diff options
Diffstat (limited to 'old/51690-h')
| -rw-r--r-- | old/51690-h/51690-h.htm | 2929 | ||||
| -rw-r--r-- | old/51690-h/images/cover.jpg | bin | 69172 -> 0 bytes |
2 files changed, 0 insertions, 2929 deletions
diff --git a/old/51690-h/51690-h.htm b/old/51690-h/51690-h.htm deleted file mode 100644 index 9034657..0000000 --- a/old/51690-h/51690-h.htm +++ /dev/null @@ -1,2929 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo"> - <head> - <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html;charset=utf-8" /> - <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> - <title>Elektitaj fabloj de J. de la Fontaine</title> - <link rel="coverpage" href="images/cover.jpg"/> - <style type="text/css"> -body { - margin-left: 10%; - margin-right: 10%;} -div#titlepage, div#dedication {text-align: center; line-height: 2.0; margin-bottom: 4em;} -h1 {word-spacing: 1ex;} -h2 {text-align: left; padding-left: 5%; margin-top: 4em; font-size: 160%;} -h3 {text-align: left; font-size: 110%;} -.header {margin-top: 4em; margin-bottom: 2em;} -.proseheader {text-align: center;} -p.near-sig {margin-left: 4em;} -div.reklamo {margin-top: 4em;} -p#klarigo {margin-top: 2em;} -p#titolo {width: 14em; text-align: center; line-height: 1.5; font-size: -160%; margin-top: 4em; margin-bottom: 3em; font-weight: bold;} -td.sub {padding-left: 2em; padding-top: 1em; padding-bottom: 1em;} -td.num {text-align: right;} -.smcap {font-variant: small-caps;} -a {text-decoration: none;} -.footnotes {border: dashed 1px; margin-top: 2em;} -.footnote {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;} -.footnote .label {position: absolute; right: 84%; text-align: right;} -.fnanchor {vertical-align: super; font-size: .8em; font-weight: normal;} -.verse {position: relative; left: 2em; text-align: left;} -.verse br {display: none;} -.verse .stanza {margin: 1em 0em 1em 0em;} -span.silaboj {position: absolute; left: 0em; width: 21em; text-align: right;} -span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} -span.i1 {display: block; margin-left: 1em;} -span.i2 {display: block; margin-left: 2em;} -span.i4 {display: block; margin-left: 4em;} -div.mem-lib {text-align: center; max-width: 30em;} -hr {width: 50%;} -th {padding-top: 1em;} -.large {font-size: 140%;} -.transnote {background-color: #E6E6FA; - color: black; - font-size:smaller; - padding:0.5em; - margin-top:4em; - font-family:sans-serif, serif; } - </style> - </head> -<body> - - -<pre> - -The Project Gutenberg EBook of Elektitaj fabloj de J. de La Fontaine, by -Jean de La Fontaine - -This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most -other parts of the world at no cost and with almost no restrictions -whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of -the Project Gutenberg License included with this eBook or online at -www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you'll have -to check the laws of the country where you are located before using this ebook. - -Title: Elektitaj fabloj de J. de La Fontaine - -Author: Jean de La Fontaine - -Translator: G. Vaillant - -Release Date: April 7, 2016 [EBook #51690] - -Language: Esperanto - -Character set encoding: UTF-8 - -*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ FABLOJ--J. DE LA FONTAINE *** - - - - -Produced by Andrew Sly and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This book was -produced from scanned images of public domain material -from the Google Books project.) - - - - - - -</pre> - - - -<div id="titlepage"> -<h1>ELEKTITAJ FABLOJ<br /> - -DE<br /> - -J. DE LA FONTAINE</h1> - -<p>ESPERANTIGITAJ<br /> - -DE<br /> - -<b>G. VAILLANT</b></p> - -<p>Profesoro en la liceo de Angulemo.</p> - - -<p>DUA ELDONO</p> - - -<p lang="fr">PARIS<br /> -LIBRAIRIE HACHETTE ET C<sup>ie</sup><br /> -79, BOULEVARD SAINT-GERMAIN, 79</p> - -<p>1906</p> - -<p lang="fr">Tous droits réservés.</p> -</div> - - - -<div id="dedication"> -<p>AL<br /> -SINJORO L. DE BEAUFRONT</p> - -<p>UNUA FRANCA PROTAGONISTO DE ESPERANTO</p> - -<p>KAJ<br /> -AL SIA SINDONEMA KAJ SIMPATIA KOLEGO<br /> -CARLO BOURLET</p> - - -<p>TIUN ĈI VERKETON DANKE DEDIĈIS<br /> - -<span class="smcap">G. Vaillant.</span></p> -</div> - -<table summary="Tabelo de enhavaĵoj"> -<tr><th colspan="3">TABELO DE LA ENHAVO</th></tr> -<tr><td> </td><td class="smcap"><a href="#antau">Antaŭparolo</a></td><td class="num">v</td></tr> -<tr><td> </td><td class="smcap"><a href="#ezopo">Vivo de Ezopo</a></td><td class="num">11</td></tr> -<tr><td> </td><td class="smcap"><a href="#epigrafo">Al lia moŝto la princa</a></td><td class="num">23</td></tr> - - -<tr><td> </td><td class="sub">LIBRO UNUA</td><td> </td></tr> - -<tr><td class="num">I.</td><td><a href="#fab01">La cikado kaj la formiko</a></td><td class="num">24</td></tr> -<tr><td class="num">II.</td><td><a href="#fab02">La korvo kaj la vulpo</a></td><td class="num">25</td></tr> -<tr><td class="num">III.</td><td><a href="#fab03">La rano kaj la bovo</a></td><td class="num">25</td></tr> -<tr><td class="num">IV.</td><td><a href="#fab04">La du muloj</a></td><td class="num">26</td></tr> -<tr><td class="num">V.</td><td><a href="#fab05">La lupo kaj la hundo</a></td><td class="num">27</td></tr> -<tr><td class="num">VI.</td><td><a href="#fab06">La bovino, la kaprino kaj la ŝafino kuniĝitaj kun la leono</a></td><td class="num">28</td></tr> -<tr><td class="num">VII.</td><td><a href="#fab07">La bissako</a></td><td class="num">29</td></tr> -<tr><td class="num">VIII.</td><td><a href="#fab08">La hirundo kaj la birdetoj</a></td><td class="num">30</td></tr> -<tr><td class="num">IX.</td><td><a href="#fab09">La urbrato kaj la kamprato</a></td><td class="num">32</td></tr> -<tr><td class="num">X.</td><td><a href="#fab10">La lupo kaj la ŝafido</a></td><td class="num">33</td></tr> -<tr><td class="num">XI.</td><td><a href="#fab11">La ŝtelistoj kaj l’ azeno</a></td><td class="num">34</td></tr> -<tr><td class="num">XII.</td><td><a href="#fab12">La Morto kaj la malfeliĉulo</a></td><td class="num">35</td></tr> -<tr><td class="num">XIII.</td><td><a href="#fab13">La Morto kaj la arbohakisto</a></td><td class="num">35</td></tr> -<tr><td class="num">XIV.</td><td><a href="#fab14">La vulpo kaj la cikonio</a></td><td class="num">36</td></tr> -<tr><td class="num">XV.</td><td><a href="#fab15">La knabo kaj la instruisto</a></td><td class="num">37</td></tr> -<tr><td class="num">XVI.</td><td><a href="#fab16">La koko kaj la perlo</a></td><td class="num">38</td></tr> -<tr><td class="num">XVII.</td><td><a href="#fab17">La burdoj kaj la mielmuŝoj</a></td><td class="num">39</td></tr> -<tr><td class="num">XVIII.</td><td><a href="#fab18">La kverko kaj la kano</a></td><td class="num">40</td></tr> - - -<tr><td> </td><td class="sub">LIBRO DUA</td><td> </td></tr> - -<tr><td class="num">I.</td><td><a href="#fab19">Kunsido de ratoj</a></td><td class="num">42</td></tr> -<tr><td class="num">II.</td><td><a href="#fab20">La vulpo havanta proceson kontraŭ la vulpo antaŭ la simio</a></td><td class="num">43</td></tr> -<tr><td class="num">III.</td><td><a href="#fab21">La du bovoviroj kaj la rano</a></td><td class="num">44</td></tr> -<tr><td class="num">IV.</td><td><a href="#fab22">La hundino kaj ŝia kunulino</a></td><td class="num">44</td></tr> -<tr><td class="num">V.</td><td><a href="#fab23">La leono kaj la muŝeto</a></td><td class="num">45</td></tr> -<tr><td class="num">VI.</td><td><a href="#fab24">L’ azeno ŝarĝita de spongoj kaj l’ azeno ŝarĝita de salo</a></td><td class="num">47</td></tr> -<tr><td class="num">VII.</td><td><a href="#fab25">La leono kaj la rato</a></td><td class="num">48</td></tr> -<tr><td class="num">VIII.</td><td><a href="#fab26">La kolombo kaj la formiko</a></td><td class="num">48</td></tr> -<tr><td class="num">IX.</td><td><a href="#fab27">La leporo kaj la ranoj</a></td><td class="num">49</td></tr> -<tr><td class="num">X.</td><td><a href="#fab28">La koko kaj la vulpo</a></td><td class="num">50</td></tr> -<tr><td class="num">XI.</td><td><a href="#fab29">La korvo volanta imiti la aglon</a></td><td class="num">51</td></tr> -<tr><td class="num">XII.</td><td><a href="#fab30">La pavo plendanta al Junono</a></td><td class="num">52</td></tr> -<tr><td class="num">XIII.</td><td><a href="#fab31">La leono kaj la azeno ĉasantaj</a></td><td class="num">53</td></tr> - - -<tr><td> </td><td class="sub">LIBRO TRIA</td><td> </td></tr> - -<tr><td class="num">I.</td><td><a href="#fab32">La muelisto, lia filo kaj l’ azeno</a></td><td class="num">55</td></tr> -<tr><td class="num">II.</td><td><a href="#fab33">La membroj kaj la stomako</a></td><td class="num">57</td></tr> -<tr><td class="num">III.</td><td><a href="#fab34">La lupo fariĝinta paŝtisto</a></td><td class="num">59</td></tr> -<tr><td class="num">IV.</td><td><a href="#fab35">La ranoj petantaj reĝon</a></td><td class="num">60</td></tr> -</table> - - -<!-- pagho v --> -<div class="header" id="antau"> -<h3 class="proseheader">ANTAŬPAROLO</h3> -</div> - -<p>Jam multaj tradukoj de la ĉefaj verkoj literaturaj, precipe -<i>Hamleto</i> de Shakespeare, <i>Kaino</i> de Byron, <i>Iliado</i> de Homero, -<i>La Gefratoj</i> de Göthe, <i>La Neĝa Blovado</i> de Puŝkin, <i>Unua -Brandfaristo</i> de Tolstoï, k. t. p., elpruvis en maniero nediskutebla, -ke Esperanto tre taŭgas por la literaturo. Tia rezultato estas -gravega. Ĝi efektive plivastigos la kampon kaj la rolon de la nova -lingvo internacia, kaj altiros pli grandan nombron da adeptoj el tiuj -personoj, kiuj, ne estante komercistoj nek vojaĝantoj, povas kredi, -ke malofte ili havos okazon uzadi Esperanton.</p> - -<p>Ni do pensis, ke provante esperantigi <i>La Fablojn</i> de La Fontaine -(<i>La Fonten</i>), ni helpos al la plivastigo de la Zamenhofa lingvo -kaj povos allogi al nia afero kelke da niaj samlandanoj.</p> - -<p>Sed nun kiamaniere traduki tiujn ĉi fablojn? Per prozo aŭ per -versoj rimitaj?</p> - -<p>Certe la prozo permesas al la tradukanto sekvi la tekston pli -laŭvorte kaj forlasi nenian detalon; sed ĝi estas peza, iafoje -malgracia kaj la plej ofte malresponda al la fabla stilo rapida, -kvazaŭ flugila, kaj kies indo konsistas ne sole en la vortoj sed -ankaŭ en la ritmeco.</p> - -<p>Per versoj rimitaj? Sed ĉe tia okazo mil malfacilaĵoj, preskaŭ -nevenkeblaj, kontraŭstaras antaŭ la tradukanto. Oni sciu efektive, -ke Esperanto kalkulas apenaŭ kvardek aŭ kvindek vortfiniĝojn -diferencajn, dum la franca lingvo posedas almenaŭ cent kvindek da -tiuj. Plie en Esperanto la substantivoj preskaŭ solaj havas la -finiĝojn <i>o</i>, <i>on</i>, <i>oj</i>, <i>ojn</i>; la verboj—la finiĝojn <i>as</i>, -<i>is</i>, <i>os</i>, <i>us</i>, k. t. p. Sekve preskaŭ<!-- pagho vi --> ĉiam ia substantivo -devas rimiĝi kun alia substantivo; verbo—kun verbo; nominativo, -akuzativo—kun nominativo, akuzativo; tempo de estanteco—kun tempo -de estanteco, k. t. p. sed ĉe la lingvo franca, la finiĝoj estas -tiel multaj, ke ia vorto, kia ajn ĝi estas, povas rimiĝi kun vorto -el speco la plej diferenca. Fine en Esperanto la rimo ne estas bona -ĉe la vortoj multsilabaj, se ĝi ne konsistas el du silaboj -samsonaj. Voli do esperantigi versaĵon francan per versoj rimitaj, -ĝi estas penadi ludi sur instrumento dukorda pecon muzikan -aranĝitan por violono kvarkorda.</p> - -<p>Sed feliĉe, se Esperanto ne povas batali kun la franca poezio pri la -rimo, ĝi revenĝe triumfas facile pri unu alia punkto. Ĝi efektive, -dank’ al sia maniero de akcentado de silaboj, povas verki versojn -ritmigitajn el ritmoj la plej diversaj. Oni povas diri, ke en tiu ĉi -rilato, ĝia liro posedas tiom da kordoj kiom la liroj greka kaj -latina. Ĝi ja povas ankaŭ soni harmonie per versoj iambaj, -troĥeaj, daktilaj, amfibraĥaj, hekzametraj, pentametraj, k. t. p.</p> - -<p>Tia diverseco de metroj poeziaj al ni permesis traduki verse la -fablojn Lafontenajn, ne deviĝante elturmenti la tekston kaj -dekliniĝi malproksimen de la originalo. Dank’ al la fleksebleco de -tiuj ĉi metroj, ni penadis reprodukti, kiel eble plej multe, la -mezuritan longecon, tio estas la saman nombron silaban de la versoj -francaj.</p> - -<p>Ni aldonas tie ĉi kelkajn mallongigitajn klarigojn pri la -versofarado esperanta, por la legontoj de kiuj ĝi ne estas sufiĉe -konata.</p> - -<p id="klarigo">Versaĵo estas ĉiu verko skribita laŭ certa <i>ritmo</i>. Ritmo en la -versoj estas harmonia kaj laŭtakta alternado de silaboj akcentitaj -kaj neakcentitaj<a href="#Footnote1" class="fnanchor">[1]</a> en tia maniero, ke de unu akcentita silabo ĝis -la alia en la elparolado pasas ĉiam egala mezuro da tempo.</p> - -<p>Krom ritmo, versaĵo ordinare (kvankam ne ĉiam) havas<!-- pagho vii --> ankoraŭ -<i>rimojn</i>, t. e. egalsonan finiĝadon de la versoj<a href="#Footnote2" class="fnanchor">[2]</a>.</p> - -<p>Versaĵo povas havi rimojn (versoj rimitaj) aŭ esti sen rimoj -(versoj blankaj); sed <i>ritmon</i> ĝi <i>nepre</i> devas havi, ĉar rimita -parolo sen ritmo estas nur rimaĵo, sed ne versaĵo.</p> - -<p>La kuniĝo de unu silabo akcentita kun unu aŭ kelkaj silaboj -neakcentitaj estas nomata <i>piedo</i>.</p> - -<p>La plej uzataj piedoj estas <i>troĥeo</i><a href="#Footnote3" class="fnanchor">[3]</a> ˉ ˘, <i>iambo</i> ˘ ˉ, <i>daktilo</i> ˉ ˘ ˘, <i>amfibraĥo</i> ˘ ˉ ˘, -<i>anapesto</i> ˘ ˘ ˉ.</p> - -<p>Versaĵo povas esti skribita aŭ per piedoj <i>unuspecaj</i> (ekzemple -versaĵo iamba, kiu konsistas sole el iamboj, daktila, kiu konsistas -el daktiloj, k. t. p.), aŭ per piedoj <i>miksitaj</i>. (En la lasta okazo, -en la piedoj malplisilabaj la silaboj estas elparolataj iom pli -longe, por ke ilia mezurtempo estu egala al la mezurtempo de la -piedoj plisilabaj).</p> - - -<p class="smcap">Ekzemploj de versoj.</p> - -<p>1. Troĥeo:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Su̅r lă | ka̅mpŏ, | fo̅r dĕ l’ |mo̅ndŏ,<br /></span> -<span class="i0">A̅ntaŭ̆ | no̅ktŏ | de̅ sŏ|me̅rŏ,<br /></span> -<span class="i0">A̅mĭ|ki̅nŏ | e̅n lă | ro̅ndŏ<br /></span> -<span class="i0">Ka̅ntăs | ka̅ntŏn | pri̅ l’ ĕs|pe̅rŏ</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro de Esperantistoj, paĝo 10.)</p> - -<p>2. Iambo:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Ĕn ni̅g|ră no̅k|tŏ tu̅|tĕ so̅|lĕ<br /></span> -<span class="i0">Mĭ sta̅|răs ga̅r|dŏn se̅n|păro|lĕ;<br /></span> -<span class="i0">Ĕra̅răs fo̅r | lă pe̅n|sŏ mi̅|ă<br /></span> -<span class="i0">Ăl mi̅|ă do̅|mŏ fa̅|mĭli̅|ă</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 20.)</p> - -<!-- pagho viii --> - -<p>3. Daktilo:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Sa̅rkăs knă|bi̅nŏ kă|na̅bŏn<br /></span> -<span class="i0">A̅pŭd ĝăr|de̅nŏ sĭn|jo̅ră;<br /></span> -<span class="i0">Ŝi̅n ălaŭ̆|de̅tŏ dĕ|ma̅ndăs:<br /></span> -<span class="i0">«Ki̅ăl vĭ | ti̅ŏm dŏ|lo̅ră?»</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 112.)</p> - -<p>4. Amfibraĥo:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Ĕn me̅zŏ | dĕ no̅ktŏ, | ĕn blu̅ă | ĉĭe̅lŏ,<br /></span> -<span class="i0">Trăflu̅gĭs | kăj ka̅ntĭs | plĕj be̅lă | ănĝe̅lŏ.<br /></span> -<span class="i0">Kăj nu̅bŏj | kăj ste̅lŏj | kăj lu̅n’ ĕn | ĭra̅dŏ<br /></span> -<span class="i0">Ăte̅ntĭs | kŭn ĝo̅jŏ | jĕ l’ sa̅nktă | kănta̅dŏ.</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 32.)</p> - -<p>5. Anapesto:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Mĭ răko̅n|tĭs ăl ma̅|rŏ sĕnbo̅r|dă<br /></span> -<span class="i0">Prĭ lă gra̅n|dăj tŭrme̅n|tŏj ĕn ko̅|rŏ,<br /></span> -<span class="i0">Kăj pĕr bru̅|ŏ măllaŭ̅|tă dĕ l’ o̅n|dŏj<br /></span> -<span class="i0">Ĝĭ rĕspo̅n|dĭs ăl mi̅ | kŭn făvo̅|rŏ.</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 106.)</p> - -<p>6. Versoj mikspiedaj:</p> - -<p>Ĉar la reciprokaj kombinoj de diversaj piedoj povas esti tre multaj, -tial ankaŭ la specoj de versoj mikspiedaj estas multaj. Ni donos tie -ĉi nur kelkajn ekzemplojn:</p> - -<p><i>a</i>) Mikspiedaj versoj <i>tipaj</i>, en kiuj en la tuta versaĵo la -kombinoj estas faritaj laŭ severe difinita <i>ordo</i>, ekzemple:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Fo̅rtĕ nĭ | sta̅rŭ|, fra̅tŏj ă|ma̅tăj,<br /></span> -<span class="i2">Pŏr ni̅ă | sa̅nktă | ăfe̅rŏ!<br /></span> -<span class="i0">Ni̅ bătă|la̅dŭ | ku̅nĕ tĕ|na̅tăj<br /></span> -<span class="i2">Pĕr u̅nŭ | be̅lă | ĕspe̅rŏ!</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 7.)</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Ĕn vĕspe̅r|ŏ sŏme̅r|ă || vŏjĕvo̅|dŏ kŏle̅|ră<br /></span> -<span class="i2">Ăl lă he̅j|mă kăste̅|lŏ răpi̅|da̅s;<br /></span> -<span class="i0">Ăl lă li̅|tŏ ĕdzi̅|nă || kŭn tĕru̅|rŏ sĕnfi̅|nă<br /></span> -<span class="i2">Lĭ ălve̅|năs,—nĕni̅|ŭn lĭ vi̅|dăs.</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 12.)</p> -<!-- pagho ix --> - -<p><i>b</i>) Mikspiedaj versoj <i>sentipaj</i>. Ekzemple:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Gu̅tŏ dĕ | plu̅vŏ | ĕnfa̅lĭs | fo̅jĕ<br /></span> -<span class="i2">Ĕn gra̅ndăn | prŏfu̅ndăn | ma̅rŏn.<br /></span> -<span class="i0">Ho̅! ĝĭ | fo̅rtĕ | ĕkkri̅ĭs | mălgo̅jĕ,<br /></span> -<span class="i2">Vĭda̅ntĕ | lă va̅stăn | ăkva̅rŏn.</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 70.)</p> - -<p><b>La longeco</b> de versoj povas esti:</p> - -<p><i>a</i>) Ĉiam <i>egala</i>. Ekzemple:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Supre staras sur la mondo<br /></span> -<span class="i0">La silenta kapeleto,<br /></span> -<span class="i0">En la valo, ĉe la fonto,<br /></span> -<span class="i0">Ĝoje kantas paŝtisteto.</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 22.)</p> - -<p>Tie ĉi la tuta versaĵo konsistas el versoj 8-silabaj;</p> - -<p><i>b</i>) <i>Tipe malegala</i>, se versoj de unu longeco laŭ severe -difinita tipo alternas kun versoj de alia longeco. Ekzemple:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Trĕ ĉa̅rmĕ | ĝĭ lu̅mĭs, | lă su̅nŏ | răva̅ntă,<br /></span> -<span class="i2">Ĕn mi̅ă | dĕ vi̅vŏ | măte̅nŏ;<br /></span> -<span class="i0">En brusto kuraĝo kaj forto bolanta,<br /></span> -<span class="i2">Espero kaj kredo en pleno.</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 23.)</p> - -<p>En tiu ĉi versaĵo post ĉiu verso 12-silaba iras verso 9-silaba.</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Ho, mia kor’, ne batu maltrankvile,<br /></span> -<span class="i2">El mia brusto nun ne saltu for!<br /></span> -<span class="i0">Jam teni min ne povas mi facile,<br /></span> -<span class="i4">Ho, mia kor’!</span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(Liro p. 11.)</p> - -<p>En tiu ĉi tuta versaĵo la versoj ripetiĝas ĝis la fino egale en -la sekvanta ordo: verso 11-silaba, v. 10-silaba, v. 11-silaba, v. -4-silaba.</p><!-- pagho x --> - -<p><i>c</i>) <i>Sentipe malegala.</i> Ekzemple:</p> - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">I̅ăm lă | kve̅rkŏ | di̅rĭs ăl | ka̅nŏ: <span class="silaboj">(10 silaboj)</span><br /></span> -<span class="i0">«Vĭ ha̅văs | lă ra̅jtŏn | kŭlpi̅gĭ | nătu̅rŏn:<span class="silaboj">(12 silaboj)</span><br /></span> -<span class="i2">Bĭrde̅tŏ | po̅r vĭ | ŝa̅rĝ’ ĕstăs | pe̅ză;<span class="silaboj">(10 silaboj)</span><br /></span> -<span class="i4">Vĕnte̅tŏ, | se̅ ĕkblŏ|va̅ntĕ<span class="silaboj">(8 silaboj)</span><br /></span> -<span class="i0">Ĝĭ nu̅r ĕk|sŭlki̅găs | lă su̅prŏn | dĕ l’ a̅kvŏ,<span class="silaboj">(12 silaboj)</span><br /></span> -<span class="i4">Lă vi̅ăn | ka̅pŏn | flĕksi̅găs.<span class="silaboj">(8 silaboj)</span></span> -</div> -</div> - -<p class="near-sig">(<i>Fabloj de La Fontaine, p. 40</i>)</p> - - -<p>Angulemo, la 26<sup>an</sup> de Aŭgusto 1903.</p> - -<div class="footnotes"> -<div class="footnote" id="Footnote1"> -<p><span class="label">[1]</span> En aliaj lingvoj oni distingas silabojn <i>longajn</i> kaj <i>mallongajn</i>.</p></div> -<div class="footnote" id="Footnote2"> -<p><span class="label">[2]</span> La egalsoneco devas nepre komenciĝi de la <i>lasta akcentita vokalo</i>. -Tiel ekzemple la vorto <i>kor’</i> povas rimiĝi kun <i>for</i>, <i>komenco</i> povas rimiĝi -kun <i>potenco</i>, sed oni ne povas rimi ekzemple <i>veturi</i> kun <i>fari</i>, kvankam -ambaŭ finiĝas per <i>i</i> kaj eĉ per <i>ri</i>.</p></div> -<div class="footnote" id="Footnote3"> -<p><span class="label">[3]</span> Per ˉ ni signifas silabon akcentitan kaj per ˘ silabon neakcentitan. -En aliaj lingvoj tiuj ĉi signoj montras silabojn longajn kaj mallongajn.</p></div> -</div> -<!-- pagho 11 --> - - - -<div class="header" id="ezopo"> -<h3 class="proseheader">VIVO DE EZOPO FRIGILANDANO<a href="#Footnote4" class="fnanchor">[4]</a></h3> -</div> - -<p>... Ezopo estis Frigilandano, el urbeto nomata Armorium. Li naskiĝis -ĉirkaŭ la kvindeksepa olimpiado, ducent jarojn proksimume post la -fondo de Romo. Oni ne povas diri ĉu li estis prava danki al la -naturo, aŭ ĝin kulpigi; ĉar, donante al li tre belan spriton, ĝi -lin naskis malbelforma kun vizaĝo malplaĉa, apenaŭ havanta homan -figuron, kaj ĝi eĉ al li rifuzis la uzadon de la parolo. Kun tiaj -malbonaĵoj, eĉ se li ne estis pro sia naskiĝo difinita por esti -sklavo, li ne povis ne fariĝi tia. Cetere lia animo ĉiam sin -montris libera kaj sendependa de la sorto.</p> - -<p>Lia unua mastro lin sendis al la kampoj por plugi la teron, ĉu tial -ke li juĝis lin malkapabla je ia alia laboro, ĉu por formovi for si -objekton tiel malĉarman. Tiam okazis, ke al ĉi tiu mastro, kiam li -iris viziti sian kampodomon, kampanaro donis figojn. Li ilin trovis -belaj kaj ilin tre zorge apartigis, ordonante al sia servanto, nomata -Agatopus, alporti ilin al li ĉe la foriro de la bano. La hazardo -volis, ke Ezopo havis aferon en la loĝejo. Tuj kiam li estis -enirinta, Agatopus uzis la okazon kaj manĝis la figojn kune kun -kelke da siaj kamaradoj, kaj je tiu ĉi friponaĵo li kulpigis -Ezopon, ne kredante, ke ĉi tiu povos sin senkulpigi, tiel li -balbutadis kaj ŝajnis idiota. La punoj kiujn uzadis la antikvuloj -kontraŭ siaj sklavoj estis kruelegaj, kaj tia kulpo tre puninda. La -malfeliĉa Ezopo sin ĵetis al la piedoj de sia mastro, kaj, -parolante per<!-- pagho 12 --> gestoj kiel eble plej klare li povis, li komprenigis, -ke li kiel favoron petas nur, ke la puno por momento prokrastiĝu. -Ĉi tiun favoron ricevinte, li iris serĉi akvon varmetan, ĝin -trinkis antaŭ sia sinjoro, metis siajn fingrojn en la buŝon kaj, -sin vomiginte, nur ĉi tiun akvon elĵetis. Kiam li estis -senkulpiginta sin tiamaniere, li konsilis, ke oni devigu la aliajn -fari tiel. Ĉiuj miris, ĉar ne estis kredeble, ke Ezopo povas -elpensi tian rimedon. Agatopus kaj liaj kamaradoj ne ŝajnis -surprizitaj. Ili, kiel la Frigilandano, trinkis akvon kaj metis la -fingrojn en la buŝon, sed evitis singardeme enigi ilin tro -profunden. La akvo tamen efikis kaj videbligis la figojn ankoraŭ -tute krudajn kaj tute ruĝajn. Per tia rimedo Ezopo sin savis, kaj -liaj kulpigintoj estis duoble punitaj pro sia manĝegemo kaj pro sia -malboneco. La tagon morgaŭan, kiam la mastro estis foririnta, -kelkaj vojaĝantoj erariĝintaj—iuj diras, ke ili estis pastroj de -Diano—petegis, en nomo de Zeŭso gastama, Ezopon, kiu faris sian -kutiman laboron, montri al ili la vojon por iri al la urbo. Ezopo -unue devigis ilin ripozi sub la ombro; poste prezentinte al ili -manĝeton, li volis esti ilia gvidanto kaj lasis ilin nur kiam li -estis metinta ilin sur la bonan vojon. Apenaŭ Ezopo estis forlasinta -ilin, kiam pro la varmo kaj la laciĝo li ekdormis. Dum sia dormo, li -sonĝis, ke la Fortuno, starante antaŭ li, lian langon malligas kaj -per tia rimedo al li donacas ĉi tiun arton, kies rajte li estas -nomata elpensinto. Pro tia aventuro ĝojigite, li subite vekiĝis: -«Kio ĝi estas? li diris vekiĝante; mia voĉo liberiĝis; mi -elparolas facile <i>rastilon</i>, <i>plugilon</i> kaj kion ajn mi volas.» -El tiu ĉi mirindaĵo okazis, ke li estis aĉetita de alia mastro. -Efektive, ĉar ia servisto, nomata Zenas, kiu havis la oficon de -registristo kaj de observisto de la sklavoj, estis batinta unu el -ili troege pro kulpo kiu ne estis puninda tiel, Ezopo ne povis ne -riproĉi lin, kaj al li minacis, ke liaj malbonaj agoj fariĝos -sciataj. Zenas, por deturni la danĝeron kaj venĝi al Ezopo, iris -diri al la mastro, ke ia miregindaĵo okazis en la domo: la -Frigilandano retrovis,<!-- pagho 13 --> la parolon, sed la malbonulo ĝin uzadas nur -por blasfemi kaj por malbone paroli pri sia sinjoro. La mastro ĝin -kredis kaj eĉ plie faris, ĉar li al Zenas donis Ezopon, kun -libereco agi kun li laŭ sia volo. Ia komercisto iris viziti Zenason -revenintan al la kampoj kaj demandis ĉu por mono li volas provizi -lin je porta besto. «Ne, diris Zenas, mi ne havas rajton fari tion; -sed se vi volas, al vi mi vendos unu el niaj sklavoj.» Ĉe tiuj ĉi -vortoj, li venigis Ezopon: «Ĉu, diris la aĉetanto, vi volas min -moki, proponante al mi aĉeti tiun ĉi personon? Li ŝajnas -felsako.» Tuj kiam la aĉetanto estis tiel parolinta, li foriris -duone murmurante, duone ridante pri tiu ĉi bela objekto. Ezopo lin -revokis kaj diris: «Min aĉetu sentime; mi ne estos senutila al vi. -Se vi havas infanojn kriemajn kaj malbonemajn, mia vido ilin -silentigos: oni minacos min al ili kiel beston.» Tiu ĉi mokaĵo -plaĉis al la aĉetanto. Li do aĉetis nian Frigilandanon por tri -oboloj, kaj ridante li diris: «Dioj estu laŭdataj! En vero mi ne -faris grandan akiron, sed ne elpezis grandan monon.»</p> - -<p>Inter aliaj komercaĵoj, ĉi tiu komercisto vendadis sklavojn, kaj -pro tio okazis, ke irante Efezon por ilin ekvendi, li disdonis -al ili, laŭ ilia ofico kaj iliaj fortoj, kion ili devis portadi -por la bezonoj de la vojaĝo. Ezopo petis, ke oni atentu lian -malgrandkreskon; cetere li estas novaveninto kaj oni devas agi -dolĉe kun li. «Vi nenion portos, se vi volas», al li diris liaj -kamaradoj. Ezopo, por montri sian kuraĝon, volis porti ŝarĝon kiel -la aliaj. Oni do lasis lin elekti; li prenis la pankorbon; ĝi -estis la ŝarĝo la plej peza. Ĉiuj pensis, ke li ĝin prenis pro -malspriteco; sed tuj ĉe la tagmanĝo la pankorbo estis malplenigita -kaj tiom malpliiĝis la ŝarĝo de l’ Frigilandano. La samo okazis -la vesperon kaj la morgaŭan tagon, tiel bone ke post du tagoj li -marŝis senŝarĝe. Oni admiris la saĝon kaj la kalkulon de tia persono.</p> - -<p>Siaflanke la komercisto elvendis ĉiujn siajn sklavojn, esceptinte -gramatikiston, kantiston kaj Ezopon, kiujn li alkondukis Samoson por -vendi. Antaŭ ol ilin konduki sur<!-- pagho 14 --> la vendoplacon, li vestigis la du -unuajn kiel eble plej dece, por doni al la komercaĵo, laŭ la kutimo -de ĉiu vendisto, la plej belan ŝajnon. Kontraŭe Ezopo vestiĝis je -sako kaj metiĝis inter siaj du kunuloj por doni al ili pli multe da -brilo. Multaj aĉetantoj sin prezentis, inter aliaj filozofo nomata -Ksantus. Li demandis la gramatikiston kaj la kantiston kion ili -scias fari. «Ĉion», ili respondis. Ĝi ridigis la Frigilandanon, oni -povas imagi en kia maniero. Planudo<a href="#Footnote5" class="fnanchor">[5]</a> rakontas, ke la vidantoj -preskaŭ forkuris, tiel malbele li grimacis. La vendisto postulis por -sia kantisto mil obolojn, por sia gramatikisto tri mil, kaj promesis, -se oni aĉetis unu el ili, aldoni Ezopon senpage. La tro granda prezo -de la gramatikisto kaj de la kantisto maldecidigis Ksantuson, sed -por ke li ne revenu al hejmo nenion aĉetinte, liaj lernantoj al li -konsilis aĉeti ĉi tiun duonhometon, kiu estis ridinta en maniero -tiel ĉarma: lin oni faros timigilo; li amuzos la vidantojn per sia -mieno. Ksantus lasis sin konvinki kaj aĉetis Ezopon por sesdek -oboloj. Antaŭ ol lin aĉeti, li demandis lin por kio li taŭgos, -kiel li estis demandinta liajn kamaradojn. «Por nenio, respondis -Ezopo, ĉar la du aliaj detenis ĉion por si mem.» La komizoj de la -limdepagejo liberigis Ksantuson de la limimpostoj kaj donis kvitancon -senpage.</p> - -<p>... Ian tagon de provizvendo, Ksantus, kiu intencis regali siajn -amikojn, ordonis al Ezopo aĉeti tion, kio estos la plej bona, kaj -nenion alian. «Mi vin instruos, diris en si mem la Frigilandano, -precizigi kion vi deziras, ne konfidante al la decido de sklavo.» Li -do aĉetis nur langojn, kiujn li preparigis kun saŭcoj ĉiuspecaj: -la unua manĝaĵo, la dua, la tria, ĉiuj konsistis el langoj. La -invititoj laŭdis unue la elekton de tia manĝaĵo; sed fine ĝi -tedis al ili. «Ĉu mi ne ordonis al vi, diris Ksantus, aĉeti tion, -kio estos la plej bona?—Nu! kio estas pli bona ol la lango? rediris -Ezopo. Ĝi estas la ligilo de la vivo societa, la ŝlosilo de la -sciencoj, la organo de la vero<!-- pagho 15 --> kaj de la prudento: dank’ al ĝi oni -konstruas kaj malsovaĝigas la urbojn; oni instruas, oni konvinkas, -oni regas ĉe la kolektiĝoj, oni plenumas la ĉefan el la devoj, kiu -estas laŭdi la diojn.—Nu! diris Ksantus, kiu intencis lin konfuzi, -aĉetu morgaŭ tion, kio estas plej malbona: tiuj samaj invititoj -venos al mi, kaj mi volas alie regali ilin.»</p> - -<p>La morgaŭan tagon, Ezopo ankoraŭ aranĝigis nur langojn, dirante, -ke la lango estas la plej malbona objekto, kiu ekzistas en la mondo. -Ĝi estas la patrino de ĉiuj disputoj, la nutristino de la procesoj, -la kaŭzo de la malpacoj kaj de la militoj. Ĝi ja estas la organo de -la vero, sed same ĝi estas la organo de la eraro, kaj, kio estas pli -malbona, de la kalumnio. Dank’ al ĝi oni detruas la urbojn, oni -instigas la homojn al malbonaj aferoj. Ĝi vere laŭdas la diojn, sed -ankaŭ ĝi blasfemas ilian potencon. Iu el la ĉeestantoj diris al -Ksantus, ke vere tiu ĉi servisto estas tre utila al li; ĉar li -scias kiel eble plej bone ekzercadi la paciencon de filozofo.</p> - -<p>... Cetere, ne sole kun sia mastro, sed ankaŭ kun aliaj, Ezopo -trovis okazon ridi kaj diri spritaĵojn. Ksantus estis sendita lin en -ian lokon; sur vojo li renkontis magistratanon, kiu lin demandis, -kien li iras. Ĉu pro distreco, ĉu pro alia kaŭzo, li respondis, ke -li ne scias. La magistratano, taksante tian respondon malestimema kaj -nerespekta, kondukigis lin al la malliberejo. «Ĉu vi ne vidas, li -diris al la kondukantoj, ke mi bone respondis? Ĉu mi sciis, ke oni -alkondukos min tien, kien mi iras?» La magistratano lin lasis -foriri, kaj pensis, ke Ksantus estas feliĉa havante sklavon tiel -plenspritan.</p> - -<p>Ksantus siaflanke per tio vidis, kiel profite estas por li ne -liberigi Ezopon kaj kiom da honoro donas al li la posedo de tia -sklavo. Ian tagon, kiam li drinkadis kune kun siaj lernantoj, Ezopo, -kiu servis ilin, vidis, ke la vinvaporoj jam plivarmigas la cerbojn -de la instruatoj kaj ankaŭ de la profesoro. «La drinkado, li diris, -havas tri gradojn: unue la volupton, due la ebriecon, trie la -furiozon.» Oni<!-- pagho 16 --> mokis lian diron, kaj oni daŭrigis malplenigi la -vinpotojn. Ksantus tiom eltrinkis, ke li perdis la prudenton kaj -fanfaronis, ke li eltrinkos la maron. Ĝi ridigis la ĉeestantojn. -Ksantus ree certigis tion, kion li estis dirinta, kaj vetis je sia -domo, ke li eltrinkos la tutan maron, kaj kiel garantion pro la veto -li donis la ringon, kiun li havis sur la fingro.</p> - -<p>La tagon sekvantan, kiam la vaporoj vinaj estis forigitaj, Ksantus -treege miris ne plu trovante sian ringon, kiun li multe ŝatis. Ezopo -al li diris, ke ĝi estas perdita kaj ankaŭ la domo, dank’ al la -veto, kiun li estis farinta. La filozofo tre maltrankviliĝis; li -petegis Ezopon trovi rimedon, por eltiri lin el embaraso. Ezopo -elpensis la jenan:</p> - -<p>Kiam alvenis la tago difinita por la plenumo de la veto, la tuta -popolo de Samos alkuris al la bordo de la maro por apudesti -al la honto de la filozofo. Tiu el liaj lernantoj, kiu estis -kontraŭvetinta, jam triumfis. Ksantus diris al la kolektiĝo: -«Sinjoroj, mi vetis vere, ke mi eltrinkos la tutan maron, sed ne la -riveregojn kiuj eniras en ĝin; sekve tiu, kiu kontraŭvetis, deturnu -ilian kuradon kaj mi faros tion, kion mi fanfaronis fari.» Ĉiuj -miris la rimedon kiun Ksantus trovis por foriri honore el tiel -malbona afero. La lernanto konfesis, ke li estas venkita, kaj petis -sian instruiston al li pardoni. Ksantuson oni rekondukis al lia domo -kun aplaŭdoj.</p> - -<p>Kiel rekompencon Ezopo de li petis la liberecon. Ksantus rifuzis ĝin -al li kaj diris, ke la tempo por lin liberigi ne venis ankoraŭ; se -tamen la dioj ordonos, li konsentos je tio; sed li, Ezopo, devas -atenti la unuan antaŭsignon, kiun li rimarkos ĉe la foriro de la -loĝejo; se li estos feliĉa, se ekzemple du kornikoj antaŭ liaj -okuloj sin prezentos, li havos liberecon; se li vidos nur unu, li -restos sklavo. Ezopo tuj foriris. Lia mastro loĝis izole kaj -kredeble ĉe loko kovrita de grandaj arboj. Apenaŭ foririnte, nia -Frigilandano ekvidis du kornikojn, kiuj flugis sur la plej altan -arbon. Li iris raporti pri tio ĉi al sia mastro, kiu volis vidi mem, -ĉu li diras la veron.<!-- pagho 17 --> Antaŭ ol Ksantus alvenis, unu el la kornikoj -forflugis. «Ĉu ĉiam vi trompos min? diris la mastro al Ezopo; oni -lin vergu». Dum la frapado, oni venis inviti Ksantuson al ia -festeno; li promesis alesti. «Ho ve! ekkriis Ezopo, la antaŭsignoj -estas tre mensogemaj! Mi, kiu vidis du kornikojn, estas vergata; -mia mastro, kiu vidis nur unu, estas invitata al edziĝa festeno». -Tiu ĉi spritaĵo tiel plaĉis al Ksantus, ke li ordonis ĉesi vergi -Ezopon; sed la liberecon li ne povis decidiĝi al li doni, kvankam li -promesadis ĉe diversaj okazoj.</p> - -<p>... Post kelke da tempo, Krezus, reĝo de Lidilando, anoncigis al la -Samoslandanoj, ke ili devas fariĝi liaj depagantoj; alie li submetos -ilin per la armiloj. La plimulto opiniis, ke oni devas obei lin. -Ezopo al ili diris, ke la Fortuno prezentas du vojojn al la homoj: -unu de libereco, malglata kaj dorna en la komenco, sed poste tre -agrabla; la alia de sklaveco, kies komencoj estas pli facilaj -sed daŭrigo netolerebla. Per tio li sufiĉe klare konsilis al la -Samoslandanoj defendi sian sendependecon. Ili resendis la ambasadoron -de Krezus, ne kontentiginte lian peton.</p> - -<p>Krezus sin preparis ataki ilin. La ambasadoro al li diris, ke dum ĉi -tiuj havos kun si Ezopon, li ne facile submetos ilin, pro la konfido, -kiun ili havas je la saĝo de tiu persono. Krezus al ili alsendis -postuli lin, kun promeso lasi al ili la liberecon, se ili liveros -lin al li. La ĉefuloj de la urbo taksis ĉi tiujn kondiĉojn tre -akcepteblaj kaj ne kredis, ke ilia trankvileco kostos tro kare, se -ili aĉetos ĝin liverante Ezopon. La Frigilandano ŝanĝigis ilian -intencon, rakontante, ke la ŝafinoj, farinte pactraktaĵon kun la -lupoj, donis al ili siajn hundojn kiel garantiulojn. Kiam ili ne -havis plu defendantojn, la lupoj ilin sufokis kun pli malgranda -peno ol antaŭe. Ĉi tiu apologo efikis kaj la Samoslandanoj prenis -decidon tute kontraŭan je tiu, kiun ili estis prenintaj. Ezopo tamen -volis iri al Krezus, kaj diris, ke li estos pli utila al ili, se li -ĉeestos ĉe la reĝo, ol se li restos en Samos.</p><!-- pagho 18 --> - -<p>Kiam Krezus vidis lin, li miris, ke persono tiel malforta estis -tiel malhelpinta al li. «Kio do! jen estas tiu, dank’ al kiu oni -kontraŭstaras miajn volaĵojn!» ekkriis li. Ezopo sin ĵetis al -liaj piedoj: «Homo ia, li diris, kaptadis akridojn; cikado troviĝis -sub lia mano. Li estis jam mortigonta ĝin kune kun la akridoj: -«Kion mi faris al vi? ĝi diris al ĉi tiu homo: mi ne mordetas -viajn grenojn; mi ne kaŭzas ian domaĝon al vi; ĉe mi vi trovos nur -la voĉon, kiun mi uzas tre senkulpe.» Granda reĝo, mi estas simila -al ĉi tiu cikado: nur la voĉon mi havas kaj ĝin mi ne uzis por -ofendi vin.» Krezus, tuŝite de admiro kaj de kompato, ne sole lin -pardonis, sed, pro sia ŝato al Ezopo, li ne maltrankviligis la -Samoslandanojn.</p> - -<p>En la tiama tempo, la Frigilandano verkis siajn fablojn, kiujn li -lasis al la reĝo de Lidilando, kaj li estis sendita de li al la -Samoslandanoj, kiuj al li donis grandajn honorojn. Al li venis ankaŭ -la deziro vojaĝi kaj iri tra la mondo, interparolante pri diversaj -aferoj kun tiuj, kiujn oni nomis filozofoj. En fino li akiris grandan -influon ĉe Licerus, reĝo de Babilono. La tiamaj reĝoj alsendadis -unuj al la aliaj problemojn por solvi pri ĉiuspecaj objektoj, kun -kondiĉo doni tributon aŭ depagon, laŭ tio se oni respondis bone -aŭ malbone al la demandoj proponitaj. Ĉe tiuj okazoj, Licerus, -dank’ al la helpo de Ezopo, ĉiam venkadis, kaj fariĝis glora inter -la aliaj, tiel per solvado, tiel per proponado de problemoj.</p> - -<p>En tiu tempo, nia Frigilandano edziĝis, kaj, ĉar li ne havis ian -naskiton, li filigis junulon el nobla naskiĝo, nomatan Enus, kiu lin -pagis per maldankeco. Ĝin sciiĝinte, Ezopo lin forpelis.</p> - -<p>Ĉi tiu, por sin venĝi, falsis leterojn per kiuj ŝajnis, ke Ezopo -interkomuniĝis kun la reĝoj konkurantoj de Licerus. Tiu ĉi, -konvinkita per la sigelo kaj la subskribo de ĉi tiuj leteroj, -ordonis al unu el siaj oficiroj, nomata Hermipus, mortigi la perfidan -Ezopon, sen serĉado de pli grandaj pruvoj. Tiu ĉi Hermipus, estante -amiko de la Frigilandano, al li savis la vivon, kaj, nesciate de -ĉiuj,<!-- pagho 19 --> lin nutris longe en tombo, ĝis Nektenabo, reĝo de Egiptlando, -konvinkite, ke Ezopo mortis, kredis, ke li povos fari Licerus’on -sia depaganto. Li kuraĝis lin elvoki al vetbatalo, dirante, ke tiu -ĉi ne povos alsendi arĥitekturistojn kapablajn konstrui turon -en la aero, kaj samtempe homon ian pretan respondi al demandoj -ĉiuspecaj. Licerus leginte la leterojn, ilin konigis al la plej -lertaj de sia regno, sed ĉiuj staris senrespondaj; tial la reĝo -bedaŭris Ezopon. Tiam Hermipus al li diris, ke tiu ĉi ne estas -mortinta, kaj lin venigis. La Frigilandano estis tre bone akceptita, -sin senkulpigis kaj pardonis al Enus. Pri la letero de la reĝo de -Egiptujo li nur ridis kaj sciigis, ke li alsendos en printempo -la arĥitekturistojn kaj la respondonton al ĉiuspecaj demandoj. -Licerus redonis al Ezopo ĉiujn liajn bienojn kaj al li liverigis -Enus’on por fari kun li kion li volos. Ezopo lin akceptis kiel -sian naskiton, kaj, anstataŭ lin puni, al li rekomendis honori la -diojn kaj la princon; fariĝi terura por la malamikoj; bone agi -kun sia edzino, tamen ne malkovrante al ŝi siajn sekretojn; paroli -malmulte kaj forpeli la babilemajn; ne senkuraĝiĝi pro malfeliĉo; -pripensi pri la estonteco, ĉar pli bone estas riĉigi la malamikojn -per sia morto, ol ĝeni la amikojn dum sia vivo; precipe ne envii la -feliĉon nek la virtojn de aliaj, ĉar per tio oni malutilas al si -mem. Enus, tuŝite de tiaj admonoj kaj de la boneco de Ezopo, kvazaŭ -ia sago estus eniĝinta en lian koron, mortis post malmulte da tempo.</p> - -<p>Rilate al la vetbatalo de Nektenabo, Ezopo elektis aglidojn -kiujn—ĝi estas malmulte kredebla—li instruis porti aparte en la -aeron korbon, en kiu kuŝis juna infano. En la printempo sekvanta, -li foriris Egiptujon kun tiuj ĉi preparaĵoj, alportante grandan -admiron kaj sciemon pro sia intenco al la popoloj, ĉe kiuj li -trapasis. Nektenabo, kiu estis alsendita la enigmon, nur tial ke li -kredis al la morto de Ezopo, treege surpriziĝis de lia alveno. Ĝin -li ne atendis, kaj ja li neniam estus elvokinta Licerus’on al tia -vetbatalo, se li estus kredinta, ke vivas<!-- pagho 20 --> Ezopo. Li demandis, ĉu la -Frigilandano alkondukis la arĥitekturistojn kaj la respondonton. -Ezopo diris, ke la respondonto estas li mem kaj ke li vidigos la -arĥitekturistojn, kiam li estos sur la loko. Oni eliris en la -kamparon, kie la agloj levis aeren la korbojn kun la junaj infanoj -ekkriantaj, ke oni donu al ili morteron, ŝtonojn kaj lignon. «Vi -vidas, diris Ezopo al Nektenabo, mi trovis la laboristojn, vi al -ili liveru materialojn.» Nektenabo konfesis, ke Licerus estas la -venkinto. Li tamen proponis al Ezopo la jenon: «Mi havas ĉevalinojn -en Egiptujo, kiuj aŭdas la blekon de la ĉevaloj estantaj apud -Babilono. Kion vi povas respondi al tio?» La Frigilandano prokrastis -sian respondon ĝis la morgaŭa tago, kaj kiam li estis reveninta al -la domo, li ordonis al infanoj kapti katon kaj konduki ĝin tra la -stratoj, ĝin batante. La Egiptoj, kiuj adoras tiun ĉi beston, estis -treege skandalitaj de tia maniero agi kun ĝi. Ili ĝin fortiris el -la manoj de la infanoj, kaj iris plendi al la reĝo. Oni venigis la -Frigilandanon antaŭ li. «Ĉu vi ne scias, ke tiu ĉi besto estas -unu el niaj dioj? Kial do vi agas tiel kun ĝi?»—Tial ke ĝi -ofendis Licerus’on, ĉar, la lastan nokton, ĝi sufokis unu treege -kuraĝan el liaj kokoj, kiu kantadis je ĉiuj horoj.—Vi mensogas, -rediris la reĝo; ĉu povas esti, ke tiu ĉi kato faris en tiel -malmulte da tempo tiel longan vojaĝon?—Kaj ĉu povas esti, -respondis Ezopo, ke viaj ĉevalinoj aŭdas de tiel malproksime niajn -ĉevalojn blekantajn?»</p> - -<p>Post tio la reĝo venigis el Heliopolis kelkajn personojn -lertspritajn kaj klerajn pri la enigmaj demandoj. Li al ili donis -grandan festenon, al kiu li invitis la Frigilandanon. Dum la manĝo, -ili demandis Ezopon pri diversaj aferoj, kaj inter aliaj pri la -jena: Estas granda templo apogita sur kolono ĉirkaŭita de dekdu -urboj; ĉiu el ili havas tridek arkokolonojn, kaj ĉirkaŭ tiuj ĉi -arkokolonoj promenas unu post la alia du virinoj, la unu blanka kaj -la alia nigra. «Al tia demando, diris Ezopo, eĉ la malgrandaj -infanoj povus respondi. La templo estas la mondo; la kolono—la jaro; -la urboj—la monatoj; kaj la arkokolonoj—la tagoj,<!-- pagho 21 --> ĉirkaŭ kiuj -promenadas alterne la tago kaj la nokto.»</p> - -<p>La tagon morgaŭan, Nektenabo kunvenigis ĉiujn siajn amikojn: «Ĉu -vi, li diris, toleros, ke duonhomo, ke malbelformulo faros, ke -Licerus gajnos la premion kaj mi havos la konfuziĝon kiel lotaĵon.» -Unu el ili havis la ideon peti Ezopon, ke li faru al ili demandojn -pri aferoj, pri kiuj ili neniam aŭdis.</p> - -<p>Ezopo skribis kontrakton, per kiu Nektenabo konfesis ŝuldi du mil -talentojn al Licerus. La kontrakto estis metita en la manojn de -Nektenabo tute sigelita. Antaŭ ol oni ĝin malfermis, la amikoj de -la princo certigis, ke la afero enhavita en ĉi tiu skribaĵo estas -konita de ili. Kiam oni estis malferminta ĝin, Nektenabo ekkriis: -«Ĝi estas la plej granda malveraĵo en la mondo; mi prenas kiel -atestantojn vin ĉiujn tiom, kiom vi estas.—Vere estas, diris ili, -ke neniam ni aŭdis pri tio.—Mi do, rediris Ezopo, respondis al via -demando.» Nektenabo lin resendis kun multe da donacoj por li kaj por -lia mastro.</p> - -<p>... El la ĉefaj urboj kie li haltis, Delfo estis unu. La Delfanoj -lin aŭskultis volonte, sed ne donis honorojn al li. Ezopo, ofendita -de tia malŝato, ilin komparis al bastono naĝanta sur la ondo; oni -imagas de malproksime, ke ĝi estas io grandega; de proksime oni -vidas, ke ĝi estas nenio. La komparon li pagis multekoste. Efektive -la Delfanoj pro tio sentis tian malamon kaj tian deziron de -venĝo—aliparte ili timis esti mallaŭditaj de li—ke ili decidis -forrabi al li la vivon. Por bone sukcesi, ili kaŝis en liajn vestojn -unu el siaj sanktaj vazoj, konvinkite, ke per tia rimedo ili pruvos, -ke li estas kulpa je ŝtelo kaj malpiegaĵo, kaj tiamaniere oni lin -kondamnos al la morto.</p> - -<p>Kiam li estis foririnta de Delfo kaj preninta la vojon al Focidlando, -la Delfanoj alkuris kiel homoj en granda embaraso. Ili kulpigis lin, -ke li rabis ilian vazon. Ezopo ĝin neis kun ĵuroj; oni serĉis en -liaj pakaĵoj kaj la vazo<!-- pagho 22 --> estis trovita. Malgraŭ ĉio, kion povis -diri Ezopo, oni kun li agis kiel kun krimulo malnoblega. Li estis -rekondukita Delfon, ŝarĝita de katenoj, metita en malliberejon, kaj -poste kondamnita esti deĵetita de altaĵo. Neniel al li utilis sin -defendi per siaj kutimaj armiloj kaj rakonti siajn apologojn: la -Delfanoj ilin mokis.</p> - -<p>«La rano, li diris al ili, invitis la raton viziti ĝin. Por ke tiu -ĉi povu trairi la ondon, la rano aligis ĝin al sia piedo. Tuj kiam -la rato estis sur la ondo, ĝi volis ĝin altiri funden, kun intenco -ĝin dronigi kaj el ĝi fari manĝon. Dum la rato baraktis sur la -ondo, rabobirdo ĝin ekvidis, rapidis sur ĝin kaj forportinte ĝin -kun la rano, kiu ne povis sin disigi, ĝi manĝis unu kaj la alian. -Tiamaniere, Delfanoj abomenaj, iu pli potenca ol vi min venĝos: mi -pereos, sed vi pereos ankaŭ.</p> - -<p>Kiam oni kondukis lin al la ekzekuto, li trovis rimedon por forkuri, -kaj eniris en malgrandan templeton dediĉitan al Apolo. La Delfanoj -lin eltiris el ĝi: «Vi malrespektas tiun ci rifuĝejon, li diris, -tial ke ĝi estas malgranda templeto; sed tago venos kiam via -malboneco ne trovos rifuĝejon sendanĝeran, ne eĉ en la temploj. -Tiel al vi okazos kiel al la aglo, kiu, spite la petoj de la skarabo, -forportis leporon kiu estis rifuĝinta ĉe ĝi: la posteularo de la -aglo pro tio estis punita ĝis ĉe la brusto de Zeŭso.» La Delfanoj, -malmulte tuŝite de ĉiuj tiuj ekzemploj, lin deĵetis de altaĵo.</p> - -<p>Malmulton da tempo post lia morto, pesto fortega multanombre pereigis -la Delfanojn. Ili demandis la orakolon, ĉu per ia rimedo ili povos -kvietigi la koleron de la dioj. La orakolo respondis, ke ili ĝin -kvietigos nur sole se ili elpagos sian krimegon kaj kontentigos la -ombranimon de Ezopo. Tuj piramido estis konstruita. Ne sole la dioj -montris kiom tia krimo al ili malplaĉas; sed la homoj ankaŭ venĝis -la mortigon de sia saĝulo. Efektive la Grekoj alsendis komisarojn -per serĉadi la mortigintojn kaj ilin punis severege.</p> - -<div class="footnotes"> -<div class="footnote" id="Footnote4"> -<p><span class="label">[4]</span> Oni scias ke tiu ĉi verketo estas teksaĵo da legendoj -kaj fabeloj pli aŭ malpli verŝajnaj, sed preskaŭ tiel konitaj kiel -la fabloj mem.</p></div> -<div class="footnote" id="Footnote5"> -<p><span class="label">[5]</span> Monaĥo greka kiu verkis la biografion de Ezopo.</p></div> -</div> -<!-- pagho 23 --> - - - - -<p id="titolo">FABLOJ<br /> - -DE<br /> - -J. DE LA FONTAINE</p> - - - - -<p id="epigrafo"><b>Al lia moŝto la princa.</b></p> - - -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Mi kantas keroulojn kreitajn de Ezopo,<br /></span> -<span class="i0">De kiuj l’ historio, se eĉ nur imagita,<br /></span> -<span class="i0">Veraĵojn kun utilaj instruoj konigadas.<br /></span> -<span class="i0">En mia libro ĉio parolas, eĉ la fiŝoj,<br /></span> -<span class="i0">Kaj tia parolado konvenas al la homoj,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar mi la bestojn uzas por homojn instruadi.</span> -</div> -</div> -<!-- pagho 24 --> - - - - -<h2>LIBRO I</h2> - -<div class="header" id="fab01"> -<h3>I.—La cikado kaj la formiko.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Cikado kantadinte<br /></span> -<span class="i2">Someron tutan,<br /></span> -<span class="i0">Troviĝis senproviza<br /></span> -<span class="i0">Ĉe l’ veno de l’ malvarmo:<br /></span> -<span class="i0">Nenia plu peceto<br /></span> -<span class="i0">Da muŝo aŭ vermeto.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi iris tre malsata<br /></span> -<span class="i0">Proksimen al formiko,<br /></span> -<span class="i0">Petante, ke ĝi pruntu<br /></span> -<span class="i0">Grenerojn por vivadi<br /></span> -<span class="i0">Ĝis nova la somero.<br /></span> -<span class="i0">«Per mia best-honoro,<br /></span> -<span class="i0">Ĝi diris, al vi tutan<br /></span> -<span class="i0">La sumon kun procento<br /></span> -<span class="i0">Mi pagos post la vintro.»<br /></span> -<span class="i0">Sed estas ne pruntema<br /></span> -<span class="i0">Formiko: tio estas<br /></span> -<span class="i0">Malbono lia sola.<br /></span> -<span class="i0">«Vi, kion do faradis,<br /></span> -<span class="i0">Ĝi diris, dum varm’ estis?<br /></span> -<span class="i0">—Tra l’ nokto kaj tra l’ tago,<br /></span> -<span class="i0">Kantadis mi senĉese.<br /></span> -<span class="i0">—Vi kantis! mi tre ĝojas;<br /></span> -<span class="i0">Nun iru do dancadi.»<br /></span><!-- pagho 25 --> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab02"> -<h3>II.—La korvo kaj la vulpo.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Sinjoro korv’, sur arbo sidante,<br /></span> -<span class="i2">En sia beko tenis fromaĝon.<br /></span> -<span class="i2">Per la odoro vulp’ allogite,<br /></span> -<span class="i4">Tiele al li parolis:<br /></span> -<span class="i2">«Bonegan tagon, moŝto la korva!<br /></span> -<span class="i0">Ho! kiel gracia kaj bela vi ŝajnas!<br /></span> -<span class="i4">Mi ne mensogas: se voĉon<br /></span> -<span class="i4">Al la plumaro similan<br /></span> -<span class="i2">Vi havas, vere el la loĝantoj<br /></span> -<span class="i0">De la arbaretoj vi estas Fenikso».<br /></span> -<span class="i0">Aŭdinte, la korvo tremetas pro ĝojo,<br /></span> -<span class="i2">Kaj sian belan voĉon por montri,<br /></span> -<span class="i2">Ĝi larĝe sian bekon malfermas,<br /></span> -<span class="i2">Kaj lasas fali sian kaptaĵon.<br /></span> -<span class="i0">La vulpo ĝin prenis kaj diris: «Sinjoro,<br /></span> -<span class="i2">Eksciu vi, ke vivas flatisto<br /></span> -<span class="i0">Per helpo de kiu lin volas aŭskulti;<br /></span> -<span class="i0">Sendube fromaĝon ĉi tio meritas.»<br /></span> -<span class="i4">Konfuza kaj tre hontanta,<br /></span> -<span class="i2">Ĵuris la korvo, sed tro malfrue,<br /></span> -<span class="i0">Ke de nun neniu ĝin trompos tiele.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab03"> -<h3>III.—La rano kaj la bovo.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i4">Raneto bovon ekvidis<br /></span> -<span class="i4">Ŝajnantan al ĝi belkreska.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi, kiel oveto apenaŭ diketa,<br /></span> -<span class="i0">Ĵaluze penadas, kaj sin plilarĝigas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj sin plilongigas, por ke la bestegon<br /></span> -<span class="i4">Dike ĝi povu egali;<br /></span><!-- pagho 26 --> -<span class="i0">Kaj poste ĝi diris: «Rigardu, fratino,<br /></span> -<span class="i0">Ĉu tio sufiĉas? Ĉu mi jam sukcesis?<br /></span> -<span class="i0">—Ne—Sed nun?—Neniel—Mi fine egalas?<br /></span> -<span class="i2">—Ne, tute ne.» La besto maldika<br /></span> -<span class="i2">Ŝvelis tiele, ke ĝi elkrevis.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Multege da homoj ne estas pli saĝaj:<br /></span> -<span class="i0">Malriĉa penadas imiti riĉulon;<br /></span> -<span class="i2">Princo senpova havas kortegon;<br /></span> -<span class="i2">Volas markizo havi palacon.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab04"> -<h3>IV.—La du muloj.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Du muloj vojiris, la unu avenon,<br /></span> -<span class="i0">L’ alia la monon de l’ fisko portante.<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiu, fiera de ŝarĝ’ tiel bela,<br /></span> -<span class="i4">Marŝis levante la kapon<br /></span> -<span class="i2">Kaj tintigante sian tintilon.<br /></span> -<span class="i4">Sed jen rabistoj alvenas,<br /></span> -<span class="i2">Kiuj, la monon ŝteli volante,<br /></span> -<span class="i0">Sin tuj sur la mulon de l’ fisko surĵetas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĝin per la brido haltigas perforte.<br /></span> -<span class="i4">La mulo sin defendante<br /></span> -<span class="i0">Bategojn ricevis: ĝi plendas, ĝi ĝemas:<br /></span> -<span class="i0">«Ĉu tian, ĝi diras, meritis mi sorton?<br /></span> -<span class="i2">Tiu ĉi mulo, kiu min sekvas,<br /></span> -<span class="i2">El la danĝero sin mem eltiris,<br /></span> -<span class="i0">Sed en ĝin mi falas, kaj jam ekpereas,<br /></span> -<span class="i2">—Amiko, diris ĝia kunulo,<br /></span> -<span class="i0">Ne ĉiam utilas altrangon okupi;<br /></span> -<span class="i4">Se, kiel mi, vi mem estus<br /></span> -<span class="i4">Servinta nur mueliston,<br /></span> -<span class="i2">Vi nun ne estus tiel malsana.<br /></span><!-- pagho 27 --> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab05"> -<h3>V.—La lupo kaj la hundo.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Lupo nur ostojn havis kaj felon,<br /></span> -<span class="i2">Ĉar akurate gardis la hundoj.<br /></span> -<span class="i0">Jen tiu ĉi lupo renkontas korthundon<br /></span> -<span class="i0">Tre belan, brilharan kaj ankaŭ tre fortan,<br /></span> -<span class="i4">Kiu tra kampoj vagadis.<br /></span> -<span class="i2">Ataki ĝin kaj pece disŝiri<br /></span> -<span class="i2">Sinjoro lupo tute deziris;<br /></span> -<span class="i2">Sed bataladi estis necese,<br /></span> -<span class="i4">Kaj tiel forta kaj granda<br /></span> -<span class="i2">Estis la besto, ke ĝi tre povis<br /></span> -<span class="i4">Sentime sin mem defendi.<br /></span> -<span class="i2">Tial humile sin proksimiĝas<br /></span> -<span class="i0">La lupo, komencas interparoladon,<br /></span> -<span class="i4">Kaj laŭdas ĝin pro la ĝia<br /></span> -<span class="i2">Bonstato kiun ĝi tute miras.<br /></span> -<span class="i2">«Bela sinjoro, diris la hundo,<br /></span> -<span class="i0">Vi, kiel mi, grasa fariĝi nun povas.<br /></span> -<span class="i2">Lasu l’ arbarojn, al mi vi kredu;<br /></span> -<span class="i2">Ĉar tie estas viaj la fratoj<br /></span> -<span class="i0">Malĝojaj, mizeraj, senhavaj vagistoj,<br /></span> -<span class="i2">Kiujn atendas mort’ pro malsato.<br /></span> -<span class="i2">Ĉar kio estas certa por lupoj?<br /></span> -<span class="i0">Neniam facila, sentima festeno;<br /></span> -<span class="i4">Nenio sen batalado.<br /></span> -<span class="i0">Min sekvu: vivadon pli bonan vi havos.<br /></span> -<span class="i0">—Sed, lup’ diris, kion faradi mi devos?<br /></span> -<span class="i0">—Ho! preskaŭ nenion, respondis la hundo;<br /></span> -<span class="i0">Forpeli la homojn portantajn bastonon<br /></span> -<span class="i4">Kaj petadantajn almozon,<br /></span> -<span class="i0">Flatadi domanojn, la mastron karesi,<br /></span> -<span class="i4">Kaj estos via salajro<br /></span> -<span class="i0">Multege da bonaj kaj sukaj manĝaĵoj:<br /></span> -<span class="i0">Restaĵoj de kokoj, restaĵoj de ŝafoj,<br /></span><!-- pagho 28 --> -<span class="i2">Kaj ankaŭ multaj dolĉaj karesoj.»<br /></span> -<span class="i2">Jam feliĉaĵon la lup’ imagas<br /></span> -<span class="i4">Kiu ĝin dolĉe plorigas.<br /></span> -<span class="i0">Irante, la kolon de l’ hundo ĝi vidis<br /></span> -<span class="i0">Senharan—«Sed kio ĝi estas, ĝi diris?<br /></span> -<span class="i2">—Nenio—Tamen?—Ho! bagatelo!<br /></span> -<span class="i2">—Pli klare diru—La ĉirkaŭkolo,<br /></span> -<span class="i2">Per kiu estas mi alligata,<br /></span> -<span class="i2">Kion vi vidas eble ekkaŭzis.<br /></span> -<span class="i0">—Ligata! rediris la lupo, libere<br /></span> -<span class="i0">Ĉu vi ne kuradas?—Ne, sed ĝi negrava.<br /></span> -<span class="i4">—Mi tiel grava ĝin taksas,<br /></span> -<span class="i0">Ke viajn festenojn mi tute ne volas,<br /></span> -<span class="i2">Kaj pro tiela prezo trezoron<br /></span> -<span class="i0">Mi certe ne volus.» Ĉe tiuj ĉi vortoj,<br /></span> -<span class="i0">La lupo forkuris kaj kuras ankoraŭ.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab06"> -<h3>VI.—La bovino, la kaprino kaj la ŝafino -kuniĝitaj kun la leono.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Bovino, kaprin’ kaj fratino ilia<br /></span> -<span class="i2">Ŝafin’ kuniĝis iam kun forta<br /></span> -<span class="i0">Leon’, grandsinjoro de la ĉirkaŭaĵo,<br /></span> -<span class="i0">Kaj faris komunaj profitojn kaj perdojn.<br /></span> -<span class="i0">Jen cervo kaptiĝis en ret’ de l’ kaprino.<br /></span> -<span class="i2">Ĝi alvenigis siajn kunulojn.<br /></span> -<span class="i0">Ĉe l’ veno ilia, per l’ ungoj kalkulis<br /></span> -<span class="i2">Tuj la leon’ kaj diris: «Ni estas<br /></span> -<span class="i0">Kvar por partopreni en tiu ĉasaĵo.»<br /></span> -<span class="i0">Ĝi tiam kvarpece distranĉis la cervon<br /></span> -<span class="i0">Kaj prenis por sia la moŝto la parton<br /></span> -<span class="i0">Unuan, dirante: «Ĝi estas por mi mem,<br /></span> -<span class="i2">Ĉar mi nomata estas leono;<br /></span><!-- pagho 29 --> -<span class="i0">Al mi apartenas la dua per rajto<br /></span> -<span class="i0">De ĉiuj konita, la rajt’ de l’ plej forta;<br /></span> -<span class="i0">Estante pli pova mi volas la trian;<br /></span> -<span class="i2">Se unu el vi tuŝos la kvaran;<br /></span> -<span class="i4">Mi tuje ĝin mortsufokos.»</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab07"> -<h3>VII.—La bissako.<a href="#Footnote6" class="fnanchor">[6]</a></h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Zeŭs’ iam diris: «Antaŭ la mia<br /></span> -<span class="i2">Moŝto ekstaru ĉiuj vivantoj.<br /></span> -<span class="i0">Se iu ne estas kontenta je sia<br /></span> -<span class="i0">Korpformo, li povas ĝin diri sentime;<br /></span> -<span class="i2">Mi lian korpon aliformigos.<br /></span> -<span class="i0">Vi venu, simio, ĉar rajt’ estas al vi<br /></span> -<span class="i0">Paroli unue. Ĉi tiujn do bestojn<br /></span> -<span class="i0">Rigardu; iliajn belformojn kun viaj<br /></span> -<span class="i1">Komparu; ĉu vi nun estas kontenta?<br /></span> -<span class="i0">—Mi, kial ne? diris ĝi; ĉu do ne havas<br /></span> -<span class="i2">Mi kvar piedojn kiel l’ aliaj?<br /></span> -<span class="i0">Neniam kritikis mi mian portreton.<br /></span> -<span class="i0">Sed frat’ mia, l’ urso, ja estas fuŝita:<br /></span> -<span class="i0">Konsilas mi ĝin sin neniam pentrigi.»<br /></span> -<span class="i0">La urso alpaŝis—sendube ĝi plendis—<br /></span> -<span class="i0">Kontraŭe: ĝi sian korpformon tre laŭdis,<br /></span> -<span class="i0">Kaj la elefanton kritikis, dirante,<br /></span> -<span class="i2">Ke estus bone fari pli longa<br /></span> -<span class="i2">La ĝian voston, iom eltranĉi<br /></span> -<span class="i0">El ĝiaj oreloj kaj aliformigi<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiun masegon malbelan kaj pezan.<br /></span> -<span class="i2">La elefanto, kvankam prudenta<br /></span> -<span class="i2">Bestego, ne pli saĝe parolis,<br /></span><!-- pagho 30 --> -<span class="i0">Ĝi trovis ke, laŭ opinio la ĝia,<br /></span> -<span class="i2">Moŝto balena estas tro dika.<br /></span> -<span class="i0">Formik’ mallongecon al pulo riproĉis,<br /></span> -<span class="i0">Kredante, ke estas ĝi granda koloso.<br /></span> -<span class="i0">Zeŭs’ ilin forsendis je si mem kontentajn<br /></span> -<span class="i0">Kaj unujn l’ aliajn interkritikintajn.<br /></span> -<span class="i2">Sed pli malsaĝa estis ankoraŭ<br /></span> -<span class="i0">La gento la homa. Ĉar ĉiuj ni, linkoj<br /></span> -<span class="i2">Por la aliaj, talpoj por ni mem,<br /></span> -<span class="i0">Ni ĉion al ni, al aliaj nenion<br /></span> -<span class="i2">Pardonas. Ne per sama okulo<br /></span> -<span class="i4">Nin kaj l’ aliajn ni vidas.<br /></span> -<span class="i2">La Mondkreinto kreis nin ĉiujn<br /></span> -<span class="i2">Bissakportantoj: postan la poŝon<br /></span> -<span class="i0">Li faris por niaj difektoj, l’ antaŭan<br /></span> -<span class="i1">Por la difektoj de l’ homoj aliaj.</span> -</div> -</div> - -<div class="footnotes"> -<div class="footnote" id="Footnote6"> -<p><span class="label">[6]</span> Bissako (bis-sako) = sako kun du poŝoj.</p></div> -</div> -<div class="header" id="fab08"> -<h3>VIII.—La hirundo kaj la birdetoj.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">En siaj vojaĝoj hirund’ estis multon<br /></span> -<span class="i2">Lerninta: kiu multon vidadis,<br /></span> -<span class="i4">Povas pri multo memori.<br /></span> -<span class="i2">Ĉi tiu sciis antaŭsentadi<br /></span> -<span class="i2">La fulmotondron eĉ plej malgrandan,<br /></span> -<span class="i2">Kaj antaŭ ol ĝi estis krevonta,<br /></span> -<span class="i2">Ĝin ĝi anoncis al la maristoj.<br /></span> -<span class="i0">Okazis, ke kiam kanabo semiĝas,<br /></span> -<span class="i0">Ĝi vidis plugiston kovrantan per semo<br /></span> -<span class="i0">Multege da sulkoj. «Ĝi al mi ne plaĉas,<br /></span> -<span class="i0">Ekdiris ĝi al la birdetoj; mi povos<br /></span> -<span class="i0">Forflugi aŭ vivi en lok’ malproksima;<br /></span> -<span class="i0">Sed kion vi faros? Ĉu vidas vi manon<br /></span> -<span class="i2">Tra la aero travojirantan?<br /></span> -<span class="i2">Nu! tio, kion ĝi nun disŝutas,<br /></span><!-- pagho 31 --> -<span class="i0">Al vi mem tre baldaŭ pereon alportos;<br /></span> -<span class="i2">Ĉar ĉe l’ somera tempo naskiĝos<br /></span> -<span class="i4">Kaptiloj por vin envolvi,<br /></span> -<span class="i4">Aŭ retoj por vin ekkapti;<br /></span> -<span class="i2">Per unu vorto, multaj maŝinoj<br /></span> -<span class="i0">Por vin ĉu mortigi, ĉu malliberigi.<br /></span> -<span class="i0">Atentu! minacas la pat’ aŭ la kaĝo;<br /></span> -<span class="i4">Tial do, al mi vi kredu,<br /></span> -<span class="i4">Ekmanĝu tiun ĉi semon.»<br /></span> -<span class="i0">La birdoj ĝin mokis, ĉar ili tra l’ kampoj<br /></span> -<span class="i4">Trovis tro bonan paŝtaĵon.<br /></span> -<span class="i2">Kiam verdiĝis la kanabejo,<br /></span> -<span class="i0">Hirund’ diris: «Herbon post herbo elŝiru<br /></span> -<span class="i2">Kion produktis tiu ĉi semo<br /></span> -<span class="i4">La malbenita, alie<br /></span> -<span class="i2">Certega estas via pereo.»<br /></span> -<span class="i0">—Malbonaĵ-profeto kaj babilemega!<br /></span> -<span class="i2">Ĉiuj ekkriis, belan oficon<br /></span> -<span class="i2">Al ni vi trudas! Pli ol mil birdoj<br /></span> -<span class="i2">Estus necesaj por senherbigi<br /></span> -<span class="i4">Tiun ĉi tutan kantonon.»<br /></span> -<span class="i2">Kiam kanabo plenmaturiĝis,<br /></span> -<span class="i0">Hirundo aldonis: «Ĝi estas ne bona;<br /></span> -<span class="i2">Sem’ malutila frue grandiĝas.<br /></span> -<span class="i0">Sed, ĉar ĝis nun oni min kredis neniel,<br /></span> -<span class="i0">Tuj kiam vi vidos, ke tero de semo<br /></span> -<span class="i2">Kovriĝos, kaj ke la vilaĝanoj<br /></span> -<span class="i0">Ne sin okupante je siaj la grenoj,<br /></span> -<span class="i2">Faros militon al la birdetoj;<br /></span> -<span class="i0">Tuj kiam kaptiloj kaj retoj ekkaptos<br /></span> -<span class="i0">La birdojn, de loko al loko ne flugu,<br /></span> -<span class="i0">Restadu en hejmo, aŭ flugu fremdlanden;<br /></span> -<span class="i0">Imitu l’ anasojn, koturnojn aŭ gruojn;<br /></span> -<span class="i4">Sed, kiel ni, vi ne povas<br /></span> -<span class="i2">Transpasi l’ ondojn kaj la dezertojn,<br /></span> -<span class="i2">Nek al aliaj mondoj alflugi.<br /></span> -<span class="i0">Por vi do rimed’ sola estas senriska:<br /></span><!-- pagho 32 --> -<span class="i0">En kavon de muro vin mem tuj enfermu.»<br /></span> -<span class="i2">Jen la birdetoj, lacaj ĝin aŭdi,<br /></span> -<span class="i2">Ĉiuj ekpepis tiel konfuze<br /></span> -<span class="i2">Kiel Trojanoj, kiam Kasandro<br /></span> -<span class="i4">La buŝon nur ekmalfermis.<br /></span> -<span class="i2">La sama sorto ilin atingis,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar sklavoj fariĝis sennombraj birdetoj.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Ni sekvas nur niajn la proprajn instinktojn,<br /></span> -<span class="i2">Kaj la malbonon ni nur atentas<br /></span> -<span class="i4">Kiam ĝi estas veninta.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab09"> -<h3>IX.—La urbrato kaj la kamprato.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Gastama urborato,<br /></span> -<span class="i0">En manier’ afabla,<br /></span> -<span class="i0">Invitis kamporaton<br /></span> -<span class="i0">Al bonaj manĝrestaĵoj.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Sur Turkan tapiŝeton<br /></span> -<span class="i0">Metiĝis la manĝaro.<br /></span> -<span class="i0">Nur Dio scias kiom<br /></span> -<span class="i0">Elĝojis la du fratoj!</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">La manĝo estis bona<br /></span> -<span class="i0">Kaj granda l’ apetito;<br /></span> -<span class="i0">Sed iu ilin ĝenis,<br /></span> -<span class="i0">Dum ili ĝoje manĝis.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Ĉe l’ pordo de la ĉambro<br /></span> -<span class="i0">Ekaŭdis ili bruon.<br /></span> -<span class="i0">Urbrato tuj forkuras;<br /></span> -<span class="i0">Amiko ĝia sekvas.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Sed jen la bruo ĉesas;<br /></span> -<span class="i0">Revenas tuj la ratoj,<br /></span><!-- pagho 33 --> -<span class="i0">Kaj diras la urbano:<br /></span> -<span class="i0">«Ni finu la rostaĵon.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">—Ne, diris la alia;<br /></span> -<span class="i0">Vi morgaŭ al mi venu;<br /></span> -<span class="i0">Vi tie ja ne trovos<br /></span> -<span class="i0">Festenon tute reĝan;</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Sed ĝenas min nenio;<br /></span> -<span class="i0">Sentime mi manĝadas.<br /></span> -<span class="i0">Adiaŭ: for plezuron,<br /></span> -<span class="i0">Se timo ĝin malhelpas!»</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab10"> -<h3>X.—La lupo kaj la ŝafido.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Tro ofte triumfas la vol’ de pli forta.<br /></span> -<span class="i4">Tion per fablo ni pruvos.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">En akvo kuranta ektrinkis ŝafido;<br /></span> -<span class="i0">Alvenis la lupo, serĉante ĉasaĵon<br /></span> -<span class="i2">Kaj pro malsato tien allogite.<br /></span> -<span class="i2">«Kial la akvon ci malpurigas?<br /></span> -<span class="i4">Kolere diris la besto:<br /></span> -<span class="i2">Al mi ci pagos cian sentimon.<br /></span> -<span class="i2">—Sinjoro, diris la ŝafideto,<br /></span> -<span class="i2">Ne koleriĝu la via moŝto;<br /></span> -<span class="i4">Sed volu vi konsideri,<br /></span> -<span class="i2">Ke en la fluo je dudek paŝoj<br /></span> -<span class="i0">Pli sube ol vi mi min sensoifigas,<br /></span> -<span class="i4">Kaj sekve vian trinkaĵon<br /></span> -<span class="i2">Mi malpurigi tute ne povas.<br /></span> -<span class="i0">—Ĝin ci malpurigas, respondis la lupo,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ci min kritikis la jaron pasintan.<br /></span> -<span class="i0">—Sed kiel, rediris la ŝafo, ĝin fari<br /></span><!-- pagho 34 --> -<span class="i0">Mi povis? Mi tiam ne estis naskita:<br /></span> -<span class="i0">Mi suĉas ankoraŭ la mian patrinon.<br /></span> -<span class="i2">—Se ci ne povis, frat’ cia faris.<br /></span> -<span class="i0">—Mi fraton ne havas—El ciaj parencoj<br /></span> -<span class="i2">Unu do faris, ĉar min ne multe<br /></span> -<span class="i0">Indulgas vi mem, kaj paŝtitoj kaj hundoj.<br /></span> -<span class="i2">Nun, kiel oni diris, min venĝi<br /></span> -<span class="i0">Mi devas.» Tuj ĝi la ŝafidon forportis<br /></span> -<span class="i0">Kaj manĝis sen ia riproĉ’ konscienca.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab11"> -<h3>XI.—La ŝtelistoj kaj la azeno.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Azenon ŝtelinte sin interbatadis<br /></span> -<span class="i2">Du sentaŭguloj: unu ĝin gardi<br /></span> -<span class="i2">Volis, l’ alia volis ĝin vendi.<br /></span> -<span class="i0">Dum la pugnobatoj flugetis, kaj penis<br /></span> -<span class="i2">La du ŝtelistoj sin mem defendi,<br /></span> -<span class="i4">Alvenas tria rabisto,<br /></span> -<span class="i4">Kiu la beston forkaptas.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">L’ azeno estas ofte provinco,<br /></span> -<span class="i2">Kiun envias iaj regnestroj,<br /></span> -<span class="i0">Ĉu Turka, Hungara, ĉu eĉ Transsilvana,<br /></span> -<span class="i0">Kaj multajn aliajn mi povus elnombri,<br /></span> -<span class="i2">Tiom da tiaj princoj troviĝas!<br /></span> -<span class="i0">Sed ofte l’ akiro ne estas por ili,<br /></span> -<span class="i2">Ĉar ilin kvara princo pacigas,<br /></span> -<span class="i0">Prenante por si mem l’ azenon ŝtelitan.<br /></span><!-- pagho 35 --> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab12"> -<h3>XII.—La Morto kaj la malfeliĉulo.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Senĉese ia malfeliĉulo<br /></span> -<span class="i4">Al help’ alvokis la Morton.<br /></span> -<span class="i0">«Ho Mort’! kiel bela, li diris, vi ŝajnas!<br /></span> -<span class="i2">Tuj venu fini mian mizeron.»<br /></span> -<span class="i0">Venante la Mort’ kredis lin kontentigi.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi puŝas la pordon, eniras, sin montras:<br /></span> -<span class="i0">«Ho! kion mi vidas? for tian objekton!<br /></span> -<span class="i0">Li diris, ho! kiel ĝi estas malbela,<br /></span> -<span class="i0">Kaj kiom al mi da terur’ ĝi alportas!<br /></span> -<span class="i0">Ho Mort’! ne alpaŝu! Ho Mort’! tuj foriru!»</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i4">Meceno estis spritega;<br /></span> -<span class="i2">Li diris: «Faru min unubraka,<br /></span> -<span class="i0">Senkrura, podagra kaj kripla, se nur mi<br /></span> -<span class="i0">Vivados, mi estos sufiĉe kontenta.»<br /></span> -<span class="i0">Ĝin, Morto, aŭskultu kaj venu neniam.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab13"> -<h3>XIII.—La Morto kaj la arbohakisto.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">De multaj branĉaĵoj kovrite, sub pezo<br /></span> -<span class="i0">De ŝarĝ’ sia kaj de la jaroj ĝemante<br /></span> -<span class="i2">Kaj kurbigite, arbohakisto<br /></span> -<span class="i0">Multpeze marŝadis kaj sian dometon<br /></span> -<span class="i0">De fum’ nigrigitan, penadis atingi.<br /></span> -<span class="i0">En fino lacega pro pen’ kaj doloro,<br /></span> -<span class="i0">Demetas li sian branĉfaskon kaj plendas<br /></span> -<span class="i2">Je sia sorto malfeliĉega.<br /></span> -<span class="i0">«Ĉu unu plezuron mi ĝuis tra l’ vivo?<br /></span> -<span class="i0">Ĉu hom’ pli malriĉa sur tero vivadas?<br /></span><!-- pagho 36 --> -<span class="i0">Neniam ripozon, ne ĉiam eĉ panon<br /></span> -<span class="i0">Mi havas! L’ edzino, l’ infanoj, l’ impostoj,<br /></span> -<span class="i2">La kreditoro kun la servuto<br /></span> -<span class="i0">Plenigas je zorgoj la mian vivadon.»<br /></span> -<span class="i0">Li vokas la Morton. Ĉi tiu tuj venas,<br /></span> -<span class="i2">Kaj ekdemandas, kion li volas:<br /></span> -<span class="i2">«Al mi, li diris, helpu reŝarĝi<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiun branĉaron: ĝi estos ne longa.»</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">La Mort’ ĉesigas ĉian doloron,<br /></span> -<span class="i4">Sed ĝin neniam alvoku:<br /></span> -<span class="i0">Toleri suferon prefere ol morton,<br /></span> -<span class="i4">Estas la homa devizo.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab14"> -<h3>XIV.—La vulpo kaj la cikonio.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Iam la vulpo manĝon preparis<br /></span> -<span class="i4">Kaj cikonion invitis.<br /></span> -<span class="i0">La manĝ’ estis simpla kaj tute senriĉa:<br /></span> -<span class="i0">Ĝi havis nur pecon viandan en saŭco<br /></span> -<span class="i2">Fluida, ĉar ĝi vivis avare.<br /></span> -<span class="i2">La saŭc’ en teleron estis verŝita;<br /></span> -<span class="i0">Eĉ unu guteton ne povis ekkapti<br /></span> -<span class="i2">La cikonio; sed la ruzulo<br /></span> -<span class="i0">Rapide englutis la tutan manĝaĵon.<br /></span> -<span class="i2">Post kelkaj tagoj, la cikonio,<br /></span> -<span class="i0">Volante sin venĝi, invitis la vulpon.<br /></span> -<span class="i0">«Volonte, ĝi diris, ĉar kun la amikoj<br /></span> -<span class="i0">Mi ĉiam agadas senceremonie.»<br /></span> -<span class="i0">En horo dirita, ĝi kuris al domo<br /></span> -<span class="i2">De l’ cikonio sia la gasto;<br /></span> -<span class="i2">La afablecon ĝian tre laŭdis,<br /></span> -<span class="i4">Kaj trovis la vespermanĝon<br /></span> -<span class="i2">Tre ĝustatempe elkuirita.<br /></span><!-- pagho 37 --> -<span class="i0">Ĝi ĝojis pro la bonodor’ de l’ viando<br /></span> -<span class="i0">Pecete hakita kaj ŝajne bongusta;<br /></span> -<span class="i2">Ĉar—tio estas tute kredebla—<br /></span> -<span class="i0">Kun grandapetito ĝi estis veninta.<br /></span> -<span class="i2">La cikonio la hakitaĵon<br /></span> -<span class="i0">En vazon mallarĝan kaj longan enmetis.<br /></span> -<span class="i0">La beko de l’ bird’ en ĝin povis eniri,<br /></span> -<span class="i0">Sed estis pli dika la buŝo de l’ vulpo.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi hejmen malsate revenis, hontante<br /></span> -<span class="i0">Simile al vulp’ de kokino kaptita,<br /></span> -<span class="i2">Kaj mallevante siajn orelojn<br /></span> -<span class="i2">Kun sia vosto inter la kruroj.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">Trompantoj, por vi tion mi skribas:<br /></span> -<span class="i0">Trompinte, vi estos tutsame trompitaj.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab15"> -<h3>XV.—La Knabo kaj la instruisto.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">En jena fablo volas mi konigi<br /></span> -<span class="i0">De malsaĝulo la riproĉojn vanajn.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Sur bordo de rivero petolante,<br /></span> -<span class="i0">En l’ akvon iam falis juna knabo.<br /></span> -<span class="i0">Salik’, feliĉe por li, tie estis,<br /></span> -<span class="i0">Kies branĉaĵo, dank’ al la ĉielo,<br /></span> -<span class="i0">Lin savis; ĉar al branĉo de l’ arbeto<br /></span> -<span class="i0">Li sin alkroĉis. Pasas instruisto;<br /></span> -<span class="i0">La knab’ ekkrias: «Helpu, mi pereas!»<br /></span> -<span class="i0">La lernejestro tiam sin turnante,<br /></span> -<span class="i0">Malĝustatempe, kun gravega voĉo,<br /></span> -<span class="i0">Lin ekriproĉas: «Ho! la sentaŭgulo!<br /></span> -<span class="i0">Li diris, vidu kien lin deĵetis<br /></span> -<span class="i0">Malsaĝo lia: iru do nun zorgi<br /></span> -<span class="i0">Friponojn tiajn! Kiel malfeliĉaj<br /></span><!-- pagho 38 --> -<span class="i0">Ja estas la gepatroj, kiuj devas<br /></span> -<span class="i0">Observi ĉiam tiajn petolulojn!<br /></span> -<span class="i0">Kiom da peno ili havas!» Ĉion<br /></span> -<span class="i0">Dirinte, li al bord’ la knabon portis.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Ĉi tie multajn homojn mi kritikas,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar en la fablo povas rekoniĝi<br /></span> -<span class="i0">La babilema, kaj la kritikema,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ankaŭ la pedanta scienculo.<br /></span> -<span class="i0">Popolon grandan ĉiuj certe faras,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar tiujn rasojn benis la Kreinto.<br /></span> -<span class="i0">En ĉiuj la aferoj ili serĉas<br /></span> -<span class="i0">Okazon por ekzerci sian langon.<br /></span> -<span class="i0">—«Amiko mia! el danĝer’ min tiru;<br /></span> -<span class="i0">Ci poste faros cian paroladon!»</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab16"> -<h3>XVI.—La koko kaj la perlo.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Perleton koko trovis<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĝin al juvelisto<br /></span> -<span class="i0">Najbara ĝi tuj portis.<br /></span> -<span class="i0">«Mi trovas ĝin belega,<br /></span> -<span class="i0">Ĝi diris, sed grenero<br /></span> -<span class="i0">Pli bona estus por mi.»</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Manskribon nesciulo<br /></span> -<span class="i0">Heredis; ĝin li portis<br /></span> -<span class="i0">Proksimen al libristo.<br /></span> -<span class="i0">«Mi trovas ĝin plenscia,<br /></span> -<span class="i0">Li diris, sed monero<br /></span> -<span class="i0">Pli bona estus por mi.»<br /></span><!-- pagho 39 --> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab17"> -<h3>XVII.—La burdoj kaj la mielmuŝoj.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Laŭ sia labor’ laboristo taksiĝas.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Mielaj tavoloj forlase troviĝis.<br /></span> -<span class="i2">Jen ilin burdoj ekpetis;<br /></span> -<span class="i2">Sed tuj protestis abeloj,<br /></span> -<span class="i0">Kaj vespon elektis por juĝi l’ aferon.<br /></span> -<span class="i0">Ne estis facile dekreton eldoni,<br /></span> -<span class="i4">Ĉar la atestantoj certigis,<br /></span> -<span class="i0">Ke ĉirkaŭ l’ tavoloj bestetoj flugemaj,<br /></span> -<span class="i0">Zumemaj, longetaj, brunflavaj kaj tiaj<br /></span> -<span class="i2">Kiel l’ abeloj longe vidiĝis.<br /></span> -<span class="i2">Sed kio? estis signoj similaj<br /></span> -<span class="i2">Ĉe la burdaro. Embarasite,<br /></span> -<span class="i0">La vesp’ informiĝon denove farigis.<br /></span> -<span class="i4">Kaj, por sciiĝi pli bone,<br /></span> -<span class="i4">Ĝi formikaron aŭskultis;<br /></span> -<span class="i0">Sed la afero ne povis klariĝi.<br /></span> -<span class="i0">«Por kio, mi petas, ekdiris abelo<br /></span> -<span class="i4">Tre saĝa, taŭgas ĉi tio?<br /></span> -<span class="i2">Ekkomencite de ses monatoj,<br /></span> -<span class="i2">En sama stato staras l’ afero,<br /></span> -<span class="i0">Kaj dume perdiĝas la mieltavoloj.<br /></span> -<span class="i0">Jam temp’ estas ke la juĝisto rapidu;<br /></span> -<span class="i2">Ĉu l’ urson li ne lekis sufiĉe?<a href="#Footnote7" class="fnanchor">[7]</a><br /></span> -<span class="i0">Sen tiom da vortoj, da kontraŭparoloj,<br /></span> -<span class="i4">Skribaĵoj kaj transskribaĵoj,<br /></span> -<span class="i4">Laboru ni kaj la burdoj;<br /></span> -<span class="i2">Vidiĝos, kiu kun dolĉmielo<br /></span> -<span class="i2">Povas konstrui ĉelojn artplenajn.»<br /></span> -<span class="i0">Rifuzis la burdoj, montrante per tio,<br /></span> -<span class="i0">Ke art’ tia scion ilian superas,<br /></span> -<span class="i4">Kaj la mielajn tavolojn<br /></span><!-- pagho 40 --> -<span class="i2">La vesp’ aljuĝis al l’ abelaro.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">Se nur tiele ĉiuj procesoj<br /></span> -<span class="i2">Juĝiĝus, laŭ la Turka metodo!<br /></span> -<span class="i2">La simpla saĝo estus leĝaro,<br /></span> -<span class="i2">Kaj la elspezoj plimalgrandiĝus.<br /></span> -<span class="i0">Sed nun daŭrigante procesojn longege,<br /></span> -<span class="i0">Nin oni ŝteladas, rabadas, senigas;<br /></span> -<span class="i0">En fin’ la juĝisto englutas la ostron,<br /></span> -<span class="i0">Kaj restas nur ŝeloj por la procesintoj.</span> -</div> -</div> - -<div class="footnotes"> -<div class="footnote" id="Footnote7"> -<p><span class="label">[7]</span> Esprimo proverba signifanta «daŭrigi tre longe ian proceson».</p></div> -</div> -<div class="header" id="fab18"> -<h3>XVIII.—La kverko kaj la kano.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Iam la kverko diris al kano:<br /></span> -<span class="i0">«Vi havas la rajton kulpigi naturon:<br /></span> -<span class="i2">Birdeto por vi ŝarĝ’ estas peza;<br /></span> -<span class="i4">Venteto, se ekblovante<br /></span> -<span class="i0">Ĝi nur eksulkigas la supron de l’ akvo,<br /></span> -<span class="i4">La vian kapon fleksigas;<br /></span> -<span class="i0">Dum mia fruntego, al Alpoj simila,<br /></span> -<span class="i0">Ne sole haltigas la sunajn radiojn,<br /></span> -<span class="i2">Sed de l’ ventego batojn elmokas.<br /></span> -<span class="i2">Bloveto por vi estas ventego;<br /></span> -<span class="i2">Blovego ŝajnas al mi zefiro.<br /></span> -<span class="i0">Se vi nur naskiĝus sub la foliaro<br /></span> -<span class="i2">Per kiu mi kovras la proksimaĵon,<br /></span> -<span class="i4">Suferus vi pli malmulte:<br /></span> -<span class="i4">Mi gardus vin de l’ ventego.<br /></span> -<span class="i4">Sed vi plej ofte naskiĝas<br /></span> -<span class="i0">Ĉe l’ bordoj malsekaj de l’ regnoj de l’ vento.<br /></span> -<span class="i0">Por vi tre maljusta do ŝajnas naturo.<br /></span> -<span class="i0">—La via kompato, respondis l’ arbeto,<br /></span> -<span class="i0">El kor’ bona venas; sed estu sentima:<br /></span> -<span class="i0">La ventoj pli multe vin ol min turmentas;<br /></span> -<span class="i4">Fleksiĝas mi, ne rompiĝas.<br /></span><!-- pagho 41 --> -<span class="i2">Ĝis nun vi venkis batojn iliajn,<br /></span> -<span class="i4">Sed ni la finon atendu.»<br /></span> -<span class="i0">Ĉe tiuj ĉi vortoj, alkuras el maro<br /></span> -<span class="i0">Naskit’ la plej forta de l’ norda ventego:<br /></span> -<span class="i0">La arb’ kontraŭstaras, flegsiĝas l’ arbeto;<br /></span> -<span class="i0">Kun forto pli granda reblovas la vento,<br /></span> -<span class="i4">Kaj plifortiĝas tiele,<br /></span> -<span class="i2">Ke elradikas tute l’ arbegon,<br /></span> -<span class="i1">Kies kapego ĉielon atingis<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĝis la Tartaro aliris piedoj.</span> -</div> -</div><!-- pagho 42 --> - - - - -<h2>LIBRO II</h2> - -<div class="header" id="fab19"> -<h3>I.—Kunsido de ratoj.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Kato, nomata Lardomanĝulo,<br /></span> -<span class="i4">Ekstermis tiel la ratojn,<br /></span> -<span class="i0">Ke preskaŭ neniu el ili vidiĝis,<br /></span> -<span class="i2">Tiom ĝi estis entombiginta.<br /></span> -<span class="i0">La supervivantoj, kaŝataj en truoj,<br /></span> -<span class="i0">Apenaŭ kvarone satigis malsaton,<br /></span> -<span class="i0">Kaj, ĉe l’ malfeliĉa ratar’, Lardmanĝulo<br /></span> -<span class="i0">Taksiĝis ne kato, sed vera diablo.<br /></span> -<span class="i0">Jen iam la besto ruzega foriris<br /></span> -<span class="i0">En la ĉirkaŭaĵon por serĉi edzinon.<br /></span> -<span class="i2">Dum la bruego kiun ĝi faris<br /></span> -<span class="i0">Kun sia katino, la ratoj kunsidis<br /></span> -<span class="i1">En unu angulo por konsiliĝi<br /></span> -<span class="i2">Pri la malbono ilin premanta.<br /></span> -<span class="i2">La prezidanto, saĝa persono,<br /></span> -<span class="i0">Tuj ekopiniis, ke estas necese<br /></span> -<span class="i0">Alligi tintilon al kolo de l’ kato,<br /></span> -<span class="i2">«Ĉar tiel, kiam ĝi ekmilitos,<br /></span> -<span class="i0">Ni, sonon aŭdante, sub teron forrampos;<br /></span> -<span class="i2">Ĝi estas sola bona rimedo.»<br /></span> -<span class="i2">Ĉiuj laŭdegis la prezidanton,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar ŝajnis al ĉiuj nenio pli bona.<br /></span> -<span class="i0">Sed kiu do volos alligi tintilon?<br /></span> -<span class="i0">«Ne iros mi, diris la unu, mi tiel<br /></span> -<span class="i0">Malsaĝa ne estus.—Ne povas mi, diris<br /></span> -<span class="i0">Alia»; kaj tiel okazis, ke oni<br /></span><!-- pagho 43 --> -<span class="i0">Foriris, nenion farinte.—Mi vidis<br /></span> -<span class="i0">Multegajn kunsidojn tiele senfruktajn,<br /></span> -<span class="i0">Kunsidojn ne ratajn, sed ja de monaĥoj,<br /></span> -<span class="i4">Kaj ankaŭ de kanonikoj.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Se estas necese nur ion decidi,<br /></span> -<span class="i2">La konsilantoj estas sennombraj;<br /></span> -<span class="i0">Sed se necesiĝas decidon plenumi,<br /></span> -<span class="i4">Neniu plu sin proponas.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab20"> -<h3>II.—La lupo havanta proceson kontraŭ la vulpo -antaŭ la simio.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Lup’ diris, ke ŝtel’ ĉe ĝi estis farita,<br /></span> -<span class="i0">Kaj vulpon najbaran, sufiĉe friponan,<br /></span> -<span class="i4">Kiel ŝtelinton kulpigis.<br /></span> -<span class="i2">Antaŭ simion ambaŭ kunvenis,<br /></span> -<span class="i0">Kaj sen advokato diskutis l’ aferon.<br /></span> -<span class="i0">Neniam Temis’, laŭ simia memoro,<br /></span> -<span class="i2">Juĝis proceson tiel konfuzan.<br /></span> -<span class="i2">Ŝvitis sur sia seĝ’ la juĝanto.<br /></span> -<span class="i0">La du procesantoj protestis, kriegis,<br /></span> -<span class="i0">Kontraŭparoladis, sin interinsultis.<br /></span> -<span class="i0">En fin’ la juĝanto ekdiris: «Amikoj,<br /></span> -<span class="i0">De longe mi konas la vian malicon:<br /></span> -<span class="i2">Ambaŭ vi pagos monan la punon,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar, lupo, ci plendas nenion perdinte,<br /></span> -<span class="i0">Kaj, vulpo, ci prenis l’ objekton petitan.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Laŭ nia juĝanto, ne povas erari,<br /></span> -<span class="i2">Kiu kondamnas la malvirtulon.</span> -</div> -</div><!-- pagho 44 --> - -<div class="header" id="fab21"> -<h3>III.—La du bovoviroj kaj la rano.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Du bovoviroj kontraŭbatalis<br /></span> -<span class="i0">Por havi bovinon kun la reĝpotenco.<br /></span> -<span class="i4">Pro tio rano ĝemadis.<br /></span> -<span class="i2">«Kial vi plendas? demandis iu<br /></span> -<span class="i2">El la popolo koakblekanta.<br /></span> -<span class="i4">—Ĉu vi ne vidas, ĝi diris,<br /></span> -<span class="i2">Ke ĉe la fino de la batalo,<br /></span> -<span class="i4">L’ unu ekzilos l’ alian,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĝin el la verdaj kamparoj forpelos?<br /></span> -<span class="i2">Ĝi ne plu reĝos en la herbejoj,<br /></span> -<span class="i0">Kaj venos reĝadi en marĉajn la kanojn,<br /></span> -<span class="i2">Kaj sub piedoj siaj nin premos;<br /></span> -<span class="i2">Unu post unu ni do suferos<br /></span> -<span class="i2">Pro la batalo pri la bovino.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">Timo tiela estis bonsenca,<br /></span> -<span class="i2">Ĉar en la marĉojn venis la bovo<br /></span> -<span class="i2">Sin kaŝi, kie ranojn, po dudek<br /></span> -<span class="i2">En ĉiu horo ĝi dispremegis.<br /></span> -<span class="i2">Ho ve! ĝi montras, ke ĉiutempe<br /></span> -<span class="i4">La malgranduloj elpagas<br /></span> -<span class="i2">La malsaĝaĵojn de l’ potenculoj.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab22"> -<h3>IV.—La hundino kaj ŝia kunulino.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Hundino, baldaŭ idojn naskonte<br /></span> -<span class="i2">Kaj ne sciante kien demeti<br /></span> -<span class="i2">Ŝarĝon tiele gravan, fervore<br /></span> -<span class="i0">Petegis hundinon alian al ŝi tuj<br /></span> -<span class="i4">Prunti ŝian dometon,<br /></span><!-- pagho 45 --> -<span class="i0">Kaj tien l’ estonta patrin’ sin enfermas.<br /></span> -<span class="i0">Post kelke da temp’ la mastrino revenas;<br /></span> -<span class="i0">Sed petas l’ alia semajnon ankoraŭ:<br /></span> -<span class="i0">La idoj, ŝi diris, apenaŭ ekmarŝas.<br /></span> -<span class="i2">La kunulino je ĝi konsentas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĉe la limtempo denove ŝi petas<br /></span> -<span class="i0">La siajn dometon, kameron kaj liton.<br /></span> -<span class="i2">Jen la hundino montras la dentojn,<br /></span> -<span class="i0">Kaj diras: «Tuj mi kun la miaj foriros,<br /></span> -<span class="i4">Se vi nin povos forpeli.»<br /></span> -<span class="i2">La idoj estis jam tute grandaj.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Vi ĉiam bedaŭros bonfaron al homo<br /></span> -<span class="i0">Malbona: por ion pruntitan repreni,<br /></span> -<span class="i4">Vi devos uzi la batojn,<br /></span> -<span class="i0">Vi devos procesi, vi devos batali.<br /></span> -<span class="i2">Lasu lin meti ĉe vi piedon<br /></span> -<span class="i2">Tre baldaŭ kvar li estos metinta.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab23"> -<h3>V.—La leono kaj la muŝeto.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">«Forflugu, insekto senforta, besteto<br /></span> -<span class="i0">De l’ ter’ elkraĉita.» Tiele leono<br /></span> -<span class="i2">Parolis iam al la muŝeto.<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiu tuj ĝin al batalo elvokis:<br /></span> -<span class="i2">«Ĉu pensas vi, ĝi diris, ke via<br /></span> -<span class="i2">La reĝa nomo min tre timigas?<br /></span> -<span class="i2">Multe pli ol vi bov’ estas forta;<br /></span> -<span class="i2">Mi ĝin laŭ mia volo kondukas.»<br /></span> -<span class="i0">Tuj ĝi, trumpetisto kaj same heroo,<br /></span> -<span class="i4">Ekzumas por la atako,<br /></span> -<span class="i2">Kaj, malantaŭen ekforfluginte,<br /></span> -<span class="i2">Jen ĝi subite sur la leonon<br /></span><!-- pagho 46 --> -<span class="i2">Sin ĵetas kaj ĝin ekfrenezigas;<br /></span> -<span class="i2">Jam la bestego ŝaŭmon el buŝo,<br /></span> -<span class="i0">Fajretojn el siaj okuloj elĵetas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj forte blekegas. Jam ĉiuj ĉirkaŭe<br /></span> -<span class="i4">Forkuras, ĉiuj sin kaŝas,<br /></span> -<span class="i2">Jam ĉie regas granda teruro,<br /></span> -<span class="i0">Kaj tian timegon elfaras muŝeto.<br /></span> -<span class="i0">La muŝ’ la leonon centloke atakas,<br /></span> -<span class="i0">Jen pikas la dorson, jen pikas la buŝon,<br /></span> -<span class="i4">Jen en la nazon eniras.<br /></span> -<span class="i0">De l’ best’ la kolero fariĝas grandega,<br /></span> -<span class="i0">Dum la malamik’ nevidebla triumfas<br /></span> -<span class="i2">Kaj ridas; ĉar per ungoj kaj dentoj<br /></span> -<span class="i0">Sin mem la bestego sangade disŝiras,<br /></span> -<span class="i2">Sur siajn flankojn brue frapadas<br /></span> -<span class="i0">La voston, kaj vane batadas l’ aeron.<br /></span> -<span class="i0">Sed baldaŭ pro sia koler’ kaj laceco<br /></span> -<span class="i2">Ĝi falas: jen ĝi preskaŭ pereis.<br /></span> -<span class="i0">Venkinte, l’ insekto glorege forfluĝas,<br /></span> -<span class="i2">Kaj kiel zumis ĝi por l’ atako,<br /></span> -<span class="i2">Tiel ekzumas ĝi pro la venko.<br /></span> -<span class="i2">Dum ĝin ĝi kuras ĉien anonci,<br /></span> -<span class="i0">Jen ĝi aranean renkontas kaptilon,<br /></span> -<span class="i2">Kie ĝi ankaŭ morton renkontas.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Sed kion instruas la fablo? Unue,<br /></span> -<span class="i2">La malamikoj la plej malgrandaj<br /></span> -<span class="i2">Estas tre ofte la plej teruraj,<br /></span> -<span class="i0">Kaj due, la sin el grava danĝero<br /></span> -<span class="i0">Tirinta, en ia sengrava pereas.</span> -</div> -</div><!-- pagho 47 --> - -<div class="header" id="fab24"> -<h3>VI.—La azeno ŝarĝita de spongoj kaj la -azeno ŝarĝita de salo.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Azenkondukisto, kun vip’ en la mano,<br /></span> -<span class="i4">Kondukis, kiel princo romana,<br /></span> -<span class="i4">Du bestojn longegorelajn.<br /></span> -<span class="i0">La unu, ŝarĝite de spongoj, marŝadis<br /></span> -<span class="i0">Rapide; l’ alia penade vojiris,<br /></span> -<span class="i4">Kvazaŭ ĝi portus botelojn.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi estis ŝarĝita de salo. Tra montoj,<br /></span> -<span class="i0">Tra valoj kaj vojoj, ĉi tiuj migrantoj<br /></span> -<span class="i0">En fin’ transirejon riveran alvenis,<br /></span> -<span class="i0">Kaj en embaraso tre granda sin trovis.<br /></span> -<span class="i0">La mastr’, kiu tien jam estis veninta,<br /></span> -<span class="i0">Sur la spongportantan azenon sursaltis,<br /></span> -<span class="i0">Antaŭen pelante la beston alian,<br /></span> -<span class="i2">Kiu, volante agi laŭvole,<br /></span> -<span class="i4">En kavon baldaŭ enfalis,<br /></span> -<span class="i0">Sur l’ akvon revenis, kaj fine sin savis;<br /></span> -<span class="i2">Ĉar ĝi al bordo penis alnaĝi,<br /></span> -<span class="i2">Kaj tiel bone sin fluidigis<br /></span> -<span class="i2">La sal’, ke tute liberigite,<br /></span> -<span class="i0">La best’ plu nenion eksentis sur ŝultroj.<br /></span> -<span class="i2">La spongportanta, kiel ŝafido<br /></span> -<span class="i0">La plej imitema, ĝin volis imiti.<br /></span> -<span class="i2">Jen ĝis la kolo ĝi en la akvon<br /></span> -<span class="i0">Eniras, kaj kun si fortiras la mastron<br /></span> -<span class="i2">Kaj la spongŝarĝon. Ili triope<br /></span> -<span class="i2">Trinkis multege, ĉar hom’ kaj besto<br /></span> -<span class="i2">Glutis la ondon kiel la spongoj.<br /></span> -<span class="i2">Tiuj ĉi tiel pezaj fariĝis,<br /></span> -<span class="i0">Ke l’ bordon l’ azeno ne povis atingi.<br /></span> -<span class="i4">Ĝin ĉirkaŭprenis la mastro<br /></span> -<span class="i2">Kun tim’ de morto neevitebla.<br /></span> -<span class="i2">Al helpo venis iu—ne estas<br /></span><!-- pagho 48 --> -<span class="i2">Tre grave diri kiu—sufiĉas,<br /></span> -<span class="i2">Ke per ĉi tio oni komprenas,<br /></span> -<span class="i0">Ke sama agad’ ne konvenas al ĉiuj.<br /></span> -<span class="i2">Tiun ĉi punkton volis mi pruvi.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab25"> -<h3>VII.—La leono kaj la rato.</h3> - -<h3 id="fab26">VIII.—La kolombo kaj la formiko.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Laŭ via povo helpu al ĉiuj:<br /></span> -<span class="i0">Vi ofte bezonos pli ol vi malgrandan.<br /></span> -<span class="i4">Tion elpruvos du fabloj,<br /></span> -<span class="i2">Ĉar de ĝi multaj estas la pruvoj.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">Sub la piedojn de la leono<br /></span> -<span class="i0">El tero malsaĝe eliris la rato.<br /></span> -<span class="i0">La reĝo de l’ bestoj, ĉe tiu okazo,<br /></span> -<span class="i0">Kompata sin montris kaj lasis ĝin vivi.<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiu bonfaro ne estis perdita,<br /></span> -<span class="i4">Kvankam ne ŝajnas kredeble,<br /></span> -<span class="i2">Ke al leono rat’ povas helpi.<br /></span> -<span class="i2">Sed elirinte el la arbaroj,<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiu leono kaptiĝis en retoj,<br /></span> -<span class="i2">Kiujn blekegoj ĝiaj ne povis<br /></span> -<span class="i0">Disrompi. La rato alkuras, la maŝojn<br /></span> -<span class="i0">Mordetas kaj tiel penadas, ke fine<br /></span> -<span class="i4">La beston ĝi liberigas.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">La pacienco kune kun tempo<br /></span> -<span class="i0">Pli multe prosperas ol fort’ kun kolero.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i4">El pli malgrandaj bestetoj<br /></span> -<span class="i4">Elvenas pruvo l’ alia.<br /></span> -<span class="i0">Dum trinkis kolombo en ond’ de rivero,<br /></span> -<span class="i0">Okaze formiko enfalis en l’ akvon.<br /></span><!-- pagho 49 --> -<span class="i2">Kaj en ĉi tiu maro grandega<br /></span> -<span class="i0">Penadas, sed vane, reveni al bordo.<br /></span> -<span class="i0">Tuj al ĝi la birdo kompate alflugas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĵetas en l’ ondon trunketon de herbo,<br /></span> -<span class="i0">Sur kiun rampante, l’ insekto dronanta<br /></span> -<span class="i0">Sin savas per helpo de tiu ŝipeto.<br /></span> -<span class="i0">Ĉe tiu momento, plugisto alvenas,<br /></span> -<span class="i2">Marŝante per la nudaj piedoj.<br /></span> -<span class="i4">Tiu ĉi havis pafarkon.<br /></span> -<span class="i0">Tuj kiam li vidas la birdon Venusan,<br /></span> -<span class="i0">Li volas ĝin havi en sia bolpoto.<br /></span> -<span class="i2">Dum ĝin mortigi li sin preparas,<br /></span> -<span class="i1">Jen pikas formiko lian kalkanon.<br /></span> -<span class="i2">La vilaĝano turnas la kapon;<br /></span> -<span class="i0">Ekaŭdas la birdo kaj tuje forflugas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj kun ĝi forflugas la manĝo de l’ homo;<br /></span> -<span class="i4">Li sen kolomb’ vespermanĝis.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab27"> -<h3>IX.—La leporo kaj la ranoj.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Lepor’ en hejmo sia revadis,<br /></span> -<span class="i2">—Ĉar kion hejme fari, se oni<br /></span> -<span class="i0">Ne revas?—Ĝi sin per ĉagreno konsumis:<br /></span> -<span class="i2">Tiu ĉi besto estas malĝoja,<br /></span> -<span class="i2">Kaj la timego ĝin elmordetas.<br /></span> -<span class="i4">«La timemuloj, ĝi diris,<br /></span> -<span class="i4">Ja estas tre malfeliĉaj,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar ili nenion manĝadas profite;<br /></span> -<span class="i0">Neniam plezuro, senĉese teruroj:<br /></span> -<span class="i0">Jen estas la mia vivado. Pro timo<br /></span> -<span class="i2">La malbenita, nur la okulojn<br /></span> -<span class="i2">Duonfermante povus mi dormi.<br /></span> -<span class="i2">—Vin mem korektu, diros saĝulo.<br /></span> -<span class="i4">—Ĉu povas tim’ korektiĝi?<br /></span><!-- pagho 50 --> -<span class="i2">En ver’ mi kredas, ke mem la homoj,<br /></span> -<span class="i2">Kiel mi, timas.» Tiel rezonis<br /></span> -<span class="i2">Nia leporo, kaj ĝi samtempe<br /></span> -<span class="i2">Ĉion spione ĉirkaŭrigardis;<br /></span> -<span class="i2">Maltrankvilega kaj sendecida<br /></span> -<span class="i0">Ĝi estis: bloveto, brueto, ombreto,<br /></span> -<span class="i2">Ĉio ajn ĝin ekfebrigis.<br /></span> -<span class="i2">Tion ĉi nun pripensante,<br /></span> -<span class="i0">La besto malĝoja ekaŭdis brueton;<br /></span> -<span class="i2">Tuj ĝi forkuris al rifuĝejo,<br /></span> -<span class="i0">Kaj baldaŭ alvenis al bord’ de lageto.<br /></span> -<span class="i0">Jen ranoj ensaltas en l’ ondojn, jen ranoj<br /></span> -<span class="i1">En grotojn siajn profundajn reiras.<br /></span> -<span class="i0">«Ho! ho! ĝi ekkriis, mi faras ja tion,<br /></span> -<span class="i2">Kion al mi mem faras aliaj!<br /></span> -<span class="i0">Mi ekaperante timigas aliajn;<br /></span> -<span class="i0">Mi al la ranaro alportas teruron!<br /></span> -<span class="i0">De kie tiela kuraĝ’ al mi venas?<br /></span> -<span class="i2">Ĉu povas esti? bestoj min timas!<br /></span> -<span class="i2">Ĉu do mi estas militfulmulo?<br /></span> -<span class="i0">Mi vidas—sur tero timul’ ĉiam trovas<br /></span> -<span class="i0">Timulon ankoraŭ pli ol li timeman.»</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab28"> -<h3>X.—La koko kaj la vulpo.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Sur arba branĉo, kiel gardanto,<br /></span> -<span class="i2">Sidis maljuna koko tre ruza.<br /></span> -<span class="i0">«Amik’, diris vulpo kun dolĉa voĉeto,<br /></span> -<span class="i2">Inter ni tute ĉesis milito;<br /></span> -<span class="i2">Ĉie nun regas paco facila;<br /></span> -<span class="i2">Mi venas al vi tion anonci.<br /></span> -<span class="i0">Al mi do alflugu, por ke mi vin kisu;<br /></span> -<span class="i4">Mi petas, vi ne prokrastu,<br /></span><!-- pagho 51 --> -<span class="i0">Ĉar longan vojaĝon mi devas hodiaŭ<br /></span> -<span class="i2">Fari senmanke; vi kun la viaj<br /></span> -<span class="i2">Povos sentime viajn aferojn<br /></span> -<span class="i2">Zorgadi: al vi frate ni helpos,<br /></span> -<span class="i2">Kaj, pro la ĝojo de tia paco,<br /></span> -<span class="i0">Hodiaŭ vespere fajregojn bruligos.<br /></span> -<span class="i4">Dume alflugu ricevi<br /></span> -<span class="i0">La kison amikan de amo la frata.<br /></span> -<span class="i0">—Amiko, respondis la koko, nenion<br /></span> -<span class="i0">Mi povis sciiĝi pli bonan ol tiun<br /></span> -<span class="i0">Anoncon agrablan de paco komuna,<br /></span> -<span class="i2">Kaj mia ĝojo estas duobla,<br /></span> -<span class="i0">Ke ĝuste de vi mi pri tio ekscias.<br /></span> -<span class="i0">Mi vidas du hundojn, sendube senditajn<br /></span> -<span class="i2">Por ekanonci tiun sciigon;<br /></span> -<span class="i2">Ili rapidas kaj tuj ĉi tien<br /></span> -<span class="i0">Alvenos; mi teren deflugas; ni frate<br /></span> -<span class="i2">Ĉiuj ekpovos nin interkisi.<br /></span> -<span class="i4">—Adiaŭ, diris la vulpo,<br /></span> -<span class="i2">Mi devas multajn bestojn viziti,<br /></span> -<span class="i0">Ni fojon alian elfestos la pacon.»<br /></span> -<span class="i2">Tuj rapidege ĝi tra la kampoj<br /></span> -<span class="i4">Forkuras, tre malkontenta<br /></span> -<span class="i4">Je sia ruzo senfrukta,<br /></span> -<span class="i2">Kaj en si mem la koko maljuna<br /></span> -<span class="i4">Ridas pro ĝia timego;<br /></span> -<span class="i2">Ĉar estas plezuro trompi trompinton.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab29"> -<h3>XI.—La korvo volanta imiti la aglon.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">La birdo Zeŭsa iam ŝafidon<br /></span> -<span class="i0">Aeren forportis. Ĉi tion vidinte,<br /></span> -<span class="i0">La korv’ pli malforta, sed tiom manĝema,<br /></span> -<span class="i4">Tuje ĝin volis imiti.<br /></span><!-- pagho 52 --> -<span class="i2">Ĝi flugas ĉirkaŭ la ŝafidaro<br /></span> -<span class="i0">Kaj ŝafon elektas plej grasan, plej belan<br /></span> -<span class="i2">El ĉiuj, ŝafon por diofero,<br /></span> -<span class="i2">Kaj elnutritan por buŝoj diaj.<br /></span> -<span class="i2">Ĝin rigardante la korv’ ekdiris:<br /></span> -<span class="i0">«Ne scias mi, kia bonmamo vin nutris,<br /></span> -<span class="i0">Sed korp’ via ŝajnas en stato mirinda;<br /></span> -<span class="i2">Por mi vi estos bona regalo.»<br /></span> -<span class="i2">Sur la ŝafidon tuj ĝi deflugas;<br /></span> -<span class="i4">Sed ŝafa la kreitaĵo<br /></span> -<span class="i0">Pli pezis ol unu fromaĝo, kaj plie<br /></span> -<span class="i2">Ĝia ŝaflano estis densega<br /></span> -<span class="i2">Kaj preskaŭ tiel miksita<br /></span> -<span class="i2">Kiel la barbo de Polifemo.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi tiel detenis la ungojn de l’ korvo,<br /></span> -<span class="i0">Ke tute ne povis la birdo forflugi.<br /></span> -<span class="i0">Ĝin prenas paŝtisto, ĝin metas en kaĝon<br /></span> -<span class="i0">Kaj donas al knaboj, por sin amuzadi.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Ni devas mezuri la nian fortecon:<br /></span> -<span class="i0">Pereas ŝtelist’ se rabisto fariĝas.<br /></span> -<span class="i2">La imitado estas trompado:<br /></span> -<span class="i2">Estas danĝere por tiraneto<br /></span> -<span class="i0">Se agas li kiel la grandpotenculoj,<br /></span> -<span class="i0">Kaj kie la vesp’ pasas, restas la kulo.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab30"> -<h3>XII.—La pavo plendanta al Junono</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Pav’ al Junono iris por plendi.<br /></span> -<span class="i0">«Diin’, ĝi diris, ja ne senprave<br /></span> -<span class="i2">Mi plendas kaj murmuradas.<br /></span> -<span class="i0">La voĉo, kiun vi al mi donis,<br /></span> -<span class="i0">Malplaĉas al la tuta naturo,<br /></span><!-- pagho 53 --> -<span class="i0">Dum la najtingalo, birdeto senforta,<br /></span> -<span class="i0">Sonore kaj ĉarme kantadas eĉ nokte,<br /></span> -<span class="i2">Kaj de l’ printempo estas ornamo.»<br /></span> -<span class="i4">Junon’ kolere respondis:<br /></span> -<span class="i2">«Birdo ĵaluza, kiu silenti<br /></span> -<span class="i4">Devus, ĉu havas vi rajton<br /></span> -<span class="i2">Envii voĉon la najtingalan,<br /></span> -<span class="i2">Vi, kiu portas ĉirkaŭ la kolo<br /></span> -<span class="i2">La ĉielarkon plej belkoloran,<br /></span> -<span class="i0">Vi, kiu fiere marŝadas, vi, kiu<br /></span> -<span class="i0">Malvolvas la voston plej riĉan kaj ŝajnas<br /></span> -<span class="i4">Butiko de juvelisto?<br /></span> -<span class="i2">Ĉu estas ia birdo sur tero<br /></span> -<span class="i0">Pli bone ol vi mem farita por plaĉi.<br /></span> -<span class="i2">Best’ ĉiu ĉiajn indojn ne havas,<br /></span> -<span class="i2">Al vi ni donis ecojn diversajn.<br /></span> -<span class="i0">La unuj grandecon kaj forton ricevas;<br /></span> -<span class="i0">Falk’ estas malpeza kaj agl’ plenkuraĝa;<br /></span> -<span class="i2">Korvo utilas por l’ antaŭsignoj;<br /></span> -<span class="i0">Korniko konigas malbonojn venontajn;<br /></span> -<span class="i2">Ĉiuj je sia voĉ’ kontentiĝas.<br /></span> -<span class="i0">Vi ĉesu do plendi, alie je via<br /></span> -<span class="i2">Plumaro mi vin pune senigos.»</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab31"> -<h3>XIII.—La leono kaj la azeno ĉasantaj.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">La reĝ’ de l’ bestoj iam intencis<br /></span> -<span class="i1">Ĉasadi: ĝi festis sian nomtagon.<br /></span> -<span class="i0">Sed ĉasas leon’ ne paserojn, sed aprojn<br /></span> -<span class="i0">Fortegajn, gazelojn kaj cervojn belkreskajn.<br /></span> -<span class="i2">Por ĝin helpadi ĝi alvenigis<br /></span> -<span class="i4">L’ azenon voĉo-Stentoran.<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiun ĝi uzis en lok’ de ĉaskorno.<br /></span><!-- pagho 54 --> -<span class="i0">Ĝin do de branĉaĵoj kovritan postene<br /></span> -<span class="i0">Ĝi lokis kaj al ĝi ordonis blekegi,<br /></span> -<span class="i2">Pensante, ke ĉe tia blekego<br /></span> -<span class="i0">La plej kuraĝegaj forkuros pro timo;<br /></span> -<span class="i0">Ĉar ili certege ne povos suferi<br /></span> -<span class="i4">La tondron de ĝia voĉo.<br /></span> -<span class="i0">L’ aero resonis de bruo terura;<br /></span> -<span class="i0">Timego ekkaptis l’ arbarajn logantojn,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĉiuj forkuris kaj nepre subfalis<br /></span> -<span class="i2">Ĉiuj sub l’ ungojn de la leono.<br /></span> -<span class="i2">«Ĉu mi ne faris bonan servadon?<br /></span> -<span class="i0">Ekkriis l’ azeno, por si mem prenante<br /></span> -<span class="i2">Tutan la gloron.—Jes, la leono<br /></span> -<span class="i0">Respondis; ci ja tre kuraĝe blekegis;<br /></span> -<span class="i2">Se mi ne konus cin mem kaj cian<br /></span> -<span class="i2">La rason, mi mem tute timiĝus.»<br /></span> -<span class="i2">L’ azeno, kvankam rajte mokita,<br /></span> -<span class="i0">Ekvolis koleri, sed ĝi ne kuraĝis;<br /></span> -<span class="i0">Ĉar kiu do povus suferi azenon<br /></span> -<span class="i0">Fieran: naturo ne faris ĝin tia.<br /></span><!-- pagho 55 --> -</div> -</div> - - - - -<h2>LIBRO III</h2> - -<div class="header" id="fab32"> -<h3>I.—La muelisto, lia filo kaj la azeno.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i0">Mi legis, ke naiva muelisto<br /></span> -<span class="i0">Kaj lia filo, unu jam maljuna,<br /></span> -<span class="i0">Infan’ la dua, ne el plej malgrandaj,<br /></span> -<span class="i0">Sed kvindekjara knabo, se memoro<br /></span> -<span class="i0">Min mem ne trompas, iam al foiro<br /></span> -<span class="i0">Kuniris vendi la azenon sian.<br /></span> -<span class="i0">Por ke belŝajna kaj pli aĉetinda<br /></span> -<span class="i0">La besto estu, la piedojn ĝiajn<br /></span> -<span class="i0">Kunligis ili kaj ĝin alpendigis,<br /></span> -<span class="i0">Kaj poste ili portis kiel lustron;<br /></span> -<span class="i0">Malkleraj ambaŭ kaj tutnaivegaj!<br /></span> -<span class="i0">Per rido eksplodegis la unua<br /></span> -<span class="i0">Kiu ĝin vidis. «Kian, li ekkriis,<br /></span> -<span class="i0">Ŝercaĵon tiuj ĉi intencas ludi?<br /></span> -<span class="i0">El tiuj tri la plej azeno certe<br /></span> -<span class="i0">Ne estas tiu, kiun oni pensas»<br /></span> -<span class="i0">Aŭdinte, sian malklerecon vidas<br /></span> -<span class="i0">La muelisto; sur piedojn ĝiajn<br /></span> -<span class="i0">Tuj la azenon sian li ekmetas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĝin antaŭe marŝi li devigas.<br /></span> -<span class="i0">La besto, kiu tute ĝojis iri<br /></span> -<span class="i0">Alie, plendas siamaniere.<br /></span> -<span class="i0">La muelist’ ĉi tion ne atentas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj, la naskiton sian rajdiginte,<br /></span> -<span class="i0">Li malantaŭe sekvas. Tri vendistoj<br /></span><!-- pagho 56 --> -<span class="i0">Alvenas, kiuj ĝin malplaĉa trovas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj tuj la plej maljuna laŭte diras:<br /></span> -<span class="i0">«Ho ho! desaltu, vi junulo, kiu<br /></span> -<span class="i0">Vojiras kun lakeo barbogriza:<br /></span> -<span class="i0">Vi devas sekvi kaj l’ alia rajdi.<br /></span> -<span class="i0">—Sinjoroj, volas mi vin kontentigi,»<br /></span> -<span class="i0">La patro diris. Lia fil’ desaltas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj la maljuna rampas sur la beston.<br /></span> -<span class="i0">Sed pasas tri fraŭlinoj; unu diras:<br /></span> -<span class="i0">«Hontinde estas, ke la filo lamas,<br /></span> -<span class="i0">Dum patro lia, kvazaŭ episkopo<br /></span> -<span class="i0">Sidante, rajdas tre senzorge kiel<br /></span> -<span class="i0">Bovido, kaj prudenta esti pensas.<br /></span> -<span class="i0">—En aĝo mia, diris la rajdanto,<br /></span> -<span class="i0">Ne estas plu bovidoj. Vian iron<br /></span> -<span class="i0">Daŭrigu, vi fraŭlino, al mi kredu.»<br /></span> -<span class="i0">Post multe da mokaĵoj kun pasantoj<br /></span> -<span class="i0">Interŝanĝitaj, kredis la maljuna,<br /></span> -<span class="i0">Ke li malprava estas. Sur l’ azenon<br /></span> -<span class="i0">Malantaŭ si la knabon li sidigis.<br /></span> -<span class="i0">Post tridek paŝoj tion ekkritikas<br /></span> -<span class="i0">Anaro tria: «Tiuj ĉi rajdantoj,<br /></span> -<span class="i0">Ekkrias unu, tre malsaĝaj estas:<br /></span> -<span class="i0">La besto ne plu povas marŝi, baldaŭ<br /></span> -<span class="i0">Ĝi mortos per iliaj batoj! Fi!<br /></span> -<span class="i0">Tiele ŝarĝi malfeliĉan beston!<br /></span> -<span class="i0">Ĉu ili ne kompatas je maljuna<br /></span> -<span class="i0">Servisto? Nun sendube ili iras<br /></span> -<span class="i0">Foiron por ekvendi ĝian felon!<br /></span> -<span class="i0">—Pro Dio, diris la maljuna, kapon<br /></span> -<span class="i0">Malsaĝan havas kiu ĉiujn homojn<br /></span> -<span class="i0">Kaj sian patron volas kontentigi!<br /></span> -<span class="i0">Ni tamen per rimedo ia provu<br /></span> -<span class="i0">Prosperi.» Tuj desaltas ambaŭ teren,<br /></span> -<span class="i0">Kaj la azen’ trankvile antaŭmarŝas.<br /></span> -<span class="i0">Renkontas ilin iu kaj li diras:<br /></span> -<span class="i0">«Ĉu modo estas, ke azeno iru<br /></span><!-- pagho 57 --> -<span class="i0">Senĝene, dum la mastro sin mem ĝenas?<br /></span> -<span class="i0">Sed kiu el du devas sin lacigi,<br /></span> -<span class="i0">Ĉu l’ besto, ĉu la mastro? Mi konsilas,<br /></span> -<span class="i0">Ke tiuj ĉi en keston multekostan<br /></span> -<span class="i0">Nun ĝin enmetu. Ambaŭ siajn ŝuojn<br /></span> -<span class="i0">Eluzas, por pli longe sian beston<br /></span> -<span class="i0">Konservi. Bela trio da azenoj!<br /></span> -<span class="i0">—Azen’ mi estas, tion mi konfesas,<br /></span> -<span class="i0">La muelisto diris; sed de nun<br /></span> -<span class="i0">Ĉu oni min kritikos, ĉu min laŭdos,<br /></span> -<span class="i0">Ĉu ion, ĉu nenion oni diros,<br /></span> -<span class="i0">Laŭ mia kapo mi agadi volas.»<br /></span> -<span class="i0">Li faris tiel, kaj li faris bone.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab33"> -<h3>II.—La membroj kaj la stomako.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Pri kelkaj punktoj reĝa potenco<br /></span> -<span class="i0">Similas al homa stomako. Se fartas<br /></span> -<span class="i0">Malbone ĝi, tuta la korpo malsanas.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">Lacaj penadi por ĝi, la membroj<br /></span> -<span class="i2">Decidis vivi nobelsinjore,<br /></span> -<span class="i2">Senfare, kiel moŝt’ la stomaka.<br /></span> -<span class="i2">«Ĝi, diris ili, de la aero,<br /></span> -<span class="i2">Kiel ni, vivu. Ni ĉiuj ŝvitas,<br /></span> -<span class="i2">Penas simile al portaj bestoj;<br /></span> -<span class="i0">Por kiu? Por ĝi, sed por ni sen profito.<br /></span> -<span class="i0">Per nia zorgado ni nutris ĝin solan;<br /></span> -<span class="i0">Ni ĉesu labori, laŭ ĝia ekzemplo.»<br /></span> -<span class="i2">Tuj senprokraste ĉesas la manoj<br /></span> -<span class="i2">Preni, la brakoj agi, la kruroj<br /></span> -<span class="i2">Marŝadi; ĉiuj al la stomako<br /></span> -<span class="i0">Ekdiris, ke sian nutraĵon ĝi serĉu.<br /></span> -<span class="i2">Tian eraron ili tre baldaŭ<br /></span><!-- pagho 58 --> -<span class="i0">Bedaŭris, senfortaj tuj ekfariĝante;<br /></span> -<span class="i0">La sango ne plu renoviĝis en koro;<br /></span> -<span class="i0">La membroj suferis; fortec’ detruiĝis.<br /></span> -<span class="i2">Per tio vidis la ribelantoj,<br /></span> -<span class="i0">Ke la senokupa ŝajnanto laboras<br /></span> -<span class="i0">Pli ol ili por la komuna profito.</span> -</div><div class="stanza"> -<span class="i0">Ĝi povas figuri la reĝan potencon,<br /></span> -<span class="i0">Ĉar ĝi egalparte ricevas kaj donas.<br /></span> -<span class="i2">Por ĝi laboras ĉiu kaj el ĝi<br /></span> -<span class="i2">Ĉiu nutraĵon sian eltiras.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi al laboristoj donigas salajron,<br /></span> -<span class="i0">Ĝi pagas juĝistojn, riĉigas vendistojn,<br /></span> -<span class="i0">Defendas plugistojn, elnutras soldatojn,<br /></span> -<span class="i0">Disdonas milloke donacojn sennombrajn,<br /></span> -<span class="i2">Provizas sola tutan la regnon.<br /></span> -<span class="i0">Ĝin Menenio komprenigis.<br /></span> -<span class="i2">De la senato volis disiĝi<br /></span> -<span class="i0">La popolamaso, dirante, ke sola<br /></span> -<span class="i0">Ĉi tiu posedas potencon, trezorojn,<br /></span> -<span class="i0">Honorojn, dum al ĝi nur restas malbonoj,<br /></span> -<span class="i0">Tributoj, impostoj, militaj klopodoj.<br /></span> -<span class="i2">Ekster la muroj staris l’ amaso<br /></span> -<span class="i0">Kaj landon alian intencis serĉadi.<br /></span> -<span class="i2">Sed Menenio al ĝi elmontris,<br /></span> -<span class="i2">Ke ĝi similas al homaj membroj,<br /></span> -<span class="i0">Kaj per apologo de ĉiuj konita,<br /></span> -<span class="i2">Al ĝia devo ĝin rekondukis.<br /></span><!-- pagho 59 --> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab34"> -<h3>III.—La lupo fariĝinta paŝtisto.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">Kaptante jam nur parton malgrandan<br /></span> -<span class="i4">Da ŝafoj de l’ najbaraĵo,<br /></span> -<span class="i2">Lup’ volis uzi la ruzon vulpan,<br /></span> -<span class="i4">Kaj novan rolon ludadi.<br /></span> -<span class="i0">Ĝi, kiel gardist’, sur sin metas mantelon,<br /></span> -<span class="i0">Kaj longan bastonon paŝtistan ekprenas<br /></span> -<span class="i4">Kune kun fluto duobla.<br /></span> -<span class="i2">Por sian ruzon tute plenumi,<br /></span> -<span class="i0">Volonte ĝi skribus sur sian ĉapelon:<br /></span> -<span class="i0">«Gilo’ mi estas, la paŝtisteto<br /></span> -<span class="i4">De tiu ĉi ŝafidaro»<br /></span> -<span class="i4">Tiele sin maskinte<br /></span> -<span class="i0">Kaj siajn piedojn antaŭajn metante<br /></span> -<span class="i2">Sur la bastonon, Gilo’ la falsa<br /></span> -<span class="i4">Senbrue sin proksimigas.<br /></span> -<span class="i2">Gilo’ la vera sur herb’ kuŝante<br /></span> -<span class="i4">Dormis tiam profunde,<br /></span> -<span class="i0">Kaj dormis la hundo, kaj ankaŭ la fluto;<br /></span> -<span class="i2">Tutsame dormis multe da ŝafoj.<br /></span> -<span class="i2">Ne vekis ilin la hipokritulo<br /></span> -<span class="i2">Kaj por facile povi la ŝafojn<br /></span> -<span class="i4">Al sia hejm’ alkonduki,<br /></span> -<span class="i0">Ĝi volis, jam kiel paŝtisto vestite,<br /></span> -<span class="i4">Ankaŭ paŝtiste paroli.<br /></span> -<span class="i4">Sed tio ĝin pereigis.<br /></span> -<span class="i2">Ĉar ĝi ne povis bone imiti<br /></span> -<span class="i0">La voĉon paŝtistan, sed tutan l’ arbaron<br /></span> -<span class="i0">Plenigis per bruo de sia la voĉo,<br /></span> -<span class="i0">Kaj tiel konigis la artifikaĵon.<br /></span> -<span class="i2">Tia bruego ĉiujn ekvekas,<br /></span> -<span class="i0">La hundon, la ŝafojn kaj la ŝafgardiston.<br /></span> -<span class="i0">Ĉe tia tumulto la lup’ malfeliĉa,<br /></span> -<span class="i2">Pro la mantelo tute ĝenite,<br /></span> -<span class="i0">Ne povis forkuri nek sin mem defendi.<br /></span><!-- pagho 60 --> -</div><div class="stanza"> -<span class="i2">La friponuloj ĉie enfalas<br /></span> -<span class="i0">En iajn kaptilojn de si preparitajn.<br /></span> -<span class="i2">Kiu ajn estas lup’ agu lupe;<br /></span> -<span class="i2">Estas ĉi tio pli sendanĝera.</span> -</div> -</div> - -<div class="header" id="fab35"> -<h3>IV.—La ranoj petantaj reĝon.</h3> -</div> -<div class="verse"><div class="stanza"> -<span class="i2">De l’ demokrata stat’ lacigite,<br /></span> -<span class="i4">La ranoj kriis tiele,<br /></span> -<span class="i0">Ke sub monarkpovon Zeŭs’ ilin submetis,<br /></span> -<span class="i2">Kaj el ĉielo reĝon paceman<br /></span> -<span class="i2">Alsendis, kiu tiel bruegis<br /></span> -<span class="i2">Falante, ke la tuta anaro<br /></span> -<span class="i4">Iris sin kaŝi sub l’ ondojn,<br /></span> -<span class="i2">Ĉu en la junkojn, ĉu en la kanojn,<br /></span> -<span class="i0">Ĉu en la kavaĵojn de sin la marĉo,<br /></span> -<span class="i2">Ne kuraĝante dum longa tempo<br /></span> -<span class="i0">Vizaĝe rigardi ĉi tiun ŝajnantan<br /></span> -<span class="i4">Al ĝi terura giganto.<br /></span> -<span class="i4">Ĉi tiu estis trabeto,<br /></span> -<span class="i2">Kies graveco per tim’ plenigis<br /></span> -<span class="i2">L’ unuan, kiu, por ĝin ekvidi,<br /></span> -<span class="i1">Kuraĝis forlasi sian kavaĵon.<br /></span> -<span class="i2">Ĝi do analĝis, sed tremegante;<br /></span> -<span class="i2">Dua, kaj poste tria ĝin sekvis,<br /></span> -<span class="i0">Kaj baldaŭ alvenis anaro sennombra,<br /></span> -<span class="i2">Kiu fariĝis tiel senĝena,<br /></span> -<span class="i0">Ke ĝi sur la ŝultrojn de l’ reĝo sursaltis.<br /></span> -<span class="i0">La bona moŝt’ reĝa ĉi tion suferas,<br /></span> -<span class="i0">Kaj ĉiam kuŝadas senmove. La ranoj<br /></span> -<span class="i0">Disrompas per plendoj la kapon de Zeŭso;<br /></span> -<span class="i2">«Al ni alsendu reĝon plenmovan.»<br /></span> -<span class="i2">La reĝ’ de l’ dioj gruon alsendis,<br /></span> -<span class="i4">Kiu tuj ilin buĉadas,<br /></span><!-- pagho 61 --> -<span class="i0">Manĝadas kaj glutas laŭ sia plezuro.<br /></span> -<span class="i2">Jen la ranaro plendas denove.<br /></span> -<span class="i0">«Sed, diras la dio, ĉu via deziro<br /></span> -<span class="i0">Nin volas submeti sub siajn la leĝojn?<br /></span> -<span class="i2">La saĝ’ ordonis al vi konservi<br /></span> -<span class="i2">Vian unuan vivmanieron;<br /></span> -<span class="i0">Sed ĝin ne farinte, vi devis akcepti<br /></span> -<span class="i2">Senplende reĝon bonan, kvietan.<br /></span> -<span class="i2">Estu do je ĉi tiu kontentaj,<br /></span> -<span class="i0">Timante, ke venos tiran’ pli kruela.»</span> -</div> -</div> - - - - - -<div class="reklamo"> -<p class="large">KOLEKTO ESPERANTA APROBITA DE D<sup>o</sup> ZAMENHOF</p> - - -<p>FRANCUJO.—HACHETTE kaj K<sup>o</sup>, 79, Boul. St-Germain, Paris</p> - - -<table summary="Kolekto aprobita de Zamenhof"> -<tr lang="fr"><th colspan="3" style="text-align:center;">LIVRES D’ÉTUDE</th></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Grammaire et Exercices de la langue Esperanto</b>, par L. de Beaufront.</td><td class="num">1</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Corrigé de Grammaire et Exercices de la langue Esperanto</b>, par L. de -Beaufront.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Commentaire sur la grammaire Esperanto</b>, par L. de Beaufront.</td><td class="num">2</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Texte synthétique</b> des règles, préfixes, suffixes, expressions de l’Esperanto, -traduction française en regard, par L. de Beaufront.</td><td class="num">»</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Thèmes d’application</b>, <i>Lexicologie</i>, <i>Syntaxe</i>, <i>Formation des mots de l’Esperanto</i>, -vocabulaire des mots employés, par L. de Beaufront.</td><td class="num">2</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Cours commercial d’Esperanto</b>, par Marissiaux.</td><td class="num">1</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Corrigé des exercices du Cours commercial d’Esperanto</b>, par M. Marissiaux.</td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>L’Esperanto en dix leçons</b>, par Th. Cart et Pagnier.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Corrigé des Exercices de l’Esperanto en dix leçons</b>, par Th. Cart et -M. Procureur.</td><td class="num">»</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Premières leçons d’Esperanto</b>, par Th. Cart.</td><td class="num">»</td><td class="num">30</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Dictionnaire Esperanto-Français</b>, par L. de Beaufront.</td><td class="num">1</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Structure du dictionnaire Esperanto</b>. <i>Réponse à beaucoup d’objections</i>. <span lang="eo">(Teksto esperanta kaj franca)</span>, par L. de Beaufront.</td><td class="num">»</td><td class="num">30</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Vocabulaire Français-Esperanto</b> et <b>Vocabulaire abrégé Esperanto-Français</b>, -par Th. Cart, M. Merckens et P. Berthelot.</td><td class="num">2</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr lang="fr"><td><b>Vocabulaire des mots spéciaux à la philatélie</b>, par R. Lemaître.</td><td class="num">»</td><td class="num">40</td></tr> - -<tr><th colspan="3" style="text-align:center;">TEKSTOJ EN ESPERANTO</th></tr> - -<tr><td><b>Brueys et Palaprat</b>. <i>Advokato Patelin</i>, tradukita de J. Evrot.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><td><b>Diversaĵoj</b>, rakontetoj tradukitaj de S<sup>oj</sup> Lallemant kaj Beau.</td><td class="num">1</td><td class="num">25</td></tr> - -<tr><td><b>Ekzercoj de Aplikado</b>, <i>Leksikologio</i>, <i>Sintakso</i>, <i>Vortfarado Esperantaj</i>, de -L. de Beaufront.</td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><td><b>Esperantaj prozaĵoj</b>, de diversaj aŭtoroj.</td><td class="num">2</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr><td><b>Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto</b>, de D<sup>ro</sup> Zamenhof.</td><td class="num">3</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr><td><b>Fundamento de Esperanto</b>, de D<sup>ro</sup> Zamenhof.</td><td class="num">3</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><td><b>Godineau</b>. <i>La Kolorigisto-aerveturanto</i>.</td><td class="num">»</td><td class="num">30</td></tr> - -<tr><td><b>Hamleto</b>, dramo de Shakespeare tradukita de D<sup>ro</sup> Zamenhof, <i>nova -eldono</i>.</td><td class="num">2</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><td><b>Komercaj leteroj</b>, de P. Berthelot kaj Ch. Lambert.</td><td class="num">»</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr><td><b>Kondukanto de l’ interparolado kaj korespondado kun aldonita Antologio -Internacia</b>, de Grabowski.</td><td class="num">2</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><td><b>Kurso tutmonda</b>, de E. Gasse.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><td><b>Labiche et Legouvé</b>. <i>Cikado ĉe Formikoj</i>, unuakta komedio.</td><td class="num">»</td><td class="num">60</td></tr> - -<tr><td><b>La Fontaine</b>. <i>Elektitaj Fabloj</i>, esperantigitaj de G. Vaillant.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><td><b>La Komerca sekretario</b>, de Ros Sudria.</td><td class="num">»</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr><td><b>Leibniz</b>. <i>Monadologio</i>, tradukita de E. Boirac.</td><td class="num">»</td><td class="num">60</td></tr> - -<tr><td><b>Maistre</b> (X. de). <i>Vojaĝo interne de mia Ĉambro</i>, tradukita de S. -Meyer.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><td><b>Matematika terminaro kaj krestomatio</b>, de R. Bricard.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><td><b>Molière</b>. <i>L’ Avarulo</i>, tradukita de S. Meyer.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><td><b>Orzesko</b>. <i>La interrompita kanto</i>, tradukita de Kabe.</td><td class="num">»</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><td><b>Norman</b>. <i>Poŝlibro Internacia</i>, por Aferistoj, Turistoj, K. C.</td><td class="num">2</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><td><b>Perrault</b> (Ch.) <i>Rakontoj pri Feinoj</i>, tradukitaj de Sinjorino Sarpy.</td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><td><b>Rakontoj kaj Fabeloj</b> (el Esperantaj Prozaĵoj).</td><td class="num">»</td><td class="num">25</td></tr> - -<tr><td><b>Sieroŝevski</b> (Vaclav). <i>La Fundo de l’ mizero</i>, tradukita de Kabe.</td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><td><b>Virgilio</b>. <i>Eneido</i>, kantoj I et II, tradukita de D<sup>ro</sup> Vallienne.</td><td class="num">»</td><td class="num">60</td></tr> -</table> -</div> - - -<div class="reklamo mem-lib"> -<p lang="fr">A LA MÊME LIBRAIRIE</p> - - -<p class="large">Tutmonda Jarlibro Esperantista</p> - -<p>ENHAVANTA LA<br /> - -Adresarojn de <b>D<sup>ro</sup> ZAMENHOF</b></p> - -<p class="large">1905</p> - -<p lang="fr">Cet annuaire paraît tous les ans dans le courant de mars. Il -contient: plus de 20 000 adresses d’Espérantistes dans le monde -entier, les renseignements les plus complets sur les Sociétés de -propagation, les livres, les journaux, les publications de toute -nature en Esperanto.</p> - -<p lang="fr">Un volume grand in-16, broché ...... 2 fr. 50</p> - -<hr /> - -<p class="large">Internacia Scienca Revuo</p> - -<p lang="fr">Revue mensuelle scientifique rédigée<br /> - -EN ESPERANTO</p> - -<p lang="fr">Paraissant depuis le 1<sup>er</sup> Janvier 1904</p> - - -<p lang="fr">COMITÉ DE PATRONAGE:</p> - -<p lang="fr">Société française de physique, Société internationale des -Électriciens, MM. Adelsköld, Appell, d’Arsonval, Baudoin de -Courtenay, Becquerel, Berthelot, Bouchard, Brouardel, Deslandres, -G<sup>al</sup> Sébert, membres de diverses académies.</p> - -<p lang="fr">RÉDACTION:<br /> -<b>P. FRUICTIER</b><br /> -27, <i>boulevard Arago</i>,<br /> -<i>PARIS</i></p> - -<p lang="fr">ADMINISTRATION:<br /> -<b>HACHETTE & K<sup>o</sup></b><br /> -79, <i>boulevard Saint-Germain</i>,<br /> -<i>PARIS</i></p> - -<p lang="fr">ABONNEMENT ANNUEL</p> - -<p lang="fr">France ..... 6 fr. 50 | Etranger ..... 7 fr.</p> - -<p lang="fr">UN NUMÉRO: 60 centimes.</p> - -<hr /> - -<p>D<sup>r</sup> <span class="smcap">Helte</span>.—<b>Pri la Teorio de -l’ Jonoj</b> ...... » 30</p> - -<p><span class="smcap">Mendelejev.</span>—<b>Provo de Kemia Kompreno de -l’ Monda Etero</b> ...... » 30</p> -</div> - - -<div class="reklamo"> -<table summary="libroj el diversaj landoj"> -<tr><th colspan="4"><b>ANGLUJO.</b>—REVIEW of REVIEWS, <i>Norfolk street, LONDON, W. C.</i></th></tr> - -<tr lang="en"><td><b>First lessons in Esperanto.</b> by Th. Cart and J. Rhodes</td><td colspan="3">6 pence.</td></tr> - -<tr lang="en"><td><b>Esperanto: The Student’s complete Text-Book</b>, with two vocabularies by -J. C. O’Connor Ph. Dr. M. A.</td><td> </td><td class="num">1<sup>s</sup></td><td class="num">6<sup>d</sup></td></tr> - -<tr lang="en"><td><b>Esperanto-English dictionary</b>, by A. Motteau.</td><td> </td><td class="num">2<sup>s</sup></td><td class="num">6<sup>d</sup></td></tr> - -<tr lang="en"><td><b>English-Esperanto dictionary</b>, by J. C. O’Connor Ph. Dr. M. A.</td><td> </td><td class="num">2<sup>s</sup></td><td class="num">6<sup>d</sup></td></tr> - -<tr lang="en"><td><b>English-Esperanto dictionary</b>, by J. Rhodes and J. Ellis -(<i>in preparation</i>).</td><td> </td><td> </td><td> </td></tr> - -<tr lang="en"><td><b>Grammar and exercises of the International Language Esperanto</b>, by Richard H. Geoghegan.</td><td> </td><td class="num">1<sup>s</sup></td><td class="num">6<sup>d</sup></td></tr> - -<tr><td><b>Dickens, Kristnaska sonorado <span lang="en">(A Christmas Carol)</span></b>, tradukita de M. Vestcott.</td><td> </td><td class="num">1<sup>s</sup></td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><th colspan="4"><b>BELGUJO—HOLANDUJO.</b>—A.-J. WITTERYCK-DELPLACE, <i>4, Nouvelle Promenade, BRUGES</i></th></tr> - -<tr><td><b>Het Esperanto in tien lessen</b>, door A.-J. Witteryck naar Cart et -Pagnier.</td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">50</td></tr> -<tr><td><b>Paĝoj el la Flandra Literaturo</b>, tradukitaj de D<sup>ro</sup> -Seynaeve et D<sup>ro</sup> Van Melckebeke.</td><td> </td><td class="num">1</td><td class="num">50</td></tr> - -<tr><th colspan="4"><b>BULGARUJO.</b>—KLUBO «STELO», <i>PLOVDIV</i></th></tr> - -<tr><td><b>Esperanto en 10 lecionoj</b>, de Cart et Pagnier.</td><td> </td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td><b>Unuaj lecionoj</b>, de Cart et Atanasov.</td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">40</td></tr> -<tr><td><b>Propaganda folio.</b></td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">10</td></tr> - -<tr><th colspan="4"><b>DANUJO.</b>—ANDR.-FRED. HÖST & SÖN, <i>Bredgade, 35, KJÖBENHAVN</i></th></tr> - -<tr><td lang="da"><b>Esperanto-Dansk-Norsk Ordbog</b>, af F. Skeel-Giörling</td><td>Kr.</td><td class="num">3</td><td class="num">50</td></tr> -<tr><td lang="da"><b>Grammatik.</b></td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="da"><b>Dansk-Esperanto Ordbog.</b></td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">»</td></tr> - - -<tr><th colspan="4"><b>GERMANUJO.</b>—MÖLLER & BOREL, <i>Prinzenstrasse, 95, BERLIN</i></th></tr> - -<tr><td lang="de"><b>Anfangsgründe der Esperanto-Sprache</b>, von Th. Cart und Hermann -Jürgensen.</td><td>M</td><td class="num">0</td><td class="num">30</td></tr> -<tr><td lang="de"><b>Vollständiges Lehrbuch der Esperanto-Sprache</b>, von J. Borel.</td><td>M</td><td class="num">1</td><td class="num">20</td></tr> -<tr><td lang="de"><b>Wörterbuch Deutsch-Esperanto</b>, von D<sup>r</sup> Zamenhof.</td><td>M</td><td class="num">2</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="de"><b>Wörterbuch Esperanto-Deutsch</b>, von H. Jürgensen.</td><td>M</td><td class="num">1</td><td class="num">80</td></tr> -<tr><td lang="de"><b>Schlüssel zum Lehrbuch der Esperanto-Sprache</b>, von J. Borel.</td><td>M</td><td class="num">0</td><td class="num">50</td></tr> -<tr><td><b>Pri unu speco de Kurbaj linioj</b>, von Profesor A. Dombrovski.</td><td>M</td><td class="num">0</td><td class="num">50</td></tr> -<tr><td><b>Lernolibro de Esperanta Stenografio</b>, (laŭ sistemo Stolze-Schrey) de -F. Schneeberger.</td><td>M</td><td class="num">0</td><td class="num">80</td></tr> - -<tr><th colspan="4"><b>HISPANUJO.</b>—J. ESPASA, <i>579, Calle de las Cortes. BARCELONA</i></th></tr> - -<tr><td lang="es"><b>Primeras lecciones de Esperanto</b> de Th. Cart y L. Villanueva.</td><td>P</td><td class="num">0</td><td class="num">40</td></tr> -<tr><td lang="es"><b>Manual y Ejercicios de la lengua internacional Esperanto</b>, por V. Inglada -Ors y A. L. Villanueva.</td><td>P</td><td class="num">3</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="es"><b>Vocabulario Esperanto-Español y Español-Esperanto</b>, por Inglada Ors y -Villanueva.</td><td>P</td><td class="num">6</td><td class="num">»</td></tr> - -<tr><th colspan="4"><b>ITALUJO.</b>—RAFFAELLO GIUSTI, 53, <i>Via Vittorio Emanuele, LIVORNO</i></th></tr> - -<tr><td lang="it"><b>Prime lezioni d’Esperanto</b> de Th. Cart e Alb. Gallois.</td><td> </td><td class="num">0</td><td class="num">40</td></tr> -<tr><td lang="it"><b>Grammatica della lingua internazionale Esperanto</b> di L. de Beaufront, -tradotta da G. Puccinelli.</td><td> </td><td class="num">1</td><td class="num">50</td></tr> -<tr><td lang="it"><b>L’Esperanto in dieci lezioni</b>, di Cart e Gallois.</td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">75</td></tr> -<tr><td lang="it"><b>Dizionario Esperanto-Italiano</b>, de J. Puccinelli (<i>in preparazione</i>).</td><td> </td><td> </td><td> </td></tr> -<tr><td lang="it"><b>Dizionario Italiano-Esperanto</b>, de J. Meozzini (<i>in preparazione</i>).</td><td> </td><td> </td><td> </td></tr> - - -<tr><th colspan="4"><b>POLUJO.</b>—M. ARCT, 53, <i>Nowy Swiat, WARSZAWA</i></th></tr> - -<tr><td lang="pl"><b>Esperanto</b>: Czecs I. <b>Gramatyka i ćwiczenia</b>, D<sup>r</sup> L. Zamenhof.</td><td>R.</td><td class="num">0</td><td class="num">25</td></tr> -<tr><td lang="pl">—— Czecs II. <b>Slownik</b></td><td>R.</td><td class="num">0</td><td class="num">15</td></tr> - - -<tr><th colspan="4"><b>PORTUGALUJO.—BRAZILUJO</b></th></tr> - -<tr><td lang="pt"><b>Primeiras liçôes de Esperanto</b>, do professor Th. Cart, trad. portugueza -de A.-C. Coutinho, Paris, Hachette.</td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">40</td></tr> - -<tr><th colspan="4"><b>SVEDUJO.</b>—<i>Esperantoförening, STOCKHOLM</i></th></tr> - -<tr><td lang="sv"><b>Esperanto-Svensk ordbok</b>, de P. Ahlberg.</td><td>Kr:</td><td class="num">1</td><td class="num">75</td></tr> - -<tr><th colspan="4" lang="fr">OUVRAGES DIVERS</th></tr> - -<tr><td><b>Tutmonda jarlibro esperantista</b> por 1905</td><td> </td><td class="num">2</td><td class="num">50</td></tr> -<tr><td lang="fr">Couturat (L.) et Leau (L.).—<b>Histoire de la langue universelle.</b></td><td> </td><td class="num">10</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="fr">— <b>Extraits de l’Histoire de la langue universelle.</b></td><td> </td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="fr">Lafarge (G.).—<b>Nécessité de l’adoption d’une langue internationale -auxiliaire.</b></td><td> </td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="fr">Sacré (E.).—<b>L’Esperanto.</b></td><td> </td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="fr">Thiaucourt (C.).—<b>Dernière conférence sur la Langue Internationale -Esperanto</b></td><td> </td><td class="num">1</td><td class="num">»</td></tr> -<tr><td lang="fr"><b>Premier manuel de la langue auxiliaire Esperanto</b></td><td> </td><td class="num">»</td><td class="num">10</td></tr> -</table> -</div> -<p>1709-05.—Coulommiers. Imp. <span class="smcap">Paul BRODARD</span>.—1-06.</p> - -<div class="transnote"> -<p><b>Notoj de transskribinto:</b></p> - -<p>Diversajn preserarojn de la originalo mi senrimarke ĝustigis. Mi -translokigis la tabelon de enhavo al la komenco de la teksto, kaj -movis ĉiujn la reklamojn al la fino.</p> -</div> - - - - - - - - -<pre> - - - - - -End of the Project Gutenberg EBook of Elektitaj fabloj de J. de La Fontaine, by -Jean de La Fontaine - -*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ FABLOJ--J. DE LA FONTAINE *** - -***** This file should be named 51690-h.htm or 51690-h.zip ***** -This and all associated files of various formats will be found in: - http://www.gutenberg.org/5/1/6/9/51690/ - -Produced by Andrew Sly and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This book was -produced from scanned images of public domain material -from the Google Books project.) - -Updated editions will replace the previous one--the old editions will -be renamed. - -Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright -law means that no one owns a United States copyright in these works, -so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United -States without permission and without paying copyright -royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part -of this license, apply to copying and distributing Project -Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm -concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, -and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive -specific permission. If you do not charge anything for copies of this -eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook -for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports, -performances and research. They may be modified and printed and given -away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks -not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the -trademark license, especially commercial redistribution. - -START: FULL LICENSE - -THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE -PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK - -To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free -distribution of electronic works, by using or distributing this work -(or any other work associated in any way with the phrase "Project -Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full -Project Gutenberg-tm License available with this file or online at -www.gutenberg.org/license. - -Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project -Gutenberg-tm electronic works - -1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm -electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to -and accept all the terms of this license and intellectual property -(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all -the terms of this agreement, you must cease using and return or -destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your -possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a -Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound -by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the -person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph -1.E.8. - -1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be -used on or associated in any way with an electronic work by people who -agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few -things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works -even without complying with the full terms of this agreement. See -paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project -Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this -agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm -electronic works. See paragraph 1.E below. - -1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the -Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection -of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual -works in the collection are in the public domain in the United -States. If an individual work is unprotected by copyright law in the -United States and you are located in the United States, we do not -claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, -displaying or creating derivative works based on the work as long as -all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope -that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting -free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm -works in compliance with the terms of this agreement for keeping the -Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily -comply with the terms of this agreement by keeping this work in the -same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when -you share it without charge with others. - -1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern -what you can do with this work. Copyright laws in most countries are -in a constant state of change. If you are outside the United States, -check the laws of your country in addition to the terms of this -agreement before downloading, copying, displaying, performing, -distributing or creating derivative works based on this work or any -other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no -representations concerning the copyright status of any work in any -country outside the United States. - -1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: - -1.E.1. The following sentence, with active links to, or other -immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear -prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work -on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the -phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, -performed, viewed, copied or distributed: - - This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and - most other parts of the world at no cost and with almost no - restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it - under the terms of the Project Gutenberg License included with this - eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the - United States, you'll have to check the laws of the country where you - are located before using this ebook. - -1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is -derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not -contain a notice indicating that it is posted with permission of the -copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in -the United States without paying any fees or charges. If you are -redistributing or providing access to a work with the phrase "Project -Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply -either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or -obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm -trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted -with the permission of the copyright holder, your use and distribution -must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any -additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms -will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works -posted with the permission of the copyright holder found at the -beginning of this work. - -1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm -License terms from this work, or any files containing a part of this -work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. - -1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this -electronic work, or any part of this electronic work, without -prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with -active links or immediate access to the full terms of the Project -Gutenberg-tm License. - -1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, -compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including -any word processing or hypertext form. However, if you provide access -to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format -other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official -version posted on the official Project Gutenberg-tm web site -(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense -to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means -of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain -Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the -full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1. - -1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, -performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works -unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing -access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works -provided that - -* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from - the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method - you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed - to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has - agreed to donate royalties under this paragraph to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid - within 60 days following each date on which you prepare (or are - legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty - payments should be clearly marked as such and sent to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in - Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg - Literary Archive Foundation." - -* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies - you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he - does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm - License. You must require such a user to return or destroy all - copies of the works possessed in a physical medium and discontinue - all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm - works. - -* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of - any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the - electronic work is discovered and reported to you within 90 days of - receipt of the work. - -* You comply with all other terms of this agreement for free - distribution of Project Gutenberg-tm works. - -1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project -Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than -are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing -from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The -Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm -trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below. - -1.F. - -1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable -effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread -works not protected by U.S. copyright law in creating the Project -Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm -electronic works, and the medium on which they may be stored, may -contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate -or corrupt data, transcription errors, a copyright or other -intellectual property infringement, a defective or damaged disk or -other medium, a computer virus, or computer codes that damage or -cannot be read by your equipment. - -1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right -of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project -Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project -Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all -liability to you for damages, costs and expenses, including legal -fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT -LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE -PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE -TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE -LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR -INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH -DAMAGE. - -1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a -defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can -receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a -written explanation to the person you received the work from. If you -received the work on a physical medium, you must return the medium -with your written explanation. The person or entity that provided you -with the defective work may elect to provide a replacement copy in -lieu of a refund. If you received the work electronically, the person -or entity providing it to you may choose to give you a second -opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If -the second copy is also defective, you may demand a refund in writing -without further opportunities to fix the problem. - -1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth -in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO -OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT -LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. - -1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied -warranties or the exclusion or limitation of certain types of -damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement -violates the law of the state applicable to this agreement, the -agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or -limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or -unenforceability of any provision of this agreement shall not void the -remaining provisions. - -1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the -trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone -providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in -accordance with this agreement, and any volunteers associated with the -production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm -electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, -including legal fees, that arise directly or indirectly from any of -the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this -or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or -additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any -Defect you cause. - -Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm - -Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of -electronic works in formats readable by the widest variety of -computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It -exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations -from people in all walks of life. - -Volunteers and financial support to provide volunteers with the -assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's -goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will -remain freely available for generations to come. In 2001, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure -and permanent future for Project Gutenberg-tm and future -generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see -Sections 3 and 4 and the Foundation information page at -www.gutenberg.org - - - -Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation - -The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit -501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the -state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal -Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification -number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by -U.S. federal laws and your state's laws. - -The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the -mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its -volunteers and employees are scattered throughout numerous -locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt -Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to -date contact information can be found at the Foundation's web site and -official page at www.gutenberg.org/contact - -For additional contact information: - - Dr. Gregory B. Newby - Chief Executive and Director - gbnewby@pglaf.org - -Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation - -Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide -spread public support and donations to carry out its mission of -increasing the number of public domain and licensed works that can be -freely distributed in machine readable form accessible by the widest -array of equipment including outdated equipment. Many small donations -($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt -status with the IRS. - -The Foundation is committed to complying with the laws regulating -charities and charitable donations in all 50 states of the United -States. Compliance requirements are not uniform and it takes a -considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up -with these requirements. We do not solicit donations in locations -where we have not received written confirmation of compliance. To SEND -DONATIONS or determine the status of compliance for any particular -state visit www.gutenberg.org/donate - -While we cannot and do not solicit contributions from states where we -have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition -against accepting unsolicited donations from donors in such states who -approach us with offers to donate. - -International donations are gratefully accepted, but we cannot make -any statements concerning tax treatment of donations received from -outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. - -Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation -methods and addresses. Donations are accepted in a number of other -ways including checks, online payments and credit card donations. To -donate, please visit: www.gutenberg.org/donate - -Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works. - -Professor Michael S. Hart was the originator of the Project -Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be -freely shared with anyone. For forty years, he produced and -distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of -volunteer support. - -Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed -editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in -the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not -necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper -edition. - -Most people start at our Web site which has the main PG search -facility: www.gutenberg.org - -This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, -including how to make donations to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to -subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. - - - -</pre> - -</body> -</html> - diff --git a/old/51690-h/images/cover.jpg b/old/51690-h/images/cover.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 8e72e23..0000000 --- a/old/51690-h/images/cover.jpg +++ /dev/null |
