jullie allemaal wat!”</p> -<p class="par">„De emmers zijn leeg; zal ik ze weer -vullen?” vroeg Jet en, zonder ’t antwoord af te wachten, -draafde ze er mee naar de pomp.</p> -<p class="par">Oef, wat was het warm. Riek en Jet werden rood gestoofd -door de zon. ’t Was bijna niet uit te houden daar op ’t -zijspoor, maar de dappere zusjes hielden ’t wèl uit. Zij -rustten niet, voordat alle, alle schapen en lammetjes zich ruimschoots -te goed hadden gedaan aan ’t frissche water.</p> -<p class="par">Je kunt wel nagaan hoe lang het duurde, want er was een -waggon vol van die wollige reizigers en ze wilden er geen overslaan. -Daarbij kwam nog, dat ze gedurig den kluts kwijt raakten, want de -schapen stonden geen oogenblik stil en geleken zóó op -elkaar, dat ’t moeilijk uit te maken was, of zij nu eigenlijk al -een beurt hadden gehad of niet. Maar in zoo’n geval lieten Riek -en Jet ze voor alle zekerheid nòg maar eens drinken. -<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65" name="pb65">65</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1232width"><img src="images/p065-1.png" alt="Draafde ze er mee naar de pomp." width="398" -height="205"> -<p class="figureHead">Draafde ze er mee naar de pomp.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Toen zij eindelijk klaar waren, was de vacantiemiddag -juist om. De klok sloeg zes uur en ze hadden Moeder beloofd niet later -thuis te zullen komen om ’t avondeten voor Vader klaar te -maken.</p> -<p class="par">Moe en warm kwamen ze er met de leege emmertjes aan.</p> -<p class="par">„Schik gehad?” vroeg Moeder, die in den tuin -bezig was.</p> -<p class="par">„Schik?”—Even keken de zusjes elkaar -aan. „Schik” kon je ’t eigenlijk niet noemen, maar -toch..</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1246width"><img src="images/p065-2.png" alt="En Anton stak de tong uit." width="101" -height="219"> -<p class="figureHead">En Anton stak de tong uit.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Ja, ’t was een heerlijke middag,” -riepen ze beiden als uit één mond.</p> -<p class="par">„Waar zijn de bramen?” vroeg kleine Jaap, -terwijl hij naar de leege emmertjes keek en Anton stak de tong tegen -die twee luie pluksters uit. Ze moesten nog maar gauw een emmervol gaan -halen, vond hij.</p> -<p class="par">„De bramen? Die zou ik heel vergeten; ze liggen -nog op ’t dijkje,” antwoordde Riek.</p> -<p class="par">Moeder keek vreemd op. Die kostelijke bramen zoo maar te -laten liggen! Zoo iets was ze niet van haar meisjes gewoon.</p> -<p class="par">Maar toen Jet haar alles had uitgelegd, knikte Moeder -goedkeurend; ze zei, dat ze zelf wel voor Vaders <span class="pagenum">[<a id="pb66" href="#pb66" name="pb66">66</a>]</span>eten zou -zorgen en Anton moest de bramen maar even halen. De meisjes hadden nu -wel wat rust verdiend!</p> -</div> -</div> -<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<div class="figure"><img src="images/p066.png" alt="KAREL’S HORLOGE" width="578" height="216"></div> -<h2 class="main">KAREL’S HORLOGE</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Er was eens een jongen—Karel heette -hij—die dolgraag een horloge wou hebben. Zijn groote broers -hadden er allebei een en nu was ’t dus zijn beurt om er een te -krijgen, vond hij.</p> -<p class="par">„Wacht maar tot je jarig bent,” zei zijn -vader; „misschien, als je goed oppast, dan....” Meer zei -Vader niet.</p> -<p class="par">Of Karel ook goed oppaste!</p> -<p class="par">Toen kwam zijn jaardag.—Op de slaapkamer kreeg hij -de presenten van de broers en kleine zus. Vader en Moeder <span class="corr" id="xd21e1273" title="Bron: feleciteerden">feliciteerden</span> -hem ook—maar——er was geen pakje van hen.</p> -<p class="par">Even keek Karel op zijn neus; toen deed hij direct weer -vroolijk—hij was immers jarig!</p> -<p class="par">Aan ’t ontbijt gekomen zag hij toch nog een pakje -op zijn bord liggen.</p> -<p class="par">„Dat heb je van Vader en mij,” zei -Moeder.</p> -<p class="par">Gauw maakte Karel het open. Wat er wel in -zat?—— <span class="pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67" -name="pb67">67</a>]</span></p> -<p class="par"><i>Een horloge</i>—ja, een echt stevig -jongenshorloge aan een koordje! Wat was Karel blij; hij vloog Vader en -Moeder om den hals en kuste hen dat ’t klapte.</p> -<p class="par">„Mag ik ’t mee naar school?” vroeg -hij.</p> -<p class="par">„Vandaag wel, omdat je jarig bent, maar dan niet -meer. Je kunt het ’s Zondags dragen,” antwoordde Vader en -hij wees hem hoe hij ’t moest opwinden en hoe hij ’t gelijk -kon zetten.</p> -<p class="par">Niemand blijder dan Karel, toen hij met zijn horloge -naar school stapte. Meneer en de jongens moesten ’t allen zien en -onder de les keek Karel er gedurig op of zat er mee te spelen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1297width"><img src="images/p067.png" -alt="Meneer en de jongens moesten ’t allen zien." width="341" -height="413"> -<p class="figureHead">Meneer en de jongens moesten ’t allen -zien.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Omdat hij jarig was, zag Meneer het maar door de -vingers.</p> -<p class="par">’t Was Karel zoo goed bevallen zijn horloge mee -naar school te hebben, dat hij het wel graag den volgenden dag weer had -meegenomen. Maar dit mocht niet van Vader; hij mocht het alleen -’s Zondags dragen—door de week zou Moeder ’t in haar -groote linnenkast bewaren.</p> -<p class="par">Eenigen tijd later kwam er een nieuwe burgemeester op -het dorp waar Karel woonde. Die burgemeester had een zoontje van Karels -leeftijd—Felix geheeten. <span class="pagenum">[<a id="pb68" -href="#pb68" name="pb68">68</a>]</span></p> -<p class="par">Felix was een eenig kind en werd erg verwend; wat hij -hebben wou, kreeg hij van zijn ouders. Natuurlijk had Felix ook al een -horloge.</p> -<p class="par">Karel zag ’t dadelijk, toen Meneer den nieuwen -jongen binnenbracht en hem de plaats naast Karel aanwees. Felix had er -zelfs een mooien ketting aan; Karel kon er zijn oogen niet -afhouden.</p> -<p class="par">„Ik heb óók een horloge,” -fluisterde hij hem toe, juist toen Meneer een taaloefening ging -dicteeren.</p> -<p class="par">„Dat jok je,” zei Felix schamper lachend; -„als je er een hadt, zou je ’t wel bij je hebben; ik geloof -er niets van.”</p> -<p class="par">„Vanmiddag neem ik ’t mee, dan kan je -’t zelf zien,” riep Karel, die niet velen kon, dat die -vreemde jongen hem niet geloofde, driftig uit.</p> -<p class="par">„Echt waar, hoor!”</p> -<p class="par">„Niet praten,” zei Meneer—„allen -opletten!”</p> -<p class="par">Toen hielden zij zich stil.</p> -<p class="par">Aan de koffie had Karel niets te vertellen en anders kon -hij toch zoo’n praats hebben. Dat kwam, omdat hij nu aan niets -kon denken dan aan zijn horloge, dat in Moeders linnenkast lag en dat -hij tòch vanmiddag mee naar school wou nemen.</p> -<p class="par">Toen de boterhammen op waren, draaide hij steeds om -Moeder heen.</p> -<p class="par">„Jongen, wat wil je toch?” vroeg Moeder -verwonderd.</p> -<p class="par">„Een zakdoek,” fluisterde Karel verlegen, -„alstublieft een schoonen zakdoek uit de linnenkast.”</p> -<p class="par">„Nu, dien kan je krijgen,” antwoordde Moeder -lachend. „Daar behoef je niet zoo benauwd bij te kijken. Haal er -zelf maar een; je weet waar ze liggen; ik moet zusje <span class="pagenum">[<a id="pb69" href="#pb69" name="pb69">69</a>]</span>nu eerst -helpen.”—En Moeder gaf Karel den sleutel.</p> -<p class="par">O, wat bonsde zijn hart, toen hij de kast opendeed en er -daarop mèt den zakdoek ook ’t horloge uithaalde. Hij -stopte het met koordje en al diep in zijn zak. Toen hij Moeder den -sleutel teruggaf, durfde hij haar niet aan te kijken, maar Moeder, die -met ’t kleintje bezig was, had er geen erg in.</p> -<p class="par">Langs een omweg sloop Karel naar school. Hij wou maar -’t liefst niemand tegenkomen.</p> -<p class="par">Toen de jongens, die op ’t schoolplein speelden, -wat tegen hem zeiden, schrikte hij en liep gauw naar binnen. Eerst toen -Felix kwam, monterde Karel weer wat op. Nu zou Felix toch zien, dat hij -niet gejokt had. Vol trots lei Karel ’t horloge -vóór zich op den lessenaar.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1345width"><img src="images/p069.png" alt="Ook ’t horloge uithaalde." width="308" -height="394"> -<p class="figureHead">Ook ’t horloge uithaalde.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Felix keek er even naar. „’t Is niet eens -van zilver,” zei hij minachtend „en er is ook geen ketting -aan.”—Toen draaide hij ’t hoofd om en wou er heel -niet meer naar kijken.</p> -<p class="par">Karel kon wel huilen van spijt. Had hij nu -dáárvoor Moeder bedrogen? was hij dáárvoor -Vader ongehoorzaam geweest?—— <span class="pagenum">[<a id="pb70" href="#pb70" name="pb70">70</a>]</span></p> -<p class="par">Meneer kwam binnen en de les begon.</p> -<p class="par">Karel kon geen enkel goed antwoord geven en lette niet -op als Meneer wat op ’t bord schreef. Dit was Meneer niet van hem -gewend. Hij kwam naar hem toe en zag toen ’t horloge nog -vóór hem liggen. Dit zou wel de oorzaak van Karels -onoplettendheid wezen, dacht Meneer; op zijn jaardag had hij er immers -ook zoo mee zitten spelen?</p> -<p class="par">„Weet je wat, Karel,” zei hij daarom, -„ik zal dat horloge maar eens een poos voor je bewaren. Je bent -nog veel te klein voor een horloge; dat zie ik wel.” En Meneer -nam ’t horloge van den lessenaar en ging naar zijn plaats voor de -klas terug.</p> -<p class="par">Van schrik kon Karel geen woord uitbrengen. Dit was wel -’t ergste wat hem had kunnen overkomen!——Als Meneer -’t nu maar om vier uur teruggaf.——</p> -<p class="par">Maar neen, Meneer schudde ’t hoofd, toen Karel -’t hem na schooltijd met neergeslagen oogen kwam vragen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1365width"><img src="images/p070.png" -alt="Keek hij hem doordringend aan." width="268" height="401"> -<p class="figureHead">Keek hij hem doordringend aan.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Dan hebben we morgen weer ’t zelfde liedje -met jou. Je bent veel te speelsch om al een horloge op school te -dragen. ’t Verwondert mij, dat je Vader dàt wil -hebben.” Bij deze woorden keek hij hem doordringend aan. Toen -<span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71" name="pb71">71</a>]</span>liet Karel ’t hoofd hangen en durfde niets -meer zeggen.</p> -<p class="par">„Dat dacht ik wel,” sprak Meneer in -zichzelf, terwijl hij den jongen nakeek, die langzaam, op z’n -eentje naar huis slenterde. „Dat is bepaald niet in -orde”—en hij besloot Karels Vader, met wien hij dien avond -een vergadering zou bijwonen, ’t horloge zelf terug te geven en -er met hem over te spreken.</p> -<p class="par">Maar hiervan wist Karel natuurlijk niets; hij dacht, dat -Meneer ’t horloge voor altijd zou houden en voelde zich erg -ongelukkig.</p> -<p class="par">Zoo werd ’t eindelijk weer Zondag.</p> -<p class="par">Anders vond Karel den Zondag de prettigste dag van de -heele week, maar nu zat hij stil in een hoek te kniezen en deed niet -mee aan de vroolijke spelletjes, die Vader na kerktijd met de kinderen -speelde.</p> -<p class="par">Hij zat steeds in angst, dat Moeder hem zou vragen of -hij zijn horloge niet wou hebben of—nog erger—dat Moeder -naar de linnenkast zou gaan om ’t voor hem te halen en dan -ontdekken zou, dat ’t er uit verdwenen was.</p> -<p class="par">’s Middags zouden ze allen met elkaar een groote -wandeling doen.</p> -<p class="par">„Om drie uur gaan we er op uit, jongens,” -had Vader gezegd.</p> -<p class="par">Toen het bijna drie uur was, liep Karel den tuin in; hij -wou liever niet mee en hoopte, dat zij weg zouden gaan zonder hem te -missen.</p> -<p class="par">Hè, wat vervelend, daar kwamen Vader en Moeder -ook den tuin in. Op andere Zondagen kon Karel zich niets genoeglijkers -voorstellen dan arm in arm tusschen <span class="pagenum">[<a id="pb72" -href="#pb72" name="pb72">72</a>]</span>Vader en Moeder in, door den -grooten tuin te wandelen en bij ieder bloemperk of groentebed even te -blijven staan—maar nu——o, hij wou Vader en Moeder wel -weg kijken!—</p> -<p class="par">„Kom Karel,” riep Moeder, „ga je mee? -Wij willen nog even den tuin doorloopen.”—En zij stak haar -arm door dien van Karel. Zoo moest hij wel mee.</p> -<p class="par">Toen ze den tuin één keer door waren -geweest, zei Vader: „’t zal, dunkt me, haast tijd wezen -voor onze wandeling. De anderen zijn misschien al langzaam -vooruitgegaan. Karel kijk jij eens hoe laat het is; mijn horloge gaat -niet goed.”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1399width"><img src="images/p072.png" alt="Daar kwamen Vader en Moeder ook den tuin in." width="439" height="395"> -<p class="figureHead">Daar kwamen Vader en Moeder ook den tuin in.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Karel wou naar binnen loopen om op de groote gang-klok -te kijken, maar Vader hield hem tegen. „Waar is je -horloge?” vroeg hij.</p> -<p class="par">Toen barstte Karel in snikken uit.</p> -<p class="par">„Waarom kijk je dáár niet op?” -vroeg Vader nog en zijn toon klonk nu heel streng. <span class="pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73" name="pb73">73</a>]</span></p> -<p class="par">„M-m-meneer heeft het,” stotterde Karel al -schreiend en toen kwamen Vader en Moeder bij stukjes en beetjes -’t heele verhaal te hooren. Karel verzweeg niets. Dat hij Moeder -<i>bedrogen</i> had, drukte hem nog het zwaarst van alles op ’t -hart.</p> -<p class="par">„Ik zal ’t nooit weer doen; ik heb er -zoo’n spijt van,” riep hij telkens weer.</p> -<p class="par">Omdat Karel er zoo’n berouw over had, vergaven -Vader en Moeder hem graag wat hij gedaan had, maar de straf konden zij -hem toch niet kwijtschelden: een maand lang mocht hij zijn horloge niet -dragen, neen, nog erger, hij mocht ’t zelfs niet zien.</p> -<p class="par">Toen, op een Zondag, deed Vader hem zelf weer het -koordje om den hals en liet ’t horloge in zijn blousezakje -glijden.</p> -<p class="par">„Nu vertrouw ik je weer, Karel,” was alles -wat Vader zei. Moeder gaf hem een kus en fluisterde hem toe: „ik -ook”—toen was Karel o, zoo gelukkig.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1425width"><img src="images/p073.png" alt="Toen, op een Zondag." width="218" height="324"> -<p class="figureHead">Toen, op een Zondag.</p> -</div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">GRAPPIGE APPELTJES.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Bep hield veel van dieren. Ze had een hondje, een -poes, konijntjes, duiven, en—nu kreeg ze er nog zes <span class="pagenum">[<a id="pb74" href="#pb74" name="pb74">74</a>]</span>witte -muizen bij van Oom Kees. In een spanen doos met gaatjes in het deksel, -had Oom, die in de stad woonde, ze met den bode meegegeven.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1437width"><img src="images/p074.png" alt="Hadden de muizen veel bekijks." width="310" -height="257"> -<p class="figureHead">Hadden de muizen veel bekijks.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Dat was een grappig pakje! Moeder keek eerst niet heel -blij naar de nieuwe huisgenootjes; ze vond muizen naar en dacht, dat ze -’t overal erg vuil zouden maken, maar—er was nog geen week -voorbij of Moeder had al evenveel schik als Vader en Bep aan de vlugge, -witte diertjes, die zoo slim uit hun roode oogjes keken. De groote -stopflesch, waarin ze woonden, mocht zelfs in de huiskamer blijven -staan.</p> -<p class="par">In ’t begin hadden de muizen veel bekijks. Bep -bracht telkens vriendinnetjes mee naar huis, die, net als Moeder, eerst -maar niet wilden gelooven, dat witte muizen veel aardiger zijn dan -gewone grijsjes, en op een mooien Woensdagmiddag kwam Oom Kees zelf met -zijn jongens uit de stad, om ook eens naar zijn „cadeautje” -te zien. Bep had juist les bij haar handwerkjuffrouw aan huis en zag -Oom met Bram en Henk voorbij fietsen. Gelukkig, dat het uur al bijna om -was; ze verlangde er zoo naar hem de muizen te laten kijken!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1446width"><img src="images/p075.png" -alt="Met den kruideniersjongen te praten." width="319" height="515"> -<p class="figureHead">Met den kruideniersjongen te praten.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Zou Oom wel kunnen zien, dat ze gegroeid waren? Bep -dacht van wel; ze had haar muisjes altijd volop eten gegeven. Prettig, -dat ze de flesch juist schoon had <span class="pagenum">[<a id="pb75" -href="#pb75" name="pb75">75</a>]</span>gemaakt; frisch zaagsel, om er -’s nachts onder te kruipen, was er ook in. Oom zou wel schik -hebben, omdat de muisjes ’t zoo best hadden!</p> -<p class="par">Toen de les uit was, bleef Bep niet, zooals anders, met -de juffrouw babbelen; ze liep in één vaart naar huis.</p> -<p class="par">Mietje stond aan de deur met den kruideniersjongen te -praten.</p> -<p class="par">„Raad eens wie er gekomen zijn, Bep?”</p> -<p class="par">„Dat weet ’k al lang! Oom en de jongens. -Waar zijn ze, Mietje?”</p> -<p class="par">„In den tuin, bij de rozen.”</p> -<p class="par">Bep er ook heen. Ze nam den kortsten weg, door de -keuken. „Dag Oom Kees! Dag Oom! Hebt u mijn muizen gezien? Vindt -u ze niet groot? Waar zijn de jongens?—U blijft toch tot vanavond -laat, hè Oom?”</p> -<p class="par">Oom Kees, die met Vader en Moeder in ’t -rozenpriëel zat, begon te lachen. Zooveel vragen op eens.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1470width"><img src="images/p076.png" alt="Dat uw muizekindertjes erg wit zien." width="567" height="720"> -<p class="figureHead">Dat uw muizekindertjes erg wit zien.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Ja Beppie,” zei hij, „de muizen zijn -flink gegroeid; je hebt er best op gepast. De jongens vinden ze ook zoo -<span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77" name="pb77">77</a>]</span>aardig. Ze zijn net weer naar binnen geloopen, om -ze nog eens te bekijken.”</p> -<p class="par">„Roep Henk en Bram maar hier,” zei Moeder, -die limonade inschonk; „ze zullen ook wel dorst -hebben.”</p> -<p class="par">„Henkie! Bra-am!” riep Bep zoo hard ze kon, -onder ’t loopen.</p> -<p class="par">„Ja-a! Kom eens kijken!” klonk het -terug.</p> -<p class="par">Henk stond voor de waranda en zwaaide met zijn armen. -„Toe dan, Bep!”</p> -<p class="par">„Ja, wat is er? Hoe vindt je mijn -muizen?”</p> -<p class="par">Bram kwam ook uit de kamer en trok een gewichtig gezicht -zoo gauw Bep bij hen was.</p> -<p class="par">„Ik vind, dat uw muizekindertjes erg wit zien, -Mevrouw. Ik ben de dokter, weet u en ’k zeg al tegen Meneer Henk, -dat ze zeker niet genoeg in de lucht komen. Ze moeten elken dag -noodzakelijk een wandelingetje doen.”</p> -<p class="par">„Ja,” zei „Meneer” Henk, -proestend van ’t lachen; „ik heb maar dadelijk gedaan wat -de dokter zei en de muizekindertjes vonden ’t erg -prettig.”</p> -<p class="par">Bep keek angstig van den een naar den ander.</p> -<p class="par">„Wat hebben jullie met mijn muisjes gedaan? Waar -is de flesch?”</p> -<p class="par">„O, Mevrouw, hun bedjes zijn netjes -opgemaakt,” begon Bram, maar Bep duwde hem op zij en liep naar -binnen, naar ’t tafeltje, waarop de stopflesch stond.</p> -<p class="par">De muizen waren niet te zien.</p> -<p class="par">Eerst dacht Bep nog, dat ze onder ’t zaagsel waren -gekropen, maar neen, ze waren niet meer in de flesch.</p> -<p class="par">„Waar zijn mijn muisjes? ’t Is jullie -schuld, dat ze <span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78" name="pb78">78</a>]</span>weg zijn,” riep ze half schreiend uit. -„Nare jongens!”</p> -<p class="par">„Hè, wat flauw om dadelijk te -huilen,” zei Henk en trok Bep mee naar buiten. „De dokter -wou immers, dat ze een wandelingetje gingen doen? Kijk, -dáár kuieren ze.” Hij wees naar boven, naar de -kruin van den ouden, knoestigen appelboom en ja, daar wandelden Beps -muisjes over de takken.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1512width"><img src="images/p078.png" alt="Wandelden Beps muisjes over de takken." width="604" height="304"> -<p class="figureHead">Wandelden Beps muisjes over de takken.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Nu moest Bep toch door haar tranen heen lachen; ’t -was ook zoo’n grappig gezicht!</p> -<p class="par">„Wat zijn ze al hoog,” riep Bram, die er ook -bij kwam. „Hoe krijgen we ze nu terug?”</p> -<p class="par">Beps gezichtje betrok al weer en zeker zou ze erg aan -’t schreien zijn gegaan als Vader, Moeder en Oom er niet aan -waren gekomen. Drie groote menschen er bij, dacht Bep, nù zouden -de muisjes wel gauw gepakt zijn! <span class="pagenum">[<a id="pb79" -href="#pb79" name="pb79">79</a>]</span></p> -<p class="par">Daar stonden ze nu met hun vijven onder den boom. Bram -klom er een eindje in en schudde aan de takken, maar de muizen waren -vlugger dan hij.</p> -<p class="par">„Neen, jongen, zoo krijg je ze niet,” zei -Oom; „wacht, ik weet iets!”</p> -<p class="par">Op een draf liep hij naar ’t schuurtje, waar het -tuingereedschap werd geborgen en kwam weldra met een appelplukker -terug. Nu moest Bram uit den boom komen; Oom ging er onder staan en -toen heel, heel voorzichtig, ving hij de muisjes één voor -één met den appelplukker.</p> -<p class="par">Was dàt niet mooi?—Maar ’t mooiste is -nog, dat ’t heusch gebeurd is van dien appelplukker, die, in -plaats van appels, <i>muizen</i> uit den boom moest -halen——Bep heeft ’t me zelf verteld.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1536width"><img src="images/p079.png" alt="Met een appelplukker terug." width="203" height="515"> -<p class="figureHead">Met een appelplukker terug.</p> -</div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">JAN’S VERRASSING.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Vanavond laat of vannacht zou St. Nicolaas zeker -komen, had groote broer Frans gezegd, toen Jan naar bed ging. Frans was -mee naar boven gegaan en had grapjes gemaakt onder ’t uitkleeden -en toen hadden <span class="pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80" name="pb80">80</a>]</span>ze, op den rand van Jan’s ledikantje -gezeten, samen nog gepraat over St. Nicolaas en bedacht wat Janneman -morgen wel in zijn pantoffeltjes zou vinden. Ze stonden ginds bij den -schoorsteen met hooi er in en roggebrood en——een paar dikke -wortels.</p> -<p class="par">De wortels had Frans er bij gedaan, omdat de schimmel -van St. Nicolaas daarvan zooveel hield.</p> -<p class="par">„Wat zal hij smullen,” dacht Jan, toen Frans -weggegaan was en hij van uit zijn bedje juist de wortels kon zien, die -uit zijn pantoffeltjes staken.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1552width"><img src="images/p080.png" alt="Van Jan’s ledikantje gezeten." width="473" height="344"> -<p class="figureHead">Van Jan’s ledikantje gezeten.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Hij was vast van plan wakker te blijven, totdat St. -Nicolaas zou komen, maar zijn oogen wilden ’t niet; die hadden -den heelen dag zooveel rondgekeken, nu moesten de luikjes dicht, vonden -ze en Jan was zoo goed niet of hij moest ze hun zin -geven.——</p> -<p class="par">Anders werd Janneman ’s nachts nooit wakker, maar -nu——. <span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81" -name="pb81">81</a>]</span></p> -<p class="par">Dat kwam zeker, omdat hij zoo verlangde naar morgen, -naar den verjaardag van St. Nicolaas.</p> -<p class="par">Jan deed zijn oogen wijd open. ’t Nachtlichtje -brandde met een stil, rustig vlammetje op de tafel bij ’t raam, -maar waar ’t schijnsel niet kwam, in den hoek bij de deur, -dáár was ’t pikdonker.</p> -<p class="par">„Is ’t dan nog geen morgen?” dacht Jan -en hij ging overeind zitten om naar zijn pantoffeltjes te zien.</p> -<p class="par">Ze stonden nog net zooals Frans en hij ze samen hadden -neergezet, ’t Brood was er nog in en ’t hooi -en——de dikke, mooie wortels.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1571width"><img src="images/p081.png" alt="Toen knabbel-de-knabbel van scherpe tandjes." width="389" height="460"> -<p class="figureHead">Toen knabbel-de-knabbel van scherpe tandjes.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Hè, die lekkere wortels! De schimmel van St. -Nicolaas kon er niet meer van houden dan Janneman zelf. Hij was er -gewoonweg dol op. Twee waren ’t er; uit ieder pantoffeltje stak -er één.—</p> -<p class="par">„’k Geloof bepaald, dat Schimmel ziek zal -worden als hij dat alles alleen opeet—bij ieder kind staat -vanavond <span class="pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82" name="pb82">82</a>]</span>wat voor hem klaar en als hij nu <i>overal</i> -wortels krijgt——” zei Jan in zichzelf. -„Eigenlijk kon ik er wel <i>ééntje</i> bij weg -nemen!”</p> -<p class="par">Wip sprong hij uit bed—geschuifel van bloote -voetjes over den grond, toen knabbel-de-knabbel van scherpe tandjes... -en—Schimmel zou straks maar één wortel vinden.</p> -<p class="par">„Eén staat toch wel wat gek,” dacht -Jan daarop; „’t is zoo’n groote—ik zal er twee -van maken: doorbijten of een stuk er afbreken.” Meteen nam hij -den overgebleven wortel op.</p> -<p class="par">Rrt ging ’t in den schoorsteen, alsof er roet naar -beneden viel, of——was het misschien——!</p> -<p class="par">Jan vol schrik op een holletje naar bed. Toen hij echter -goed en wel lag, met de dekens hoog opgetrokken, zoodat alleen zijn -neusje er uit kwam, bemerkte hij, dat hij den grooten wortel nog in -zijn hand had.</p> -<p class="par">’t Bleef alles doodstil in den schoorsteen. Toch -had Janneman geen zin meer om uit bed te komen; met den wortel gaan -slapen kon hij ook niet—neen, er zat niets anders op, nu moest -hij dien óók wel opeten!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1598width"><img src="images/p082.png" alt="Hield hij ’t laatste stukje vast." width="327" height="208"> -<p class="figureHead">Hield hij ’t laatste stukje vast.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„’t Is maar goed ook, ’t is -zoo’n dikke; Schimmel zou bepaald ziek worden,” overlegde -Jan; „stel je voor, dat Schimmel dan niet verder kon—hoe -zou <span class="pagenum">[<a id="pb83" href="#pb83" name="pb83">83</a>]</span>St. Nicolaas dan vannacht nog bij al de kinderen -kunnen komen? Als hij dat loopende zou moeten doen, kwam hij zeker in -geen week klaar.”—En toen vond Jan zichzelf nog erg braaf -op den koop toe, omdat hij er zoo goed voor zorgde, dat Schimmel niet -ziek zou worden.</p> -<p class="par">De wortel was bijna op, toen kwam de slaap en met den -slaap nog iemand anders ook, maar dien zag Janneman niet. Hij had zijn -oogen al dicht en in zijn hand hield hij ’t laatste stukje -afgeknabbelden wortel stevig vast.—</p> -<p class="par">Den volgenden morgen keek Jan, zoo gauw hij wakker werd, -naar zijn pantoffeltjes; hij was er zóó benieuwd naar wat -daar wel in zou wezen!—Maar wat denk je, dat hij toen -zag?——</p> -<p class="par"><i>Worteltjes</i>, niets dan <i>worteltjes</i>, dikke en -dunne, groote en kleine worteltjes! Zijn pantoffeltjes waren er tot aan -’t randje mee gevuld en op den grond er naast lagen er ook -nog.</p> -<p class="par">Janneman wist niet of hij zou lachen of -huilen.—<i>Lachen</i> omdat ’t zoo’n grappig gezicht -was, al die worteltjes—maar... al houdt je er nóg zooveel -van, <i>niets</i> dan wortels te krijgen is toch ook niet prettig!</p> -<p class="par">Jan trok dus een pruillip en er zouden zeker tranen -gekomen zijn, als Moeder en Frans niet om ’t hoekje van de deur -hadden gekeken.</p> -<p class="par">„Goedenmorgen Jan!” riepen ze vroolijk en -toen ging Frans de worteltjes eens van naderbij bekijken.</p> -<p class="par">„’t Zijn geen echte, Jan, ze zijn van -marsepein,” riep hij al gauw; „maar waarom zou St. Nicolaas -jou zooveel wortels geven? Begrijp jij dat?” <span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84" name="pb84">84</a>]</span></p> -<p class="par">„Jawel—maar—maar, ’k zeg -’t alleen aan Moekie,” stotterde Janneman verlegen, en -toen, bij Moeder op schoot, kwam het heele wortelverhaal voor den -dag.</p> -<p class="par">„Omdat Schimmel niet ziek zou worden, -dáárom deed ik het,” zei Jan.</p> -<p class="par">„Neen, <i>eigenlijk</i> omdat ik er zoo’n -zin in had,” verbeterde Moeder. „Is ’t -zóó niet geweest, Jan?”</p> -<p class="par">„Ja! ’t Waren ook zulke lekkere, -dikke,” zuchtte Jan, die zich nu wel erg schaamde voor Moeder en -Frans, voor St. Nicolaas en voor Schimmel ook.—</p> -<p class="par">Zou St. Nicolaas er boos om zijn geweest?</p> -<p class="par">Ik denk toch haast van niet, want toen Jan zijn -worteltjes ging opbergen, zag hij onder in ’t eene pantoffeltje -een briefje, waar in stond, dat hij eens in de serre moest -kijken.—Toen Janneman ’t deed, vond hij daar op de tafel -een heele uitstalling van moois en lekkers: juist allemaal dingen, die -hij graag wou hebben!—</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1650width"><img src="images/p084.png" alt="Een heele uitstalling van moois." width="386" height="396"> -<p class="figureHead">Een heele uitstalling van moois.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85" name="pb85">85</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">ALS DE EERSTE SNEEUW VALT.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Doortje en Frits gaven een theepartijtje met -’t mooie serviesje, dat St. Nicolaas hun had gebracht; buurtje -Mien was de visite. Natuurlijk schonk Doortje in; ze deed ’t wat -handig en morste geen droppel. Kleine broer Frits presenteerde de -beschuitjes, maar nam er eerst zelf zooveel van, dat er voor de visite -niets overbleef dan één enkel, afgeknabbeld brokje.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1661width"><img src="images/p085.png" alt="Nam er eerst zelf zooveel van." width="447" height="240"> -<p class="figureHead">Nam er eerst zelf zooveel van.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Doortje zag het; bijna zou ze met dien gulzigen Frits -aan ’t kibbelen zijn gegaan, maar ze vergat het, omdat Oom Jan -binnenkwam.</p> -<p class="par">’t Was ook zoo leuk, dat Oom Jan kwam, juist nu ze -zoo deftig aan ’t theeschenken was!</p> -<p class="par">„Oom ook een kopje?”</p> -<p class="par">„Alsjeblieft en met veel suiker, hoor!”</p> -<p class="par">„Ja Oom,” zei Door en ze trok een gewichtig -gezicht, terwijl ze een kopje halfvol suiker -schepte;—zóó zou ’t Oom toch wel zoet genoeg -wezen, dacht ze.</p> -<p class="par">„Even allemaal je oogen toe,” zei Oom, toen -hij zijn thee had. <span class="pagenum">[<a id="pb86" href="#pb86" -name="pb86">86</a>]</span></p> -<p class="par">„Eén, twee, drie——nù -weer kijken!”</p> -<p class="par">O, die Oom Jan kon tooveren: op ’t schaaltje, -naast het ongelukkige stukje beschuit, lag een handvol amandels!</p> -<p class="par">„Nu maar gauw aan ’t kraken en kijken of je -ook een philippine hebt!”</p> -<p class="par">„Een philippine? Wat is dat?” vroeg -Doortje.</p> -<p class="par">„O, dat weet <i>ik</i> wel,” riep Mien uit; -„dat is als er twee amandels in één dop zitten in -plaats van één. Als ik nu met jou een philippine heb, dan -eten we er ieder één van op en spreken af wanneer we -„bonjour philippine” tegen elkaar zullen zeggen; wie -’t dan <i>’t eerst</i> zegt, heeft het gewonnen.”</p> -<p class="par">„En krijgt een presentje van mij,” zei Oom, -die vast hielp kraken.</p> -<p class="par">Als er nu maar zoo’n philippine bij was!</p> -<p class="par">„Kijk Oom, probeer deze eens!”</p> -<p class="par">„Nee, die ik hier heb!”</p> -<p class="par">„Hè, eerst de mijne, Oom, dit is er zeker -een.”</p> -<p class="par">Zoo riepen ze met hun drieën.</p> -<p class="par">Oom kraakte en kraakte.——„Hoera, daar -heb je een philippine!” Allemaal kijken. Ja, hoor—twee -amandeltjes in één dop.</p> -<p class="par">„Wie zullen ’t nu samen doen?”</p> -<p class="par">Doortje en Mien waren er dadelijk voor klaar. Oom gaf -ieder een amandeltje, dat ze tegelijk moesten opeten.</p> -<p class="par">En nu bedenken op welken dag ze de philippine zouden -hebben.</p> -<p class="par">„Zondag,” zei kleine Frits, die er niet eens -alles van begreep.</p> -<p class="par">„Och wel neen; dat’s veel te gemakkelijk te -onthouden.” <span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87" -name="pb87">87</a>]</span></p> -<p class="par">„Als Oom Jan weer komt!”</p> -<p class="par">„Ook niet, want als Oom hier komt, denk <i>ik</i> -er natuurlijk aan en dat ’s niet eerlijk voor Mien. Toe Oom, -bedenkt u eens iets heel, heel moeilijks!”</p> -<p class="par">„Laat eens zien—als——als de -eerste sneeuw valt!”</p> -<p class="par">„Hè ja, dat ’s aardig,” riepen -de meisjes uit, „als de eerste sneeuw valt!” en ze dansten -van pret met elkaar rond.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1733width"><img src="images/p087.png" -alt="Oom gaf ieder een amandeltje." width="369" height="297"> -<p class="figureHead">Oom gaf ieder een amandeltje.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Nu ben ik er toch benieuwd naar wie er, als de -eerste vlokjes naar beneden dwarrelen, ’t vlugst bij zal wezen om -naar haar buurtje te loopen en „bonjour philippine” te -roepen,” zei Oom.</p> -<p class="par">„Ik zeker,” verklaarde Mien.</p> -<p class="par">„Neen, ’k weet vast, dat <i>ik</i> ’t -zal zijn,” riep Doortje en bedacht bij zichzelf een plannetje. Ze -zou aan Saartje, de kindermeid, vragen haar voortaan iederen morgen -vroeg wakker te maken, dan één, twee, drie uit bed -wippen, kijken wat voor weer ’t was en—als ze de eerste -sneeuw zag, dan vliegensvlug in de kleeren schieten, naar de buren -loopen en zóó hard door de brievenbus: „bonjour -philippine” roepen, dat Mien, die dan zeker nog niet op zou -wezen, ’t boven kon hooren.—En als de eerste <span class="pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88" name="pb88">88</a>]</span>sneeuw -nu eens overdag kwam? O, dàn, dan zou Door er ook wel weer iets -op verzinnen; ze zou—ze zou——o, ze zou -zóóveel!</p> -<p class="par">Maar wat ze nu heelemaal niet had -gedacht——ze werd erg verkouden en moest verscheidene dagen -in bed blijven, warmpjes onder de wol.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1752width"><img src="images/p088.png" alt="En ze dansten van pret." width="189" height="259"> -<p class="figureHead">En ze dansten van pret.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Vervelend! Als ’t nu begon te sneeuwen, kon ze -niet eens naar Mien.</p> -<p class="par">Maar tòch wou Doortje het winnen en ze <i>zou</i> -het winnen ook, dacht ze, want zij had nu immers zoo mooi den tijd aan -de philippine te denken, veel beter dan Mien, die naar school -moest.</p> -<p class="par">Zoo gauw ze de eerste sneeuwvlokjes zag, zou ze Frits -met een stukje papier, waarop stond: „bonjour philippine” -naar Mien sturen; dan was ze er toch zeker ’t eerst bij.</p> -<p class="par">Maar al moest Mien naar school, zij dacht toch -óók wel aan de philippine, net zoo goed als Door, en zij -had óók een plannetje. Daarbij moest Teunis, de oude -tuinman, haar helpen.</p> -<p class="par">Teunis kon ’t altijd zoo mooi raden van ’t -weer: als Teunis zei, dat je maar een paraplu moest meenemen, kon je er -bijna zeker van zijn, dat er regen kwam, al leek ’t er eerst ook -niets op. Dat zag hij aan de wolken en aan den wind, ja, aan nog heel -veel meer. Als iemand haast zijn heele leven buiten heeft doorgebracht -en altijd goed om zich heen kijkt, ziet en leert hij veel, wat een -ander niet eens opmerkt. Zoo was ’t Teunis ook <span class="pagenum">[<a id="pb89" href="#pb89" name="pb89">89</a>]</span>gegaan. -Hij hield er van op de wolken en de lucht te letten, maar ook op de -kleinste bloempjes en diertjes, en wees Mien dikwijls hoe de lieve Heer -alles, de groote dingen, zoowel als de kleine, zoo heerlijk gemaakt -heeft.</p> -<p class="par">Toen Mien hem van de philippine vertelde, moest oude -Teunis even lachen. „En moet ik je nou zeggen wanneer ’t -zal gaan sneeuwen? Maar Mientje, dat kan ik immers niet.”</p> -<p class="par">„Och neen, alleen maar als je ’t -<i>denkt</i>,” zei Mien ongeduldig.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1779width"><img src="images/p089.png" alt="Maar Mientje, dat kan ik immers niet." width="347" height="331"> -<p class="figureHead">Maar Mientje, dat kan ik immers niet.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Teunis schudde zijn hoofd, zooals hij altijd deed, als -men hem naar ’t weer vroeg. „Daar kan een mensch toch -immers vooruit niks van zeggen,” mompelde hij, maar Mien dacht, -dat, als Teunis ’t van den regen kon raden, hij ’t van de -sneeuw ook wel zou weten en huppelde vroolijk naar binnen.</p> -<p class="par">Den volgenden middag ging Teunis net ’t hek uit, -toen Mien van school thuiskwam. „Nou kon er vannacht wel eens een -flink pak vallen,” zei hij; „de lucht zit vol, hoor, -en—’k voel het ook in mijn botten.”</p> -<p class="par">„Heusch waar? Komt er vannacht sneeuw?” -vroeg Mien blij.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1791width"><img src="images/p090-1.png" alt="Met Saartje fluisterde." width="185" height="417"> -<p class="figureHead">Met Saartje fluisterde.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„’k <i>Weet</i> het natuurlijk niet, maar -’t kan zijn——<span class="pagenum">[<a id="pb90" -href="#pb90" name="pb90">90</a>]</span>’t kan -zijn——” Weg strompelde oude Teunis.</p> -<p class="par">Mien naar binnen, een stuk papier gekregen en daar met -groote letters opgeschreven: „bonjour philippine.”</p> -<p class="par">Toen naar de buren. Met Saartje, die haar opendeed, -fluisterde ze druk en duwde haar een rolletje papier in de hand, dat -Saar lachend onder haar boezelaar verstopte, toen ze later naar boven -ging.</p> -<p class="par">Een geheimpje?—Wacht maar! Den volgenden ochtend -kwam Saartje vroeg ’t gordijn van de kinderkamer ophalen. -„Sneeuw, Door! Er ligt al een heel pak en ’t sneeuwt -nog.”</p> -<p class="par">„Hoera,” kraaide Doortje met haar schorre -stem, „de eerste sneeuw,” en ze ging overeind zitten om de -vlokken voorbij ’t raam te zien dansen.</p> -<p class="par">„Kijk eens op je nachtzak,” riep kleine -Frits uit ’t andere bedje, „’t is net alsof er een -brief op zit.”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1813width"><img src="images/p090-2.png" alt="O, die Mien, die slimmerd!" width="190" -height="339"> -<p class="figureHead">O, die Mien, die slimmerd!</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Doortje keek naar haar nachtzak, die over ’t -voeteneind van haar ledikant hing en wat las ze op ’t stuk -papier, dat er met een speld aan vast was gemaakt? <span class="pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91" name="pb91">91</a>]</span>Met -groote letters stond ’t er op geschreven: „bonjour -philippine!” O, die Mien, die slimmerd!—</p> -<p class="par">Toen Oom Jan er van hoorde, moest hij er om lachen, net -als iedereen bij Door thuis en—Door zelf ook. Zóó -verliezen vond ze wel grappig, maar Oom Jan zei, dat Doortje het toch -eigenlijk maar <i>half</i> verloren had, want Teunis had Mien geholpen -en dat vond Mien toen ook.</p> -<p class="par">Wie moest nu ’t presentje hebben, Mien of -Door?</p> -<p class="par">Oom wist ’t niet te bedenken en wat deed hij -toen?——Hij gaf <i>ieder</i> der meisjes een mooie, groote -pop!—</p> -</div> -</div> -<div id="ch11" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">’T ALLERMOOISTE PRESENT.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Er was eens een klein meisje, dat in October jarig -was.</p> -<p class="par">Marietje heette ze en ze was een eenig kind, dat een -heel, heel groote familie had. Zóóveel ooms en tantes, -neven en nichten, neefjes en nichtjes waren er, dat Marietje ze alleen -maar met Moeders hulp bij elkaar kon tellen en dan vergiste ze zich -toch nog wel eens met de namen. Bijna allemaal woonden ze in dezelfde -stad als Marietje en daar ze veel van haar hielden, kwamen ze haar ook -<span class="corr" id="xd21e1841" title="Bron: feleciteeren">feliciteeren</span>. Als je nu weet dat ieder een -presentje meebracht, kan je nagaan hoeveel die Rie kreeg! Ja, verwend -werd ze wel een beetje, maar ’t deed haar niet zooveel kwaad; -daar paste Moeder wel op, die Marietje niet verwende en heel ferm voor -haar was.</p> -<p class="par">De meeste visite was er al geweest toen er nog heel -zachtjes aan de bel werd getrokken. ’t Was Truitje, de -<span class="pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92" name="pb92">92</a>]</span>kindermeid, die vroeger op Marietje had gepast. -Sedert ze niet meer bij Moeder en Rie woonde, kwam ze toch ieder jaar -op dezen dag om haar pleegkindje te <span class="corr" id="xd21e1848" -title="Bron: feleciteeren">feliciteeren</span> en altijd bracht ze wat -voor haar mee: een doosje kraaltjes, een prentje, pepermuntjes of zoo -iets. En ieder jaar was Marietje even blij met Trui’s eenvoudig -presentje als met de prachtigste pop of ’t mooiste boek van de -ooms of tantes.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1852width"><img src="images/p092.png" -alt="Het taschje kwam open." width="347" height="524"> -<p class="figureHead">Het taschje kwam open.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Ook dit jaar had Truitje weer wat bij zich. Het taschje -kwam open en daar haalde ze een bruin papieren zak uit. Verheugd keek -Marietje er in.... wat teleurgesteld trok ze haar hoofdje terug en een -heel klein beetje onzeker klonk haar stemmetje toen ze Trui bedankte. -Toen liep ze gauw naar Moeder, die in de achterkamer een kopje thee -voor Truitje inschonk. Haar lippen beefden en de tranen sprongen haar -in de oogen: „Moeder, kijk eens,” fluisterde ze, „wat -heb ik daar nu aan, <i>uien</i>! Die kunnen we toch wel bij den -groenteboer koopen en.... en.... ik houd er niet eens van!” -<span class="pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93" name="pb93">93</a>]</span></p> -<p class="par">Moeder keek en Moeder lachte hardop. „Wel mijn -kleine domme Rie! Ja, dat zijn uien, maar geen gewone om op te eten. -Neem dit kopje thee maar eens mee voor Truitje, dan zullen we ’t -haar samen vragen!”</p> -<p class="par">En toen Rie met nog wat beverig stemmetje ’t aan -Truitje vroeg, begon Trui ook al te lachen net als Moeder en door haar -traantjes heen lachte Marietje toen ook maar mee, hoewel ze toen -eigenlijk nog niet wist waarom.</p> -<p class="par">„Bloembollen zijn het,” zei Truitje, -„en als je nu precies doet zooals ik zeg, heb je in den winter -wat moois om naar te kijken en aan te ruiken. Kom maar hier, dan zal ik -’t je vertellen!”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1869width"><img src="images/p093.png" alt="Kom maar hier, dan zal ik ’t je vertellen!" width="393" height="407"> -<p class="figureHead">Kom maar hier, dan zal ik ’t je -vertellen!</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Marietje klom bij haar op schoot, daar had ze als heel -klein kindje wat dikwijls gezeten, en luisterde goed naar wat Trui -zei.</p> -<p class="par">De bollen moesten in potten met aarde worden geplant, -zoo, dat er enkel een klein puntje van hun neusjes boven den grond -uitstak en dan moesten die potten wel een maand op een donkere plaats -staan. <span class="pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94" name="pb94">94</a>]</span></p> -<p class="par">„O heden, zoo lang!” zei Marietje, -„dan vergeet ik ze bepaald!” Maar Moeder beloofde ’t -haar wel te zullen helpen onthouden. Daarna moesten ze op een zonnig -plekje worden gezet, niet al te warm, maar vorstvrij; een beetje -begieten kon dan geen kwaad. En dan, ja dan moest Marietje maar eens -stil afwachten wat er zou gebeuren. „Moeder,” zei ze, toen -de goede kindermeid weg was, „dat van Trui is wel een erg -<i>langdurig</i> present, ik bedoel, je moet er zooveel geduld bij -hebben, hè?”</p> -<p class="par">„Ja,” zei Moeder, „maar ’t is -ook een <i>langdurig</i> present, omdat je er lang plezier van zult -hebben. Denk eens even aan, van alles wat je vandaag hebt gekregen, is -van den winter ’t nieuwtje toch zeker al lang af, maar van dit -presentje niet, integendeel, dan zal ’t eerst recht -beginnen!”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1890width"><img src="images/p094.png" alt="Groeien en bloeien." width="492" height="454"> -<p class="figureHead">Groeien en bloeien.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">En nu in Februari voor ’t raam in de huiskamer -mooie <span class="pagenum">[<a id="pb95" href="#pb95" name="pb95">95</a>]</span>blauwe, witte en rose hyacinthen en geel met rood -gestreepte tulpjes welig groeien en bloeien en de heele kamer vroolijk -maken, ziet Marietje wel in, dat Moeder al weer gelijk heeft gehad. En -dikwijls, als ze heel diep den lekkeren geur opsnuift, zegt ze: -„Weet u nog wel, dat ik eerst niets blij was en haast huilde om -Trui’s presentje, en nu vind ik ’t eigenlijk nog ’t -<i>allermooiste</i> van alles wat ik toen heb gekregen!”</p> -<p class="par">„Ja,” zegt Moeder dan, „ik zou -voortaan mijn traantjes maar niet zoo gauw klaar hebben.”</p> -<p class="par">En dan lachen ze allebei.</p> -</div> -</div> -<div id="ch12" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">DE VRIENDJES.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Jupke van den molenaar was Hennemans beste -vriend.</p> -<p class="par">Henneman woonde schuins over den molen. Als je het -vondertje over ging en dan nog een laantje door, dan was je bij het -meestershuis en dáár woonde Henneman.</p> -<p class="par">Alleen ’s winters, als de boomen kaal waren, kon -Jupke het raam van Hennemans kamertje zien, maar Henneman kon altijd -Jupke’s venster zien, óók midden in den zomer, als -de boomen vol bladeren waren, want de molenkap stak hoog boven de -boomen uit en daar bovenin was Jupke’s kamertje.</p> -<p class="par">Toen de jongens nog te klein waren om naar school te -gaan, speelden ze al met elkaar. Ze waren ook al eens samen -weggeloopen, toen ze zulke kleine dribbels <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96" name="pb96">96</a>]</span>waren. -Verbeeld je, weggeloopen, heel naar Hennemans Grootmoeder, aan ’t -andere eind van het dorp! Dat kwam, doordat ze allebei zoo graag bij -Grootmoeder waren.</p> -<p class="par">Hennemans Grootmoeder had vroeger, toen Grootvader nog -leefde, op een boerderij gewoond. Nu ze alleen was overgebleven, had ze -zoo’n boerderij, met alles wat er bij komt kijken, een veel te -groot gedoe gevonden en was in een klein huisje getrokken, dat geheel -met klimop begroeid was. Toch kon je nog wel zien, dat Hennemans -Grootmoeder eigenlijk een boerin was, aan de muts, weet je. Ze droeg -een muts met strookjes en daar kwam haar gezicht toch zoo aardig -uitkijken. Hagelwit was die muts altijd en zoo precies in de plooi! Hoe -Grootmoeder die toch zoo kreeg? Henneman vond zijn Grootmoeder erg -knap.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1922width"><img src="images/p096.png" -alt="Ze droeg een muts met strookjes." width="167" height="181"> -<p class="figureHead">Ze droeg een muts met strookjes.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Als schooljongens—ze zaten nu al in de vierde -klas—gingen Henneman en Jupke ook nog graag in ’t -klimophuisje op visite. Grootmoeder kon zoo mooi vertellen en zulke -lekkere koekjes bakken, vooral haar knijpkoekjes—die bakte ze met -Nieuwjaar—waren beroemd. Grootmoeder vond ’t ook prettig, -als de jongens <i>haar</i> wat vertelden: van school, van thuis, van -wat ze speelden.. Grootmoeder kon er altijd echt inkomen; zoo -stilletjes zat zij onderwijl een steekje te breien in haar rustig -hoekje. Bij Jupke in den molen was ’t zoo’n druk bedrijf en -in ’t meestershuis waren zooveel kleintjes; daar was overdag -nooit gelegenheid voor een rustig babbeltje. <span class="pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97" name="pb97">97</a>]</span></p> -<p class="par">Prettige dingen vertelden ze aan Grootmoeder, maar.. de -minder prettige ook. Dat ging niet altijd van harte. Als ze, -bijvoorbeeld, ondeugend waren geweest en er straf voor hadden gehad, of -wel als ze stilletjes iets verkeerds hadden uitgevoerd, kijk, dan -wilden ze zoo iets wel liever voor Grootmoeder verzwijgen, maar dit -gelukte toch nooit. Grootmoeder zag ’t dadelijk, als er wat aan -haperde. Zij zei dan niet veel, maar ze kon de jongens aanzien, zoo -ernstig-vriendelijk.... dan <i>moesten</i> ze ’t wel zeggen en -daarná waren ze toch zoo opgelucht!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1938width"><img src="images/p097.png" alt="Zij zei dan niet veel." width="331" height="293"> -<p class="figureHead">Zij zei dan niet veel.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Behalve Jupke had Henneman nog een anderen vriend: Frans -van Kampen! Frans woonde niet op ’t dorp, maar kwam op vrije -middagen dikwijls mee, als zijn vader, die dokter in de naburige stad -was, er iemand bezoeken moest. De vader van Frans en die van Henneman -kenden elkaar nog van vroeger. Zoo stapte de dokter, ook zonder dat er -daar iemand ziek was, wel eens in ’t meestershuis af en dan -speelden Frans en Henneman met elkaar.</p> -<p class="par">„Je moet ook ’s bij mij komen,” had -Frans op een keer gezegd.</p> -<p class="par">Nu, in ’t begin van de Kerstvacantie, was er een -brief van Frans gekomen. <span class="pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98" name="pb98">98</a>]</span></p> -<p class="par">„Beste vriend” stond er boven. Dit vond -Henneman wàt gewichtig. En dan volgde er: „Moeder zegt, nu -’t vacantie is, mag ik je een paar dagen vragen; dat is nog -leuker dan enkel een middag spelen. Vraag maar gauw aan je vader en je -moeder, of je mag. Hoe langer je blijft, des te beter, zegt Moeder. Ik -vind ’t erg leuk en jij? Groeten voor allemaal van -Frans.”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1953width"><img src="images/p098.png" alt="Vader bracht Henneman den volgenden dag zelf weg." width="611" height="444"> -<p class="figureHead">Vader bracht Henneman den volgenden dag zelf -weg.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Vader bracht Henneman den volgenden dag zelf weg. Jupke -liep mee tot aan den trein. Hij vond ’t saai, dat kon je wel -zien, maar Henneman zei, dat hij met Nieuwjaar <span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99" name="pb99">99</a>]</span>terugkwam; dan zouden ze Grootmoeder samen helpen -knijpkoekjes te bakken. En hij beloofde hem ook een prentbriefkaart uit -de stad te zullen sturen.</p> -<p class="par">Toen keek Jupke vroolijker; hij riep Henneman op -’t laatst nog toe, dat hij er een moest sturen met den Dom er -op.</p> -<p class="par">Nu was Henneman al een week bij Frans. Hij had een -mooien Kerstboom gezien en cadeautjes gekregen en ook was hij nog met -Frans en zijn zusje naar de Kerstfeestviering van hun Zondagschool -geweest. Henneman vond ’t heerlijk bij Frans thuis; hij wou er -nog wel een week blijven, zei hij.</p> -<p class="par">De vader en de moeder van Frans vonden dit best, de -vader en moeder van Henneman ook.... maar Jupke vond het <i>niet</i> -best, toen hij er van hoorde. Dan zou Henneman er immers met Nieuwjaar -niet zijn, zooals hij hem toch beloofd had, om samen bij Grootmoeder -van die lekkere Nieuwjaarskoekjes te bakken en op te eten. Neen, daar -was Jupke heel over uit zijn humeur. Ook was hij een beetje boos, omdat -Henneman vergat hem een prentbriefkaart te sturen en dat had hij hem -toch óók beloofd! Grootmoeder en hij konden er samen wat -goed over praten; Grootmoeder vond ’t ook niet mooi, dat Henneman -zijn vrindje vergat.</p> -<p class="par">„Weet je wat,” zei Grootmoeder, -„morgen is het marktdag—dan ga ik voor boodschappen even -naar stad en stuur je een prentbriefkaart, hoor!”</p> -<p class="par">„Met den Dom er op?” vroeg Jupke.</p> -<p class="par">„Ja, met den Dom er op.”</p> -<p class="par">Maar toen Jupke weg zou gaan, riep Grootmoeder -<span class="pagenum">[<a id="pb100" href="#pb100" name="pb100">100</a>]</span>hem terug; ze wist toch nog een beter plan. -„Neen, ik stuur je geen prentbriefkaart; als je vader en je -moeder ’t goedvinden, neem ik je mee om er <i>zelf</i> een uit te -zoeken; dan doen wij samen boodschappen en bekijken de mooie -winkels.”</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1985width"><img src="images/p100.png" alt="Gaf Grootmoeder zoo’n onstuimige omhelzing." width="277" height="208"> -<p class="figureHead">Gaf Grootmoeder zoo’n onstuimige -omhelzing.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Toen sprong Jupke hoog in de lucht en gaf Grootmoeder -zoo’n onstuimige omhelzing, dat de keurige muts er scheef van -kwam te zitten.</p> -<p class="par">„Gaan we dan ook naar Henneman en -Frans?”</p> -<p class="par">„Nu, ’k denk, dat we daar wel geen tijd voor -zullen hebben, maar weet je wat, we zullen een prentbriefkaart in de -stad koopen voor Henneman en als we dan weer hier terug zijn, sturen we -hem die. Wat zal hij dan opkijken!”</p> -<p class="par">„O ja, o ja,” juichte Jupke—„dan -begrijpt hij er heelemaal niets van!”</p> -<p class="par">Henneman kende nu al de vriendjes van Frans. Hij werd -druk mee uitgevraagd. ’t Leukst van alles vond hij het trammen -door de stad, omdat dit een nieuwtje voor hem was. Dit koos hij dan -ook, toen Frans en hij samen op Oudejaarsdag bij Karel op visite waren -en Karels Moeder hem vroeg, wat hij ’s middags graag eens wou -doen.</p> -<p class="par">Frans bleef liever op den zolder gymnastiek doen met -Karels grooten broer en zijn zusje, maar Karel en zijn jonger broertje -Wim gingen mee trammen. <span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101" name="pb101">101</a>]</span></p> -<p class="par">Oudejaar viel op Zaterdag, marktdag. Juist prettig -vonden de jongens het, zoo door de drukte te komen.</p> -<p class="par">’t Was een mooie, nieuwe tram met klapbanken.</p> -<p class="par">Henneman moest dadelijk ’s probeeren, hoe dat ging -met zoo’n bank. Karel en Wim wezen ’t hem; die wisten het -natuurlijk al lang—zij woonden in de stad en kwamen dus vaak in -de tram.</p> -<p class="par">’t Werd vol. Bij elke halte stonden o zooveel -menschen en dan hadden de jongens den grootsten schik om te kijken, of -die er wel allemaal in zouden kunnen. Ja warempel, ’t ging en -nòg was er plaats over!—Wat zoo’n tram toch groot -was!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2012width"><img src="images/p101.png" alt="„Wat is er, beste jongen?” vroeg Karels Moeder verbaasd." -width="430" height="461"> -<p class="figureHead">„Wat is er, beste jongen?” vroeg -Karels Moeder verbaasd.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Bij ’t Vreeburg gekomen, drukten ze hun neuzen -plat tegen ’t glas.</p> -<p class="par">„Er staan er wel honderd!” riep Henneman -opgetogen <span class="pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102" name="pb102">102</a>]</span>uit, maar meteen trok hij zijn hoofd gauw -terug.</p> -<p class="par">„Wat is er, beste jongen?” vroeg Karels -Moeder verbaasd.</p> -<p class="par">„Niks,” zei Henneman, die een erge kleur -kreeg. Hij had Grootmoeder en Jupke onder de wachtenden aan de halte -ontdekt: Jupke in zijn Zondagsche pakje, dat—Henneman had er -vroeger nooit erg in gehad—hem toch zoo mal, ouwemannetjesachtig -stond, en Grootmoeder daarbij met haar muts met strookjes...</p> -<p class="par">Die muts vond Henneman ook op eens zoo gek. Wie had er -nu nog een muts op! Niemand van de menschen, die hij hier kende, droeg -een muts!</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e2029width"><img src="images/p102.png" -alt="Een oude heer kwam naast hem zitten." width="327" height="319"> -<p class="figureHead">Een oude heer kwam naast hem zitten.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Hij <i>hoopte</i> maar, dat Grootmoeder en Jupke niet in -de tram zouden stappen en zat met een hoogroode kleur strak voor zich -uit te staren.</p> -<p class="par">Karel en Wim hipten op en neer van de bank. Hun moeder -beduidde hun, dat ze rustig moesten zijn, de menschen niet mochten -hinderen.—Henneman had geen vermaning noodig; hij was zoo stil -als een muis—van <i>hem</i> hadden de andere passagiers stellig -geen last.</p> -<p class="par">Gedwee schikte hij wat op; een oude heer kwam naast hem -zitten. <span class="pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103" name="pb103">103</a>]</span></p> -<p class="par">Nog meer menschen stapten er in.</p> -<p class="par">Heel eventjes keek Henneman om; hij kòn ’t -niet laten.... een muts zag hij, de muts met strookjes van -Grootmoeder.—</p> -<p class="par">Een oogenblik herademde, Henneman; er was geen plaats -meer binnenin, dus zouden Grootmoeder en Jupke op ’t balkon -moeten blijven.... Maar nee, een jonge man, die dicht bij de deur zat, -stond op en gaf Grootmoeder zijn plaats; men schikte ginds wat op en -zoo kwam ook Jupke te zitten, tegenover Grootmoeder.</p> -<p class="par">Henneman maakte zich zoo klein mogelijk aan ’t -andere eind der volle tram en vond het „gelukkig”, dat hij -„zoover” van Grootmoeder af zat! Zoo’n rare Henneman -toch! En thuis, als Grootmoeder ’s Zondags zou komen eten, -kibbelde hij met zijn broertje om ’t plaatsje aan tafel naast -Grootmoeder!</p> -<p class="par">Henneman bleef in elkaar gedoken zitten en zei niets -meer tot aan de halte, dicht bij ’t huis, waar hij vandaag op -visite was.</p> -<p class="par">Karels Moeder stond op, Karel en Wim ook.</p> -<p class="par">„Kom Henneman, we zijn er!”</p> -<p class="par">Gauw keek Henneman Grootmoeders kant op; Grootmoeder en -Jupke bleven zitten—dus moest hij hen voorbij! Klein maken hielp -niets; ze zouden hem stellig zien.</p> -<p class="par">Met neergeslagen oogen sloop Henneman als de laatste van -de vier de tram door, tot aan den uitgang, telkens verwachtend zijn -naam te zullen hooren.</p> -<p class="par">Bijna was hij bij de deur, de anderen waren al -buiten—dáár hadt je het... „Dag -Henneman!” klonk ’t blij verrast, met een hooge -jongensstem. <span class="pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104" name="pb104">104</a>]</span></p> -<p class="par">Henneman struikelde haast over den drempel naar -buiten—hij keek niet om, maar zag toch nog in ’t -voorbijgaan Grootmoeders gezicht in een glimp: verwonderd, -teleurgesteld, droevig.... Met één sprong was hij het -balkon af; hij zuchtte diep van verlichting en drong gauw door de -wachtende menschen heen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e2072width"><img src="images/p104.png" alt="„Dag Henneman!” klonk ’t blij verrast." width="235" -height="339"> -<p class="figureHead">„Dag Henneman!” klonk ’t blij -verrast.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">„Wat heb jij een haast!” riep Wim uit.</p> -<p class="par">Henneman had nu eigenlijk blij moeten wezen, dat hij er -zoo goed was afgekomen, maar hij <i>was</i> niet blij, neen hoor, hij -had juist een allerakeligst gevoel over zich en dat maakte, dat hij den -heelen verderen dag geen prettig oogenblik meer had....</p> -<p class="par">Toen er aan tafel gebeden zou worden, kreeg Henneman -weer een vreeselijke kleur; hij schaamde zich erg voor God, Die alles -wel gezien had, vanmiddag in de tram. Nu kon Henneman toch maar niet -doen, of er niets gebeurd was en gewoon zijn gebedje opzeggen?</p> -<p class="par">Hij vouwde zijn handen wel net als de anderen, maar -hield zijn oogen open. Karel keek even verwonderd naar hem en deed toen -gauw zijn oogen dicht. Nu hadden ze allen de oogen gesloten: Karels -Vader, zijn Moeder, Jan, Truus, Wim, Karel en Frans; <i>die</i> spraken -nu met God en hij—hij <i>durfde</i> ’t niet.— -<span class="pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105" name="pb105">105</a>]</span></p> -<p class="par">Zoo ongelukkig als Henneman zich toèn toch -voelde!....</p> -<p class="par">Henneman bleef de week niet uit, zooals ’t plan -was geweest.</p> -<p class="par">Den volgenden morgen bracht de vader van Frans hem al -naar huis, omdat hij zoo erg naar Grootmoeder verlangde en bij -Grootmoeder Nieuwjaarskoekjes wou bakken met Jupke.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2101width"><img src="images/p105.png" alt="Onder tranen had hij dit ’s avonds gezegd." width="327" height="403"> -<p class="figureHead">Onder tranen had hij dit ’s avonds -gezegd.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Onder tranen had hij dit ’s avonds gezegd, toen -hij met Frans van Karel was teruggekomen.</p> -<p class="par">En onder het uitkleeden had hij nog meer gezegd, -ja—hij had het niet kunnen uithouden, hij had het <i>moeten</i> -vertellen aan de moeder van Frans, omdat hij nu zijn eigen moeder niet -hier had, hoe ’n nare jongen hij geweest was, ’s middags in -de tram.—O, hij had zich zoo geschaamd onder ’t vertellen, -maar ’t had hem toch óók opgelucht.</p> -<p class="par">Toen had hij God om vergiffenis gevraagd en had daarna -ook weer zijn gewone avondgebedje kunnen doen. Dit had Henneman zoo -kalm en rustig gemaakt. Gauw was hij daarop in slaap gevallen.</p> -<p class="par">Jupke stond op ’t molenerf, toen dokter van Kampen -er met Henneman in zijn Utrechtsch wagentje voorbijreed. <span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106" name="pb106">106</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2119width"><img src="images/p106.png" alt="Dat hij maar gauw in ’t rijtuig zou klimmen." width="571" -height="720"> -<p class="figureHead">Dat hij maar gauw in ’t rijtuig zou -klimmen.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107" name="pb107">107</a>]</span></p> -<p class="par">Henneman dacht aan den vorigen middag en was niets op -zijn gemak; Jupke keek ook verlegen. Dàt was een rare ontmoeting -tusschen de twee vrindjes, maar de dokter wist raad. Hij hield stil en -riep Jupke toe, dat hij maar gauw in ’t rijtuig zou klimmen om -zijn kameraadje Nieuwjaar te wenschen.</p> -<p class="par">Dáár zaten ze nu, Henneman en Jupke, -lekker warm ingestopt onder één reisdeken, maar ze hadden -elkaar eerst niets te vertellen.</p> -<p class="par">Eindelijk zei Jupke: „ik heb een prentbriefkaart -van den Dom; kijk maar”,—en hij diepte de al een beetje -gekreukte kaart uit zijn zak op.</p> -<p class="par">„Ik heb <i>den Dom zelf</i> gezien”, zei -Henneman nu vol trots.</p> -<p class="par">„Ik óók,” riep Jupke, -„gisteren, met Grootmoeder en—.” Toen hield hij zich -in eens weer stil en keek Henneman van terzijde een beetje schuw aan. -Jupke vond: ’t was net of Henneman sedert gisteren -<i>Henneman</i> niet meer was, maar een vreemd jongetje, dat eigenlijk -in de stad thuis behoorde. Henneman zei ook niets meer; onrustig -draaide hij op de bank heen en weer.</p> -<p class="par">Voor Grootmoeders klimophuisje stonden ze stil. Met een -zwaai zette dokter van Kampen Henneman op den grond.</p> -<p class="par">„Grootmoeder,” riep hij vroolijk naar -binnen, „een gelukkig Nieuwjaar, hoor, en hier heb je je jongen -weer; hij verlangde zóó!”</p> -<p class="par">Toen reed hij gauw weg met Jupke nog in ’t -rijtuig.</p> -<p class="par">Ja, dáár <i>had</i> Grootmoeder haar -jongen weer! Dàt zag, dàt voelde ze dadelijk! -<span class="pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108" name="pb108">108</a>]</span></p> -<p class="par">Grootmoeder en Henneman praatten niet veel over -gisteren; ’t was niet noodig; ze verstonden elkaar ook -zóó wel.</p> -<p class="par">Grootmoeder nam Henneman op haar schoot, verbeeld je, -zoo’n grooten jongen.... en Grootmoeders muts werd verkreukeld, -maar ’t lieve, oude gezicht, dat uit die muts kwam kijken, stond -zóó gelukkig en Henneman keek ook al zoo blij.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2158width"><img src="images/p108.png" alt="Nù was ’t weer als vroeger." width="310" height="306"> -<p class="figureHead">Nù was ’t weer als vroeger.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Hand aan hand gingen zij toen later naar Hennemans huis -en namen de knijpkoekjes, die Grootmoeder, omdat Nieuwjaar dezen keer -op Zondag viel, den vorigen dag al gebakken had, in een overdekt mandje -mee. Henneman kon Grootmoeder dus nu niet meer helpen bakken, maar dat -was niets, hij zou ze helpen opeten e.... Jupke ook. Zij haalden hem -onderweg af.</p> -<p class="par">Nù was ’t weer als vroeger: Grootmoeder met -Henneman en Jupke samen! Zóó moest ’t nu ook maar -blijven, dacht Henneman tevreden, en hij drukte zijn gezicht, even, -liefkoozend tegen Grootmoeders arm aan.</p> -<p class="par">Grootmoeder glimlachte en zei, dat Henneman nu net als -een poesje deed!</p> -<p class="par">Toen schoten de jongens allebei in den lach; ’t -vreemde, <span class="pagenum">[<a id="pb109" href="#pb109" name="pb109">109</a>]</span>dat ze zooeven nog hinderlijk tusschen hen -beidjes gevoeld hadden, was nu ook meteen verdwenen.—</p> -<p class="par">Nu was ’t wel écht weer zooals -vroeger!—Hoe gelukkig begon ’t Nieuwe jaar nu toch voor de -beide vriendjes! <span class="pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110" -name="pb110">110</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="back"> -<div class="div1 ads"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first xd21e2177">GEHEEL IN DEZELFDE UITVOERING VERSCHEEN -IN:</p> -<p class="par xd21e2179">„ONS SCHEMERUURTJE”</p> -<p class="par xd21e2177">BIBLIOTHEEK VOOR HET KIND:</p> -<ul> -<li>1. <span class="sc">Ida Heijermans</span>, VERTELLINGEN. 2e -druk.</li> -<li>2. <span class="sc">Gebrs. Grimm</span>, SPROOKJES. 2e druk.</li> -<li>3. <span class="sc">H. C. Andersen</span>, SPROOKJES. 2e druk.</li> -<li>4. ONZE OUDE VERSJES. 2e druk.</li> -<li>5. <span class="sc">Ida Heijermans</span>, UIT TANTE’S -JEUGD.</li> -<li>6. TIJL UILENSPIEGEL.</li> -<li>7. <span class="sc">Ida Heijermans</span>, ZOO MOOI ALS -ZONNESCHIJN.</li> -<li>8. <span class="sc">Jean Maçé</span>, <a class="pglink xd21e46" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/16725">SPROOKJES</a>.</li> -<li>9. <span class="sc">Wilh. Hauff</span>, VERTELLINGEN.</li> -<li>10. <span class="sc">Ida Heijermans</span>, NANCY’S -AVONTUREN.</li> -<li>11. BARON VON MÜNCHHAUSEN.</li> -<li>12. <span class="sc">Hermanna</span>, VERTELLINGEN.</li> -<li>13. MIJN SPROOKJESBOEK.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par">No. 1–13.... à 75 cts. ing., 95 cts. -geb.</p> -</div> -</div> -<div class="div1" id="toc"> -<h2 class="main">Inhoudsopgave</h2> -<table> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch1">PIM.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch1">5</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch2">DE BOON</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch2">16</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch3">DE NIEUWE -SLEE.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch3">24</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch4">ER ZIT ZOO’N -STOUT, KLEIN MEISJE NAAST ME OP SCHOOL.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch4">43</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch5">PRUL</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5">55</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch6">EEN -VACANTIEMIDDAG.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch6">62</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch7">KAREL’S -HORLOGE</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch7">66</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch8">GRAPPIGE -APPELTJES.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch8">73</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch9">JAN’S -VERRASSING.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch9">79</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch10">ALS DE EERSTE -SNEEUW VALT.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch10">85</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch11">’T -ALLERMOOISTE PRESENT.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch11">91</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch12">DE -VRIENDJES.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch12">95</a></td> -</tr> -</table> -</div> -<div class="transcribernote"> -<h2 class="main">Colofon</h2> -<h3 class="main">Verbeteringen</h3> -<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> -<table class="correctiontable" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> -<tr> -<th>Bladzijde</th> -<th>Bron</th> -<th>Verbetering</th> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e827">41</a></td> -<td class="width40 bottom">:</td> -<td class="width40 bottom">.</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e854">42</a></td> -<td class="width40 bottom">luistervinkspelen</td> -<td class="width40 bottom">luistervink spelen</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e952">48</a></td> -<td class="width40 bottom">„</td> -<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1108">57</a></td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="width40 bottom">.</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1273">66</a></td> -<td class="width40 bottom">feleciteerden</td> -<td class="width40 bottom">feliciteerden</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1841">91</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e1848">92</a></td> -<td class="width40 bottom">feleciteeren</td> -<td class="width40 bottom">feliciteeren</td> -</tr> -</table> -</div> -</div> - - - - - - - -<pre> - - - - - -End of the Project Gutenberg EBook of Vertellingen, by -Alberdina Hermanna Schlüter and Jan Wiegman - -*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VERTELLINGEN *** - -***** This file should be named 52415-h.htm or 52415-h.zip ***** -This and all associated files of various formats will be found in: - http://www.gutenberg.org/5/2/4/1/52415/ - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - - -Updated editions will replace the previous one--the old editions will -be renamed. - -Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright -law means that no one owns a United States copyright in these works, -so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United -States without permission and without paying copyright -royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part -of this license, apply to copying and distributing Project -Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm -concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, -and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive -specific permission. If you do not charge anything for copies of this -eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook -for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports, -performances and research. They may be modified and printed and given -away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks -not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the -trademark license, especially commercial redistribution. - -START: FULL LICENSE - -THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE -PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK - -To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free -distribution of electronic works, by using or distributing this work -(or any other work associated in any way with the phrase "Project -Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full -Project Gutenberg-tm License available with this file or online at -www.gutenberg.org/license. - -Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project -Gutenberg-tm electronic works - -1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm -electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to -and accept all the terms of this license and intellectual property -(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all -the terms of this agreement, you must cease using and return or -destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your -possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a -Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound -by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the -person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph -1.E.8. - -1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be -used on or associated in any way with an electronic work by people who -agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few -things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works -even without complying with the full terms of this agreement. See -paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project -Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this -agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm -electronic works. See paragraph 1.E below. - -1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the -Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection -of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual -works in the collection are in the public domain in the United -States. If an individual work is unprotected by copyright law in the -United States and you are located in the United States, we do not -claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, -displaying or creating derivative works based on the work as long as -all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope -that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting -free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm -works in compliance with the terms of this agreement for keeping the -Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily -comply with the terms of this agreement by keeping this work in the -same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when -you share it without charge with others. - -1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern -what you can do with this work. Copyright laws in most countries are -in a constant state of change. If you are outside the United States, -check the laws of your country in addition to the terms of this -agreement before downloading, copying, displaying, performing, -distributing or creating derivative works based on this work or any -other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no -representations concerning the copyright status of any work in any -country outside the United States. - -1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: - -1.E.1. The following sentence, with active links to, or other -immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear -prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work -on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the -phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, -performed, viewed, copied or distributed: - - This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and - most other parts of the world at no cost and with almost no - restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it - under the terms of the Project Gutenberg License included with this - eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the - United States, you'll have to check the laws of the country where you - are located before using this ebook. - -1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is -derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not -contain a notice indicating that it is posted with permission of the -copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in -the United States without paying any fees or charges. If you are -redistributing or providing access to a work with the phrase "Project -Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply -either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or -obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm -trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted -with the permission of the copyright holder, your use and distribution -must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any -additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms -will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works -posted with the permission of the copyright holder found at the -beginning of this work. - -1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm -License terms from this work, or any files containing a part of this -work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. - -1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this -electronic work, or any part of this electronic work, without -prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with -active links or immediate access to the full terms of the Project -Gutenberg-tm License. - -1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, -compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including -any word processing or hypertext form. However, if you provide access -to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format -other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official -version posted on the official Project Gutenberg-tm web site -(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense -to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means -of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain -Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the -full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1. - -1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, -performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works -unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing -access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works -provided that - -* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from - the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method - you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed - to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has - agreed to donate royalties under this paragraph to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid - within 60 days following each date on which you prepare (or are - legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty - payments should be clearly marked as such and sent to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in - Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg - Literary Archive Foundation." - -* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies - you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he - does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm - License. You must require such a user to return or destroy all - copies of the works possessed in a physical medium and discontinue - all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm - works. - -* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of - any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the - electronic work is discovered and reported to you within 90 days of - receipt of the work. - -* You comply with all other terms of this agreement for free - distribution of Project Gutenberg-tm works. - -1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project -Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than -are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing -from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The -Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm -trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below. - -1.F. - -1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable -effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread -works not protected by U.S. copyright law in creating the Project -Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm -electronic works, and the medium on which they may be stored, may -contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate -or corrupt data, transcription errors, a copyright or other -intellectual property infringement, a defective or damaged disk or -other medium, a computer virus, or computer codes that damage or -cannot be read by your equipment. - -1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right -of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project -Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project -Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all -liability to you for damages, costs and expenses, including legal -fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT -LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE -PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE -TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE -LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR -INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH -DAMAGE. - -1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a -defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can -receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a -written explanation to the person you received the work from. If you -received the work on a physical medium, you must return the medium -with your written explanation. The person or entity that provided you -with the defective work may elect to provide a replacement copy in -lieu of a refund. If you received the work electronically, the person -or entity providing it to you may choose to give you a second -opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If -the second copy is also defective, you may demand a refund in writing -without further opportunities to fix the problem. - -1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth -in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO -OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT -LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. - -1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied -warranties or the exclusion or limitation of certain types of -damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement -violates the law of the state applicable to this agreement, the -agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or -limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or -unenforceability of any provision of this agreement shall not void the -remaining provisions. - -1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the -trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone -providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in -accordance with this agreement, and any volunteers associated with the -production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm -electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, -including legal fees, that arise directly or indirectly from any of -the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this -or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or -additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any -Defect you cause. - -Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm - -Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of -electronic works in formats readable by the widest variety of -computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It -exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations -from people in all walks of life. - -Volunteers and financial support to provide volunteers with the -assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's -goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will -remain freely available for generations to come. In 2001, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure -and permanent future for Project Gutenberg-tm and future -generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see -Sections 3 and 4 and the Foundation information page at -www.gutenberg.org Section 3. Information about the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation - -The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit -501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the -state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal -Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification -number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by -U.S. federal laws and your state's laws. - -The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the -mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its -volunteers and employees are scattered throughout numerous -locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt -Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to -date contact information can be found at the Foundation's web site and -official page at www.gutenberg.org/contact - -For additional contact information: - - Dr. Gregory B. Newby - Chief Executive and Director - gbnewby@pglaf.org - -Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation - -Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide -spread public support and donations to carry out its mission of -increasing the number of public domain and licensed works that can be -freely distributed in machine readable form accessible by the widest -array of equipment including outdated equipment. Many small donations -($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt -status with the IRS. - -The Foundation is committed to complying with the laws regulating -charities and charitable donations in all 50 states of the United -States. Compliance requirements are not uniform and it takes a -considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up -with these requirements. We do not solicit donations in locations -where we have not received written confirmation of compliance. To SEND -DONATIONS or determine the status of compliance for any particular -state visit www.gutenberg.org/donate - -While we cannot and do not solicit contributions from states where we -have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition -against accepting unsolicited donations from donors in such states who -approach us with offers to donate. - -International donations are gratefully accepted, but we cannot make -any statements concerning tax treatment of donations received from -outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. - -Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation -methods and addresses. Donations are accepted in a number of other -ways including checks, online payments and credit card donations. To -donate, please visit: www.gutenberg.org/donate - -Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works. - -Professor Michael S. Hart was the originator of the Project -Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be -freely shared with anyone. For forty years, he produced and -distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of -volunteer support. - -Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed -editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in -the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not -necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper -edition. - -Most people start at our Web site which has the main PG search -facility: www.gutenberg.org - -This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, -including how to make donations to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to -subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. - - - -</pre> - -</body> -</html> diff --git a/old/52415-h/images/frontcover.jpg b/old/52415-h/images/frontcover.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index df101a2..0000000 --- a/old/52415-h/images/frontcover.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/frontispiece.jpg b/old/52415-h/images/frontispiece.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 527adfb..0000000 --- a/old/52415-h/images/frontispiece.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p005.png b/old/52415-h/images/p005.png Binary files differdeleted file mode 100644 index a0e2772..0000000 --- a/old/52415-h/images/p005.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p008.png b/old/52415-h/images/p008.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 2ca5fdd..0000000 --- a/old/52415-h/images/p008.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p009.png b/old/52415-h/images/p009.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 49e5f41..0000000 --- a/old/52415-h/images/p009.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p010.png b/old/52415-h/images/p010.png Binary files differdeleted file mode 100644 index a9d992f..0000000 --- a/old/52415-h/images/p010.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p011.png b/old/52415-h/images/p011.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 87a7e25..0000000 --- a/old/52415-h/images/p011.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p013.png b/old/52415-h/images/p013.png Binary files differdeleted file mode 100644 index ddc1663..0000000 --- a/old/52415-h/images/p013.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p014.png b/old/52415-h/images/p014.png Binary files differdeleted file mode 100644 index e1e24fe..0000000 --- a/old/52415-h/images/p014.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p015.png b/old/52415-h/images/p015.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4daaedd..0000000 --- a/old/52415-h/images/p015.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p016.png b/old/52415-h/images/p016.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4ef5fda..0000000 --- a/old/52415-h/images/p016.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p018.png b/old/52415-h/images/p018.png Binary files differdeleted file mode 100644 index aa05042..0000000 --- a/old/52415-h/images/p018.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p020.png b/old/52415-h/images/p020.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 64fac4e..0000000 --- a/old/52415-h/images/p020.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p021.png b/old/52415-h/images/p021.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 0ec492c..0000000 --- a/old/52415-h/images/p021.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p023.png b/old/52415-h/images/p023.png Binary files differdeleted file mode 100644 index bfe60f3..0000000 --- a/old/52415-h/images/p023.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p024.png b/old/52415-h/images/p024.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 454fd92..0000000 --- a/old/52415-h/images/p024.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p025.png b/old/52415-h/images/p025.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 63bf594..0000000 --- a/old/52415-h/images/p025.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p028.png b/old/52415-h/images/p028.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 1b6319e..0000000 --- a/old/52415-h/images/p028.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p029.png b/old/52415-h/images/p029.png Binary files differdeleted file mode 100644 index d6241e1..0000000 --- a/old/52415-h/images/p029.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p030.png b/old/52415-h/images/p030.png Binary files differdeleted file mode 100644 index eb3ea7e..0000000 --- a/old/52415-h/images/p030.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p031.png b/old/52415-h/images/p031.png Binary files differdeleted file mode 100644 index f4c58c1..0000000 --- a/old/52415-h/images/p031.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p032.png b/old/52415-h/images/p032.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 5bfdaab..0000000 --- a/old/52415-h/images/p032.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p033.png b/old/52415-h/images/p033.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 6cde2fd..0000000 --- a/old/52415-h/images/p033.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p034.png b/old/52415-h/images/p034.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 2905f4f..0000000 --- a/old/52415-h/images/p034.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p036.png b/old/52415-h/images/p036.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4b2fec8..0000000 --- a/old/52415-h/images/p036.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p037.png b/old/52415-h/images/p037.png Binary files differdeleted file mode 100644 index e36df06..0000000 --- a/old/52415-h/images/p037.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p039.png b/old/52415-h/images/p039.png Binary files differdeleted file mode 100644 index a164a0d..0000000 --- a/old/52415-h/images/p039.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p040.png b/old/52415-h/images/p040.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4b98dc3..0000000 --- a/old/52415-h/images/p040.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p041.png b/old/52415-h/images/p041.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 9538bc0..0000000 --- a/old/52415-h/images/p041.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p042.png b/old/52415-h/images/p042.png Binary files differdeleted file mode 100644 index a79ec74..0000000 --- a/old/52415-h/images/p042.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p043.png b/old/52415-h/images/p043.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 9e56118..0000000 --- a/old/52415-h/images/p043.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p044.png b/old/52415-h/images/p044.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 38e03f4..0000000 --- a/old/52415-h/images/p044.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p045.png b/old/52415-h/images/p045.png Binary files differdeleted file mode 100644 index b4f8458..0000000 --- a/old/52415-h/images/p045.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p046.png b/old/52415-h/images/p046.png Binary files differdeleted file mode 100644 index ca206a6..0000000 --- a/old/52415-h/images/p046.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p047.png b/old/52415-h/images/p047.png Binary files differdeleted file mode 100644 index dabd4d0..0000000 --- a/old/52415-h/images/p047.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p049.png b/old/52415-h/images/p049.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 536c2ce..0000000 --- a/old/52415-h/images/p049.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p050.png b/old/52415-h/images/p050.png Binary files differdeleted file mode 100644 index e228181..0000000 --- a/old/52415-h/images/p050.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p052.png b/old/52415-h/images/p052.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 2369d5b..0000000 --- a/old/52415-h/images/p052.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p053.png b/old/52415-h/images/p053.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 02c2104..0000000 --- a/old/52415-h/images/p053.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p054.png b/old/52415-h/images/p054.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4691845..0000000 --- a/old/52415-h/images/p054.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p055.png b/old/52415-h/images/p055.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 99d55ad..0000000 --- a/old/52415-h/images/p055.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p057.png b/old/52415-h/images/p057.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4913bae..0000000 --- a/old/52415-h/images/p057.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p058.png b/old/52415-h/images/p058.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 10833be..0000000 --- a/old/52415-h/images/p058.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p059.png b/old/52415-h/images/p059.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 7d6dc8d..0000000 --- a/old/52415-h/images/p059.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p061.png b/old/52415-h/images/p061.png Binary files differdeleted file mode 100644 index f0557a9..0000000 --- a/old/52415-h/images/p061.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p062.png b/old/52415-h/images/p062.png Binary files differdeleted file mode 100644 index ce31157..0000000 --- a/old/52415-h/images/p062.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p064.png b/old/52415-h/images/p064.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 5b4113f..0000000 --- a/old/52415-h/images/p064.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p065-1.png b/old/52415-h/images/p065-1.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 36d79a9..0000000 --- a/old/52415-h/images/p065-1.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p065-2.png b/old/52415-h/images/p065-2.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 3ce3403..0000000 --- a/old/52415-h/images/p065-2.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p066.png b/old/52415-h/images/p066.png Binary files differdeleted file mode 100644 index cb8f7af..0000000 --- a/old/52415-h/images/p066.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p067.png b/old/52415-h/images/p067.png Binary files differdeleted file mode 100644 index f1a056c..0000000 --- a/old/52415-h/images/p067.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p069.png b/old/52415-h/images/p069.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 689e7cf..0000000 --- a/old/52415-h/images/p069.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p070.png b/old/52415-h/images/p070.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 12a8f6a..0000000 --- a/old/52415-h/images/p070.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p072.png b/old/52415-h/images/p072.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 4911f0e..0000000 --- a/old/52415-h/images/p072.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p073.png b/old/52415-h/images/p073.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 15a4c5d..0000000 --- a/old/52415-h/images/p073.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p074.png b/old/52415-h/images/p074.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 817bc24..0000000 --- a/old/52415-h/images/p074.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p075.png b/old/52415-h/images/p075.png Binary files differdeleted file mode 100644 index b4f9a69..0000000 --- a/old/52415-h/images/p075.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p076.png b/old/52415-h/images/p076.png Binary files differdeleted file mode 100644 index a5419bb..0000000 --- a/old/52415-h/images/p076.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p078.png b/old/52415-h/images/p078.png Binary files differdeleted file mode 100644 index d7d0648..0000000 --- a/old/52415-h/images/p078.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p079.png b/old/52415-h/images/p079.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 3f4b8ac..0000000 --- a/old/52415-h/images/p079.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p080.png b/old/52415-h/images/p080.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 3f1bde8..0000000 --- a/old/52415-h/images/p080.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p081.png b/old/52415-h/images/p081.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 1c1f002..0000000 --- a/old/52415-h/images/p081.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p082.png b/old/52415-h/images/p082.png Binary files differdeleted file mode 100644 index c65c9de..0000000 --- a/old/52415-h/images/p082.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p084.png b/old/52415-h/images/p084.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 67d7ec2..0000000 --- a/old/52415-h/images/p084.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p085.png b/old/52415-h/images/p085.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 92e58d4..0000000 --- a/old/52415-h/images/p085.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p087.png b/old/52415-h/images/p087.png Binary files differdeleted file mode 100644 index bf73804..0000000 --- a/old/52415-h/images/p087.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p088.png b/old/52415-h/images/p088.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 371828e..0000000 --- a/old/52415-h/images/p088.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p089.png b/old/52415-h/images/p089.png Binary files differdeleted file mode 100644 index a37f862..0000000 --- a/old/52415-h/images/p089.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p090-1.png b/old/52415-h/images/p090-1.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 8ece195..0000000 --- a/old/52415-h/images/p090-1.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p090-2.png b/old/52415-h/images/p090-2.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 7c87b98..0000000 --- a/old/52415-h/images/p090-2.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p092.png b/old/52415-h/images/p092.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 5f9b2a6..0000000 --- a/old/52415-h/images/p092.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p093.png b/old/52415-h/images/p093.png Binary files differdeleted file mode 100644 index dc9873c..0000000 --- a/old/52415-h/images/p093.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p094.png b/old/52415-h/images/p094.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 8f8fb75..0000000 --- a/old/52415-h/images/p094.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p096.png b/old/52415-h/images/p096.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 36af63a..0000000 --- a/old/52415-h/images/p096.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p097.png b/old/52415-h/images/p097.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 96979e3..0000000 --- a/old/52415-h/images/p097.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p098.png b/old/52415-h/images/p098.png Binary files differdeleted file mode 100644 index b5a9709..0000000 --- a/old/52415-h/images/p098.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p100.png b/old/52415-h/images/p100.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 99c162a..0000000 --- a/old/52415-h/images/p100.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p101.png b/old/52415-h/images/p101.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 9f8dd8f..0000000 --- a/old/52415-h/images/p101.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p102.png b/old/52415-h/images/p102.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 76ac9b3..0000000 --- a/old/52415-h/images/p102.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p104.png b/old/52415-h/images/p104.png Binary files differdeleted file mode 100644 index c31b2f2..0000000 --- a/old/52415-h/images/p104.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p105.png b/old/52415-h/images/p105.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 904ef64..0000000 --- a/old/52415-h/images/p105.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p106.png b/old/52415-h/images/p106.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 206b713..0000000 --- a/old/52415-h/images/p106.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/p108.png b/old/52415-h/images/p108.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 7ce8b97..0000000 --- a/old/52415-h/images/p108.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/series-title.png b/old/52415-h/images/series-title.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 190769d..0000000 --- a/old/52415-h/images/series-title.png +++ /dev/null diff --git a/old/52415-h/images/titlepage.png b/old/52415-h/images/titlepage.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 65512f3..0000000 --- a/old/52415-h/images/titlepage.png +++ /dev/null |
