As captured February 5, 2025

80 files changed, 24651 insertions, 12727 deletions

diff --git a/50733-0.txt b/50733-0.txt
index 119e878..4748668 100644
--- a/50733-0.txt
+++ b/50733-0.txt
@@ -1,6244 +1,5856 @@
-The Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

-other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of

-the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

-www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have

-to check the laws of the country where you are located before using this ebook.

-

-Title: Wij en ons ezeltje

-

-Author: Amy le Feuvre

-

-Translator: Silvanus

-

-Release Date: December 20, 2015 [EBook #50733]

-

-Language: Dutch

-

-Character set encoding: UTF-8

-

-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***

-

-

-

-

-Produced by R.G.P.M. van Giesen

-

-

-

-

-[Illustratie: kaft voorkant]

-

-WIJ EN ONS EZELTJE.

-

-

-

-

-WIJ EN ONS EZELTJE

-Uit het Engelsch van AMY LE FEUVRE

-

-

-DOOR SILVANUS.

-

-

-[Illustratie: logo]

-

-

-

-

-'s-GRAVENHAGE -- D. A. DAAMEN.

-

-

-

-

-

-  Inhoudsopgave

-

-  HOOFDSTUK I

-  HOOFDSTUK II

-  HOOFDSTUK III

-  HOOFDSTUK IV

-  HOOFDSTUK V

-  HOOFDSTUK VI

-  HOOFDSTUK VII

-  HOOFDSTUK VIII

-  HOOFDSTUK IX

-  HOOFDSTUK X

-  HOOFDSTUK XI

-  HOOFDSTUK XII

-  HOOFDSTUK XIII

-  HOOFDSTUK XIV

-  HOOFDSTUK XV

-  HOOFDSTUK XVI

-  HOOFDSTUK XVII

-

-

-

-

-[Illustratie]

-

-HOOFDSTUK I.

-

-

-Natuurlijk zeggen de jongens, dat ik het weer niet klaar zal spelen.

-Maar ik zeg van wel. Moet u weten, we zijn in een dorp beland, waar

-alles vreemd en nieuw is, en daar is dus heel wat van te vertellen.

-Nu zegt Daan wel, dat iedereen, die schrijft, een kwast is; en Alex,

-dat ik alleen over mezelf zal schrijven, maar dat heeft geen nood;

-want er is heel wat belangrijkers te beschrijven, dan mezelf.

-Bovendien, ik ben zelfs niet van plan, alleen op te schrijven, wat

-wij gedaan en gezegd hebben, d'r zijn hier nog zooveel andere

-menschen, waar ik wat van vertellen wil. 't Is wel gemakkelijk,

-besluiten te nemen, maar ze uit te voeren, is moeilijker. Toch zal ik

-het probeeren.

-

-En daarom zal ik maar eens beginnen met te vertellen, dat onze vader

-Jan Hendrik Marjoribanks heet, en dat hij dominee is. Moeder is een

-jaar geleden gestorven; liever schreef ik daar niet over, maar het

-zal wel moeten. Het was toen ook zulk een vreeselijke tijd. Wij waren

-heel arm, want vader was toen nog maar hulpprediker, en moeder kon

-voor hem geen dikke winterjas koopen. Haar wintermantel versneed ze,

-om er een voor mij van te maken, en toen zij op een bitter kouden

-avond uitging om een zieke vrouw te bezoeken, keerde zij huiverend

-van koorts terug; zij kreeg -- ik weet heusch 't woord niet meer,

-maar 't begon met een p. Haar longen waren aangedaan, en er moest een

-verpleegster komen, die heel wat geld kostte; niemand van ons mocht

-haar zien voor den laatsten dag van haar leven, toen ze ons bij zich

-riep om afscheid te nemen. Ik kan daar niet meer over schrijven, het

-maakt mij zoo bedroefd -- wij hielden zoo veel van moeder. Zij zeide

-mij, dat ik trachten moest, haar plaats in te nemen, want ik was haar

-oudste dochter, en ik gevoel zoo, nooit, nooit zal ik het worden,

-want ik ben zoo vergeetachtig en ik haat het naaiwerk. Om de

-eenvoudigste dingen lach ik, iedereen kan me aan 't lachen maken, en

-dat weten ze.

-

-Onze arme vader werd steeds bedrukter, en Mej. Glass, de vrouw van

-onzen dominee, toonde zich een vreeselijke bemoeial. Haar kinderen

-konden wij niet zetten; 't waren lastposten. Eens, toen we weer aan

-'t vechten waren, zeiden ze: Jullie vader moet doen, wat onze vader

-hem zegt, en als hij 't niet doet, wordt hij weggestuurd. Zij schenen

-te denken, dat vader een soort knecht was; wij hebben ze eens goed de

-waarheid gezegd, en daarna hebben we in geen vijf dagen een woord

-tegen elkaar gesproken.

-

-Kort daarna kwam de blijde tijding: vader gaat naar den Rector van

-Warlington, en dat beteekende: hij zou een eigen kerk en een eigen

-huis krijgen. Wij zouden verhuizen!

-

-Een verhuizing is 't mooiste, wat je kunt beleven. Twee keer waren we

-al verhuisd, en we zouden 't elk jaar wel willen. Ditmaal was het

-niet zóó gezellig meer als vroeger, omdat moeder er niet meer was.

-Tante Caroline kwam nu eens kijken.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Nog denk ik met genot terug aan die dagen; den laatsten dag, toen

-onze maaltijd op een kist werd opgediend en overal de grootste herrie

-heerschte, en alle kamers zachtjesaan leeg raakten, vond ik vooral

-verrukkelijk.

-

-Tante Caroline trok mee naar de nieuwe woning, en zij is nu nog bij

-ons. Zij is een eigen zuster van vader, heel vriendelijk en nog al

-druk. Onze overtocht per spoor duurde lang; wij hadden vlak bij

-Londen gewoond, en ons nieuwe huis stond in Lincolnshire. Toen we

-aankwamen, waren we allen van vermoeidheid in slaap gevallen.

-Misschien is het beter, nu eerst wat van onszelf te vertellen, dan

-wat van het huis, en dan mijn eigenlijke verhaal te beginnen.

-

-Daan is de oudste, hij is 13 en Alex 12 jaar. Zij doen altijd alles

-samen, Daan heeft de leiding, en gewoonlijk is Alex het met hem eens,

-nadat hij er eerst flink met hem over getwist heeft. Iedereen vindt

-hen knappe jongens. Ik ook wel, maar als de menschen tegen vader

-zeggen: Wat flinke jongens! Zulke kleine meneertjes al! -- dan schudt

-hij het hoofd. Na hen volg ik. Ik ben de leelijkste van de familie.

-Ik heb roodachtig haar, een bleek gezicht en groenachtig-bruine

-oogen. Heelemaal rood is mijn haar niet; d'r zijn d'r wel rooder. De

-jongens zeggen, dat roodharige menschen altijd leelijk zijn. Meer zal

-ik over mezelf niet zeggen; alleen nog dit eene, dat ik

-boekenschrijfster wil worden, en daarom er nu vast mee begin. Ik heet

-Grietje. Is 't geen vreeselijke naam? Ik heb hem van een oude tante,

-die mijn peettante was. De jongens noemen mij natuurlijk Griet. Je

-kùnt geen schoonheid zijn met zoo'n naam, zei Daan eens tegen me,

-toen ik hem vertelde zoo mooi te willen wezen als ons zusje Lena.

-Neen, zei ik, maar als ik m'n oogen sluit, klinkt Grietje als een

-grimmige oude vrouw met een baard onder d'r kin, en ik vrees, dat ik

-óók zoo zal worden. Ik denk het ook wel, zei Daan, maar je behoeft

-niet leelijker te zijn dan je verkiest. Je bent nu nog niet oud.

-Ziezoo, dat is ten minste één ding om dankbaar voor te wezen: oud

-ben ik nog niet.

-

-Lena is negen jaar, heel lief, en een echte dolle dries. Zij heeft

-prachtig lang haar, dat in blonde golven neerhangt tot op haar

-middel, en blauwe oogen. Onze jongste is Puf, oftewel onze baby. Zijn

-eigenlijke naam is George, maar wij noemen hem Puf, omdat hij zoo

-snel praat, dat hij tusschen de woorden blaast als een stoommachine,

-en omdat hij stapt als een haan. Hij is pas 6 jaar en heeft altijd

-een schortje voor, waar hij 't land aan heeft, en dat tracht los te

-maken, zooveel hij maar kan. Wij hebben het nu met heel veel knoopen

-van achteren vastgemaakt. Hij probeert het zooveel mogelijk vuil te

-maken, maar als hij dientengevolge meer dan één schortje per dag

-noodig heeft, krijgt hij geen suiker in z'n thee, en dat vindt hij

-verschrikkelijk. Hij heeft een kroeskop, dikke wangen, stapt heel

-zwaar en heeft dus heel wat schoenen noodig.

-

-Nu zal ik ons huis gaan beschrijven. 't Is een heerlijk huis, vlak

-bij de kerk, omringd van vele huisjes met rieten daken. Onze poort is

-naast die van de kerk, maar als we naar de kerk gaan, loopen we langs

-een klein nauw paadje tusschen dichte heesters door, en dan komen we

-door een nauw poortje op het kerkhof, vlak tegenover den ingang. Een

-breed pad leidt van onze poort naar de huisdeur; aan dezen kant zijn

-ook de stallen, een koetshuis met zolder en nog twee stallen voor

-paarden. Wij hebben geen paard of rijtuig, maar er zijn daar

-heerlijke plekjes om te spelen. Vóór ons huis is een groot grasveld

-daar staat ook een prieel, en aan de eene zijde een groepje boomen;

-verder nog struikgewas en bessenstruiken.

-

-Achter de keuken zijn twee grasvelden en daarachter loopt de

-spoorlijn; ons huis ligt wat hoog, zoodat de tuin wat afloopt,

-hetgeen heel geschikt is, om den trein te halen, als je wat laat

-bent. Aan de andere zijde van 't huis zijn bloemperken, waarop vaders

-studeerkamer uitziet. Achter de stallen is het werkhok en de

-kippenren, staande tegen een dijkje, dat ons erf van den weg scheidt.

-Ik ben niet heel sterk in beschrijvingen als deze, maar ik hoop, er

-nu voldoende van te hebben gezegd.

-

-In ons benedenhuis hebben we de eetkamer, de zitkamer en vaders

-studeerkamer. Een lange gang leidt naar de keuken. Boven hebben we

-onze leerkamer, dan vaders slaapkamer, die van tante Caroline, en de

-bergkamer. Ook hier weer een lange gang, aan het eind daarvan onze

-slaapkamers en die van de dienstbode. Alex en Daan slapen samen in de

-eene, Lena en ik in de andere kamer. Puf slaapt bij tante Caroline.

-

-In het gansche huis hangt een echt landelijke geur. Beschrijven kan

-ik dien niet, wij hebben altijd in de stad gewoond, maar als ik m'n

-oogen dicht doe, kan ik zeggen, waar ik ben, door den geur.

-

-De eerste weken na onze aankomst waren gezellig. Wij hielpen tante

-Caroline met het plaatsen der meubelen, terwijl vader naar Lemworth

-ging, een naburige stad, om er eenige nieuwe kleeden en enkele

-nieuwe meubelstukken te koopen. Wij klapten in onze handen, toen wij

-ze zagen, maar vader zei: Ach kinderen, hoe zou moeder dit verblijd

-hebben! Toen ging hij naar z'n studeerkamer en sloot de deur, en wij

-werden in eens stil.

-

-Ge hebt gezien, dat we met onze nieuwe woning bijzonder in onze

-nopjes waren; 't was ook alles zoo nieuw voor ons, en we konden

-nauwelijks gelooven, dat dit alles nu voor ons was.

-

-Wij zijn hier begin Juni gekomen, we hebben onophoudelijk aardbeien

-gegeten en morgen is het Juli! Gisteren hadden we onzen eersten

-regendag, en zijn we allemaal in de leerkamer gebleven; we begonnen

-met een praatje over onze lessen. Daan en Alex moeten elken dag 3

-mijlen loopen naar den dominee van het naastbijzijnde dorp; die

-dominee geeft zijn eigen kinderen en enkelen anderen les. Zij blijven

-daar dan eten, en keeren pas op het theeuurtje terug. Lena en ik

-nemen les van tante Caroline; ik geloof, dat tante niet heel secuur

-is, maar zeker weten doe ik 't niet. Zij en tante Marie komen bij

-beurten vaders huishouding waarnemen. Zij wonen dicht bij Londen; van

-tante Marie houden we erg omdat zij vaak spelletjes met ons doet en

-verhaaltjes vertelt; pas in den herfst is het haar beurt om te komen,

-dat duurt dus nog even.

-

-"Ik vind zes mijlen per dag loopen een vervelend baantje," zei Daan,

-en wierp z'n lei driftig op tafel; "wij moesten een fiets hebben, dan

-zou 't makkelijker gaan." "Die zullen we nooit krijgen," zei Alex,

-"zoolang we zoo arm blijven. Als ik ouder word, zal ik gaan sparen,

-voor ik trouwen ga, en dan geef ik ieder van m'n jongens een fiets,

-als ze zes jaar zijn." "Hoe leg je dat aan?" vroeg Daan. "Zeker niet

-door hard te werken."

-

-"Ik ga goud, of diamanten, of petroleum zoeken," zei Alex. "Kan niet

-schelen wat, maar dàt is _je_ manier om geld te verdienen." Toen

-Daan weer: "Maar goud en diamanten spuiten den grond niet uit, als

-jij voorbij komt." "Dat niet, maar ik zal ze onverwacht ontdekken."

-"Ik wou, dat we een klein ponykarretje konden houden," zei ik.

-"Gisteren zag ik er een rijden door ons dorp, met zoo'n aardigen

-pony, bestuurd door een klein meisje in 't blauw en met een witten

-stroohoed op."

-

-"Pony's kosten veel geld," zei Alex. "Een oude ezel zou niet kwaad

-zijn; hij zou ons in een wip naar school brengen."

-

-"Ja," riep ik verheugd uit, "en ik zou iederen morgen met jullie mee

-gaan om hem weer terug te brengen, omdat we hem hier overdag wel eens

-noodig konden hebben, en dan ga ik jullie 's middags weer met hem

-halen."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Daan gooide z'n boek naar mijn hoofd; ik ving het op en wierp het

-terug; 't was goed raak. Gevolg: een geregeld bombardement van

-boeken, totdat tante Caroline in de deur verscheen en ons beval, op

-te houden. Toen begonnen we weer over onzen ezel te denken, en we

-besloten te gaan sparen, om er een te koopen. Wij beloofden elkaar

-plechtig, geen cent meer te zullen uitgeven voor snoepgoed, zoolang

-niet genoeg geld bijeen was, om een ezel te koopen.

-

-"Als we geen karretje kunnen koopen, zullen we hem bij beurten

-berijden," stelde Alex voor. Toen nam Puf het woord:

-

-"Ik ga ook sparen, en dan koop ik een renpaard, dat is heel wat beter

-dan een oude ezel." "Kun jij zes mijlen lang op een paard zitten, jij

-kleine vent?" vroeg Daan. Puf wond zich op: "Een oude ezel weet niet,

-hoe ie loopen moet; en rennen kan ie heelemaal niet, ik hou van

-rennen, en ik wil niet op een ezel zitten, en ik geef mijn geld niet

-voor zoo'n sukkel, en ik...." "Hou op!" riep Daan, "jou kleine

-windhapper, of we zullen je vierkant uit 't raam zetten. Nou, jongens

-hoeveel geld hebben we samen? Ik zal penningmeester zijn; vlug wat!"

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Daan had nog niet uitgesproken, of Lena en ik vlogen al naar ons

-kamertje, om onze beursjes te halen. Lena had 5 1/2 cent, ik 9

-dubbeltjes. Wij gaven dit bedrag aan Daan, die het geld in z'n

-spaarpot deed. Daarna nam hij uit zijn beurs 65 cent, terwijl Alex

-met smart beleed, dat ie geen cent bezat. Toen werd Puf bevolen twee

-centen af te staan, hetgeen hij al huilende deed, en telden we ons

-gezamenlijk bezit: één gulden, 62 1/2 cent. Niet veel, om een ezel

-voor te koopen!

-

-"Wij moeten probeeren, er wat geld bij te verdienen," sloeg ik voor.

-"Dat is nog zoo gek niet," zei Daan, "en ik heb er al over gedacht,

-hoe." "Dat heb ik ook," zei ik snel, "maar ik zeg het je niet, wel de

-volgende week, het is o zoo leuk."

-

-Lena was bezig de kamer rond te hinken; even hield ze stil. "Ik wou

-dat we konden bedelen," zei ze. "Er is geen politie, om ons het te

-beletten." Daan sprak: "Alsof wij in onzen stand konden bedelen!"

-Daan is heel trotsch op "onzen stand". Ik vroeg hem eens, van welken

-stand wij waren. Van den tweeden, zei hij; de groote heeren en dames

-zijn van den eersten; maar ik herinnerde hem, dat moeders grootmoeder

-Mevrouw Louise werd genoemd, en wij dus ook tot den eersten stand

-behoorden. Hij zei toen, dat we van gekruist ras zijn. Ik weet niet,

-wat dat beteekent.

-

-"Misschien zal vader ons een ezel geven, als we hem er om vragen,"

-zei Lena; "hij is nu veel rijker. Ik zal hem er over spreken." Ze

-rende de kamer uit. Vader is dol op Lena; nooit bromt hij op haar,

-als ze op zijn studeerkamer komt. Wij wachtten in spanning; ze kwam

-met een lang gezicht terug. "Vader zegt, dat de verhuizing zooveel

-geld heeft gekost, dat hij nauwelijks al z'n rekeningen kan betalen."

-"'t Is ook veel aardiger als wij zelf den ezel kunnen koopen," zei

-Daan. Opeens riep Alex: "Ik heb een eenig plan, om geld te

-verdienen." "Dan hebben we nu drie plannen," merkte Daan op; "laten

-we elkaar daar nu niets van vertellen, dan komen we vandaag over een

-maand hier weer bij elkaar,' en tellen we onze verdiensten. Lena, jij

-moet nog een plannetje verzinnen, om geld te verdienen." Zij schudde

-lachend het hoofd: "Ja, ik weet al wat, en ik vertel het ook aan geen

-mensch."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-De vergadering werd besloten met een harddraverij om de tafel, totdat

-tante Caroline weer verscheen, om ons het te verbieden. Toen Puf dien

-avond naar bed ging, vroeg ie aan vader, of God soms ook geld had.

-Puf doet altijd van die wonderlijke vragen, en vader geeft hem altoos

-ernstig antwoord, hij zal hem nooit uitlachen.

-

-"God is heel rijk, is 't niet vader?"

-

-"Alle dingen in hemel en op aarde zijn van Hem," antwoordde vader.

-

-Puf ging heel gelukkig naar bed, maar eerst stak hij zijn hoofd nog

-even bij ons door de deur; "ik heb een heel mooi plan," zei hij. En

-wij lachten allemaal, omdat wij wel konden gissen, wat het was.

-

-------

-

-

-

-

-[Illustratie]

-

-HOOFDSTUK II

-

-

-Wij hebben twee weken vacantie, voor wij aan de lessen beginnen, en

-dan duurt het nog maar enkele weken, en wij hebben weer vacantie, de

-groote zomervacantie, die einde Juli begint.

-

-Ik verlang er naar te beginnen met mijn plan om geld te verdienen, en

-ik denk er vandaag maar een aanvang mee te maken. Ik wou er eerst

-niets van zeggen, maar ik heb toch vader eerst maar verlof gevraagd,

-en hem gezegd, dat hij er niets van aan de anderen moet zeggen. Lena

-kan nooit een geheim bewaren; vanmorgen al, toen ze nog in bed lag,

-wilde ze mij al vertellen, wat ze doen ging, maar ik stopte mijn

-vingers in mijn ooren, zoodat ze kon zien, dat ik het toch niet

-hooren wou. Ik geloof stellig, dat we ons geheim niet lang zullen

-bewaren; dat spelen we nooit klaar. Was het nu nog één geheim, maar

-'t zijn er vijf, en die houden we onmogelijk stil.

-

-Vandaag is 't Zaterdag. Tante Caroline houdt elken Zaterdagavond een

-huisgodsdienst voor den Zondag, en daar gaan we allen heen. Dat

-geschiedt in onze mooie oude kerk; tante Caroline bespeelt dan het

-orgel, en wij vormen het koor; Daan noemt het een gekras van belang.

-

-Nu is er een oude man, die als voorzanger dienst doet, en de

-antwoorden opzegt, als niemand ze weet. Hij heeft een foei-leelijke

-stem, en zingt altijd een heel eind achter. Hij heet Nathan Porter.

-Verleden Zaterdag zei Daan tegen hem: "Kijk es, u moet niet zoo hard

-zingen, wij kunnen 't best af. Ik denk, dat u wel vermoeid zult zijn

-van 't zingen. Waarom gaat u niet midden in de kerk zitten, met een

-kussen in uw rug?" De oude man was beleedigd en stampte met zijn stok

-op den vloer: "Jongetje, ik ben hier spijkervast huisraad; jelui

-doortrekkend volk gaat voorbij als het gras. Ik ben hier al veertig

-jaar voorzanger, en nog niemand heeft mij ooit van hier willen jagen.

-Ik zing hier al van dat ik knaap was, en ik zal zingen blijven, tot

-dat ik naar het koor hierboven ga, en dan zal ik dáár zingen." Daan

-voelde zich terechtgezet, en zei geen woord meer.

-

-Ook een kreupele jonge kleermaker, en de onderwijzeres, en vier

-schoolkinderen doen aan den kerkdienst mee. Ik houd erg van de

-kooroefeningen, maar de jongens niet. Zij hadden vanmiddag liever

-gecricket in 't veld. Vreeselijk verhit kwamen zij aanhollen, toen 't

-tegen 4 uur liep, en in de grootste haast werden de handen

-gewasschen. De kerk was koel, na het voortdurend gejakker in 't land.

-

-In de kerk is één geschilderd raam; de andere ramen zijn gewoon, en

-je kunt de wuivende boomkruinen, en de blauwe lucht er door zien. Het

-maakt je aan 't droomen, als je dat ziet, terwijl je zit te zingen.

-Soms vergeet ik waar ik ben, en dan stooten de jongens mij aan en

-fluisteren: "Word wakker, Griet, kijk, een wesp!" Zij weten wel, hoe

-bang ik voor wespen ben; en dan schreeuw ik bijna luid van angst, en

-zie, dat er niets is. Het is heel moeilijk, je altijd goed te houden

-als er jongens bij zijn; zij maken je aan 't lachen en doen je 't

-geduld verliezen. En ik wil me juist in de kerk zoo graag goed

-houden, vooral als het een mooie dag is, en alles zoo rustig en stil

-om ons heen. Als ik dan de gouden vlammen zie bij zonsondergang, en

-de blauwe luchten en de rose wolken, dan komt er een lichte huivering

-over me, en ik fluister in mezelf: "O God, maak mij goed! Maak mij

-goed!"

-

-Daan en Alex zingen heel aardig; hun zang klinkt in de kerk als ....

-ja, ik zou haast zeggen als een klok, maar er is nog een lieflijker

-geluid: als ge met uw natgemaakte vingers langs den rand van een glas

-wrijft! Vader zegt, dat ik ook geen slechte stem heb, maar 't haalt

-toch niet bij die van de jongens. Moeder kon prachtig zingen -- maar

-ik zal over haar niet spreken, dat maakt me maar droevig -- en dan

-word ik boos op de jongens. Ik verwonder mij er vaak over, waarom het

-nu zoo verkeerd is, om te schreien. Ik denk, omdat het te

-kinderachtig is. Daan is altoos boos, als er een van ons schreit. Hij

-zegt, dat het fijnste volk van de wereld de Amerikaansche Indianen

-zijn; die lachen nog, terwijl ze onthoofd worden.

-

-Maar ik huil om de minste aanleiding; dan komen de tranen me in de

-oogen en ik kàn ze niet tegenhouden. Zelfs de stemmen der jongens

-bij de kooroefeningen maken me al bedroefd. Ik wou, dat ik een

-Amerikaansche Indiaan was.

-

-Toen de kerkdienst afgeloopen was, bleef ik met tante Caroline nog

-even in de kerk, om de zangboeken op te bergen, en toen kwam vader de

-kerk binnen. Hij zag er opgewekt uit, liep naar een graftombe dicht

-bij den preekstoel, en riep mij bij zich. In den grafsteen was de

-figuur van een ridder gebeiteld; wij vinden het altijd zoo jammer dat

-zijn neus kapot is, want het bederft z'n gansche gelaat. Maar vader

-wees mij op eenige woorden, gegrift aan het voeteneind. "Grietje,"

-zei vader, "dat zijn nu de woorden, welke ik ook op mijn graf zou

-wenschen, tenminste, als ik er naar geleefd heb. Lees ze mij eens

-voor, kind." Ik las ze, hoewel ik ze niet begreep: "Semper fidelis,

-semper paratus."

-

-"Altijd getrouw, altijd bereid," zei vader; "niet soms, Grietje. Hoe

-weinigen van ons kunnen dat "semper" voor onze deugden plaatsen!"

-

-Ik begrijp vader niet altijd, maar ik zei niets, totdat de zon scheen

-door het beschilderde kerkraam, en blauwe en roode stralen over den

-ridder wierp. Toen glimlachte ik.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"O, vader, wat is het toch een lief kerkje, en is u nu niet blijde,

-dat dit alles aan u behoort? Het is toch allemaal van u, is 't niet?"

-

-Hij schudde zijn hoofd.

-

-"Het is niet mijn kerk, Grietje, maar die van mijn Meester."

-

-"Jawel, dat weet ik wel," zei ik langzaam.

-

-Toen zei vader op zachten toon, alsof hij tot zichzelf sprak in

-plaats van tot mij: "Slechts rentmeester. En -- van den rentmeester

-wordt getrouwheid vereischt, semper fidelis."

-

-Tante Caroline kwam bij ons. "'t Is theetijd, Grietje, kom, mee naar

-binnen." Ik ging heen, spijtig, dat ik het heerlijk-koele kerkgebouw

-alweer moest verlaten. Ik wou, dat we altoos buiten eten en drinken

-konden. Thee is zomers zoo heet. Ik ging de eetkamer binnen. De

-jaloezieën waren neer; de pas binnengebrachte theepot stoomde nog.

-Alex was bezig met de vliegen te verdrijven van onze boterhammen;

-Daan leerde Puf op z'n hoofd loopen, en Lena was nergens te zien.

-

-Ik zou ze net gaan zoeken, toen ze de kamer binnenholde. Heur haar

-hing los, haar gezicht was erg verhit en haar schortje vuil als roet.

-Ze danste de kamer door en zong zoo hard als ze kon: "Hoerah! Ik heb

-het gedaan!" Toen stond ze plotseling stil en liet een kwartje zien.

-"Mijn eerste winst," riep ze uit; "ik ben jelui allemaal voor!"

-

-Ik ging naar haar toe en zei: "Ik weet wat je hebt gedaan, ik kan 't

-aan je ruiken." "Zeg het nu maar niet! Vang 'm, meneer de

-penningmeester! Ik ga me wasschen." Zij huppelde de kamer uit, Puf

-keek me ernstig aan.

-

-"Zij heeft suikergoed in de keuken gemaakt." De jongens begonnen te

-lachen.

-

-"Makkelijk genoeg, haar geheim uit te visschen, maar ik zou wel es

-willen weten, wie er haar geld voor geeft," zei Daan. Ik antwoordde:

-"Misschien vader of tante Caroline. Maar laten we daar nu niet naar

-raden, totdat ze 't ons zelf vertelt. Dat zou niet in den vorm zijn."

-"In den vorm" is een woord van Daan; hij zegt het heel veel.

-

-"Het is niet in den vorm, een kwast te wezen," zei hij.

-

-"Dàt weet ik evengoed als jij."

-

-"Dan ben je 't niet, Griet!"

-

-Toen kwam tante Caroline binnen, en wij eindigden ons getwist.

-

-Toen tante Caroline goed en wel gezeten was, schonk ze thee voor ons

-in; daar verscheen Lena, blinkend van frischheid, nu ze zich eens

-terdege had gewasschen. Maar nog was haar gezicht opgezet, zoodat

-tante uitriep: "Kind, wat zie je er uit!" Ze leek ook wel wat op een

-gekookte kreeft. "Ik heb zoo hard gewerkt," zeide ze; "ik zou voor

-geen duizend gulden kok willen wezen!"

-

-Vervolgens kwam vader binnen; hij drinkt altijd gelijk met ons thee;

-maar zijn eigenlijk avondeten gebruikt hij nooit vóór 8 uur; dan

-eet hij met tante Caroline samen. Geen van ons had veel trek in thee;

-ze was zoo heet, en er was alleen brood met boter, niet eens bisquit,

-geen jam en geen aardbeien. Natuurlijk hebben we die lekkernijen niet

-iederen avond.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Na het theedrinken gingen de jongens den tuin in, terwijl ik tante

-Caroline hielp met het klaarleggen van al onze Zondagsche kleeren, en

-het verstellen van eenig ondergoed. We hebben slechts twee

-dienstboden, de keukenmeid en Emma; die kunnen dus het verstellen van

-ons goed er niet bij hebben. Emma helpt Puf bij z'n bad, waarbij hij

-danst en springt en soms over z'n hoofd buitelt in 't water, onder

-veel geschreeuw en drukte. Lena is trotsch op haar verdiende kwartje.

-Ik kan vóór Dinsdag a.s. niets verdienen, maar dan zal het ook raak

-zijn. En nu moet ik met schrijven eindigen, want ik ga naar bed.

-

-Lena kwam juist naar me toe en zei: "Griet, raad eens, hoe ik dat

-kwartje heb verdiend." Ik zei haar, dat het een geheim moest blijven.

-"Jawel," zei ze, "maar jij kunt toch wel een geheim bewaren, is 't

-niet?" "Ik weet, dat je je borstplaat hebt verkocht, maar ik weet

-niet, aan wie. Misschien aan Emma, zij is dol op zoet goed." "Emma!

-Alsof ik van haar een kwartje zou aanpakken! Neen, niemand hier in

-huis gaf het mij, maar een heel voornaam persoon." Dit maakte mij

-nieuwsgierig, doch ik wou het haar niet laten merken. "Vader wil niet

-hebben, dat je je suikergoed aan vreemden verkoopt," zei ik. "'t Is

-geen vreemdeling," en toen, fluisterend aan mijn oor: "mejuffrouw

-Ribbon. Zeg het niet tegen de jongens."

-

-Ik schrok. Mej. Ribbon is een beste vriendin van ons, hoewel we haar

-nog niet lang kennen. Zij is eigenares van den dorpswinkel, en is

-heel dik en heel vriendelijk. Zij heeft een grooten zoon, die dikke

-vrienden is met Emma. Hij heeft een paar dichtregels geschilderd

-buiten de winkeldeur, een heel aardig versje:

-

-

-    Wie hier eens komt, die komt terug,

-    Hij wordt geholpen goed en vlug.

-

-

-Mejuffrouw Ribbon heeft van alles in haar winkel. Alex ging naar haar

-toe, en vroeg een Braziliaanschen postzegel, hij verzamelt

-postzegels. Zij zei, dat ze hem binnen een week zou hebben, er waren

-postzegels besteld. Wij geloofden haar niet, doch op een Dinsdag, als

-het marktdag te Lemworth is, stuurde ze haar zoon naar een grooten

-boekwinkel daar, en hij kwam terug, niet alleen met een

-Braziliaanschen postzegel, maar ook met vele andere, zoodat Alex

-langen tijd keuze had. Later ging Daan er heen en vroeg naar een

-witte muis. Zij ging naar de stad en bracht er een voor hem mee; ik

-zei hem, dat ze een gewone muis had gevangen en die wit geverfd had.

-Maar hij geloofde het niet; 't eenige lastige was, dat zij er meer

-geld voor vroeg, dan hij bezat. Later merkten we, dat Tom, zoo heet

-de zoon van juffrouw Ribbon, een groote menagerie in den tuin had:

-duiven, kanarievogels, honden, katten enz.

-

-In juffrouw Ribbon's winkel hangt zoo'n heerlijke geur. Van alles

-ruik je er; Daan zegt, dat het een mengsel is van zeep, uien, stroop

-en koffie. Ik vind het meer een mengsel van zwavel, spek, appels, en

-kaas. Alex vindt het meer ruiken naar suiker, kool, vet en leer.

-Altoos helpt juffrouw Ribbon met een vriendelijken glimlach haar

-klanten, nooit verliest ze haar hoofd bij de zoo verschillende

-boodschappen. Deze moet pepermunt hebben, die worst, een ander zes el

-katoen, weer een ander een kookpan, kopjes en schoteltjes, dan weer

-touw, veters, inkt, huismiddeltjes, rapen, bisquit, te veel om op te

-noemen; altoos weet ze het precies te vinden. Ik zei haar eens, dat

-winkel houden mij een heel zenuwachtig werkje leek, want je krijgt

-zooveel menschen, die zelf niet weten, wat ze moeten hebben. "Niets

-erg," zei ze, "ik weet beter wat ze noodig hebben, dan zij zelf."

-Daaruit blijkt, dat ze een knappe vrouw is.

-

-"Kocht juffrouw Ribbon je borstplaat?" vroeg ik aan Lena. "Ja, ik gaf

-het haar, en vroeg, of ze 't niet kon gebruiken; ik vertelde haar,

-dat ik wat geld moest verdienen. Dat vond ze heel lief; ze kocht het

-van me en beloofde Woensdag nog meer van me te zullen koopen."

-

-Ik werd een beetje jaloersch. Wij hebben van jongsaf altoos zelf onze

-borstplaat gemaakt. Lena heeft het van mij geleerd. Natuurlijk was

-het slim van haar, om er aan te denken, het te gaan verkoopen; maar

-toen juffrouw Ribbon het eenmaal wilde koopen, was er voor haar geen

-kunst meer aan. En als ik er nu aan denk, wat mijn plannen zijn ....

-maar ik zeg er niets van, want de jongens mochten dit dagboek eens in

-handen krijgen.

-

-"Ik weet niet, of tante Caroline wel goed vindt, dat jij alle boter

-en suiker daarvoor gebruikt," zei ik een beetje gemelijk.

-

-"O, dat maakt de keukenmeid wel in orde, zij heeft al gezegd, dat zij

-er voor zorgen zou. Van elke 25 centen, die ik verdien, geef ik er

-haar vijf en zij kan er meer boter voor koopen, dan zij noodig

-heeft!"

-

-"Ik geloof er niets van, dat zij jou elken dag in de keuken wil

-hebben," zei ik.

-

-"Dat zal ook niet elken dag gebeuren, maar de keukenmeid heeft

-gezegd, dat zij, zoo dikwijls als ik het maken wil, me zal helpen."

-

-Ik wist, dat dit waar was, want Lena speelt het met iedereen klaar

-door haar mooipraterij. Ik begrijp niet, hoe ik zoo verkeerd kwam,

-maar 't was nu eenmaal zoo, en toen werd ik nijdig op mij zelf, dat

-ik zoo nijdig was, en werd dus nog nijdiger. Lena was zóó akelig

-met zichzelf ingenomen, dat zij d'r mond er niet over kon houden.

-

-"Niemand van jelui is nog begonnen met wat te verdienen," zei ze, "ik

-ben jelui allemaal voor."

-

-"Ga toch naar bed," schoot ik uit, "je bent zoo lastig en druk, dat

-ik niet eens rustig kan schrijven."

-

-Zij liep de kamer uit en schold mij uit voor zeurkous. Ik zal ook

-maar naar bed gaan; toch ben ik een beetje huiverig om zoo boos in te

-slapen. Wij hebben eens een verhaal gehoord van een jongen, die z'n

-zuster niet wou vergeven, voor zij ging slapen; maar zij werd niet

-weer wakker: zij stierf van hartzeer.

-

-Ik ben blij, dat 't morgen Zondag is; dan kan niemand van ons geld

-verdienen, en dus behoeven we elkaar daarover dan ook niet in 't haar

-te vliegen. Daar houd ik trouwens toch niet van; wij hebben allen

-noodig, dat we vrede met elkaar houden.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK III.

-

-

-Een gansche week lang heb ik niets geschreven, dus mag ik nu wel eens

-spoedig aan 't werk. 'k Zal eerst maar eens wat vertellen van

-verleden Zondag.

-

-Bij het ontbijt krijgen we Zondagsmorgens allemaal een gekookt ei;

-dat is het eerste pleizier van den dag, ongerekend nog het genot der

-Zondagsche kleeren. Lena en ik zijn dol op witte jurken, en daar we

-nu juist uit den rouw zijn, kunnen we ze mooi dragen. Ook onze hoeden

-zijn wit, met witte linten. Lena lijkt Zondags wel een engel; als ze

-vleugels had, zou ze er bepaald een wezen. En het dragen van

-Zondagsche kleeren stemt je ook zoo opgewekt.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-We moeten Zondags heel vlug ontbijten, omdat tante Caroline naar de

-Zondagsschool moet. Nog vóór kerktijd is ze terug, om met ons ter

-kerk te gaan. Verleden Zondag was het verschrikkelijk warm, en de

-brandende zonnestralen door de groote kerkramen maakten het

-daarbinnen benauwd. Leuk was het, toen de zon het kale hoofd van een

-boer ging plagen; hij sloeg met z'n zakdoek over z'n hoofd, als zaten

-er vliegen, eindelijk spreidde hij z'n zakdoek geheel over z'n hoofd

-uit, en had toen zóó 'n koddig voorkomen, dat ik 'n vreeselijken

-toer had, om niet in lachen uit te barsten. Ten slotte kon ik het

-niet meer uithouden, en proestte het zóó hard uit, dat vader

-ophield met preeken en mij strak aankeek. Wat had ik het toen te

-kwaad; m'n oogen stonden vol tranen, en ik kon het toch heusch niet

-helpen, ik had alles gedaan om niet te lachen. Eindelijk ging vader

-weer voort, en luisterde ik met aandacht naar hem. Want vader preekt

-heel mooi, altijd vertelt hij wat nieuws uit den bijbel.

-

-Hij begon met de geschiedenis van den hoofdman over honderd, en sprak

-daarbij over deze woorden: "Ik zeg tot dezen: ga, en hij gaat, en tot

-genen: kom, en hij komt, en tot een anderen: doe dit, en hij doet

-het." Vader zei, dat dit het voorbeeld was voor een goeden

-dienstknecht. En toen zei hij, dat Jezus Christus ook tot ons die

-drie woorden spreekt, maar dan in deze volgorde: Kom, ga, doe. Zoo is

-ons Christelijk leven. Wij moeten komen, vóór wij kunnen gaan, om

-te doen. Wij moeten komen, en onszelf als dienstknechten van Jezus

-opgeven, opdat Hij onze zonden vergeve en ons tot Zijn eigendom make;

-en wij moeten gaan, om anderen van Hem te spreken, eerst onze

-vrienden, en dan hen, die Jezus niet kennen. Sommigen moeten daarvoor

-ver van huis, en vader vertelde hierbij van de zendelingen; anderen

-moeten in hun eigen omgeving doen, wat Jezus hen geboden heeft.

-

-Elk woord van de preek heb ik begrepen, en zelfs de jongens zaten te

-luisteren, omdat vader het een preek over soldaten noemde, en de

-jongens zijn dol op soldaten.

-

-Toen we uit de kerk kwamen, was ik heel stil. De jongens vroegen, of

-ik aan 't tobben was over mijn geheim, maar ik zei hun van niet.

-

-Na het middageten gingen we allen naar het veld, om er de vragen en

-antwoorden uit onzen catechismus te leeren. Tante Caroline ging weer

-naar de Zondagsschool, maar vader kwam naar ons toe, ging in een

-gemakkelijken stoel onder de olmen zitten, en overhoorde ons de

-geleerde vragen. Toen dat afgeloopen was, gingen de jongens weg, en

-Lena ook, maar ik bleef, want ik hoopte, dat vader nog wat over zijn

-preek zou zeggen. Hij deed het al dadelijk; hij legde zijn hand op

-m'n schouder, en vroeg: "Heb je naar de preek geluisterd, Grietje?"

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Ja, vader." "En welke van de drie bevelen heb je nu gehoorzaamd? Ben

-je op weg, om een van Christus' trouwe volgsters te worden?" Ik

-antwoordde beschroomd: "Ik denk _komen_." Vader zei niets. En ik

-vervolgde: "Maar ik begreep niet goed het _gaan_. Ik kan toch niet

-de geheele wereld doorgaan, en het Evangelie brengen!" Vader sprak:

-"Ik heb gehoord, dat tante je gevraagd heeft, of je haar niet kunt

-helpen in de Zondagsschool; ik dacht, je zoudt daarheen kunnen gaan."

-"Maar vader," riep ik uit, met verbaasde oogen hem aanstarende, "daar

-ben ik toch veel te jong voor; de jongens zouden zeggen, dat ik dan

-nog verwaander was dan ooit, ze noemen me nu al altoos verwaand."

-

-"De vraag is maar, waar je 't meeste om geeft: het bevel van Jezus of

-de jongens." Ik liet mijn hoofd hangen; toen opeens viel ik uit: "Een

-kwast te heeten, is niet in den vorm." Vader lachte luid. En ik

-voegde er haastig aan toe: "Ik vind zelf, dat zulk werk voor mij te

-verwaand zou staan." "Heel wel," zei vader, "ik zal er niets meer

-over zeggen."

-

-Ik voelde mij ver van gelukkig. Net kwam Puf aan en klom op vaders

-knie; ik ging weg, liep naar de leerkamer en nam een boek uit onze

-"Zondagsche" verzameling. Ik las door tot theetijd. Werkelijk, ik

-kàn nog geen klas onderwijzen. Ik zou niet weten, wat ik zeggen

-moest; bovendien, de kinderen kijken je zoo aan, en Daan zou me maar

-uitlachen.

-

-Na de thee gingen we naar de avondkerk, maar ik was al bang, niet

-veel aandacht voor de preek te zullen hebben. En toen wij den

-avondzang gingen zingen, voelde ik de tranen opkomen, omdat ik wist,

-dat ik een lauw hart heb.

-

-Ik was maar wat blij, toen 't weer Maandag was, omdat ik dan heel wat

-te doen had voor onze vergadering op Dinsdag. Alex vroeg vader bij

-het ontbijt, of hij den ganschen dag mee uit hooien mocht met

-Cummins, dat is de boer, die vaders land verzorgt. Als Cummins hem

-mee hebben wou, vond vader 't goed.

-

-Ik beneed Alex, omdat ik er ook zoo van houd, om mee uit hooien te

-gaan. "Je maakt er een mooi lui dagje van, terwijl je zorgen moest om

-je plan uit te voeren," zei ik hem. "Sluit je op, ouwe Griet!" riep

-hij, en rende lachend weg. Daan keek hem een oogenblik na, alsof hij

-ook mee wou. "Ik ga hard aan 't werk," zei hij, "mijn plan is rijp om

-vandaag uit te werken."

-

-"Morgen zal 't mijne rijp zijn," zei ik, en ging den tuin in, om met

-den ouden Baldwin te praten. Dat is onze tuinman. Vroeger hadden we

-geen tuinman, eenvoudig, omdat we geen tuin hadden. Het is een

-alleraardigste oude man, maar hij wil van niemand bevelen hooren,

-zelfs niet van vader.

-

-"De tuin is mijn werk," zei hij eens tot vader, "en preeken maken is

-uw werk, en het is niet goed ze door elkaar te halen. U is er op

-berekend om te preeken, ik om te tuinieren, en zoo weten we zelf onze

-zaken het best."

-

-Altijd is hij gereed voor een praatje, en het spijt mij daarom

-eigenlijk een beetje, dat ik hem iets van mijn plan heb verteld. Nu

-weten vader en hij er allebei iets van; maar dat moet toch ook wel,

-want anders kan ik het niet uitvoeren.

-

-Tegen etenstijd zei tante Caroline tegen me: "Griet, je moet eens

-even soep brengen naar een arme vrouw, die een halve mijl buiten het

-dorp woont. Je kunt Puf meenemen, een wandeling zal hem goed doen."

-

-"Och tante," riep ik teleurgesteld uit, "moet ik nu vanmiddag uit, ik

-wou zoo graag wat in den tuin gewerkt hebben."

-

-"Ik heb gemerkt, Grietje, als ik je wat vraag voor mij te doen, dat

-je dan altijd wat anders hebt te doen. Zoo vreeslijk is dat toch

-niet, even een halve mijl te loopen, om soep bij een arme vrouw te

-brengen! Ik kan zelf niet gaan, want ik heb met je vader nog een en

-ander te bespreken."

-

-Ik trok een lip, en toen dacht ik in eens: dat kon nu wel dat "gaan"

-zijn, waarvan vader sprak. In elk geval was 't prettiger dan het

-onderwijzen in de Zondagsschool. Ik trachtte dus opgeruimd te kijken,

-ging Puf halen, en begaf mij met hem op weg. Lena kwam net het hek

-uit en riep juichend: "Hoera! Ik ga nog meer borstplaat maken! Ik zal

-'t van jelui allemaal winnen, wat zijn jelui ook voor langzame

-kinderen!" Terwijl ze dit zei, wond ze zich zóó op, dat ze van het

-hekje, waarop ze was gaan staan, plat op den grond viel.

-

-"Hoogmoed komt voor den val," riep ik haar na, terwijl ze overeind

-krabbelde en haar elleboog wreef. Toen rende ik met Puf weg.

-

-Hij was natuurlijk weer druk als twee. "Ik wil de volgende week het

-ezeltje naar de wei brengen," zei hij, "en ik wil er den eersten keer

-op rijden."

-

-"Wanneer komt het dan?" vroeg ik hem.

-

-Hij keek even voor zich, en zei toen: "Ik heb al gezegd, dat het een

-mooie ezel moet wezen, niet zooals ze die aan 't strand hebben, maar

-een met blauwe oogen en die niet bijt. Ik verwacht hem binnen 5

-dagen."

-

-Ik moest lachen; hij keek zoo ernstig en babbelde maar weer verder:

-"Het zal de beste ezel van de heele wereld wezen, omdat ik den

-rijksten man van de wereld gevraagd heb, hem te geven." "Ik vind, dat

-je niet zoo oneerbiedig over God spreken mag, Puf." "Ik heb niet

-gezegd, wien ik bedoelde, stoute meid, je hebt mijn geheim geraden."

-Puf stond het huilen nader dan 't lachen, en midden op den weg

-stilstaande riep hij: "'t Kan me ook niet schelen, ik vertel het aan

-niemand anders!" Toen begon ik hem maar een verhaal te vertellen, om

-zijn aandacht af te leiden.

-

-Het was een lange warme wandeling naar juffrouw Tapson; 't leek mij

-meer een mijl dan een halve mijl, maar ten slotte kwamen we er dan

-toch! 't Was een aardig klein huisje met een tuintje, vlak aan den

-weg. De deur stond open, ik liep dus binnen, en zag daar een man,

-bezig met het vuur op te poken.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Soep voor moeder?" vroeg hij, terwijl hij zich omdraaide en van mij

-gehoord had, wat ik kwam doen. "Ik ben er zoo dankbaar voor. Boven

-ligt ze te bed met pijnlijke rheumatiek, en ik verzorg haar zoo goed

-als ik kan. 's Morgens moet ik naar Lemworth, en pas 's avonds 7 uur

-kom ik weer in 't dorp terug." Hij had inmiddels het pannetje van me

-aangenomen en keek er in. "Daar is genoeg in voor vandaag en morgen,"

-zei hij. "Vriendelijk bedankt hoor kind. Wil je niet even naar boven

-gaan, om moeder te groeten? Ze houdt zoo van gezelligheid."

-

-Ik klom de nauwe trap op, en Puf stommelde achter mij aan. Ik ben

-gewoonlijk bang voor zieke menschen, maar van deze oude vrouw hield

-ik. Een helder mutsje had ze op en ze lag onder een lappendeken. Haar

-gansche gezicht helderde op, toen ze ons zag komen. Zij zei, dat ze

-al van ons gehoord had, en of ik nu dat meisje was met het mooie

-haar? Ik lachte terwijl ik mijn roode lokken naar achteren schudde,

-en vertelde haar, dat dat Lena was. Toen begon Puf met haar te

-praten, en natuurlijk vertelde hij haar ook van het ezeltje. Daar was

-hij nu eenmaal vol van.

-

-"Puf begrijpt nog niet, wat bidden is," legde ik haar uit. "Hij

-denkt, dat hij zeker alles krijgt, waar hij God om vraagt. Hij vraagt

-b.v. om z'n speelgoed heel te maken, maar gewoonlijk doe ik het maar,

-anders gaat hij nog rekenen op wonderen."

-

-"Och lieve kind," zei juffrouw Tapson, "de Heere hoort gaarne het

-gebed der kinderen! 't Is net als met mijn Bob; wat die vroeg, kon ik

-niet half geven, toch luisterde ik geduldig naar al zijn wenschen.

-Maar bid, bid gerust; veel gebed maakt je ziel sterk, en zoo ben je

-ons ouderen nog ten voorbeeld."

-

-Puf begreep er niets van. Hij liep wat heen en weer, en ging toen de

-trap af. Ik keek hem na, en zag, dat Bob Tapson met hem spelen wilde.

-En toen heb ik juffrouw Tapson mijn geheim verteld; ik gevoelde, dat

-ik het nu toch aan iemand moest vertellen, en zoo stortte ik mijn

-hart voor haar uit. Zij luisterde met ingehouden adem, en beloofde

-mij, dat haar zoon voor mij zou uitzien, en een plekje in z'n kar

-voor mij zou openlaten.

-

-Ziedaar het geheim! Vader had mij aangeraden, om uit onzen tuin

-bloemen en groenten te verzamelen, die te Lemworth ter markt te

-brengen, en ze daar te verkoopen. Met den trein er heen gaan, was

-veel te duur, en daarom had ik gevraagd, op Baldwins groentenkar te

-mogen meerijden. Maar die gaat 's morgens om 8 uur al heen, en komt

-'s avonds 7 uur pas terug, en ik ben dus bang, dat tante, als ze er

-achter komt, het mij zal verhinderen.

-

-Ik wandelde met Puf naar huis terug en gevoelde mij verdrietig. Als

-ik ging, zou ik het ontbijt moeten missen, want voor 8 uur ontbijten

-we nooit. Ik kon wel gemakkelijk zoo vroeg weg gaan, maar zouden ze

-dan thuis niet denken, dat me wat overkomen was? Maar dan kon ik toch

-een briefje voor vader achterlaten, en hem vragen, er niets van te

-zeggen!

-

-Ik leefde weer op, en zoodra we thuis waren, holde ik den tuin in, om

-mijn mand te gaan inpakken. Toen we kwamen theedrinken, vertelde

-tante ons, dat vader verzocht was, om in een naburig dorp een

-begrafenis te gaan bijwonen, omdat de predikant daar uit was. "En hij

-zal daar den nacht overblijven," voegde zij er bij. "Hij zal niet

-voor morgenavond terugkomen, want morgenochtend is er ook nog een

-huwelijk te bevestigen."

-

-Zoo zou dus mijn brief aan vader weinig geven. Ik zat leelijk in de

-war, en peinsde, wat ik doen moest. 't Beste leek mij toe, dan maar

-voor tante Caroline een briefje achter te laten. Ik schreef nu, voor

-ik naar bed ging, dit briefje:

-

-

-  Lieve tante Caroline,

-

-  Als ik den ganschen dag weg blijf, dan is er niets met mij gebeurd.

-  En vanavond om 7 uur zal ik thuiskomen, het dient om mijn plan uit

-  te voeren, dat echter een geheim is.

-

-                                        Uw liefhebbende nicht Grietje.

-

-  P. S. Het is geen verkeerde zaak, maar een goede.

-

-

-Tante Caroline zei, voordat we naar bed gingen, dat zij vandaag

-nauwelijks een van ons gezien had, en dat zij hoopte, dat wij geen

-van allen verkeerde dingen in 't schild voerden. Alex werd zoo rood

-als een pioen, en zei, dat hij vreeselijk moe was, en Daan zag er

-moedeloos uit, als had hij al z'n geld verloren.

-

-"Ik heb hard genoeg gewerkt, om 10 kwartjes te verdienen," zei hij,

-"en ik durf zeggen, dat ik dat al lang gedaan heb."

-

-"Kinderen," zei tante, "ik houd niet van al dat gepraat over geld.

-Het schijnt, dat jelui aan niets anders denkt tegenwoordig. Het staat

-zoo onkinderlijk!"

-

-"Maar het is om een ezel te krijgen," riepen we allen uit. Toen zei

-tante Caroline niets meer. En wij gingen naar bed; ik vol van de

-plannen voor morgen.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IV.

-

-

-Den volgenden morgen was ik al om 4 uur wakker; den ganschen nacht

-had ik gedroomd van juist voor m'n neus vertrekkende treinen, en van

-al de moeite, die ik hebben zou, om mijn plan voor tante Caroline

-geheim te houden. Ik was dan ook wat blij, toen het eindelijk begon

-te lichten en ik kon opstaan; erg gejaagd kleedde ik mij aan, want

-het was een heerlijk avontuur, en wij houden allen van avonturen.

-

-Overal had ik voor gezorgd. Voor niemand wilde ik weten, waar ik was

-heengegaan, en ik had dus een heel oud katoenen jurkje aangetrokken,

-met een boezelaar er over, denzelfden, dien ik altoos in den tuin

-draag. Mijn haar vlocht ik in een paar dichte vlechten, en daarover

-ging een groote zomermuts, die ook achterhoofd en hals bedekte. Tante

-Caroline vindt dat soort zoo geschikt voor onzen tuinarbeid, maar wij

-houden er niet van, om juist als de dorpskinderen gekleed te gaan.

-

-Heel stil moest ik me aankleeden, om Lena niet wakker te maken;

-eindelijk stond ik gereed, en legde het briefje op Lena's tafel dan

-kon zij het aan tante geven. Voorzichtig sloop ik de trappen af,

-opende de deur en liep op m'n teenen de stoep af. Den vorigen avond

-had Baldwin de groentenmand al in den stal gezet, de eenige kunst was

-nu nog, om ze daar vandaan en het hek door te krijgen.

-

-'t Viel niet mee maar ten slotte gelukte het toch; ik moest ze langs

-den grond sleepen, en angstig keek ik naar boven, of niemand mij zag.

-Buiten het hek liet ik ze staan, want de groentenwagens komen hier

-altoos langs, en toen liep ik zoo vlug ik kon naar het huis van

-juffrouw Tapson. Bob had mij gezegd, dat als ik wat vroeg kwam, ik

-een mooi plaatsje op zijn wagen kon krijgen. Toen ik het huis bereikt

-had, was Bob aan 't schoonmaken van zijn paard. Hij keek verwonderd

-op toen hij me zag, en herkende me niet in mijn groote muts.

-

-"Ik wil niet, dat ze in 't dorp weten, wat ik ga doen," zei ik. "Je

-zult er toch niets van zeggen, wel? Mijn mand staat vlak bij ons hek.

-Ik dacht, je rijdt er toch langs, en dan kunnen wij haar zoo

-meenemen."

-

-"'t Komt in orde, hoor," zei hij hartelijk. "Jij bent een vlug

-vogeltje, heb je al wat gegeten?"

-

-Ik haalde twee dikke boterhammen uit m'n zak, die de keukenmeid mij

-den vorigen avond had gegeven, toen ze dacht dat ik ergen honger had.

-Bob verraste me met een heerlijken kop thee. Toen ging hij naar

-boven, om z'n oude moeder goeden dag te zeggen, en vroeg mij, of ik

-haar ook nog even wilde groeten. Ik ging naar boven, en de oude vrouw

-schudde mij glimlachend de hand. "Je bent een dapper meisje," zei ze,

-"om er zoo op uit te trekken, en ik zal je eens zeggen, wie je wel

-zal willen helpen. Vraag maar naar Marie Dutton, ze is een eigen

-zuster van me en woont twee mijlen van Lemworth. Zij zal je graag

-helpen, en Bob zal je wel bij haar brengen."

-

-"Ik ben nog nooit op een markt geweest," zei ik haar, "Ik ben heel

-blij, dat er iemand is, die mij helpen wil."

-

-En toen gingen we naar beneden, en ik klom op den volgeladen wagen,

-die in den tuin te wachten stond. Die Bob is toch zoo'n goeie jongen:

-hij had een stoof in den wagen gezet, zoodat ik zoo echt gemakkelijk

-kon zitten.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-En daar ging het; mijn hart klopte van blijdschap en spanning. Nog

-drie vrouwen met boodschappen voor Lemworth reden mee; bij ons hek

-zette Bob mijn mand in den wagen; terwijl keek een der vrouwen mij

-aan en vroeg: "Wat is dat voor een kleine meid?" Ik draaide mijn

-hoofd niet om en Bob antwoordde kortaf: "Zij is met mij mee gekomen."

-Verder zei ze niets, want ze praatte zóó druk met de andere

-vrouwen, dat ze mij geheel vergat. Doodstil zat ik op den wagen, die

-zóó langzaam reed als duurde de tocht een jaar. Ik kreeg ten slotte

-kramp in mijn beenen, en werd moe ook. Zoo vroeg ook op geweest! Toen

-wij Lemworth naderden, zat ik al te knikkebollen! Het scheen een heel

-groote stad, en ik voelde me wat beangst toen we naar de markt reden;

-wat een menschen, en wat een drukte! Toen de vrouwen waren

-uitgestapt, en Bob z'n paard had afgespannen, nam hij mijn mand op

-z'n schouder, en zei me, hem te volgen.

-

-De markt was alleraardigst; er waren gansche rijen kuikens en eenden,

-vruchten en bloemen, boter en eieren, en iedereen schreeuwde zoo hard

-als ie kon. En wat waren daar grappige oude boerinnen bij, en

-druk-lachende kinderen, net als op de schilderijen, die ik wel eens

-gezien heb.

-

-Bob trok me mee naar een hoekje, waar een vriendelijke oude vrouw

-zat. Zij leek veel op juffrouw Tapson, maar haar gezicht was heel wat

-dikker. Bob vertelde haar, wie ik was; zij lachte en vroeg mij, haar

-alles van mijn plan te vertellen. Dat deed ik; terwijl pakte zij m'n

-mand uit, en maakte ruimte op een hoek van haar stalletje, om mijn

-koopwaar daar neer te leggen. Ik begon er schik in te krijgen, en had

-wat graag gewild, dat de jongens mij zoo even hadden gezien. En mijn

-bloemruikers waren veel mooier dan alle, die ik zag; ik had ze dan

-ook met zorg gerangschikt.

-

-Maar er kwam maar niemand bij me koopen, en ik begon den moed al te

-verliezen. Nooit zal ik dan ook vergeten, dat de eerste koopster mijn

-bloemen opmerkte en mij vroeg, wat de ruikers per stuk kostten. Ik

-zei: een dubbeltje -- juffrouw Dutton had mij gezegd, dat ik er dat

-voor vragen moest -- en zij kocht zes ruikers van me! Ik had de

-gansche markt wel kunnen ronddansen, zoo blij was ik. Spoedig daarna

-kwamen weer twee dames voorbij. Zij hielden stil, wenkten juffrouw

-Dutton goeden morgen, en vroegen haar, of zij crocussen had. Zij zei

-van niet, maar vertelde hun, dat ik heele mooie had. Zij bekeken de

-mijne, kochten er vier, bovendien nog een bundeltje varens, en

-betaalden er negen stuivers voor. De eene dame zei tot de andere:

-"Wat een schilderachtig tafreeltje, die kleine meid te midden harer

-bloemen! Als de arme menschen hun kinderen altijd zóó kleedden, als

-haar moeder haar kleedt, zouden we onder de lagere klassen niet zulke

-armoedige aankleeding vinden. Zij is een voorbeeld voor haar stand!"

-Ik durfde niet te lachen, toen ik dat hoorde....

-

-Later verkocht ik nog vier koolen, en drie bos wortelen. Toen de

-middag ten einde liep, had ik alles verkocht, wat ik had meegebracht,

-behalve twee koolen en één bloemruiker; die kocht juffrouw Tapson

-van me, zij heeft een groentenwinkeltje en zei dat ze haar wel te pas

-zouden komen.

-

-Ik vergat nog te vertellen, dat ik om 1 uur met juffrouw Dutton naar

-een tentje ging, waar thee werd verkocht en koeken. Ik had honger,

-maar ik had geen zin, van mijn verdiende geld veel uit te geven; ik

-kocht dus alleen een kop thee voor 5 cent en een koek voor 5 cent;

-juffrouw Dutton gaf me een van haar grootste appels er bij.

-

-Toen was het tijd, om naar huis terug te keeren. Ik telde nog even

-mijn geld: ik had één gulden en 25 cents verdiend! Wat was ik blij!

-

-Doch daar kwam Bob Tapson aan, om mij te zeggen, dat hij om 4 uur

-vertrok, en dat de vrouwen reeds lang hun manden gepakt hadden. Het

-speet mij, nu al van de markt te moeten scheiden, maar er was niets

-aan te doen, ik klom op den wagen en ging weer op mijn oude plekje

-zitten. De terugweg scheen eindeloos; er reed een oude man mee, die

-erg naar bier rook en om de flauwste kleinigheden lachte. Ik gevoelde

-mij vreeselijk vermoeid, en viel ten slotte in slaap, zóó vast, dat

-Bob mij bij het hek van de pastorie van den wagen moest zetten.

-

-"Wel, Grietje, heb je een goeden dag gemaakt?"

-

-"Ja," zei ik met slaperige stem, "hoeveel moet ik je betalen?"

-

-"O niets, kind, je nam geen ruimte in beslag; en denk er aan, even

-bij moeder aan te komen en haar alles van vandaag te vertellen. Zij

-zal het zoo graag hooren."

-

-Ik nam afscheid van hem, en bedankte hem hartelijk; vervolgens droeg

-ik mijn leege groentenmand naar den stal, opende de keukendeur en

-stapte heel rustig binnen. Ik was wel een beetje bang voor tante

-Caroline. Lena kwam net de trap afrennen.

-

-"O, jou ondeugende meid! Daar zal wat opzitten! Vader is thuis

-gekomen, en hij is o zoo boos op je. En wat heb je toch uitgevoerd?

-Den heelen dag hebben we er naar gegist, en weet je al, dat ik Daan's

-geheim heb geraden? Zou je het graag willen weten?"

-

-Ik antwoordde slechts: "Ik ben zoo moe; heb je wat thee voor me? Waar

-is tante Caroline?"

-

-"Ze zijn allemaal in den tuin, aan 't bloemen begieten. Toe, Griet,

-lieverd, zeg me nou es, wat je hebt uitgevoerd."

-

-Maar ik wilde 't haar niet zeggen. Ik voelde mij niet prettig door

-die ontvangst, en wou maar rechtuit aan vader gaan zeggen, wat ik

-gedaan had. Ik liep den tuin in. Tante kwam dadelijk op mij af.

-

-"Griet, dat is heel ondeugend van je. Waar ben je toch geweest? En

-wat heb je den ganschen dag uitgevoerd? Je weet toch wel, dat zoo

-verdwijnen zonder iets te zeggen, heel onbehoorlijk is."

-

-"Ik wilde het vader gaan zeggen, het is een geheim," zei ik. Tante

-Caroline kwam altijd weer in haar humeur, als we zeiden, naar vader

-te zullen gaan. Zij riep vader, die juist bezig was den gieter te

-vullen, en ging toen heen, vader en mij alleen latende. Daan zegt,

-dat zij geheel "in den vorm" is, als zij zoo doet.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Vader zette zijn bril op, en keek mij scherp aan.

-

-"Grietje, je hebt tante vandaag heel wat angst berokkend. Ik ben niet

-tevreden over je."

-

-"Hoor u eens, vader. Luister es. Het gaat over de groenten en

-bloemen, waarvan u gezegd had, dat ik ze mocht hebben. Ik ben ze gaan

-verkoopen, om mee te helpen voor het koopen van onzen ezel." En ik

-vertelde hem alles, wat ik vandaag gedaan had. Een keer lachte hij,

-en toen wist ik al, dat mijn straf niet heel zwaar zou wezen. Maar ik

-kreeg toch een lichte straf; vader zei me, dat ik er niet aan mocht

-denken, ooit weer zoo iets te doen. Dat maakte mij zeer verdrietig.

-

-"Neen Grietje, ik wil niet, dat mijn kind daar alleen tusschen al dat

-ruwe volk is, hoe vriendelijk ze ook voor je zijn. Het mag niet. Je

-moeder zou het zeker niet hebben toegestaan. En in elk geval had je

-eerst toestemming moeten vragen. Ik ben bang, dat je vermoed hebt,

-die niet te zullen krijgen. Spreek op en zeg de waarheid."

-

-Ik bloosde sterk. "Ja, ik was bang, dat u me niet zoudt laten gaan,

-maar ik was niet ongehoorzaam, want ik wist het niet zeker."

-

-"Dat was juist verkeerd van je. Doe nooit zoo iets weer. En ga nu

-naar binnen, om wat te eten."

-

-"En mag ik het geld houden?"

-

-"Ja, daar heb ik niets tegen; maar je moet een ander middel zoeken,

-om de groenten aan den man te brengen."

-

-Ik ging naar de eetkamer, tante had de thee klaar. Zij zei niet veel;

-maar voor ik het eten op had, holden de jongens en Lena binnen.

-

-"Nou, zondaar, biecht op! Wat heb je vandaag uitgehaald?"

-

-"Bepaald goede zaken! Wij hebben je brief gezien, 't was een

-prachtstuk!"

-

-"En tante Caroline was zoo bang voor je!"

-

-Ik haalde rustig mijn beurs te voorschijn en legde de zilver- en

-koperstukken op tafel.

-

-"Ziedaar," riep ik uit, "kan één van jelui 't beter?"

-

-"Vijf en twintig stuivers!" schreeuwde Daan, en grabbelde er in om,

-als een oude gierigaard.

-

-"Nou, 't is niet slecht voor een meisje! Vertel ons nu es, hoe je 't

-hebt gedaan gekregen."

-

-"Dat is mijn geheim," zei ik.

-

-Het was mijn overwinningskreet. Maar ik wist: mijn geheim zou niet

-lang geheim blijven. Want eigenlijk wou ik ze 't allemaal zoo graag

-vertellen.

-

-"Zeg," riep Lena, "ik weet wat Daan deze laatste twee dagen heeft

-gedaan. Vraag hem es, hoeveel hij al heeft, Griet!"

-

-Daan grinnikte, en hield mij z'n dichtgeknepen vuist voor. "Ik heb

-vandaag een avontuur gehad," zei hij. En hij toonde ons een halven

-gulden.

-

-Ik stond op en danste de tafel rond. "Het duurt niet lang, of wij

-rollen allemaal met rijksdaalders," riep ik uit. En Alex: "Wacht maar

-tot aan 't einde der week, dan zal ik mijn klein millioen er nog

-bijvoegen."

-

-Toen gingen we allen achter elkaar de tafel rond marcheeren, terwijl

-Daan zong:

-

-

-    Een ezel is een heerlijk dier,

-    Over een maand dan komt ie hier,

-        Lang zal ie leven!

-        Lang zal ie leven!

-    Ons ezeltje loopt voor ons pleizier!

-

-

-Daan kan altijd gedichten maken, als hij er zin in heeft. Wij waren

-zoo opgetogen, dat we hoe langer hoe sneller gingen dansen, totdat

-het een complete oorlogsdans werd. Ten slotte vielen we allen over

-elkaar heen, en rolden van den lach over den grond. Toen we buiten

-adem weer opstonden, riep ik uit:

-

-"Hoor es, Daan. Als jij jouw avontuur vertelt, dan zal ik het mijne

-vertellen."

-

-"Dames gaan voor," zei hij, met een buiging.

-

-Toen begon ik, vreeselijk gejaagd, mijn wedervaren te vertellen. Ik

-dacht wel, dat het hen zou verbazen, en dat deed het ook. Maar Daan

-en Alex, al zouden ze 't wat graag zelf gedaan hebben, zouden het

-toch niet zeggen. Daan trok een heel voornaam gezicht en zei: "Ik

-geloof niet, dat jij en Lena de zaak goed aanpakken. Dat kan iedereen

-wel, geld maken uit vaders eigendommen. Wel, ik ging z'n studeerkamer

-binnen, haalde er eenige boeken weg, en verkocht ze."

-

-"Maar dat zou heiligschennis zijn," riep ik uit.

-

-"De bloemen en de groenten zijn niet van jou, om ze te verkoopen,"

-zei Daan, "evenmin als de suiker en de boter, die Lena voor haar

-borstplaat gebruikt."

-

-"O, maar vader heeft er ons toestemming voor gegeven!" liepen wij

-beiden luid.

-

-"En ik betaal ook het mijne," zei Lena. "Het is heel wat zwaarder

-werk, in de dompige, heete keuken te wezen, dan op de markt te zitten

-en daar verkoopen, en ook niet half zoo aardig."

-

-"Vader gaf mij toestemming," herhaalde ik, "en dus is de zaak heel

-zuiver."

-

-"Maar kind, wij hebben allemaal recht, om de bloemen te verkoopen,"

-zei Alex.

-

-"Niet waar," zei ik op stelligen toon, "alleen die daar het eerst om

-vroeg! 't Was mijn plan."

-

-"Nou, als jij het dan voor gisteren hebt gevraagd, dan zal ik het

-voor morgen vragen; waarom niet? Ik heb harder gewerkt dan jelui

-allen, de gansche week."

-

-"Maar ik kan er niet mee voortgaan," zei ik verdrietig; "vader heeft

-gezegd, dat ik het niet weer mocht doen."

-

-"Wil je mijn avontuur nu hooren?" vroeg Daan.

-

-"Hij gaat nog dood, als ie niet over z'n eigen plan kan spreken," zei

-Lena boosaardig. Wij zetten ons allen tot luisteren, maar Daan zou

-z'n redevoering niet houden. Juist was hij z'n keel aan 't schrapen,

-toen tante Caroline binnen kwam, en ons naar bed joeg. "Ik zal het

-bewaren tot morgenochtend," zei Daan. En ik was er eigenlijk blij om,

-want ik was zóó slaperig en vermoeid, dat ik al sliep, vóórdat ik

-nog goed en wel onder de dekens lag.

-

---------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK V.

-

-

-Den volgenden dag vertelde Daan ons zijn geheim. Ik zal het maar net

-zoo overschrijven als hij het zei, dat is gemakkelijker. Hij was de

-rivier langs gegaan, om visch te vangen. Hij begon met deze

-bekentenis:

-

-"Den eersten dag trof ik het heel slecht. Daarom ging ik gisteren

-verder de rivier langs. En daar vond ik een heerlijk, rijk beschaduwd

-plekje, waar je de visschen letterlijk zag spartelen van ongeduld, om

-bij je te komen. Zij beten flink toe, en het ging puik! D'r waren ook

-wel kleintjes bij, maar ik had toch in een oogenblik mijn mandje vol.

-Nu kwam het er op aan, ze aan den man te brengen, en ik besloot, op

-mijn terugweg naar huis bij eenige boeren aan te loopen, en te zien,

-of die ze van mij koopen wilden.

-

-Ik vond al spoedig een groote boerderij, en liep er zoo snel mijn

-beenen mij maar dragen konden, heen. Juist was ik het huis genaderd,

-toen ik een ouden heer in een tuinstoel zag zitten, die uit een

-groote pijp dampte. Ik nam mijn pet voor hem af; hij hield mij

-staande en vroeg me, wie ik was.

-

-"Ik ben vischkoopman," zei ik. "Ik zou zeggen, uw keukenmeid zal wel

-wat visch van me willen koopen."

-

-Hij staarde me aan alsof ik een chimpansee was.

-

-"Maak je mand maar es open," zei hij. Met trots toonde ik hem de

-vangst. Weer staarde hij mij aan.

-

-"Waar heb je die visch gevangen? In welk gedeelte van de rivier?"

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Ik legde het hem uit. "Ik heb alleen vandaag maar geluk gehad; ik

-denk, dat ik eerst naar 't verkeerde plekje ben geweest. Voor zestig

-cent laat ik u het gansche zoodje, meneer. Prachtig en frisch, pas

-gevangen!"

-

-Hij lachte. "Wie heeft je tot vischboer aangesteld?"

-

-"Ikzelf. Ik tracht een eerlijk centje te verdienen, om een ezel te

-kunnen koopen." Toen vertelde ik hem ons plan. Hij vond het zóó

-vermakelijk, dat hij dadelijk z'n beurs trok, mij een halven gulden

-gaf en zei: "Daar, breng de visch maar in huis, en breng mij morgen

-weer zoo'n mandje vol."

-

-Ik danste van blijdschap naar de boerderij, en gaf mijn visch af,

-doch aan de deur stond een knecht, die mij ook al vroeg, waar ik die

-visch vandaan had. Ik vertelde het hem. "Het is een geluk, dat Morris

-je niet gesnapt heeft," zei hij; "dat is juist privaat bezit van

-onzen meneer, en hij vervolgt iedereen, die zich op zijn terrein

-waagt."

-

-Ik zei niets, vertrok, en gevoelde mij verre van prettig gestemd. Ik

-begreep nu, waarom die ouwe heer zoo gegrinnikt had, maar ik was niet

-van plan, domme dingen te doen, ging dus naar hem toe en zei hem, dat

-ik hem z'n halven gulden kwam terugbrengen. "Ik heb bemerkt,

-mijnheer, dat het uw eigen visch is," zei ik. "Het spijt mij, dat ik

-op uw eigendom heb gevischt, ik zal het niet weer doen."

-

-"Hier," zei hij, "je houdt wat je hebt verdiend. Wij zullen zien, of

-je daar niet met een vischacte van mij kunt visschen. Het overkomt

-mij niet vaak, dat ik mijn eigen visch kan koopen. Vroeger mocht ik

-ook dolgraag visschen, maar mijn jicht laat het niet meer toe."

-

-"Nu, als u het goedkeurt, dat ik het geld behoud, zal ik het graag

-aannemen. Maar in uw vischwater zal ik niet meer visschen, uw

-opzichter zou mij kunnen betrappen. Ik ben u zeer dankbaar, goeden

-middag, mijnheer!"

-

-Ik nam weer mijn pet af, en ging heen; hij lachte als om een grap,

-maar ik behield den halven gulden.

-

-Toen zei ik: "Maar Daan, dan schijn je toch niet veel beter dan wij

-allen, want jij vangt visch, die niet aan jou toebehoort."

-

-"Ja, maar ik doe het niet meer," zei Daan snel. "Ik ga niet weer naar

-dien ouden heer. Ik zal het mijlen verder wel weer beproeven. Ik

-weet, dat vader op een deel der rivier ook vischrechten heeft."

-

-"Wie is die oude heer?" vroeg ik.

-

-"Hij is de graaf van Benton, hij heet Generaal Walton. Hij vroeg mijn

-naam niet, dat bewijst zijn voornaamheid." "En je zei eerst, dat hij

-vroeg wie je was," zei Alex.

-

-"Jawel, hij bedoelde mijn beroep," zei Daan deftig. "Heeren vragen

-niet iedereen naar hun naam, dat is niet naar den vorm."

-

-"Welnu, nu alle geheimen onthuld zijn, zal ik jelui het mijne

-vertellen," zei Alex. "Ik heb hard gewerkt en meer uitgevoerd, dan

-jelui allemaal samen." Wij lachten hem allen uit. "Goed," zei Alex,

-"vraag het dan maar aan den ouden Cummins. Hij vertelde aan vader,

-welk een drukke week hij voor zich had met het hooien, en dat hij

-één mannetje te kort kwam, en hoe moeilijk het was, hulp te krijgen.

-

-Maandagmorgen vroeg ging ik naar hem toe en zei hem, dat ik werken

-zou als de beste, als ie me maar betaalde; 't slot van de zaak was,

-dat hij me het loon van een halfwas knecht zou geven, nadat ik hem

-verteld had, waarvoor ik het geld noodig had. Zoo ging ik aan den

-arbeid, en Vrijdag krijg ik m'n loon: dan hoopt hij al het hooi

-binnen te hebben."

-

-Wij hadden wel eerbied voor Alex' plan. Maar wij hadden nog meer

-eerbied voor den afstand, die ons scheidde van het oogenblik, dat we

-geld genoeg zouden hebben. Eensklaps dacht ik aan een ander plan, en

-ik ging spoedig naar juffrouw Tapson, om haar meening erover te

-vragen. Mijn doel was, om elken Dinsdag een mand met groenten aan Bob

-mee te geven, en dan juffrouw Dutton ze te laten verkoopen. Juffrouw

-Tapson vond het een heel goed idee; ik ging weer gauw naar huis

-terug, en vroeg vader, of hij het goed vond; hij zei ja, tenminste

-zoolang Baldwin mij kon geven, wat wij uit onzen tuin te missen

-hadden.

-

-Toen waren we allen een beetje uit ons doen; alle geheimen waren nu

-onthuld, en wij houden juist zoo van geheimen. De volgende week

-beginnen de lessen weer.

-

-Niet weinig schrok ik, toen Lena den volgenden middag naar me toe

-kwam gehold en zei: "O, Griet, ik zit vreeselijk in de rats, toe,

-help me!"

-

-Lena komt altijd naar me toe, als ze wat bijzonders heeft uitgehaald,

-en dat doet ze altoos, als ze niets te doen heeft. Zij vertelde me

-nu, dat ze, bij het hek aan 't spelen zijnde, het meisje had zien

-voorbijrijden, dat ik den vorigen dag in het mooie dogkarretje had

-gezien. Het meisje moest in juffrouw Ribbon's winkel wezen, en daar

-ze alleen was, moest ze haar paardje los laten staan. Lena ging er

-heen, en toen, zonder over de gevolgen na te denken -- Lena denkt

-nooit na, als ze iets gaat doen -- sprong zij in het karretje, en

-reed er het dorp mee in.

-

-"Het was alleen maar uit de grap, Grietje," zei ze; "ik wilde binnen

-twee minuten weer terug zijn, en ze zou er niets van hebben gemerkt,

-maar ik gaf het paard een tikje met de zweep, en het ging er van door

-als de wind en ik kon het niet meer tot stilstaan brengen. Toen ik

-dat gewaar werd" -- hier knipte Lena boosaardig met de oogen, -- "had

-ik eerst dol veel schik. Wij vlogen erlangs en toen we te Cross Glen

-kwamen, draaide het paard een groote poort in! Toen werd ik angstig,

-want ik wist, dat onze baron daar woont zooals vader mij verteld

-heeft. Op zoo'n groot heerenhuis, Griet! Zoodra we de plaats waren

-opgereden, hield de pony stil; een huisknecht kwam de stoep af, en

-keek verbaasd rond, toen hij me zag.

-

-"Waar is juffrouw Clara?" vroeg hij.

-

-Ik klom snel uit het karretje, en zei: "Zij was bij ons in den

-winkel, en toen is het paard met mij weggerend." O, wat was ik

-beangst, Griet; ik vloog de laan uit, en verborg mij achter struiken,

-opdat niemand me zien zou. Eindelijk kroop ik te voorschijn, klom

-over een heg, en kwam zoo weer op den landweg terecht. Wat ben ik

-warm en moe!"

-

-"Maar Lena, wat is dat een leelijke streek van je! Waar is het meisje

-nu?"

-

-"Ik weet het niet. Ik denk, dat ze naar huis is gewandeld. Toe Griet,

-ga 's gauw naar juffrouw Ribbon, en vraag het eens even. Ik hoop nog,

-dat ze niet zullen ontdekken, wie het gedaan heeft."

-

-"Ga zelf," zei ik boos. Toen sloeg Lena haar armen om mijn hals.

-"Lieve Grietje, toe, ik houd zoo van je. Hè toe, ga jij nu even!

-Iedereen weet wel, dat jij er geheel buiten staat."

-

-Ik ging, en vond juffrouw Ribbon heelemaal in de war over wat er was

-voorgevallen.

-

-In één adem door vertelde juffrouw Ribbon wat er gebeurd was.

-

-"'t Gebeurt niet vaak, dat er een van de jonge dames van 't Huis in

-mijn winkeltje komt. Ik stond dan ook verplet, toen ik plotseling den

-pony hoorde wegrennen. Net was ik bezig, Clara een ons van Lena's

-borstplaat af te wegen, en ik vertelde haar wie ze gemaakt had, toen

-we eensklaps opschrikten door het wegrijden van 't karretje; beiden

-vlogen we de deur uit, en daar zagen we met ontzetting Lena

-wegrijden, haar lange haar als een gouden wolk om haar hoofd waaiend,

-en met een snelheid als van een automobiel. Houd haar vast! gilde

-Clara, zij rijdt met mijn pony weg!

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Maar je hadt evengoed een locomotief kunnen tegenhouden. Ik trachtte

-toen de jongejuffrouw weer naar binnen te krijgen, om bij mij te

-wachten. Maar zij was zóó geschrokken, en ook zóó boos, dat ze

-stampvoetend van ergernis bleef staan en zei: Mijn moeder zal dat

-borstplaatmeisje wel eens duchtig straffen! Toen ging ze op den weg

-heen en weer loopen. En als nu Mevrouw er van hoort, zal ze nog hier

-komen en mij vragen, waarom ik niet iemand bij 't paard heb gezet, en

-dan zal ze 't me daarvoor ook nog lastig maken. Ik zou voor geen geld

-van de wereld haar willen boos maken, want dit is haar huis en ik ben

-haar huurster!"

-

-"Maar juffrouw Ribbon, wat spijt het me, dat het zoo geloopen is.

-Maar u weet, hoe Lena is. De borstplaat heeft haar eenigen tijd zoet

-gehouden, maar altoos haalt ze wat uit, dat verkeerd is. Denkt u, dat

-de jongejuffrouw goed thuis gekomen is?"

-

-"Hoe zou ik dat weten? Ik hoorde of zag sedert niets van haar."

-

-Vol van allerlei gedachten kwam ik thuis. Voor verklikker te spelen,

-vind ik verschrikkelijk. Dat is een van de dingen, die niet "in den

-vorm" zijn; bluffen en liegen en klikken vind ik slecht. Maar ik wist

-ook, dat vader van deze geschiedenis hooren zou, en er is niets, wat

-hij meer haat, dan dingen te vernemen, die wij hem verzwegen hebben.

-Hij wil, dat we altoos dadelijk onze verkeerdheden vertellen. Ik ging

-dus naar Lena toe, en zei haar, dat ze naar vader moest gaan, en het

-hem vertellen. Zij wou niet, en toen zei ik haar, dat ik zelf zou

-gaan. Toen begon ze natuurlijk weer heel lief te doen. Juist kwam

-vader binnen, toen we druk aan 't twisten waren, wie gaan zou.

-

-"Wat is er aan de hand?" vroeg hij.

-

-"Lena wou u iets vertellen," zei ik en liep daarna vlug de kamer uit.

-Natuurlijk biechtte ze nu op; vader nam haar mee naar de

-studeerkamer, en las haar daar eens flink de les; schreiende kwam ze

-terug. Later heeft ze me verteld, dat vader haar een briefje van

-schuldbekentenis had laten schrijven; zelf had hij er een aan Mevrouw

-geschreven, waarin hij de toedracht der zaak meedeelde. Hij had tegen

-Lena gezegd, dat hij telkens weer zich voor zijn kinderen moest

-schamen, en daarop was Lena gaan schreien. Maar hij had haar gekust,

-voor ze wegging; vader is dol op Lena; hij zegt altoos, dat ze hem

-aan moeder herinnert!

-

-Den daarop volgenden avond, Vrijdag, waren Lena en ik in de badkamer.

-Wij moesten "de groote wasch" doen, altijd een groot vermaak. Wij

-vullen dan de kuip maar half, en wasschen alles, wat we maar machtig

-kunnen worden. Puf hielp ons dapper. Alle kammen en borstels worden

-eerst gewasschen, dan alle poppenkleeren van Lena, zakdoekjes,

-halskraagjes, schortjes, en alles wat er maar vuil in huis te vinden

-is. Puf bracht ons alle artikelen aan; juist had hij een wollen aapje

-in 't bad laten plonsen, en stonden we te schaterlachen om z'n koddig

-gezicht, toen Emma kwam binnenvliegen.

-

-"De jongedames Grietje en Lena moeten dadelijk naar de huiskamer

-gaan; er is visite, en tante heeft gezegd, dat je komen moet!"

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Hè, wat vervelend!" zei ik, "En wie is het, Emma?"

-

-Lena en ik stonden in onzen onderrok, vanwege het geplas met water.

-

-"Het is Mevrouw Londesburg met haar dochtertje."

-

-Lena en ik keken elkaar verschrikt aan.

-

-"Ik ga niet heen," zei Lena, "ik doe het niet."

-

-Maar Emma troonde ons mee naar de slaapkamer, waar we ons

-aankleedden.

-

-"Wij moèten gaan, Lena. O kind, ik wou, dat je 't maar niet gedaan

-hadt. Ik zou wel vriendin met dat meisje willen zijn." "Ik niet

-graag!"

-

-Lena was boos, en zij stond maar steeds heen en weer te wiegen, toen

-Emma trachtte haar het haar met den pas schoongemaakten borstel te

-borstelen. "Ga weg, Emma! Ik zal ze uur aan uur op me laten wachten.

-Ik ben in geen jaren klaar!"

-

-Emma ging boos weg. Toen smeekte ik Lena, om toch anders te doen;

-binnen twee minuten helderde haar gelaat op -- zij is nooit langer

-dan 5 minuten boos -- en was ze bereid, mee naar beneden te gaan.

-

-"Ik zal voorwenden, dat ik van niets afweet," zei ze; "vader is uit,

-en dus kan hij het haar niet zeggen."

-

-Zoo kwamen we de huiskamer binnen; ik was heel wat meer beangst dan

-Lena. Daar zat het meisje; alleraardigst zag ze er uit in haar witte

-zijden jurk en witten hoed. Mevrouw was in druk gesprek met tante

-Caroline. Iedereen in het dorp is bang voor Mevrouw Laura; ik begrijp

-niet waarom; zij keek heelemaal niet streng, en toen ze ons zag,

-barstte ze in een schaterlach uit.

-

-"Wie van jelui heeft me dat aardige briefje geschreven? Ik ben hier

-gekomen, om het je te vergeven, en om je te vragen, of je morgen bij

-mijn dochtertjes komt theedrinken. Wil je komen?"

-

-Lena sloeg niet eens beschaamd de oogen neer.

-

-"Ik ben het, die u vergiffenis woudt schenken," zei ze. Toen gaf

-Mevrouw ons de hand, en wij gaven Clara ook een hand. Zij keek Lena

-heel ernstig aan, maar glimlachte tegen mij.

-

-"Hebben jelui een kinderkamer?" vroeg ze mij.

-

-"Neen, alleen een leskamer; wil je ze eens zien?" Dadelijk ging ze

-met ons mee. Wij gingen zwijgend de trap op; boven gekomen, zei Lena:

-"Wil je ons bad eens zien?"

-

-Zij aarzelde even en zei toen van ja. Wij hadden heelemaal vergeten,

-dat we Puf alleen hadden achtergelaten; toen we de badkamer

-binnengingen vonden we hem bezig met onze oude kat en haar twee

-jongen, die hij in de kuip had gezet, om ze alle drie te wasschen. De

-kleine poesjes waren al bijna verdronken. Vliegens haalden we ze uit

-het water, en in den angst van het oogenblik was alle stugheid

-tusschen Clara en ons geweken, en begon ze al druk over allerlei mee

-te babbelen. Zij vertelde ons, dat ze een tweeling was; haar zusje

-heette Betty. Betty had haar voet verstuikt, en kon nu niet loopen;

-de dokter had gezegd, dat ze heel lang moest blijven liggen. Puf keek

-Clara eens even aan, en zei toen: "Wil je ook niet es wat wasschen?

-Mijn slabbetje is heel erg vuil."

-

-Intusschen was Lena de katten aan 't afdrogen, en toen ze er wat

-toonbaar uitzagen, droegen we ze naar beneden, om ze in de keuken

-verder te laten drogen. Daarna lieten we 't vuile water uit de kuip

-loopen, en deden er weer versch in; Clara vond het zóó verrukkelijk,

-dat zij ook wou wasschen. Wij gaven haar een vuil paardedekje van Puf

-en vertelden haar, terwijl ze ijverig te wasschen stond, hoe we tante

-eens voor den gek hadden gehouden.

-

-Wij waschten toen een roodwollen poppejurkje; dit gaf zóó erg af in

-'t water, dat ik naar beneden vloog, en tante Caroline toeriep: "Kom

-u es gauw boven, Lena bloedt zoo." Tante Caroline liep zoo hard als

-ze kon de trap op, en kwam doodelijk verschrikt bij 't bad. Daar zag

-ze, hoe we haar voor 't lapje hadden gehouden. Clara vond de historie

-allerleukst.

-

-Maar wat was ze nat geworden! Haar jurkje kon je wel uitwringen. Wij

-beproefden haar te drogen, doch toen we beneden kwamen, was tante

-Caroline erg boos, en zelfs Mevrouw Laura keek verstoord. Clara kreeg

-Lena's beste witte jurk aan, die haar heel goed paste; tante zei

-tegen Mevrouw: "Ik verzeker u, dat ik geen oogenblik gerust ben, wat

-er gebeuren zal. Ik kan u niet zeggen, hoe dit me nu weer spijt."

-Maar Clara zei dadelijk: "Och mama, ik vond het zoo heerlijk; ik kan

-me thuis nooit zoo vermaken." Mevrouw Laura glimlachte en sprak: "Ik

-kan me zoo begrijpen, juffrouw, dat u uw handen vol hebt; bij mij

-moeten ze maar niet wasschen, als ze op de thee komen morgen."

-

-Mevrouw en Clara vertrokken nu per rijtuig; Lena en ik kregen droog

-brood bij de thee, omdat we Clara hadden laten wasschen. Ik vind die

-straf niet verdiend. Vader straft ons nooit onverdiend. Tante denkt

-altijd, dat we dan beter zullen opgroeien. Maar wij denken wel eens,

-dat die bijzonder goed opgevoede lui de malste menschen van de wereld

-worden. En daarom zijn we d'r heelemaal niet op gesteld, zoo heel

-best op te groeien.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VI.

-

-

-In groote spanning zagen Lena en ik de theevisite bij Mevrouw Laura

-tegemoet. Lang voordat tante Caroline het gewild had, waren we al in

-ons beste pakje gestoken. Emma bracht ons weg, en liep onophoudelijk

-druk te praten over het mooie, groote huis van den baron. Ik wou, dat

-ze allen bij ons in de kerk kwamen, maar dat doen ze niet; dichterbij

-hebben ze een kerk, en daar gaan ze heen. Wat zullen de jongens

-jaloersch op ons zijn; ik heb ze maar gezegd, dat er heelemaal geen

-jongens zijn, waarna Daan opmerkte, dat een visite van louter meisjes

-hem te min was.

-

-Lena was gewoon wild; ik waarschuwde haar, dat, als ze wat verkeerds

-uithaalde, ik dadelijk naar huis terug zou keeren, om haar daar te

-laten. Natuurlijk werd ik weer voor verwaandheidje uitgescholden,

-maar dat is minder: Lena was nu niet kalm.

-

-Toen we de groote voordeur naderden, was ze o zoo schuchter, ik denk

-een beetje angstig. Ikzelf eigenlijk ook wel een weinig, toen een

-deftige huisknecht ons in een vestibule liet, die geheel met

-schilderstukken en platen versierd was, en ons vervolgens langs

-eindelooze gangen geleidde, waarna hij een deur opende, en riep: "De

-jongedames van de pastorie!"

-

-Even daarna stonden we in een allerliefste kinderkamer, en kwam Clara

-ons tegemoet om ons te verwelkomen. Zij bracht ons dadelijk bij 't

-venster, waar Betty op een sofa lag. Zij geleek sprekend op Clara,

-alleen haar gezichtje was wat smaller en bleeker. Dan was er in deze

-kamer nog een vriendelijke gouvernante, Miss Tudor.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Onmiddellijk vroeg Lena haar, of ze nog familie was van den koning

-Tudor. Miss scheen het nog al niet kwaad op te vatten; ze lachte

-althans en zei, dat ze vreesde, wel geen koning in de familie te

-zullen hebben.

-

-Toen trok Clara ons mee, en liet ons al haar prachtige poppenkamers

-en ander speelgoed zien. Al spoedig zat Lena op den vloer en

-vermaakte zich met een der poppenkamers. Inmiddels was ik met Betty

-gaan praten.

-

-"Clara heeft me verteld van jelui badkamer en de groote wasch," zei

-ze; "ik wou, dat ik er bij geweest was. Toe, vertel me d'r es wat

-meer van." Ik ging haar nu vertellen van ons ezeltje, en hoe wij

-probeerden het geld te krijgen; ze vond het allerleukst.

-

-Clara kwam naar ons toe: "Zeg, Betty, wij hebben toch zoo'n schik met

-ons poppenhuis; Lena vertelt me allerlei nieuws, hoe ik er mee om

-moet gaan. Wij hebben inbrekers door den schoorsteen laten klimmen,

-en onder het ledikant verborgen, en" -- hier ging ze fluisteren --

-"als Miss meteen uit de kamer gaat, gaan we een brandje voorstellen,

-en dan zijn wij brandweermannen; dan halen we de tuinslang en

-bespuiten het met water."

-

-Betty's oogen schitterden, maar ik moest zien, dat spelletje te

-voorkomen. Ik vertelde haar, dat wij zooiets thuis ook eens gedaan

-hadden. De jongens staken toen een brandenden lucifer onder een van

-de poppenbedden. 't Was o zoo aardig, maar het gansche bed vatte

-vlam, en al onze poppen verbrandden. 't Was wel heel vermakelijk, het

-toen te blusschen, doch net kwam moeder binnen, en wij moesten haar

-beloven, zooiets nooit weer te zullen uithalen. Als we hier zoo'n

-rommel maken, mogen we nooit weer komen.

-

-Lena keek me nijdig aan. "Hè, Griet, wat ben je weer vervelend, je

-houdt nou ook nooit es van een grapje!"

-

-'t Is wel hard, als je voor vervelend wordt gescholden, terwijl je 't

-goed bedoelt; maar ik zei geen woord meer, zoodat Lena al spoedig

-haar zinnen op wat anders zette. 't Duurde niet lang of de

-poppenkamer was veranderd in een kasteel, door soldaten belegerd; de

-poppen werden verondersteld, te worden gevangen genomen en vermoord,

-waarbij Clara en Lena een afgrijselijk geschreeuw aanhieven.

-

-Inmiddels vertelde Betty mij, hoe het voortdurend liggen op de sofa

-haar vermoeide, en hoe zij ernaar verlangde, er af te mogen en de

-kamer rond te huppelen. Vervolgens toonde ze me haar boeken en

-speelden we een leuk spelletje, totdat de thee kwam. Wij waren toen

-al de beste vrinden; Clara zei, dat er in geen mijlen zulke meisjes

-als wij te vinden waren. Wij vroegen haar de namen van al de dominees

-in de buurt, en van al de baronnen, en het bleek, dat zij ze allen

-bij name kende.

-

-Na de thee, toen Miss Tudor de kamer verlaten had, zei Betty tegen

-me: "Ik ben toch zoo blij, dat jelui niet zoo braaf bent. Ik dacht

-altijd, dat kinderen van een dominee zoo heel braaf waren. En als

-jelui dat waart, zou ik niet van je gehouden hebben."

-

-Ik voelde me wat vernederd en zei langzaam: "Zoo. Ja, heel goed ben

-ik niet, maar ik tracht het toch te worden." Zij keek mij aan. "Maar

-het is toch veel grappiger om ondeugend te zijn."

-

-"Dat weet ik niet," antwoordde ik. "Zoolang je 't bent, lijkt het

-heel dapper, maar daarna is het dat lang niet."

-

-"Ik wou, dat er geen "daarna" bestond," zei Betty ongeduldig. "Dat ik

-hier op die vreeselijke sofa lig, is ook een "daarna". Je weet, ik

-heb mijn voet verstuikt, toen ik als een jongen in een boom wou

-klimmen. Miss Tudor riep me, om er uit te komen, maar ik lachte haar

-uit, klom hooger en -- viel."

-

-"Verschrikkelijk," zei ik, en voegde er aan toe, terwijl ik mijn

-wangen voelde gloeien: "Dat is nu precies hetzelfde, wat ik zou

-gedaan hebben. Het is dan zoo akelig gemakkelijk, zoet te wezen."

-

-"Ik houd ervan, flink ondeugend te wezen," sprak Betty met trots.

-

-"Ik wou, dat je vader kende," zei ik. "Hij gunt ons zooveel mogelijk

-pleizier. Vaak zegt hij tegen tante Caroline: Een losse teugel,

-tante, voor mijn jonge wildebrassen, en zoo weinig mogelijk bevelen

-en regelen als 't maar kan. Dat zal ongehoorzaamheid voorkomen."

-

-"Wat een lieve vader!" riep Betty.

-

-En ik ging voort: "Hij zegt, dat als wij Gods geboden gehoorzamen,

-wij ook de zijne zullen opvolgen. Toen ik nog een klein meisje was,

-las ik vaak de Tien Geboden over, en ik dacht, dat ik er nooit één

-van overtrad. Maar nu weet ik beter. Verleden Zondag noemde vader ons

-drie geboden: Kom, ga, doe."

-

-Betty luisterde met aandacht. "Toe, ga voort. Je bent een

-heerlijkerd; 't eene oogenblik brul je van 't lachen en 't andere hou

-je een preek."

-

-Ik vertelde haar nu, zooveel als ik nog wist van vaders preek. "Zoo

-doet een trouwe knecht. In onze kerk ligt een ridder begraven, die

-altoos trouw en altoos bereid was. Vader zegt, dat hij dat ook wil

-wezen, en natuurlijk is hij het ook, en als ik er maar veel om denk,

-tracht ik het ook te wezen."

-

-"Vergeet je het dan zoo gauw?"

-

-"Bijna altoos," antwoordde ik zuchtend.

-

-In dit gesprek werden we gestoord door Lena en Clara. Ze wilden zich

-verkleeden. Wij gingen dus naar Clara's slaapkamer en trokken

-allerlei malle kleeren aan. Daarna keerden we terug naar Betty. Clara

-stelde een oude bedelares voor; Lena moest een Indiaan verbeelden,

-terwijl ik een deftige Amerikaansche dame voorstelde.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Allemaal deden we verhalen aan Betty, en zeiden, uit Engeland te zijn

-gekomen, omdat we gehoord hadden, dat ze zoo rijk en goed was.

-Vervolgens kondigde Lena een Indiaanschen dans aan; zij klauterde op

-de tafel, en tolde als een dolle rond, zoodat Betty tranen van 't

-lachen kreeg.

-

-Toen deze voorstelling was beëindigd, werd ons meegedeeld, dat Emma

-gekomen was, om met ons weer naar huis te gaan. Wij namen afscheid

-van elkaar; Clara en Betty vroegen ons, toch vooral weer te komen.

-Wij vonden het heerlijk, en Lena zei, toen we thuis kwamen: "Nu zie

-je es, hoe goed het was, dat ik er met den pony vandoor ging, want nu

-hebben we beste vriendjes in Clara en Betty." Toen wij thuis kwamen,

-vonden wij de jongens druk bezig met het tellen van hun geld. Daan

-had 65 cent gemaakt voor gevangen visch, die hij bij drie

-verschillende boeren had verkocht, en Alex had f1.80 verdiend bij

-Cummins; deze had hem 30 cent per dag gegeven voor zijn hulp bij 't

-hooien. Met de noodige plechtigheid verklaarde Alex: "'t Is verdiend

-in het zweet des aanschijns; maar het is ook alles, wat ik kan

-verdienen, want er wordt nergens meer gehooid nu. En de volgende week

-moeten we ook weer naar school."

-

-Oversecuur telden we allen ons geld nog eens na; 't was nog lang niet

-genoeg, om er een ezel voor te koopen, maar wij hadden alle hoop, er

-nog heel wat bij te verdienen. Lena kon doorgaan met het maken van

-borstplaat, en ik met het plukken van bloemen, en het zenden van

-groenten naar de markt. Daan kon voortgaan met zijn visscherij.

-Alleen voor Alex moest fluks een ander plan bedacht worden.

-

-"Niet noodig!" zei hij. "Ik heb harder gewerkt dan jelui allemaal

-samen. Ik heb mijn aandeel geleverd."

-

-"Eén gulden en tachtig cents is niet veel," merkte ik op. Alex begon

-korzelig te worden en zei: "'t Zit 'm niet in de hoeveelheid, 't zit

-'m in de waarde. Deze 36 stuivers vertegenwoordigen een zeer zwaren

-arbeid. Wat zou je meer op prijs stellen als verjaarsgeschenk: een

-boek, dat je zoo maar koopt en weer weggeeft, of een boek, waarvoor

-een jaar lang gespaard is, en de krachten van wie het kocht, bijna

-heeft uitgeput?"

-

-Ik was onder den indruk van deze redevoering, maar Daan heelemaal

-niet. "Je bent een lui stuk mensch," zei hij; "ik weet heel goed, dat

-je den halven dag in 't land lag, en frissche dranken kreeg."

-

-Maar Alex meende een week rust noodig te hebben; daarna zou hij een

-nieuw plan aanvatten. "Mijn lichaam is zoo vermoeid, dat ik niet

-denken kan; maar ik beloof je, dat mijn nieuwe plan niet minder

-aardig zal wezen dan dat van jelui."

-

-De Zaterdag met z'n zangoefening in de kerk kwam weer aan. Juist was

-ik aan 't zingen, toen ik ineens dacht aan vaders preek: Semper

-fidelis, semper paratus. Ik dacht erover, wat vader nu wel van mij

-zou wenschen. Maar ik had den moed niet, om het te doen; Daan zou mij

-uitlachen m'n leven lang. Maar toen ik naar bed ging, bad ik tot God,

-of Hij mij zóó moedig wilde maken, dat ik het doen durfde.

-

-Zondagmorgen vond ons allen aan 't ontbijt. Tante Caroline staat

-gewoonlijk al vóór ons van tafel op, omdat ze naar de Zondagsschool

-moet. Ook nu zou ze juist weer heengaan, toen Daan eensklaps

-opsprong, met rood gezicht haastig z'n kopje thee leegslurpte, en

-zei: "Tante, ik ga met u mee naar de school. Ik zal de klasse der

-kleintjes nemen." Tante nam het heel kalm op, maar voor onze ooren

-was het, of het onweerde.

-

-"Ik heb al zoo vaak er op aangedrongen, dat een van jelui me helpen

-zou," zei tante. "De arme kleintjes begrijpen mijn onderwijs aan de

-ouderen nog niet."

-

-Daan ging de kamer uit. Alex sloeg z'n oogen ten hemel, hief z'n

-handen op en riep: "De hemel komt naar beneden!" Lena begon te

-giegelen. "Stel je voor: Daan de kleintjes aan 't onderwijzen! Hij

-weet ze niets anders te zeggen dan "goede vormen"."

-

-Ik gevoelde mij als aan den grond genageld. Als ik dàt geweten had!

-Dat was nu de jongen, van wien ik vreesde, dat hij mij uit zou

-lachen, als ik deed, wat hij nu doet! Ik liep den tuin in, en

-schreide eens goed uit. En o, hoe bewonderde ik Daan nu! Altijd doet

-hij de dingen zoo onverwacht. Nooit praat hij er over, en je zou

-denken, 't kan hem niet schelen ook, maar plotseling komt ie uit z'n

-rust, gaat heen, en doet het. Ik zou zoo graag als hij wezen.

-

-"Wat zal ik een pret hebben over die zuigelinglessen," zei Alex, toen

-we samen naar de kerk gingen. "Neen, dat mag je niet," zei ik, "want

-het is heel goed, wat Daan gaat doen. Verleden Zondag heeft vader er

-nog over gepreekt. Ik had het ook willen doen, maar ik was bang, dat

-jelui me zouden uitlachen. En nu is Daan me vóór geweest. Heusch

-Alex, onder het ontbijt dacht ik elk oogenblik het te zullen zeggen,

-maar zie, ik kwam net te laat."

-

-Alex keek me een beetje scheef aan, maar zei niets; en toen we Daan

-bij het middageten weer zagen, zei geen van ons wat tegen hem; wij

-deden, alsof er niets gebeurd was. Ik bewonder Daan, als hij zoo

-doet, want hij zegt nooit, dat hij iets goed doet. En om elkaar te

-zeggen, dat je iets goed doet, vind ik verkeerd, lijkt me zoo

-verwaand.

-

-En nu moet ik vertellen van Maandagmorgen, en van de groote

-verrassing, welke ons toen te beurt viel. Puf had al telkens gezegd,

-dat hij iederen dag een brief van God verwachtte, met het geld voor

-een ezel erbij. Elken morgen klampte hij den brievenbesteller aan. 't

-Zal den man wel raar in de ooren geklonken hebben, toen Puf hem

-vroeg: "Weet u wel zeker, dat er geen brief voor mij bij is, want ik

-verwacht er een van God; het moet een heele zware brief wezen."

-

-[Illustratie]

-

-Dezen Maandag bracht hij de brieven weer binnen, en toen vader ze

-nakeek, zei deze plotseling: "Is hier een mijnheer George

-Marjoribanks in de kamer?" "Dat ben ik!" riep Puf, en danste in de

-grootste opwinding om de tafel. "Laat mij hem zelf openmaken!" Hij

-kreeg den brief in z'n handjes. "Maak 'm nu maar open," zei vader,

-ook wel 'n beetje nieuwsgierig. Puf maakte hem open: er zaten drie

-postbewijzen in, en een velletje papier, waarop geschreven stond:

-

-    "Van grootmoeder. Voor een ezeltje."

-

-En elk van de postbewijzen was f12.-- groot.

-

-Wij konden onze oogen niet gelooven. Grootmoe geeft ons zelden geld

--- alleen op verjaardagen. Ik vermoedde natuurlijk al dadelijk, dat

-tante Caroline haar verteld zal hebben, hoe vurig Puf er om bad. Pufs

-gezicht was een portret waard, toen hem werd uitgelegd, hoe de zaken

-nu stonden. Zijn oogen straalden van blijdschap; hij zette een borst

-op en zei: "Natuurlijk. Ik begrijp heel goed, wat er gebeurd is.

-Vader zegt, dat God geld aan sommige menschen geeft, om er goed voor

-te zorgen. Hij heeft het Zelf te druk gehad, om het te zenden, en

-daarom droeg Hij oma op om het te doen."

-

-"Ik geloof, dat je de waarheid zegt, Puf," sprak vader, terwijl hij

-hem kuste op z'n heerlijken kroeskop. Puf keek met verrukte blikken

-om zich heen. "Mijn plan is het beste geweest van ons allen," juichte

-hij.

-

-Wij waren te verrast, om te spreken. Vader sprak zachtjes: "Want

-derzulken is het Koninkrijk Gods."

-

-Toen, na nog even stilte, barstten we allen uit in een blij gejuich.

-Het ezeltje was zoo goed als gekocht, en we konden zelfs nog wel geld

-over houden. Daan zei al dadelijk, dat dat dan wel kon dienen voor

-een zadel, maar vader zei, dat we voor die 36 gulden en wat we al

-reeds hadden; allicht wel een ezeltje en een tweede-hands wagentje

-konden koopen. Maar vader schat de dingen altijd goedkooper dan ze

-zijn.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VII.

-

-

-En nu: waar kunnen we een ezel koopen?

-

-Ziedaar de groote vraag, welke ons allen bezig hield, toen we op een

-pufwarmen middag ons hadden neergevleid onder de boomen langs het

-grasveld. Behalve Puf, die nog niet tot bedaren gekomen was en

-telkens opsprong om vlinders na te jagen.

-

-Alex opende de debatten, kriebelde Lena met een grassprietje in haar

-oor en zei: "Je ziet nog wel es veel ezels zoo grazen, maar ik heb er

-tot nu toe nog niet zoo bijzonder op gelet."

-

-"Laten we naar juffrouw Ribbon gaan, en haar vertellen, wat we noodig

-hebben," stelde ik voor, en begon alvast te zingen:

-

-

-  Wie hier eens komt, die komt terug,

-  Die wordt geholpen, goed en vlug.

-

-

-"Zij zal er een uit haar dierenverzameling halen," zei Daan, "en dan

-zal 't niet veel moois wezen, dat verzeker ik je. Neen, de eenige

-lui, die werkelijk goede ezels hebben, dat zijn de zigeuners, en die

-moeten we vóór alles zien te vinden."

-

-"Hoera!" riep Alex uit, "we gaan een zigeunerkamp bezoeken." En Lena

-voegde erbij: "Juffrouw Ribbon zal ons wel zeggen, waar er een is."

-

-"Wacht es even," zei Daan, "we kunnen het best zelf uitvinden, waar

-ze zitten, evengoed als de politie. Laat mij maar begaan."

-

-"Nou ja, maar we kunnen toch evengoed eerst es bij juffrouw Ribbon

-gaan hooren," meende ik.

-

-Aldus werd besloten; we sprongen allen overeind en draafden naar het

-"dorpsmagazijn". Er stonden juist twee vrouwen af te rekenen, maar

-toen ze ons zagen, gingen ze heen, en spoedig had ons clubje den

-ganschen winkel gevuld, natuurlijk Puf vooraan. O, wat was het er

-snikheet! De vliegen zaten overal op, en juffrouw Ribbon zag er uit,

-alsof ze zoo van een wilde vliegenjacht kwam, natuurlijk kwamen de

-vliegen nu ook nog op haar gezicht af, alsof het met stroop besmeerd

-was. Met haar zakdoek trachtte ze de lastige dieren op 'n afstand te

-houden. Niettemin glimlachte ze, zooals altijd en onder alle

-omstandigheden.

-

-Daan nam eerst het woord en zei alsof het een bestelling gold: "Wij

-wilden een zigeunerkamp hebben." Juffrouw Ribbon keek hem versteld

-aan, maar glimlachte alweer spoedig; zij houdt van een grap, en

-daarom wij ook van haar.

-

-"Hoeveel geld heb je daarvoor beschikbaar? Ze zijn duur, jongeheer

-Daan!"

-

-"O, dat komt later wel terecht, als u er ons maar aan een helpt," zei

-Daan.

-

-"Een zigeunerkamp is een flinke bestelling," zei juffrouw Ribbon

-nadenkend. "Maar je moet me eens wat nader zeggen, wat je bedoelt.

-Hoeveel zigeuners moet je hebben? Of is de bedoeling een kamp

-alleen?"

-

-Wij zagen, hoe ze lachte. Maar Alex zei nog eens uitdrukkelijk: "Dat

-zou nu de eerste keer worden, dat we hier tevergeefs kwamen. Neen,

-juffrouw, we moeten een compleet kamp hebben, met levende zigeuners

-erin."

-

-"Maar groote goedheid, kinderen, ik verkoop alleen dingen, die de

-menschen kunnen koopen. Levende zigeuners zijn niet te koop in dit

-Christelijk land."

-

-Wij begonnen terrein te verliezen, juffrouw Ribbon is ons te knap af.

-Toen zei Daan met potsierlijke verontwaardiging: "Wij zullen het

-onthouden, juffrouw. Wat wij wilden koopen was de inlichting over een

-zigeunerkamp. Maar we zullen u verder niet lastig vallen."

-

-Allen verlieten we den winkel, 't hoofd in den nek als vertoornde

-klanten.

-

-"'t Zal haar wàt spijten, dat ze ons niet heeft geholpen," zei Daan.

-We gingen dadelijk weer naar huis. Daar schreef Daan, op een groot

-vel van vaders preekenpapier, zoo mooi als hij kon:

-

-

-    "Onmiddellijk inlichtingen gevraagd

-    naar het naastbijgelegen zigeunerkamp.

-    Gedurende één week in te zenden

-    aan de pastorie.

-                                      Daniël Marjoribanks."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Toen was de vraag: Waar zullen we dien brief brengen? We waren 't er

-allemaal over eens: niet bij juffrouw Ribbon. Daan had een mooi idee.

-Bij den kruisweg, juist aan 't begin van ons dorp, staat een groote

-mijlpaal. Wij namen een beetje lijm mee en gingen er heen. Onderweg

-zei ik tegen Daan: "Je zult er nog een belooning voor moeten geven."

-Daar had hij niet aan gedacht, maar vlug krabbelde hij nog op den

-brief: "De aanbrenger zal goed beloond worden." Zoo hoog als wij

-erbij konden, werd het papier tegen den paal geplakt, en daarna

-keerden we weer naar huis terug. Na de thee ging Daan nog twee keer

-kijken, of de lijm wel goed hield. Den tweeden keer zag hij, dat er

-twee mannen en een jongen bij stonden te lezen. "Ik hield me weg,"

-vertelde hij; "ik kroop achter een heg. Zij schenen er veel belang in

-te stellen."

-

-"Ik geloof, dat we beter gedaan hadden, met naar een ezel te vragen,"

-merkte ik op. Maar de jongens moesten daar niets van hebben. "Dat

-zigeunerkamp is juist de grap!" schreeuwde Daan. "Misschien zijn er

-in Lincolnshire niet eens zigeunerkampen," zei Lena.

-

-Dat hadden we nog niet overdacht. En dus gingen we op nader onderzoek

-uit. Vader werd aangeklampt om ons daar wat meer van te vertellen.

-Hij vertelde ons, dat hij eens zoo'n kamp had bezocht, toen daar een

-man ziek was geworden. Wij vertelden vader echter niet, waarom wij

-onze vraag deden, maar Puf wilde weten, of ze ook jongens en meisjes

-stalen.

-

-Den dag daarna kwam er een jongen aan de achterdeur en vroeg Daan te

-spreken. Gelukkig was hij thuis, want den volgenden dag begonnen de

-lessen weer. Zeer gejaagd kwam Daan aanloopen. De jongen vertelde:

-"Ik heb dien brief gelezen. Boer Brown, aan den weg naar Lemworth,

-laat altijd zigeunertroepen op een stuk land bij z'n boerderij

-uitrusten. In deze maand komen ze gewoonlijk, omdat ze dan naar de

-Lemworthsche kermis gaan, en die is vandaag over een week."

-

-"Sjonge, dat treffen we!" riep Alex. "Hoeveel heb je hem gegeven?"

-

-"Dertig centen. Dat vond ie heel best. Ik zal het natuurlijk uit onze

-ezelkas betalen."

-

-"Ik wou, dat we nu morgen dien ezel maar kochten, dat lange wachten

-is nergens goed voor," vond ik.

-

-Maar de jongens vonden, dat het wel een week uitstel waard was, om

-een echten ezel te kiezen uit een echt zigeunerkamp. En toen begonnen

-de lessen; alle dagen waren de jongens weg. Lena en ik kregen 's

-morgens les van tante Caroline, en Puf verbeeldde zich dat ook maar.

-De middagen hadden we voor onszelf, maar dan was er altijd wel wat

-naar een zieke te brengen, of andere boodschappen.

-

-Op zekeren dag hoorde vader mij brommen, omdat ik zoo graag een nieuw

-leesboek uit de school-bibliotheek wou lezen, en tante me toen een

-boodschap wilde laten doen, terwijl ik pas voor haar was weggeweest.

-Vader schudde zijn hoofd, en zei: "Semper paratus! Grietje, zoo wordt

-je niet een goede dienstmaagd."

-

-"Maar ik ben de meid van tante Caroline niet," flapte ik eruit.

-

-"Ik dacht, dat je een van Christus' dienstmaagden waart," sprak vader

-ernstig. "Jou kleine dagelijksche werkzaamheden zijn de plichten, die

-Hij je oplegt, Je kunt niet Zijn dienst scheiden van den dienst hier

-in huis, het zijn dezelfde plichten. Denk je wel altijd aan Zijn

-bevelen, kind?"

-

-"Ik vergeet het zoo vaak," zuchtte ik.

-

-"Een ontrouwe dienstmaagd is zulk een teleurstelling voor Jezus,"

-sprak vader zacht.

-

-Toen begon ik te schreien. Ik kon er niets aan doen.

-

-"Ik geloof niet vader, dat ik ooit een trouwe, gewillige dienstmaagd

-zal worden."

-

-"Waarom niet? Deze boodschap van je tante was een oproep tot _gaan_,

-nietwaar?"

-

-"Ik denk van wel," fluisterde ik.

-

-"Geloof je zelf, dat je in Christus' dienst bent?" vroeg hij me.

-

-"Ik hoop van wel, vader. Ik wil Hem dienen, omdat Hij voor mij

-gestorven is, en ik heb Hem lief, maar niet zóó, als het moest

-wezen. Ik denk, dat het _komen_, waarover u preekte, heel wat

-gemakkelijker is, dan het _gaan_. En wat het _doen_ betreft, ik heb

-er niet eens over gedacht. En, vader, het spijt me toch zoo, dat ik

-die Zondagsschoolklas niet heb genomen; Daan was me net voor."

-

-"Elken dag, Grietje, moet je zoowel komen als doen. Het eerste wat

-een knecht des morgens doet, is zijn heer om orders vragen. Heb je

-van morgen den Heer om Zijn bevelen gevraagd?"

-

-"Neen vader," zei ik, "ik heb mijn gebed vanmorgen afgeraffeld, omdat

-ik te laat op was."

-

-"O, maar dàt is de oorzaak van je ontrouw. Ik ben in mijns Meesters

-dienst al heel wat jaren meer, dan gij Grietje. Als ik beproef Zijn

-bevelen uit te voeren, zonder Hem steeds te bidden, dan geraak ik

-dadelijk in moeite. Den ganschen dag, en elken dag is het "komen" en

-"gaan"."

-

-Vader ging heen, ik bleef in nadenken verzonken staan, en beloofde

-mijzelf in stilte, dat ik trachten zou, nooit meer te mopperen, al

-werden mij honderd boodschappen per dag opgedragen.

-

-Ons plan, om op de kermis van Lemworth te gaan kijken naar een

-ezeltje, vond vader niet goed. De jongens vroegen hem toen, of we

-Zaterdag een langen dagmarsch mochten gaan maken; we zouden dan ons

-twaalf-uurtje meenemen, en zien, of er ook zigeuners te vinden waren,

-die een ezel voor ons te koop hadden.

-

-Vader vond dit goed, maar zei erbij, dat we slechts inlichtingen

-mochten vragen; het koopen van een ezel moesten we aan hem overlaten.

-

-Wat duurde het lang, voor 't Zaterdag was! Eindelijk was de

-langverwachte dag er, en dadelijk na 't ontbijt gingen we op weg. Puf

-ging te keer als een wanhopige, omdat hij niet mee mocht, en tante

-Caroline trachtte hem met allerlei schoone beloften tot bedaren te

-brengen.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Wij begonnen met twee mijlen te marcheeren langs den kalen, stoffigen

-weg; daarna klommen we over een schutting en gingen dwars over de

-landerijen. Drukke gesprekken en allerlei verhalen maakten de

-wandeling kort. Daan vertelde van een jongen op zijn school, met wien

-hij altoos aan 't vechten is. Hij komt uit Londen, heeft een

-verbeelding, alsof z'n vader hertog is, en ziet met minachting neer

-op "dat gewone volk", zooals hij het noemt.

-

-"Ik vind het niet erg "in den vorm" voor zoo'n heertje om te

-vechten", merkte ik op. Ik houd er van, om Daan met z'n eigen woorden

-te bekampen.

-

-"Ik heb 'm als een worst in mekaar gedraaid," zei Daan. "Ik had er

-zin in, met mijn vuisten er nog eens goed op te beuken. Maar ik laat

-hem nog liever heelemaal links liggen, omdat hij gewone menschen

-minacht."

-

-Lena vroeg: "Zouden we de zigeuners wel thuis vinden? Ze zullen

-allicht naar de kermis te Lemworth zijn." Daar hadden we zoowaar nog

-niet aan gedacht. We hielden even stil, om de zaak te overdenken;

-inmiddels werd de lunch in 't gras gebruikt.

-

-"Alle ezels zullen toch niet naar de kermis zijn," zei ik. "Hebben

-zigeuners wel altijd ezels?" vroeg Lena. "Och, hou toch op en doe

-niet van die malle vragen," zei Daan verstoord.

-

-Na nog een heelen tijd te hebben geloopen, kwamen we bij de boerderij

-van Brown, en daar vonden we tot onze blijdschap een kamp, een vuile

-tent, en een troep kinderen, die er bij speelden. Een zwart-uitziende

-vrouw was bezig met kleeren wasschen in een groote braadpan. Maar

-ezels waren er niet te zien; slechts een oud wit paard liep er te

-grazen.

-

-"Ik vrees, dat ze naar de kermis zijn," fluisterde Alex. "Toe Daan,

-ga es heen en groet die vrouw es."

-

-Daan kan dat altijd heel netjes; de lui op 't dorp mogen hem graag,

-omdat hij zoo netjes z'n pet kan afnemen. Hij ging recht op de vrouw

-af, en groette met z'n stroohoed.

-

-"Morgen juffrouw, mogen wij het genoegen hebben, enkele minuten met u

-te spreken?" Zij trok haar handen uit de braadpan en staarde ons aan,

-of we wilde dieren waren. Daan ging voort: "Ik weet niet wie

-de .... baas van dit kamp is, maar ik zou hem graag over zaken

-spreken."

-

-"Houdt je me voor den mal?" vroeg de vrouw ruw.

-

-"We meenen het allemaal ernstig," zei Daan. "U moet weten, wij willen

-een ezel koopen, en wij meenden, dat u er wel een te koop zoudt

-hebben."

-

-De vrouw lachte, en riep daarna: "Jim! Kom es hier en vertel dien

-jongens es, dat ze aan 't verkeerde adres zijn voor ezels."

-

-Een man, een echte zigeuner, kwam langzaam aanslenteren. Hij droeg

-groote blinkende knoopen aan jas en vest en broek, had een grooten

-geelrooden zakdoek om z'n hals en een zwaren ring aan een der

-vingers.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Wij doen niet in ezels!" zei hij, terwijl hij aan een groote pijp

-trok en ons met loerende oogen bekeek. "Hoeveel heb je er voor over?"

-

-"Dat zal vader wel behandelen," zei Daan met beslistheid. "We moeten

-een goeden, vluggen ezel hebben, een die loopt als de wind, en wij

-wenschen hem Maandagavond na zes uur aan de pastorie te Warlington te

-hebben, om 'm te bezien. Kan ik daarop rekenen?"

-

-Daan doet altijd zaken, als was hij een koopman van zessen klaar.

-Maar wij waren toch allen teleurgesteld, dat wij nu niet één

-ezeltje te zien kregen. Intusschen sloop Lena wat verder het kamp in,

-kwam weer terug en vroeg aan de zwarte vrouw: "Laat mij eens uw

-woning van binnen zien; ik zou ook wel in zoo'n kamp willen wonen."

-

-De vrouw vond het goed en ging ons voor; Alex ging mee, en Daan bleef

-met den man praten. De wagen zag er van binnen wat aardig uit. Aan

-den wand hingen schilderijtjes, platen en helder geschuurde pannen;

-maar lekker rook het er niet. Lena vond het er verrukkelijk en zei:

-"Zeg u es -- we zullen 't aan niemand verklappen -- maar is het waar,

-dat jelui kleine kinderen stelen, of staat dat alleen in de boeken?"

-

-De vrouw moest hardop lachen. "Wou je een tijdje met ons mee op reis,

-juffie?"

-

-"O, dolgraag, maar slechts voor een paar weken, in de vacantie. Ik

-geloof, dat het heerlijk is, gestolen te zijn!" De vrouw schudde haar

-hoofd. "Kinderen geven meer kwelling, dan ze waard zijn; die wij

-hebben, zijn al meer dan genoeg," zei ze.

-

-Lena was geheel uit 't veld geslagen. Alex vroeg haar, of ze wel

-waarzeggen kon. Ze schudde van neen. Maar -- zeiden we haar -- dan

-kun je ook geen echt zigeunerkind wezen.

-

-Toen we den wagen weer verlaten hadden, riep Daan ons. "De zaak is al

-in orde," zei hij; "wij zullen eenige ezels thuis krijgen, om uit te

-kiezen. Overmorgen komen ze; zoolang zullen we moeten wachten."

-

-Alex vroeg hem toen, of hij den zigeuner wilde vragen, dat die ons

-zou verzoeken om op een avond een echt zigeunermaal te komen

-bijwonen.

-

-Daan vroeg het en antwoordde ons, dat we er zelfs aan mochten

-deelnemen, voor twintig cent de man. De man verzocht ons te komen den

-eerstvolgenden Dinsdag, 's avonds om 9 uur. Toen zeiden we hem goeden

-dag, en vertrokken.

-

-Ik weet niet, hoe dat kwam, maar we waren allemaal een beetje

-teleurgesteld. Wij hadden verwacht een prachtigen ezel te zullen

-zien, en met een mooi-gezadeld exemplaar thuis te zullen komen; wij

-hadden gedacht, een groot, dichtbevolkt zigeunerkamp te zullen

-aantreffen, met een waarzegster er bij, met mannen er bij, die ringen

-in hun ooren droegen, die dansten en feest vierden, en een of ander

-gestolen kind, dat achter een boom stond te huilen. Maar van dat

-alles niets; niet één ezel, één kermiswagen maar, geen gestolen

-kind, één man maar en ééne vrouw.

-

-Intusschen vertelde Daan ons, dat de man iemand wist, die ezels

-verkocht, en dat die persoon op de kermis was. Maar hij zou hem wel

-vertellen, wat wij wenschten, en dan zou die koopman ze wel brengen.

-"Ik heb hem den tijd gegeven tot Maandagavond," zei hij deftig, "en

-ik heb er nog een mooi plan bij bedacht. Wij zullen op den mijlpaal

-aan den kruisweg een nieuw briefje plakken, waarop te lezen staat,

-dat iedereen die een ezel te koop heeft, er dienzelfden avond mee aan

-de pastorie moet komen." "Dat wordt een ezelen-revue!" juichte Alex,

-en sprong in 't rond.

-

-Met groot verlangen zagen we Maandagavond tegemoet. Wij houden er erg

-van, iets lang vooraf te weten, dan heb je altijd schik vooruit en je

-wordt niet zwartgallig. Betty en Clara zeggen, dat ze haast altoos

-somber gestemd zijn, daarom heb ik ze gezegd, dat ze vooral veel

-plannetjes moeten maken.

-

-In een tevreden stemming naderden we ons dorp weer. Bij het spreken

-over de avondpartij in 't zigeunerkamp, liet ik Daan merken, dat ik

-vreesde, dat vader ons geen toestemming zou geven, om er heen te

-gaan. "Nu ja," zei hij, "jelui -- Lena en jij -- doen ook beter met

-niet te gaan. Alex en ik wel, omdat vader het ook wel eens gedaan

-heeft; vader zei, dat sommigen van die zigeuners heel nette menschen

-zijn."

-

-"Maar wij zouden toch graag meegaan," zei ik wat ontevreden. "Alles

-wat lekker is, is nog niet verkeerd!"

-

-"Wees toch zoo'n kwast niet," zei Alex. En Lena voegde er nijdig aan

-toe: "Ik ga toch, 't kan me niet schelen, wat ouwe Griet doet; als ik

-er voor gestraft word, heb ik het toch al gehad!"

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VIII.

-

-

-Puf was danig verstoord, toen we zonder ezeltje thuis kwamen.

-Dadelijk na de thee ging Daan het nieuwe briefje aan den mijlpaal

-hechten. Allen gingen we mee en hielpen hem. Hij schreef er op:

-

-"Gevraagd een eerste-klas ezel. Op bezien te zenden Maandagavond 6

-uur aan de pastorie." Erboven schreef hij nog: "Belangrijk en

-spoed-eischend."

-

-Toen dat afgeloopen was, gingen we weer naar huis, en hielp ik tante

-Caroline met opruimen, want het was Zaterdagavond. De zangoefening

-had ze ons ditmaal geschonken, omdat we uit waren geweest; doch voor

-we naar bed gingen, nam ze ons mee naar de piano in de zitkamer, en

-zongen wij de gezangen nog eens, die we voor Zondag moesten kennen.

-Daarna zei tante Caroline tot Daan: "Kom je morgen naar de

-Zondagsschool?" Daan antwoordde erg ruw: "Ja, ik denk 't wel."

-

-Toen zei ik: "Tante, ik wou wel een klas nemen, als u nog een andere

-had."

-

-"Ik denk, Grietje, dat er daarvoor niet genoeg kinderen zijn. Lang

-geleden heb ik het je al gevraagd."

-

-"Wat leer je hun toch, Daan?" vroeg Lena. Maar Daan ging de kamer

-fluitende uit, en zei geen woord. Ik was er ook zeer benieuwd naar,

-wat hij ze leerde, maar toen ik het tante vroeg, zei ze: "'t Is

-jammer, dat jongens altijd denken, dat ze hun gevoelens onder zich

-moeten houden. Hij weet uitnemend de orde te bewaren, leert ze hun

-tekst en versje, en vertelt hun heel aardig een Bijbelsch verhaal."

-Ik zuchtte, want ik wou zoo graag hetzelfde werk doen.

-

-Maandagmiddag kwam Lena naar me toe rennen: "O Griet! ik ben bij

-juffrouw Ribbon geweest, en zij zegt, dat ze een prachtigen ezel

-weet, en dat had ze ons allang kunnen zeggen, als we 't haar maar

-verteld hadden, en we niet naar die zigeuners waren gegaan. Zij zegt,

-dat ie aan een boer behoort, en dat die 'm verkoopen wil.

-

-"Wel," zei ik, "zeg haar, dat ze hem bericht den ezel vanavond

-opzicht te zenden."

-

-"Dat heb ik haar gezegd, maar zij zei dat ze niemand had om hem die

-boodschap te brengen."

-

-"Waar woont hij?"

-

-"Dat weet ik niet."

-

-Ik ging dadelijk naar juffrouw Ribbon, en kwam te weten, waar de boer

-woonde. Het was wel een heel eind, maar ik dacht, als tante Caroline

-me maar even vrij liet, kon ik wel even heengaan. Tante zou juist met

-vader uitgaan. Ze gingen naar een vergadering in Lemworth, en vader

-zou er spreken. Zij vonden goed, dat ik ging, en zeiden meteen, dat

-we met de thee niet op ze behoefden te wachten. Ik vroeg angstig:

-"Maar u zult toch tijdig genoeg terug zijn, vader, om ons ezeltje uit

-te kiezen?" Hij glimlachte: "Ik vrees, dat we zullen moeten

-adverteeren, kind; ik twijfel er aan of je hier wel ezels heen zult

-krijgen."

-

-"Wij verwachten wagenladingen vol!" riep ik uit, en rende heen.

-

-Lena wou meegaan, en samen staken we dus de velden dwarsover. 't

-Rennen hield spoedig op, want het was o zoo warm; wij plukten bladen

-van zuring en varenkruid om ons te verkoelen. Eindelijk waren we aan

-de boerderij. Een prachtige tuin lag vóór de groote boerderij; in

-dien tuin lag een heer in een rieten stoel, en daarbij zat een dame.

-Ik vreesde, dat we verkeerd waren, maar we moesten den tuin door, om

-bij de voordeur te komen. Ik vroeg hun, of daar Mr. Donnyball woonde.

-De dame glimlachte: "Ja zeker, ga maar naar het huis, daar zul je

-zijn vrouw wel vinden. Wij zijn maar logé's."

-

-Ik liep door, maar Lena bleef achter, zij mag graag met vreemde

-menschen praten; ik niet. Ik belde en een boerenmeid kwam voor; zij

-riep dadelijk de boerin, die heel blij was, toen ze hoorde wie ik

-was. Ik herkende haar dadelijk; zij en haar man komen elken

-Zondagmorgen bij ons in de kerk en zitten in de middelste banken.

-

-Zij zei: "Kom binnen, lieve. Jan en ik zeggen altijd tegen mekaar,

-jelui zitten als engelen in het koor, en het is een genot, jelui te

-hooren zingen, en jelui goeje lieve vader preekt als een apostel.

-Kom, ga binnen, dan zal ik je een stuk van mijn eigengebakken koek

-geven, en een glas melk. En wat is nu de boodschap, kind?"

-

-Zij sprak zóó snel, dat ik er geen woord tusschen had kunnen

-krijgen. Toen ik haar het doel van mijn komst verteld had, zei ze:

-

-"Ja, jelui hebt een ezel noodig, hé? Kijk es wij hebben logé's,

-kapitein en mevrouw Rogers. Zij komen uit Londen; zij hebben familie

-te Lincoln. Hij is sedert den oorlog kreupel, en wij dachten, dat

-onze Nell hem heel zacht in een rieten wagentje zou kunnen trekken,

-maar hij ziet het ding niet, of maakt rechtsomkeert, en is niet tot

-kalmte te krijgen. Wij hebben er toen over gedacht, een pony te

-nemen. Mijn mans broer heeft er een; en zoo is het gekomen, dat ik

-tegen juffrouw Ribbon zei, dat we Nell niet wilden houden. Mijn

-kleine jongen reed er altijd op" -- ze begon eensklaps te schreien;

-ik begreep, dat haar kind was overleden en betuigde haar mijn

-deelneming daarover. Vervolgens zette ze mij in een heerlijk koele

-serre, riep Lena ook, en beiden kregen we toen een glas melk en een

-stuk gebak. Ze beloofde, dat de ezel dien avond door een der knechts

-zou gebracht worden. Ik was wat in m'n schik; we wilden nog graag den

-ezel zien, maar men was met 'm naar den molen om meel te malen. We

-namen nu afscheid en bij 't heengaan hielden de heer en mevrouw

-Rogers ons nog aan.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Lena had hun natuurlijk alles al verteld; de kapitein vroeg lachend:

-"Wat geven jelui voor den ouden knol?" Ik vertelde hem, dat we een

-ezelen-revue zouden hebben, en daaruit kiezen zouden.

-

-"O!" riep hij uit, "daar moet ik bij wezen." Lena klapte in de handen

-en liet hem beloven, dat hij komen zou. Maar Mevrouw Rogers was er

-niet voor; hij was niet erg sterk, vertelde zij. Toen zei Lena: "Ik

-zal u een brief sturen, als u 't goed vindt, en daarin van de revue

-vertellen. Tante Caroline laat ons brieven schrijven, om te leeren

-stellen." Mevrouw Rogers vond het heel aardig, en wij vertrokken.

-

-Lena begon te rammelen: "Wat zijn ze lief hé? Ik geloof, dat

-kapitein Rogers vergeten heeft te groeien, hij praat net als de

-jongens; Mevrouw Rogers keek hem onophoudelijk aan, en zei een keer:

-"Charles, breng het kind nu niet in de war." Ik zei, dat ik nooit in

-de war kwam. Toen fluisterde hij: "Als je met je hoofd omlaag slaapt,

-hou je ook op met groeien."

-

-"Hij spreekt net als tante Marie," merkte ik op. "Ik hoop, dat hij

-bij ons zal komen."

-

-"Ik zal hem een brief schrijven en vragen, om toch vooral te komen,"

-zei Lena.

-

-Toen wij thuis kwamen, was het theetijd, en waren de jongens juist

-uit school terug. Zij spotten met ons ezeltje. "Als de ezel van

-juffrouw Ribbon komt, zullen we 'm slaan, waar de anderen bij zijn,"

-dreigden ze. Wij vertelden hun, dat het niet juffrouw Ribbon's, maar

-boer Donnyball's ezel was.

-

-En zoo naderde het met spanning verwachte oogenblik van de

-ezelen-revue.

-

-Toen 't zes uur was, stonden we allen aan 't hek; Puf was op 't

-poortje geklommen, om toch vooral de eerste te wezen, die hen zag

-komen. Wij wachtten, wachtten tot bijna halfzeven, toen Nell kwam

-opdagen. Hij zag er prachtig uit, dik en helder, en met een mooie

-grijze kleur; de jongen, die hem bracht, scheen ook zeer met hem

-ingenomen. Terwijl we ons om den aankomeling verdrongen, kwamen, in

-een stofwolk gehuld, vier leelijke, ruwe beesten aangedraafd,

-begeleid door een man en een jongen. En toen begon de revue.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Ik wenschte, dat vader er nu maar was, maar Daan meende zelf de keuze

-wel te kunnen maken. Nog waren we bezig, van alle kanten het vijftal

-te bekijken, toen een oude vrouw kwam opzetten, ook met een ezel, en

-werkelijk een aardig beest.

-

-Het begon nu vermakelijk te worden; een troep kinderen stond om ons

-heen, en nog meerderen kwamen erbij kijken. Wij hadden nu zes ezels,

-en nog was vader er niet.

-

-De vier magere ezels behoorden aan onzen vriend den zigeuner, en de

-mooie zwarte behoorde aan een vriendin van juffrouw Tapson. Daan deed

-heel gewichtig; hij fluisterde Alex wat in, waarna deze z'n pet in de

-lucht wierp en uit alle macht Hoera! riep. Onmiddellijk daarna nam

-Daan het woord en schreeuwde: "Kijk hier, we moeten een ezel hebben,

-die goed kan loopen, en nu willen we uit deze zes den besten kiezen.

-Daarvoor zullen we een wedstrijd houden; wie van de zes het vlugst

-een afstand van één mijl loopt, is ons."

-

-De dorpskinderen juichten bij het hooren van deze afkondiging, en wij

-niet minder. De man met de vier magere exemplaren keek niet bijzonder

-opgewekt. En hij mopperde: "Ik heb deze puike beestjes 10 mijlen

-moeten laten loopen, om ze hier te brengen, en ik heb er niet op

-gerekend, dat ze nu ook nog een wedstrijd moeten meemaken. En dat op

-zoo'n heeten dag!"

-

-"Wel," zei Daan, die altijd rake opmerkingen heeft, "we zullen ze een

-voorsprong geven. Op den hoogen weg zal de wedloop plaats hebben; tot

-den ouden eik, waar de bliksem is ingeslagen, is het een halve mijl,

-ik heb het opgemeten. Nu zullen we ze tot daar laten rennen; de start

-is bij ons hek."

-

-Vervolgens vroeg hij aan juffrouw Tapson's vriendin, die Rowe heette,

-hoe ver haar ezel had geloopen; 5 mijlen, was het antwoord. Bob

-Tapson had ons briefje aan den mijlpaal gelezen, en toen haar

-gewaarschuwd. Zij was nu met het ezelkarretje hierheen gekomen.

-

-Daan begon nu den wedstrijd te regelen. "Wij moeten jockeys hebben,"

-vond Alex, en voegde er meteen bij: "ik zal den grijzen berijden."

-Toen deed Daan ook maar eerst een keus, en bestemde den zwarten voor

-zich. Dit was de ezel van juffrouw Rowe.

-

-Maar de jongen van boer Donnyball zei, dat hij zelf z'n ezel moest

-berijden, want hij kende z'n eigenaardigheden. Alex koos zich dus een

-van de vier zigeuner-ezels; dan nam de jongen, die erbij was, een

-tweeden van 't viertal, de man wilde dan den derden nemen. Maar Daan

-vond hem daar te zwaar voor. Lena en ik vroegen hem, ook een ezel te

-mogen berijden, maar hij wou 't niet hebben. Hij vond, dat wij

-moesten post vatten bij de start. Twee jongens uit 't dorp bestegen

-toen de twee andere zigeuner-ezels. Zij moesten alle vier zonder

-zadel bereden worden.

-

-Het begon nu te spannen; iedereen wond zich op, en toen we de ezels

-alle op den hoogen weg brachten, en ze daar op een rij plaatsten,

-scheen het heele dorp wel uitgeloopen, om er naar te kijken.

-

-Daan gaf den 10-mijlen-ezels 200 meter voorsprong, dien van juffrouw

-Rowe 100 meter, en de grijze, die maar een mijl geloopen had, vertrok

-bij ons hek. Het kostte heel wat tijd, voordat alles in orde was. Als

-vertreksein vind Daan een pistool heel geschikt, maar we hadden geen

-bruikbaar exemplaar meer; dus werd de tafelbel gekozen. Hiermee liep

-ik tot midden op den weg, en luidde haar toen uit alle macht. De zes

-harddravers zetten zich in beweging, maar ook de gansche troep

-kinderen rende er achter aan, schreeuwend en juichend, dat je hooren

-en zien verging. Lena en ik hadden graag evenzoo gedaan, maar wij

-hadden de wacht bij het eindpunt, en hielden ons dus gereed voor een

-nauwkeurige opname van den tijd der terugkomst.

-

-Een van de bruine ezels wilde niet; hij struikelde over een kuiltje,

-en bleef bewegingloos staan. De man, die hem en z'n 3 makkers

-gebracht had, begon te vloeken en hem te slaan. Lena en ik werden

-beangst, en we vroegen Baldwin, er heen te gaan, en hem te vragen,

-maar op te houden. Natuurlijk waren de keukenmeid en Emma en Baldwin

-ook komen kijken.

-

-Het duurde lang, eer ze terugkwamen, maar eindelijk hoorden we

-juichkreten en zagen we Daan op den zwarten ezel in draf aanrijden.

-Met een galop sprong hij het eindpunt binnen. Van de anderen was nog

-niets te zien. Eindelijk verscheen ook Alex; hij was twee keer

-afgeworpen; hij zei, dat zijn ezel kuren had, en terwijl hij ons

-daarvan vertelde, nam het dier juist weer een sprong, en buitelde

-Alex over z'n kop in een bed brandnetels. Ik kon m'n lachen niet

-houden, hoewel ik het voor Alex jammer vond. Vervolgens verscheen de

-boerenknecht; zijn ezel lag aan den weg, en had hem enkele

-oogenblikken geleden afgeworpen.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-De andere ezels waren geen van alle goed, zij kwamen niet eens tot

-aan den eikeboom, ze stonden koppig op den weg, en wilden niet voort,

-waarop Daan den man te kennen gaf, dat we een loopenden, geen

-stilstaanden ezel moesten hebben. De man was verre van prettig

-gestemd en raasde van belang. Hij wilde voor z'n vergeefsche reis

-betaald worden, en ging naar de herberg om vaders thuiskomst af te

-wachten. Natuurlijk waren we 't allen eens over den winnaar, en

-juffrouw Rowe was wàt in haar schik. Zij prees haar ezel als een

-eerste-klas-harddraver en wilde er haar karretje en het tuig bij

-verkoopen voor een prijsje. Nu kwam het belangrijkste nog: de

-koopsom. Zij zei, dat ze den ezel en het karretje niet meer noodig

-had, omdat ze te Lemworth ging wonen, en daarom zou ze 't ons voor

-een prijsje laten: voor de gansche verzameling vroeg ze 54 gulden. 't

-Scheen goedkoop, maar ... wij hadden het niet! Daan telde onze kas na;

-er was slechts 10 gulden en 20 cent in, en daar kwam dan bij

-grootmoeders 36 gulden. Terwijl we hierover nog aan 't onderhandelen

-waren, kwamen vader en tante Caroline van 't station.

-

-Hoewel vader zeer vermoeid was, kwam hij ons dadelijk helpen. Hij

-deed eenige vragen over den ezel, hoe oud hij was, en hoe lang ze hem

-had gehad, en of ie ook rare kuren had, en hoe snel of ie loopen kon;

-wij vertelden hem dadelijk van den wedstrijd, en toen wilde vader ook

-de andere zien.

-

-Te midden van deze nieuwe drukte riep tante Caroline Lena en mij naar

-binnen, om naar bed te gaan. Toen ze was thuisgekomen, had ze Puf al

-naar bed gestuurd. We moesten dus van al dat moois scheiden, doch

-waren er zeker van, dat vader Andy, den ezel van juffrouw Rowe, zou

-kiezen.

-

-Zoo gebeurde het ook, en Alex kwam ons nog even vertellen, toen we al

-in bed lagen, dat vader ook het karretje gekocht had; wij moesten hem

-ons verdiende geld geven, en hij zou de rest er bijvoegen. Juffrouw

-Rowe had den ezel met toebehooren voor 48 gulden achtergelaten.

-

-Lena en ik waren verschrikkelijk verdrietig, dat we den intocht van

-ons ezeltje in den stal niet konden bijwonen. Den volgenden morgen

-had Baldwin hem al in 't grasveld bij de keuken gelaten. Wij gingen

-naar 'm toe en Lena gaf hem een wortel. Hij kwam dadelijk op ons af,

-en at 'm op. Maar toen we op z'n rug wilden klimmen, sprong ie weg.

-

-Na het ontbijt gingen vader en tante hem bekijken. Vader vond, dat de

-jongens best zelf het karretje konden opschilderen.

-

-Na school gingen we allen, verheugd over onzen nieuwen makker, naar

-den stal, en beproefden het karretje. Het bleek ons alle vijf best te

-kunnen houden.

-

-Daarna gingen we Andy vangen, zetten Puf op z'n rug, en maakten een

-plechtigen rondgang over het grasveld. Vervolgens maakte ieder van

-ons een rijtoer, totdat Andy zóó vermoeid was, dat ie op z'n

-voorknieën ging liggen, zich tuimelen liet, en in 't gras lag te

-rollen.

-

-Wij gingen in huis, en Alex fluisterde mij in: "We gaan morgenavond

-naar 't zigeuner-feestmaal!"

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IX.

-

-

-Het is zoo angstig, als je met heel je hart het goede wilt doen, en

-je ontdekt dan, dat je toch eigenlijk bezig bent om te doen, wat niet

-goed is. Alle mooie dingen schijnen dan verkeerd te zijn. Dat

-feestmaal bij de zigeuners b.v. leek mij toch wel een der heerlijkste

-zaken, waarvan ik ooit gehoord had. Den volgenden dag na theetijd

-wandelde ik in den tuin rond en overdacht deze dingen. Ik wist heel

-wel, dat ons niet zou worden toegestaan, er heen te gaan, en in elk

-geval ons meisjes niet. Maar wij bleven altoos tot beddegaanstijd in

-den tuin, en het zou dus niet moeilijk vallen, in 't duister te

-ontsnappen. Zoo'n wandeling in 't donker en zoo'n feestmaal in 't

-zigeunerkamp scheen wàt avontuurlijk. En dan de terugtocht bij

-maanlicht!

-

-En toen begon ik over mijzelf te denken. Als ik een trouwe

-dienstmaagd wilde wezen, mocht ik natuurlijk niet gaan naar een

-plaats, waar mijn Meester mij niet wilde hebben en dus moest ik Hem

-daar eerst over vragen. En nu hoop ik, dat ge het niet verwaand zult

-vinden, als ik vertel, dat 'k naar het struikgewas bij de kerk ging

-waar niemand me kon zien. Daar vertelde ik alles aan Jezus, en ik

-vroeg hem, om mij thuis te houden, als het verkeerd was er heen te

-gaan. Toen ik opstond, gevoelde ik met groote zekerheid dat ik niet

-mocht gaan, en ik wist ook, dat ik moest trachten, Lena eraf te

-houden.

-

-Ik ging haar dus zoeken. En ik was allesbehalve op m'n gemak, toen ik

-zag, dat de jongens al den weg op slopen. Ik vloog ze achterna en

-vroeg:

-

-"Gaan jelui?"

-

-"Ja zeker," zei Daan. "Je deedt beter met wat haast te maken, als je

-meewilt."

-

-"Ik ga niet mee," zei ik. "Waar is Lena?"

-

-"Die probeert even braaf te worden als jij," zei Alex mopperend. De

-tranen kwamen mij in de oogen.

-

-"O, ik wou, ik wou dat ik mee mocht!" riep ik uit, en liep toen naar

-huis terug zoo hard als ik kon, want het trof mij, dat ik anders net

-zou doen als Bileam, die wilde doen, wat God hem had verboden. Maar

-ik was blij, dat Lena ten minste ook niet meegegaan was.

-

-In huis ging ik haar overal zoeken, maar ze was nergens te vinden.

-Toen schoot mij te binnen dat ze misschien Andy goedennacht was gaan

-zeggen. Ik ging dus den tuin weer door en vroeg aan Baldwin en Emma

-en de keukenmeid, of ze haar ook gezien hadden. Niemand had haar

-gezien. Terwijl ik nog druk zocht, kwam tante Caroline naar buiten,

-zei me dat het bedtijd was en vroeg, waar Lena zat. Ik vertelde haar,

-dat ik overal naar Lena gezocht had, maar ze nergens kon vinden.

-Tante vond, dat ik dan maar vast naar bed moest gaan, Lena zou dan

-wel volgen. Ik zei vader, die in z'n studeerkamer was, dus

-goedennacht, en ging de trap op. Ik gevoelde mij verdrietig, en begon

-weer te wenschen, dat ik toch nog maar met de jongens was meegegaan.

-En ik herinnerde mij nu ook, hoe Lena gezegd had, dat ze toch zou

-meegaan, hoe ze er ook later voor gestraft zou worden.

-

-Ik lag juist in bed, toen tante Caroline boven kwam. "Griet, waar is

-Lena toch? Emma zegt, dat ze nergens te vinden is, en de jongens,

-waar zitten die?"

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Ik zweeg; het is bij ons niet "in den vorm", te klikken. Dat doen we

-nooit. Maar tante wou me aan den praat hebben. Zij dreigde, vader te

-zullen halen, als ik niet antwoordde. Ik zei toen: "Ik weet, waar de

-jongens zijn, tante, maar ik wil het liever niet zeggen, en ik weet

-niet, of Lena ook met hen mee is." "Maar je moèt zeggen, waar ze

-heen zijn, Griet; het is heel leelijk van ze, om zoo weg te snappen."

-"Ze zullen niets geen verkeerds uithalen, maar het zal wel laat

-worden, eer ze thuis zijn." "Ik zal dadelijk met vader er over

-spreken," zei tante; zij wist wel, dat we nooit van elkaar zouden

-klikken; 't speet mij wel voor haar, want ze zag er zoo bezorgd uit.

-Na eenigen tijd kwam vader boven, en toen ik hem hoorde komen, stopte

-ik m'n hoofd goed onder de dekens en deed alsof ik sliep. Maar dat

-lukte niet best, want hij legde zijn hand op mijn hoofd, en dat is

-als een kus, en dan gevoel ik, dat ik hem alles kan vertellen. "Wel,

-kind, is Lena nog niet boven water? Wat zijn jelui toch lastig. Tante

-is er heelemaal van in de war."

-

-"Het spijt mij vader, maar Lena heeft mij niet gezegd, dat en waar ze

-heenging, en ik heb haar ook niet zien heengaan."

-

-"Weet je, waar de jongens zijn?"

-

-"Ja, vader."

-

-Hij zweeg even, en zei toen: "Je moet me alles zeggen. Ik kan niet

-hebben, dat een van m'n kleintjes zoo laat op den avond de deur uit

-is, zonder dat ik weet, waar ie zit."

-

-Ik vertelde hem nu de geschiedenis, en hij zuchtte. "Het is heel

-ondeugend van ze, en dat zullen ze weten ook. Daan heeft mij zeer

-teleurgesteld."

-

-"Och vader," zei ik, zijn hand grijpende, "als u nog een jongen was,

-dan ben ik er zeker van, dat u het ook zoudt gedaan hebben. Denk u

-eens in: Zij mogen rond een kampvuur zitten en konijnenvleesch eten,

-en dan worden er zigeunerliederen bij gezongen. Wat is daar nu voor

-verkeerds in?"

-

-Vader glimlachte. "Wel Grietje, het zal de jongens geen kwaad doen,

-maar zigeuners zijn geen goede vriendjes voor mijn volkje, en Daan

-had beter moeten weten. En dan, Lena is nog een popje!"

-

-Hij ging naar de deur, knikte mij toe, en zei: "Goed kind." Even

-daarna hoorde ik de huisdeur toeslaan, en ik begreep, dat hij hen

-ging halen. Ik trachtte wakker te blijven, maar 't lukte mij niet, en

-gewoonlijk sliep ik in eens door tot het uur van opstaan. Toen ik

-wakker werd, keek ik allereerst naar Lena's bed, en zag, dat ze er

-weer was. Toen ze wakker werd, zag ze er nog erg slaperig en hangerig

-uit. "Toe, vertel me es gauw," zei ik. "Ben je met de jongens

-meegegaan?"

-

-"Natuurlijk, domme meid. Ik heb je toch gezegd, dat ik het zou doen.

-Ik ben nog vóór hen weggegaan, in geval je mij hadt willen

-tegenhouden; op de stoep bij juffrouw Ribbon wachtte ik ze op." Op

-boosaardigen toon vervolgde Lena: "Daan wou me terugsturen, maar ik

-zei hem, dat ik niet een van z'n Zondagsschoolkinderen was. Maar hij

-vond 't niets prettig, en dreigde, mij niet te zullen helpen, als ik

-achter raakte!"

-

-"Vertel me nu van het feestmaal," drong ik nieuwsgierig aan. "Dat was

-er niet," zei Lena boos. "We hebben heelemaal tevergeefs geloopen, en

-mijn voeten gingen zeer doen. Toen wij er kwamen, was alles donker;

-het gansche kamp was verdwenen, en er was geen mensch meer te zien.

-Maar aan een boom was een briefje gespijkerd, en daar stond met

-vreeselijk slechte letters opgeschreven:

-

-"Zigeuner-feestmaal Eerst den haas vangen, dan braden."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Daan vond het een heel knappen zigeuners streek, maar zij waren met

-dat al heel boos, en ik niet minder."

-

-Wat was ik blij, dat ik niet was meegegaan! Ik had nu niets gemist.

-Maar die blijdschap was weer niet goed, ik had even blij moeten

-wezen, als ze een heerlijken maaltijd hadden genoten. "'t Is wat

-moois," bromde Lena. "Nu krijgen we allemaal straf voor niets. En we

-hebben niet eens den maaltijd gehad." Bij het ontbijt waren de

-jongens o zoo kalm. Vader had hun een flinke bestraffing gegeven, en

-na theetijd mochten ze, evenmin als Lena, in den tuin. Vader straft

-ons heel weinig, maar wij hebben altijd meer verdriet van zijn

-boosheid dan van de straf zelf.

-

-Voordat de jongens naar school gingen, zei Daan tegen me: "Ik

-verwonder me er niet over, dat wel-opgevoede lui zeggen, dat de

-wereld steeds slechter wordt. Dat heb ik nu weer aan de zigeuners

-gezien!" Dat was alles, wat hij ooit nog weer over het mislukte

-zigeuner-feestmaal zei.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-De volgende dagen werden besteed aan het schilderen van het karretje;

-de jongens vonden helgroen de beste kleur. Vervolgens werd

-onderhandeld over den aankoop van een zadel voor Andy. Ook hiervoor

-gingen we weer, ieder op z'n vroegere manier, aan 't verdienen; Daan

-werd weer vischboer, Alex voor ditmaal ook, Lena ging weer borstplaat

-verkoopen, en ik gaf Bob Tapson weer wat groenten en bloemen mee voor

-de markt.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Te midden van al deze bezigheden kwam ons jaarlijksch schoolfeest,

-dat hier meest op een der landerijen of in het park van Mevrouw Laura

-wordt gehouden. Ditmaal ontving Mevrouw Laura de kinderen in haar

-park; wij marcheerden er, allen met vlaggen gewapend heen, en

-onderweg voegden zich ook de kinderen van het naaste dorp er bij,

-zoodat het een groote optocht werd.

-

-Den dag vóór het schoolfeest kwam Daan thuis met een blauw oog en

-een snede er boven. Hij vertelde me, dat hij aan 't vechten was

-geweest met den "wilde", dat is die vuile jongen met z'n dikke

-beenen. Vader ondervroeg Daan terstond, en deze vertelde: "Ik heb hem

-al te lang gespaard, vader. Hij meende alles maar tegen mij te kunnen

-zeggen.

-

-Hij zei b.v., dat in de gevangenis haast allemaal domineeszoontjes

-zitten, omdat hun vaders allen huichelaars zijn. Ik eischte van hem,

-dat ie z'n woorden zou terugnemen, maar hij keek me brutaal aan en

-zei: Jou lieve papa mag de lui van den preekstoel de les lezen, maar

-zijn brave zoon heeft mij niets te vertellen, begrepen? En toen vloog

-ik op 'm los, hij rende weg, pakte een steen op en slingerde dien

-naar mij toe. Dat ie me z'n vuist onder de oogen zou geduwd hebben,

-alla, maar een steen! Wij vlogen allen op 'm aan, en hij vluchtte in

-een der schoollokalen, maar spoedig hadden we hem daar weer uit;

-terwijl de jongens hem stevig vast hielden, heb ik hem een flinke

-aframmeling gegeven. Het was goed, dat ik het deed, en niet een van

-de andere jongens, want ik weet, wanneer ik moet ophouden; als de

-jonge Gray hem te pakken had gekregen, wel ik geloof, dat ie 'm half

-dood had geslagen."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Ja," voegde Alex er bij. "En toen ging ie huilend naar meester, maar

-die zei 'm, dat ie gekregen had, wat ie verdiende."

-

-Vader zei niet veel. Hij verstaat jongens zoo goed. Net voor we naar

-bed gingen, kwam Daan naar me toe, en zei: "Hoor es, Griet, ik wil je

-de kleine Zondagsschoolklas overdoen. Ik kan het niet meer doen. Ik

-kan die kinderen niet verbieden te vechten, als ik het zelf doe.

-Gisteren heb ik in 't dorp nog twee vechtende jongens gescheiden. Het

-was eigenlijk verkeerd zoo op te treden, maar ik dacht aan het

-_gaan_, dat ons geleerd is. En dan dat geval met Lena. Neen, ik kan

-die klas niet meer houden."

-

-"Goed," zei ik, "maar ik vrees, dat ik 't niet veel beter zal maken.

-Mag je nooit iets verkeerds doen, als je aan de Zondagsschool bent?"

-

-"Ik wil geen huichelaar wezen," zei Daan en ging weer weg. Toen vader

-te hooren kwam, dat de klas aan mij was overgedaan, riep vader Daan

-bij zich. "M'n jongen, weet je wel, waarin je verkeerd hebt gedaan?

-Je hebt het paard achter den wagen gespannen; je begon al te gaan nog

-vóór je was gekomen."

-

-Daan kleurde, en zweeg even. Toen: "Hoe bedoelt u dat, vader?"

-

-"Je gelijkt op een burger, die met de soldaten mee wil om te strijden

-en zichzelf als soldaat beschouwt, maar hij heeft zich nooit geoefend

-en kan niet eens de wapenen der soldaten hanteeren en hun gewoonten

-volgen."

-

-Daan zei niets meer; ik zag, dat hij ernstig nadacht. Ik deed

-evenzoo, en ik meen vaders bedoeling te begrijpen. Hij heeft ons wel

-meer gezegd, dat, hoewel hij ons in den doop aan God heeft gewijd, om

-Zijn dienstknechten te worden, de tijd komt, dat we dat ook zelf

-moeten doen. En daarmee moeten we niet wachten, tot we onze

-belijdenis doen. Heb ik nu mijzelve aan den Heer gewijd, dan zal Hij

-me ondersteunen in alles, wat ik noodig heb.

-

-Het lachte Daan niet bijzonder toe, om met z'n blauwe oog aan het

-schoolfeest deel te nemen. Vader zei, dat hij daar blij om moest

-wezen, want als hij thuis bleef, mocht hij met den ezel naar Relton

-rijden. Dat is vijf mijlen van hier, vader had er een boodschap voor

-een boer. Dat leek Daan en om dat te bewijzen, deed hij een sprong in

-de lucht.

-

-Zaterdagmiddag te twee uur gingen we allen, behalve Daan, naar 't

-schoolfeest; zelfs Puf was van de partij. Toen we aan 't Huis kwamen,

-stonden Clara en Betty op 't bordes, en toonden zich zeer verheugd,

-toen ze ons opmerkten tusschen de lange rijen schoolkinderen. Betty

-was nu aardig beter, en kon met behulp van krukken goed vorderen. Wij

-bleven even met ze praten, terwijl de andere kinderen verder trokken.

-

-In het park werden allerlei spelletjes en wedstrijden gehouden,

-waarna we op thee werden onthaald, waarbij heerlijk geboterde koeken

-werden opgediend. Tante had mij opgedragen, goed op Puf te letten,

-want die is nog al gemakkelijk van innemen.

-

-Intusschen hadden we met Clara en Betty een afspraakje gemaakt, dat

-ze met hun ponyrijtuigje bij ons zouden komen. Wij zouden dan onze

-équipage ook voor den dag brengen en er zou weer een wedstrijd

-worden gehouden. Ik denk, dat Andy wel even vlug zal loopen, als hun

-pony.

-

-Terwijl we zoo aan 't praten waren, kwam Mevrouw Rogers op me toe;

-zij nam me even mee, om haar man te groeten, die onder een boom zat

-met verscheidene heeren en dames. Wij hadden 't zóó druk gehad, dat

-Lena geheel vergeten had, haar brief aan den Kapitein te schrijven,

-en deze vroeg dus, of wij al een ezel hadden gekregen. "Wij hoorden

-al, dat de ouwe Nell niet best heeft voldaan," zei hij; "dat

-verwondert me niet."

-

-Ik vertelde hem van de proefritten, van het schilderen van ons

-karretje, en van onzen arbeid om nog een zadel te verdienen. Toen hij

-hoorde, dat de jongens uit visschen gingen, vroeg hij, of ze elken

-morgen versche visch voor z'n ontbijt konden brengen. Ik haalde Alex

-en zei hem, dat ik een goeden afnemer voor hem gevonden had. Toen hij

-vernam, wie, kwam hij dadelijk, en was spoedig druk aan 't praten met

-den Kapitein.

-

-Deze vertelde hem, dat hij vroeger een renpaard hield, maar nu in een

-mandewagentje moest voortsukkelen.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Daar kunt u ook in meedoen," vond Alex.

-

-"Ja," voegde ik er aan toe, "de volgende week hebben we een

-wedstrijd. Betty en Clara komen met hun rijtuigje, en als u nu met uw

-wagentje kwam, dan hebben we al drie deelnemers.

-

-"Het lijkt me wel," zei de Kapitein, "maar jelui hebt toch zoo'n

-breeden weg niet."

-

-"Neen," zei ik, "maar ik dacht om het te doen op een groot veld, en

-dan in de rondte, net als de Romeinen in een ampi... hoe heet zoo'n

-ding ook?"

-

-"Heb je lauwerkransen?"

-

-"Jawel," zei ik opgewonden, "we hebben wel laurierbladeren in den

-tuin, en daar zullen we wel kransen van maken."

-

-"Och Karel, wat praat je toch een nonsens," zei Mevrouw Rogers

-lachend, maar haar oogen stonden droevig. Ik trok een lip, bang, dat

-er nu weer niets van komen zou, en ik vroeg Mevrouw nog eens, ons

-vooral te helpen. Zij antwoordde: "De dokter verbiedt mijn man, te

-loopen, lieve, hij mag geen opwinding hebben."

-

-"Dat is nòg niet erg," zei de Kapitein vroolijk, "dan zal ik de

-keizer wezen, en de lauwerkransen uitreiken."

-

-"We zouden ook een schildpadden-wedstrijd kunnen houden," vond Alex;

-"dat zou voor u nog wel te doen zijn, meneer."

-

-"'t Is het beste, dat jelui maar allemaal hier naar de boerderij

-komen. Boer Donnyball heeft al gehooid, en dus ligt er een groot stuk

-land beschikbaar."

-

-"Dat zou heerlijk zijn," zei ik. "Als u een dag zoudt willen

-vaststellen, dan zal ik er met Betty en Clara over spreken. Zaterdag

-is voor ons de beste dag, dan hebben we vacantie."

-

-"Goed, aanstaanden Zaterdag dan, precies om twee uur."

-

-"Maar de zangoefening dan?" fluisterde Alex me in. "Die missen we

-telkens. Ik wou, dat tante die maar op een anderen dag zette, 't is

-onze eenige vacantiedag."

-

-Alex' opmerking deed me aarzelen. Vader had ons al eens gezegd, dat

-we tegenwoordig aan niets anders dan aan pleizier schenen te denken.

-Maar ik wou toch ook niet graag den wedstrijd afbestellen. Kapitein

-Rogers, onze aarzeling bemerkende, vroeg: "Wanneer begint jelui

-zomervacantie?"

-

-"Den laatsten van deze maand," antwoordde ik, "tenminste voor de

-jongens. Ik denk, dat tante Lena en mij nog wat na-lessen zal geven,

-omdat wij met het verhuizen nog al achterop zijn gekomen."

-

-"Wel, laten we den wedstrijd dan verdagen tot 1 Augustus," stelde de

-Kapitein voor; "dat valt op een Donderdag." "Best, dat zullen we

-doen!"

-

-Ik ging gauw naar Betty en Clara, die het plan heerlijk vonden.

-Thuisgekomen, vertelden we het plan aan Daan, die het ook best vond.

-Lena en ik maakten vervolgens plannen, om ons karretje met bloemen te

-versieren. En zoo zagen we allen met verlangen den eersten Augustus

-tegemoet.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK X.

-

-

-Ik zag er erg tegen op, om Daan's Zondagsschoolklas te gaan

-onderwijzen, maar tante ried mij aan, om den Bijbel te nemen. Ik las

-de geschiedenis van Samuel over, totdat ik ze van buiten kende, en

-den volgenden morgen ging ik met tante naar het lokaal, mij gelukkig

-voelende in het besef, dat het nu eindelijk aan _gaan_ was

-toegekomen.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Mijn klas bestond uit 4 jongens en 3 meisjes, geen ouder dan 6 jaar.

-Zij riekten erg naar zeep en pomade, en hun gezichten glommen van 't

-wasschen. Een van de jongens, Freddy Salt, kon of wou niet

-stilzitten, en de drie meisjes hadden daar zooveel belangstelling

-voor, dat zij niet eens naar mij luisterden. Eerst probeerde Freddy

-een vlieg te vangen, en toen ie 'm had, werd het diertje van hand tot

-hand doorgegeven. D'r was geen orde in te krijgen, en ik zei

-eindelijk boos tegen 'm: "Freddy, als je niet stil kunt zitten, zal

-ik je als een popje op mijn schoot nemen."

-

-Hij staarde me angstig aan, eindigde met z'n vliegenjacht, en bleef

-verder rustig zitten. Ik vertelde de geschiedenis van Samuel en

-merkte op, dat God van ons allen gehoorzame dienstknechten wil maken.

-Eensklaps zei een jongen, Bertie geheeten: "Ik hoor God nooit roepen,

-als ik in bed lig." "Neen," antwoordde ik, "maar als je iets

-verkeerds van plan bent, dan spreekt Hij in je hart, dat je 't niet

-doen moogt." Ze schenen dit te begrijpen, en toen zei er een: "God

-kan ons niet iets zeggen, Hij is veel te ver weg." Ik vertelde hun

-toen, hoe dichtbij Hij was, en hoe lief Hij ons heeft, zoodat we,

-niet uit vrees voor straf, maar alleen om Hem te believen, ons best

-moeten doen. Maar ik weet niet, of ze 't begrepen; voor hen was de

-eenige reden, om gehoorzaam te zijn, gelegen in de vrees voor straf.

-Hoofdschuddend zei een der meisjes: "Ik heb Jezus altijd lief. Als ik

-zoet ben evengoed als wanneer ik stout ben."

-

-"Je kunt Hem niet liefhebben, als je verkeerd doet," antwoordde ik.

-"Je doet Jezus verdriet aan, als je ongehoorzaam bent." Ze herhaalde:

-"Dan heb ik Hem evengoed lief." Ik gevoelde, dat ik het haar niet

-goed duidelijk had gemaakt.

-

-Toen de les ten einde was, ging ik vermoeid en ook dankbaar, dat ik

-er doorheen was gekomen, naar huis. Na kerktijd vertelde ik vader een

-en ander, en zei hem, dat het verbazend moeilijk was, om kleine

-kinderen te leeren. Hij vroeg mij, wat we besproken hadden, en toen

-ik het hem verteld had, zei hij: "Denk eens aan de gelijkenis, Griet;

-het uitgezaaide zaad komt na vele dagen op. Vertel den kleintjes van

-hun Verlosser, Die voor hen stierf en Die nu zoo dicht nabij hen

-leeft, dat Hij ze elk uur van den dag zal helpen. Als je hart vol is

-van Hem, kind, zal het je gemakkelijk vallen, anderen van Hem te

-vertellen."

-

-"Maar," zei ik, "mijn hart is zoo vol van allerlei andere dingen, en

-ik weet niet, wat ik er aan doen moet."

-

-"Heb je den Heere lief?"

-

-"O, ik hoop van wel, en ik geloof ook van wel, maar ik doe zoo vaak,

-wat verkeerd is."

-

-"Zie niet altoos op jezelf, maar zie op Hem!"

-

-Meer zei vader niet. Met de jongens had ik toen nog een gesprek over

-het trouw blijven ... in het ezelkarretje. 't Was gisteravond, toen

-we na de thee een ritje gingen maken. Daan stuurde en Puf zat naast

-hem op het voorbankje; Lena, Alex en ik waren achterin gekropen.

-'t Was een heerlijke tocht; overal keken de lui ons na om de nieuwe

-équipage van den dominee te zien. Zoodra we buiten de huizen waren,

-begon het gesprek, eerst over Andy.

-

-"Ik zou wel es willen weten, of ie ons nu al kent," zei Lena. "Hij

-zou wel een ezel moeten zijn, als ie dat nu nog niet wist," vond Alex

-en wij lachten dat we schaterden!

-

-"'t Is een ezel," zei ik, "dat is 't 'm juist, als 't een hond was,

-zou ie wel slimmer wezen."

-

-"Ja maar alle honden zijn niet slim," zei Daan.

-

-"Maar ze zijn trouw," merkte ik op. "Je hoort altijd van trouwe

-honden, nooit van trouwe ezels."

-

-"Wat beteekent dat eigenlijk, trouw?" vroeg Lena.

-

-"Ik denk," antwoordde ik, "dat trouw beteekent: altoos dezelfde zijn

-en nimmer veranderen. Houdt je eenmaal van iemand, dan ook voorgoed."

-

-"Een trouw ridder," zei Daan, "is iemand, die nooit z'n vrouw in den

-steek laat, zij is altijd zeker van hem."

-

-"En wat is dan een trouwe dienstknecht?" vroeg Lena. "Iemand, die

-nooit z'n werk in den steek laat," antwoordde Daan.

-

-"Ik geloof niet, dat je trouw kunt zijn zonder lief te hebben,"

-merkte ik op.

-

-"Juist, dat is de zaak," zei Alex. "Als een hond z'n baas niet

-liefheeft, kan hij ook niet trouw zijn. Evenmin kan een dienstbode

-trouw zijn, als ze niet van haar meesteres houdt. Dat moet altoos

-samengaan."

-

-"Semper fidelis," fluisterde ik.

-

-"Doe nou niet, alsof je Latijn kent, Griet; je hebt dat gelezen op de

-graftombe in de kerk."

-

-"Ja, dat is ook zoo. Maar wat is het ook moeilijk, om zóó trouw te

-zijn, en altoos zóó lief te hebben, als die ridder."

-

-"Och," zei Daan, "ik geloof, dat als je werkelijk iemand lief hebt,

-dan doe je dat zonder erbij te denken, net als een hond."

-

-Hier brak Puf eensklaps de debatten af, door met uitgelatenheid af te

-kondigen, dat ie een heerlijken verjaardag tegemoet zag, en dan een

-completen ezel zou krijgen. Want -- zei hij -- van dezen heb ik maar

-een stukje. Waaraan Daan toevoegde:

-

-"Hij heeft er een vijfde van. Maar vertel ons es, Puf Dikkert, wie

-zal je d'r een geven?"

-

-"De Heer," zei Puf, terwijl hij hoogst ernstig keek. "Het zal geheel

-m'n eigen ezel zijn en ik zal 'm zóó voeden, dat ie dikker wordt

-dan ons huis." Op dit oogenblik reden we een oude vrouw voorbij, die

-een bos takken op haar rug meevoerde.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Hé!" riep Daan, "moet je nog ver? Willen wij je vrachtje

-overnemen?"

-

-Zij wou dat wàt graag, en overlaadde ons met dankbetuigingen. Ze

-zei, dat haar hut nog een heel eind verder stond; zij had hout

-gesprokkeld. Daan beloofde haar, dat we den bos bij haar voor de deur

-zouden neerleggen, en toen reden we door.

-

-"Toen ik dien dag, dat jelui naar het schoolfeest waren, naar Relton

-reed," vertelde Daan, "bood ik iedereen, dien ik voorbijreed, een

-plaatsje in de kar aan, en zoo had ik twee oude vrouwen en een jongen

-aan boord, toen ik in 't dorp kwam."

-

-"Dat zullen we nu weer zoo doen," riep Alex geestdriftig uit.

-

-"Ja maar, we hebben geen plaats meer," merkte ik op. "We zitten hier

-als haring in een ton."

-

-"Dan moeten jelui d'r maar uitgaan, en loopen," vond Daan. "Hè, als

-we es een rijtuig tegenkwamen, dat niet meer voort kon, of een

-verongelukte auto met een dame er in, die de handen wrong om redding,

-dàt zou nog es "in den vorm" zijn."

-

-Maar zulke ontmoetingen hadden we niet, en we kwamen zonder eenig

-avontuur thuis. Daar ging ik over denken. Het was heel leuk, om uit

-rijden te gaan in een ezelkarretje, maar daar deed je toch nog maar

-weinig goeds mee. Toen we langs den mijlpaal reden, waaraan we onze

-advertenties geplakt hadden, zei ik: "Hoor es! Als onze vacantie

-begint, moeten we om beurten den ezel sturen. Ik kan dat evengoed als

-jij, Daan. Ik zou zeggen, minstens één keer per week moest ik 'm

-hebben."

-

-"Wel," zei Daan, "d'r zijn zes dagen in een week, den Zondag erbuiten

-gerekend. Als wij nu ieder een dag nemen, blijven er nog twee voor

-vader en tante en Puf." Dat was heel aardig berekend van Daan. En

-Alex voegde erbij: "En dan zullen we de beurten naar ouderdom

-regelen. Daan op Maandag, ik op Dinsdag, Griet op Woensdag en Lena op

-Donderdag."

-

-Het plan werd algemeen toegejuicht.

-

-Inmiddels had ik een plannetje bedacht, dat de jongens niet weten

-mogen. Het is dit. Ik heb een briefje geschreven, en dat wil ik aan

-den mijlpaal plakken; er staat op:

-

-"Iedereen, die zelf of voor anderen vrij vervoer wenscht, vervoege

-zich bij Grietje Marjoribanks, elken Woensdagmorgen aan de pastorie."

-

-Aan Lena vertelde ik het dien avond nog. "Je lijkt wel koetsier te

-willen worden," zei ze, "ik heb liever zelf het genot er van."

-

-"Neen," zei ik, "vader zegt, dat z'n tijd en z'n kracht altoos ter

-beschikking van de gemeenteleden staan. En dat moet Andy nu ook. Hij

-moet een echte gemeente-ezel worden, en dan zal ik 'm zelf besturen."

-

-"Ik zal er eens over denken, wat ik met 'm doen zal," zei Lena. Daar

-heb ik geen al te beste verwachtingen van.

-

-Het scheen wel of de vacantie nooit komen zou. En toen ze eindelijk

-aanbrak, had Daan al menige oefening met Andy achter den rug; 't

-ezeltje was voor 1 Augustus al goed gewend, den weg langs te rennen.

-Men vond, dat het dier bovendien nog op diëet moest, om z'n gewicht

-te verminderen. Nu is 't waar, Andy wordt erg dik, want hij eet den

-ganschen lieven dag maar gras, behalve dan, als ie met ons uit moet.

-

-Maar wat moesten we hem geven? Haver kost veel geld. Lena vond

-bouillon heel geschikt, maar bouillon is ook duur, en zoo is ten

-slotte alles, wat versterkt. Andy loopt uitstekend en heeft geen

-kuren, behalve deze, dat ie zoo nu en dan plotseling stilstaat, om

-dan na een of twee minuten weer door te draven. Ik heb gezegd, dat

-hij dat doet, om even uit te rusten en op krachten te komen. Daan

-meent, dat ie dan even staat te denken. En Alex denkt, dat ie dat

-doet, om ons te toonen, dat ie een eigen wil heeft, en dien op z'n

-tijd wenscht te gebruiken.

-

-Intusschen waren Lena en ik druk bezig met het vlechten van

-laurierkransen en het bijeenzoeken van bloemen om ons karretje te

-versieren.

-

-Den dag voor 1 Augustus waren we van 's morgens vroeg tot 's avonds

-laat in de weer; wij hadden rosetten van fel-roode geraniums gemaakt,

-om die aan Andy's oogkleppen te hechten; dan hadden we varenkruid en

-madeliefjes langs de buitenzijde van het karretje gehangen en verder

-nog slingers van madeliefjes om den disselboom gestrengeld. Baldwin

-wilde niet toestaan, dat we de mooiste bloemen plukten, maar we

-hebben toch, toen hij even weg was, eenige fijne bloempjes om de

-zweep weten te vlechten. Ik heb al zoo vaak mee helpen versieren in

-de kerk, dat ik de goede soorten wel wist te kiezen, tot groote

-tevredenheid dan ook van de jongens, die op dit gebied toch maar

-weinig te vertellen hebben.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Om half één zaten we al aan ons middageten. We kleedden ons allen

-op z'n Zondagsch, en wisten Baldwin nog enkele mooie rozen af te

-bedelen, die we om onze hoeden vlochten. Toen we uitreden, liep het

-halve dorp uit, om ons bloemenrijtuig te zien; ze vonden het allemaal

-even prachtig. Ik hoorde nog, dat een vrouw tegen haar buurvrouw zei:

-"Wat beleven we toch wondere tijden, mensch! Wie had dat nou ooit

-kunnen denken, hè? Altijd bedenken ze maar weer wat nieuws."

-

-Met groot gejuich reden we het dorp door, en toen het veld in, een

-prachtig ruim en effen veld, terzijde waarvan onder een boom Kapitein

-Rogers in z'n mandewagentje al zat te wachten. Toen hij en zijn vrouw

-ons zagen naderen, herkenden ze ons nauwelijks, zóó was ons

-karretje veranderd door de bloemen.

-

-Na vijf minuten kwamen ook Betty en Clara aangereden, en toen zaten

-we al voor de eerste moeilijkheid. Zij dachten er niet aan, Alex als

-koetsier bij zich te nemen, wilden bepaald zelf sturen. Alex was er

-leelijk door in z'n wiek geschoten; gelukkig had kapitein Rogers een

-goeden inval. Hij rees moeilijk uit z'n wagentje op, en liet zich met

-behulp van Mevr. Rogers in z'n badstoel neer; toen zei hij tegen

-Alex, dat hij op de boerderij den pony mocht gaan halen, dien voor

-het wagentje spannen, en dan daarmee deelnemen aan den wedstrijd. Wij

-juichten van blijdschap, want nu hadden we drie mededingers. Er werd

-nu afgesproken, dat Daan en ik in ons karretje zouden plaats nemen,

-Alex en Lena in het mandewagentje van den kapitein -- er was net

-genoeg plaats voor twee -- en Puf wezen we een plaats aan als

-controleur bij het eindpunt. Dat beviel 'm slecht; hij begon hard te

-huilen, en jammerde, dat hij het ezeltje had gekregen, en dat hij er

-mee wilde rijden. Daan zeide hem, dat hij de gansche onderneming in

-de war bracht, maar Puf bleef te keer gaan, en we konden zoo niet

-beginnen. Ik stelde hem ten slotte voor, met Daan te gaan, inplaats

-van mij, want het was toch ook wel hard, hem alleen te laten staan.

-En Daan was dat voorstel al heel welkom, want hij had liever het

-lichte gewicht van Puf, dan mijn gewichtigheid. Mevr. Rogers vroeg

-mij nog, of ik het niet akelig vond, maar ik zei haar van niet, want

-ik kreeg nu de gelegenheid, de drie mededingers bij den eindpaal te

-zien aankomen.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Ik ben niet zoo kinderachtig, om te gaan huilen, als ik niet mee mag

-rijden," zei ik, terwijl ik Pufs tranen van z'n bolle wangen veegde.

-Hij was spoedig weer in z'n hum en klom zoo vlug als ie kon, in ons

-karretje. Betty vond ons wagentje heel lief. Zuchtend zei ze: "Ik

-wou, dat Clara en ik ook zulke aardige ideetjes hadden. Maar als

-jelui d'r niet bij zijn, voelen we ons lang niet zoo pleizierig."

-

-Ik keek naar haar keurig rijtuigje met de blauwe kussens, naar het

-nikkelen beslag van het paardetuig, naar den prachtigen pony, en

-schudde het hoofd. "Jawel," zei ik, "maar wij moeten onze armoede

-achter bloemen verbergen, en dat behoeven jelui niet." Ze lachten

-luid en vonden ook, dat dàt het wel zou wezen.

-

-Kapitein Rogers had den weg bepaald; een boerenknecht had hij hier en

-daar steenen laten opstellen, en toen onze kibbelpartij was

-beëindigd, stelde hij ons op een rij naast elkaar op. Hij had ook

-een echt pistool bij zich, om het vertreksein te geven. 't Was eenig!

-

-Tweemaal moest het veld worden rondgereden, en toen ik bij het

-eindpunt gereed stond, leek het mij nog wel zoo aardig buiten dan in

-de wagentjes. Eerst scheen het, of Betty en Clara 't zouden winnen,

-maar langzamerhand begon Daan ze in te halen, en toen Andy ze achter

-zich liet, gaf ik een schreeuw van vreugde. In de tweede rondte begon

-de pony met het mandewagentje, die eerst een heel eind achter was

-geweest, steeds harder te rennen, en haalde eindelijk Daan in. Maar

-Daan begon Andy zóó onbarmhartig te slaan, dat zij een tijdlang

-gelijkop reden.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Zelfs haalde hij den pony weer in, en ik dacht werkelijk, dat hij 't

-nog zou winnen, toen Andy, dicht bij het eindpunt plotseling

-stilhield, en zóó hardnekkig, dat er geen beweging meer in te

-krijgen was.

-

-Daan schreeuwde en sloeg er op los, maar Andy bleef staan, koppig en

-tot geen toegeven geneigd. 't Was verschrikkelijk, ik schreide haast.

-Al spoedig kwamen Alex en Lena aanrijden, en precies gelijk met Clara

-en Betty reden ze het eindpunt binnen. Zij wonnen dus beiden, en niet

-zoodra hoorde Andy hen hoerah! roepen, of hij zette eensklaps weer

-aan, en draafde naar het eindpunt, maar natuurlijk te laat nu.

-

-Wat waren we boos op 'm! Behalve natuurlijk Alex en Lena, die 't nu

-gewonnen hadden; zij schenen wel heelemaal te vergeten, dat het ook

-hun ezel was, die verloren had. Mevr. Rogers wist niet, wie ze nu den

-lauwerkrans moest geven, en dus stelde de kapitein voor, dat de twee

-pony's nog eens tegen elkaar moesten draven; ditmaal echter maar een

-kleineren afstand. De pony van de boerderij won het nu gemakkelijk.

-En zoo kreeg Lena den lauwerkrans. Ze was er zóó verheerlijkt mee,

-dat ze haar hoed afwierp en den krans op haar hoofd zette.

-

-Na afloop van den wedstrijd zochten we allen een rustig plekje aan de

-rivier, en bepraatten daar nog eens druk de gebeurtenissen van den

-heerlijken middag. Er werd een vuurtje gemaakt, en thee gezet, en

-rondom 't vuurtje gezeten, konden we ons heel wel verbeelden, in een

-zigeunerkamp te zijn aangeland.

-

-Vervolgens werden allerlei spelletjes gedaan, vooral ook die, waarbij

-we konden blijven zitten, omdat Betty nog niet vlug loopen kon. 't

-Speet ons, toen we naar huis moesten. Naast elkaar reden wij, te

-weten Clara en Betty in haar, en wij allen in ons wagentje, naar

-huis.

-

-Eigenlijk waren we allemaal ook nog 'n klein beetje uit ons humeur;

-Clara en Betty, omdat ze 't niet gewonnen hadden; Daan en ik, omdat

-Andy ons door z'n malle kuren had doen verliezen. Kapitein Rogers

-zei, dat je zooiets nu eenmaal van een ezel moet verwachten, daar

-zijn 't ezels voor.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK XI.

-

-

-We zijn deze week begonnen met het op beurten rijden met Andy.

-Afgesproken is, dat we, als het onze beurt is, niet bepaald alleen

-behoeven te gaan, we mogen ook wel anderen meenemen; maar wiens beurt

-het is, die stuurt, daar gaat niets van af.

-

-Maandagmorgen vóór 't ontbijt nog bevestigde ik mijn briefje aan

-den mijlpaal. De jongens wisten er niets van, en bemerkten het pas 's

-middags, toen er enkele menschen naar stonden te kijken; ze kwamen

-naar huis en vroegen mij lachend: "Wou je de menschen op je rug

-dragen, Griet? Dat lijkt wel zoo, want er staat op dat briefje niets

-van Andy."

-

-"Dat is mijn zaak," gaf ik ze terug, "als ze d'r verstand gebruiken,

-zullen ze dat wel snappen." Het hinderde mij, dat ze me alweer

-uitlachten, want ik was zoo echt in m'n schik met het plan van

-personenvervoer per open équipage. Ook vader had mijn briefje

-gelezen, en zei tot me: "Dat vind ik best, Grietje, je lijkt in dat

-opzicht op je moeder. Ik ben er blij om, dat je er iets voor voelt,

-om je genoegens te deelen met hen, die minder gelukkig zijn dan jij."

-

-Daan bleef den heelen dag met Alex weg; zij hadden hun boterhammen

-meegenomen, en kwamen laat thuis. Alex scheen zich bij dien rijtoer

-door de omliggende dorpen zóó ingespannen te hebben, dat hij den

-volgenden dag niet in staat was, zelf goed te sturen. Maar 's middags

-knapte hij op en reed met Lena weg; ik merkte, dat zij wat in 't

-schild voerden. Voor den armen Andy was 't een zware dag. Er stond

-veel wind, en Alex nam twee groote vliegers mee, die Daan en hij den

-vorigen winter gemaakt hadden.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Hij en Lena lieten de touwen geheel vieren en bonden de uiteinden elk

-aan een kant van 't karretje. Zij reden het dorp uit, en trokken de

-vliegers mee, die door den flinken gang mooi hoog stonden. Zoodra ze

-echter een hoek omreden, rukten de vliegers een anderen kant op, dan

-Andy trok. Lena vertelde mij later, dat ze gehoopt had, dat de

-vliegers hen hadden voortgetrokken. Andy deed z'n best ze mee te

-trekken, maar spoedig gaf hij het op, en bleef ineens koppig staan.

-Een half uur lang trachtten ze hem vooruit te krijgen; Alex liet hem

-keeren, en sleurde hem een eindje mee. Toen brak een vliegertouw en

-een vlieger verdween als de wind; de ander kwam in een boom terecht

-en bleef daar vast zitten; Alex klom in den boom, en kreeg hem zoo

-terug. Vrij tijdig kwamen ze weer thuis. Daan vroeg Alex

-belangstellend, waarom of ie zoo dom gedaan had. Hij had gedacht, dat

-Alex de vliegers had willen gebruiken als zeilen op het karretje, dan

-hadden ze dubbel zoo snel gereden. Maar Alex was boos op Andy en

-mopperde: "Ik vind 'm niet half zoo aardig meer als eerst."

-

-"Och kom," zei ik tot hem, "je moet er eerst eens gewoon mee gaan

-rijden. Jij en Daan hebben zoo graag een ezel willen hebben, om je

-naar school te brengen, maar daarvoor heb je hem nog niet één keer

-gebruikt."

-

-Alex keek zuur en zei: "Weet je waarom niet? Dat is het begin van

-Daan's ruzie met Sausaye geweest. Toen Sausaye hoorde, dat wij een

-ezel hadden, ging hij staan dansen en zong een spotliedje op vader.

-Daan liep dadelijk op hem toe; hij hield niet op en kreeg toen een

-opstopper van Daan. En als Daan 't niet had gedurfd, had ik het wel

-even opgeknapt."

-

-Ik keek hem aan en zei: "Was het wel goed om zoo te doen? Sausaye mag

-z'n spotlust botvieren, maar de kinderen van iemand als vader moesten

-dat niet zóó beantwoorden."

-

-"Sta toch niet zoo mal te preeken," zei Alex, en toen ik nog wat

-zeggen wou, stopte hij z'n vingers in z'n ooren en rende weg. Nu

-begrijp ik, waarom de jongens niet met Andy naar school willen

-rijden: ze zijn bang, dat ze uitgelachen zullen worden. Ik denk, dat

-jongens daar banger voor zijn dan meisjes.

-

-De dag van Lena's beurt eindigde niet best. Pas na den middag reed ze

-uit, want we hadden tante Caroline geholpen met pruimen plukken voor

-jam. Zij wil altoos de jam zelf maken. Wij wilden haar allen eerst

-helpen, maar werden vrij moe; Lena werd stekelig, omdat zij niet

-vóór 't middageten met Andy kon wegrijden. "Ik zal zien, dat ik Puf

-mee krijg; ik heb het 'm ook beloofd."

-

-"Zal ik ook meegaan?" vroeg ik.

-

-"Neen, dank je, jij speelt toch maar den baas over mij. Hè, laten

-we die akelige jam toch laten zitten, waarom doet de meid het niet?

-Vader heeft tante geroepen, die zal dus zoo gauw wel niet terug

-zijn."

-

-"Je behoeft niet te wachten," zei ik; "ik zal tante wel helpen; de

-meid moet de provisiekasten schoonmaken."

-

-"Maar 't is veel te laat, om Andy nu nog te halen, 't is wat moois!"

-

-Zij vloog de keuken uit; toen tante terugkwam, was het juist

-etenstijd.

-

-"Ik hoop, dat er nu maar niet meer jam behoeft gemaakt te worden,"

-zei ik. "Ik heb er zoo 'n hekel aan, en het is hier zoo heet."

-

-"Het is heel goed voor kinderen, om te doen, wat ze niet graag doen,"

-zei tante ernstig. "Het leven is je niet alleen gegeven, Grietje, om

-het voor jezelf te hebben."

-

-Ik voelde mij beschaamd, ook omdat wij een groote vacantie hebben, en

-Lena en ik juist deze eerste twee weken niets aan de lessen doen.

-Maar tante ging voort: "Ik vind het ook zoo pleizierig niet, Griet,

-om in een heete keuken jam te maken, maar ik doe het, omdat het

-gedaan moet worden."

-

-Ik antwoordde: "Ik dacht, dat volwassen menschen alles prettig

-vonden. Als zij niet willen, dan doen ze 't niet, niemand, die hen

-beveelt."

-

-"Het plichtsgevoel beveelt hen," zei tante. "Als je grooter wordt,

-zul je soms bemerken, dat je gansche leven bestaat uit dingen,

-waarvan je niet houdt, en die toch gedaan moeten worden."

-

-Dat was wat nieuws voor me. Ik dacht altijd, dat volwassen menschen

-alleen doen, wat ze prettig vinden. Misschien vindt tante Caroline 't

-ook wel niet prettig, om altijd op ons te passen; wellicht zou ze

-veel liever thuis zijn. Ik geloof, dat ik goed zou doen, haar beter

-te helpen. Ik loop altoos weg, om te spelen, als zij wat van mij

-verlangt. Ik denk, dat het bij het _doen_ behoort, om haar beter te

-gaan helpen, en ik zal het ernstig gaan beproeven.

-

-Den ganschen middag speelde ik cricket met de jongens. Zoowat 4 uur

-verscheen Lena, met loshangend haar en angstige blikken. Zij riep

-Daan toe: "Kom gauw, Andy is gewoon woest en ik vrees, dat Puf

-verdrinken zal."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Wij vlogen allemaal met haar mee, terwijl zij, geheel buiten adem,

-haar wedervaren vertelde.

-

-Hortend en stootend kwam het er uit: "Ik wou met hem de sloot

-doorrijden, juist bij de doorwaadbare plaats. Ik stuurde hem het

-water in, maar toen, in plaats van recht door te stappen begon hij

-rond te draaien, zoodat de kar ten slotte tegen een steen terecht

-kwam. Toen was er geen beweging meer in te krijgen; uren lang heb ik

-er mee getobd, en eindelijk ben ik uit de kar geklommen en ben door

-het water gewaad. Ik trok mijn kousen en schoenen uit en beval Puf,

-stil te blijven zitten, totdat ik terug kwam, en nu moeten we gauw

-doorloopen en zien, hem eruit te krijgen."

-

-Verschrikt riep ik uit: "Heb je Puf midden in de sloot laten staan?"

-En Daan vroeg: "Waarom heb je niet dadelijk den eersten den besten

-man, dien je tegenkwam, om hulp gevraagd?" "Ik kwam niemand tegen,"

-zei Lena, "en bovendien was ik veel te bang, dat ze 't aan vader

-zouden zeggen, daarom ben ik dadelijk hierheen gekomen."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Gelukkig was het niet ver weg, maar hoe Lena op 't idee was gekomen,

-om de sloot door te gaan, daar begreep ik niets van. Ik zou het nooit

-gewaagd hebben; had Daan nog pas niet verteld van een man, die daar

-met z'n wagen verdronken was? Toen wij bij de rivier kwamen, was er

-geen spoor van Puf meer te zien. Lena ging vreeselijk te keer en

-jammerde: "Ze zijn allebei verdronken, en ik zal vermoord worden,

-omdat het mijn schuld was!"

-

-Wij gingen een beetje verderop een brug over; Daan begon te gelooven,

-dat Andy weer was doorgeloopen en hier of daar heen gedraafd. Alex en

-hij gingen toen plat op den grond liggen, net als detectives of

-Indianen, om eenig spoor te ontdekken. "De wielen waren natuurlijk

-nat, en moeten dus in het gras een spoor hebben gemaakt," zei Alex en

-keek er heel geleerd bij. "Kijk, hier bij m'n hand is een heel nat

-spoor!"

-

-"Ja, en de grassprietjes zijn plat gereden," voegde Daan eraan toe;

-"nu moeten we dat spoor volgen. Hadden we maar een bloedhond!"

-

-Lena fleurde wat op. Wij volgden het spoor, maar het grasveld was

-niet lang, en we waren spoedig bij een weg aangeland. We begonnen nu

-een soort springpas te maken, dat is een manier van loopen, waarbij

-je nooit moe wordt, omdat het je nooit buiten adem brengt. Maar wij

-zagen, hoe nauwkeurig we ook tuurden, geen wielsporen. We kwamen nu

-aan een hoogen weg, en wisten niet, wat nu te doen, verder of terug.

-Maar daar stond een huisje vlak bij; fluks daarheen gerend, vroegen

-we aan de vrouw, of ze ook een ezelkarretje gezien had met een

-jongetje erin. Zij opende haar huisdeur, en daar zagen we Puf aan

-tafel zitten, kalm aan 't oppeuzelen van een appel! Wat waren wij

-blij! Andy had een plekje op haar grasveld gekregen. Zij vertelde

-ons, dat zij het karretje had zien aankomen, en dat Puf zoo hard als

-ie kon had geschreeuwd: Ho! Ho! Zij was naar buiten gevlogen, had de

-zaak tot staan gebracht, Andy vastgebonden, en Puf, die huilde van

-angst, in huis gehaald en tot bedaren gebracht. Natuurlijk was Andy,

-zoodra Lena verdwenen was, er vandoor gegaan; het was maar een geluk,

-dat Puf stil was blijven zitten.

-

-Wij bedankten de vrouw vriendelijk, haalden Andy uit het grasveld en

-reden tezamen naar huis terug. Vader bromde erg op Lena, dat zij zulk

-een gevaarlijke poging had gewaagd. Zij zal zulke fratsen nu

-voorloopig wel uit haar hoofd laten. Puf deed natuurlijk net, of ie

-het heerlijk had gevonden. "Ik stuurde zelf, en we reden als een

-sneltrein!" "Ja," zei Alex, "en je huilde van geweld!"

-

-"Ik heb alleen gehuild, toen ik die vrouw zag," zei Puf, die nooit

-verlegen is met een antwoord; "ik wist, dat ze ons zou tegenhouden,

-daarom huilde ik."

-

-"Jij mag niet liegen, Puf," kwam ik tusschenbeiden, "dat is niet "in

-den vorm", behalve als je een boosdoener bent."

-

-"Ik was zoo bang met Andy, en als ik bang ben dan huil ik altijd!"

-verdedigde zich Puf. Hij moet altijd 't laatste woord hebben, en ik

-zweeg dus maar.

-

-Toen het mijn dag was, ben ik 's morgens om 10 uur al op rit gegaan.

-Vlak bij ons hek vond ik een heel groot pak, waarop geschreven was:

-"Wil zoo goed zijn, dit te bezorgen bij Mejuffrouw C. Londesburg te

-Cross Clen." Het was heel leelijk en fout geschreven, en ik dacht

-dus, het zal wel van een der dorpsbewoners zijn. Het was een

-verbazend zwaar pak, en ik kon het haast niet in de kar tillen. Maar

-ik was wat blij weer eens op 't Huis te mogen komen, want ik was er

-sinds onzen wedstrijd niet weer geweest. Langzaam reed ik het dorp

-door met mijn zware vracht. Toen juffrouw Ribbon mij zag, kwam ze

-even aan het hek en zei:

-

-"Beste Griet, wil je heusch vrachtrijdster worden? Kijk es, lieve, ik

-heb aan de oude Suze Combe beloofd een zak steenkolen te sturen. Aan

-het station zul je 't vinden; Tom moest al vroeg naar Lincoln en ik

-heb het ook zoo druk, het goeje mensch heeft geen brand meer om haar

-middagmaal gereed te maken."

-

-"Goed, ik zal 't doen, ik zal 't dadelijk gaan halen."

-

-Wat was vrouw Combe blij, toen ze me zag komen. Maar we konden geen

-van beiden de zak uit het karretje krijgen; ze haalde de steenkolen

-er dus bij beetjes uit, en dat kostte heel wat tijd. Terwijl wij nog

-bezig waren, kwamen juist Clara en Betty in haar ponykarretje

-voorbijrijden. Ze keken gek op, toen ik haar vertelde, waaraan ik

-bezig was. "Ik ben vandaag vrachtrijdster," vertelde ik, "en ik heb

-ook een vrachtje voor jelui!"

-

-Dat vonden ze heerlijk. "Voor ons? O, zeg, laat es gauw kijken! Wat

-eenig!" Zoodra vrouw Combe al haar steenkolen eruit had, klommen ze

-op ons karretje en bekeken het pak van alle kanten. Wij maakten het

-open in de kar, want het was ons te zwaar, om het er uit te lichten.

-Toen het papier er af was, vonden we .... een ouden emmer vol

-steenen! Clara was heel boos. En ik begreep dadelijk, dat het een

-grap van de jongens was. Ik trachtte Clara dat aan 't verstand te

-brengen, maar zij zei: "'t Zijn ruwe, leelijke jongens, ik zal 't

-moeder eens vertellen."

-

-Zij sprong weer van de kar af en ging naar Betty, om het haar te

-vertellen. Deze lachte; zij kan beter tegen een grapje dan Clara, en

-ik stelde haar voor, dat ze den jongens ook weer een pak moesten

-zenden. Dat vonden ze beiden best, en beloofden, het per post te

-zullen sturen. Wij haalden de steenen en den emmer uit de kar en

-gooiden ze in een sloot. Ik reed fluks naar ons dorp terug,

-nieuwsgierig of er nog iemand een boodschap voor me zou hebben. En

-zie, daar zag ik kreupele Hanna, die onze kleeren verstelt en ook in

-'t koor zingt; zij stond bij haar hek, en keek naar mij, alsof ze mij

-wat zeggen wou.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Ik hield stil en zei: "Kan ik iets voor je doen, Hanna?"

-

-Zij kleurde en sprak aarzelend: "Ik moet naar boer Luscombe, kind, en

-het is een lange weg voor mij met zoo'n hitte, en nu dacht moeder,

-toen we u zagen aankomen ... en omdat we uw briefje hadden

-gelezen...."

-

-"O, ik begrijp je al," zei ik, "je wou, dat ik je daarheen bracht?

-Stap maar in Hanna, dat zal ik graag doen."

-

-Zij steeg in, en vertelde mij, dat haar been zooveel pijn deed, als

-ze ver moest loopen, maar zij had een japon voor juffrouw Luscombe

-moeten maken, en nu moest die toch weggebracht worden. Ik zei haar,

-dat ik Andy elke week een dag voor mij had, om er boodschappen mee te

-doen voor wie ik wilde. Toen we zoo een tijdje gepraat hadden, zei ik

-tot haar: "Na dezen rit moet ik naar huis, want dan moeten we eten.

-Maar vanmiddag kom ik weer terug. Weet je dan nog iets te doen,

-Hanna?" Zij antwoordde, na even te hebben nagedacht:

-

-"Ik weet niet, Grietje, of je de kleine Annie Steel kent. Zij komt

-uit Londen, en woont bij haar grootmoeder, juffrouw Buston; zij is

-geheel kreupel en kan niet loopen. Omdat ik zelf kreupel ben, spreek

-ik nog al eens met haar, want juffrouw Buston en haar man zijn erg

-streng en lastig voor haar. Zij vinden het een grooten last haar te

-helpen, omdat ze zelf ook haast niets hebben, en dan zit ze daar maar

-troosteloos in dat donker keukentje. Nooit komt ze er uit, ze zit

-zelfs niet eens aan de deur; ze is ook misvormd, heeft een bochel, en

-de oude vrouw schijnt zich te schamen voor zulk een kleindochter. Je

-zoudt het kind in 't paradijs brengen, als je haar eens liet

-meerijden."

-

-"O, prachtig, dat zal ik doen!" riep ik uit. "Maar zou 't rijden haar

-niet te veel schokken?"

-

-"Neen, dat gaat best; als je een paar kussens neemt, en je zet haar

-op den bodem der kar, dan zal 't best gaan."

-

-"Ik zal dadelijk na 't eten haar gaan halen," zei ik verheugd. Toen

-ik thuis kwam, vroegen ze allen, wat ik gedaan had. De jongens

-spraken geen woord over hun grap, en ik natuurlijk ook niet. Tante

-vond het heel mooi van me, dat ik Annie Steel eens liet meerijden.

-Vader ook, maar die waarschuwde ons, dat we Andy door al die drukke

-ritten niet moesten afjakkeren, en Daan zei, terwijl we Andy weer

-inspanden: "Overdrijf nou niet, barmhartige Samaritaansche, anders

-loopt het nog op schade uit."

-

-"Ik doe het alleen, omdat ik ervan houd, en ik zal er mee voortgaan,

-omdat vader gezegd heeft, dat moeder het zou goedgekeurd hebben."

-

-Daan zei niets meer, want Daan hield zoo van moeder, gelijk wij

-allen.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK XII.

-

-

-Toen ik naar juffrouw Buston ging, vond ik haar in den tuin, bezig

-met groentenplukken. Zij was meer verbaasd dan verblijd, toen ik haar

-vertelde wat mijn plan was. En ze zei dan ook eerst, dat ze de kleine

-Annie niet wilde meegeven.

-

-"Ik zou haar nooit hier gehad hebben, als ik geweten had, dat ze zoo

-hulpeloos was. Haar moeder, die reeds op 20-jarigen leeftijd weduwe

-was, stierf plotseling, en Annie moest toen in een weeshuis. Maar

-mijn man wilde daar niet van weten, en ik eigenlijk ook niet. Zoo

-namen we de kleine dan in huis, en sedert is ze er gebleven, totaal

-krachteloos, alsof ze geen ruggegraat heeft. Ze doet zoowat niets

-anders dan in elkaar gedoken zitten huilen. Loopen kan ze geen stap.

-Maar kind, als je er nu bepaald op staat, haar mee te nemen, kom dan

-binnen, dan kunnen we haar samen gemakkelijk genoeg in 't karretje

-tillen."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Ik bond Andy aan den muur vast en ging het huisje binnen. De keuken

-was klein en het rook er duf; in een laag stoeltje zat Annie.

-Werkelijk, ze zag er uit als een afgeleefd oud vrouwtje; alleen het

-haar was nog blond, maar kort geknipt. Toen ik haar meedeelde, wat

-mijn plan was, glimlachte ze zoo hartroerend, dat ik bijna begon te

-weenen. Ze zag er even bleek als haar schortje uit; ze is pas negen

-jaar oud, evenals Lena. Ik had vier kussens en een deken meegebracht

-en maakte het haar zoo gemakkelijk mogelijk; haar Grootmoeder

-plaatste haar zoo in de kussens, dat ze rechtop zitten kon. Bovendien

-zette ze haar nog een katoenen mutsje op, en daarna reden we weg.

-

-Heel langzaam reed ik de laan af, om het schokken te voorkomen. Al

-vrij spoedig begon ze te praten. Eerst had ze doodstil liggen staren

-in de blauwe lucht, terwijl haar mond open en dicht ging als die van

-een visch. Toen ik haar vroeg, waarom ze zoo deed, zei ze: "De lucht,

-juffrouw. Sinds ik bij grootmoe ben, krijg ik haast geen frissche

-lucht. Voordat moeder stierf, zat ik altoos aan 't open venster, maar

-grootmoe doet haar ramen nooit open."

-

-Zij vertelde mij verder, dat zij veel van Hanna hield, en al meer

-begon ze los te komen, er blijkbaar schik in krijgende, allerlei

-prettigs te vertellen.

-

-"Kijk, daar zijn heelemaal geen huizen, wat een leege plek. Dit is nu

-echt buiten zijn. Nooit ben ik hier geweest, voordat ik bij grootmoe

-kwam, en sedert ik er ben, kom ik er nooit uit.

-

-Moeder zei altijd, dat God ook buiten leeft, niet in de stad. Moeder

-hield niets van Londen; zij vond het zoo'n vuile stad; de lucht zie

-je in Londen maar heel zelden en dan nog maar een klein stukje er

-van. O, juffrouw, wat is het hier heerlijk! Die velden, en die boomen

-en die bloemen! Ik heb wel schilderijen gezien, maar die waren niet

-zoo levend als dit alles."

-

-Bij een landhek hield ik stil, om haar konijnen te laten zien, die

-daar aan 't spelen waren, en toen een vlinder op den rand van 't

-karretje kwam zitten, schreeuwde ze 't uit van pleizier.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Maar ze werd al spoedig weer vermoeid van al die ongewone opwinding

-en toen begon ik maar eens te praten. Ik vertelde haar, hoe we aan

-Andy waren gekomen, en toen ik dat verhaal ten einde had, zei ze:

-

-"Luistert God naar alle menschen, juffrouw, of alleen naar rijke lui?

-Ik heb nog niets van Hem gehoord, sinds ik bij grootmoe ben. Moeder

-kreeg altijd bezoek van een wijkzuster, maar daar hield ik niet van;

-ze had altoos zoo'n haast om weer weg te komen, en ze wilde altijd

-maar weer, dat ik naar een gesticht of naar een hospitaal werd

-gezonden."

-

-"Natuurlijk luistert God naar ons allemaal," antwoordde ik, verbaasd

-over zóóveel onwetendheid; "bidt je niet tot Hem?"

-

-Ze wendde haar hoofd af. "Ik was gewoon het "Onze Vader" op te

-zeggen, maar ik ben nu totaal vergeten hoe het is."

-

-"Kun je lezen?" vroeg ik.

-

-Weer schudde ze haar hoofd.

-

-"Ik ben begonnen het te leeren, maar moeder stierf, vóórdat ik

-groote woorden kon lezen, en later heeft niemand het mij geleerd."

-

-"Arm klein schaap," sprak ik met diep medelijden; "wat doe je dan

-toch wel den ganschen dag?"

-

-"Plaatjes kijken en dan naaien, naaien kan ik wel. Ik maak op 't

-oogenblik reepjes voor een lappendeken voor grootmoeder."

-

-"Je moet God gaan bidden," zei ik.

-

-"Waarom?"

-

-"Wel, omdat Hij je liefheeft. Weet je, wie Jezus Christus was?"

-

-"Die aan een kruis is ter dood gebracht? Ja, daar heeft moeder mij

-wel van verteld."

-

-"Weet je, waarom Hij is ter dood gebracht?"

-

-Zij schudde haar hoofd, en sprak: "Het is zoo iets van het redden der

-zondaars en der wereld. Maar ik ben het vergeten. Ik geloof, dat Hij

-zeer vriendelijk en goed was. Het is al eeuwen geleden, dat hij

-gedood werd, is 't niet?"

-

-"Hij is heelemaal niet dood," zei ik, als verstomd door zooveel

-onkunde. "Lieve kind, jij weet nog niet eens zooveel als de kinderen

-uit mijn klas."

-

-Met doffe stem sprak ze: "Er is ook niemand, die me wat leert."

-

-En ik begon maar dadelijk te vertellen, wat Jezus voor haar gedaan

-had. Zij had er totaal geen besef van, dat zij ook zondaar was; maar

-ik geloof toch wel, dat het haar na eenigen tijd duidelijk werd.

-Verwonderd keek ze op, toen ik vertelde, dat Jezus nòg leefde, en

-dat Hij nog machtig is om ons te helpen en ons te leiden, al kunnen

-we Hem niet zien. Zij wist niet, dat het kruis ook voor haar van

-beteekenis was; met open mond en groote oogen hoorde zij alles aan

-wat ik vertelde, en ik wenschte soms, dat een wijzere dan ik haar

-vertellen kon. Meteen moest ik ook op mijn ezeltje letten; af en toe

-hield ik even stil, en plukte wat wilde bloemen en kamperfoelie voor

-haar, om mee naar huis te nemen. Toen ik meende, dat we nu lang

-genoeg gereden hadden, bracht ik haar weer naar huis terug; maar als

-we 't huis naderden, begon ze te schreien en greep mijn hand.

-

-"Zult u terugkomen en mij weer meenemen? Zult u mij niet vergeten?

-Toe, beloof mij, dat u me weer spoedig komt halen!"

-

-"Ik zal probeeren, deze week nog één keer te komen, Annie, en in

-elk geval zal ik hier komen, om je wat te helpen met lezen; misschien

-kan ik dan wel een paar boeken meebrengen." Haar grootmoeder tilde

-haar uit het karretje en scheen nogal in haar schik.

-

-"Nu kind, daar heb je goed aan gedaan, hoor, en 't zal Annie ook goed

-doen. Arm schaap, wat zou het goed voor haar zijn, als God haar maar

-tot Zich nam. Ze zal toch nooit voor iemand ter wereld van nut kunnen

-zijn."

-

-Ik werd boos, maar ik wist niet wat te zeggen. Ik zag, hoe Annie

-huiverde bij het hooren van die zelfzuchtige woorden, en meende maar

-het best te doen, met heen te gaan. Ik nam dus afscheid. "Vaarwel,

-Annie! Ik kom spoedig weer bij je terug."

-

-In draf ging het nu naar huis, en nadat ik Andy had uitgespannen,

-vertelde ik vader dadelijk mijn wedervaren. "Wat spijt het mij," zei

-vader, "dat ik haar niet eerder gevonden heb. Ik ben wel bij juffrouw

-Buxton op bezoek geweest, maar die vertelde mij nooit, dat ze een

-kleinkind in huis had."

-

-"Zij schaamt zich voor het kind," zei ik. "Hanna vertelde mij, dat

-zij denkt, dat een misvormd kind door iedereen wordt gemeden. Is dat

-niet wreed gedacht? Vader, denkt u, dat ik haar zou kunnen leeren

-lezen?"

-

-"Zeker, kind, zeker. Ga zoo vaak als je kunt naar haar toe, maar denk

-er aan om juffrouw Buxton te vragen, of het mag."

-

-Toen ik den jongens en Lena van Annie vertelde, lachten ze niet, en

-Lena was er zelfs mee begaan. Zij haalde een paar oude poppen voor

-den dag, en vroeg mij, die voor Annie mee te nemen.

-

-Bij de thee zei tante Caroline: "Ik geloof, dat Grietje den mooisten

-dag heeft gehad van jullie allemaal!"

-

-"O ja, tante," zei Alex snel, "ik weet wel wat u wilt zeggen: omdat

-zij meer aan anderer genoegen dacht dan aan haar eigen vermaak; maar

-dat doet ze niet uit haarzelf, daar is ze toe aangezet. U moet haar

-niet verwaand maken, ze heeft al genoeg dunk van zichzelf."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Dat is niet waar," zei ik boos.

-

-"Hé, hé, geen getwist nu!"

-

-Zoo komt tante altoos tusschenbeiden en we spraken dus geen woord

-meer over de zaak.

-

-Den volgenden morgen kwam er een groot pakket met de post,

-geadresseerd aan "de Jongeheeren Daan en Alex Marjoribanks". De

-jongens gunden zich geen tijd om het uit te pakken, en scheurden het

-eene na het andere papier eraf, niet bemerkend, dat Lena en ik in ons

-vuistje lachten (ik had het Lena ook verteld). Eindelijk kwam een

-kartonnen doos te voorschijn, en toen ze die openden, vonden ze haar

-vol koolstronken; op den bodem lag een klein briefje, waarop de

-woorden: "Met vriendelijken dank van Betty en Clara."

-

-Inmiddels waren Lena en ik een rondedans om de tafel begonnen,

-waarbij we hen dapper uitlachten. Ze hadden 't ook verdiend, en ik

-vertelde hun, dat hun pakket nooit aan 't Huis bezorgd was. Toen

-waren ze woest van boosheid, en scholden ons uit, dat het een lust

-was.

-

-Ik zei hun nog, dat zij altijd grapjes hadden ten koste van anderen,

-en nooit zichzelf eens vermaken konden. Daan beloofde wraak; maar dat

-doet ie wel meer als ie ten einde raad is, en later is ie 't al lang

-weer vergeten.

-

-Ik ging nu zooveel belang stellen in Annie Steel, dat ik er bijna

-iederen dag heen ging; als ik haar bezocht, had ze een kleur van

-blijdschap, en ze begon er werkelijk wat opgewekter uit te zien.

-Elken Woensdag nam ik haar mee op een rij toer.

-

-Intusschen waren we allen druk bezig met bijverdienen, om een zadel

-voor Andy te kunnen koopen. De jongens verkochten aan kapitein Rogers

-enorme partijen visch. Zij kunnen er gewoon niet tegen hengelen, en

-hij betaalt best. Zelf zend ik weer groenten en bloemen naar de markt

-te Lemworth, waar Bob Tapson ze wel aan den man brengt, en Lena maakt

-weer borstplaat zonder eind. Maar het geld komt heel langzaam bij

-elkaar. Mevrouw Rogers kwam gistermiddag met haar man bij ons

-theedrinken; de kapitein liet ons den spaarpot openen; er was nu

-negen gulden in.

-

-We hadden recht veel schik dien middag. De thee werd buiten

-gedronken, zoodat het veel had van een pic-nic; kapitein Rogers

-spoorde ons aan, het geld wat vlugger te maken, anders zouden we

-nooit aan een zadel toekomen. We vroegen hem, of hij soms een middel

-wist, en hij zei van ja. Het was dit: Hij en zijn vrouw wilden een

-wedstrijd in het boogschieten organiseeren bij hun huis; daarbij

-zouden veel volwassen menschen komen, en nu wilde hij ook een

-wedstrijd houden voor kinderen; de beste schutter zou een prijs

-verdienen van twaalf gulden.

-

-"Jelui hebt dus niet anders te doen, dan dien prijs te winnen,"

-voegde hij er aan toe; "en dan weet ik wel een adres, waar je een

-flink zadel kunt koopen voor een gulden of twintig."

-

-Met gejuich werd het plan ontvangen, het was een eenig denkbeeld.

-Maar wij moesten den kapitein toch vertellen, dat we geen van allen

-konden schieten, en dat we niet met boog en pijl konden omgaan. Hij

-antwoordde, dat hij ons dat wel even leeren zou, dat ging heel vlug;

-we moesten dan maar telkens bij hem komen en oefeningen houden in den

-tuin bij de boerderij.

-

-"En we kunnen ook hier een schijf opstellen en er ons op oefenen,"

-vond Daan. "Ik zal er wel een maken, maar dan hebben we nog geen boog

-en pijlen. Zijn die duur?"

-

-"Dat zullen we aan juffrouw Ribbon vragen," zei Alex. "Maar ik wil

-wedden, dat ze die niet heeft."

-

-"Nee, nee," zei kapitein Rogers, "ik zal jelui enkele van de mijne

-leenen tot na den wedstrijd. Laat es zien: jelui zult er vier noodig

-hebben, is 't niet? Ieder een."

-

-"Ik ook!" riep Puf op dreigenden toon. "Ik wil ook schieten."

-

-Dus beloofde kapitein Rogers vijf bogen te zullen zenden, met een

-bundel pijlen. En Daan stelde hem voor, om moeite te besparen, dat

-hij dadelijk maar even mee zou gaan, om ze te halen, dan konden wij

-zoo spoedig mogelijk beginnen.

-

-"En hoe maakt Andy het tegenwoordig?" vroeg de kapitein.

-

-"Even onberekenbaar als altoos," antwoordde ik. "Soms gaat het heel

-goed, maar dan eensklaps krijgt hij weer z'n oude kuur van stilstaan,

-en geen van ons kan hem dan weer in beweging krijgen. 't Is geen

-trouw dier, en dat zal ie nooit worden ook."

-

-De kapitein lachte hartelijk en trok mij aan een haarlok. "Kom hier,

-oud vrouwtje, en vertel mij es, wat een trouw dier is."

-

-"Dat is er een, waarop je rekenen kunt," hervatte ik; "een dier, dat

-altoos hetzelfde is en waar je op aan kunt. Dat is toch de beteekenis

-van trouw? Gisteren hebben we 't er nog over gehad."

-

-"Ja," zei hij, "dat is een heel juiste omschrijving van trouw. Ik

-denk, dat jij dan ook wel heel trouw zult wezen, Grietje."

-

-"O, ik wou dat ik het was. Maar ik ben het niet. Men is niet volkomen

-trouw, als men het niet altijd en overal is, zooals onze ridder:

-semper fidelis. Ik tracht een trouwe dienstmaagd te wezen, maar

-steeds weer vergeet ik het."

-

-"Wiens dienstmaagd? Ik zou zoo zeggen, Grietje, je bent een trouw

-vriendinnetje."

-

-"Christus' dienstmaagd," was mijn fluisterend antwoord. "Hij is in

-alles de eerste, zooals u weet. Maar daarom zou ik dan ook evengoed

-uw trouw vriendinnetje willen wezen, kapitein."

-

-"Wij zullen een verbond sluiten. Als ik in moeite of verdriet kom, en

-hulp noodig heb, dan weet ik, op wie ik kan rekenen."

-

-De beide jongens gingen met den kapitein mee naar de boerderij, en

-kwamen al spoedig weer thuis, o zoo verheugd met hun pijlen en bogen.

-Reeds hebben we een schijf gemaakt van wit calico, gespannen over een

-met stroo gevulde platte doos. En nu hoop ik maar dat wij den prijs

-zullen halen; wij hebben goede kans, omdat we met z'n vieren zijn.

-Betty en Clara zullen ook gevraagd worden, en nog heel wat kinderen

-meer. Ik geloof, dat kapitein Rogers eigenlijk hoopt, dat wij het

-maar zullen winnen.

-

-   *   *

-     *

-

-Het is eenigen tijd geleden, dat ik in dit boek heb geschreven, want

-ik heb het verschrikkelijk druk gehad. Allereerst dien ik te

-vertellen van onzen hand-boogwedstrijd.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Vanaf het oogenblik, dat de schijf gereed was, hebben we ons druk

-geoefend. Aan het einde van de laan hadden we haar opgehangen, en

-gingen er dan zoo ver mogelijk van af staan, om goed te leeren

-mikken. Die oefeningen waren wel inspannend, maar toch ook verbazend

-prettig. Ik zelf had er zooveel schik in dat ik boos werd, als ik er

-telkens weer werd afgeroepen. Dat kwam zoo.

-

-Emma had haar voet verstuikt, en moest dagen achtereen in bed liggen,

-en toen ze eruit mocht, kon ze nog heel moeilijk loopen. Tante

-Caroline droeg nu aan Lena en mij op, de bedden op te maken, de

-kamers te doen, en zooveel mogelijk in huis te helpen. Het scheen ons

-een uitdaging, want wij wilden zoo graag vóór alles goede schutters

-worden. Ik kàn niet hebben, dat we zulke dingen maar half goed doen.

-Lena ging er vandoor, maar dàt kon ik ook niet doen, en ik hielp dus

-zooveel als ik kon, maar veelal met een nijdig hoofd. Ik geloof, dat

-ik die gansche week niet in m'n humeur ben geweest. Toen het Woensdag

-werd, had ik er niet eens zin in, om Annie te halen voor een rijtoer;

-Betty en Clara kwamen 's middags om met ons te oefenen in 't

-schijfschieten. Toch reed ik met Andy uit, inwendig wenschend, dat ik

-haar maar nooit beloofd had, iedere week te zullen rijden. Maar toen

-ik haar bleek gelaat zag, dat opvroolijkte toen ik aankwam, was ik

-beschaamd. Ik was een half uur te laat, en ze zei:

-

-"Grootmoe heeft al gezegd, dat u niet zoudt komen. Maar ik wist zeker

-dat u komen zoudt. U zult mij nooit alleen laten, wel juffrouw?"

-

-Ik antwoordde slechts: "Ik hoop van nooit!"

-

-Annie was zeer spraakzaam. Ze vertelde, hoe ze nu geregeld bad, en

-ook dankte voor al het goede, dat ze ontving. Zij begreep nu ook iets

-van wat Jezus voor haar aan het kruis geleden had. "O, kon ik maar

-wat voor Hem doen!" riep ze uit.

-

-"Van ons, die nog kinderen zijn, verwacht Hij geen groote dingen,

-Annie. Maar wat wij te doen hebben, dat is zóó te spreken en te

-handelen, alsof Hij altoos bij ons is, in onze kamer en bij ons werk;

-wij zien Hem wel niet, maar toch leeft Hij dicht bij ons. Hij

-glimlacht als we ons best doen, en met droeve oogen staart Hij ons

-aan, als we ongehoorzaam zijn of toornig, zooals ik vandaag."

-

-Het deed mij goed, haar eens te kunnen zeggen, hoe verkeerd ik

-vandaag gehandeld had. En ik voelde mij gelukkig, toen ik weer thuis

-kwam, nog vol van ons gesprek en van het heerlijk gevoel, dat ik had

-na het erkennen van mijn zonden.

-

-Eindelijk kwam dan de groote dag. De tuin bij kapitein Rogers was vol

-volk; ook waren er vier jongens en vijf meisjes, die we geen van

-allen kenden; zij waren met den trein gekomen uit Tenburg en zeven

-mijlen hier vandaan, uit Lincoln. Twee meisjes en drie jongens waren

-ook uit een pastorie.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Naarmate de wedstrijd vorderde werd de pret, maar ook de spanning

-grooter. Toen het mijn beurt was, gevoelde ik mij erg zenuwachtig;

-mijn hand trilde alsof ik de koorts had. Maar het ging gelukkig

-nogal, hoewel ik natuurlijk den prijs niet won, dat wist ik vooruit

-wel. Ik geloof eigenlijk, dat wij er allemaal wel zoo'n beetje op

-rekenden, dat Daan de gelukkige winner zou wezen. Hij stond zoo kalm,

-mikte zoo vast, net een volwassen man. Later zei hij nog, dat ie een

-gevoel had gehad, als ging het om leven of dood.

-

-En toen bleek, dat hij den prijs had verdiend, juichten we allen als

-uitgelatenen. Mevrouw Rogers overhandigde den prijs in een met kralen

-bezette beurs.

-

-Innig verheugd kwamen we thuis, want nu hadden we ook het zadel zelf

-verdiend. En geen onzer behoefde nu ooit meer geld te gaan verdienen.

-

-Het leek te mooi, om waar te wezen.

-

-------

-

-

-

-

-[Illustratie]

-

-HOOFDSTUK XIII

-

-

-En nu heb ik te schrijven over een vreeslijken dag. Onze vacantie was

-bijna om; het zadel voor Andy was juist ontvangen, en allen reden wij

-druk met hem. Hij bleef ons over 't algemeen goed voldoen, en

-galoppeerde soms, dat 't een lust was.

-

-Terwijl wij bezig waren, aan 't ontbijt onze plannen voor den dag te

-bespreken, kwam Emma binnen met een telegram voor vader. Vader krijgt

-vaak telegrammen over spreekbeurten, zoodat wij er weinig notitie van

-namen. Maar eensklaps hoorden we hem een onderdrukten snik geven,

-terwijl hij het telegram aan tante Caroline overgaf. Toen die het

-las, begon ze te weenen, en wij begrepen nu, dat er slechte tijding

-was gekomen. En zoo was het: Grootmoeder was gevaarlijk ziek, en

-vader moest onmiddellijk overkomen.

-

-Tante Caroline riep in haar droefheid: "Zij is stervende, Jan, ik ga

-met je mee."

-

-"Er is geen trein vóór 10.30, dien moeten we hebben." Tante verliet

-haastig de kamer, en vader richtte zich tot ons: "Kinderen, kan ik

-jelui met vertrouwen alleen laten? Het zou voor tante een bittere

-teleurstelling wezen, als ze niet met mij mee kon gaan. Wil jelui je

-best doen, om je goed te gedragen? Daan, jij wordt al een groote

-jongen, en je kent het onderscheid tusschen goed en kwaad. Op jou

-reken ik, terwijl ik weg ben. Grietje, neem jij Lena onder je hoede,

-en laat haar geen verkeerde dingen uithalen. Ik zal even met de

-keukenmeid een en ander bespreken. We moeten geen tijd verliezen."

-

-Wij beloofden, ons goed te zullen gedragen. We waren wel bedroefd om

-grootmoeder, maar we konden ons toch ook niet ontveinzen, dat we wel

-een klein beetje vermaak erin hadden, nu eens alleen te zijn, zonder

-eenig toezicht. Dat was nooit tevoren geschied, en vooral in de

-vacantie is het een heerlijk gevoel, es echt alleen te wezen, en baas

-over jezelf te zijn.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Intusschen ging ik naar boven, om tante te helpen bij het inpakken

-van haar koffertje. Tante was erg in de war; ook de keukenmeid en

-Emma waren zenuwachtig, zoodat ze tante met allerlei vragen en

-opmerkingen nog meer opwonden. Toen alles gereed was, reed Daan de

-bagage in ons ezelkarretje naar het station.

-

-Daar het nu Dinsdag was, beloofde vader, zeker nog vóór Zondag weer

-thuis te zijn. Tante Caroline kuste mij hartelijk bij 't afscheid, en

-zei, dat ze wist, dat ik mijn best zou doen, en ook den anderen tot

-voorbeeld zou wezen, omdat zij mij kende als haar vertrouwde hulp in

-'t huiselijk werk. Ik was zoo blijde met deze lofspraak, dat ik bijna

-schreide, maar ik hield mij goed, sloeg mijn armen om haar hals, en

-kuste haar hartelijk ten afscheid.

-

-Toen Daan van 't station terug was, gingen wij allen naar het priëel

-in den tuin, om te praten over de onverwachte verandering.

-

-"Twee dagen geleden was grootmoe nog zoo best," zei ik; "zij schreef

-nog aan tante Caroline, dat zij pas een rijtoertje gemaakt had. Ik

-wist niet, dat de menschen konden sterven, zonder eerst ziek te

-zijn."

-

-"Maar zij is ziek," merkte Alex op.

-

-"Jawel, maar ze kan toch niet ineens zoo verschrikkelijk ziek zijn,

-wel?"

-

-"Och, zeker wel; dat zie je telkens."

-

-"En wij dan ook?" vroeg Lena angstig. "Daar zou ik heel bang voor

-wezen. Tante zei nog wel, dat ze zeker wist, dat grootmoe al dood

-was."

-

-"In elk geval," zei ik, "zal grootmoe nog heelemaal niet graag willen

-sterven. Maar zij is, evenals de ridder: semper paratus. En dat

-behoor jij ook te wezen, Lena."

-

-"Dat ben ik niet," zei ze. "Ben jij het?"

-

-"O, hou toch op met dien onzin!" riep Alex eensklaps uit. "En wat

-zullen we nu gaan doen met onszelf?"

-

-"Een pic-nic zou heerlijk zijn," stelde ik voor. "In het gras bij de

-rivier."

-

-"En dan moesten we Andy meenemen, dan kan hij eens een flink bad

-krijgen. Hij ziet er zoo verschrikkelijk vuil uit, omdat ie nooit een

-bad krijgt."

-

-Zoo sprak Lena. Als er één ding is, waar die verzot op blijft, dan

-is het water en wasschen.

-

-"En dan zullen we een ketel water koken, dan lijken we net

-zigeuners," vond Alex.

-

-"Goed zoo. Laten we eerst naar de keukenmeid gaan, en zien, of die

-wat rauw vleesch voor ons heeft, dan kunnen we 't zelf braden."

-

-Daan en ik gingen dus naar de keuken en de meid vond het maar wàt

-heerlijk, ons een ganschen dag kwijt te wezen. Zij gaf ons wat

-saucijzen en een braadpan met wat vet erin om ze te braden, verder

-een stukje konijnenvleesch, wat koude aardappelen, appelen, een stuk

-brood, een flesch melk, een beetje suiker, een zakje met zout en een

-zakje met thee. Dan holden we naar de leskamer en haalden er kopjes

-en schoteltjes weg, zoomede een ketel. Vervolgens werd alles in het

-ezelkarretje geladen, en reden we weg, allen zóó opgewonden blij

-met ons mooie pic-nic-plan, dat we al spoedig vergeten waren, dat

-grootmoe stervende was. Zoo nu en dan, als het iemand te binnen

-schoot en ervan sprak, keken we wat sip. Maar dat begon Daan te

-vervelen en hij zei:

-

-"Kijk es hier lui, dat gaat zoo niet langer. Wij willen hopen, dat ze

-nog weer beter zal worden. Dat gebeurt met zoovelen en de dokters

-zeggen altijd: Zoolang er leven is, is er hoop. En daarom moeten we

-zooveel pleizier hebben als we maar kunnen, alsof grootmoe al beter

-werd."

-

-Dat woord deed ons allen weer opleven. Het was ook zooveel prettiger,

-vroolijke gedachten over grootmoeder te hebben, dan sombere. En ik

-vrees, dat wel niemand onzer veel meer aan haar zal gedacht hebben,

-want we waren bij de rivier gekomen, en ons plan nam alle gedachten

-in beslag. Daan zei tegen Lena:

-

-"Hoor eens, als jij wasschen wilt, dan moet je jezelf maar gaan

-wasschen; je handjes staan er goed voor, en dan kun je ook de borden

-en kopjes wasschen. Maar probeer het niet met Andy, want dan zal ik

-je met je hoofd in 't water duwen. Ezels zijn er niet voor, om

-gewasschen te worden."

-

-Lena keek erg knorrig, maar ze is bang voor Daan. De toebereiding van

-onzen maaltijd gaf heel wat pret. Eerst werd er een vuurtje gemaakt,

-daarna de ketel erop gezet, want we moesten allemaal theedrinken.

-Vervolgens werd de braadpan opgezet, gevuld met de saucijzen, de

-koude aardappelen en het stuk konijnenvleesch. Het rook heerlijk!

-Daan en ik waren om beurten de kok; Alex wilde zóó vaak proeven, of

-'t eten al goed was, dat wij bevreesd werden, dat er niet genoeg voor

-ons allen zou wezen. En Lena kwam er telkens zóó dicht bij staan,

-dat ze haar gezicht verschroeide.

-

-Ik geloof niet, dat grooten menschen ons baksel zou gesmaakt hebben,

-omdat het nog al sterk rook; eenmaal zelfs helde de pan zóóver

-over, dat eenige aardappels er uit rolden, maar ze werden niettemin

-met graagte opgegeten. Na het "diner" werd de thee gebruikt, zooals

-we dat nu eenmaal gewoon waren. Vervolgens beproefden wij de appels

-te roosteren, maar dat ging heel lastig en bovendien waren we van 't

-koken al erg vermoeid, zoodat we ze maar rauw hebben opgegeten.

-

-Lena en Puf en ik gingen nu de borden omwasschen en spoelen; ze

-werden weer ingepakt en in 't karretje gelegd, waarna we

-verstoppertje gingen spelen. Vlak bij was een klein bosch, zoodat we

-er heel wat pret mee hadden. Maar toen begon ook de eerste ellende.

-Wij hadden Andy afgetuigd en lieten hem gras eten, maar toen we

-spelen gingen, vergaten we hem geheel, en eensklaps ontdekten we, dat

-ie er vandoor gegaan was.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Dadelijk gingen we allen op zoek, schreeuwden en klapten in onze

-handen, maar er was geen spoor van hem te ontdekken. Toen werden we

-boos op 'm. Lena vond, dat hij zich den dag had moeten herinneren,

-waarop hij met Puf was weggereden. En Alex zei pruttelend: "We zullen

-de rest van den dag wel moeten besteden aan 't zoeken naar dat oude

-beest! Laten we maar naar huis gaan, hij zal zelf wel den weg naar

-huis vinden!"

-

-"Maar we kunnen toch het karretje niet hier laten," zei Daan.

-

-"Span Alex dan maar in, dan zal ik hem wel sturen," zei Lena, terwijl

-ze danste van pret om het plannetje.

-

-De jongens echter hadden er geen ooren naar. Nog een uur lang zochten

-we naar Andy. We waren al drie mijlen van huis, en we wisten niet,

-wat te beginnen. Ten slotte vonden de jongens 't toch maar 't beste,

-om met vereende krachten het karretje naar huis te brengen. Wij

-juichten van pleizier, want dat leek ons bijzonder. Er werd nog lang

-en breed over gepraat, voordat het aan 't vertrek toe was. Op

-voorstel van Daan werd eindelijk besloten, dat Puf in 't karretje zou

-zitten (hij was erg vermoeid), en dat de anderen als vierspan er voor

-zouden trekken. Lena en ik vormden het eerste tweespan, Daan en Alex

-het tweede. Gelukkig hadden we touw bij ons; na nog eens weer

-overlegd en geregeld te hebben, waren we eindelijk gereed, en zette

-de stoet zich in beweging.

-

-"Laten we nu zeggen, dat Puf juist gekozen is als afgevaardigde voor

-het graafschap, en nu hebben we de paarden voor z'n rijtuig

-afgespannen, en trekken nu met hem de stad rond," stelde Daan voor.

-Dat viel in den smaak, luidjuichend riepen we allen: "Leve Puf, de

-vriend der arbeiders!"

-

-Wij wisten wel, hoe dat toeging bij die verkiezingen.

-

-Maar, o wee, wat was dat zwaar trekken met het ezelen-karretje!

-Doodop waren we, toen we het ding eindelijk weer op den weg hadden

-gekregen, en we rustten dan ook al dadelijk even uit. Puf vond het

-natuurlijk heerlijk; voor alle zekerheid hadden we hem de zweep maar

-afgenomen, toen hij, vol verrukking over zijn zegetocht, de zweep ter

-hand had genomen, als waren wij een heusch vierspan. En zie, terwijl

-we even wachtten, daar kwam Mevrouw Laura aan in haar rijtuig met

-twee paarden, vergezeld van Betty en Clara.

-

-"Wij hebben ons ezeltje verloren!" riepen we haar toe. Wij trachtten

-in galop haar voorbij te rijden, want de weg was daar heuvelachtig,

-doch Mevrouw Laura hield ons staande. "O jelui dwaze kinderen," zei

-ze, "wat ben ik blij, dat ik niet op jelui heb te passen."

-

-Wij vonden dat niet erg aardig van haar, omdat wij het heusch niet

-zoo prettig vonden om zoo met ons karretje heuvel op heuvel af te

-moeten sjouwen; maar het moest wel. Daan groette haar nu beleefd,

-door z'n pet af te nemen, en legde haar uit, waarom we zoo deden. Hij

-vroeg haar, of ze Andy ook ergens gezien had; zij beloofde, ons

-dadelijk te zullen boodschappen, als zij hem ergens zag. Betty en

-Clara vonden het zoo leuk, dat ze wilden uitstappen, om met ons samen

-een zesspan te vormen, doch ze hadden hun beste kleeren aan, en daar

-kon dus niet van komen.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Na deze afwisseling gingen we weer welgemoed verder, totdat wij,

-dicht bij ons dorp, aan een vrij steilen heuvel kwamen. Wij stelden

-ons voor, er in een prachtigen galop af te draven en zoo in volle

-vaart ons dorp binnen te rijden. Ik vermoed, dat we het wat al te

-haastig aanlegden, want juist voor dat we weer op gelijken grond

-kwamen, scheen het karretje over te hellen, Daan en Alex konden het

-niet meer houden, Lena struikelde, en voor dat ik goed zien kon, wat

-er gebeurde, lagen wij allen door elkaar in een droge sloot, waarbij

-Puf tekeer ging, alsof ie vermoord werd. De mand tuimelde uit de kar,

-en alle borden, kopjes en schoteltjes waren aan scherven.

-

-Daan was de eerste, die overeind scharrelde. Hij scheen er goed aan

-toe te wezen, was alleen een beetje gekneusd, zooals hij zei. Lena

-had een groote buil op haar voorhoofd, zoo groot wel als een

-kievitsei. Alex had een zijner beenen leelijk bezeerd en zei, dat het

-zeker gebroken was, maar Daan betastte het eens en besliste van niet,

-omdat er nergens een beentje van z'n plaats was. Puf had alleen z'n

-knieën bezeerd, de eene bloedde vrij erg, en ik bond er mijn zakdoek

-om. Ik zelf had mijn elleboog aan een steen gestooten, het deed erg

-zeer, maar anders ook niet.

-

-Nadat we al deze akeligheden overzien hadden, gingen we een oogenblik

-in een haag uitrusten. Maar wijl er niemand kwam opdagen om ons te

-helpen, lieten we ons karretje liggen, nam Daan, Alex op z'n rug en

-zoo marcheerden we als een verslagen vijand ons dorp binnen; Lena's

-jurk was erg gescheurd, en mijn hoed zag zwart van modder. Toen wij

-zoo thuis kwamen, gaf Emma een gil van schrik. Ze was echter spoedig

-weer bekomen, en zei Baldwin, de kar te gaan halen. Alex ging binnen

-op de sofa liggen, waar de keukenmeid z'n been onderzocht. Zij

-meende, dat het wel voldoende zou zijn, als er een koud-waterverband

-werd omgelegd. Het been was wel wat gezwollen, maar er was geen

-sprake van gebroken.

-

-Dat we allemaal weinig opgeruimd waren, laat zich denken, maar het

-was natuurlijk Andy's schuld en niet de onze. Nadat we thee hadden

-gedronken, kwam er een jongen aan de pastorie; hij had Andy gevonden

-in een grasveld, waar ie met een paar veulens aan 't hollen was. Hoe

-hij daar terecht was gekomen, daar begrepen we niets van; hij moèst

-over een heg zijn gesprongen. Wij waren heel blij, dat we 'm weer

-hadden, maar Daan gaf 'm een flink pak slaag. Emma vond, dat het hier

-nu wel een hospitaal geleek, met zooveel gewonden en gekneusden.

-

-En nu wou ik maar, dat ik hier de beschrijving van onze ellende kon

-eindigen, maar het ergste moet nog komen.

-

-Ik zat in den tuin een boek te lezen; Puf was al naar bed, en Lena

-speelde binnen halma met Alex. Plotseling kwam Daan opgewonden naar

-mij toe en riep:

-

-"Zeg, d'r staat een boerderij in brand, een halve mijl van hier! Het

-is de boerderij van Gaythorpe! Ik ga er heen!" "Ik ga mee!" riep ik.

-

-'t Is wel treurig voor wie 't treft, maar we houden allen van brand;

-dag of nacht, altijd gingen we er heen.

-

-Vlug zette ik m'n hoed op, en rende met Daan weg. Al spoedig zagen we

-dikke rookwolken in de verte. Daan vermoedde, dat er hooibergen in

-brand stonden.

-

-Wij holden zoo hard als wij konden door, en toen we er kwamen, bleek

-inderdaad een hooiberg in brand te staan, doch de vlammen waren al

-overgeslagen op de stallen, die vlak aan het huis grensden. Daar er

-geen brandspuit dichterbij te vinden was dan te Lemworth, waren er

-vele menschen bezig met emmers water in de vuurzee te gooien, maar

-dat hielp weinig, en 't stond er dus niet best voor. Daan begon

-dadelijk te helpen bij het redden van de meubelen uit het woonhuis;

-het had een rieten dak, en er was dus weinig kans, dat het gespaard

-zou blijven.

-

-Gelukkig waren de kinderen van den boer al uit het huis, en ook de

-paarden waren al losgesneden, zoodat er geen levende ziel meer in

-huis was. De boer deed al z'n best, om nog te redden, wat er te

-redden was.

-

-Intusschen had een der mannen een ladder tegen het woonhuis gezet, en

-begon nu het riet van het dak weg te snijden; doch de ladder vatte

-plotseling vuur, zoodat de man z'n werk moest opgeven; zóó snel

-schoten de vlammen toe, dat hij z'n handen er nog bij brandde. Ik

-wilde Daan nog helpen met het sjouwen der meubelen, maar hij stond

-het niet toe; dat is geen werk voor dames, vond ie.

-

-Eensklaps hoorde ik een gejank in een schuurtje, wij liepen toe, en

-daar zagen we boven een der vensters een lief klein hondje staan op

-den hooizolder!

-

-"O, het is Fox!" jammerde juffrouw Gaythorpe "ik heb hem opgesloten,

-toen ik de kinderen uitliet!"

-

-"Ik zal hem eruit halen!" riep Daan, en hij vloog het huis binnen en

-de trap op. Nog geen minuut was hij weg, of daar sloeg een vreeslijke

-vlam uit de schuur. Juffrouw Gaythorpe zei, dat zou van een vat

-petroleum zijn. Tegelijkertijd zagen we Daan, die den hond voor zich

-uithield boven het venster.

-

-"Zal ik hem eruit werpen?" riep Daan.

-

-"Kom zelf er gauw uit!" riep de boer. "Het vat met petroleum is

-gesprongen!"

-

-Daan verdween weer. Maar spoedig verscheen hij aan het venster en

-riep: "De trap staat in brand! Ik kan niet naar beneden!"

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Ik stond te trillen op mijn beenen van angst. "Houdt een deken

-gespannen!" schreeuwde Daan. "Ik zal Fox erin gooien. Twee mannen

-spreidden een deken uit, en Fox werd er in opgevangen. Intusschen was

-Gaythorpe de ladder gaan halen, maar die was gebroken en nu te kort,

-om Daan te bereiken. Een andere werd gehaald, die was ook te kort.

-Toen werden ze aan elkaar gebonden. Ik stond doodsangsten uit, maar

-Daan bleef kalm.

-

-"Schiet wat op!" riep hij; "het vuur komt hier al in de kamer!" En

-geen seconde daarna stond hij al in een rookwolk gehuld; het huis

-brandde als papier weg.

-

-"O Daan, Daan!" jammerde ik. "Is er niemand, die hem redden kan?" En

-meteen hoorde ik, dat de ladders al zóó verkoold waren, dat ze niet

-meer te gebruiken waren. En nog verloor Daan den moed niet.

-

-"Werpt me een touw toe!" riep hij nu weer. "Ik moèt hieruit, de

-vloer begint al onder mij te branden." Hij stond nu in de

-vensterbank; men haalde een matras, en vier mannen hielden haar

-gestrekt.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Spring!" riepen ze. "'t Is je eenige kans!"

-

-Een oogenblik aarzelde Daan .... hij keek omlaag .... hij was zoo

-hoog .... nog even gekeken .... daar sprong hij omlaag .... ik deed

-m'n oogen dicht....

-

-Ik vrees, dat hij te wild gesprongen heeft, want ik hoorde een

-vreeslijk gekraak. Nooit zal ik dit ontzettend oogenblik vergeten. De

-menschen gilden van schrik, en toen was het ineens doodstil. Ik vloog

-er heen, maar boer Gaythorpe greep me bij den arm.

-

-"Hier blijven, kind, dat is niet voor je om te zien. Arme, arme

-jongen!" Wat mij nog nooit overkomen was: ik viel in zwijm. En toen

-ik weer bijkwam, was ik in een huisje gebracht, waar een vrouw bezig

-was in mijn neus met verbrande veeren te kietelen. Dadelijk

-herinnerde ik mij alles, en vroeg verschrikt: "Waar is Daan?"

-

-"De dokter is bij hem, lieve. Gelukkig was die net onderweg naar boer

-Turt, waar hij den brand zag en dadelijk naar hier kwam."

-

-"Is hij dood?" vroeg ik schreiend. "O toe, hij kan niet dood wezen!"

-

-"Kom, kind, we willen er 't beste van hopen!"

-

-Ik stond op, en liep zoo snel als ik kon naar buiten, waar ik Baldwin

-vond. Ook de keukenmeid was hier gekomen, en stond handenwringend te

-schreien. Ik ging het huis binnen. Daar kwam de vrouw, die daar

-woonde, op mij af, en op mijn geroep van "Is hij dood?" antwoordde

-ze:

-

-"Och lieve, houd moed, hij heeft gebroken beenen, maar jonge beenen

-genezen spoedig, zeggen de dokters! Kom, binnen twee dagen lacht ie

-alweer! Maar hij mag niet vervoerd worden. Ik ben verpleegster te

-Lemworth geweest, en ik zal hem zoo best verzorgen, als ik kan. Dat

-beloof ik je!"

-

-We bleven nu in de kamer naast die waar Daan lag, op den dokter

-wachten.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK XIV.

-

-

-Dr. Fenning is al oud, hij woont zes mijlen bij ons vandaan.

-Glimlachend kwam hij uit de ziekenkamer, hij bemerkte wel, hoe

-beangst we allen keken. "'t Zal wel gaan," zei hij, "mits hij met

-zorg verpleegd wordt. Maar hij moet volledig rust houden, niemand mag

-hem zien dan juffrouw Blatch. Zij zal hem verzorgen naar mijn

-aanwijzingen."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Och dokter," smeekte ik, "zou ik hem niet even mogen zien, heel even

-maar? Vader is op reis. Is hij erg gewond?" "Het is een geluk, dat

-hij juist op het gras terecht kwam, en het is een wonder, dat hij er

-nog zoo goed aan toe is, als nu. Gewond? Ja, hij heeft een rib

-gebroken en ook een arm is gebroken, verder een leelijke wonde aan

-z'n hoofd, maar hij is nog jong en ik zal het wel met hem klaar

-spelen. Ga jelui maar gerust naar huis, hij is hier goed verzorgd."

-

-Baldwin en de meid wilden nog weer wat aan Dr. Fenning vragen, maar

-hij werd ongeduldig en ging heen, zoodat wij naar huis terugkeerden.

-Lena en Alex wisten nog van niets af, die had ik dus al het droeve

-nieuws te vertellen. Wij besloten, dat ik dadelijk aan vader zou

-schrijven, en hem alles vertellen. Nog vóórdat ik naar bed ging,

-geschiedde dat, zoodat de brief den volgenden morgen nog met de

-eerste post wegkwam.

-

-En toen naar bed. Voor 't eerst van m'n leven verlangde ik naar bed,

-om tot rust te komen na zulk een vreeselijken dag. Van

-oververmoeidheid viel ik dadelijk in slaap; toen ik den volgenden

-morgen wakker werd, was het mij, als lag er een zwaar gewicht op mijn

-hoofd: het was de herinnering aan Daan. Bij het ontbijt kwam er een

-brief van vader; hij schreef, dat grootmoe was gestorven, en dat hij

-niet eerder dan na de begrafenis kon thuiskomen, dat was Zaterdag.

-Lena en ik waren droevig gestemd; we konden maar niet gelooven, dat

-grootmoe werkelijk dood was.

-

-Alex had nog veel last van zijn verwonde been, hetgeen niet opwekkend

-werkte op z'n humeur. Daar er dus thuis weinig aantrekkelijks te

-beleven viel, gingen wij maar weer eens naar juffrouw Blatch, om te

-hooren, hoe het met Daan ging. Zij vertelde ons, dat hij sliep, en

-niet gestoord mocht worden.

-

-"Heeft hij veel pijn?" vroeg ik. "Spreekt hij ook over wat er gebeurd

-is?"

-

-"Hij is niet geheel helder nog, lieve; maar dokter geeft hem wat in,

-om rustig te blijven. Hij zal wel voorspoedig genezen, wees daar maar

-niet bang voor."

-

-"Vader komt niet vóór Zaterdag thuis," vertelde ik haar, met tranen

-in de oogen; "en zonder Daan is het nu thuis zoo eenzaam. Weet u

-zeker, dat hij niet sterven zal, juffrouw?"

-

-"Ik heb er alle hoop op, kindlief. Als de goede God ons helpt, zal 't

-niet aan mij liggen."

-

-"Toe Lena, laten we dan maar naar huis gaan en voor hem bidden; wat

-verkeerd van ons, dat we dat nog niet gedaan hebben!"

-

-Zoo gingen we weer terug. Lena was ongewoon ernstig; thuisgekomen,

-gingen we dadelijk naar onze slaapkamer, knielden voor ons bed neer,

-en baden, dat Daan spoedig mocht genezen. Toen we gebeden hadden,

-gevoelden we ons wel moediger gestemd. We gingen vervolgens naar

-Alex, die nog altoos op de tot bed ingerichte sofa lag. Puf was met

-Andy aan 't rijden in 't grasveld.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Wij vonden Alex erg terneergeslagen. Toen we hem van Daan vertelden,

-zei hij: "Maar ik ben er ook leelijk aan toe, mijn been wordt al

-erger. Ik denk, dat er koudvuur is bijgekomen, het wordt zwart. En

-dan ben ik spoedig evenver heen als Daan, en dan zullen ze mijn been

-afzetten, en kan ik de rest van mijn leven op één been rondhinken."

-

-Wij werden beangst door zijn spreken en vroegen hem, zijn verband

-eens af te doen, dat we zijn been bezien konden. Toen ik het zag,

-riep ik verlicht uit. "O, dat zijn de ontvellingen, dat ziet er

-altoos veel erger uit, dan 't is. Die heb ik ook gehad, op mijn

-armen."

-

-"Ja," riep Lena, "en ik ook, kijk maar op m'n voorhoofd."

-

-"Puh!" zei Alex. "Wat zou nu jelui gebeuzel over die ontvellinkjes

-te maken hebben met mijn been! Had ik den dokter maar laten roepen!

-Die meid denkt, dat ze heel knap is, maar zij maakt nog gehakt van

-me."

-

-Wij konden niet helpen, dat we in den lach schoten, want dat zegt

-Mary altijd tegen tante, als ze niets weet voor 't middagmaal. "We

-zullen d'r maar gehakt van maken, juffrouw." Ze zou ons op die manier

-wel dag aan dag gehakt willen geven, als ze er ten minste vleesch

-voor krijgen kon.

-

-"Het zal mij benieuwen, wat voor pijn Daan heeft," merkte ik op. "Wat

-een verschrikkelijke dag gisteren!"

-

-"En daar was Andy de schuld van," mompelde Alex. "Als hij niet was

-weggeloopen, zou ik mijn been niet bezeerd hebben, en dan was ik met

-jelui naar den brand gegaan."

-

-"En wat dan?" vroeg ik.

-

-"Dan zou ik Daan hebben weerhouden van zijn dwaasheid, om een

-brandend huis binnen te rennen."

-

-"Hij heeft den hond gered," zei ik. "Ik geloof, dat hij daarmee een

-goede en dappere daad verrichtte. Ik zou niet graag in zijn plaats

-zijn geweest, toen hij daar gereed stond, om van boven af te

-springen. O, wat was dat vreeselijk, om te zien. En dan die angst, om

-toch vooral op de matras te springen! En toch stond hij er zoo dapper

-en kalm bij. De lui uit 't dorp noemden hem een echten held!"

-

-Alex zei niets meer. Wij droegen hem naar den tuin, waar hij in 't

-gras kon liggen, en wat met ons babbelen. Wat duurde die dag lang!

-Mary en Emma waren naar juffrouw Blatch gegaan, om naar Daan's

-toestand te informeeren; ze waren vreeselijk lang onder weg, omdat ze

-in 't dorp met iedereen gingen praten over de vreeselijke

-gebeurtenis. Juffrouw Ribbon vond, dat wij vader hadden moeten

-telegrafeeren over Daan; maar later zei ze weer, dat 't toch maar

-beter was, zooals we gedaan hadden want in een telegram kan je niet

-alles goed duidelijk maken.

-

-Tegen den avond kregen we bezoek van Mevr. Rogers. Wat waren we blij,

-dat zij eens kwam kijken. Ik verbeeldde mij zelfs, dat ik er behoefte

-aan had, nu ook eens met groote menschen te praten. Zij wilde ook

-Daan gaarne zien, en bleef wachten, totdat dokter kwam. Ook wilde ze

-aan vader schrijven.

-

-"Jelui moeten allemaal maar eens een heelen dag op de boerderij

-komen," zei ze, "dan kun je mijn man meteen weer eens wat

-opmonteren."

-

-"Maar," merkte ik op, "wij hebben de laatste dagen niet anders gehad

-dan ongelukken; brand en dood en ziekte, zoodat we ons niet erg

-opgewekt gevoelen."

-

-"Jawel kinderen, dat weet ik wel, maar we moeten nu niet alles van

-den zwarten kant bezien. Andy is weer terecht en niemand van jelui is

-levensgevaarlijk gewond bij den tuimel in de droge sloot. En Daan

-wordt alweer beter, en Zaterdag komt je vader weer thuis. Kom, kom!"

-

-"O ik wou, dat u hier kondt komen en blijven, totdat vader weer thuis

-is!" riep ik zuchtend uit.

-

-Maar Mevrouw zei, dat ze den kapitein niet alleen kon laten. We waren

-echt bedroefd, toen ze weer vertrok, maar wij beloofden haar toch,

-den volgenden dag op de boerderij te komen doorbrengen. Zoo

-geschiedde, en we hebben ons best vermaakt.

-

-Intusschen kreeg ik een tweeden brief van vader, en Mary kreeg er ook

-een. Hij schreef, dat hij onmiddellijk naar huis had willen

-terugkeeren, doch dat hij eerst aan den dokter getelegrafeerd had,

-die hem berichtte, dat het niet noodig was, omdat Daan goed

-vooruitging. Verder schreef hij nog, dat hij zoo moeilijk vóór

-grootmoe's begrafenis kon wegkomen, omdat er nog zooveel te bespreken

-en te regelen was. En dan deelde vader ons mee, dat in plaats van

-tante Caroline, tante Marie Zaterdag met hem mee kwam. Dat was een

-blijde tijding voor ons! Tante Marie kan 't best geschiedenissen

-vertellen, beter dan wie ook. Als wij in den winter om 't gezellige

-haardvuur in 't schemerdonker zijn neergezeten, dan begint zij te

-vertellen van den burgeroorlog, die eeuwen geleden werd gevoerd. Zij

-vertelt ons van jongens en meisjes, die hun vaders in donkere kerkers

-opsloten, en waaruit ze dan weer door geheime gangen ontvluchtten. En

-ons hart beeft, en we houden onzen adem in, als ze vertelt van die

-ontvluchtingen, dat de menschen bijna weer werden gegrepen. De tijd

-vliegt om, en eer we 't weten, is 't bedtijd. Het is heerlijk, naar

-tante Marie te luisteren!

-

-Langzaam herstelde Daan; toen vader en tante Marie thuis kwamen, kon

-hij nòg niet vervoerd worden; dat gebeurde pas drie weken later.

-Toen hij thuis kwam, zag hij er nog erg bleek en smalletjes uit; zijn

-arm droeg hij nog in een verband, en hij moest steeds nog in bed

-blijven.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Overdag gingen we veel bij zijn bed zitten, om hem op de een of

-andere manier gezellig bezig te houden. Den eenen keer deden wij

-spelletjes met hem, den anderen keer haalden wij acrobatische toeren

-voor hem uit. Alex beproefde, over een stok te loopen, dien hij

-tusschen twee stoelen gelegd had, of balanceerde een glas op z'n

-neus. De stok brak, en hij maakte een flinken smak. Gewoonlijk was

-Daan bij al deze uitvoeringen best in z'n schik, doch toen ik op een

-Zondagmiddag bij hem kwam zitten, vond ik hem heel ernstig.

-

-Hij had het over mijn Zondagsschoolklas en zei: "Vader had toch wel

-gelijk, Griet, ik was er niet voor geschikt, die kleintjes te leeren.

-Ik had de taak van een dienstknecht op mij genomen, terwijl ik het

-nog niet eens was. Weet je wat ik dacht, toen ik daar in het venster

-stond te wachten op de ladder, en de vlammen reeds om mij heen

-lekten?"

-

-"Neen," antwoordde ik, "ik wist wel, dat je aan iets dacht, je keek

-zoo ernstig en kalm. Hè, laten we daar maar niet meer over praten,

-'t was vreeselijk!"

-

-"Maar ik wou er nu juist zoo graag eens over praten. Het waren de

-woorden van den ridder, die mij door het hoofd vlogen: Semper

-fidelis, semper paratus. En ik gevoelde, toen ik den dood voor mij

-had, dat ik niet paratus, niet bereid was. En bovendien, ik was niet

-fidelis, niet getrouw geweest."

-

-"Maar je keek toch niets bevreesd," merkte ik op. "Ik dacht juist,

-dat je niet zag, hoe dicht het vuur al bij je was."

-

-"Het staat niet dapper, om bang te zijn," zei Daan met z'n oude

-deftigheid; "het is niet in den vorm, om je gevoelens aan iedereen te

-openbaren." En hij vervolgde:

-

-"Maar met dat al zat ik leelijk in de benauwdheid, en daar was reden

-voor, want ik was niet bereid om te sterven. Wat zou jij hebben

-gedaan, Griet?"

-

-"Ik denk, dat ik het uitgegild zou hebben van angst," antwoordde ik.

-"Maar niet voor het sterven zou ik zoo bevreesd zijn geweest, doch

-voor 't vuur. Ik geloof, dat ik -- ik aarzelde even verder te gaan,

-want ik vind het altijd moeilijk over mezelf te spreken -- dat ik

-niet bang voor den dood zou geweest zijn, omdat alles daarna wel weer

-in orde zou gekomen zijn."

-

-"Hoe weet je dat?"

-

-"Dat staat in den Bijbel. Ik denk aan dat hoofdstuk over de schapen,

-en hoe Jezus daarvan zei: Ik geef hun het eeuwige leven, en nimmer

-zullen ze omkomen, en niemand zal ze uit Mijn hand rukken."

-

-"Jawel, maar hoe weet je nu, dat jij een van die schapen bent?"

-

-Aarzelend antwoordde ik: "Hij stierf voor mij, Hij riep mij en ik

-ging tot Hem. Anders kan ik er niet van zeggen." Daan was even stil,

-en sprak toen:

-

-"Ik wil ook zekerheid van mijzelf hebben, voor dat ik dit bed

-verlaat. Ik wil er zekerheid van hebben, dat, als ik plotseling den

-dood ontmoet, ik zoo gerust zal zijn, als kon het mij niets hinderen.

-Een mensch moet geen enkele oorzaak _in_ zich hebben, om bevreesd te

-zijn. Ik zal paratus, bereid zijn om te sterven. Daar wil ik ernstig

-naar streven."

-

-"Vader kan je daarin helpen," zei ik.

-

-Verder spraken we niet over deze zaken, en enkele dagen daarna zei

-Daan tegen me: "Ik heb zekerheid nu. Of beter gezegd, God heeft mij

-die zekerheid gegeven. Ik heb er alle hoop op, dat ik nu nimmer meer

-bevreesd zal zijn voor den dood. En ik hoop ook, dat als ik paratus,

-bereid ben, ik dan ook in staat zal wezen, fidelis, getrouw te zijn."

-

-Ik knikte even, en wij spraken er verder niet meer over. Toen Alex

-weer naar school ging, was Daan nog niet geheel hersteld. Lena en ik

-kregen nu les van tante Marie. Langzaam aan begon het buiten koud en

-nat te worden: de winter naderde, en onze kachels werden weer te

-voorschijn gehaald.

-

-Als we niet buiten konden spelen, speelden we thuis veel

-verstoppertje en dan deed tante Marie ook mee. Ook ging zij wel met

-ons uit rijden in 't ezelkarretje, terwijl ook vader er af en toe al

-eens gebruik van maakte voor huisbezoek. Zoo begon Andy meer en meer

-nuttig te worden; hij bracht pakjes naar 't station, reed iedere week

-met mij en Annie Steel, en deed boodschappen in 't dorp. En eindelijk

-kon ook Daan z'n eersten rijtoer weer maken, waarna hij spoedig ook

-weer naar school ging.

-

-Tante Marie veranderde de kooroefeningen van Zaterdag op Vrijdag, en

-dat vonden we heerlijk. Dan konden we den ganschen Zaterdag uitgaan.

-Regende het op Zaterdag, dan was het een allervervelendste dag. Den

-ganschen dag verveelden we ons dan, en meermalen werd hij besloten

-met een vechtpartij.

-

-Verleden Zaterdag regende het den ganschen dag. Wij sloten ons 's

-morgens op in de leskamer, en bedachten allerlei raars. Alex vond,

-dat Andy nu toch wel eens wat kunstjes mocht leeren; 't moest zoo'n

-soort circusezel worden. Opzitten b.v., en aan een tafel eten, dansen

-op de maat der muziek, pianospelen met z'n hoeven, en meer van dat

-moois.

-

-Wij staken de hoofden bijeen, bespraken fluisterend een plannetje, en

-Alex rende weg. Hij ging kijken of Andy in den stal was gebracht.

-Lena en ik gingen naar boven, naar onze "lorrendoos", dat was een

-doos, waar tante Caroline afgedragen kleeren in bewaarde. Wij vonden

-er een oude slaapmuts in, een lange blauwe jurk en een witten

-omslagdoek. We namen naald en draad, spelden en lint, en gingen weer

-naar beneden, nu naar de eetkamer; de leskamer was te hoog voor den

-ezel.

-

-Tante Marie was uitgegaan, om met vader een zieke vrouw te bezoeken.

-Daan zette de staldeur open, en Lena en ik legden kranten op den

-grond, ingeval Andy vuil zou wezen. Maar Alex had vooraf zijn hoeven

-al geboend, zoodat Andy, met den halster om, in bijzonder goed humeur

-kwam aangestapt. Zoodra hij binnen was, sloten we de deur, om

-ongewenschte bezoekers buiten te laten.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Intusschen had Daan een bos wortels, dien hij van Baldwin had

-gekregen, gereed gelegd voor "de dressuur". De eetkamer leende zich

-daar heel goed voor, want als Andy lastig werd, konden we gauw de

-tuindeuren openen, en dan kon ie daardoor weer z'n stal bereiken.

-"Zie zoo," zei Daan, "laten we nu maar es beginnen!"

-

-Andy kreeg de slaapmuts op z'n kop, de bandjes werden om z'n hals

-vastgebonden en hij keek zoo grappig, dat we 't allen uitbarstten van

-lachen. Vervolgens werd de blauwe jurk om z'n lijf geslagen en flink

-met touwen vastgesjord, en toen kwam 't moeilijkste nog aan. De witte

-omslagdoek werd in vieren geknipt, elk stuk om een zijner pooten

-gewonden en daarna aan de blauwe jurk vastgenaaid zoodat de

-vierpijpige broek niet kon afzakken. Alles ging goed; Andy keek wel

-wat vreemd om zich heen, maar hij bleef rustig.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Totdat Daan wilde beproeven hem te laten opzitten en pootjes geven.

-Daan had een wortel aan een stok gebonden, en hield hem nu heel hoog

-den ezel voor. Maar terwijl wij met alle moeite bezig waren, hem op

-z'n achterpooten te doen zitten, rukte hij zich plotseling los en

-begon de kamer rond te rennen. Onmiddellijk gooiden we de tuindeuren

-open, en hij vloog er uit. Het regende hard, maar Daan en Alex holden

-hem na. En nu had die domme Baldwin het hek open laten staan!

-Natuurlijk rende Andy er door, en holde het dorp in! Daan zei later,

-dat hij haast niet meer had kunnen loopen van 't lachen, zoo koddig

-als Andy er uit zag in z'n galakleed. Enkele menschen, die van hun

-werk kwamen, konden van 't lachen ook al geen hand uitsteken, en zoo

-rende ons ezeltje maar voort.

-

-Toen vader en tante thuis kwamen, vroegen zij ons, waar de jongens

-waren; wij vertelden hun alles, en vader was erg boos. Als Andy weer

-thuis kwam zou hij hem onmiddellijk wegsturen. Tante schudde van 't

-lachen. Kort na 't middageten kwamen de jongens terug; ze waren Andy

-weer kwijt, ze hadden hem niet kunnen vinden. Maar vader zei ernstig:

-"Jelui moet dan maar weer op pad gaan, en net zoo lang zoeken, tot je

-hem vindt. Jelui verdiende, dat ie nooit terugkwam."

-

-Nu, dat leek den jongens wel, om er weer opuit te gaan. Ze bleven nu

-weg tot theetijd, maar .... hadden Andy nog niet ontdekt! Vader zond

-Daan regelrecht naar bed, en vroeg tante, hem wat warms te drinken te

-geven, want hij was na dien brand nog niet geheel de oude.

-

-Het werd nacht en het werd Zondag en het werd Maandag: geen Andy te

-zien. Dien Zondagmorgen was Mevrouw Rogers in de kerk, en wij

-vertelden haar alles. En zij vertelde ons, dat zij spoedig de

-boerderij zouden verlaten, om naar Londen terug te keeren. Wat speet

-ons dat! Wij hielden allen zoo van den kapitein, en gingen zoo vaak

-op de boerderij spelen.

-

-"Heusch, ik weet niet wat wij moeten aanvangen zonder jelui," zei

-Mevrouw. "Wij houden zoo van jelui en van dien armen Andy."

-

-En ik pruilde: "Altijd moet ons wat naars overkomen. Nauwelijks

-hebben we een week, dat er niet wat droevigs geschiedt."

-

-Zij lachte en sprak: "Ik zou er alles voor over hebben, om jelui

-narigheid te besparen."

-

-Toen zij was vertrokken, voelde ik mij droef te moede. Het leelijke

-is, dat de dingen die wij doen, pas verkeerd lijken als ze gedaan

-zijn; ik dacht niet dat het verkeerd was, Andy te dresseeren, maar nu

-blijkt het, want wij hebben hem verloren, door dat te doen.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK XV.

-

-

-Den Maandag daarna plakten we weer een briefje op den mijlpaal,

-waarop deze woorden:

-

-

-                "Verloren, verdwaald of gestolen:

-  Een zwarte ezel. 't Laatst gezien in blauwe jurk, wit-zwarte

-   broek en witte slaapmuts. Luistert naar den naam van

-   Andy. Wie hem aan de pastorie te Warlington brengt,

-                krijgt een flinke belooning."

-

-

-Vader vond, dat Daan beter gedaan had, met even aan te loopen bij den

-veldwachter, om hem een en ander mee te deelen. Na de lessen ging

-tante Marie met Lena en mij aan den wandel, terwijl we iedereen, dien

-we tegenkwamen vroegen, of hij Andy niet gezien had. Maar niemand

-wist er wat van. Teleurgesteld en weinig hoopvol kwamen we weer

-thuis, en toen de jongens uit school thuis kwamen, ook al uit hun

-humeur, was 't één groote treurpartij.

-

-Nijdig zei Alex: "Als die veldwachter hem niet weet uit te vinden,

-dan gaat z'n hoofd eraf."

-

-"Wat wou hij doen?" vroeg ik.

-

-"Moet je hooren, hij praatte eerst, alsof Andy een meneer was. Hij

-vroeg of ie een ring droeg, of z'n zakdoek geparfumeerd en wie z'n

-barbier was. Toen heeft Daan 'm gezegd, dat dat zijn zaken waren, om

-uit te visschen, en dat hij, als hij den ezel niet vond, geen knip

-voor z'n neus waard was." "Ik vrees," hernam ik beklemd, "dat Andy

-een ongeluk is overkomen; misschien is die jurk wel om z'n nek

-geschoven en heeft ie zich geworgd, misschien is ie wel over die

-lange broekspijpen gestruikeld en in een gracht getuimeld. Ik geloof

-niet meer, dat hij leeft."

-

-"Goed, maar dan is z'n lichaam toch nog ergens te vinden! Zoo klein

-was ie toch niet!"

-

-"Ik vermoed," zei Lena half-huilend, "dat ie zich half dood gejaagd

-heeft, en toen in de struiken gekropen is, om daar te sterven. Arme

-Andy!"

-

-Toen ik een dergelijke veronderstelling maakte, waarbij ik een

-soortgelijk gezicht trok, schoten de jongens in den lach. Maar dat

-duurde niet lang, en spoedig zaten we allemaal weer in zak en asch.

-

-De dagen gingen treurig voorbij. Op een Dinsdag ontmoette ik kapitein

-Rogers, en vertelde hem van onze ellende. "Kom, kom!" riep hij uit,

-"ezels en honden komen altijd weer terug."

-

-"Ja," zei ik, "maar morgen is 't al Woensdag, en dan rekent Annie er

-op, om met hem uit rijden te gaan. Nog niet één keer heb ik haar

-overgeslagen, maar nu weet ik heusch niet, wat ik met haar beginnen

-moet. En als Andy voor altoos weg is, zal zij nooit meer met hem

-kunnen rijden. O, het is verschrikkelijk!" Ik trachtte mijn tranen in

-te houden, maar 't lukte niet.

-

-"Hoor es hier, beste meid," zei kapitein Rogers, "a.s. Maandag

-vertrek ik van hier. Hoe zou je er over denken, je kleine patient in

-mijn rijstoel mede te nemen? Hij rijdt o zoo licht, je zoudt hem zelf

-best kunnen voortduwen. Ik zal hem dan aan jelui huis laten brengen

-en dan kun je elken Woensdag het arme kind erin rondrijden."

-

-Ik deed een sprong van blijdschap en bedankte hem driemaal. "Ik was

-zoo bang, dat ze nu nooit meer naar buiten zou kunnen, en nu kan ik

-haar gaan zeggen, dat ze Maandag weer kan rijden. O, wat vind ik dat

-vriendelijk van u, meneer, maar het spijt me zoo, dat u ons verlaten

-gaat. Wij houden allemaal zoo van u."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Ja kind, het gaat mij evenzoo," zei hij lachend, "en ik hoop, dat je

-mij eens schrijven zult, Grietje, al is 't maar eens in de maand. Of

-kun je niet es een mooi boek schrijven en het mij sturen, als 't

-klaar is? Een dagboek bijvoorbeeld?"

-

-"Nu," antwoordde ik, "ik zal hier spoedig een einde aan maken, en dan

-aan deel II beginnen. Zoudt u 't werkelijk graag eens lezen?"

-

-"Ja, heusch."

-

-"Maar ik vrees," hernam ik spijtig, "dat het een heel treurig slot

-zal worden, want alles gaat tegenwoordig verkeerd. U gaat weg, en

-Andy is weg, en de winter komt, en het doet niets dan regenen. Als we

-veel thuis moeten zitten, vervelen we ons en dan gaan we verkeerde

-dingen bedenken. Zelfs tante Marie speelt tegenwoordig niet zooveel

-meer met ons, zij heeft het te druk met ziekenbezoek."

-

-"Nu, in elk geval houd ik je aan je belofte, om mij je boek te

-zenden, als 't klaar is."

-

-"Ja, dat zal ik doen. En hoort u es, kapitein, zoudt u 't goed

-vinden, als ik uw rijstoel ook nog voor andere doeleinden gebruikte

-dan voor Annie? Ziet u, ik breng soms boodschappen van onze

-dorpsgenooten naar Cross Glen, ik ben dan zoo'n soort

-vrachtrijdster."

-

-"Maar hoe ter wereld kom je dáár nu toch bij?"

-

-"Och, daar houd ik van. Vader zegt, je moet nooit iets beginnen, of

-je moet er een nuttige oorzaak voor hebben. En vindt u dat dan geen

-nuttige zaak?"

-

-"Wat voor oorzaak hadt je daar dan voor?"

-

-Ik wou het hem eerst niet zeggen, maar dat leek me toch weer laf ook,

-en ik antwoordde: "Ik wil graag een dienstmaagd van Jezus Christus

-zijn, Die gezegd heeft: Ga en help uw naasten. Dus dan heb ik te

-gaan. Dat noem ik mijn _gaan_." Kapitein Rogers lachte niet, moedigde

-mij aan, meer ervan te vertellen, en ik vervolgde: "Ik geloof, dat ik

-mijn _gaan_ beter waarneem dan mijn _doen_. Thuis moet ik tante Marie

-helpen, kousen stoppen, enz., en dat gebeurt haast nooit met graagte.

-Heb ik u niet eens verteld van die woorden op de graftombe van den

-ridder in onze kerk: Semper fidelis, semper paratus? Hij was een

-uitnemend dienstknecht, en ik wenschte te zijn als hij."

-

-"Juist," zei de kapitein, terwijl hij mij ernstig aankeek, "en daar

-zul je zeker in slagen. Maar kind, ik moet weg. Vaarwel hoor! Ik zal

-je den rijstoel zenden. En Zaterdag moet jelui allemaal bij mij op

-een afscheidsfeest komen. Ik zal een deftige uitnoodiging zenden."

-

-Verheugd riep ik uit: "Dat 's heerlijk!" Toen ging ik regelrecht naar

-Annie en vertelde haar alles van ons verdwenen ezeltje en van den

-rijstoel. Zij had reeds van Andy's vlucht gehoord, en had ook reeds

-verwacht, dat het rijden nu wel uit zou zijn; maar ik had haar betere

-dingen te beloven. Dien middag bleef ik meteen maar bij haar en gaf

-haar les in 't lezen. Op Zaterdagmorgen gingen we allen op pad om nog

-eens een onderzoekingstocht naar Andy te doen. Puf ging niet mee, om

-niet vermoeid te zijn vóór de partij bij kapitein Rogers. De

-kapitein had ons genoodigd om 3 uur.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Toen we aan den kruisweg kwamen, stelde Daan voor, dat we ieder een

-weg zouden inslaan, en dien zoo ver mogelijk oploopen. Mij leek het

-plan niet goed; Lena zou zoo ver toch niet kunnen loopen. Toen haalde

-Daan een kaart uit z'n zak. "Kijk hier," zei hij, "al die wegen hier

-leiden naar een dorp of stad; als we nu de volgens deze kaart

-dichtsbij gelegen plaats nemen, kunnen we daarheen wandelen." Na een

-langdurige studie op, en breedvoerig debat over de kaart, werd

-besloten, naar de stad Rockwell te loopen, die op 5 mijlen afstands

-was gelegen. Aldus geschiedde.

-

-Al wandelend, bespraken we verdere plannen. Daan vond, dat we nu den

-volgenden Zaterdag weer een andere plaats in een andere richting

-nemen moesten. We zullen zoowat drie mijlen geloopen hebben, toen

-Alex in een heg klom, om eenige braambessen te plukken. Terwijl hij

-daarmee bezig was, gaf hij eensklaps een schreeuw, die ons allen op

-hem deed toeloopen. Daar in de sloot, bijna verborgen onder doode

-takken lag een stuk zwart-wit omslagdoek!

-

-

-[Illustratie]

-

-

-We haalden den lap er dadelijk onderuit, en jawel, het waren de vier

-broekspijpen, nog met mijn garen erin! We keken elkaar verstomd aan,

-niet wetend wat we doen moesten: verheugd zijn of huilen! "Nu hebben

-we eindelijk z'n spoor!" riep Daan uit.

-

-"Laten we dan es even gaan zitten, en overdenken, wat we nu doen

-moeten," stelde ik voor.

-

-"De vraag is: hoe komen die lappen daar," zei Alex.

-

-"Misschien," zei Lena en bibberde van angst, hoewel 't klaarlichte

-dag was, "misschien is ie een moordenaar tegengekomen, die z'n

-kleeren wou hebben, en heeft die hem vermoord en hier ergens

-begraven."

-

-"Ja, en toen zal Andy in z'n laatsten doodstrijd die broekspijpen

-hebben losgescheurd," zei Daan, "en toen is de moordenaar, gekleed in

-blauwe jurk en slaapmuts, heen-gewandeld. Dat is wel een aannemelijke

-voorstelling."

-

-"Ik geloof niet, dat Andy zelf die broekspijpen kon afscheuren,"

-merkte ik op, "daar heb ik ze veel te stevig voor vastgenaaid.

-Bovendien, kijk hier, ze zijn afgesneden."

-

-Daan bekeek het afgesneden stuk met detective-oogen en zei toen

-plechtig: "Ja, dat is ook een verschijnsel, waar we terdege op moeten

-letten. Het is inderdaad het werk van een mes, dat we hier voor ons

-hebben."

-

-"En als er een mes is," besloot Alex, "dan moet er ook een man in 't

-spel zijn."

-

-Waarop ik half-wanhopig uitriep: "Hij is zeker gestolen! Nu moeten we

-'t spoor van den dief uitvinden!" Ik sprong op en wilde dadelijk maar

-weer verder. Doch de jongens hadden er nog geen plan op. Zij

-doorzochten nog eens nauwkeurig de sloot, zij klommen weer over de

-heg, en zie, eensklaps vonden ze een stuk oranjeschil.

-

-"Zie hier," zei Daan, "nu kunnen we er zeker van zijn, dat hier een

-landlooper of zoo geweest is, die Andy heeft meegenomen. Alleen zulke

-lui eten oranje-appels."

-

-Ik was het niet met Daan eens, maar Alex wilde voortmaken en zei:

-"Toe, laten we nu verder gaan. Wij weten nu in elk geval, dat Andy

-hierlangs is gekomen. Ik geloof zeker, als we nu dezen weg volgen

-naar Rockwell we hem nog wel zullen vinden."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Met nieuwen moed gingen we weer op pad. Toen we te Rockwell

-aankwamen, waren we allen vermoeid. Het was een flink dorp, met wel

-tien winkels in de hoofdstraat. We gingen een melksalon binnen en

-dronken limonade; meteen vroegen we aan de vrouw, die ons bediende,

-of er ook iemand in de buurt ezels op na hield. Het scheen een domme

-vrouw; eindelijk begreep ze ons en vertelde, dat de dominee er een

-had, een heel oude; in de 40 jaren, dat ze daar woonde, had ze nooit

-een anderen ezel gezien.

-

-Daar schoten we dus weinig mee op, en we gingen weer verder. Daan

-ontdekte het bureau van politie, waar hij lange onderhandelingen

-voerde met een agent. Deze schreef alles op, wij gaven onze namen en

-adres op en toen ging 't weer verder. Nog niet tevreden, gingen we

-alle vier in verschillende richtingen nog even het dorp door, en

-kwamen na een kwartier weer in den melksalon bijeen. Iedere man,

-vrouw, jongen of meisje, die we tegenkwamen, werd gevraagd, of ze ook

-een zwarten ezel gezien hadden. Ik was eerst wel wat verlegen, om

-iedereen zoo maar aan te spreken, maar ik deed het ten slotte zoo

-beleefd mogelijk: "Och, neem u me niet kwalijk, hebt u soms kort

-geleden een zwarten ezel gezien? Een week geleden hebben we hem

-verloren, en hij is hierlangs gekomen."

-

-Soms keken de lui ons verbaasd aan, soms ook lachten ze hartelijk.

-Eén keer zei een ruwe jongen: "Ja, als je naar huis gaat, en je

-kijkt in den spiegel, dan zul je een zwarten ezel met rood haar

-zien." Dat sloeg op mij, want ik draag na grootmoe's overlijden

-zwarte kleeren. Maar geen onzer kreeg een bevredigend antwoord.

-

-En zoo werd de terugreis weer ondernomen, in een ver van prettige

-stemming. Toen we thuis kwamen en de vier broekspijpen op de tafel

-uitlegden, schoot tante Marie erg in den lach, hetgeen Daan zeer

-verstoord deed opmerken: "Het moge voor u, tante, een blijspel wezen,

-voor ons is het een treurspel." Toen vroeg ze ons vergiffenis voor

-haar lachbui.

-

-Werkelijk, het wàs een treurspel; hoewel we niettemin naar het

-thee-partijtje van kapitein Rogers gingen en er volop pret hadden,

-hing het verlies van Andy ons als een donkere wolk boven het hoofd.

-Of, zooals Alex het uitdrukte: "Het is erger dan de dood, want het is

-een niet-eindige onzekerheid." Bovendien was het verlies dubbel hard,

-omdat we het onszelf te wijten hadden. De arme Andy was altoos

-geduldig en lijdzaam geweest, zoolang we hem hadden. Of wij al elken

-dag met hem reden, hij klaagde nooit. Maar toen we hem gingen

-uitdossen met een slaapmuts en een blauwe jurk, en toen we hem wilden

-doen opzitten en pootjes geven, toen had hij er genoeg van en ging er

-vandoor; ik geloof heusch, dat hij bepaald bedoeld heeft, ons te

-verlaten en nooit terug te keeren.

-

-En nu kwam nog de treurigheid van het vertrek van kapitein en Mevrouw

-Rogers. Van andere groote menschen dan hen hielden we niet. Ik ben

-beslist van plan, den kapitein dit boek te sturen, als het af is; hij

-heeft gezegd, dat hij probeeren wil, het voor mij te laten drukken.

-Maar nu moet ik zien, dat het boek wat vroolijker eindigt, dat hoort

-bij een goed boek. Boeken met een treurig einde vind ik

-verschrikkelijk; als er verteld wordt van kinderen, dan gaat

-gewoonlijk de liefste van hen dood.

-

-En dat is vreemd, want de Bijbel zegt ons, dat het niet zoo

-vreeselijk is om te sterven; het is "verre te verkiezen". En de hemel

-is een heerlijke plaats, onze kerkliederen zingen daarvan. Maar mij

-maakt een verhaal over 't sterven van kinderen altoos verdrietig, tot

-schreiens toe. Ik weet dat nog best uit de dagen, dat Daan ziek was;

-o, als er toen een van ons gestorven was, zelfs al waren we er bereid

-voor geweest, ik had het niet uitgehouden. Ik geloof wel, dat moeder

-blij zou wezen, als ze ons weerzag. Voor hen, die heengaan is het ook

-zoo erg niet, maar voor hen, die achterblijven, is het zoo

-vreeselijk.

-

-Den volgenden Maandag ging ik naar Annie en reed haar in den

-rijstoel. Wij brachten meteen een paar pakjes voor juffrouw Ribbon

-weg, omdat Tom met een zeeren voet te bed lag. Ik kreeg steeds meer

-te doen met Annie; zij scheen veel last van de kou te hebben en ik

-ben er zeker van, dat ze geen kleeren genoeg had; haar grootouders

-zijn ook zoo arm. Ik sprak er met tante Marie over en die opperde het

-denkbeeld, dat Lena en ik een wollen jurk en een dikken rok voor haar

-zouden maken, om die dan als kerstgeschenk te geven. Ik voelde er

-niet heel veel voor, omdat ik niet van zulk werk houd, maar bij de

-gedachte aan Annie joeg ik die leelijke luiheid op de vlucht en

-beloofde tante, er onverwijld aan te zullen beginnen. Tante vond 't

-best, dat we er 's avonds na de thee aan werkten, dan zou ze ons

-komen helpen, en tegelijk geschiedenissen vertellen. Nu, dat leek

-mij, en gelukkig Lena ook; gisteravond zijn we eraan begonnen. Ook de

-jongens zaten erbij; terwijl ze bezig waren met het roosteren van

-kastanjes. "Ik zie niet in, waarom jongens ook niet zouden kunnen

-naaien," zei Lena. "Als ik jongens had, dan liet ik ze hun eigen

-kleeren maken. Waarom moeten dat altijd hun moeders en zusters en

-tantes doen?"

-

-"Als ik meisjes had," zei Alex, die bijzonder van redetwisten houdt,

-"dan zou ik ze de deur uit sturen, om hun eigen brood te verdienen.

-Waarom moeten hun vaders en broeders en ooms ze altijd thuis houden

-voor een oortje?"

-

-"Wel," zei tante, "de wereld is tegenwoordig erg aan 't veranderen.

-Tegenwoordig verdienen meisjes ook al buitenshuis. Maar ik denk, dat

-jelui vader nog van de ouderwetsche leer is, dat wij vrouwen thuis

-behooren te blijven en naaien, terwijl de jongens zich moeten

-bekwamen, om later geld voor ons te verdienen. Maar wat zal ik jelui

-nu eens vertellen?"

-

-"Iets over tooverpaleizen!" vroeg Puf.

-

-"Gevechten en ontvluchtingen," stelden Daan en Alex voor.

-

-"Een prinses in de gevangenis," vroeg Lena.

-

-"Zoudt u ons niet eens kunnen vertellen van dien ridder in onze

-kerk?" vroeg ik.

-

-"Semper fidelis, semper paratus," zei tante Marie nadenkend. "Jawel,

-dat kan wel."

-

-Wij wilden allemaal die geschiedenis wel graag eens hooren. Maar

-tante Marie wilde eerst vijf minuten hebben, om zich te bedenken;

-terwijl rustten Lena en ik even uit van ons naaiwerk. Even liepen we

-naar de kachel, en aten wat van de kastanjes. Heerlijk brandde het

-vuur, en wij gevoelden ons allen zóó prettig en gezellig thuis, dat

-we onwillekeurig weer aan Andy moesten denken, die daar buiten in

-regen en wind liep te dolen, of afgejakkerd werd door een dronken

-landlooper.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Was hij maar weer hier!" zuchtte Lena. "Dat kan niet," zei Alex.

-"Hè, wat is het toch een ellendige zaak. Daar hebben we nu een kar,

-en een zadel, en mooi tuig, en niet eens een ezel, om ze te

-gebruiken."

-

-"God weet, waar ie is," riep Puf eensklaps uit. "Ik verwacht hem

-spoedig hier. God heeft mij vanmorgen gezegd, dat Hij hem de volgende

-week thuis zou sturen, als ik goed oppaste."

-

-Wij lachten niet om Puf. Waarom zou God ook zijn gebedje niet

-verhooren? Ik geloof, dat hij grooter geloof heeft dan wij.

-

-Nadat het kastanje-maal was verorberd, verklaarde tante zich gereed

-om te beginnen. Terwijl ze bezig was met het stoppen van Daan's

-kousen, begon ze het verhaal, dat ik in het volgende hoofdstuk heb

-oververteld.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK XVI

-

-HET VERHAAL VAN ONZEN RIDDER

-

-

-"Lang geleden leefde er een ridder, Sir Roger Dereker geheeten. Reeds

-van zijn veertiende jaar af was hij met z'n koning op het oorlogspad,

-daar hij 's konings page was. Hij was de dapperste der ridders aan 's

-konings hof; vrees scheen hij niet te kennen, en iedereen, die hem

-kende, hield van hem.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Wel was hij dapper en streng, maar jegens vrouwen en kinderen was hij

-de zachtheid zelve; wie hem om hulp vroeg, ging nooit teleurgesteld

-heen.

-

-Hij woonde in een groot kasteel, dicht bij den koning en had een

-jonge vrouw, die hij innig lief had...."

-

-"O tante!" riep ik uit, "dan moet u ons eerst vertellen, hoe hij haar

-kreeg. Toe, dat moet u vooral heelemaal vertellen!"

-

-"Wel, op een bitter-kouden winteravond reed hij, met z'n page bij

-zich, naar huis.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Regen en wind stormden hem tegemoet, en zijn handen waren zóó koud,

-dat hij nauwelijks meer de teugels kon vasthouden; z'n paard, een

-goed dier, kon slechts stapvoets gaan, daar zij door een zeer donker

-bosch reden, dat vol struikgewas stond. Eensklaps hoorde hij een

-gekraak in de struiken achter zich, en geen seconde later verscheen

-voor zijn verbaasde blikken een wit paard, dat als dol voortrende, en

-op welks rug hij de gedaante van een vrouw ontwaarde. Zij was geheel

-gewikkeld in een donkerblauw kleed, en scheen tevergeefs te trachten

-haar paard tot staan te brengen.

-

-"Er achteraan!" riep Roger zijn page toe. "Zij wordt tegen haar wil

-ontvoerd!"

-

-Hij gaf ook z'n eigen paard de sporen, en beiden joegen ze het witte

-paard na, totdat ze aan den rand van het bosch kwamen. Er lag daar

-een groote open vlakte voor hen, en heel in de verte zagen ze de

-lichtjes van 's ridders kasteel. Het paard met de dame was zóó snel

-over de vlakte gerend, dat zij haar pas inhaalden vóór de valdeur

-van 't kasteel. Met schuim bedekt, stond daar het paard stil; de dame

-was buiten adem en uitgeput van inspanning. Sir Roger reed op haar

-toe en begroette haar.

-

-"Mevrouw, het is een verschrikkelijke avond, en u is hier voor mijn

-deur, die altoos open staat voor wie in nood verkeert. Wilt u mij het

-genoegen doen, van mijn gastvrijheid gebruik te maken?"

-

-De dame wikkelde zich dichter in haar rijkleed en sprak zoo zacht

-mogelijk: "Ik ben u zeer dankbaar. Ik ben zeer ver van huis en

-inderdaad in nood. Waar mijn bedienden zijn, ik weet het niet. Men

-vervolgt mij; iemand heeft mijn vader vermoord en ons huis verbrand.

-Ik heb hulp noodig."

-

-Sir Roger blies op zijn hoorn; de valdeur werd opgetrokken en

-nauwelijks waren zij binnengereden, of met vreeselijk geweld beukte

-iemand op de poort, met woedende stem uitroepende: "Die dame behoort

-mij. Zij is mijn beloofde vrouw!"

-

-Sir Roger verwaardigde zich niet, een antwoord te geven. Hij bracht

-zijn bezoekster naar de appartementen van zijn moeder, en zag haar

-niet vóór het avondeten.

-

-Haar vervolger trok na nog eenig gebeuk op de poort onverrichterzake

-af. Toen Sir Roger zijn gast bij het avondeten ontmoette, was hij

-verrast door haar schoonheid.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Zij scheen nog jong en droeg een wit, met goud-borduursel omzoomd

-kleed. Dichte strengen donkerbruin haar golfden om haar bleek gelaat;

-diep-blauwe oogen keken hem aan met een uitdrukking van onschuld en

-reinheid; toen ze hem aankeek, vloog een lichte blos over haar

-wangen. Zwijgend nam ze haar zetel aan tafel in, en toen de maaltijd

-ten einde was, ging hij met haar naar zijn eigen kamer, waar zij hem

-haar geschiedenis vertelde.

-

-Met oogen vol tranen vertelde ze, hoe haar vader gevallen was in een

-gevecht met zijn aartsvijand, Baron Dacre, die haar hand had

-gevraagd, en was afgewezen. Zij vertelde hem, hoe de baron door het

-verraad van een der bedienden den toegang tot hun tuin vond, waar een

-vreeselijk gevecht plaats had. En toen eindelijk ook hun huis in

-vlammen opging, was ze op haar schimmel gevlucht, achtervolgd door

-den baron en z'n handlangers.

-

-Terwijl ze hem dankbaar aankeek, zei ze: "Hoe zal ik u naar waarde

-danken voor wat ge deedt aan een meisje, dat thans wees is, en alleen

-staat."

-

-En het ernstige antwoord van Sir Roger was: "Als u mij het recht

-geeft, u voortaan te blijven beschermen en helpen." Zoo kreeg hij z'n

-bruid."

-

-Wij klapten allen in onze handen van blijdschap, waarna tante

-vervolgde:

-

-"Er kwamen moeilijke tijden voor onzen dapperen ridder. Zijn koning

-was omringd van onbetrouwbare hovelingen. En diezelfde Baron Dacre

-liet hem niet met rust, verzamelde zich ontevreden mannen, en een

-burgeroorlog was 't gevolg.

-

-Op den avond van Sir Roger's huwelijk met Gravin Gwendolina kwam een

-renbode aan zijn poort, om hem tot den oorlog op te roepen. Roger

-scheurde zich los van zijn jonge vrouw, en toen zij even haar

-bekommering daarover uitsprak, zei hij: "Lieve, ik ben aan mijn

-koning verbonden met mijn eerewoord en mannentrouw. Desniettemin

-bemin ik jou evenzeer. Maar ik mag mijn riddereer niet aanranden,

-door hem te verlaten, als hij mijn diensten vraagt."

-

-Zoo reed hij heen, en bleef vier lange maanden weg. Toen keerde hij

-terug, bedekt met wonden, maar ook beladen met roem.

-

-Eenigen tijd leefde hij nu rustig thuis, doch op zekeren dag werd

-zijn kasteel overvallen door Baron Dacre en een troep handlangers,

-tegen wie hij een harden kamp te strijden had, om zijn bezittingen te

-behouden. Middenin het gevecht kwam een renbode op het kasteel door

-de geheime onderaardsche gang, die een mijl lang was en midden in het

-bosch uitkwam. Hij had opdracht van den koning, om Sir Roger tot een

-samenspreking op te roepen. Eén oogenblik aarzelde de dappere Roger;

-hij wist, dat als hij heenging, zijn huis zou verwoest worden. Hij

-keek zijn vrouw angstig aan en sprak: "Lieve, ik moet naar den

-koning, hij laat mij roepen." Zij sprong overeind als door een

-plotseling besluit aangegrepen: "En ik zal met je trouwe dienaren het

-huis verdedigen, totdat je terugkomt."

-

-"Bravo!" schreeuwde Daan ertusschen in.

-

-Sir Roger gespte z'n zwaard aan en vertrok met den renbode door de

-onderaardsche gang. Hij had vooraf aan zijn vrouw gezegd, dat, als

-het haar te benauwd werd, zij daar ook in moest vluchten; aan het

-eind zou zij wel een verblijfplaats vinden, waar zij veilig zijn

-komst kon afwachten.

-

-Bij den koning gekomen, vond hij dezen omringd van zijn edelen,

-sprekende over een belangrijke zaak, waarover de koning ook Roger's

-meening wilde hooren. Sir Roger gaf zijn oordeel over de zaak te

-kennen, en toen de koning zijn oogen opsloeg en naar buiten keek, zag

-hij boven Roger's kasteel zware rookwolken opstijgen. Hij vroeg naar

-de oorzaak ervan; toen rees Roger op en sprak met van aandoening

-trillende stem:

-

-"Sire, dat is mijn kasteel; in mijn afwezigheid heeft mijn vijand het

-verwoest."

-

-"Wist gij dit, voor ge hier kwaamt?"

-

-"Midden in het gevecht kwam uw boodschapper."

-

-"En liet ge toen uw vrouw alleen achter in zoo groot gevaar?"

-

-"Zij zou het zoo goed als zij kon verdedigen, en ik zei haar, te gaan

-vluchten, zoodra haar leven dreigde gevaar te loopen."

-

-"Sir Roger," zei de koning, "dezen avond zal ik nimmer vergeten. Ga

-nu heen, en moge God uw dappere vrouw van den dood hebben gered."

-

-Dadelijk verliet de ridder het paleis, en vond zijn vrouw in den

-geheimen kelder, omgeven van enkele gewonde getrouwen. Doch toen haar

-man haar in zijn armen drukte, zeeg ze als dood terneer. Hij

-ontdekte, dat een pijl haar linkerarm had doorboord, en haar

-ontzettende pijnen had veroorzaakt.

-

-"O tante, laat haar niet sterven," riep ik uit.

-

-Lang duurde het, eer de ridder weer een goed kasteel had, doch de

-koning schonk hem er een, nog grooter dan wat hij bezeten had. Zoo

-gingen de jaren voorbij. Hij had inmiddels een zoontje gekregen, dat

-de vreugde van z'n leven was; ook zijn kind wilde hij eens zien

-dienen in de gelederen van zijn koning.

-

-Toen op zekeren dag Sir Roger met zijn mannen terugkeerde van een

-gevecht in het buitenland, bracht hij de vreeselijke ziekte, zwarte

-pest geheeten, in zijn kasteel over. Eerst werd één bediende ziek,

-toen een tweede, spoedig tastte de ziekte ook zijn gade en zijn

-zoontje aan. De ridder zonk op z'n knieën en smeekte God om

-uitredding.

-

-Juist op dit oogenblik verscheen weer een boodschapper van den

-koning, die hem opdroeg, zijn koning te vergezellen op een veldtocht

-naar een ver land. De ridder liet niet den minsten angst blijken; hij

-verliet vrouw en kind, en pas na twee weken vernam de koning zijn

-toestand. Een harde strijd stond hem te wachten. Sir Roger redde op

-het meest spannende oogenblik des konings leven, en daardoor wist

-hij een dreigende nederlaag om te zetten in een prachtige

-overwinning. Zelf echter werd hij gewond, en toen het gevecht

-geëindigd was, sprak hij tot zijn page:

-

-"Vervoer mij naar huis; mogelijk zijn mijn vrouw en kind nog

-hersteld. Ik zou ze nog zoo gaarne zien, vóór ik sterf."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Men vervoerde hem naar huis, en wonder boven wonder kwam hij er nog

-levend aan. Toen hij de hal binnengedragen werd, waren daar zijn

-vrouw en kind, die hem met open armen verwelkomden. Dank zij een

-ervaren kruidenlezer, waren zij geheel hersteld.

-

-Weken lang lag de arme ridder tusschen leven en dood. Wel werd hij

-eindelijk iets beter, maar zijn gezondheid was voorgoed geschokt en

-zijn kracht was weg. Nog enkele jaren leefde hij gelukkig, en zag

-zijn zoontje opgroeien tot een dapper soldaat.

-

-Toen, op een stormachtiger avond, hoorde hij aan zijn deur kloppen.

-Verouderd en vermagerd als hij was, strompelde hij naar de deur. Het

-was zijn koning! En opgewonden riep hij uit: "Laat mij hem waardig

-ontvangen en de eer geven, die hem toekomt!"

-

-Zijn bedienden trachtten hem uit de koude voorhal terug te dringen,

-maar hij wilde erheen. "Mijn koning! Mijn koning!"

-

-De koning was verraden, en vluchtte nu, om zijn leven te redden. Hij

-wist, dat er één onderdaan was, die hem van harte zou ontvangen, en

-daarom was hij naar Sir Roger gevlucht. Toen de ridder hem in zijn

-goed verwarmde kamer had genoodigd, viel hij zijn koning te voet.

-

-"O, sire! Ik heb wel gedroomd van deze eer, maar nooit had ik durven

-denken, dat ze mij te beurt zou vallen. Wees welkom binnen deze

-woning, die immers de uwe is, wijl ze aan uw nederigen onderdaan

-toebehoort; al wat hij bezit, bezit ook zijn koning!"

-

-Toen de koning zich neerbukte, om zijn trouwen dienaar op te richten,

-zag hij met grooten schrik, dat hij dood was neergezegen. 't Waren

-zijn laatste woorden geweest, en zijn laatste gedachte was een

-gedachte van trouw en aanhankelijkheid voor zijn koninklijken

-meester.

-

-Toen besloot de koning, dat op het wapen der Derekers voor altoos zou

-gegrift staan: "Semper fidelis, semper paratus"."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Toen tante Marie haar verhaal had geëindigd, waren we eenige

-oogenblikken stil. Mijn hart klopte van de inspanning van 't

-luisteren.

-

-Daan en Alex riepen als uit één mond: "Hè, leefden we nog maar in

-die tijden!" Lena schreide en zei: "Arme ridder, de koning had hem

-moeten omarmen en kussen!"

-

-Ik kon geen woord uitbrengen. Tante Marie keek me strak aan en vroeg:

-"Vindt je 't mooi, Griet?"

-

-Ik knikte en zei even later zacht: "Wij moeten evenzoo worden, en ik

-zal het beproeven," "En ik ook," zei Daan, mij ernstig aankijkend.

-Wij begrepen elkaar. Tante Marie zegt nooit iets over de moraal [1]

-van haar geschiedenissen, daarom houden we er zoo van. Dat moeten we

-zelf maar uitmaken. Ik was zóó van het verhaal onder den indruk,

-dat ik mijn werk neerlei, de kamer verliet, en naar m'n slaapkamer

-ging. Daar viel ik op m'n knieën, en sprak tot mijn Koning. En Hem

-bad ik, dat Hij mij, door voor- en tegenspoed heen, een trouwe

-dienstmaagd wilde maken. En ik meende oprecht, wat ik bad.

-

-Ook Daan had tante's verhaal gepakt. Toen ik den volgenden dag --

-Zaterdag -- de kerk binnenging, om vaders toga te halen, die versteld

-moest worden, vond ik tot mijn verbazing Daan geknield liggen bij de

-graftombe van den ridder. Hij sprong op, alsof hij gestoken was, maar

-ik deed net, of ik hem niet bemerkt had. Ik liep op de graftombe toe,

-en beschouwde het beeld van den ridder.

-

-Om maar wat te zeggen, zei ik tot Daan: "Was je bezig om te

-vergelijken, of hij goed lijkt op den ridder van tante Marie?"

-

-Langzaam antwoordde hij: "Ik was bezig een belofte af te leggen."

-Belangstellend vroeg ik hem: "Toe, zeg mij, welke, ik zal het niemand

-vertellen."

-

-Hij wees naar het motto op het schild. "Ik heb beloofd, zoo te zullen

-worden en God zal mij helpen." Dadelijk daarna liep hij de kerk uit.

-Ik was besloten, niet bij hem achter te blijven. Weer knielde ik

-neer, gelijk den vorigen avond, en in weinige woorden deed ik een

-belofte gelijk de zijne. Toen stond ik op en ging welgemoed heen; ik

-voelde mij als tot alles bekwaam.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Inmiddels begonnen de toebereidselen voor het Kerstfeest. Elken dag

-nog hoopten wij wat van Andy te zullen hooren, maar er kwam geen

-tijding en we bleven hem zeer missen. Vader meende zeker, dat hij was

-gestolen. Toen wij op zekeren avond bij elkaar zaten -- Lena en ik

-bezig aan kleeren voor Annie, en de jongens met het maken van

-Kerstkaarten -- teekende Alex een ezel op een zijner kaarten en zoo

-kwam het gesprek al spoedig op Andy.

-

-Alex begon: "Het zou mij niets verwonderen, als die zigeuners weer

-hier geweest zijn en hem gestolen hebben. Juffrouw Ribbon vertelde

-mij, dat er tegen Kerstmis nog een soort markt te Lemworth is, en als

-we daar nu eens heen gingen, wie weet of we Andy er nog niet zouden

-vinden."

-

-"Zoo dwaas zijn ze niet," vond Daan. "Ze zullen er dan heusch niet

-mee in de buurt komen. Als ze hem gestolen hebben, is ie natuurlijk

-allang weer verkocht."

-

-"Weet je, wie ik denk, dat hem gestolen heeft?" vroeg ik. "Niet die

-zigeuners, maar die man met de vuile ezels, die zoo vreeselijk

-vloekte bij de keuring. Van Bob Tapson heb ik gehoord, dat hij

-iederen zomer naar een badplaats gaat, hier niet ver vandaan, en daar

-de ezels verhuurt."

-

-De jongens schenen voor deze voorstelling veel oor te hebben. "Dan

-moeten we dat heerschap zien te vinden. Waar woont ie?" Ik

-antwoordde: "Ergens aan de andere zijde van Lemworth. Vraag maar aan

-Bob, die weet het wel."

-

-Er werd een plan gemaakt, hoe we zouden handelen. "Ik vermoed," zei

-Daan, "dat, als Andy daar al is, de schurk hem met een andere kleur

-zal hebben geverfd, en hoe zullen we hem dan herkennen? Natuurlijk

-zal hij volhouden, dat het _zijn_ ezel is."

-

-Wij bedachten, of Andy geen bijzondere kenteekenen had, en

-herinnerden ons, dat in zijn eene oor een klein spleetje zat.

-

-"Ik hoop, dat dàt bewijs genoeg zal zijn," hernam Daan. "Anders

-zullen we 't nog door een rechter moeten laten uitmaken."

-

-"Andy is zoo dom," voegde Alex er aan toe. "Als hij z'n naam hoort,

-zal ie heusch niet opkijken. Hij zal even hard naar den dief als naar

-ons loopen, als hij geroepen wordt."

-

-Daan vervolgde: "En misschien moeten we wel een lang proces ervoor

-voeren, dat ons hoopen geld kost. Het zal 'De ezel-zaak' heeten, en

-de bladen zullen er kolommen vol van hebben."

-

-Bij dat denkbeeld schaterde Lena van 't lachen. En ik trachtte zijn

-gedachten wat te kalmeeren: "Als je nu rustig kon uitvinden, waar

-Andy is, en je wist dan zeker, dat ie 't was, kun je hem dan niet

-terug stelen? Dat zou toch niet verkeerd zijn, wel?"

-

-"Nee, natuurlijk niet. We konden hem 's nachts ontvoeren. Maar als ie

-dan maar mee wil!" zei Daan.

-

-"Och kom, dat zal wel lukken. In elk geval, we kunnen 't probeeren!"

-moedigde Alex aan.

-

-En zoo dachten we er ten slotte allemaal over.

-

-

-[1] beteekenis, strekking ten goede.

-

-------

-

-

-

-

-HOOFDSTUK XVII.

-

-

-Ik begin nu te gelooven, dat dit mijn laatste hoofdstuk wordt.

-Misschien schrijf ik een volgend jaar weer een boek, maar dit moet

-naar Kapitein Rogers. Ik heb nu nog te verhalen vanaf den dag, dat we

-over Andy aan 't spreken waren.

-

-Nog vóór het ontbijt was Daan naar Bob Tapson gegaan, en kwam hij

-terug met het adres van den vermeenden roover. Vader scheen niet erg

-hoopvol gestemd, toen we hem ernaar vroegen. Hij stond den jongens

-echter toe, dat zij den eersten den besten vacantiedag met den trein

-naar Lemworth mochten gaan. De man woonde 3 mijlen van Lemworth

-verwijderd. Lena en ik wilden ook graag mee, maar dat verbood vader.

-Den 20sten December begon de vacantie. En dus gingen zij den

-volgenden morgen dadelijk naar Lemworth. Ten afscheid riep ik ze toe:

-"Denk erom, we willen je niet terug zien, dan met Andy!"

-

-Het was een drukke week nu; tante Caroline zou de Kerstdagen bij ons

-komen doorbrengen. Ik denk, dat tante Marie dan ook blijft, en dat

-zou allerprettigst wezen; tante Caroline zorgt dan voor de

-huishouding en tante Marie voor ons.

-

-Lena en ik moesten helpen bij 't halen van de pitten uit de rozijnen

-voor de Kerstpudding, verder moesten we pakjes thee en suiker maken

-voor eenige van vaders oudste gemeenteleden en dan nog hadden we

-allerlei versieringen te maken voor den grooten Kerstboom, die in de

-school wordt opgericht voor alle schoolkinderen.

-

-We hadden 't met al deze dingen zóó druk, dat we nauwelijks den

-tijd hadden, om onze eigen geschenken gereed te maken. En het was

-toch sinds jaren onze gewoonte, om elkaar met het Kerstfeest

-cadeautjes te geven. Nooit koopen we die, dat is juist het aardige.

-Dezen keer zullen Lena en ik een omslag maken voor vaders

-preekbundel; hij wordt van zwart fluweel, met zwart zijden strooken

-afgezet. Lena maakt het omslag en ik borduur in goud-kleurige zijde

-vaders voorletters er in; tante Marie heeft ze voor mij geteekend.

-

-Voor tante Marie maak ik een nachtzak, terwijl Lena voor haar

-waschtafel onderlegkleedjes maakt. Voor Puf vlechten we roode teugels

-met bellen er aan; voor Alex overtrek ik een kartonnen doos voor z'n

-postzegels met sterk, mooi gekleurd linnen, zoodat de doos lang goed

-blijft; Lena maakt voor hem een portretlijstje met denneappels er in;

-worden ze in de lijst gezet, dan gaat dat met zegellak, dat dadelijk

-stolt, zoodat ze goed vast zitten; een beetje vernis er over, en 't

-lijkt prachtig!

-

-Mijn geschenk aan Daan blijft een zwaar geheim, zelfs Lena mag het

-niet weten.

-

-Dit alles neemt veel tijd in beslag, en als ik dan gestoord werd, was

-ik erg boos. Maar ik trachtte toch telkens mij weer te herinneren,

-dat het 's Konings bevel was, om anderen te helpen. En dan gevoelde

-ik weer duidelijker, dat het er niet op aan kwam, hoe vaak ik

-gestoord werd, omdat Hij het is, die mij noodig had.

-

-Den ganschen morgen konden Lena en ik ongestoord aan onze geschenken

-doorwerken. Na het middagmaal nam tante Marie ons en Puf mee naar het

-bosch, waar wij klimop en mos bijeenzamelden voor de versiering der

-kerk. Het was er zoo stil en rustig, maar erg koud.

-

-Vóór 't theedrinken waren we weer thuis en werkten we weer door aan

-onze geschenken. Het werd inmiddels 8 uur, half 9, 9 uur, doch geen

-jongens te zien! En 8 uur kwam de laatste trein aan! Lena en ik

-moesten naar bed. Tante Marie zei, dat ze heelemaal niet angstig was,

-maar vader wel. Natuurlijk dachten Lena en ik, dat hun iets overkomen

-was. Lena meende, dat de man ze vermoord zou hebben en hun lijken

-onder den grond gestopt. Ik veronderstelde, dat ze Andy gevonden

-hadden, en dat de man toen naar den dichtstbijzijnden politiepost was

-gegaan, om te zeggen, dat de jongens den ezel gestolen hadden. En dan

-zouden ze niet worden geloofd, en in de gevangenis komen, totdat ze

-bewezen hadden, dat Andy hun eigendom was. 't Kon ook wezen, dacht

-Lena, dat ze de jongens ergens hadden opgesloten, om zich met Andy

-uit de voeten te maken. Wij spraken zoo druk over al die

-mogelijkheden, dat we ten slotte van vermoeidheid in slaap vielen.

-

-Toen wij den volgenden morgen van Emma hoorden, dat de jongens nòg

-niet terug waren, werden wij zeer beangst en opgewonden. Vader en

-tante Marie keken bij 't ontbijt ook erg somber; vader zei: "Ik had

-ze niet moeten laten gaan; ik moet zelf maar even naar Lemworth

-gaan." En tante Marie voegde eraan toe: "We zullen nog wachten tot

-vanavond. Ik geloof zeker, dat ze den trein gemist hebben, en nu tot

-vanmorgen ergens geslapen hebben."

-

-Lena en ik, we wisten niet, wat te beginnen. Ontelbare keeren liepen

-we naar 't hek, en keken den weg op, of ze nog niet kwamen. En zie,

-toen we juist weer in huis waren gegaan, en aan onze cadeautjes

-begonnen, daar kwamen ze binnenvallen. Wat waren we blij! Lena danste

-de kamer rond en riep: "Wij dachten, dat jelui vermoord waren!" En ik

-vroeg ademloos: "Waar is Andy?" "Raad maar!" zei Daan kalm. Wij

-werden weer angstig, omdat de jongens zoo ernstig keken. En toen zei

-Daan plechtig:

-

-"In den stal beneden!"

-

-Wij juichten van blijdschap en renden naar beneden, om hem te zien;

-ook vader en tante Marie kwamen aangeloopen, zelfs Emma en de

-keukenmeid. Puf vonden we al in den stal, zijn armen geslagen om

-Andy's nek, en den ezel kussende, als deed hij het tante Marie.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Wij konden haast niet gelooven, dat het Andy was. Hij zag er zoo

-vuil, vermagerd en vermoeid uit. Even keek hij ons aan en vrat toen

-weer verder van het hooi, dat Baldwin hem gebracht had. Dat is het

-akeligste van ezels; ze schijnen zoo kalm en onverschillig. Hij

-begreep niets van onze blijdschap. Ik had gewild, dat ie met ons had

-rondgedanst, om te bewijzen, hoe blij hij was met zijn thuiskomst.

-

-Met allerlei vragen overstroomden wij de jongens. "Wie had 'm? Waar

-vond jelui hem? Hoe ben je naar hier gekomen? Waar hebben jelui

-geslapen? Waarom ben jelui gisteren niet thuis gekomen?" Doch vader

-bedaarde ons een beetje; hij was even blij als wij, maar de jongens

-hadden fermen honger. Zoo gingen we dus met hen naar de eetkamer,

-waar ze ons onder een stevig ontbijt hun wedervaren vertelden.

-

-"Wij hebben toch zulke groote avonturen gehad!" zei Alex; "het was

-wel goed, als je alles in je dagboek opschreef, Griet, want het is

-grappig genoeg, om het later nog eens te lezen."

-

-

-[Illustratie]

-

-

-"Ik zal beginnen bij 't begin," zei Daan, en begon.

-

-"Wij kwamen veilig te Lemworth aan, en gingen van daar uit loopend

-naar het huis van Jem Harvey, zoo heet de kerel. Het was een heel

-eind, en zeker wel langer dan 3 mijlen. Aan de grens der

-gemeenteweide vonden we een soort schuur, waaromheen ezels liepen te

-grazen. We overlegden nog eens rustig, hoe we doen zouden, en gingen

-toen aan den slag."

-

-"Net alsof wij roovers waren, die op dieren af sluipen," viel Alex

-Daan in de rede. "Wij kropen voort in de schaduw van een heg, en

-konden toen al de ezels overzien, zonder dat iemand ons bemerkte."

-

-Daan vervolgde weer: "Wij telden 5 ezels, maar Andy was er niet bij;

-maar natuurlijk dachten wij, dat hij ergens was opgesloten. Wij

-moesten dus eerst de schuren en hokken onderzoeken, en dat was

-verbazend moeilijk, want toen we wat dichterbij kwamen, zagen we een

-man, die daar stond hout te hakken."

-

-"Maar ten slotte hadden we ons plan toch gereed," viel Alex weer in.

-"Vertel jij nou verder, Daan, maar niet zoo langzaam."

-

-"Met flinke stappen gingen we op hem af.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Goeden middag! zei ik. We zijn gekomen, om met u over zaken te

-spreken. Onderwijl nam Alex hem eens goed op. Hij keek ons

-achterdochtig aan en zei toen, dat we hem dat al eens meer gezegd

-hadden. Ik zei: Wij hebben onzen ezel verloren, en komen nu eens

-hier, om te zien of we van u een anderen kunnen koopen. Hij

-antwoordde: Maar mijn ezels zijn niet goed genoeg voor jelui

-bleekneuzen. En hij lachte daarbij zoo akelig, dat ik dadelijk

-vermoedde, dat hij er meer van wist. Misschien hebt u toch nog wel

-een paar mooie beesten, zeiden we; toen klopte hij z'n pijp uit en

-ging met ons een der stallen binnen. Ik zal misschien nog wel wat

-goeds voor jelui hebben, een aardig beest, loopt als de wind, en

-behaalde een prijs te Lincoln.

-

-Hij schuifelde het schuurtje binnen, en zie, daar stond een kleine

-grijze ezel. Wij keken scherp rond...."

-

-"Ik zag hem het eerst," viel Alex uit. "Met mijn scherpziende

-detective-oogen had ik hem onmiddellijk herkend." Daan ging voort,

-als had hij Alex niet gehoord: "In den hoek hing aan een spijker

-Andy's blauwe kleed."

-

-Wij waren allen onder den indruk van de spannende oogenblikken, en

-tante Marie was zóó meegesleept, dat ze gejaagd vroeg: "En wat

-zeiden jelui?"

-

-"Eerst zeiden we niets, we deden, alsof we niets gemerkt hadden,

-praatten over den grijzen ezel, en zeiden, dat we bevreesd waren, dat

-ie te klein voor ons zou wezen. Och, wat keek die man leelijk, hij

-grijnsde ons aan en stonk naar den drank. Ik gaf Alex een knipoogje,

-zich stil te houden; toen wij overal goed hadden rond gekeken, zoodat

-we goed wisten, dat Andy nergens kon verborgen worden, vertrokken we.

-Maar terwijl we wegliepen begon ik eensklaps tegen den kerel uit te

-varen:

-

-"Waar haal jij dat blauwe kleed in je schuur vandaan? En wie heeft

-den zwart-witten omslagdoek in stukken gesneden? En denk nu maar

-niet, dat wij zulke melkmuilen zijn, want wij gaan regelrecht naar de

-politie, en die zullen we je hier op je dak sturen. Eén kans is er,

-om je te redden: onmiddellijk Andy losmaken, hem brengen op de markt

-te Lemworth, en hem daar vastbinden aan een lantaarnpaal. Wij geven

-je den tijd tot 4 uur namiddag, en we beloven je tot zoolang te

-zullen geduld hebben. Is ie er om 4 uur niet, dan sturen we je

-dadelijk de politie, en dan ben je er gloeiend bij."

-

-Natuurlijk was ie woedend. Hij raasde en vloekte, en zei, dat ie dat

-blauwe kleed aan den weg had gevonden, en dat hij ons zou aanklagen

-wegens laster. Wij vertelden hem, dat dat alles tevergeefsch zou

-zijn, want alle veldwachters in den omtrek wisten al van onzen

-verdwenen ezel en het blauwe kleed.

-

-Daarna verlieten we hem, en liepen zoo vlug mogelijk naar Lemworth."

-

-"Toe laat mij nu ook eens vertellen," zei Alex, die zich nooit rustig

-kan houden, als een ander vertelt. Daan hield zich stil, en Alex

-vertelde verder:

-

-"Toen we te Lemworth terug waren, hebben we eerst broodjes met melk

-genomen, en vervolgens onze plannen verder besproken. Natuurlijk was

-het dom geweest, om dien kerel te zeggen, dat wij hem tot 4 uur

-ongemoeid zouden laten, want in dien tusschentijd kon ie al lang

-ontvlucht wezen. Maar nu komt het mooiste nog aan.

-

-Nadat we gegeten hadden gingen we, vermoeid door het

-straat-slenteren, een buitenweg op. Ongeveer een mijl waren we dien

-opgeloopen, toen we plotseling een jongen zagen, die in een droge

-sloot getuimeld was en te keer ging als een mager varken. 't Was een

-echte landlooper, en eerst zei ik: Kom, laten we maar doorloopen.

-Maar dat vonden we toch ook weer al te hard; als hij eens gewond was!

-We gingen dus naar hem toe en vroegen wat hem scheelde. Hij toonde

-ons zijn been, dat leelijk verwond was. Uit zijn verhaal echter

-konden we totaal niet wijs worden. Hij zei, dat z'n baas hem

-afgeranseld had, en toen was hij van de kar gevallen; hij was er nog

-suf van in z'n hoofd. Hij had z'n been een beetje verbonden, maar het

-had vreeselijk gebloed, wij namen dus onze zakdoeken en verbonden hem

-wat steviger, waarna we zeiden, hem naar huis te zullen brengen. Waar

-hij woonde? Bij m'n baas! zei ie. Maar waar die woonde wilde hij niet

-zeggen, want hij wou nooit meer naar 'm terug. Toen zeiden we, dat we

-hem naar 't hospitaal zouden brengen, daar kon z'n been goed worden

-nagekeken. Dat leek hem goed toe, maar om hem te dragen, dat was geen

-grapje. Daan zei tegen me: Wat is het jammer, dat we Andy niet bij

-ons hebben. Toen de jongen dit hoorde, spitste hij plotseling de

-ooren, keek ons verwonderd aan, en in 't volgende oogenblik hadden we

-elkaar herkend. Het was de jongen van Jem Harvey. We zeiden tot hem:

-"Wees maar niet bevreesd. Wij zijn op jou niet boos, omdat jelui

-onzen ezel gestolen hebt. Maar je baas zal er voor boeten. Wij hebben

-alles al ontdekt."

-

-Hij keek verschrikt op. "O, ik wist wel, dat er iets niet in den haak

-was!"

-

-"Waar heb je onzen ezel 't laatst gezien?" vroeg Daan. Toen vertelde

-hij ons alles. Zij waren Andy tegen gekomen toen hij langs den weg

-rende; de baas had hem opgevangen en vastgebonden. Zoo moest Andy

-achter hun wagen aan loopen, tot ze aan een groot bosch kwamen. Toen

-het donker was, werden Andy's kleeren afgetrokken, en zoo gingen ze

-met hem naar huis. Den volgenden dag moest de jongen hem naar een

-stal te Taunerton brengen. Daar moest een kooper voor hem gezocht

-worden. De jongen vertelde ons tegelijk, welk een hondenleven hij bij

-dien baas had gehad, en dat hij daarom was weggeloopen. Hij was wees,

-en Jem had volstrekt geen rechten op hem.

-

-Wat waren we nu in spanning, om Andy terug te krijgen! Maar die

-jongen moest eerst naar 't hospitaal. Wij vernamen, dat Taunerton 5

-mijlen daar vandaan was, te ver dus om nu nog te gaan loopen.

-Gelukkig was er een bakkerswagen, die er heen moest, en de bakker

-stond ons toe, mee te rijden. Wij vertelden hem al ons wedervaren.

-Hij kende den man, dien we zochten. Het was een messenslijper en

-tinnegieter; hij leefde met een vrouw, zoo mogelijk nog slechter dan

-hij. "Maar jelui moet er niet heengaan," zei de bakker, "het zijn

-gevaarlijke lui."

-

-"Het was bijna donker, toen we te Taunerton aankwamen en toen schoot

-ons met schrik te binnen, dat we den laatsten trein zouden missen,

-maar wij konden toch ook niet teruggaan, nu we zoo vlak bij Andy

-waren. Ga jij nou maar weer verder, Daan."

-

-Daan vervolgde dadelijk: "Wij waren bang, dat Jem Andy ergens zou

-verstopt hebben, maar het moest nu gewaagd worden. De bakker wees ons

-het huis. Gelukkig was het goed donker nu, want wij waren vast

-besloten, Andy weg te halen, zoodra we hem zagen.

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Wij slopen naar het huisje, toen den tuin rond, en zie, daar in een

-vervallen schuurtje met een half gebroken deur, stond Andy! Ik kan

-jelui zeggen, dat we geen oogenblik verloren lieten gaan! We sneden

-z'n halster door, en trokken hem uit den stal. Daar kwam de kerel

-aan! Maar 't was te laat! We hoorden hem nog schreeuwen: Houdt den

-dief! Maar beiden hadden we ons op Andy's rug geslingerd, en als

-dollen renden we naar het dorp terug!

-

-

-[Illustratie]

-

-

-Al spoedig draafden een half dozijn lui achter ons aan, die

-schreeuwden als Indianen. Toen we een flink eind buiten hun bereik

-waren, hielden we wat in, totdat we nog betrekkelijk vroeg te

-Lemworth aankwamen. Wij waren zóó bang, dat Jem ons nog zou

-opmerken, dat we er niet durfden blijven, en dus maar verder reden;

-voor den trein was het nu toch te laat.

-

-Wij reden en liepen om beurten. We waren hongerig en vermoeid, en ook

-Andy begon den kop te laten hangen. Eensklaps hield hij midden op den

-weg stil en wilde niet verder. Wat moesten we beginnen? En vlak voor

-ons kwam een auto aangerend. Wij schreeuwden hard, en zij stopten.

-Wie denk je dat er in zat?"

-

-"Mevrouw Laura!" raadde ik.

-

-"Mis! Generaal Walton, die altijd visch van ons kocht. Hij herkende

-mij, en vroeg wat we uitvoerden. Ik vertelde het hem; hij was o zoo

-vriendelijk. Hij liet z'n knecht uitstijgen en wij mochten in de auto

-zitten. Hij zou ons naar zijn huis rijden, waar wij den nacht konden

-doorbrengen. Zijn knecht droeg hij op, Andy mee te brengen. Verder

-werd er niet gepraat, en wij hadden een heerlijk autotochtje."

-

-"Maar dat had je ons toch wel even kunnen seinen," zei vader. "Dacht

-je dan niet, dat wij in angst zouden zitten?"

-

-"Zeker wel, vader. Generaal Walton zond dadelijk zijn knecht naar

-hier."

-

-"Dien heb ik niet gezien," zei vader.

-

-"Toe, vertel nu verder, wat jelui deden," drong ik aan.

-

-Daan vervolgde: "Wij kregen een heerlijk middagmaal, en wij vertelden

-hem al onze avonturen. Hij heeft ons allen te eten gevraagd op

-Nieuwjaarsavond!"

-

-Dat gaf blijdschap! "En toen zijn we vanmorgen dadelijk na 't ontbijt

-op Andy's rug naar huis gereden, maar hij is bepaald niet goed, want

-telkens hield hij weer stil, en daarom zijn we zoo laat."

-

-Hun verhaal was ten einde. Ik had het spannend gevonden, maar Lena

-had het mooier gevonden, als de jongens waren opgesloten of ongeveer

-vermoord geworden.

-

-En nu wij allen gelukkig zijn met Andy's terugkomst, lijkt het mij

-het beste toe, mijn verhaal hier te eindigen. Alles is nu goed

-afgeloopen en ook ons Kerstfeest was allerprettigst. Het zou te lang

-duren, ook daarvan nog alles te vertellen.

-

-Eén ding moet ik echter nog zeggen. Mijn geschenk aan Daan was het

-motto van den ridder in geschilderde letters, blauw, rood en goud. Op

-den eersten Kerstdag riep Daan mij in zijn kamer en toonde mij, waar

-hij het had opgehangen: juist tegenover zijn bed.

-

-"Het is mooi, Grietje," zei hij. "Het is goed, aan iemands goede

-wenschen herinnerd te worden."

-

-"Ja," zei ik, "en het is ook _mijn_ wensch, Daan. Ik denk, dat de

-oude ridder weinig vermoed zal hebben, dat zijn motto nog zóó zou

-voortleven. 't Is een woord van groote waarde."

-

-"Niet van zoo groote waarde, als vader's preek," zei Daan. "Maar het

-komt er mee overeen. _Komen_ -- _gaan_ -- _doen!_ Nooit zal ik het

-vergeten!"

-

-Terwijl mijn hart klopte van aandoening, zei ik: "En ik geloof, Daan,

-dat, als wij deze bevelen getrouw opvolgen, onze Koning eens tot ons

-zeggen zal, wat de koning zei in het verhaal van tante Marie:

-

-

-         SEMPER FIDELIS, SEMPER PARATUS.

-

-

-

-                       EINDE.

-

-

-

-

-  [Transcriber's Notes:

-

-   Dit boek bevat een aantal zetfouten.

-   De volgende zetfouten zijn gecorrigeerd:

-

-    [en zie toen van ja.] -> [en zei toen van ja.]

-    [Allex vroeg haar,] -> [Alex vroeg haar,]

-    [omdat ze zelf ook haast niet hebben] ->

-        [omdat ze zelf ook haast niets hebben]

-    [Toen het Woendag] -> [Toen het Woensdag]

-    [beloofde tante, er overwijld] ->

-        [beloofde tante, er onverwijld]

-    [al ik goed oppaste.] -> [als ik goed oppaste.]

-    [dat hij nauwlijks meer] -> [dat hij nauwelijks meer]

-

-   Een inhoudsopgave is toegevoegd.

-   Enkele leestekens zijn toegevoegd maar verder niet vermeld.

-  ]

-

-

-

-

-

-End of the Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre

-

-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***

-

-***** This file should be named 50733-0.txt or 50733-0.zip *****

-This and all associated files of various formats will be found in:

-        http://www.gutenberg.org/5/0/7/3/50733/

-

-Produced by R.G.P.M. van Giesen

-Updated editions will replace the previous one--the old editions will

-be renamed.

-

-Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright

-law means that no one owns a United States copyright in these works,

-so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United

-States without permission and without paying copyright

-royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part

-of this license, apply to copying and distributing Project

-Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm

-concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,

-and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive

-specific permission. If you do not charge anything for copies of this

-eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook

-for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports,

-performances and research. They may be modified and printed and given

-away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks

-not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the

-trademark license, especially commercial redistribution.

-

-START: FULL LICENSE

-

-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

-

-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase "Project

-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full

-Project Gutenberg-tm License available with this file or online at

-www.gutenberg.org/license.

-

-Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project

-Gutenberg-tm electronic works

-

-1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or

-destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your

-possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a

-Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound

-by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the

-person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph

-1.E.8.

-

-1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement. See

-paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this

-agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm

-electronic works. See paragraph 1.E below.

-

-1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the

-Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection

-of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual

-works in the collection are in the public domain in the United

-States. If an individual work is unprotected by copyright law in the

-United States and you are located in the United States, we do not

-claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,

-displaying or creating derivative works based on the work as long as

-all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope

-that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting

-free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm

-works in compliance with the terms of this agreement for keeping the

-Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily

-comply with the terms of this agreement by keeping this work in the

-same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when

-you share it without charge with others.

-

-1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work. Copyright laws in most countries are

-in a constant state of change. If you are outside the United States,

-check the laws of your country in addition to the terms of this

-agreement before downloading, copying, displaying, performing,

-distributing or creating derivative works based on this work or any

-other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no

-representations concerning the copyright status of any work in any

-country outside the United States.

-

-1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-

-1.E.1. The following sentence, with active links to, or other

-immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear

-prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work

-on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the

-phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,

-performed, viewed, copied or distributed:

-

-  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

-  most other parts of the world at no cost and with almost no

-  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it

-  under the terms of the Project Gutenberg License included with this

-  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the

-  United States, you'll have to check the laws of the country where you

-  are located before using this ebook.

-

-1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is

-derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not

-contain a notice indicating that it is posted with permission of the

-copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in

-the United States without paying any fees or charges. If you are

-redistributing or providing access to a work with the phrase "Project

-Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply

-either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or

-obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm

-trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any

-additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms

-will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works

-posted with the permission of the copyright holder found at the

-beginning of this work.

-

-1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

-

-1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg-tm License.

-

-1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including

-any word processing or hypertext form. However, if you provide access

-to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format

-other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official

-version posted on the official Project Gutenberg-tm web site

-(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense

-to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means

-of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain

-Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the

-full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.

-

-1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works

-provided that

-

-* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

-  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed

-  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has

-  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project

-  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid

-  within 60 days following each date on which you prepare (or are

-  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty

-  payments should be clearly marked as such and sent to the Project

-  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in

-  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg

-  Literary Archive Foundation."

-

-* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

-  License. You must require such a user to return or destroy all

-  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue

-  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm

-  works.

-

-* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of

-  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of

-  receipt of the work.

-

-* You comply with all other terms of this agreement for free

-  distribution of Project Gutenberg-tm works.

-

-1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project

-Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than

-are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing

-from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The

-Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm

-trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.

-

-1.F.

-

-1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-works not protected by U.S. copyright law in creating the Project

-Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm

-electronic works, and the medium on which they may be stored, may

-contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate

-or corrupt data, transcription errors, a copyright or other

-intellectual property infringement, a defective or damaged disk or

-other medium, a computer virus, or computer codes that damage or

-cannot be read by your equipment.

-

-1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-

-1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from. If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium

-with your written explanation. The person or entity that provided you

-with the defective work may elect to provide a replacement copy in

-lieu of a refund. If you received the work electronically, the person

-or entity providing it to you may choose to give you a second

-opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If

-the second copy is also defective, you may demand a refund in writing

-without further opportunities to fix the problem.

-

-1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO

-OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT

-LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-

-1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of

-damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement

-violates the law of the state applicable to this agreement, the

-agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or

-limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or

-unenforceability of any provision of this agreement shall not void the

-remaining provisions.

-

-1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in

-accordance with this agreement, and any volunteers associated with the

-production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm

-electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,

-including legal fees, that arise directly or indirectly from any of

-the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this

-or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or

-additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any

-Defect you cause.

-

-Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

-

-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of

-computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It

-exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations

-from people in all walks of life.

-

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

-remain freely available for generations to come. In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future

-generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see

-Sections 3 and 4 and the Foundation information page at

-www.gutenberg.org

-

-

-

-Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by

-U.S. federal laws and your state's laws.

-

-The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the

-mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its

-volunteers and employees are scattered throughout numerous

-locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt

-Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to

-date contact information can be found at the Foundation's web site and

-official page at www.gutenberg.org/contact

-

-For additional contact information:

-

-    Dr. Gregory B. Newby

-    Chief Executive and Director

-    gbnewby@pglaf.org

-

-Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation

-

-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide

-spread public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment. Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States. Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements. We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance. To SEND

-DONATIONS or determine the status of compliance for any particular

-state visit www.gutenberg.org/donate

-

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

-

-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation

-methods and addresses. Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations. To

-donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

-

-Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works.

-

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project

-Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be

-freely shared with anyone. For forty years, he produced and

-distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of

-volunteer support.

-

-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in

-the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not

-necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper

-edition.

-

-Most people start at our Web site which has the main PG search

-facility: www.gutenberg.org

-

-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

-

+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 50733 ***
+
+[Illustratie: kaft voorkant]
+
+WIJ EN ONS EZELTJE.
+
+
+
+
+WIJ EN ONS EZELTJE
+Uit het Engelsch van AMY LE FEUVRE
+
+
+DOOR SILVANUS.
+
+
+[Illustratie: logo]
+
+
+
+
+'s-GRAVENHAGE -- D. A. DAAMEN.
+
+
+
+
+
+  Inhoudsopgave
+
+  HOOFDSTUK I
+  HOOFDSTUK II
+  HOOFDSTUK III
+  HOOFDSTUK IV
+  HOOFDSTUK V
+  HOOFDSTUK VI
+  HOOFDSTUK VII
+  HOOFDSTUK VIII
+  HOOFDSTUK IX
+  HOOFDSTUK X
+  HOOFDSTUK XI
+  HOOFDSTUK XII
+  HOOFDSTUK XIII
+  HOOFDSTUK XIV
+  HOOFDSTUK XV
+  HOOFDSTUK XVI
+  HOOFDSTUK XVII
+
+
+
+
+[Illustratie]
+
+HOOFDSTUK I.
+
+
+Natuurlijk zeggen de jongens, dat ik het weer niet klaar zal spelen.
+Maar ik zeg van wel. Moet u weten, we zijn in een dorp beland, waar
+alles vreemd en nieuw is, en daar is dus heel wat van te vertellen.
+Nu zegt Daan wel, dat iedereen, die schrijft, een kwast is; en Alex,
+dat ik alleen over mezelf zal schrijven, maar dat heeft geen nood;
+want er is heel wat belangrijkers te beschrijven, dan mezelf.
+Bovendien, ik ben zelfs niet van plan, alleen op te schrijven, wat
+wij gedaan en gezegd hebben, d'r zijn hier nog zooveel andere
+menschen, waar ik wat van vertellen wil. 't Is wel gemakkelijk,
+besluiten te nemen, maar ze uit te voeren, is moeilijker. Toch zal ik
+het probeeren.
+
+En daarom zal ik maar eens beginnen met te vertellen, dat onze vader
+Jan Hendrik Marjoribanks heet, en dat hij dominee is. Moeder is een
+jaar geleden gestorven; liever schreef ik daar niet over, maar het
+zal wel moeten. Het was toen ook zulk een vreeselijke tijd. Wij waren
+heel arm, want vader was toen nog maar hulpprediker, en moeder kon
+voor hem geen dikke winterjas koopen. Haar wintermantel versneed ze,
+om er een voor mij van te maken, en toen zij op een bitter kouden
+avond uitging om een zieke vrouw te bezoeken, keerde zij huiverend
+van koorts terug; zij kreeg -- ik weet heusch 't woord niet meer,
+maar 't begon met een p. Haar longen waren aangedaan, en er moest een
+verpleegster komen, die heel wat geld kostte; niemand van ons mocht
+haar zien voor den laatsten dag van haar leven, toen ze ons bij zich
+riep om afscheid te nemen. Ik kan daar niet meer over schrijven, het
+maakt mij zoo bedroefd -- wij hielden zoo veel van moeder. Zij zeide
+mij, dat ik trachten moest, haar plaats in te nemen, want ik was haar
+oudste dochter, en ik gevoel zoo, nooit, nooit zal ik het worden,
+want ik ben zoo vergeetachtig en ik haat het naaiwerk. Om de
+eenvoudigste dingen lach ik, iedereen kan me aan 't lachen maken, en
+dat weten ze.
+
+Onze arme vader werd steeds bedrukter, en Mej. Glass, de vrouw van
+onzen dominee, toonde zich een vreeselijke bemoeial. Haar kinderen
+konden wij niet zetten; 't waren lastposten. Eens, toen we weer aan
+'t vechten waren, zeiden ze: Jullie vader moet doen, wat onze vader
+hem zegt, en als hij 't niet doet, wordt hij weggestuurd. Zij schenen
+te denken, dat vader een soort knecht was; wij hebben ze eens goed de
+waarheid gezegd, en daarna hebben we in geen vijf dagen een woord
+tegen elkaar gesproken.
+
+Kort daarna kwam de blijde tijding: vader gaat naar den Rector van
+Warlington, en dat beteekende: hij zou een eigen kerk en een eigen
+huis krijgen. Wij zouden verhuizen!
+
+Een verhuizing is 't mooiste, wat je kunt beleven. Twee keer waren we
+al verhuisd, en we zouden 't elk jaar wel willen. Ditmaal was het
+niet zóó gezellig meer als vroeger, omdat moeder er niet meer was.
+Tante Caroline kwam nu eens kijken.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Nog denk ik met genot terug aan die dagen; den laatsten dag, toen
+onze maaltijd op een kist werd opgediend en overal de grootste herrie
+heerschte, en alle kamers zachtjesaan leeg raakten, vond ik vooral
+verrukkelijk.
+
+Tante Caroline trok mee naar de nieuwe woning, en zij is nu nog bij
+ons. Zij is een eigen zuster van vader, heel vriendelijk en nog al
+druk. Onze overtocht per spoor duurde lang; wij hadden vlak bij
+Londen gewoond, en ons nieuwe huis stond in Lincolnshire. Toen we
+aankwamen, waren we allen van vermoeidheid in slaap gevallen.
+Misschien is het beter, nu eerst wat van onszelf te vertellen, dan
+wat van het huis, en dan mijn eigenlijke verhaal te beginnen.
+
+Daan is de oudste, hij is 13 en Alex 12 jaar. Zij doen altijd alles
+samen, Daan heeft de leiding, en gewoonlijk is Alex het met hem eens,
+nadat hij er eerst flink met hem over getwist heeft. Iedereen vindt
+hen knappe jongens. Ik ook wel, maar als de menschen tegen vader
+zeggen: Wat flinke jongens! Zulke kleine meneertjes al! -- dan schudt
+hij het hoofd. Na hen volg ik. Ik ben de leelijkste van de familie.
+Ik heb roodachtig haar, een bleek gezicht en groenachtig-bruine
+oogen. Heelemaal rood is mijn haar niet; d'r zijn d'r wel rooder. De
+jongens zeggen, dat roodharige menschen altijd leelijk zijn. Meer zal
+ik over mezelf niet zeggen; alleen nog dit eene, dat ik
+boekenschrijfster wil worden, en daarom er nu vast mee begin. Ik heet
+Grietje. Is 't geen vreeselijke naam? Ik heb hem van een oude tante,
+die mijn peettante was. De jongens noemen mij natuurlijk Griet. Je
+kùnt geen schoonheid zijn met zoo'n naam, zei Daan eens tegen me,
+toen ik hem vertelde zoo mooi te willen wezen als ons zusje Lena.
+Neen, zei ik, maar als ik m'n oogen sluit, klinkt Grietje als een
+grimmige oude vrouw met een baard onder d'r kin, en ik vrees, dat ik
+óók zoo zal worden. Ik denk het ook wel, zei Daan, maar je behoeft
+niet leelijker te zijn dan je verkiest. Je bent nu nog niet oud.
+Ziezoo, dat is ten minste één ding om dankbaar voor te wezen: oud
+ben ik nog niet.
+
+Lena is negen jaar, heel lief, en een echte dolle dries. Zij heeft
+prachtig lang haar, dat in blonde golven neerhangt tot op haar
+middel, en blauwe oogen. Onze jongste is Puf, oftewel onze baby. Zijn
+eigenlijke naam is George, maar wij noemen hem Puf, omdat hij zoo
+snel praat, dat hij tusschen de woorden blaast als een stoommachine,
+en omdat hij stapt als een haan. Hij is pas 6 jaar en heeft altijd
+een schortje voor, waar hij 't land aan heeft, en dat tracht los te
+maken, zooveel hij maar kan. Wij hebben het nu met heel veel knoopen
+van achteren vastgemaakt. Hij probeert het zooveel mogelijk vuil te
+maken, maar als hij dientengevolge meer dan één schortje per dag
+noodig heeft, krijgt hij geen suiker in z'n thee, en dat vindt hij
+verschrikkelijk. Hij heeft een kroeskop, dikke wangen, stapt heel
+zwaar en heeft dus heel wat schoenen noodig.
+
+Nu zal ik ons huis gaan beschrijven. 't Is een heerlijk huis, vlak
+bij de kerk, omringd van vele huisjes met rieten daken. Onze poort is
+naast die van de kerk, maar als we naar de kerk gaan, loopen we langs
+een klein nauw paadje tusschen dichte heesters door, en dan komen we
+door een nauw poortje op het kerkhof, vlak tegenover den ingang. Een
+breed pad leidt van onze poort naar de huisdeur; aan dezen kant zijn
+ook de stallen, een koetshuis met zolder en nog twee stallen voor
+paarden. Wij hebben geen paard of rijtuig, maar er zijn daar
+heerlijke plekjes om te spelen. Vóór ons huis is een groot grasveld
+daar staat ook een prieel, en aan de eene zijde een groepje boomen;
+verder nog struikgewas en bessenstruiken.
+
+Achter de keuken zijn twee grasvelden en daarachter loopt de
+spoorlijn; ons huis ligt wat hoog, zoodat de tuin wat afloopt,
+hetgeen heel geschikt is, om den trein te halen, als je wat laat
+bent. Aan de andere zijde van 't huis zijn bloemperken, waarop vaders
+studeerkamer uitziet. Achter de stallen is het werkhok en de
+kippenren, staande tegen een dijkje, dat ons erf van den weg scheidt.
+Ik ben niet heel sterk in beschrijvingen als deze, maar ik hoop, er
+nu voldoende van te hebben gezegd.
+
+In ons benedenhuis hebben we de eetkamer, de zitkamer en vaders
+studeerkamer. Een lange gang leidt naar de keuken. Boven hebben we
+onze leerkamer, dan vaders slaapkamer, die van tante Caroline, en de
+bergkamer. Ook hier weer een lange gang, aan het eind daarvan onze
+slaapkamers en die van de dienstbode. Alex en Daan slapen samen in de
+eene, Lena en ik in de andere kamer. Puf slaapt bij tante Caroline.
+
+In het gansche huis hangt een echt landelijke geur. Beschrijven kan
+ik dien niet, wij hebben altijd in de stad gewoond, maar als ik m'n
+oogen dicht doe, kan ik zeggen, waar ik ben, door den geur.
+
+De eerste weken na onze aankomst waren gezellig. Wij hielpen tante
+Caroline met het plaatsen der meubelen, terwijl vader naar Lemworth
+ging, een naburige stad, om er eenige nieuwe kleeden en enkele
+nieuwe meubelstukken te koopen. Wij klapten in onze handen, toen wij
+ze zagen, maar vader zei: Ach kinderen, hoe zou moeder dit verblijd
+hebben! Toen ging hij naar z'n studeerkamer en sloot de deur, en wij
+werden in eens stil.
+
+Ge hebt gezien, dat we met onze nieuwe woning bijzonder in onze
+nopjes waren; 't was ook alles zoo nieuw voor ons, en we konden
+nauwelijks gelooven, dat dit alles nu voor ons was.
+
+Wij zijn hier begin Juni gekomen, we hebben onophoudelijk aardbeien
+gegeten en morgen is het Juli! Gisteren hadden we onzen eersten
+regendag, en zijn we allemaal in de leerkamer gebleven; we begonnen
+met een praatje over onze lessen. Daan en Alex moeten elken dag 3
+mijlen loopen naar den dominee van het naastbijzijnde dorp; die
+dominee geeft zijn eigen kinderen en enkelen anderen les. Zij blijven
+daar dan eten, en keeren pas op het theeuurtje terug. Lena en ik
+nemen les van tante Caroline; ik geloof, dat tante niet heel secuur
+is, maar zeker weten doe ik 't niet. Zij en tante Marie komen bij
+beurten vaders huishouding waarnemen. Zij wonen dicht bij Londen; van
+tante Marie houden we erg omdat zij vaak spelletjes met ons doet en
+verhaaltjes vertelt; pas in den herfst is het haar beurt om te komen,
+dat duurt dus nog even.
+
+"Ik vind zes mijlen per dag loopen een vervelend baantje," zei Daan,
+en wierp z'n lei driftig op tafel; "wij moesten een fiets hebben, dan
+zou 't makkelijker gaan." "Die zullen we nooit krijgen," zei Alex,
+"zoolang we zoo arm blijven. Als ik ouder word, zal ik gaan sparen,
+voor ik trouwen ga, en dan geef ik ieder van m'n jongens een fiets,
+als ze zes jaar zijn." "Hoe leg je dat aan?" vroeg Daan. "Zeker niet
+door hard te werken."
+
+"Ik ga goud, of diamanten, of petroleum zoeken," zei Alex. "Kan niet
+schelen wat, maar dàt is _je_ manier om geld te verdienen." Toen
+Daan weer: "Maar goud en diamanten spuiten den grond niet uit, als
+jij voorbij komt." "Dat niet, maar ik zal ze onverwacht ontdekken."
+"Ik wou, dat we een klein ponykarretje konden houden," zei ik.
+"Gisteren zag ik er een rijden door ons dorp, met zoo'n aardigen
+pony, bestuurd door een klein meisje in 't blauw en met een witten
+stroohoed op."
+
+"Pony's kosten veel geld," zei Alex. "Een oude ezel zou niet kwaad
+zijn; hij zou ons in een wip naar school brengen."
+
+"Ja," riep ik verheugd uit, "en ik zou iederen morgen met jullie mee
+gaan om hem weer terug te brengen, omdat we hem hier overdag wel eens
+noodig konden hebben, en dan ga ik jullie 's middags weer met hem
+halen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Daan gooide z'n boek naar mijn hoofd; ik ving het op en wierp het
+terug; 't was goed raak. Gevolg: een geregeld bombardement van
+boeken, totdat tante Caroline in de deur verscheen en ons beval, op
+te houden. Toen begonnen we weer over onzen ezel te denken, en we
+besloten te gaan sparen, om er een te koopen. Wij beloofden elkaar
+plechtig, geen cent meer te zullen uitgeven voor snoepgoed, zoolang
+niet genoeg geld bijeen was, om een ezel te koopen.
+
+"Als we geen karretje kunnen koopen, zullen we hem bij beurten
+berijden," stelde Alex voor. Toen nam Puf het woord:
+
+"Ik ga ook sparen, en dan koop ik een renpaard, dat is heel wat beter
+dan een oude ezel." "Kun jij zes mijlen lang op een paard zitten, jij
+kleine vent?" vroeg Daan. Puf wond zich op: "Een oude ezel weet niet,
+hoe ie loopen moet; en rennen kan ie heelemaal niet, ik hou van
+rennen, en ik wil niet op een ezel zitten, en ik geef mijn geld niet
+voor zoo'n sukkel, en ik...." "Hou op!" riep Daan, "jou kleine
+windhapper, of we zullen je vierkant uit 't raam zetten. Nou, jongens
+hoeveel geld hebben we samen? Ik zal penningmeester zijn; vlug wat!"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Daan had nog niet uitgesproken, of Lena en ik vlogen al naar ons
+kamertje, om onze beursjes te halen. Lena had 5 1/2 cent, ik 9
+dubbeltjes. Wij gaven dit bedrag aan Daan, die het geld in z'n
+spaarpot deed. Daarna nam hij uit zijn beurs 65 cent, terwijl Alex
+met smart beleed, dat ie geen cent bezat. Toen werd Puf bevolen twee
+centen af te staan, hetgeen hij al huilende deed, en telden we ons
+gezamenlijk bezit: één gulden, 62 1/2 cent. Niet veel, om een ezel
+voor te koopen!
+
+"Wij moeten probeeren, er wat geld bij te verdienen," sloeg ik voor.
+"Dat is nog zoo gek niet," zei Daan, "en ik heb er al over gedacht,
+hoe." "Dat heb ik ook," zei ik snel, "maar ik zeg het je niet, wel de
+volgende week, het is o zoo leuk."
+
+Lena was bezig de kamer rond te hinken; even hield ze stil. "Ik wou
+dat we konden bedelen," zei ze. "Er is geen politie, om ons het te
+beletten." Daan sprak: "Alsof wij in onzen stand konden bedelen!"
+Daan is heel trotsch op "onzen stand". Ik vroeg hem eens, van welken
+stand wij waren. Van den tweeden, zei hij; de groote heeren en dames
+zijn van den eersten; maar ik herinnerde hem, dat moeders grootmoeder
+Mevrouw Louise werd genoemd, en wij dus ook tot den eersten stand
+behoorden. Hij zei toen, dat we van gekruist ras zijn. Ik weet niet,
+wat dat beteekent.
+
+"Misschien zal vader ons een ezel geven, als we hem er om vragen,"
+zei Lena; "hij is nu veel rijker. Ik zal hem er over spreken." Ze
+rende de kamer uit. Vader is dol op Lena; nooit bromt hij op haar,
+als ze op zijn studeerkamer komt. Wij wachtten in spanning; ze kwam
+met een lang gezicht terug. "Vader zegt, dat de verhuizing zooveel
+geld heeft gekost, dat hij nauwelijks al z'n rekeningen kan betalen."
+"'t Is ook veel aardiger als wij zelf den ezel kunnen koopen," zei
+Daan. Opeens riep Alex: "Ik heb een eenig plan, om geld te
+verdienen." "Dan hebben we nu drie plannen," merkte Daan op; "laten
+we elkaar daar nu niets van vertellen, dan komen we vandaag over een
+maand hier weer bij elkaar,' en tellen we onze verdiensten. Lena, jij
+moet nog een plannetje verzinnen, om geld te verdienen." Zij schudde
+lachend het hoofd: "Ja, ik weet al wat, en ik vertel het ook aan geen
+mensch."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+De vergadering werd besloten met een harddraverij om de tafel, totdat
+tante Caroline weer verscheen, om ons het te verbieden. Toen Puf dien
+avond naar bed ging, vroeg ie aan vader, of God soms ook geld had.
+Puf doet altijd van die wonderlijke vragen, en vader geeft hem altoos
+ernstig antwoord, hij zal hem nooit uitlachen.
+
+"God is heel rijk, is 't niet vader?"
+
+"Alle dingen in hemel en op aarde zijn van Hem," antwoordde vader.
+
+Puf ging heel gelukkig naar bed, maar eerst stak hij zijn hoofd nog
+even bij ons door de deur; "ik heb een heel mooi plan," zei hij. En
+wij lachten allemaal, omdat wij wel konden gissen, wat het was.
+
+------
+
+
+
+
+[Illustratie]
+
+HOOFDSTUK II
+
+
+Wij hebben twee weken vacantie, voor wij aan de lessen beginnen, en
+dan duurt het nog maar enkele weken, en wij hebben weer vacantie, de
+groote zomervacantie, die einde Juli begint.
+
+Ik verlang er naar te beginnen met mijn plan om geld te verdienen, en
+ik denk er vandaag maar een aanvang mee te maken. Ik wou er eerst
+niets van zeggen, maar ik heb toch vader eerst maar verlof gevraagd,
+en hem gezegd, dat hij er niets van aan de anderen moet zeggen. Lena
+kan nooit een geheim bewaren; vanmorgen al, toen ze nog in bed lag,
+wilde ze mij al vertellen, wat ze doen ging, maar ik stopte mijn
+vingers in mijn ooren, zoodat ze kon zien, dat ik het toch niet
+hooren wou. Ik geloof stellig, dat we ons geheim niet lang zullen
+bewaren; dat spelen we nooit klaar. Was het nu nog één geheim, maar
+'t zijn er vijf, en die houden we onmogelijk stil.
+
+Vandaag is 't Zaterdag. Tante Caroline houdt elken Zaterdagavond een
+huisgodsdienst voor den Zondag, en daar gaan we allen heen. Dat
+geschiedt in onze mooie oude kerk; tante Caroline bespeelt dan het
+orgel, en wij vormen het koor; Daan noemt het een gekras van belang.
+
+Nu is er een oude man, die als voorzanger dienst doet, en de
+antwoorden opzegt, als niemand ze weet. Hij heeft een foei-leelijke
+stem, en zingt altijd een heel eind achter. Hij heet Nathan Porter.
+Verleden Zaterdag zei Daan tegen hem: "Kijk es, u moet niet zoo hard
+zingen, wij kunnen 't best af. Ik denk, dat u wel vermoeid zult zijn
+van 't zingen. Waarom gaat u niet midden in de kerk zitten, met een
+kussen in uw rug?" De oude man was beleedigd en stampte met zijn stok
+op den vloer: "Jongetje, ik ben hier spijkervast huisraad; jelui
+doortrekkend volk gaat voorbij als het gras. Ik ben hier al veertig
+jaar voorzanger, en nog niemand heeft mij ooit van hier willen jagen.
+Ik zing hier al van dat ik knaap was, en ik zal zingen blijven, tot
+dat ik naar het koor hierboven ga, en dan zal ik dáár zingen." Daan
+voelde zich terechtgezet, en zei geen woord meer.
+
+Ook een kreupele jonge kleermaker, en de onderwijzeres, en vier
+schoolkinderen doen aan den kerkdienst mee. Ik houd erg van de
+kooroefeningen, maar de jongens niet. Zij hadden vanmiddag liever
+gecricket in 't veld. Vreeselijk verhit kwamen zij aanhollen, toen 't
+tegen 4 uur liep, en in de grootste haast werden de handen
+gewasschen. De kerk was koel, na het voortdurend gejakker in 't land.
+
+In de kerk is één geschilderd raam; de andere ramen zijn gewoon, en
+je kunt de wuivende boomkruinen, en de blauwe lucht er door zien. Het
+maakt je aan 't droomen, als je dat ziet, terwijl je zit te zingen.
+Soms vergeet ik waar ik ben, en dan stooten de jongens mij aan en
+fluisteren: "Word wakker, Griet, kijk, een wesp!" Zij weten wel, hoe
+bang ik voor wespen ben; en dan schreeuw ik bijna luid van angst, en
+zie, dat er niets is. Het is heel moeilijk, je altijd goed te houden
+als er jongens bij zijn; zij maken je aan 't lachen en doen je 't
+geduld verliezen. En ik wil me juist in de kerk zoo graag goed
+houden, vooral als het een mooie dag is, en alles zoo rustig en stil
+om ons heen. Als ik dan de gouden vlammen zie bij zonsondergang, en
+de blauwe luchten en de rose wolken, dan komt er een lichte huivering
+over me, en ik fluister in mezelf: "O God, maak mij goed! Maak mij
+goed!"
+
+Daan en Alex zingen heel aardig; hun zang klinkt in de kerk als ....
+ja, ik zou haast zeggen als een klok, maar er is nog een lieflijker
+geluid: als ge met uw natgemaakte vingers langs den rand van een glas
+wrijft! Vader zegt, dat ik ook geen slechte stem heb, maar 't haalt
+toch niet bij die van de jongens. Moeder kon prachtig zingen -- maar
+ik zal over haar niet spreken, dat maakt me maar droevig -- en dan
+word ik boos op de jongens. Ik verwonder mij er vaak over, waarom het
+nu zoo verkeerd is, om te schreien. Ik denk, omdat het te
+kinderachtig is. Daan is altoos boos, als er een van ons schreit. Hij
+zegt, dat het fijnste volk van de wereld de Amerikaansche Indianen
+zijn; die lachen nog, terwijl ze onthoofd worden.
+
+Maar ik huil om de minste aanleiding; dan komen de tranen me in de
+oogen en ik kàn ze niet tegenhouden. Zelfs de stemmen der jongens
+bij de kooroefeningen maken me al bedroefd. Ik wou, dat ik een
+Amerikaansche Indiaan was.
+
+Toen de kerkdienst afgeloopen was, bleef ik met tante Caroline nog
+even in de kerk, om de zangboeken op te bergen, en toen kwam vader de
+kerk binnen. Hij zag er opgewekt uit, liep naar een graftombe dicht
+bij den preekstoel, en riep mij bij zich. In den grafsteen was de
+figuur van een ridder gebeiteld; wij vinden het altijd zoo jammer dat
+zijn neus kapot is, want het bederft z'n gansche gelaat. Maar vader
+wees mij op eenige woorden, gegrift aan het voeteneind. "Grietje,"
+zei vader, "dat zijn nu de woorden, welke ik ook op mijn graf zou
+wenschen, tenminste, als ik er naar geleefd heb. Lees ze mij eens
+voor, kind." Ik las ze, hoewel ik ze niet begreep: "Semper fidelis,
+semper paratus."
+
+"Altijd getrouw, altijd bereid," zei vader; "niet soms, Grietje. Hoe
+weinigen van ons kunnen dat "semper" voor onze deugden plaatsen!"
+
+Ik begrijp vader niet altijd, maar ik zei niets, totdat de zon scheen
+door het beschilderde kerkraam, en blauwe en roode stralen over den
+ridder wierp. Toen glimlachte ik.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"O, vader, wat is het toch een lief kerkje, en is u nu niet blijde,
+dat dit alles aan u behoort? Het is toch allemaal van u, is 't niet?"
+
+Hij schudde zijn hoofd.
+
+"Het is niet mijn kerk, Grietje, maar die van mijn Meester."
+
+"Jawel, dat weet ik wel," zei ik langzaam.
+
+Toen zei vader op zachten toon, alsof hij tot zichzelf sprak in
+plaats van tot mij: "Slechts rentmeester. En -- van den rentmeester
+wordt getrouwheid vereischt, semper fidelis."
+
+Tante Caroline kwam bij ons. "'t Is theetijd, Grietje, kom, mee naar
+binnen." Ik ging heen, spijtig, dat ik het heerlijk-koele kerkgebouw
+alweer moest verlaten. Ik wou, dat we altoos buiten eten en drinken
+konden. Thee is zomers zoo heet. Ik ging de eetkamer binnen. De
+jaloezieën waren neer; de pas binnengebrachte theepot stoomde nog.
+Alex was bezig met de vliegen te verdrijven van onze boterhammen;
+Daan leerde Puf op z'n hoofd loopen, en Lena was nergens te zien.
+
+Ik zou ze net gaan zoeken, toen ze de kamer binnenholde. Heur haar
+hing los, haar gezicht was erg verhit en haar schortje vuil als roet.
+Ze danste de kamer door en zong zoo hard als ze kon: "Hoerah! Ik heb
+het gedaan!" Toen stond ze plotseling stil en liet een kwartje zien.
+"Mijn eerste winst," riep ze uit; "ik ben jelui allemaal voor!"
+
+Ik ging naar haar toe en zei: "Ik weet wat je hebt gedaan, ik kan 't
+aan je ruiken." "Zeg het nu maar niet! Vang 'm, meneer de
+penningmeester! Ik ga me wasschen." Zij huppelde de kamer uit, Puf
+keek me ernstig aan.
+
+"Zij heeft suikergoed in de keuken gemaakt." De jongens begonnen te
+lachen.
+
+"Makkelijk genoeg, haar geheim uit te visschen, maar ik zou wel es
+willen weten, wie er haar geld voor geeft," zei Daan. Ik antwoordde:
+"Misschien vader of tante Caroline. Maar laten we daar nu niet naar
+raden, totdat ze 't ons zelf vertelt. Dat zou niet in den vorm zijn."
+"In den vorm" is een woord van Daan; hij zegt het heel veel.
+
+"Het is niet in den vorm, een kwast te wezen," zei hij.
+
+"Dàt weet ik evengoed als jij."
+
+"Dan ben je 't niet, Griet!"
+
+Toen kwam tante Caroline binnen, en wij eindigden ons getwist.
+
+Toen tante Caroline goed en wel gezeten was, schonk ze thee voor ons
+in; daar verscheen Lena, blinkend van frischheid, nu ze zich eens
+terdege had gewasschen. Maar nog was haar gezicht opgezet, zoodat
+tante uitriep: "Kind, wat zie je er uit!" Ze leek ook wel wat op een
+gekookte kreeft. "Ik heb zoo hard gewerkt," zeide ze; "ik zou voor
+geen duizend gulden kok willen wezen!"
+
+Vervolgens kwam vader binnen; hij drinkt altijd gelijk met ons thee;
+maar zijn eigenlijk avondeten gebruikt hij nooit vóór 8 uur; dan
+eet hij met tante Caroline samen. Geen van ons had veel trek in thee;
+ze was zoo heet, en er was alleen brood met boter, niet eens bisquit,
+geen jam en geen aardbeien. Natuurlijk hebben we die lekkernijen niet
+iederen avond.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Na het theedrinken gingen de jongens den tuin in, terwijl ik tante
+Caroline hielp met het klaarleggen van al onze Zondagsche kleeren, en
+het verstellen van eenig ondergoed. We hebben slechts twee
+dienstboden, de keukenmeid en Emma; die kunnen dus het verstellen van
+ons goed er niet bij hebben. Emma helpt Puf bij z'n bad, waarbij hij
+danst en springt en soms over z'n hoofd buitelt in 't water, onder
+veel geschreeuw en drukte. Lena is trotsch op haar verdiende kwartje.
+Ik kan vóór Dinsdag a.s. niets verdienen, maar dan zal het ook raak
+zijn. En nu moet ik met schrijven eindigen, want ik ga naar bed.
+
+Lena kwam juist naar me toe en zei: "Griet, raad eens, hoe ik dat
+kwartje heb verdiend." Ik zei haar, dat het een geheim moest blijven.
+"Jawel," zei ze, "maar jij kunt toch wel een geheim bewaren, is 't
+niet?" "Ik weet, dat je je borstplaat hebt verkocht, maar ik weet
+niet, aan wie. Misschien aan Emma, zij is dol op zoet goed." "Emma!
+Alsof ik van haar een kwartje zou aanpakken! Neen, niemand hier in
+huis gaf het mij, maar een heel voornaam persoon." Dit maakte mij
+nieuwsgierig, doch ik wou het haar niet laten merken. "Vader wil niet
+hebben, dat je je suikergoed aan vreemden verkoopt," zei ik. "'t Is
+geen vreemdeling," en toen, fluisterend aan mijn oor: "mejuffrouw
+Ribbon. Zeg het niet tegen de jongens."
+
+Ik schrok. Mej. Ribbon is een beste vriendin van ons, hoewel we haar
+nog niet lang kennen. Zij is eigenares van den dorpswinkel, en is
+heel dik en heel vriendelijk. Zij heeft een grooten zoon, die dikke
+vrienden is met Emma. Hij heeft een paar dichtregels geschilderd
+buiten de winkeldeur, een heel aardig versje:
+
+
+    Wie hier eens komt, die komt terug,
+    Hij wordt geholpen goed en vlug.
+
+
+Mejuffrouw Ribbon heeft van alles in haar winkel. Alex ging naar haar
+toe, en vroeg een Braziliaanschen postzegel, hij verzamelt
+postzegels. Zij zei, dat ze hem binnen een week zou hebben, er waren
+postzegels besteld. Wij geloofden haar niet, doch op een Dinsdag, als
+het marktdag te Lemworth is, stuurde ze haar zoon naar een grooten
+boekwinkel daar, en hij kwam terug, niet alleen met een
+Braziliaanschen postzegel, maar ook met vele andere, zoodat Alex
+langen tijd keuze had. Later ging Daan er heen en vroeg naar een
+witte muis. Zij ging naar de stad en bracht er een voor hem mee; ik
+zei hem, dat ze een gewone muis had gevangen en die wit geverfd had.
+Maar hij geloofde het niet; 't eenige lastige was, dat zij er meer
+geld voor vroeg, dan hij bezat. Later merkten we, dat Tom, zoo heet
+de zoon van juffrouw Ribbon, een groote menagerie in den tuin had:
+duiven, kanarievogels, honden, katten enz.
+
+In juffrouw Ribbon's winkel hangt zoo'n heerlijke geur. Van alles
+ruik je er; Daan zegt, dat het een mengsel is van zeep, uien, stroop
+en koffie. Ik vind het meer een mengsel van zwavel, spek, appels, en
+kaas. Alex vindt het meer ruiken naar suiker, kool, vet en leer.
+Altoos helpt juffrouw Ribbon met een vriendelijken glimlach haar
+klanten, nooit verliest ze haar hoofd bij de zoo verschillende
+boodschappen. Deze moet pepermunt hebben, die worst, een ander zes el
+katoen, weer een ander een kookpan, kopjes en schoteltjes, dan weer
+touw, veters, inkt, huismiddeltjes, rapen, bisquit, te veel om op te
+noemen; altoos weet ze het precies te vinden. Ik zei haar eens, dat
+winkel houden mij een heel zenuwachtig werkje leek, want je krijgt
+zooveel menschen, die zelf niet weten, wat ze moeten hebben. "Niets
+erg," zei ze, "ik weet beter wat ze noodig hebben, dan zij zelf."
+Daaruit blijkt, dat ze een knappe vrouw is.
+
+"Kocht juffrouw Ribbon je borstplaat?" vroeg ik aan Lena. "Ja, ik gaf
+het haar, en vroeg, of ze 't niet kon gebruiken; ik vertelde haar,
+dat ik wat geld moest verdienen. Dat vond ze heel lief; ze kocht het
+van me en beloofde Woensdag nog meer van me te zullen koopen."
+
+Ik werd een beetje jaloersch. Wij hebben van jongsaf altoos zelf onze
+borstplaat gemaakt. Lena heeft het van mij geleerd. Natuurlijk was
+het slim van haar, om er aan te denken, het te gaan verkoopen; maar
+toen juffrouw Ribbon het eenmaal wilde koopen, was er voor haar geen
+kunst meer aan. En als ik er nu aan denk, wat mijn plannen zijn ....
+maar ik zeg er niets van, want de jongens mochten dit dagboek eens in
+handen krijgen.
+
+"Ik weet niet, of tante Caroline wel goed vindt, dat jij alle boter
+en suiker daarvoor gebruikt," zei ik een beetje gemelijk.
+
+"O, dat maakt de keukenmeid wel in orde, zij heeft al gezegd, dat zij
+er voor zorgen zou. Van elke 25 centen, die ik verdien, geef ik er
+haar vijf en zij kan er meer boter voor koopen, dan zij noodig
+heeft!"
+
+"Ik geloof er niets van, dat zij jou elken dag in de keuken wil
+hebben," zei ik.
+
+"Dat zal ook niet elken dag gebeuren, maar de keukenmeid heeft
+gezegd, dat zij, zoo dikwijls als ik het maken wil, me zal helpen."
+
+Ik wist, dat dit waar was, want Lena speelt het met iedereen klaar
+door haar mooipraterij. Ik begrijp niet, hoe ik zoo verkeerd kwam,
+maar 't was nu eenmaal zoo, en toen werd ik nijdig op mij zelf, dat
+ik zoo nijdig was, en werd dus nog nijdiger. Lena was zóó akelig
+met zichzelf ingenomen, dat zij d'r mond er niet over kon houden.
+
+"Niemand van jelui is nog begonnen met wat te verdienen," zei ze, "ik
+ben jelui allemaal voor."
+
+"Ga toch naar bed," schoot ik uit, "je bent zoo lastig en druk, dat
+ik niet eens rustig kan schrijven."
+
+Zij liep de kamer uit en schold mij uit voor zeurkous. Ik zal ook
+maar naar bed gaan; toch ben ik een beetje huiverig om zoo boos in te
+slapen. Wij hebben eens een verhaal gehoord van een jongen, die z'n
+zuster niet wou vergeven, voor zij ging slapen; maar zij werd niet
+weer wakker: zij stierf van hartzeer.
+
+Ik ben blij, dat 't morgen Zondag is; dan kan niemand van ons geld
+verdienen, en dus behoeven we elkaar daarover dan ook niet in 't haar
+te vliegen. Daar houd ik trouwens toch niet van; wij hebben allen
+noodig, dat we vrede met elkaar houden.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III.
+
+
+Een gansche week lang heb ik niets geschreven, dus mag ik nu wel eens
+spoedig aan 't werk. 'k Zal eerst maar eens wat vertellen van
+verleden Zondag.
+
+Bij het ontbijt krijgen we Zondagsmorgens allemaal een gekookt ei;
+dat is het eerste pleizier van den dag, ongerekend nog het genot der
+Zondagsche kleeren. Lena en ik zijn dol op witte jurken, en daar we
+nu juist uit den rouw zijn, kunnen we ze mooi dragen. Ook onze hoeden
+zijn wit, met witte linten. Lena lijkt Zondags wel een engel; als ze
+vleugels had, zou ze er bepaald een wezen. En het dragen van
+Zondagsche kleeren stemt je ook zoo opgewekt.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+We moeten Zondags heel vlug ontbijten, omdat tante Caroline naar de
+Zondagsschool moet. Nog vóór kerktijd is ze terug, om met ons ter
+kerk te gaan. Verleden Zondag was het verschrikkelijk warm, en de
+brandende zonnestralen door de groote kerkramen maakten het
+daarbinnen benauwd. Leuk was het, toen de zon het kale hoofd van een
+boer ging plagen; hij sloeg met z'n zakdoek over z'n hoofd, als zaten
+er vliegen, eindelijk spreidde hij z'n zakdoek geheel over z'n hoofd
+uit, en had toen zóó 'n koddig voorkomen, dat ik 'n vreeselijken
+toer had, om niet in lachen uit te barsten. Ten slotte kon ik het
+niet meer uithouden, en proestte het zóó hard uit, dat vader
+ophield met preeken en mij strak aankeek. Wat had ik het toen te
+kwaad; m'n oogen stonden vol tranen, en ik kon het toch heusch niet
+helpen, ik had alles gedaan om niet te lachen. Eindelijk ging vader
+weer voort, en luisterde ik met aandacht naar hem. Want vader preekt
+heel mooi, altijd vertelt hij wat nieuws uit den bijbel.
+
+Hij begon met de geschiedenis van den hoofdman over honderd, en sprak
+daarbij over deze woorden: "Ik zeg tot dezen: ga, en hij gaat, en tot
+genen: kom, en hij komt, en tot een anderen: doe dit, en hij doet
+het." Vader zei, dat dit het voorbeeld was voor een goeden
+dienstknecht. En toen zei hij, dat Jezus Christus ook tot ons die
+drie woorden spreekt, maar dan in deze volgorde: Kom, ga, doe. Zoo is
+ons Christelijk leven. Wij moeten komen, vóór wij kunnen gaan, om
+te doen. Wij moeten komen, en onszelf als dienstknechten van Jezus
+opgeven, opdat Hij onze zonden vergeve en ons tot Zijn eigendom make;
+en wij moeten gaan, om anderen van Hem te spreken, eerst onze
+vrienden, en dan hen, die Jezus niet kennen. Sommigen moeten daarvoor
+ver van huis, en vader vertelde hierbij van de zendelingen; anderen
+moeten in hun eigen omgeving doen, wat Jezus hen geboden heeft.
+
+Elk woord van de preek heb ik begrepen, en zelfs de jongens zaten te
+luisteren, omdat vader het een preek over soldaten noemde, en de
+jongens zijn dol op soldaten.
+
+Toen we uit de kerk kwamen, was ik heel stil. De jongens vroegen, of
+ik aan 't tobben was over mijn geheim, maar ik zei hun van niet.
+
+Na het middageten gingen we allen naar het veld, om er de vragen en
+antwoorden uit onzen catechismus te leeren. Tante Caroline ging weer
+naar de Zondagsschool, maar vader kwam naar ons toe, ging in een
+gemakkelijken stoel onder de olmen zitten, en overhoorde ons de
+geleerde vragen. Toen dat afgeloopen was, gingen de jongens weg, en
+Lena ook, maar ik bleef, want ik hoopte, dat vader nog wat over zijn
+preek zou zeggen. Hij deed het al dadelijk; hij legde zijn hand op
+m'n schouder, en vroeg: "Heb je naar de preek geluisterd, Grietje?"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ja, vader." "En welke van de drie bevelen heb je nu gehoorzaamd? Ben
+je op weg, om een van Christus' trouwe volgsters te worden?" Ik
+antwoordde beschroomd: "Ik denk _komen_." Vader zei niets. En ik
+vervolgde: "Maar ik begreep niet goed het _gaan_. Ik kan toch niet
+de geheele wereld doorgaan, en het Evangelie brengen!" Vader sprak:
+"Ik heb gehoord, dat tante je gevraagd heeft, of je haar niet kunt
+helpen in de Zondagsschool; ik dacht, je zoudt daarheen kunnen gaan."
+"Maar vader," riep ik uit, met verbaasde oogen hem aanstarende, "daar
+ben ik toch veel te jong voor; de jongens zouden zeggen, dat ik dan
+nog verwaander was dan ooit, ze noemen me nu al altoos verwaand."
+
+"De vraag is maar, waar je 't meeste om geeft: het bevel van Jezus of
+de jongens." Ik liet mijn hoofd hangen; toen opeens viel ik uit: "Een
+kwast te heeten, is niet in den vorm." Vader lachte luid. En ik
+voegde er haastig aan toe: "Ik vind zelf, dat zulk werk voor mij te
+verwaand zou staan." "Heel wel," zei vader, "ik zal er niets meer
+over zeggen."
+
+Ik voelde mij ver van gelukkig. Net kwam Puf aan en klom op vaders
+knie; ik ging weg, liep naar de leerkamer en nam een boek uit onze
+"Zondagsche" verzameling. Ik las door tot theetijd. Werkelijk, ik
+kàn nog geen klas onderwijzen. Ik zou niet weten, wat ik zeggen
+moest; bovendien, de kinderen kijken je zoo aan, en Daan zou me maar
+uitlachen.
+
+Na de thee gingen we naar de avondkerk, maar ik was al bang, niet
+veel aandacht voor de preek te zullen hebben. En toen wij den
+avondzang gingen zingen, voelde ik de tranen opkomen, omdat ik wist,
+dat ik een lauw hart heb.
+
+Ik was maar wat blij, toen 't weer Maandag was, omdat ik dan heel wat
+te doen had voor onze vergadering op Dinsdag. Alex vroeg vader bij
+het ontbijt, of hij den ganschen dag mee uit hooien mocht met
+Cummins, dat is de boer, die vaders land verzorgt. Als Cummins hem
+mee hebben wou, vond vader 't goed.
+
+Ik beneed Alex, omdat ik er ook zoo van houd, om mee uit hooien te
+gaan. "Je maakt er een mooi lui dagje van, terwijl je zorgen moest om
+je plan uit te voeren," zei ik hem. "Sluit je op, ouwe Griet!" riep
+hij, en rende lachend weg. Daan keek hem een oogenblik na, alsof hij
+ook mee wou. "Ik ga hard aan 't werk," zei hij, "mijn plan is rijp om
+vandaag uit te werken."
+
+"Morgen zal 't mijne rijp zijn," zei ik, en ging den tuin in, om met
+den ouden Baldwin te praten. Dat is onze tuinman. Vroeger hadden we
+geen tuinman, eenvoudig, omdat we geen tuin hadden. Het is een
+alleraardigste oude man, maar hij wil van niemand bevelen hooren,
+zelfs niet van vader.
+
+"De tuin is mijn werk," zei hij eens tot vader, "en preeken maken is
+uw werk, en het is niet goed ze door elkaar te halen. U is er op
+berekend om te preeken, ik om te tuinieren, en zoo weten we zelf onze
+zaken het best."
+
+Altijd is hij gereed voor een praatje, en het spijt mij daarom
+eigenlijk een beetje, dat ik hem iets van mijn plan heb verteld. Nu
+weten vader en hij er allebei iets van; maar dat moet toch ook wel,
+want anders kan ik het niet uitvoeren.
+
+Tegen etenstijd zei tante Caroline tegen me: "Griet, je moet eens
+even soep brengen naar een arme vrouw, die een halve mijl buiten het
+dorp woont. Je kunt Puf meenemen, een wandeling zal hem goed doen."
+
+"Och tante," riep ik teleurgesteld uit, "moet ik nu vanmiddag uit, ik
+wou zoo graag wat in den tuin gewerkt hebben."
+
+"Ik heb gemerkt, Grietje, als ik je wat vraag voor mij te doen, dat
+je dan altijd wat anders hebt te doen. Zoo vreeslijk is dat toch
+niet, even een halve mijl te loopen, om soep bij een arme vrouw te
+brengen! Ik kan zelf niet gaan, want ik heb met je vader nog een en
+ander te bespreken."
+
+Ik trok een lip, en toen dacht ik in eens: dat kon nu wel dat "gaan"
+zijn, waarvan vader sprak. In elk geval was 't prettiger dan het
+onderwijzen in de Zondagsschool. Ik trachtte dus opgeruimd te kijken,
+ging Puf halen, en begaf mij met hem op weg. Lena kwam net het hek
+uit en riep juichend: "Hoera! Ik ga nog meer borstplaat maken! Ik zal
+'t van jelui allemaal winnen, wat zijn jelui ook voor langzame
+kinderen!" Terwijl ze dit zei, wond ze zich zóó op, dat ze van het
+hekje, waarop ze was gaan staan, plat op den grond viel.
+
+"Hoogmoed komt voor den val," riep ik haar na, terwijl ze overeind
+krabbelde en haar elleboog wreef. Toen rende ik met Puf weg.
+
+Hij was natuurlijk weer druk als twee. "Ik wil de volgende week het
+ezeltje naar de wei brengen," zei hij, "en ik wil er den eersten keer
+op rijden."
+
+"Wanneer komt het dan?" vroeg ik hem.
+
+Hij keek even voor zich, en zei toen: "Ik heb al gezegd, dat het een
+mooie ezel moet wezen, niet zooals ze die aan 't strand hebben, maar
+een met blauwe oogen en die niet bijt. Ik verwacht hem binnen 5
+dagen."
+
+Ik moest lachen; hij keek zoo ernstig en babbelde maar weer verder:
+"Het zal de beste ezel van de heele wereld wezen, omdat ik den
+rijksten man van de wereld gevraagd heb, hem te geven." "Ik vind, dat
+je niet zoo oneerbiedig over God spreken mag, Puf." "Ik heb niet
+gezegd, wien ik bedoelde, stoute meid, je hebt mijn geheim geraden."
+Puf stond het huilen nader dan 't lachen, en midden op den weg
+stilstaande riep hij: "'t Kan me ook niet schelen, ik vertel het aan
+niemand anders!" Toen begon ik hem maar een verhaal te vertellen, om
+zijn aandacht af te leiden.
+
+Het was een lange warme wandeling naar juffrouw Tapson; 't leek mij
+meer een mijl dan een halve mijl, maar ten slotte kwamen we er dan
+toch! 't Was een aardig klein huisje met een tuintje, vlak aan den
+weg. De deur stond open, ik liep dus binnen, en zag daar een man,
+bezig met het vuur op te poken.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Soep voor moeder?" vroeg hij, terwijl hij zich omdraaide en van mij
+gehoord had, wat ik kwam doen. "Ik ben er zoo dankbaar voor. Boven
+ligt ze te bed met pijnlijke rheumatiek, en ik verzorg haar zoo goed
+als ik kan. 's Morgens moet ik naar Lemworth, en pas 's avonds 7 uur
+kom ik weer in 't dorp terug." Hij had inmiddels het pannetje van me
+aangenomen en keek er in. "Daar is genoeg in voor vandaag en morgen,"
+zei hij. "Vriendelijk bedankt hoor kind. Wil je niet even naar boven
+gaan, om moeder te groeten? Ze houdt zoo van gezelligheid."
+
+Ik klom de nauwe trap op, en Puf stommelde achter mij aan. Ik ben
+gewoonlijk bang voor zieke menschen, maar van deze oude vrouw hield
+ik. Een helder mutsje had ze op en ze lag onder een lappendeken. Haar
+gansche gezicht helderde op, toen ze ons zag komen. Zij zei, dat ze
+al van ons gehoord had, en of ik nu dat meisje was met het mooie
+haar? Ik lachte terwijl ik mijn roode lokken naar achteren schudde,
+en vertelde haar, dat dat Lena was. Toen begon Puf met haar te
+praten, en natuurlijk vertelde hij haar ook van het ezeltje. Daar was
+hij nu eenmaal vol van.
+
+"Puf begrijpt nog niet, wat bidden is," legde ik haar uit. "Hij
+denkt, dat hij zeker alles krijgt, waar hij God om vraagt. Hij vraagt
+b.v. om z'n speelgoed heel te maken, maar gewoonlijk doe ik het maar,
+anders gaat hij nog rekenen op wonderen."
+
+"Och lieve kind," zei juffrouw Tapson, "de Heere hoort gaarne het
+gebed der kinderen! 't Is net als met mijn Bob; wat die vroeg, kon ik
+niet half geven, toch luisterde ik geduldig naar al zijn wenschen.
+Maar bid, bid gerust; veel gebed maakt je ziel sterk, en zoo ben je
+ons ouderen nog ten voorbeeld."
+
+Puf begreep er niets van. Hij liep wat heen en weer, en ging toen de
+trap af. Ik keek hem na, en zag, dat Bob Tapson met hem spelen wilde.
+En toen heb ik juffrouw Tapson mijn geheim verteld; ik gevoelde, dat
+ik het nu toch aan iemand moest vertellen, en zoo stortte ik mijn
+hart voor haar uit. Zij luisterde met ingehouden adem, en beloofde
+mij, dat haar zoon voor mij zou uitzien, en een plekje in z'n kar
+voor mij zou openlaten.
+
+Ziedaar het geheim! Vader had mij aangeraden, om uit onzen tuin
+bloemen en groenten te verzamelen, die te Lemworth ter markt te
+brengen, en ze daar te verkoopen. Met den trein er heen gaan, was
+veel te duur, en daarom had ik gevraagd, op Baldwins groentenkar te
+mogen meerijden. Maar die gaat 's morgens om 8 uur al heen, en komt
+'s avonds 7 uur pas terug, en ik ben dus bang, dat tante, als ze er
+achter komt, het mij zal verhinderen.
+
+Ik wandelde met Puf naar huis terug en gevoelde mij verdrietig. Als
+ik ging, zou ik het ontbijt moeten missen, want voor 8 uur ontbijten
+we nooit. Ik kon wel gemakkelijk zoo vroeg weg gaan, maar zouden ze
+dan thuis niet denken, dat me wat overkomen was? Maar dan kon ik toch
+een briefje voor vader achterlaten, en hem vragen, er niets van te
+zeggen!
+
+Ik leefde weer op, en zoodra we thuis waren, holde ik den tuin in, om
+mijn mand te gaan inpakken. Toen we kwamen theedrinken, vertelde
+tante ons, dat vader verzocht was, om in een naburig dorp een
+begrafenis te gaan bijwonen, omdat de predikant daar uit was. "En hij
+zal daar den nacht overblijven," voegde zij er bij. "Hij zal niet
+voor morgenavond terugkomen, want morgenochtend is er ook nog een
+huwelijk te bevestigen."
+
+Zoo zou dus mijn brief aan vader weinig geven. Ik zat leelijk in de
+war, en peinsde, wat ik doen moest. 't Beste leek mij toe, dan maar
+voor tante Caroline een briefje achter te laten. Ik schreef nu, voor
+ik naar bed ging, dit briefje:
+
+
+  Lieve tante Caroline,
+
+  Als ik den ganschen dag weg blijf, dan is er niets met mij gebeurd.
+  En vanavond om 7 uur zal ik thuiskomen, het dient om mijn plan uit
+  te voeren, dat echter een geheim is.
+
+                                        Uw liefhebbende nicht Grietje.
+
+  P. S. Het is geen verkeerde zaak, maar een goede.
+
+
+Tante Caroline zei, voordat we naar bed gingen, dat zij vandaag
+nauwelijks een van ons gezien had, en dat zij hoopte, dat wij geen
+van allen verkeerde dingen in 't schild voerden. Alex werd zoo rood
+als een pioen, en zei, dat hij vreeselijk moe was, en Daan zag er
+moedeloos uit, als had hij al z'n geld verloren.
+
+"Ik heb hard genoeg gewerkt, om 10 kwartjes te verdienen," zei hij,
+"en ik durf zeggen, dat ik dat al lang gedaan heb."
+
+"Kinderen," zei tante, "ik houd niet van al dat gepraat over geld.
+Het schijnt, dat jelui aan niets anders denkt tegenwoordig. Het staat
+zoo onkinderlijk!"
+
+"Maar het is om een ezel te krijgen," riepen we allen uit. Toen zei
+tante Caroline niets meer. En wij gingen naar bed; ik vol van de
+plannen voor morgen.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV.
+
+
+Den volgenden morgen was ik al om 4 uur wakker; den ganschen nacht
+had ik gedroomd van juist voor m'n neus vertrekkende treinen, en van
+al de moeite, die ik hebben zou, om mijn plan voor tante Caroline
+geheim te houden. Ik was dan ook wat blij, toen het eindelijk begon
+te lichten en ik kon opstaan; erg gejaagd kleedde ik mij aan, want
+het was een heerlijk avontuur, en wij houden allen van avonturen.
+
+Overal had ik voor gezorgd. Voor niemand wilde ik weten, waar ik was
+heengegaan, en ik had dus een heel oud katoenen jurkje aangetrokken,
+met een boezelaar er over, denzelfden, dien ik altoos in den tuin
+draag. Mijn haar vlocht ik in een paar dichte vlechten, en daarover
+ging een groote zomermuts, die ook achterhoofd en hals bedekte. Tante
+Caroline vindt dat soort zoo geschikt voor onzen tuinarbeid, maar wij
+houden er niet van, om juist als de dorpskinderen gekleed te gaan.
+
+Heel stil moest ik me aankleeden, om Lena niet wakker te maken;
+eindelijk stond ik gereed, en legde het briefje op Lena's tafel dan
+kon zij het aan tante geven. Voorzichtig sloop ik de trappen af,
+opende de deur en liep op m'n teenen de stoep af. Den vorigen avond
+had Baldwin de groentenmand al in den stal gezet, de eenige kunst was
+nu nog, om ze daar vandaan en het hek door te krijgen.
+
+'t Viel niet mee maar ten slotte gelukte het toch; ik moest ze langs
+den grond sleepen, en angstig keek ik naar boven, of niemand mij zag.
+Buiten het hek liet ik ze staan, want de groentenwagens komen hier
+altoos langs, en toen liep ik zoo vlug ik kon naar het huis van
+juffrouw Tapson. Bob had mij gezegd, dat als ik wat vroeg kwam, ik
+een mooi plaatsje op zijn wagen kon krijgen. Toen ik het huis bereikt
+had, was Bob aan 't schoonmaken van zijn paard. Hij keek verwonderd
+op toen hij me zag, en herkende me niet in mijn groote muts.
+
+"Ik wil niet, dat ze in 't dorp weten, wat ik ga doen," zei ik. "Je
+zult er toch niets van zeggen, wel? Mijn mand staat vlak bij ons hek.
+Ik dacht, je rijdt er toch langs, en dan kunnen wij haar zoo
+meenemen."
+
+"'t Komt in orde, hoor," zei hij hartelijk. "Jij bent een vlug
+vogeltje, heb je al wat gegeten?"
+
+Ik haalde twee dikke boterhammen uit m'n zak, die de keukenmeid mij
+den vorigen avond had gegeven, toen ze dacht dat ik ergen honger had.
+Bob verraste me met een heerlijken kop thee. Toen ging hij naar
+boven, om z'n oude moeder goeden dag te zeggen, en vroeg mij, of ik
+haar ook nog even wilde groeten. Ik ging naar boven, en de oude vrouw
+schudde mij glimlachend de hand. "Je bent een dapper meisje," zei ze,
+"om er zoo op uit te trekken, en ik zal je eens zeggen, wie je wel
+zal willen helpen. Vraag maar naar Marie Dutton, ze is een eigen
+zuster van me en woont twee mijlen van Lemworth. Zij zal je graag
+helpen, en Bob zal je wel bij haar brengen."
+
+"Ik ben nog nooit op een markt geweest," zei ik haar, "Ik ben heel
+blij, dat er iemand is, die mij helpen wil."
+
+En toen gingen we naar beneden, en ik klom op den volgeladen wagen,
+die in den tuin te wachten stond. Die Bob is toch zoo'n goeie jongen:
+hij had een stoof in den wagen gezet, zoodat ik zoo echt gemakkelijk
+kon zitten.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+En daar ging het; mijn hart klopte van blijdschap en spanning. Nog
+drie vrouwen met boodschappen voor Lemworth reden mee; bij ons hek
+zette Bob mijn mand in den wagen; terwijl keek een der vrouwen mij
+aan en vroeg: "Wat is dat voor een kleine meid?" Ik draaide mijn
+hoofd niet om en Bob antwoordde kortaf: "Zij is met mij mee gekomen."
+Verder zei ze niets, want ze praatte zóó druk met de andere
+vrouwen, dat ze mij geheel vergat. Doodstil zat ik op den wagen, die
+zóó langzaam reed als duurde de tocht een jaar. Ik kreeg ten slotte
+kramp in mijn beenen, en werd moe ook. Zoo vroeg ook op geweest! Toen
+wij Lemworth naderden, zat ik al te knikkebollen! Het scheen een heel
+groote stad, en ik voelde me wat beangst toen we naar de markt reden;
+wat een menschen, en wat een drukte! Toen de vrouwen waren
+uitgestapt, en Bob z'n paard had afgespannen, nam hij mijn mand op
+z'n schouder, en zei me, hem te volgen.
+
+De markt was alleraardigst; er waren gansche rijen kuikens en eenden,
+vruchten en bloemen, boter en eieren, en iedereen schreeuwde zoo hard
+als ie kon. En wat waren daar grappige oude boerinnen bij, en
+druk-lachende kinderen, net als op de schilderijen, die ik wel eens
+gezien heb.
+
+Bob trok me mee naar een hoekje, waar een vriendelijke oude vrouw
+zat. Zij leek veel op juffrouw Tapson, maar haar gezicht was heel wat
+dikker. Bob vertelde haar, wie ik was; zij lachte en vroeg mij, haar
+alles van mijn plan te vertellen. Dat deed ik; terwijl pakte zij m'n
+mand uit, en maakte ruimte op een hoek van haar stalletje, om mijn
+koopwaar daar neer te leggen. Ik begon er schik in te krijgen, en had
+wat graag gewild, dat de jongens mij zoo even hadden gezien. En mijn
+bloemruikers waren veel mooier dan alle, die ik zag; ik had ze dan
+ook met zorg gerangschikt.
+
+Maar er kwam maar niemand bij me koopen, en ik begon den moed al te
+verliezen. Nooit zal ik dan ook vergeten, dat de eerste koopster mijn
+bloemen opmerkte en mij vroeg, wat de ruikers per stuk kostten. Ik
+zei: een dubbeltje -- juffrouw Dutton had mij gezegd, dat ik er dat
+voor vragen moest -- en zij kocht zes ruikers van me! Ik had de
+gansche markt wel kunnen ronddansen, zoo blij was ik. Spoedig daarna
+kwamen weer twee dames voorbij. Zij hielden stil, wenkten juffrouw
+Dutton goeden morgen, en vroegen haar, of zij crocussen had. Zij zei
+van niet, maar vertelde hun, dat ik heele mooie had. Zij bekeken de
+mijne, kochten er vier, bovendien nog een bundeltje varens, en
+betaalden er negen stuivers voor. De eene dame zei tot de andere:
+"Wat een schilderachtig tafreeltje, die kleine meid te midden harer
+bloemen! Als de arme menschen hun kinderen altijd zóó kleedden, als
+haar moeder haar kleedt, zouden we onder de lagere klassen niet zulke
+armoedige aankleeding vinden. Zij is een voorbeeld voor haar stand!"
+Ik durfde niet te lachen, toen ik dat hoorde....
+
+Later verkocht ik nog vier koolen, en drie bos wortelen. Toen de
+middag ten einde liep, had ik alles verkocht, wat ik had meegebracht,
+behalve twee koolen en één bloemruiker; die kocht juffrouw Tapson
+van me, zij heeft een groentenwinkeltje en zei dat ze haar wel te pas
+zouden komen.
+
+Ik vergat nog te vertellen, dat ik om 1 uur met juffrouw Dutton naar
+een tentje ging, waar thee werd verkocht en koeken. Ik had honger,
+maar ik had geen zin, van mijn verdiende geld veel uit te geven; ik
+kocht dus alleen een kop thee voor 5 cent en een koek voor 5 cent;
+juffrouw Dutton gaf me een van haar grootste appels er bij.
+
+Toen was het tijd, om naar huis terug te keeren. Ik telde nog even
+mijn geld: ik had één gulden en 25 cents verdiend! Wat was ik blij!
+
+Doch daar kwam Bob Tapson aan, om mij te zeggen, dat hij om 4 uur
+vertrok, en dat de vrouwen reeds lang hun manden gepakt hadden. Het
+speet mij, nu al van de markt te moeten scheiden, maar er was niets
+aan te doen, ik klom op den wagen en ging weer op mijn oude plekje
+zitten. De terugweg scheen eindeloos; er reed een oude man mee, die
+erg naar bier rook en om de flauwste kleinigheden lachte. Ik gevoelde
+mij vreeselijk vermoeid, en viel ten slotte in slaap, zóó vast, dat
+Bob mij bij het hek van de pastorie van den wagen moest zetten.
+
+"Wel, Grietje, heb je een goeden dag gemaakt?"
+
+"Ja," zei ik met slaperige stem, "hoeveel moet ik je betalen?"
+
+"O niets, kind, je nam geen ruimte in beslag; en denk er aan, even
+bij moeder aan te komen en haar alles van vandaag te vertellen. Zij
+zal het zoo graag hooren."
+
+Ik nam afscheid van hem, en bedankte hem hartelijk; vervolgens droeg
+ik mijn leege groentenmand naar den stal, opende de keukendeur en
+stapte heel rustig binnen. Ik was wel een beetje bang voor tante
+Caroline. Lena kwam net de trap afrennen.
+
+"O, jou ondeugende meid! Daar zal wat opzitten! Vader is thuis
+gekomen, en hij is o zoo boos op je. En wat heb je toch uitgevoerd?
+Den heelen dag hebben we er naar gegist, en weet je al, dat ik Daan's
+geheim heb geraden? Zou je het graag willen weten?"
+
+Ik antwoordde slechts: "Ik ben zoo moe; heb je wat thee voor me? Waar
+is tante Caroline?"
+
+"Ze zijn allemaal in den tuin, aan 't bloemen begieten. Toe, Griet,
+lieverd, zeg me nou es, wat je hebt uitgevoerd."
+
+Maar ik wilde 't haar niet zeggen. Ik voelde mij niet prettig door
+die ontvangst, en wou maar rechtuit aan vader gaan zeggen, wat ik
+gedaan had. Ik liep den tuin in. Tante kwam dadelijk op mij af.
+
+"Griet, dat is heel ondeugend van je. Waar ben je toch geweest? En
+wat heb je den ganschen dag uitgevoerd? Je weet toch wel, dat zoo
+verdwijnen zonder iets te zeggen, heel onbehoorlijk is."
+
+"Ik wilde het vader gaan zeggen, het is een geheim," zei ik. Tante
+Caroline kwam altijd weer in haar humeur, als we zeiden, naar vader
+te zullen gaan. Zij riep vader, die juist bezig was den gieter te
+vullen, en ging toen heen, vader en mij alleen latende. Daan zegt,
+dat zij geheel "in den vorm" is, als zij zoo doet.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Vader zette zijn bril op, en keek mij scherp aan.
+
+"Grietje, je hebt tante vandaag heel wat angst berokkend. Ik ben niet
+tevreden over je."
+
+"Hoor u eens, vader. Luister es. Het gaat over de groenten en
+bloemen, waarvan u gezegd had, dat ik ze mocht hebben. Ik ben ze gaan
+verkoopen, om mee te helpen voor het koopen van onzen ezel." En ik
+vertelde hem alles, wat ik vandaag gedaan had. Een keer lachte hij,
+en toen wist ik al, dat mijn straf niet heel zwaar zou wezen. Maar ik
+kreeg toch een lichte straf; vader zei me, dat ik er niet aan mocht
+denken, ooit weer zoo iets te doen. Dat maakte mij zeer verdrietig.
+
+"Neen Grietje, ik wil niet, dat mijn kind daar alleen tusschen al dat
+ruwe volk is, hoe vriendelijk ze ook voor je zijn. Het mag niet. Je
+moeder zou het zeker niet hebben toegestaan. En in elk geval had je
+eerst toestemming moeten vragen. Ik ben bang, dat je vermoed hebt,
+die niet te zullen krijgen. Spreek op en zeg de waarheid."
+
+Ik bloosde sterk. "Ja, ik was bang, dat u me niet zoudt laten gaan,
+maar ik was niet ongehoorzaam, want ik wist het niet zeker."
+
+"Dat was juist verkeerd van je. Doe nooit zoo iets weer. En ga nu
+naar binnen, om wat te eten."
+
+"En mag ik het geld houden?"
+
+"Ja, daar heb ik niets tegen; maar je moet een ander middel zoeken,
+om de groenten aan den man te brengen."
+
+Ik ging naar de eetkamer, tante had de thee klaar. Zij zei niet veel;
+maar voor ik het eten op had, holden de jongens en Lena binnen.
+
+"Nou, zondaar, biecht op! Wat heb je vandaag uitgehaald?"
+
+"Bepaald goede zaken! Wij hebben je brief gezien, 't was een
+prachtstuk!"
+
+"En tante Caroline was zoo bang voor je!"
+
+Ik haalde rustig mijn beurs te voorschijn en legde de zilver- en
+koperstukken op tafel.
+
+"Ziedaar," riep ik uit, "kan één van jelui 't beter?"
+
+"Vijf en twintig stuivers!" schreeuwde Daan, en grabbelde er in om,
+als een oude gierigaard.
+
+"Nou, 't is niet slecht voor een meisje! Vertel ons nu es, hoe je 't
+hebt gedaan gekregen."
+
+"Dat is mijn geheim," zei ik.
+
+Het was mijn overwinningskreet. Maar ik wist: mijn geheim zou niet
+lang geheim blijven. Want eigenlijk wou ik ze 't allemaal zoo graag
+vertellen.
+
+"Zeg," riep Lena, "ik weet wat Daan deze laatste twee dagen heeft
+gedaan. Vraag hem es, hoeveel hij al heeft, Griet!"
+
+Daan grinnikte, en hield mij z'n dichtgeknepen vuist voor. "Ik heb
+vandaag een avontuur gehad," zei hij. En hij toonde ons een halven
+gulden.
+
+Ik stond op en danste de tafel rond. "Het duurt niet lang, of wij
+rollen allemaal met rijksdaalders," riep ik uit. En Alex: "Wacht maar
+tot aan 't einde der week, dan zal ik mijn klein millioen er nog
+bijvoegen."
+
+Toen gingen we allen achter elkaar de tafel rond marcheeren, terwijl
+Daan zong:
+
+
+    Een ezel is een heerlijk dier,
+    Over een maand dan komt ie hier,
+        Lang zal ie leven!
+        Lang zal ie leven!
+    Ons ezeltje loopt voor ons pleizier!
+
+
+Daan kan altijd gedichten maken, als hij er zin in heeft. Wij waren
+zoo opgetogen, dat we hoe langer hoe sneller gingen dansen, totdat
+het een complete oorlogsdans werd. Ten slotte vielen we allen over
+elkaar heen, en rolden van den lach over den grond. Toen we buiten
+adem weer opstonden, riep ik uit:
+
+"Hoor es, Daan. Als jij jouw avontuur vertelt, dan zal ik het mijne
+vertellen."
+
+"Dames gaan voor," zei hij, met een buiging.
+
+Toen begon ik, vreeselijk gejaagd, mijn wedervaren te vertellen. Ik
+dacht wel, dat het hen zou verbazen, en dat deed het ook. Maar Daan
+en Alex, al zouden ze 't wat graag zelf gedaan hebben, zouden het
+toch niet zeggen. Daan trok een heel voornaam gezicht en zei: "Ik
+geloof niet, dat jij en Lena de zaak goed aanpakken. Dat kan iedereen
+wel, geld maken uit vaders eigendommen. Wel, ik ging z'n studeerkamer
+binnen, haalde er eenige boeken weg, en verkocht ze."
+
+"Maar dat zou heiligschennis zijn," riep ik uit.
+
+"De bloemen en de groenten zijn niet van jou, om ze te verkoopen,"
+zei Daan, "evenmin als de suiker en de boter, die Lena voor haar
+borstplaat gebruikt."
+
+"O, maar vader heeft er ons toestemming voor gegeven!" liepen wij
+beiden luid.
+
+"En ik betaal ook het mijne," zei Lena. "Het is heel wat zwaarder
+werk, in de dompige, heete keuken te wezen, dan op de markt te zitten
+en daar verkoopen, en ook niet half zoo aardig."
+
+"Vader gaf mij toestemming," herhaalde ik, "en dus is de zaak heel
+zuiver."
+
+"Maar kind, wij hebben allemaal recht, om de bloemen te verkoopen,"
+zei Alex.
+
+"Niet waar," zei ik op stelligen toon, "alleen die daar het eerst om
+vroeg! 't Was mijn plan."
+
+"Nou, als jij het dan voor gisteren hebt gevraagd, dan zal ik het
+voor morgen vragen; waarom niet? Ik heb harder gewerkt dan jelui
+allen, de gansche week."
+
+"Maar ik kan er niet mee voortgaan," zei ik verdrietig; "vader heeft
+gezegd, dat ik het niet weer mocht doen."
+
+"Wil je mijn avontuur nu hooren?" vroeg Daan.
+
+"Hij gaat nog dood, als ie niet over z'n eigen plan kan spreken," zei
+Lena boosaardig. Wij zetten ons allen tot luisteren, maar Daan zou
+z'n redevoering niet houden. Juist was hij z'n keel aan 't schrapen,
+toen tante Caroline binnen kwam, en ons naar bed joeg. "Ik zal het
+bewaren tot morgenochtend," zei Daan. En ik was er eigenlijk blij om,
+want ik was zóó slaperig en vermoeid, dat ik al sliep, vóórdat ik
+nog goed en wel onder de dekens lag.
+
+--------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V.
+
+
+Den volgenden dag vertelde Daan ons zijn geheim. Ik zal het maar net
+zoo overschrijven als hij het zei, dat is gemakkelijker. Hij was de
+rivier langs gegaan, om visch te vangen. Hij begon met deze
+bekentenis:
+
+"Den eersten dag trof ik het heel slecht. Daarom ging ik gisteren
+verder de rivier langs. En daar vond ik een heerlijk, rijk beschaduwd
+plekje, waar je de visschen letterlijk zag spartelen van ongeduld, om
+bij je te komen. Zij beten flink toe, en het ging puik! D'r waren ook
+wel kleintjes bij, maar ik had toch in een oogenblik mijn mandje vol.
+Nu kwam het er op aan, ze aan den man te brengen, en ik besloot, op
+mijn terugweg naar huis bij eenige boeren aan te loopen, en te zien,
+of die ze van mij koopen wilden.
+
+Ik vond al spoedig een groote boerderij, en liep er zoo snel mijn
+beenen mij maar dragen konden, heen. Juist was ik het huis genaderd,
+toen ik een ouden heer in een tuinstoel zag zitten, die uit een
+groote pijp dampte. Ik nam mijn pet voor hem af; hij hield mij
+staande en vroeg me, wie ik was.
+
+"Ik ben vischkoopman," zei ik. "Ik zou zeggen, uw keukenmeid zal wel
+wat visch van me willen koopen."
+
+Hij staarde me aan alsof ik een chimpansee was.
+
+"Maak je mand maar es open," zei hij. Met trots toonde ik hem de
+vangst. Weer staarde hij mij aan.
+
+"Waar heb je die visch gevangen? In welk gedeelte van de rivier?"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik legde het hem uit. "Ik heb alleen vandaag maar geluk gehad; ik
+denk, dat ik eerst naar 't verkeerde plekje ben geweest. Voor zestig
+cent laat ik u het gansche zoodje, meneer. Prachtig en frisch, pas
+gevangen!"
+
+Hij lachte. "Wie heeft je tot vischboer aangesteld?"
+
+"Ikzelf. Ik tracht een eerlijk centje te verdienen, om een ezel te
+kunnen koopen." Toen vertelde ik hem ons plan. Hij vond het zóó
+vermakelijk, dat hij dadelijk z'n beurs trok, mij een halven gulden
+gaf en zei: "Daar, breng de visch maar in huis, en breng mij morgen
+weer zoo'n mandje vol."
+
+Ik danste van blijdschap naar de boerderij, en gaf mijn visch af,
+doch aan de deur stond een knecht, die mij ook al vroeg, waar ik die
+visch vandaan had. Ik vertelde het hem. "Het is een geluk, dat Morris
+je niet gesnapt heeft," zei hij; "dat is juist privaat bezit van
+onzen meneer, en hij vervolgt iedereen, die zich op zijn terrein
+waagt."
+
+Ik zei niets, vertrok, en gevoelde mij verre van prettig gestemd. Ik
+begreep nu, waarom die ouwe heer zoo gegrinnikt had, maar ik was niet
+van plan, domme dingen te doen, ging dus naar hem toe en zei hem, dat
+ik hem z'n halven gulden kwam terugbrengen. "Ik heb bemerkt,
+mijnheer, dat het uw eigen visch is," zei ik. "Het spijt mij, dat ik
+op uw eigendom heb gevischt, ik zal het niet weer doen."
+
+"Hier," zei hij, "je houdt wat je hebt verdiend. Wij zullen zien, of
+je daar niet met een vischacte van mij kunt visschen. Het overkomt
+mij niet vaak, dat ik mijn eigen visch kan koopen. Vroeger mocht ik
+ook dolgraag visschen, maar mijn jicht laat het niet meer toe."
+
+"Nu, als u het goedkeurt, dat ik het geld behoud, zal ik het graag
+aannemen. Maar in uw vischwater zal ik niet meer visschen, uw
+opzichter zou mij kunnen betrappen. Ik ben u zeer dankbaar, goeden
+middag, mijnheer!"
+
+Ik nam weer mijn pet af, en ging heen; hij lachte als om een grap,
+maar ik behield den halven gulden.
+
+Toen zei ik: "Maar Daan, dan schijn je toch niet veel beter dan wij
+allen, want jij vangt visch, die niet aan jou toebehoort."
+
+"Ja, maar ik doe het niet meer," zei Daan snel. "Ik ga niet weer naar
+dien ouden heer. Ik zal het mijlen verder wel weer beproeven. Ik
+weet, dat vader op een deel der rivier ook vischrechten heeft."
+
+"Wie is die oude heer?" vroeg ik.
+
+"Hij is de graaf van Benton, hij heet Generaal Walton. Hij vroeg mijn
+naam niet, dat bewijst zijn voornaamheid." "En je zei eerst, dat hij
+vroeg wie je was," zei Alex.
+
+"Jawel, hij bedoelde mijn beroep," zei Daan deftig. "Heeren vragen
+niet iedereen naar hun naam, dat is niet naar den vorm."
+
+"Welnu, nu alle geheimen onthuld zijn, zal ik jelui het mijne
+vertellen," zei Alex. "Ik heb hard gewerkt en meer uitgevoerd, dan
+jelui allemaal samen." Wij lachten hem allen uit. "Goed," zei Alex,
+"vraag het dan maar aan den ouden Cummins. Hij vertelde aan vader,
+welk een drukke week hij voor zich had met het hooien, en dat hij
+één mannetje te kort kwam, en hoe moeilijk het was, hulp te krijgen.
+
+Maandagmorgen vroeg ging ik naar hem toe en zei hem, dat ik werken
+zou als de beste, als ie me maar betaalde; 't slot van de zaak was,
+dat hij me het loon van een halfwas knecht zou geven, nadat ik hem
+verteld had, waarvoor ik het geld noodig had. Zoo ging ik aan den
+arbeid, en Vrijdag krijg ik m'n loon: dan hoopt hij al het hooi
+binnen te hebben."
+
+Wij hadden wel eerbied voor Alex' plan. Maar wij hadden nog meer
+eerbied voor den afstand, die ons scheidde van het oogenblik, dat we
+geld genoeg zouden hebben. Eensklaps dacht ik aan een ander plan, en
+ik ging spoedig naar juffrouw Tapson, om haar meening erover te
+vragen. Mijn doel was, om elken Dinsdag een mand met groenten aan Bob
+mee te geven, en dan juffrouw Dutton ze te laten verkoopen. Juffrouw
+Tapson vond het een heel goed idee; ik ging weer gauw naar huis
+terug, en vroeg vader, of hij het goed vond; hij zei ja, tenminste
+zoolang Baldwin mij kon geven, wat wij uit onzen tuin te missen
+hadden.
+
+Toen waren we allen een beetje uit ons doen; alle geheimen waren nu
+onthuld, en wij houden juist zoo van geheimen. De volgende week
+beginnen de lessen weer.
+
+Niet weinig schrok ik, toen Lena den volgenden middag naar me toe
+kwam gehold en zei: "O, Griet, ik zit vreeselijk in de rats, toe,
+help me!"
+
+Lena komt altijd naar me toe, als ze wat bijzonders heeft uitgehaald,
+en dat doet ze altoos, als ze niets te doen heeft. Zij vertelde me
+nu, dat ze, bij het hek aan 't spelen zijnde, het meisje had zien
+voorbijrijden, dat ik den vorigen dag in het mooie dogkarretje had
+gezien. Het meisje moest in juffrouw Ribbon's winkel wezen, en daar
+ze alleen was, moest ze haar paardje los laten staan. Lena ging er
+heen, en toen, zonder over de gevolgen na te denken -- Lena denkt
+nooit na, als ze iets gaat doen -- sprong zij in het karretje, en
+reed er het dorp mee in.
+
+"Het was alleen maar uit de grap, Grietje," zei ze; "ik wilde binnen
+twee minuten weer terug zijn, en ze zou er niets van hebben gemerkt,
+maar ik gaf het paard een tikje met de zweep, en het ging er van door
+als de wind en ik kon het niet meer tot stilstaan brengen. Toen ik
+dat gewaar werd" -- hier knipte Lena boosaardig met de oogen, -- "had
+ik eerst dol veel schik. Wij vlogen erlangs en toen we te Cross Glen
+kwamen, draaide het paard een groote poort in! Toen werd ik angstig,
+want ik wist, dat onze baron daar woont zooals vader mij verteld
+heeft. Op zoo'n groot heerenhuis, Griet! Zoodra we de plaats waren
+opgereden, hield de pony stil; een huisknecht kwam de stoep af, en
+keek verbaasd rond, toen hij me zag.
+
+"Waar is juffrouw Clara?" vroeg hij.
+
+Ik klom snel uit het karretje, en zei: "Zij was bij ons in den
+winkel, en toen is het paard met mij weggerend." O, wat was ik
+beangst, Griet; ik vloog de laan uit, en verborg mij achter struiken,
+opdat niemand me zien zou. Eindelijk kroop ik te voorschijn, klom
+over een heg, en kwam zoo weer op den landweg terecht. Wat ben ik
+warm en moe!"
+
+"Maar Lena, wat is dat een leelijke streek van je! Waar is het meisje
+nu?"
+
+"Ik weet het niet. Ik denk, dat ze naar huis is gewandeld. Toe Griet,
+ga 's gauw naar juffrouw Ribbon, en vraag het eens even. Ik hoop nog,
+dat ze niet zullen ontdekken, wie het gedaan heeft."
+
+"Ga zelf," zei ik boos. Toen sloeg Lena haar armen om mijn hals.
+"Lieve Grietje, toe, ik houd zoo van je. Hè toe, ga jij nu even!
+Iedereen weet wel, dat jij er geheel buiten staat."
+
+Ik ging, en vond juffrouw Ribbon heelemaal in de war over wat er was
+voorgevallen.
+
+In één adem door vertelde juffrouw Ribbon wat er gebeurd was.
+
+"'t Gebeurt niet vaak, dat er een van de jonge dames van 't Huis in
+mijn winkeltje komt. Ik stond dan ook verplet, toen ik plotseling den
+pony hoorde wegrennen. Net was ik bezig, Clara een ons van Lena's
+borstplaat af te wegen, en ik vertelde haar wie ze gemaakt had, toen
+we eensklaps opschrikten door het wegrijden van 't karretje; beiden
+vlogen we de deur uit, en daar zagen we met ontzetting Lena
+wegrijden, haar lange haar als een gouden wolk om haar hoofd waaiend,
+en met een snelheid als van een automobiel. Houd haar vast! gilde
+Clara, zij rijdt met mijn pony weg!
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Maar je hadt evengoed een locomotief kunnen tegenhouden. Ik trachtte
+toen de jongejuffrouw weer naar binnen te krijgen, om bij mij te
+wachten. Maar zij was zóó geschrokken, en ook zóó boos, dat ze
+stampvoetend van ergernis bleef staan en zei: Mijn moeder zal dat
+borstplaatmeisje wel eens duchtig straffen! Toen ging ze op den weg
+heen en weer loopen. En als nu Mevrouw er van hoort, zal ze nog hier
+komen en mij vragen, waarom ik niet iemand bij 't paard heb gezet, en
+dan zal ze 't me daarvoor ook nog lastig maken. Ik zou voor geen geld
+van de wereld haar willen boos maken, want dit is haar huis en ik ben
+haar huurster!"
+
+"Maar juffrouw Ribbon, wat spijt het me, dat het zoo geloopen is.
+Maar u weet, hoe Lena is. De borstplaat heeft haar eenigen tijd zoet
+gehouden, maar altoos haalt ze wat uit, dat verkeerd is. Denkt u, dat
+de jongejuffrouw goed thuis gekomen is?"
+
+"Hoe zou ik dat weten? Ik hoorde of zag sedert niets van haar."
+
+Vol van allerlei gedachten kwam ik thuis. Voor verklikker te spelen,
+vind ik verschrikkelijk. Dat is een van de dingen, die niet "in den
+vorm" zijn; bluffen en liegen en klikken vind ik slecht. Maar ik wist
+ook, dat vader van deze geschiedenis hooren zou, en er is niets, wat
+hij meer haat, dan dingen te vernemen, die wij hem verzwegen hebben.
+Hij wil, dat we altoos dadelijk onze verkeerdheden vertellen. Ik ging
+dus naar Lena toe, en zei haar, dat ze naar vader moest gaan, en het
+hem vertellen. Zij wou niet, en toen zei ik haar, dat ik zelf zou
+gaan. Toen begon ze natuurlijk weer heel lief te doen. Juist kwam
+vader binnen, toen we druk aan 't twisten waren, wie gaan zou.
+
+"Wat is er aan de hand?" vroeg hij.
+
+"Lena wou u iets vertellen," zei ik en liep daarna vlug de kamer uit.
+Natuurlijk biechtte ze nu op; vader nam haar mee naar de
+studeerkamer, en las haar daar eens flink de les; schreiende kwam ze
+terug. Later heeft ze me verteld, dat vader haar een briefje van
+schuldbekentenis had laten schrijven; zelf had hij er een aan Mevrouw
+geschreven, waarin hij de toedracht der zaak meedeelde. Hij had tegen
+Lena gezegd, dat hij telkens weer zich voor zijn kinderen moest
+schamen, en daarop was Lena gaan schreien. Maar hij had haar gekust,
+voor ze wegging; vader is dol op Lena; hij zegt altoos, dat ze hem
+aan moeder herinnert!
+
+Den daarop volgenden avond, Vrijdag, waren Lena en ik in de badkamer.
+Wij moesten "de groote wasch" doen, altijd een groot vermaak. Wij
+vullen dan de kuip maar half, en wasschen alles, wat we maar machtig
+kunnen worden. Puf hielp ons dapper. Alle kammen en borstels worden
+eerst gewasschen, dan alle poppenkleeren van Lena, zakdoekjes,
+halskraagjes, schortjes, en alles wat er maar vuil in huis te vinden
+is. Puf bracht ons alle artikelen aan; juist had hij een wollen aapje
+in 't bad laten plonsen, en stonden we te schaterlachen om z'n koddig
+gezicht, toen Emma kwam binnenvliegen.
+
+"De jongedames Grietje en Lena moeten dadelijk naar de huiskamer
+gaan; er is visite, en tante heeft gezegd, dat je komen moet!"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Hè, wat vervelend!" zei ik, "En wie is het, Emma?"
+
+Lena en ik stonden in onzen onderrok, vanwege het geplas met water.
+
+"Het is Mevrouw Londesburg met haar dochtertje."
+
+Lena en ik keken elkaar verschrikt aan.
+
+"Ik ga niet heen," zei Lena, "ik doe het niet."
+
+Maar Emma troonde ons mee naar de slaapkamer, waar we ons
+aankleedden.
+
+"Wij moèten gaan, Lena. O kind, ik wou, dat je 't maar niet gedaan
+hadt. Ik zou wel vriendin met dat meisje willen zijn." "Ik niet
+graag!"
+
+Lena was boos, en zij stond maar steeds heen en weer te wiegen, toen
+Emma trachtte haar het haar met den pas schoongemaakten borstel te
+borstelen. "Ga weg, Emma! Ik zal ze uur aan uur op me laten wachten.
+Ik ben in geen jaren klaar!"
+
+Emma ging boos weg. Toen smeekte ik Lena, om toch anders te doen;
+binnen twee minuten helderde haar gelaat op -- zij is nooit langer
+dan 5 minuten boos -- en was ze bereid, mee naar beneden te gaan.
+
+"Ik zal voorwenden, dat ik van niets afweet," zei ze; "vader is uit,
+en dus kan hij het haar niet zeggen."
+
+Zoo kwamen we de huiskamer binnen; ik was heel wat meer beangst dan
+Lena. Daar zat het meisje; alleraardigst zag ze er uit in haar witte
+zijden jurk en witten hoed. Mevrouw was in druk gesprek met tante
+Caroline. Iedereen in het dorp is bang voor Mevrouw Laura; ik begrijp
+niet waarom; zij keek heelemaal niet streng, en toen ze ons zag,
+barstte ze in een schaterlach uit.
+
+"Wie van jelui heeft me dat aardige briefje geschreven? Ik ben hier
+gekomen, om het je te vergeven, en om je te vragen, of je morgen bij
+mijn dochtertjes komt theedrinken. Wil je komen?"
+
+Lena sloeg niet eens beschaamd de oogen neer.
+
+"Ik ben het, die u vergiffenis woudt schenken," zei ze. Toen gaf
+Mevrouw ons de hand, en wij gaven Clara ook een hand. Zij keek Lena
+heel ernstig aan, maar glimlachte tegen mij.
+
+"Hebben jelui een kinderkamer?" vroeg ze mij.
+
+"Neen, alleen een leskamer; wil je ze eens zien?" Dadelijk ging ze
+met ons mee. Wij gingen zwijgend de trap op; boven gekomen, zei Lena:
+"Wil je ons bad eens zien?"
+
+Zij aarzelde even en zei toen van ja. Wij hadden heelemaal vergeten,
+dat we Puf alleen hadden achtergelaten; toen we de badkamer
+binnengingen vonden we hem bezig met onze oude kat en haar twee
+jongen, die hij in de kuip had gezet, om ze alle drie te wasschen. De
+kleine poesjes waren al bijna verdronken. Vliegens haalden we ze uit
+het water, en in den angst van het oogenblik was alle stugheid
+tusschen Clara en ons geweken, en begon ze al druk over allerlei mee
+te babbelen. Zij vertelde ons, dat ze een tweeling was; haar zusje
+heette Betty. Betty had haar voet verstuikt, en kon nu niet loopen;
+de dokter had gezegd, dat ze heel lang moest blijven liggen. Puf keek
+Clara eens even aan, en zei toen: "Wil je ook niet es wat wasschen?
+Mijn slabbetje is heel erg vuil."
+
+Intusschen was Lena de katten aan 't afdrogen, en toen ze er wat
+toonbaar uitzagen, droegen we ze naar beneden, om ze in de keuken
+verder te laten drogen. Daarna lieten we 't vuile water uit de kuip
+loopen, en deden er weer versch in; Clara vond het zóó verrukkelijk,
+dat zij ook wou wasschen. Wij gaven haar een vuil paardedekje van Puf
+en vertelden haar, terwijl ze ijverig te wasschen stond, hoe we tante
+eens voor den gek hadden gehouden.
+
+Wij waschten toen een roodwollen poppejurkje; dit gaf zóó erg af in
+'t water, dat ik naar beneden vloog, en tante Caroline toeriep: "Kom
+u es gauw boven, Lena bloedt zoo." Tante Caroline liep zoo hard als
+ze kon de trap op, en kwam doodelijk verschrikt bij 't bad. Daar zag
+ze, hoe we haar voor 't lapje hadden gehouden. Clara vond de historie
+allerleukst.
+
+Maar wat was ze nat geworden! Haar jurkje kon je wel uitwringen. Wij
+beproefden haar te drogen, doch toen we beneden kwamen, was tante
+Caroline erg boos, en zelfs Mevrouw Laura keek verstoord. Clara kreeg
+Lena's beste witte jurk aan, die haar heel goed paste; tante zei
+tegen Mevrouw: "Ik verzeker u, dat ik geen oogenblik gerust ben, wat
+er gebeuren zal. Ik kan u niet zeggen, hoe dit me nu weer spijt."
+Maar Clara zei dadelijk: "Och mama, ik vond het zoo heerlijk; ik kan
+me thuis nooit zoo vermaken." Mevrouw Laura glimlachte en sprak: "Ik
+kan me zoo begrijpen, juffrouw, dat u uw handen vol hebt; bij mij
+moeten ze maar niet wasschen, als ze op de thee komen morgen."
+
+Mevrouw en Clara vertrokken nu per rijtuig; Lena en ik kregen droog
+brood bij de thee, omdat we Clara hadden laten wasschen. Ik vind die
+straf niet verdiend. Vader straft ons nooit onverdiend. Tante denkt
+altijd, dat we dan beter zullen opgroeien. Maar wij denken wel eens,
+dat die bijzonder goed opgevoede lui de malste menschen van de wereld
+worden. En daarom zijn we d'r heelemaal niet op gesteld, zoo heel
+best op te groeien.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI.
+
+
+In groote spanning zagen Lena en ik de theevisite bij Mevrouw Laura
+tegemoet. Lang voordat tante Caroline het gewild had, waren we al in
+ons beste pakje gestoken. Emma bracht ons weg, en liep onophoudelijk
+druk te praten over het mooie, groote huis van den baron. Ik wou, dat
+ze allen bij ons in de kerk kwamen, maar dat doen ze niet; dichterbij
+hebben ze een kerk, en daar gaan ze heen. Wat zullen de jongens
+jaloersch op ons zijn; ik heb ze maar gezegd, dat er heelemaal geen
+jongens zijn, waarna Daan opmerkte, dat een visite van louter meisjes
+hem te min was.
+
+Lena was gewoon wild; ik waarschuwde haar, dat, als ze wat verkeerds
+uithaalde, ik dadelijk naar huis terug zou keeren, om haar daar te
+laten. Natuurlijk werd ik weer voor verwaandheidje uitgescholden,
+maar dat is minder: Lena was nu niet kalm.
+
+Toen we de groote voordeur naderden, was ze o zoo schuchter, ik denk
+een beetje angstig. Ikzelf eigenlijk ook wel een weinig, toen een
+deftige huisknecht ons in een vestibule liet, die geheel met
+schilderstukken en platen versierd was, en ons vervolgens langs
+eindelooze gangen geleidde, waarna hij een deur opende, en riep: "De
+jongedames van de pastorie!"
+
+Even daarna stonden we in een allerliefste kinderkamer, en kwam Clara
+ons tegemoet om ons te verwelkomen. Zij bracht ons dadelijk bij 't
+venster, waar Betty op een sofa lag. Zij geleek sprekend op Clara,
+alleen haar gezichtje was wat smaller en bleeker. Dan was er in deze
+kamer nog een vriendelijke gouvernante, Miss Tudor.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Onmiddellijk vroeg Lena haar, of ze nog familie was van den koning
+Tudor. Miss scheen het nog al niet kwaad op te vatten; ze lachte
+althans en zei, dat ze vreesde, wel geen koning in de familie te
+zullen hebben.
+
+Toen trok Clara ons mee, en liet ons al haar prachtige poppenkamers
+en ander speelgoed zien. Al spoedig zat Lena op den vloer en
+vermaakte zich met een der poppenkamers. Inmiddels was ik met Betty
+gaan praten.
+
+"Clara heeft me verteld van jelui badkamer en de groote wasch," zei
+ze; "ik wou, dat ik er bij geweest was. Toe, vertel me d'r es wat
+meer van." Ik ging haar nu vertellen van ons ezeltje, en hoe wij
+probeerden het geld te krijgen; ze vond het allerleukst.
+
+Clara kwam naar ons toe: "Zeg, Betty, wij hebben toch zoo'n schik met
+ons poppenhuis; Lena vertelt me allerlei nieuws, hoe ik er mee om
+moet gaan. Wij hebben inbrekers door den schoorsteen laten klimmen,
+en onder het ledikant verborgen, en" -- hier ging ze fluisteren --
+"als Miss meteen uit de kamer gaat, gaan we een brandje voorstellen,
+en dan zijn wij brandweermannen; dan halen we de tuinslang en
+bespuiten het met water."
+
+Betty's oogen schitterden, maar ik moest zien, dat spelletje te
+voorkomen. Ik vertelde haar, dat wij zooiets thuis ook eens gedaan
+hadden. De jongens staken toen een brandenden lucifer onder een van
+de poppenbedden. 't Was o zoo aardig, maar het gansche bed vatte
+vlam, en al onze poppen verbrandden. 't Was wel heel vermakelijk, het
+toen te blusschen, doch net kwam moeder binnen, en wij moesten haar
+beloven, zooiets nooit weer te zullen uithalen. Als we hier zoo'n
+rommel maken, mogen we nooit weer komen.
+
+Lena keek me nijdig aan. "Hè, Griet, wat ben je weer vervelend, je
+houdt nou ook nooit es van een grapje!"
+
+'t Is wel hard, als je voor vervelend wordt gescholden, terwijl je 't
+goed bedoelt; maar ik zei geen woord meer, zoodat Lena al spoedig
+haar zinnen op wat anders zette. 't Duurde niet lang of de
+poppenkamer was veranderd in een kasteel, door soldaten belegerd; de
+poppen werden verondersteld, te worden gevangen genomen en vermoord,
+waarbij Clara en Lena een afgrijselijk geschreeuw aanhieven.
+
+Inmiddels vertelde Betty mij, hoe het voortdurend liggen op de sofa
+haar vermoeide, en hoe zij ernaar verlangde, er af te mogen en de
+kamer rond te huppelen. Vervolgens toonde ze me haar boeken en
+speelden we een leuk spelletje, totdat de thee kwam. Wij waren toen
+al de beste vrinden; Clara zei, dat er in geen mijlen zulke meisjes
+als wij te vinden waren. Wij vroegen haar de namen van al de dominees
+in de buurt, en van al de baronnen, en het bleek, dat zij ze allen
+bij name kende.
+
+Na de thee, toen Miss Tudor de kamer verlaten had, zei Betty tegen
+me: "Ik ben toch zoo blij, dat jelui niet zoo braaf bent. Ik dacht
+altijd, dat kinderen van een dominee zoo heel braaf waren. En als
+jelui dat waart, zou ik niet van je gehouden hebben."
+
+Ik voelde me wat vernederd en zei langzaam: "Zoo. Ja, heel goed ben
+ik niet, maar ik tracht het toch te worden." Zij keek mij aan. "Maar
+het is toch veel grappiger om ondeugend te zijn."
+
+"Dat weet ik niet," antwoordde ik. "Zoolang je 't bent, lijkt het
+heel dapper, maar daarna is het dat lang niet."
+
+"Ik wou, dat er geen "daarna" bestond," zei Betty ongeduldig. "Dat ik
+hier op die vreeselijke sofa lig, is ook een "daarna". Je weet, ik
+heb mijn voet verstuikt, toen ik als een jongen in een boom wou
+klimmen. Miss Tudor riep me, om er uit te komen, maar ik lachte haar
+uit, klom hooger en -- viel."
+
+"Verschrikkelijk," zei ik, en voegde er aan toe, terwijl ik mijn
+wangen voelde gloeien: "Dat is nu precies hetzelfde, wat ik zou
+gedaan hebben. Het is dan zoo akelig gemakkelijk, zoet te wezen."
+
+"Ik houd ervan, flink ondeugend te wezen," sprak Betty met trots.
+
+"Ik wou, dat je vader kende," zei ik. "Hij gunt ons zooveel mogelijk
+pleizier. Vaak zegt hij tegen tante Caroline: Een losse teugel,
+tante, voor mijn jonge wildebrassen, en zoo weinig mogelijk bevelen
+en regelen als 't maar kan. Dat zal ongehoorzaamheid voorkomen."
+
+"Wat een lieve vader!" riep Betty.
+
+En ik ging voort: "Hij zegt, dat als wij Gods geboden gehoorzamen,
+wij ook de zijne zullen opvolgen. Toen ik nog een klein meisje was,
+las ik vaak de Tien Geboden over, en ik dacht, dat ik er nooit één
+van overtrad. Maar nu weet ik beter. Verleden Zondag noemde vader ons
+drie geboden: Kom, ga, doe."
+
+Betty luisterde met aandacht. "Toe, ga voort. Je bent een
+heerlijkerd; 't eene oogenblik brul je van 't lachen en 't andere hou
+je een preek."
+
+Ik vertelde haar nu, zooveel als ik nog wist van vaders preek. "Zoo
+doet een trouwe knecht. In onze kerk ligt een ridder begraven, die
+altoos trouw en altoos bereid was. Vader zegt, dat hij dat ook wil
+wezen, en natuurlijk is hij het ook, en als ik er maar veel om denk,
+tracht ik het ook te wezen."
+
+"Vergeet je het dan zoo gauw?"
+
+"Bijna altoos," antwoordde ik zuchtend.
+
+In dit gesprek werden we gestoord door Lena en Clara. Ze wilden zich
+verkleeden. Wij gingen dus naar Clara's slaapkamer en trokken
+allerlei malle kleeren aan. Daarna keerden we terug naar Betty. Clara
+stelde een oude bedelares voor; Lena moest een Indiaan verbeelden,
+terwijl ik een deftige Amerikaansche dame voorstelde.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Allemaal deden we verhalen aan Betty, en zeiden, uit Engeland te zijn
+gekomen, omdat we gehoord hadden, dat ze zoo rijk en goed was.
+Vervolgens kondigde Lena een Indiaanschen dans aan; zij klauterde op
+de tafel, en tolde als een dolle rond, zoodat Betty tranen van 't
+lachen kreeg.
+
+Toen deze voorstelling was beëindigd, werd ons meegedeeld, dat Emma
+gekomen was, om met ons weer naar huis te gaan. Wij namen afscheid
+van elkaar; Clara en Betty vroegen ons, toch vooral weer te komen.
+Wij vonden het heerlijk, en Lena zei, toen we thuis kwamen: "Nu zie
+je es, hoe goed het was, dat ik er met den pony vandoor ging, want nu
+hebben we beste vriendjes in Clara en Betty." Toen wij thuis kwamen,
+vonden wij de jongens druk bezig met het tellen van hun geld. Daan
+had 65 cent gemaakt voor gevangen visch, die hij bij drie
+verschillende boeren had verkocht, en Alex had f1.80 verdiend bij
+Cummins; deze had hem 30 cent per dag gegeven voor zijn hulp bij 't
+hooien. Met de noodige plechtigheid verklaarde Alex: "'t Is verdiend
+in het zweet des aanschijns; maar het is ook alles, wat ik kan
+verdienen, want er wordt nergens meer gehooid nu. En de volgende week
+moeten we ook weer naar school."
+
+Oversecuur telden we allen ons geld nog eens na; 't was nog lang niet
+genoeg, om er een ezel voor te koopen, maar wij hadden alle hoop, er
+nog heel wat bij te verdienen. Lena kon doorgaan met het maken van
+borstplaat, en ik met het plukken van bloemen, en het zenden van
+groenten naar de markt. Daan kon voortgaan met zijn visscherij.
+Alleen voor Alex moest fluks een ander plan bedacht worden.
+
+"Niet noodig!" zei hij. "Ik heb harder gewerkt dan jelui allemaal
+samen. Ik heb mijn aandeel geleverd."
+
+"Eén gulden en tachtig cents is niet veel," merkte ik op. Alex begon
+korzelig te worden en zei: "'t Zit 'm niet in de hoeveelheid, 't zit
+'m in de waarde. Deze 36 stuivers vertegenwoordigen een zeer zwaren
+arbeid. Wat zou je meer op prijs stellen als verjaarsgeschenk: een
+boek, dat je zoo maar koopt en weer weggeeft, of een boek, waarvoor
+een jaar lang gespaard is, en de krachten van wie het kocht, bijna
+heeft uitgeput?"
+
+Ik was onder den indruk van deze redevoering, maar Daan heelemaal
+niet. "Je bent een lui stuk mensch," zei hij; "ik weet heel goed, dat
+je den halven dag in 't land lag, en frissche dranken kreeg."
+
+Maar Alex meende een week rust noodig te hebben; daarna zou hij een
+nieuw plan aanvatten. "Mijn lichaam is zoo vermoeid, dat ik niet
+denken kan; maar ik beloof je, dat mijn nieuwe plan niet minder
+aardig zal wezen dan dat van jelui."
+
+De Zaterdag met z'n zangoefening in de kerk kwam weer aan. Juist was
+ik aan 't zingen, toen ik ineens dacht aan vaders preek: Semper
+fidelis, semper paratus. Ik dacht erover, wat vader nu wel van mij
+zou wenschen. Maar ik had den moed niet, om het te doen; Daan zou mij
+uitlachen m'n leven lang. Maar toen ik naar bed ging, bad ik tot God,
+of Hij mij zóó moedig wilde maken, dat ik het doen durfde.
+
+Zondagmorgen vond ons allen aan 't ontbijt. Tante Caroline staat
+gewoonlijk al vóór ons van tafel op, omdat ze naar de Zondagsschool
+moet. Ook nu zou ze juist weer heengaan, toen Daan eensklaps
+opsprong, met rood gezicht haastig z'n kopje thee leegslurpte, en
+zei: "Tante, ik ga met u mee naar de school. Ik zal de klasse der
+kleintjes nemen." Tante nam het heel kalm op, maar voor onze ooren
+was het, of het onweerde.
+
+"Ik heb al zoo vaak er op aangedrongen, dat een van jelui me helpen
+zou," zei tante. "De arme kleintjes begrijpen mijn onderwijs aan de
+ouderen nog niet."
+
+Daan ging de kamer uit. Alex sloeg z'n oogen ten hemel, hief z'n
+handen op en riep: "De hemel komt naar beneden!" Lena begon te
+giegelen. "Stel je voor: Daan de kleintjes aan 't onderwijzen! Hij
+weet ze niets anders te zeggen dan "goede vormen"."
+
+Ik gevoelde mij als aan den grond genageld. Als ik dàt geweten had!
+Dat was nu de jongen, van wien ik vreesde, dat hij mij uit zou
+lachen, als ik deed, wat hij nu doet! Ik liep den tuin in, en
+schreide eens goed uit. En o, hoe bewonderde ik Daan nu! Altijd doet
+hij de dingen zoo onverwacht. Nooit praat hij er over, en je zou
+denken, 't kan hem niet schelen ook, maar plotseling komt ie uit z'n
+rust, gaat heen, en doet het. Ik zou zoo graag als hij wezen.
+
+"Wat zal ik een pret hebben over die zuigelinglessen," zei Alex, toen
+we samen naar de kerk gingen. "Neen, dat mag je niet," zei ik, "want
+het is heel goed, wat Daan gaat doen. Verleden Zondag heeft vader er
+nog over gepreekt. Ik had het ook willen doen, maar ik was bang, dat
+jelui me zouden uitlachen. En nu is Daan me vóór geweest. Heusch
+Alex, onder het ontbijt dacht ik elk oogenblik het te zullen zeggen,
+maar zie, ik kwam net te laat."
+
+Alex keek me een beetje scheef aan, maar zei niets; en toen we Daan
+bij het middageten weer zagen, zei geen van ons wat tegen hem; wij
+deden, alsof er niets gebeurd was. Ik bewonder Daan, als hij zoo
+doet, want hij zegt nooit, dat hij iets goed doet. En om elkaar te
+zeggen, dat je iets goed doet, vind ik verkeerd, lijkt me zoo
+verwaand.
+
+En nu moet ik vertellen van Maandagmorgen, en van de groote
+verrassing, welke ons toen te beurt viel. Puf had al telkens gezegd,
+dat hij iederen dag een brief van God verwachtte, met het geld voor
+een ezel erbij. Elken morgen klampte hij den brievenbesteller aan. 't
+Zal den man wel raar in de ooren geklonken hebben, toen Puf hem
+vroeg: "Weet u wel zeker, dat er geen brief voor mij bij is, want ik
+verwacht er een van God; het moet een heele zware brief wezen."
+
+[Illustratie]
+
+Dezen Maandag bracht hij de brieven weer binnen, en toen vader ze
+nakeek, zei deze plotseling: "Is hier een mijnheer George
+Marjoribanks in de kamer?" "Dat ben ik!" riep Puf, en danste in de
+grootste opwinding om de tafel. "Laat mij hem zelf openmaken!" Hij
+kreeg den brief in z'n handjes. "Maak 'm nu maar open," zei vader,
+ook wel 'n beetje nieuwsgierig. Puf maakte hem open: er zaten drie
+postbewijzen in, en een velletje papier, waarop geschreven stond:
+
+    "Van grootmoeder. Voor een ezeltje."
+
+En elk van de postbewijzen was f12.-- groot.
+
+Wij konden onze oogen niet gelooven. Grootmoe geeft ons zelden geld
+-- alleen op verjaardagen. Ik vermoedde natuurlijk al dadelijk, dat
+tante Caroline haar verteld zal hebben, hoe vurig Puf er om bad. Pufs
+gezicht was een portret waard, toen hem werd uitgelegd, hoe de zaken
+nu stonden. Zijn oogen straalden van blijdschap; hij zette een borst
+op en zei: "Natuurlijk. Ik begrijp heel goed, wat er gebeurd is.
+Vader zegt, dat God geld aan sommige menschen geeft, om er goed voor
+te zorgen. Hij heeft het Zelf te druk gehad, om het te zenden, en
+daarom droeg Hij oma op om het te doen."
+
+"Ik geloof, dat je de waarheid zegt, Puf," sprak vader, terwijl hij
+hem kuste op z'n heerlijken kroeskop. Puf keek met verrukte blikken
+om zich heen. "Mijn plan is het beste geweest van ons allen," juichte
+hij.
+
+Wij waren te verrast, om te spreken. Vader sprak zachtjes: "Want
+derzulken is het Koninkrijk Gods."
+
+Toen, na nog even stilte, barstten we allen uit in een blij gejuich.
+Het ezeltje was zoo goed als gekocht, en we konden zelfs nog wel geld
+over houden. Daan zei al dadelijk, dat dat dan wel kon dienen voor
+een zadel, maar vader zei, dat we voor die 36 gulden en wat we al
+reeds hadden; allicht wel een ezeltje en een tweede-hands wagentje
+konden koopen. Maar vader schat de dingen altijd goedkooper dan ze
+zijn.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII.
+
+
+En nu: waar kunnen we een ezel koopen?
+
+Ziedaar de groote vraag, welke ons allen bezig hield, toen we op een
+pufwarmen middag ons hadden neergevleid onder de boomen langs het
+grasveld. Behalve Puf, die nog niet tot bedaren gekomen was en
+telkens opsprong om vlinders na te jagen.
+
+Alex opende de debatten, kriebelde Lena met een grassprietje in haar
+oor en zei: "Je ziet nog wel es veel ezels zoo grazen, maar ik heb er
+tot nu toe nog niet zoo bijzonder op gelet."
+
+"Laten we naar juffrouw Ribbon gaan, en haar vertellen, wat we noodig
+hebben," stelde ik voor, en begon alvast te zingen:
+
+
+  Wie hier eens komt, die komt terug,
+  Die wordt geholpen, goed en vlug.
+
+
+"Zij zal er een uit haar dierenverzameling halen," zei Daan, "en dan
+zal 't niet veel moois wezen, dat verzeker ik je. Neen, de eenige
+lui, die werkelijk goede ezels hebben, dat zijn de zigeuners, en die
+moeten we vóór alles zien te vinden."
+
+"Hoera!" riep Alex uit, "we gaan een zigeunerkamp bezoeken." En Lena
+voegde erbij: "Juffrouw Ribbon zal ons wel zeggen, waar er een is."
+
+"Wacht es even," zei Daan, "we kunnen het best zelf uitvinden, waar
+ze zitten, evengoed als de politie. Laat mij maar begaan."
+
+"Nou ja, maar we kunnen toch evengoed eerst es bij juffrouw Ribbon
+gaan hooren," meende ik.
+
+Aldus werd besloten; we sprongen allen overeind en draafden naar het
+"dorpsmagazijn". Er stonden juist twee vrouwen af te rekenen, maar
+toen ze ons zagen, gingen ze heen, en spoedig had ons clubje den
+ganschen winkel gevuld, natuurlijk Puf vooraan. O, wat was het er
+snikheet! De vliegen zaten overal op, en juffrouw Ribbon zag er uit,
+alsof ze zoo van een wilde vliegenjacht kwam, natuurlijk kwamen de
+vliegen nu ook nog op haar gezicht af, alsof het met stroop besmeerd
+was. Met haar zakdoek trachtte ze de lastige dieren op 'n afstand te
+houden. Niettemin glimlachte ze, zooals altijd en onder alle
+omstandigheden.
+
+Daan nam eerst het woord en zei alsof het een bestelling gold: "Wij
+wilden een zigeunerkamp hebben." Juffrouw Ribbon keek hem versteld
+aan, maar glimlachte alweer spoedig; zij houdt van een grap, en
+daarom wij ook van haar.
+
+"Hoeveel geld heb je daarvoor beschikbaar? Ze zijn duur, jongeheer
+Daan!"
+
+"O, dat komt later wel terecht, als u er ons maar aan een helpt," zei
+Daan.
+
+"Een zigeunerkamp is een flinke bestelling," zei juffrouw Ribbon
+nadenkend. "Maar je moet me eens wat nader zeggen, wat je bedoelt.
+Hoeveel zigeuners moet je hebben? Of is de bedoeling een kamp
+alleen?"
+
+Wij zagen, hoe ze lachte. Maar Alex zei nog eens uitdrukkelijk: "Dat
+zou nu de eerste keer worden, dat we hier tevergeefs kwamen. Neen,
+juffrouw, we moeten een compleet kamp hebben, met levende zigeuners
+erin."
+
+"Maar groote goedheid, kinderen, ik verkoop alleen dingen, die de
+menschen kunnen koopen. Levende zigeuners zijn niet te koop in dit
+Christelijk land."
+
+Wij begonnen terrein te verliezen, juffrouw Ribbon is ons te knap af.
+Toen zei Daan met potsierlijke verontwaardiging: "Wij zullen het
+onthouden, juffrouw. Wat wij wilden koopen was de inlichting over een
+zigeunerkamp. Maar we zullen u verder niet lastig vallen."
+
+Allen verlieten we den winkel, 't hoofd in den nek als vertoornde
+klanten.
+
+"'t Zal haar wàt spijten, dat ze ons niet heeft geholpen," zei Daan.
+We gingen dadelijk weer naar huis. Daar schreef Daan, op een groot
+vel van vaders preekenpapier, zoo mooi als hij kon:
+
+
+    "Onmiddellijk inlichtingen gevraagd
+    naar het naastbijgelegen zigeunerkamp.
+    Gedurende één week in te zenden
+    aan de pastorie.
+                                      Daniël Marjoribanks."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Toen was de vraag: Waar zullen we dien brief brengen? We waren 't er
+allemaal over eens: niet bij juffrouw Ribbon. Daan had een mooi idee.
+Bij den kruisweg, juist aan 't begin van ons dorp, staat een groote
+mijlpaal. Wij namen een beetje lijm mee en gingen er heen. Onderweg
+zei ik tegen Daan: "Je zult er nog een belooning voor moeten geven."
+Daar had hij niet aan gedacht, maar vlug krabbelde hij nog op den
+brief: "De aanbrenger zal goed beloond worden." Zoo hoog als wij
+erbij konden, werd het papier tegen den paal geplakt, en daarna
+keerden we weer naar huis terug. Na de thee ging Daan nog twee keer
+kijken, of de lijm wel goed hield. Den tweeden keer zag hij, dat er
+twee mannen en een jongen bij stonden te lezen. "Ik hield me weg,"
+vertelde hij; "ik kroop achter een heg. Zij schenen er veel belang in
+te stellen."
+
+"Ik geloof, dat we beter gedaan hadden, met naar een ezel te vragen,"
+merkte ik op. Maar de jongens moesten daar niets van hebben. "Dat
+zigeunerkamp is juist de grap!" schreeuwde Daan. "Misschien zijn er
+in Lincolnshire niet eens zigeunerkampen," zei Lena.
+
+Dat hadden we nog niet overdacht. En dus gingen we op nader onderzoek
+uit. Vader werd aangeklampt om ons daar wat meer van te vertellen.
+Hij vertelde ons, dat hij eens zoo'n kamp had bezocht, toen daar een
+man ziek was geworden. Wij vertelden vader echter niet, waarom wij
+onze vraag deden, maar Puf wilde weten, of ze ook jongens en meisjes
+stalen.
+
+Den dag daarna kwam er een jongen aan de achterdeur en vroeg Daan te
+spreken. Gelukkig was hij thuis, want den volgenden dag begonnen de
+lessen weer. Zeer gejaagd kwam Daan aanloopen. De jongen vertelde:
+"Ik heb dien brief gelezen. Boer Brown, aan den weg naar Lemworth,
+laat altijd zigeunertroepen op een stuk land bij z'n boerderij
+uitrusten. In deze maand komen ze gewoonlijk, omdat ze dan naar de
+Lemworthsche kermis gaan, en die is vandaag over een week."
+
+"Sjonge, dat treffen we!" riep Alex. "Hoeveel heb je hem gegeven?"
+
+"Dertig centen. Dat vond ie heel best. Ik zal het natuurlijk uit onze
+ezelkas betalen."
+
+"Ik wou, dat we nu morgen dien ezel maar kochten, dat lange wachten
+is nergens goed voor," vond ik.
+
+Maar de jongens vonden, dat het wel een week uitstel waard was, om
+een echten ezel te kiezen uit een echt zigeunerkamp. En toen begonnen
+de lessen; alle dagen waren de jongens weg. Lena en ik kregen 's
+morgens les van tante Caroline, en Puf verbeeldde zich dat ook maar.
+De middagen hadden we voor onszelf, maar dan was er altijd wel wat
+naar een zieke te brengen, of andere boodschappen.
+
+Op zekeren dag hoorde vader mij brommen, omdat ik zoo graag een nieuw
+leesboek uit de school-bibliotheek wou lezen, en tante me toen een
+boodschap wilde laten doen, terwijl ik pas voor haar was weggeweest.
+Vader schudde zijn hoofd, en zei: "Semper paratus! Grietje, zoo wordt
+je niet een goede dienstmaagd."
+
+"Maar ik ben de meid van tante Caroline niet," flapte ik eruit.
+
+"Ik dacht, dat je een van Christus' dienstmaagden waart," sprak vader
+ernstig. "Jou kleine dagelijksche werkzaamheden zijn de plichten, die
+Hij je oplegt, Je kunt niet Zijn dienst scheiden van den dienst hier
+in huis, het zijn dezelfde plichten. Denk je wel altijd aan Zijn
+bevelen, kind?"
+
+"Ik vergeet het zoo vaak," zuchtte ik.
+
+"Een ontrouwe dienstmaagd is zulk een teleurstelling voor Jezus,"
+sprak vader zacht.
+
+Toen begon ik te schreien. Ik kon er niets aan doen.
+
+"Ik geloof niet vader, dat ik ooit een trouwe, gewillige dienstmaagd
+zal worden."
+
+"Waarom niet? Deze boodschap van je tante was een oproep tot _gaan_,
+nietwaar?"
+
+"Ik denk van wel," fluisterde ik.
+
+"Geloof je zelf, dat je in Christus' dienst bent?" vroeg hij me.
+
+"Ik hoop van wel, vader. Ik wil Hem dienen, omdat Hij voor mij
+gestorven is, en ik heb Hem lief, maar niet zóó, als het moest
+wezen. Ik denk, dat het _komen_, waarover u preekte, heel wat
+gemakkelijker is, dan het _gaan_. En wat het _doen_ betreft, ik heb
+er niet eens over gedacht. En, vader, het spijt me toch zoo, dat ik
+die Zondagsschoolklas niet heb genomen; Daan was me net voor."
+
+"Elken dag, Grietje, moet je zoowel komen als doen. Het eerste wat
+een knecht des morgens doet, is zijn heer om orders vragen. Heb je
+van morgen den Heer om Zijn bevelen gevraagd?"
+
+"Neen vader," zei ik, "ik heb mijn gebed vanmorgen afgeraffeld, omdat
+ik te laat op was."
+
+"O, maar dàt is de oorzaak van je ontrouw. Ik ben in mijns Meesters
+dienst al heel wat jaren meer, dan gij Grietje. Als ik beproef Zijn
+bevelen uit te voeren, zonder Hem steeds te bidden, dan geraak ik
+dadelijk in moeite. Den ganschen dag, en elken dag is het "komen" en
+"gaan"."
+
+Vader ging heen, ik bleef in nadenken verzonken staan, en beloofde
+mijzelf in stilte, dat ik trachten zou, nooit meer te mopperen, al
+werden mij honderd boodschappen per dag opgedragen.
+
+Ons plan, om op de kermis van Lemworth te gaan kijken naar een
+ezeltje, vond vader niet goed. De jongens vroegen hem toen, of we
+Zaterdag een langen dagmarsch mochten gaan maken; we zouden dan ons
+twaalf-uurtje meenemen, en zien, of er ook zigeuners te vinden waren,
+die een ezel voor ons te koop hadden.
+
+Vader vond dit goed, maar zei erbij, dat we slechts inlichtingen
+mochten vragen; het koopen van een ezel moesten we aan hem overlaten.
+
+Wat duurde het lang, voor 't Zaterdag was! Eindelijk was de
+langverwachte dag er, en dadelijk na 't ontbijt gingen we op weg. Puf
+ging te keer als een wanhopige, omdat hij niet mee mocht, en tante
+Caroline trachtte hem met allerlei schoone beloften tot bedaren te
+brengen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij begonnen met twee mijlen te marcheeren langs den kalen, stoffigen
+weg; daarna klommen we over een schutting en gingen dwars over de
+landerijen. Drukke gesprekken en allerlei verhalen maakten de
+wandeling kort. Daan vertelde van een jongen op zijn school, met wien
+hij altoos aan 't vechten is. Hij komt uit Londen, heeft een
+verbeelding, alsof z'n vader hertog is, en ziet met minachting neer
+op "dat gewone volk", zooals hij het noemt.
+
+"Ik vind het niet erg "in den vorm" voor zoo'n heertje om te
+vechten", merkte ik op. Ik houd er van, om Daan met z'n eigen woorden
+te bekampen.
+
+"Ik heb 'm als een worst in mekaar gedraaid," zei Daan. "Ik had er
+zin in, met mijn vuisten er nog eens goed op te beuken. Maar ik laat
+hem nog liever heelemaal links liggen, omdat hij gewone menschen
+minacht."
+
+Lena vroeg: "Zouden we de zigeuners wel thuis vinden? Ze zullen
+allicht naar de kermis te Lemworth zijn." Daar hadden we zoowaar nog
+niet aan gedacht. We hielden even stil, om de zaak te overdenken;
+inmiddels werd de lunch in 't gras gebruikt.
+
+"Alle ezels zullen toch niet naar de kermis zijn," zei ik. "Hebben
+zigeuners wel altijd ezels?" vroeg Lena. "Och, hou toch op en doe
+niet van die malle vragen," zei Daan verstoord.
+
+Na nog een heelen tijd te hebben geloopen, kwamen we bij de boerderij
+van Brown, en daar vonden we tot onze blijdschap een kamp, een vuile
+tent, en een troep kinderen, die er bij speelden. Een zwart-uitziende
+vrouw was bezig met kleeren wasschen in een groote braadpan. Maar
+ezels waren er niet te zien; slechts een oud wit paard liep er te
+grazen.
+
+"Ik vrees, dat ze naar de kermis zijn," fluisterde Alex. "Toe Daan,
+ga es heen en groet die vrouw es."
+
+Daan kan dat altijd heel netjes; de lui op 't dorp mogen hem graag,
+omdat hij zoo netjes z'n pet kan afnemen. Hij ging recht op de vrouw
+af, en groette met z'n stroohoed.
+
+"Morgen juffrouw, mogen wij het genoegen hebben, enkele minuten met u
+te spreken?" Zij trok haar handen uit de braadpan en staarde ons aan,
+of we wilde dieren waren. Daan ging voort: "Ik weet niet wie
+de .... baas van dit kamp is, maar ik zou hem graag over zaken
+spreken."
+
+"Houdt je me voor den mal?" vroeg de vrouw ruw.
+
+"We meenen het allemaal ernstig," zei Daan. "U moet weten, wij willen
+een ezel koopen, en wij meenden, dat u er wel een te koop zoudt
+hebben."
+
+De vrouw lachte, en riep daarna: "Jim! Kom es hier en vertel dien
+jongens es, dat ze aan 't verkeerde adres zijn voor ezels."
+
+Een man, een echte zigeuner, kwam langzaam aanslenteren. Hij droeg
+groote blinkende knoopen aan jas en vest en broek, had een grooten
+geelrooden zakdoek om z'n hals en een zwaren ring aan een der
+vingers.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Wij doen niet in ezels!" zei hij, terwijl hij aan een groote pijp
+trok en ons met loerende oogen bekeek. "Hoeveel heb je er voor over?"
+
+"Dat zal vader wel behandelen," zei Daan met beslistheid. "We moeten
+een goeden, vluggen ezel hebben, een die loopt als de wind, en wij
+wenschen hem Maandagavond na zes uur aan de pastorie te Warlington te
+hebben, om 'm te bezien. Kan ik daarop rekenen?"
+
+Daan doet altijd zaken, als was hij een koopman van zessen klaar.
+Maar wij waren toch allen teleurgesteld, dat wij nu niet één
+ezeltje te zien kregen. Intusschen sloop Lena wat verder het kamp in,
+kwam weer terug en vroeg aan de zwarte vrouw: "Laat mij eens uw
+woning van binnen zien; ik zou ook wel in zoo'n kamp willen wonen."
+
+De vrouw vond het goed en ging ons voor; Alex ging mee, en Daan bleef
+met den man praten. De wagen zag er van binnen wat aardig uit. Aan
+den wand hingen schilderijtjes, platen en helder geschuurde pannen;
+maar lekker rook het er niet. Lena vond het er verrukkelijk en zei:
+"Zeg u es -- we zullen 't aan niemand verklappen -- maar is het waar,
+dat jelui kleine kinderen stelen, of staat dat alleen in de boeken?"
+
+De vrouw moest hardop lachen. "Wou je een tijdje met ons mee op reis,
+juffie?"
+
+"O, dolgraag, maar slechts voor een paar weken, in de vacantie. Ik
+geloof, dat het heerlijk is, gestolen te zijn!" De vrouw schudde haar
+hoofd. "Kinderen geven meer kwelling, dan ze waard zijn; die wij
+hebben, zijn al meer dan genoeg," zei ze.
+
+Lena was geheel uit 't veld geslagen. Alex vroeg haar, of ze wel
+waarzeggen kon. Ze schudde van neen. Maar -- zeiden we haar -- dan
+kun je ook geen echt zigeunerkind wezen.
+
+Toen we den wagen weer verlaten hadden, riep Daan ons. "De zaak is al
+in orde," zei hij; "wij zullen eenige ezels thuis krijgen, om uit te
+kiezen. Overmorgen komen ze; zoolang zullen we moeten wachten."
+
+Alex vroeg hem toen, of hij den zigeuner wilde vragen, dat die ons
+zou verzoeken om op een avond een echt zigeunermaal te komen
+bijwonen.
+
+Daan vroeg het en antwoordde ons, dat we er zelfs aan mochten
+deelnemen, voor twintig cent de man. De man verzocht ons te komen den
+eerstvolgenden Dinsdag, 's avonds om 9 uur. Toen zeiden we hem goeden
+dag, en vertrokken.
+
+Ik weet niet, hoe dat kwam, maar we waren allemaal een beetje
+teleurgesteld. Wij hadden verwacht een prachtigen ezel te zullen
+zien, en met een mooi-gezadeld exemplaar thuis te zullen komen; wij
+hadden gedacht, een groot, dichtbevolkt zigeunerkamp te zullen
+aantreffen, met een waarzegster er bij, met mannen er bij, die ringen
+in hun ooren droegen, die dansten en feest vierden, en een of ander
+gestolen kind, dat achter een boom stond te huilen. Maar van dat
+alles niets; niet één ezel, één kermiswagen maar, geen gestolen
+kind, één man maar en ééne vrouw.
+
+Intusschen vertelde Daan ons, dat de man iemand wist, die ezels
+verkocht, en dat die persoon op de kermis was. Maar hij zou hem wel
+vertellen, wat wij wenschten, en dan zou die koopman ze wel brengen.
+"Ik heb hem den tijd gegeven tot Maandagavond," zei hij deftig, "en
+ik heb er nog een mooi plan bij bedacht. Wij zullen op den mijlpaal
+aan den kruisweg een nieuw briefje plakken, waarop te lezen staat,
+dat iedereen die een ezel te koop heeft, er dienzelfden avond mee aan
+de pastorie moet komen." "Dat wordt een ezelen-revue!" juichte Alex,
+en sprong in 't rond.
+
+Met groot verlangen zagen we Maandagavond tegemoet. Wij houden er erg
+van, iets lang vooraf te weten, dan heb je altijd schik vooruit en je
+wordt niet zwartgallig. Betty en Clara zeggen, dat ze haast altoos
+somber gestemd zijn, daarom heb ik ze gezegd, dat ze vooral veel
+plannetjes moeten maken.
+
+In een tevreden stemming naderden we ons dorp weer. Bij het spreken
+over de avondpartij in 't zigeunerkamp, liet ik Daan merken, dat ik
+vreesde, dat vader ons geen toestemming zou geven, om er heen te
+gaan. "Nu ja," zei hij, "jelui -- Lena en jij -- doen ook beter met
+niet te gaan. Alex en ik wel, omdat vader het ook wel eens gedaan
+heeft; vader zei, dat sommigen van die zigeuners heel nette menschen
+zijn."
+
+"Maar wij zouden toch graag meegaan," zei ik wat ontevreden. "Alles
+wat lekker is, is nog niet verkeerd!"
+
+"Wees toch zoo'n kwast niet," zei Alex. En Lena voegde er nijdig aan
+toe: "Ik ga toch, 't kan me niet schelen, wat ouwe Griet doet; als ik
+er voor gestraft word, heb ik het toch al gehad!"
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII.
+
+
+Puf was danig verstoord, toen we zonder ezeltje thuis kwamen.
+Dadelijk na de thee ging Daan het nieuwe briefje aan den mijlpaal
+hechten. Allen gingen we mee en hielpen hem. Hij schreef er op:
+
+"Gevraagd een eerste-klas ezel. Op bezien te zenden Maandagavond 6
+uur aan de pastorie." Erboven schreef hij nog: "Belangrijk en
+spoed-eischend."
+
+Toen dat afgeloopen was, gingen we weer naar huis, en hielp ik tante
+Caroline met opruimen, want het was Zaterdagavond. De zangoefening
+had ze ons ditmaal geschonken, omdat we uit waren geweest; doch voor
+we naar bed gingen, nam ze ons mee naar de piano in de zitkamer, en
+zongen wij de gezangen nog eens, die we voor Zondag moesten kennen.
+Daarna zei tante Caroline tot Daan: "Kom je morgen naar de
+Zondagsschool?" Daan antwoordde erg ruw: "Ja, ik denk 't wel."
+
+Toen zei ik: "Tante, ik wou wel een klas nemen, als u nog een andere
+had."
+
+"Ik denk, Grietje, dat er daarvoor niet genoeg kinderen zijn. Lang
+geleden heb ik het je al gevraagd."
+
+"Wat leer je hun toch, Daan?" vroeg Lena. Maar Daan ging de kamer
+fluitende uit, en zei geen woord. Ik was er ook zeer benieuwd naar,
+wat hij ze leerde, maar toen ik het tante vroeg, zei ze: "'t Is
+jammer, dat jongens altijd denken, dat ze hun gevoelens onder zich
+moeten houden. Hij weet uitnemend de orde te bewaren, leert ze hun
+tekst en versje, en vertelt hun heel aardig een Bijbelsch verhaal."
+Ik zuchtte, want ik wou zoo graag hetzelfde werk doen.
+
+Maandagmiddag kwam Lena naar me toe rennen: "O Griet! ik ben bij
+juffrouw Ribbon geweest, en zij zegt, dat ze een prachtigen ezel
+weet, en dat had ze ons allang kunnen zeggen, als we 't haar maar
+verteld hadden, en we niet naar die zigeuners waren gegaan. Zij zegt,
+dat ie aan een boer behoort, en dat die 'm verkoopen wil.
+
+"Wel," zei ik, "zeg haar, dat ze hem bericht den ezel vanavond
+opzicht te zenden."
+
+"Dat heb ik haar gezegd, maar zij zei dat ze niemand had om hem die
+boodschap te brengen."
+
+"Waar woont hij?"
+
+"Dat weet ik niet."
+
+Ik ging dadelijk naar juffrouw Ribbon, en kwam te weten, waar de boer
+woonde. Het was wel een heel eind, maar ik dacht, als tante Caroline
+me maar even vrij liet, kon ik wel even heengaan. Tante zou juist met
+vader uitgaan. Ze gingen naar een vergadering in Lemworth, en vader
+zou er spreken. Zij vonden goed, dat ik ging, en zeiden meteen, dat
+we met de thee niet op ze behoefden te wachten. Ik vroeg angstig:
+"Maar u zult toch tijdig genoeg terug zijn, vader, om ons ezeltje uit
+te kiezen?" Hij glimlachte: "Ik vrees, dat we zullen moeten
+adverteeren, kind; ik twijfel er aan of je hier wel ezels heen zult
+krijgen."
+
+"Wij verwachten wagenladingen vol!" riep ik uit, en rende heen.
+
+Lena wou meegaan, en samen staken we dus de velden dwarsover. 't
+Rennen hield spoedig op, want het was o zoo warm; wij plukten bladen
+van zuring en varenkruid om ons te verkoelen. Eindelijk waren we aan
+de boerderij. Een prachtige tuin lag vóór de groote boerderij; in
+dien tuin lag een heer in een rieten stoel, en daarbij zat een dame.
+Ik vreesde, dat we verkeerd waren, maar we moesten den tuin door, om
+bij de voordeur te komen. Ik vroeg hun, of daar Mr. Donnyball woonde.
+De dame glimlachte: "Ja zeker, ga maar naar het huis, daar zul je
+zijn vrouw wel vinden. Wij zijn maar logé's."
+
+Ik liep door, maar Lena bleef achter, zij mag graag met vreemde
+menschen praten; ik niet. Ik belde en een boerenmeid kwam voor; zij
+riep dadelijk de boerin, die heel blij was, toen ze hoorde wie ik
+was. Ik herkende haar dadelijk; zij en haar man komen elken
+Zondagmorgen bij ons in de kerk en zitten in de middelste banken.
+
+Zij zei: "Kom binnen, lieve. Jan en ik zeggen altijd tegen mekaar,
+jelui zitten als engelen in het koor, en het is een genot, jelui te
+hooren zingen, en jelui goeje lieve vader preekt als een apostel.
+Kom, ga binnen, dan zal ik je een stuk van mijn eigengebakken koek
+geven, en een glas melk. En wat is nu de boodschap, kind?"
+
+Zij sprak zóó snel, dat ik er geen woord tusschen had kunnen
+krijgen. Toen ik haar het doel van mijn komst verteld had, zei ze:
+
+"Ja, jelui hebt een ezel noodig, hé? Kijk es wij hebben logé's,
+kapitein en mevrouw Rogers. Zij komen uit Londen; zij hebben familie
+te Lincoln. Hij is sedert den oorlog kreupel, en wij dachten, dat
+onze Nell hem heel zacht in een rieten wagentje zou kunnen trekken,
+maar hij ziet het ding niet, of maakt rechtsomkeert, en is niet tot
+kalmte te krijgen. Wij hebben er toen over gedacht, een pony te
+nemen. Mijn mans broer heeft er een; en zoo is het gekomen, dat ik
+tegen juffrouw Ribbon zei, dat we Nell niet wilden houden. Mijn
+kleine jongen reed er altijd op" -- ze begon eensklaps te schreien;
+ik begreep, dat haar kind was overleden en betuigde haar mijn
+deelneming daarover. Vervolgens zette ze mij in een heerlijk koele
+serre, riep Lena ook, en beiden kregen we toen een glas melk en een
+stuk gebak. Ze beloofde, dat de ezel dien avond door een der knechts
+zou gebracht worden. Ik was wat in m'n schik; we wilden nog graag den
+ezel zien, maar men was met 'm naar den molen om meel te malen. We
+namen nu afscheid en bij 't heengaan hielden de heer en mevrouw
+Rogers ons nog aan.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Lena had hun natuurlijk alles al verteld; de kapitein vroeg lachend:
+"Wat geven jelui voor den ouden knol?" Ik vertelde hem, dat we een
+ezelen-revue zouden hebben, en daaruit kiezen zouden.
+
+"O!" riep hij uit, "daar moet ik bij wezen." Lena klapte in de handen
+en liet hem beloven, dat hij komen zou. Maar Mevrouw Rogers was er
+niet voor; hij was niet erg sterk, vertelde zij. Toen zei Lena: "Ik
+zal u een brief sturen, als u 't goed vindt, en daarin van de revue
+vertellen. Tante Caroline laat ons brieven schrijven, om te leeren
+stellen." Mevrouw Rogers vond het heel aardig, en wij vertrokken.
+
+Lena begon te rammelen: "Wat zijn ze lief hé? Ik geloof, dat
+kapitein Rogers vergeten heeft te groeien, hij praat net als de
+jongens; Mevrouw Rogers keek hem onophoudelijk aan, en zei een keer:
+"Charles, breng het kind nu niet in de war." Ik zei, dat ik nooit in
+de war kwam. Toen fluisterde hij: "Als je met je hoofd omlaag slaapt,
+hou je ook op met groeien."
+
+"Hij spreekt net als tante Marie," merkte ik op. "Ik hoop, dat hij
+bij ons zal komen."
+
+"Ik zal hem een brief schrijven en vragen, om toch vooral te komen,"
+zei Lena.
+
+Toen wij thuis kwamen, was het theetijd, en waren de jongens juist
+uit school terug. Zij spotten met ons ezeltje. "Als de ezel van
+juffrouw Ribbon komt, zullen we 'm slaan, waar de anderen bij zijn,"
+dreigden ze. Wij vertelden hun, dat het niet juffrouw Ribbon's, maar
+boer Donnyball's ezel was.
+
+En zoo naderde het met spanning verwachte oogenblik van de
+ezelen-revue.
+
+Toen 't zes uur was, stonden we allen aan 't hek; Puf was op 't
+poortje geklommen, om toch vooral de eerste te wezen, die hen zag
+komen. Wij wachtten, wachtten tot bijna halfzeven, toen Nell kwam
+opdagen. Hij zag er prachtig uit, dik en helder, en met een mooie
+grijze kleur; de jongen, die hem bracht, scheen ook zeer met hem
+ingenomen. Terwijl we ons om den aankomeling verdrongen, kwamen, in
+een stofwolk gehuld, vier leelijke, ruwe beesten aangedraafd,
+begeleid door een man en een jongen. En toen begon de revue.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik wenschte, dat vader er nu maar was, maar Daan meende zelf de keuze
+wel te kunnen maken. Nog waren we bezig, van alle kanten het vijftal
+te bekijken, toen een oude vrouw kwam opzetten, ook met een ezel, en
+werkelijk een aardig beest.
+
+Het begon nu vermakelijk te worden; een troep kinderen stond om ons
+heen, en nog meerderen kwamen erbij kijken. Wij hadden nu zes ezels,
+en nog was vader er niet.
+
+De vier magere ezels behoorden aan onzen vriend den zigeuner, en de
+mooie zwarte behoorde aan een vriendin van juffrouw Tapson. Daan deed
+heel gewichtig; hij fluisterde Alex wat in, waarna deze z'n pet in de
+lucht wierp en uit alle macht Hoera! riep. Onmiddellijk daarna nam
+Daan het woord en schreeuwde: "Kijk hier, we moeten een ezel hebben,
+die goed kan loopen, en nu willen we uit deze zes den besten kiezen.
+Daarvoor zullen we een wedstrijd houden; wie van de zes het vlugst
+een afstand van één mijl loopt, is ons."
+
+De dorpskinderen juichten bij het hooren van deze afkondiging, en wij
+niet minder. De man met de vier magere exemplaren keek niet bijzonder
+opgewekt. En hij mopperde: "Ik heb deze puike beestjes 10 mijlen
+moeten laten loopen, om ze hier te brengen, en ik heb er niet op
+gerekend, dat ze nu ook nog een wedstrijd moeten meemaken. En dat op
+zoo'n heeten dag!"
+
+"Wel," zei Daan, die altijd rake opmerkingen heeft, "we zullen ze een
+voorsprong geven. Op den hoogen weg zal de wedloop plaats hebben; tot
+den ouden eik, waar de bliksem is ingeslagen, is het een halve mijl,
+ik heb het opgemeten. Nu zullen we ze tot daar laten rennen; de start
+is bij ons hek."
+
+Vervolgens vroeg hij aan juffrouw Tapson's vriendin, die Rowe heette,
+hoe ver haar ezel had geloopen; 5 mijlen, was het antwoord. Bob
+Tapson had ons briefje aan den mijlpaal gelezen, en toen haar
+gewaarschuwd. Zij was nu met het ezelkarretje hierheen gekomen.
+
+Daan begon nu den wedstrijd te regelen. "Wij moeten jockeys hebben,"
+vond Alex, en voegde er meteen bij: "ik zal den grijzen berijden."
+Toen deed Daan ook maar eerst een keus, en bestemde den zwarten voor
+zich. Dit was de ezel van juffrouw Rowe.
+
+Maar de jongen van boer Donnyball zei, dat hij zelf z'n ezel moest
+berijden, want hij kende z'n eigenaardigheden. Alex koos zich dus een
+van de vier zigeuner-ezels; dan nam de jongen, die erbij was, een
+tweeden van 't viertal, de man wilde dan den derden nemen. Maar Daan
+vond hem daar te zwaar voor. Lena en ik vroegen hem, ook een ezel te
+mogen berijden, maar hij wou 't niet hebben. Hij vond, dat wij
+moesten post vatten bij de start. Twee jongens uit 't dorp bestegen
+toen de twee andere zigeuner-ezels. Zij moesten alle vier zonder
+zadel bereden worden.
+
+Het begon nu te spannen; iedereen wond zich op, en toen we de ezels
+alle op den hoogen weg brachten, en ze daar op een rij plaatsten,
+scheen het heele dorp wel uitgeloopen, om er naar te kijken.
+
+Daan gaf den 10-mijlen-ezels 200 meter voorsprong, dien van juffrouw
+Rowe 100 meter, en de grijze, die maar een mijl geloopen had, vertrok
+bij ons hek. Het kostte heel wat tijd, voordat alles in orde was. Als
+vertreksein vind Daan een pistool heel geschikt, maar we hadden geen
+bruikbaar exemplaar meer; dus werd de tafelbel gekozen. Hiermee liep
+ik tot midden op den weg, en luidde haar toen uit alle macht. De zes
+harddravers zetten zich in beweging, maar ook de gansche troep
+kinderen rende er achter aan, schreeuwend en juichend, dat je hooren
+en zien verging. Lena en ik hadden graag evenzoo gedaan, maar wij
+hadden de wacht bij het eindpunt, en hielden ons dus gereed voor een
+nauwkeurige opname van den tijd der terugkomst.
+
+Een van de bruine ezels wilde niet; hij struikelde over een kuiltje,
+en bleef bewegingloos staan. De man, die hem en z'n 3 makkers
+gebracht had, begon te vloeken en hem te slaan. Lena en ik werden
+beangst, en we vroegen Baldwin, er heen te gaan, en hem te vragen,
+maar op te houden. Natuurlijk waren de keukenmeid en Emma en Baldwin
+ook komen kijken.
+
+Het duurde lang, eer ze terugkwamen, maar eindelijk hoorden we
+juichkreten en zagen we Daan op den zwarten ezel in draf aanrijden.
+Met een galop sprong hij het eindpunt binnen. Van de anderen was nog
+niets te zien. Eindelijk verscheen ook Alex; hij was twee keer
+afgeworpen; hij zei, dat zijn ezel kuren had, en terwijl hij ons
+daarvan vertelde, nam het dier juist weer een sprong, en buitelde
+Alex over z'n kop in een bed brandnetels. Ik kon m'n lachen niet
+houden, hoewel ik het voor Alex jammer vond. Vervolgens verscheen de
+boerenknecht; zijn ezel lag aan den weg, en had hem enkele
+oogenblikken geleden afgeworpen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+De andere ezels waren geen van alle goed, zij kwamen niet eens tot
+aan den eikeboom, ze stonden koppig op den weg, en wilden niet voort,
+waarop Daan den man te kennen gaf, dat we een loopenden, geen
+stilstaanden ezel moesten hebben. De man was verre van prettig
+gestemd en raasde van belang. Hij wilde voor z'n vergeefsche reis
+betaald worden, en ging naar de herberg om vaders thuiskomst af te
+wachten. Natuurlijk waren we 't allen eens over den winnaar, en
+juffrouw Rowe was wàt in haar schik. Zij prees haar ezel als een
+eerste-klas-harddraver en wilde er haar karretje en het tuig bij
+verkoopen voor een prijsje. Nu kwam het belangrijkste nog: de
+koopsom. Zij zei, dat ze den ezel en het karretje niet meer noodig
+had, omdat ze te Lemworth ging wonen, en daarom zou ze 't ons voor
+een prijsje laten: voor de gansche verzameling vroeg ze 54 gulden. 't
+Scheen goedkoop, maar ... wij hadden het niet! Daan telde onze kas na;
+er was slechts 10 gulden en 20 cent in, en daar kwam dan bij
+grootmoeders 36 gulden. Terwijl we hierover nog aan 't onderhandelen
+waren, kwamen vader en tante Caroline van 't station.
+
+Hoewel vader zeer vermoeid was, kwam hij ons dadelijk helpen. Hij
+deed eenige vragen over den ezel, hoe oud hij was, en hoe lang ze hem
+had gehad, en of ie ook rare kuren had, en hoe snel of ie loopen kon;
+wij vertelden hem dadelijk van den wedstrijd, en toen wilde vader ook
+de andere zien.
+
+Te midden van deze nieuwe drukte riep tante Caroline Lena en mij naar
+binnen, om naar bed te gaan. Toen ze was thuisgekomen, had ze Puf al
+naar bed gestuurd. We moesten dus van al dat moois scheiden, doch
+waren er zeker van, dat vader Andy, den ezel van juffrouw Rowe, zou
+kiezen.
+
+Zoo gebeurde het ook, en Alex kwam ons nog even vertellen, toen we al
+in bed lagen, dat vader ook het karretje gekocht had; wij moesten hem
+ons verdiende geld geven, en hij zou de rest er bijvoegen. Juffrouw
+Rowe had den ezel met toebehooren voor 48 gulden achtergelaten.
+
+Lena en ik waren verschrikkelijk verdrietig, dat we den intocht van
+ons ezeltje in den stal niet konden bijwonen. Den volgenden morgen
+had Baldwin hem al in 't grasveld bij de keuken gelaten. Wij gingen
+naar 'm toe en Lena gaf hem een wortel. Hij kwam dadelijk op ons af,
+en at 'm op. Maar toen we op z'n rug wilden klimmen, sprong ie weg.
+
+Na het ontbijt gingen vader en tante hem bekijken. Vader vond, dat de
+jongens best zelf het karretje konden opschilderen.
+
+Na school gingen we allen, verheugd over onzen nieuwen makker, naar
+den stal, en beproefden het karretje. Het bleek ons alle vijf best te
+kunnen houden.
+
+Daarna gingen we Andy vangen, zetten Puf op z'n rug, en maakten een
+plechtigen rondgang over het grasveld. Vervolgens maakte ieder van
+ons een rijtoer, totdat Andy zóó vermoeid was, dat ie op z'n
+voorknieën ging liggen, zich tuimelen liet, en in 't gras lag te
+rollen.
+
+Wij gingen in huis, en Alex fluisterde mij in: "We gaan morgenavond
+naar 't zigeuner-feestmaal!"
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX.
+
+
+Het is zoo angstig, als je met heel je hart het goede wilt doen, en
+je ontdekt dan, dat je toch eigenlijk bezig bent om te doen, wat niet
+goed is. Alle mooie dingen schijnen dan verkeerd te zijn. Dat
+feestmaal bij de zigeuners b.v. leek mij toch wel een der heerlijkste
+zaken, waarvan ik ooit gehoord had. Den volgenden dag na theetijd
+wandelde ik in den tuin rond en overdacht deze dingen. Ik wist heel
+wel, dat ons niet zou worden toegestaan, er heen te gaan, en in elk
+geval ons meisjes niet. Maar wij bleven altoos tot beddegaanstijd in
+den tuin, en het zou dus niet moeilijk vallen, in 't duister te
+ontsnappen. Zoo'n wandeling in 't donker en zoo'n feestmaal in 't
+zigeunerkamp scheen wàt avontuurlijk. En dan de terugtocht bij
+maanlicht!
+
+En toen begon ik over mijzelf te denken. Als ik een trouwe
+dienstmaagd wilde wezen, mocht ik natuurlijk niet gaan naar een
+plaats, waar mijn Meester mij niet wilde hebben en dus moest ik Hem
+daar eerst over vragen. En nu hoop ik, dat ge het niet verwaand zult
+vinden, als ik vertel, dat 'k naar het struikgewas bij de kerk ging
+waar niemand me kon zien. Daar vertelde ik alles aan Jezus, en ik
+vroeg hem, om mij thuis te houden, als het verkeerd was er heen te
+gaan. Toen ik opstond, gevoelde ik met groote zekerheid dat ik niet
+mocht gaan, en ik wist ook, dat ik moest trachten, Lena eraf te
+houden.
+
+Ik ging haar dus zoeken. En ik was allesbehalve op m'n gemak, toen ik
+zag, dat de jongens al den weg op slopen. Ik vloog ze achterna en
+vroeg:
+
+"Gaan jelui?"
+
+"Ja zeker," zei Daan. "Je deedt beter met wat haast te maken, als je
+meewilt."
+
+"Ik ga niet mee," zei ik. "Waar is Lena?"
+
+"Die probeert even braaf te worden als jij," zei Alex mopperend. De
+tranen kwamen mij in de oogen.
+
+"O, ik wou, ik wou dat ik mee mocht!" riep ik uit, en liep toen naar
+huis terug zoo hard als ik kon, want het trof mij, dat ik anders net
+zou doen als Bileam, die wilde doen, wat God hem had verboden. Maar
+ik was blij, dat Lena ten minste ook niet meegegaan was.
+
+In huis ging ik haar overal zoeken, maar ze was nergens te vinden.
+Toen schoot mij te binnen dat ze misschien Andy goedennacht was gaan
+zeggen. Ik ging dus den tuin weer door en vroeg aan Baldwin en Emma
+en de keukenmeid, of ze haar ook gezien hadden. Niemand had haar
+gezien. Terwijl ik nog druk zocht, kwam tante Caroline naar buiten,
+zei me dat het bedtijd was en vroeg, waar Lena zat. Ik vertelde haar,
+dat ik overal naar Lena gezocht had, maar ze nergens kon vinden.
+Tante vond, dat ik dan maar vast naar bed moest gaan, Lena zou dan
+wel volgen. Ik zei vader, die in z'n studeerkamer was, dus
+goedennacht, en ging de trap op. Ik gevoelde mij verdrietig, en begon
+weer te wenschen, dat ik toch nog maar met de jongens was meegegaan.
+En ik herinnerde mij nu ook, hoe Lena gezegd had, dat ze toch zou
+meegaan, hoe ze er ook later voor gestraft zou worden.
+
+Ik lag juist in bed, toen tante Caroline boven kwam. "Griet, waar is
+Lena toch? Emma zegt, dat ze nergens te vinden is, en de jongens,
+waar zitten die?"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik zweeg; het is bij ons niet "in den vorm", te klikken. Dat doen we
+nooit. Maar tante wou me aan den praat hebben. Zij dreigde, vader te
+zullen halen, als ik niet antwoordde. Ik zei toen: "Ik weet, waar de
+jongens zijn, tante, maar ik wil het liever niet zeggen, en ik weet
+niet, of Lena ook met hen mee is." "Maar je moèt zeggen, waar ze
+heen zijn, Griet; het is heel leelijk van ze, om zoo weg te snappen."
+"Ze zullen niets geen verkeerds uithalen, maar het zal wel laat
+worden, eer ze thuis zijn." "Ik zal dadelijk met vader er over
+spreken," zei tante; zij wist wel, dat we nooit van elkaar zouden
+klikken; 't speet mij wel voor haar, want ze zag er zoo bezorgd uit.
+Na eenigen tijd kwam vader boven, en toen ik hem hoorde komen, stopte
+ik m'n hoofd goed onder de dekens en deed alsof ik sliep. Maar dat
+lukte niet best, want hij legde zijn hand op mijn hoofd, en dat is
+als een kus, en dan gevoel ik, dat ik hem alles kan vertellen. "Wel,
+kind, is Lena nog niet boven water? Wat zijn jelui toch lastig. Tante
+is er heelemaal van in de war."
+
+"Het spijt mij vader, maar Lena heeft mij niet gezegd, dat en waar ze
+heenging, en ik heb haar ook niet zien heengaan."
+
+"Weet je, waar de jongens zijn?"
+
+"Ja, vader."
+
+Hij zweeg even, en zei toen: "Je moet me alles zeggen. Ik kan niet
+hebben, dat een van m'n kleintjes zoo laat op den avond de deur uit
+is, zonder dat ik weet, waar ie zit."
+
+Ik vertelde hem nu de geschiedenis, en hij zuchtte. "Het is heel
+ondeugend van ze, en dat zullen ze weten ook. Daan heeft mij zeer
+teleurgesteld."
+
+"Och vader," zei ik, zijn hand grijpende, "als u nog een jongen was,
+dan ben ik er zeker van, dat u het ook zoudt gedaan hebben. Denk u
+eens in: Zij mogen rond een kampvuur zitten en konijnenvleesch eten,
+en dan worden er zigeunerliederen bij gezongen. Wat is daar nu voor
+verkeerds in?"
+
+Vader glimlachte. "Wel Grietje, het zal de jongens geen kwaad doen,
+maar zigeuners zijn geen goede vriendjes voor mijn volkje, en Daan
+had beter moeten weten. En dan, Lena is nog een popje!"
+
+Hij ging naar de deur, knikte mij toe, en zei: "Goed kind." Even
+daarna hoorde ik de huisdeur toeslaan, en ik begreep, dat hij hen
+ging halen. Ik trachtte wakker te blijven, maar 't lukte mij niet, en
+gewoonlijk sliep ik in eens door tot het uur van opstaan. Toen ik
+wakker werd, keek ik allereerst naar Lena's bed, en zag, dat ze er
+weer was. Toen ze wakker werd, zag ze er nog erg slaperig en hangerig
+uit. "Toe, vertel me es gauw," zei ik. "Ben je met de jongens
+meegegaan?"
+
+"Natuurlijk, domme meid. Ik heb je toch gezegd, dat ik het zou doen.
+Ik ben nog vóór hen weggegaan, in geval je mij hadt willen
+tegenhouden; op de stoep bij juffrouw Ribbon wachtte ik ze op." Op
+boosaardigen toon vervolgde Lena: "Daan wou me terugsturen, maar ik
+zei hem, dat ik niet een van z'n Zondagsschoolkinderen was. Maar hij
+vond 't niets prettig, en dreigde, mij niet te zullen helpen, als ik
+achter raakte!"
+
+"Vertel me nu van het feestmaal," drong ik nieuwsgierig aan. "Dat was
+er niet," zei Lena boos. "We hebben heelemaal tevergeefs geloopen, en
+mijn voeten gingen zeer doen. Toen wij er kwamen, was alles donker;
+het gansche kamp was verdwenen, en er was geen mensch meer te zien.
+Maar aan een boom was een briefje gespijkerd, en daar stond met
+vreeselijk slechte letters opgeschreven:
+
+"Zigeuner-feestmaal Eerst den haas vangen, dan braden."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Daan vond het een heel knappen zigeuners streek, maar zij waren met
+dat al heel boos, en ik niet minder."
+
+Wat was ik blij, dat ik niet was meegegaan! Ik had nu niets gemist.
+Maar die blijdschap was weer niet goed, ik had even blij moeten
+wezen, als ze een heerlijken maaltijd hadden genoten. "'t Is wat
+moois," bromde Lena. "Nu krijgen we allemaal straf voor niets. En we
+hebben niet eens den maaltijd gehad." Bij het ontbijt waren de
+jongens o zoo kalm. Vader had hun een flinke bestraffing gegeven, en
+na theetijd mochten ze, evenmin als Lena, in den tuin. Vader straft
+ons heel weinig, maar wij hebben altijd meer verdriet van zijn
+boosheid dan van de straf zelf.
+
+Voordat de jongens naar school gingen, zei Daan tegen me: "Ik
+verwonder me er niet over, dat wel-opgevoede lui zeggen, dat de
+wereld steeds slechter wordt. Dat heb ik nu weer aan de zigeuners
+gezien!" Dat was alles, wat hij ooit nog weer over het mislukte
+zigeuner-feestmaal zei.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+De volgende dagen werden besteed aan het schilderen van het karretje;
+de jongens vonden helgroen de beste kleur. Vervolgens werd
+onderhandeld over den aankoop van een zadel voor Andy. Ook hiervoor
+gingen we weer, ieder op z'n vroegere manier, aan 't verdienen; Daan
+werd weer vischboer, Alex voor ditmaal ook, Lena ging weer borstplaat
+verkoopen, en ik gaf Bob Tapson weer wat groenten en bloemen mee voor
+de markt.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Te midden van al deze bezigheden kwam ons jaarlijksch schoolfeest,
+dat hier meest op een der landerijen of in het park van Mevrouw Laura
+wordt gehouden. Ditmaal ontving Mevrouw Laura de kinderen in haar
+park; wij marcheerden er, allen met vlaggen gewapend heen, en
+onderweg voegden zich ook de kinderen van het naaste dorp er bij,
+zoodat het een groote optocht werd.
+
+Den dag vóór het schoolfeest kwam Daan thuis met een blauw oog en
+een snede er boven. Hij vertelde me, dat hij aan 't vechten was
+geweest met den "wilde", dat is die vuile jongen met z'n dikke
+beenen. Vader ondervroeg Daan terstond, en deze vertelde: "Ik heb hem
+al te lang gespaard, vader. Hij meende alles maar tegen mij te kunnen
+zeggen.
+
+Hij zei b.v., dat in de gevangenis haast allemaal domineeszoontjes
+zitten, omdat hun vaders allen huichelaars zijn. Ik eischte van hem,
+dat ie z'n woorden zou terugnemen, maar hij keek me brutaal aan en
+zei: Jou lieve papa mag de lui van den preekstoel de les lezen, maar
+zijn brave zoon heeft mij niets te vertellen, begrepen? En toen vloog
+ik op 'm los, hij rende weg, pakte een steen op en slingerde dien
+naar mij toe. Dat ie me z'n vuist onder de oogen zou geduwd hebben,
+alla, maar een steen! Wij vlogen allen op 'm aan, en hij vluchtte in
+een der schoollokalen, maar spoedig hadden we hem daar weer uit;
+terwijl de jongens hem stevig vast hielden, heb ik hem een flinke
+aframmeling gegeven. Het was goed, dat ik het deed, en niet een van
+de andere jongens, want ik weet, wanneer ik moet ophouden; als de
+jonge Gray hem te pakken had gekregen, wel ik geloof, dat ie 'm half
+dood had geslagen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ja," voegde Alex er bij. "En toen ging ie huilend naar meester, maar
+die zei 'm, dat ie gekregen had, wat ie verdiende."
+
+Vader zei niet veel. Hij verstaat jongens zoo goed. Net voor we naar
+bed gingen, kwam Daan naar me toe, en zei: "Hoor es, Griet, ik wil je
+de kleine Zondagsschoolklas overdoen. Ik kan het niet meer doen. Ik
+kan die kinderen niet verbieden te vechten, als ik het zelf doe.
+Gisteren heb ik in 't dorp nog twee vechtende jongens gescheiden. Het
+was eigenlijk verkeerd zoo op te treden, maar ik dacht aan het
+_gaan_, dat ons geleerd is. En dan dat geval met Lena. Neen, ik kan
+die klas niet meer houden."
+
+"Goed," zei ik, "maar ik vrees, dat ik 't niet veel beter zal maken.
+Mag je nooit iets verkeerds doen, als je aan de Zondagsschool bent?"
+
+"Ik wil geen huichelaar wezen," zei Daan en ging weer weg. Toen vader
+te hooren kwam, dat de klas aan mij was overgedaan, riep vader Daan
+bij zich. "M'n jongen, weet je wel, waarin je verkeerd hebt gedaan?
+Je hebt het paard achter den wagen gespannen; je begon al te gaan nog
+vóór je was gekomen."
+
+Daan kleurde, en zweeg even. Toen: "Hoe bedoelt u dat, vader?"
+
+"Je gelijkt op een burger, die met de soldaten mee wil om te strijden
+en zichzelf als soldaat beschouwt, maar hij heeft zich nooit geoefend
+en kan niet eens de wapenen der soldaten hanteeren en hun gewoonten
+volgen."
+
+Daan zei niets meer; ik zag, dat hij ernstig nadacht. Ik deed
+evenzoo, en ik meen vaders bedoeling te begrijpen. Hij heeft ons wel
+meer gezegd, dat, hoewel hij ons in den doop aan God heeft gewijd, om
+Zijn dienstknechten te worden, de tijd komt, dat we dat ook zelf
+moeten doen. En daarmee moeten we niet wachten, tot we onze
+belijdenis doen. Heb ik nu mijzelve aan den Heer gewijd, dan zal Hij
+me ondersteunen in alles, wat ik noodig heb.
+
+Het lachte Daan niet bijzonder toe, om met z'n blauwe oog aan het
+schoolfeest deel te nemen. Vader zei, dat hij daar blij om moest
+wezen, want als hij thuis bleef, mocht hij met den ezel naar Relton
+rijden. Dat is vijf mijlen van hier, vader had er een boodschap voor
+een boer. Dat leek Daan en om dat te bewijzen, deed hij een sprong in
+de lucht.
+
+Zaterdagmiddag te twee uur gingen we allen, behalve Daan, naar 't
+schoolfeest; zelfs Puf was van de partij. Toen we aan 't Huis kwamen,
+stonden Clara en Betty op 't bordes, en toonden zich zeer verheugd,
+toen ze ons opmerkten tusschen de lange rijen schoolkinderen. Betty
+was nu aardig beter, en kon met behulp van krukken goed vorderen. Wij
+bleven even met ze praten, terwijl de andere kinderen verder trokken.
+
+In het park werden allerlei spelletjes en wedstrijden gehouden,
+waarna we op thee werden onthaald, waarbij heerlijk geboterde koeken
+werden opgediend. Tante had mij opgedragen, goed op Puf te letten,
+want die is nog al gemakkelijk van innemen.
+
+Intusschen hadden we met Clara en Betty een afspraakje gemaakt, dat
+ze met hun ponyrijtuigje bij ons zouden komen. Wij zouden dan onze
+équipage ook voor den dag brengen en er zou weer een wedstrijd
+worden gehouden. Ik denk, dat Andy wel even vlug zal loopen, als hun
+pony.
+
+Terwijl we zoo aan 't praten waren, kwam Mevrouw Rogers op me toe;
+zij nam me even mee, om haar man te groeten, die onder een boom zat
+met verscheidene heeren en dames. Wij hadden 't zóó druk gehad, dat
+Lena geheel vergeten had, haar brief aan den Kapitein te schrijven,
+en deze vroeg dus, of wij al een ezel hadden gekregen. "Wij hoorden
+al, dat de ouwe Nell niet best heeft voldaan," zei hij; "dat
+verwondert me niet."
+
+Ik vertelde hem van de proefritten, van het schilderen van ons
+karretje, en van onzen arbeid om nog een zadel te verdienen. Toen hij
+hoorde, dat de jongens uit visschen gingen, vroeg hij, of ze elken
+morgen versche visch voor z'n ontbijt konden brengen. Ik haalde Alex
+en zei hem, dat ik een goeden afnemer voor hem gevonden had. Toen hij
+vernam, wie, kwam hij dadelijk, en was spoedig druk aan 't praten met
+den Kapitein.
+
+Deze vertelde hem, dat hij vroeger een renpaard hield, maar nu in een
+mandewagentje moest voortsukkelen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Daar kunt u ook in meedoen," vond Alex.
+
+"Ja," voegde ik er aan toe, "de volgende week hebben we een
+wedstrijd. Betty en Clara komen met hun rijtuigje, en als u nu met uw
+wagentje kwam, dan hebben we al drie deelnemers.
+
+"Het lijkt me wel," zei de Kapitein, "maar jelui hebt toch zoo'n
+breeden weg niet."
+
+"Neen," zei ik, "maar ik dacht om het te doen op een groot veld, en
+dan in de rondte, net als de Romeinen in een ampi... hoe heet zoo'n
+ding ook?"
+
+"Heb je lauwerkransen?"
+
+"Jawel," zei ik opgewonden, "we hebben wel laurierbladeren in den
+tuin, en daar zullen we wel kransen van maken."
+
+"Och Karel, wat praat je toch een nonsens," zei Mevrouw Rogers
+lachend, maar haar oogen stonden droevig. Ik trok een lip, bang, dat
+er nu weer niets van komen zou, en ik vroeg Mevrouw nog eens, ons
+vooral te helpen. Zij antwoordde: "De dokter verbiedt mijn man, te
+loopen, lieve, hij mag geen opwinding hebben."
+
+"Dat is nòg niet erg," zei de Kapitein vroolijk, "dan zal ik de
+keizer wezen, en de lauwerkransen uitreiken."
+
+"We zouden ook een schildpadden-wedstrijd kunnen houden," vond Alex;
+"dat zou voor u nog wel te doen zijn, meneer."
+
+"'t Is het beste, dat jelui maar allemaal hier naar de boerderij
+komen. Boer Donnyball heeft al gehooid, en dus ligt er een groot stuk
+land beschikbaar."
+
+"Dat zou heerlijk zijn," zei ik. "Als u een dag zoudt willen
+vaststellen, dan zal ik er met Betty en Clara over spreken. Zaterdag
+is voor ons de beste dag, dan hebben we vacantie."
+
+"Goed, aanstaanden Zaterdag dan, precies om twee uur."
+
+"Maar de zangoefening dan?" fluisterde Alex me in. "Die missen we
+telkens. Ik wou, dat tante die maar op een anderen dag zette, 't is
+onze eenige vacantiedag."
+
+Alex' opmerking deed me aarzelen. Vader had ons al eens gezegd, dat
+we tegenwoordig aan niets anders dan aan pleizier schenen te denken.
+Maar ik wou toch ook niet graag den wedstrijd afbestellen. Kapitein
+Rogers, onze aarzeling bemerkende, vroeg: "Wanneer begint jelui
+zomervacantie?"
+
+"Den laatsten van deze maand," antwoordde ik, "tenminste voor de
+jongens. Ik denk, dat tante Lena en mij nog wat na-lessen zal geven,
+omdat wij met het verhuizen nog al achterop zijn gekomen."
+
+"Wel, laten we den wedstrijd dan verdagen tot 1 Augustus," stelde de
+Kapitein voor; "dat valt op een Donderdag." "Best, dat zullen we
+doen!"
+
+Ik ging gauw naar Betty en Clara, die het plan heerlijk vonden.
+Thuisgekomen, vertelden we het plan aan Daan, die het ook best vond.
+Lena en ik maakten vervolgens plannen, om ons karretje met bloemen te
+versieren. En zoo zagen we allen met verlangen den eersten Augustus
+tegemoet.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X.
+
+
+Ik zag er erg tegen op, om Daan's Zondagsschoolklas te gaan
+onderwijzen, maar tante ried mij aan, om den Bijbel te nemen. Ik las
+de geschiedenis van Samuel over, totdat ik ze van buiten kende, en
+den volgenden morgen ging ik met tante naar het lokaal, mij gelukkig
+voelende in het besef, dat het nu eindelijk aan _gaan_ was
+toegekomen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Mijn klas bestond uit 4 jongens en 3 meisjes, geen ouder dan 6 jaar.
+Zij riekten erg naar zeep en pomade, en hun gezichten glommen van 't
+wasschen. Een van de jongens, Freddy Salt, kon of wou niet
+stilzitten, en de drie meisjes hadden daar zooveel belangstelling
+voor, dat zij niet eens naar mij luisterden. Eerst probeerde Freddy
+een vlieg te vangen, en toen ie 'm had, werd het diertje van hand tot
+hand doorgegeven. D'r was geen orde in te krijgen, en ik zei
+eindelijk boos tegen 'm: "Freddy, als je niet stil kunt zitten, zal
+ik je als een popje op mijn schoot nemen."
+
+Hij staarde me angstig aan, eindigde met z'n vliegenjacht, en bleef
+verder rustig zitten. Ik vertelde de geschiedenis van Samuel en
+merkte op, dat God van ons allen gehoorzame dienstknechten wil maken.
+Eensklaps zei een jongen, Bertie geheeten: "Ik hoor God nooit roepen,
+als ik in bed lig." "Neen," antwoordde ik, "maar als je iets
+verkeerds van plan bent, dan spreekt Hij in je hart, dat je 't niet
+doen moogt." Ze schenen dit te begrijpen, en toen zei er een: "God
+kan ons niet iets zeggen, Hij is veel te ver weg." Ik vertelde hun
+toen, hoe dichtbij Hij was, en hoe lief Hij ons heeft, zoodat we,
+niet uit vrees voor straf, maar alleen om Hem te believen, ons best
+moeten doen. Maar ik weet niet, of ze 't begrepen; voor hen was de
+eenige reden, om gehoorzaam te zijn, gelegen in de vrees voor straf.
+Hoofdschuddend zei een der meisjes: "Ik heb Jezus altijd lief. Als ik
+zoet ben evengoed als wanneer ik stout ben."
+
+"Je kunt Hem niet liefhebben, als je verkeerd doet," antwoordde ik.
+"Je doet Jezus verdriet aan, als je ongehoorzaam bent." Ze herhaalde:
+"Dan heb ik Hem evengoed lief." Ik gevoelde, dat ik het haar niet
+goed duidelijk had gemaakt.
+
+Toen de les ten einde was, ging ik vermoeid en ook dankbaar, dat ik
+er doorheen was gekomen, naar huis. Na kerktijd vertelde ik vader een
+en ander, en zei hem, dat het verbazend moeilijk was, om kleine
+kinderen te leeren. Hij vroeg mij, wat we besproken hadden, en toen
+ik het hem verteld had, zei hij: "Denk eens aan de gelijkenis, Griet;
+het uitgezaaide zaad komt na vele dagen op. Vertel den kleintjes van
+hun Verlosser, Die voor hen stierf en Die nu zoo dicht nabij hen
+leeft, dat Hij ze elk uur van den dag zal helpen. Als je hart vol is
+van Hem, kind, zal het je gemakkelijk vallen, anderen van Hem te
+vertellen."
+
+"Maar," zei ik, "mijn hart is zoo vol van allerlei andere dingen, en
+ik weet niet, wat ik er aan doen moet."
+
+"Heb je den Heere lief?"
+
+"O, ik hoop van wel, en ik geloof ook van wel, maar ik doe zoo vaak,
+wat verkeerd is."
+
+"Zie niet altoos op jezelf, maar zie op Hem!"
+
+Meer zei vader niet. Met de jongens had ik toen nog een gesprek over
+het trouw blijven ... in het ezelkarretje. 't Was gisteravond, toen
+we na de thee een ritje gingen maken. Daan stuurde en Puf zat naast
+hem op het voorbankje; Lena, Alex en ik waren achterin gekropen.
+'t Was een heerlijke tocht; overal keken de lui ons na om de nieuwe
+équipage van den dominee te zien. Zoodra we buiten de huizen waren,
+begon het gesprek, eerst over Andy.
+
+"Ik zou wel es willen weten, of ie ons nu al kent," zei Lena. "Hij
+zou wel een ezel moeten zijn, als ie dat nu nog niet wist," vond Alex
+en wij lachten dat we schaterden!
+
+"'t Is een ezel," zei ik, "dat is 't 'm juist, als 't een hond was,
+zou ie wel slimmer wezen."
+
+"Ja maar alle honden zijn niet slim," zei Daan.
+
+"Maar ze zijn trouw," merkte ik op. "Je hoort altijd van trouwe
+honden, nooit van trouwe ezels."
+
+"Wat beteekent dat eigenlijk, trouw?" vroeg Lena.
+
+"Ik denk," antwoordde ik, "dat trouw beteekent: altoos dezelfde zijn
+en nimmer veranderen. Houdt je eenmaal van iemand, dan ook voorgoed."
+
+"Een trouw ridder," zei Daan, "is iemand, die nooit z'n vrouw in den
+steek laat, zij is altijd zeker van hem."
+
+"En wat is dan een trouwe dienstknecht?" vroeg Lena. "Iemand, die
+nooit z'n werk in den steek laat," antwoordde Daan.
+
+"Ik geloof niet, dat je trouw kunt zijn zonder lief te hebben,"
+merkte ik op.
+
+"Juist, dat is de zaak," zei Alex. "Als een hond z'n baas niet
+liefheeft, kan hij ook niet trouw zijn. Evenmin kan een dienstbode
+trouw zijn, als ze niet van haar meesteres houdt. Dat moet altoos
+samengaan."
+
+"Semper fidelis," fluisterde ik.
+
+"Doe nou niet, alsof je Latijn kent, Griet; je hebt dat gelezen op de
+graftombe in de kerk."
+
+"Ja, dat is ook zoo. Maar wat is het ook moeilijk, om zóó trouw te
+zijn, en altoos zóó lief te hebben, als die ridder."
+
+"Och," zei Daan, "ik geloof, dat als je werkelijk iemand lief hebt,
+dan doe je dat zonder erbij te denken, net als een hond."
+
+Hier brak Puf eensklaps de debatten af, door met uitgelatenheid af te
+kondigen, dat ie een heerlijken verjaardag tegemoet zag, en dan een
+completen ezel zou krijgen. Want -- zei hij -- van dezen heb ik maar
+een stukje. Waaraan Daan toevoegde:
+
+"Hij heeft er een vijfde van. Maar vertel ons es, Puf Dikkert, wie
+zal je d'r een geven?"
+
+"De Heer," zei Puf, terwijl hij hoogst ernstig keek. "Het zal geheel
+m'n eigen ezel zijn en ik zal 'm zóó voeden, dat ie dikker wordt
+dan ons huis." Op dit oogenblik reden we een oude vrouw voorbij, die
+een bos takken op haar rug meevoerde.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Hé!" riep Daan, "moet je nog ver? Willen wij je vrachtje
+overnemen?"
+
+Zij wou dat wàt graag, en overlaadde ons met dankbetuigingen. Ze
+zei, dat haar hut nog een heel eind verder stond; zij had hout
+gesprokkeld. Daan beloofde haar, dat we den bos bij haar voor de deur
+zouden neerleggen, en toen reden we door.
+
+"Toen ik dien dag, dat jelui naar het schoolfeest waren, naar Relton
+reed," vertelde Daan, "bood ik iedereen, dien ik voorbijreed, een
+plaatsje in de kar aan, en zoo had ik twee oude vrouwen en een jongen
+aan boord, toen ik in 't dorp kwam."
+
+"Dat zullen we nu weer zoo doen," riep Alex geestdriftig uit.
+
+"Ja maar, we hebben geen plaats meer," merkte ik op. "We zitten hier
+als haring in een ton."
+
+"Dan moeten jelui d'r maar uitgaan, en loopen," vond Daan. "Hè, als
+we es een rijtuig tegenkwamen, dat niet meer voort kon, of een
+verongelukte auto met een dame er in, die de handen wrong om redding,
+dàt zou nog es "in den vorm" zijn."
+
+Maar zulke ontmoetingen hadden we niet, en we kwamen zonder eenig
+avontuur thuis. Daar ging ik over denken. Het was heel leuk, om uit
+rijden te gaan in een ezelkarretje, maar daar deed je toch nog maar
+weinig goeds mee. Toen we langs den mijlpaal reden, waaraan we onze
+advertenties geplakt hadden, zei ik: "Hoor es! Als onze vacantie
+begint, moeten we om beurten den ezel sturen. Ik kan dat evengoed als
+jij, Daan. Ik zou zeggen, minstens één keer per week moest ik 'm
+hebben."
+
+"Wel," zei Daan, "d'r zijn zes dagen in een week, den Zondag erbuiten
+gerekend. Als wij nu ieder een dag nemen, blijven er nog twee voor
+vader en tante en Puf." Dat was heel aardig berekend van Daan. En
+Alex voegde erbij: "En dan zullen we de beurten naar ouderdom
+regelen. Daan op Maandag, ik op Dinsdag, Griet op Woensdag en Lena op
+Donderdag."
+
+Het plan werd algemeen toegejuicht.
+
+Inmiddels had ik een plannetje bedacht, dat de jongens niet weten
+mogen. Het is dit. Ik heb een briefje geschreven, en dat wil ik aan
+den mijlpaal plakken; er staat op:
+
+"Iedereen, die zelf of voor anderen vrij vervoer wenscht, vervoege
+zich bij Grietje Marjoribanks, elken Woensdagmorgen aan de pastorie."
+
+Aan Lena vertelde ik het dien avond nog. "Je lijkt wel koetsier te
+willen worden," zei ze, "ik heb liever zelf het genot er van."
+
+"Neen," zei ik, "vader zegt, dat z'n tijd en z'n kracht altoos ter
+beschikking van de gemeenteleden staan. En dat moet Andy nu ook. Hij
+moet een echte gemeente-ezel worden, en dan zal ik 'm zelf besturen."
+
+"Ik zal er eens over denken, wat ik met 'm doen zal," zei Lena. Daar
+heb ik geen al te beste verwachtingen van.
+
+Het scheen wel of de vacantie nooit komen zou. En toen ze eindelijk
+aanbrak, had Daan al menige oefening met Andy achter den rug; 't
+ezeltje was voor 1 Augustus al goed gewend, den weg langs te rennen.
+Men vond, dat het dier bovendien nog op diëet moest, om z'n gewicht
+te verminderen. Nu is 't waar, Andy wordt erg dik, want hij eet den
+ganschen lieven dag maar gras, behalve dan, als ie met ons uit moet.
+
+Maar wat moesten we hem geven? Haver kost veel geld. Lena vond
+bouillon heel geschikt, maar bouillon is ook duur, en zoo is ten
+slotte alles, wat versterkt. Andy loopt uitstekend en heeft geen
+kuren, behalve deze, dat ie zoo nu en dan plotseling stilstaat, om
+dan na een of twee minuten weer door te draven. Ik heb gezegd, dat
+hij dat doet, om even uit te rusten en op krachten te komen. Daan
+meent, dat ie dan even staat te denken. En Alex denkt, dat ie dat
+doet, om ons te toonen, dat ie een eigen wil heeft, en dien op z'n
+tijd wenscht te gebruiken.
+
+Intusschen waren Lena en ik druk bezig met het vlechten van
+laurierkransen en het bijeenzoeken van bloemen om ons karretje te
+versieren.
+
+Den dag voor 1 Augustus waren we van 's morgens vroeg tot 's avonds
+laat in de weer; wij hadden rosetten van fel-roode geraniums gemaakt,
+om die aan Andy's oogkleppen te hechten; dan hadden we varenkruid en
+madeliefjes langs de buitenzijde van het karretje gehangen en verder
+nog slingers van madeliefjes om den disselboom gestrengeld. Baldwin
+wilde niet toestaan, dat we de mooiste bloemen plukten, maar we
+hebben toch, toen hij even weg was, eenige fijne bloempjes om de
+zweep weten te vlechten. Ik heb al zoo vaak mee helpen versieren in
+de kerk, dat ik de goede soorten wel wist te kiezen, tot groote
+tevredenheid dan ook van de jongens, die op dit gebied toch maar
+weinig te vertellen hebben.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Om half één zaten we al aan ons middageten. We kleedden ons allen
+op z'n Zondagsch, en wisten Baldwin nog enkele mooie rozen af te
+bedelen, die we om onze hoeden vlochten. Toen we uitreden, liep het
+halve dorp uit, om ons bloemenrijtuig te zien; ze vonden het allemaal
+even prachtig. Ik hoorde nog, dat een vrouw tegen haar buurvrouw zei:
+"Wat beleven we toch wondere tijden, mensch! Wie had dat nou ooit
+kunnen denken, hè? Altijd bedenken ze maar weer wat nieuws."
+
+Met groot gejuich reden we het dorp door, en toen het veld in, een
+prachtig ruim en effen veld, terzijde waarvan onder een boom Kapitein
+Rogers in z'n mandewagentje al zat te wachten. Toen hij en zijn vrouw
+ons zagen naderen, herkenden ze ons nauwelijks, zóó was ons
+karretje veranderd door de bloemen.
+
+Na vijf minuten kwamen ook Betty en Clara aangereden, en toen zaten
+we al voor de eerste moeilijkheid. Zij dachten er niet aan, Alex als
+koetsier bij zich te nemen, wilden bepaald zelf sturen. Alex was er
+leelijk door in z'n wiek geschoten; gelukkig had kapitein Rogers een
+goeden inval. Hij rees moeilijk uit z'n wagentje op, en liet zich met
+behulp van Mevr. Rogers in z'n badstoel neer; toen zei hij tegen
+Alex, dat hij op de boerderij den pony mocht gaan halen, dien voor
+het wagentje spannen, en dan daarmee deelnemen aan den wedstrijd. Wij
+juichten van blijdschap, want nu hadden we drie mededingers. Er werd
+nu afgesproken, dat Daan en ik in ons karretje zouden plaats nemen,
+Alex en Lena in het mandewagentje van den kapitein -- er was net
+genoeg plaats voor twee -- en Puf wezen we een plaats aan als
+controleur bij het eindpunt. Dat beviel 'm slecht; hij begon hard te
+huilen, en jammerde, dat hij het ezeltje had gekregen, en dat hij er
+mee wilde rijden. Daan zeide hem, dat hij de gansche onderneming in
+de war bracht, maar Puf bleef te keer gaan, en we konden zoo niet
+beginnen. Ik stelde hem ten slotte voor, met Daan te gaan, inplaats
+van mij, want het was toch ook wel hard, hem alleen te laten staan.
+En Daan was dat voorstel al heel welkom, want hij had liever het
+lichte gewicht van Puf, dan mijn gewichtigheid. Mevr. Rogers vroeg
+mij nog, of ik het niet akelig vond, maar ik zei haar van niet, want
+ik kreeg nu de gelegenheid, de drie mededingers bij den eindpaal te
+zien aankomen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ik ben niet zoo kinderachtig, om te gaan huilen, als ik niet mee mag
+rijden," zei ik, terwijl ik Pufs tranen van z'n bolle wangen veegde.
+Hij was spoedig weer in z'n hum en klom zoo vlug als ie kon, in ons
+karretje. Betty vond ons wagentje heel lief. Zuchtend zei ze: "Ik
+wou, dat Clara en ik ook zulke aardige ideetjes hadden. Maar als
+jelui d'r niet bij zijn, voelen we ons lang niet zoo pleizierig."
+
+Ik keek naar haar keurig rijtuigje met de blauwe kussens, naar het
+nikkelen beslag van het paardetuig, naar den prachtigen pony, en
+schudde het hoofd. "Jawel," zei ik, "maar wij moeten onze armoede
+achter bloemen verbergen, en dat behoeven jelui niet." Ze lachten
+luid en vonden ook, dat dàt het wel zou wezen.
+
+Kapitein Rogers had den weg bepaald; een boerenknecht had hij hier en
+daar steenen laten opstellen, en toen onze kibbelpartij was
+beëindigd, stelde hij ons op een rij naast elkaar op. Hij had ook
+een echt pistool bij zich, om het vertreksein te geven. 't Was eenig!
+
+Tweemaal moest het veld worden rondgereden, en toen ik bij het
+eindpunt gereed stond, leek het mij nog wel zoo aardig buiten dan in
+de wagentjes. Eerst scheen het, of Betty en Clara 't zouden winnen,
+maar langzamerhand begon Daan ze in te halen, en toen Andy ze achter
+zich liet, gaf ik een schreeuw van vreugde. In de tweede rondte begon
+de pony met het mandewagentje, die eerst een heel eind achter was
+geweest, steeds harder te rennen, en haalde eindelijk Daan in. Maar
+Daan begon Andy zóó onbarmhartig te slaan, dat zij een tijdlang
+gelijkop reden.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Zelfs haalde hij den pony weer in, en ik dacht werkelijk, dat hij 't
+nog zou winnen, toen Andy, dicht bij het eindpunt plotseling
+stilhield, en zóó hardnekkig, dat er geen beweging meer in te
+krijgen was.
+
+Daan schreeuwde en sloeg er op los, maar Andy bleef staan, koppig en
+tot geen toegeven geneigd. 't Was verschrikkelijk, ik schreide haast.
+Al spoedig kwamen Alex en Lena aanrijden, en precies gelijk met Clara
+en Betty reden ze het eindpunt binnen. Zij wonnen dus beiden, en niet
+zoodra hoorde Andy hen hoerah! roepen, of hij zette eensklaps weer
+aan, en draafde naar het eindpunt, maar natuurlijk te laat nu.
+
+Wat waren we boos op 'm! Behalve natuurlijk Alex en Lena, die 't nu
+gewonnen hadden; zij schenen wel heelemaal te vergeten, dat het ook
+hun ezel was, die verloren had. Mevr. Rogers wist niet, wie ze nu den
+lauwerkrans moest geven, en dus stelde de kapitein voor, dat de twee
+pony's nog eens tegen elkaar moesten draven; ditmaal echter maar een
+kleineren afstand. De pony van de boerderij won het nu gemakkelijk.
+En zoo kreeg Lena den lauwerkrans. Ze was er zóó verheerlijkt mee,
+dat ze haar hoed afwierp en den krans op haar hoofd zette.
+
+Na afloop van den wedstrijd zochten we allen een rustig plekje aan de
+rivier, en bepraatten daar nog eens druk de gebeurtenissen van den
+heerlijken middag. Er werd een vuurtje gemaakt, en thee gezet, en
+rondom 't vuurtje gezeten, konden we ons heel wel verbeelden, in een
+zigeunerkamp te zijn aangeland.
+
+Vervolgens werden allerlei spelletjes gedaan, vooral ook die, waarbij
+we konden blijven zitten, omdat Betty nog niet vlug loopen kon. 't
+Speet ons, toen we naar huis moesten. Naast elkaar reden wij, te
+weten Clara en Betty in haar, en wij allen in ons wagentje, naar
+huis.
+
+Eigenlijk waren we allemaal ook nog 'n klein beetje uit ons humeur;
+Clara en Betty, omdat ze 't niet gewonnen hadden; Daan en ik, omdat
+Andy ons door z'n malle kuren had doen verliezen. Kapitein Rogers
+zei, dat je zooiets nu eenmaal van een ezel moet verwachten, daar
+zijn 't ezels voor.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI.
+
+
+We zijn deze week begonnen met het op beurten rijden met Andy.
+Afgesproken is, dat we, als het onze beurt is, niet bepaald alleen
+behoeven te gaan, we mogen ook wel anderen meenemen; maar wiens beurt
+het is, die stuurt, daar gaat niets van af.
+
+Maandagmorgen vóór 't ontbijt nog bevestigde ik mijn briefje aan
+den mijlpaal. De jongens wisten er niets van, en bemerkten het pas 's
+middags, toen er enkele menschen naar stonden te kijken; ze kwamen
+naar huis en vroegen mij lachend: "Wou je de menschen op je rug
+dragen, Griet? Dat lijkt wel zoo, want er staat op dat briefje niets
+van Andy."
+
+"Dat is mijn zaak," gaf ik ze terug, "als ze d'r verstand gebruiken,
+zullen ze dat wel snappen." Het hinderde mij, dat ze me alweer
+uitlachten, want ik was zoo echt in m'n schik met het plan van
+personenvervoer per open équipage. Ook vader had mijn briefje
+gelezen, en zei tot me: "Dat vind ik best, Grietje, je lijkt in dat
+opzicht op je moeder. Ik ben er blij om, dat je er iets voor voelt,
+om je genoegens te deelen met hen, die minder gelukkig zijn dan jij."
+
+Daan bleef den heelen dag met Alex weg; zij hadden hun boterhammen
+meegenomen, en kwamen laat thuis. Alex scheen zich bij dien rijtoer
+door de omliggende dorpen zóó ingespannen te hebben, dat hij den
+volgenden dag niet in staat was, zelf goed te sturen. Maar 's middags
+knapte hij op en reed met Lena weg; ik merkte, dat zij wat in 't
+schild voerden. Voor den armen Andy was 't een zware dag. Er stond
+veel wind, en Alex nam twee groote vliegers mee, die Daan en hij den
+vorigen winter gemaakt hadden.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Hij en Lena lieten de touwen geheel vieren en bonden de uiteinden elk
+aan een kant van 't karretje. Zij reden het dorp uit, en trokken de
+vliegers mee, die door den flinken gang mooi hoog stonden. Zoodra ze
+echter een hoek omreden, rukten de vliegers een anderen kant op, dan
+Andy trok. Lena vertelde mij later, dat ze gehoopt had, dat de
+vliegers hen hadden voortgetrokken. Andy deed z'n best ze mee te
+trekken, maar spoedig gaf hij het op, en bleef ineens koppig staan.
+Een half uur lang trachtten ze hem vooruit te krijgen; Alex liet hem
+keeren, en sleurde hem een eindje mee. Toen brak een vliegertouw en
+een vlieger verdween als de wind; de ander kwam in een boom terecht
+en bleef daar vast zitten; Alex klom in den boom, en kreeg hem zoo
+terug. Vrij tijdig kwamen ze weer thuis. Daan vroeg Alex
+belangstellend, waarom of ie zoo dom gedaan had. Hij had gedacht, dat
+Alex de vliegers had willen gebruiken als zeilen op het karretje, dan
+hadden ze dubbel zoo snel gereden. Maar Alex was boos op Andy en
+mopperde: "Ik vind 'm niet half zoo aardig meer als eerst."
+
+"Och kom," zei ik tot hem, "je moet er eerst eens gewoon mee gaan
+rijden. Jij en Daan hebben zoo graag een ezel willen hebben, om je
+naar school te brengen, maar daarvoor heb je hem nog niet één keer
+gebruikt."
+
+Alex keek zuur en zei: "Weet je waarom niet? Dat is het begin van
+Daan's ruzie met Sausaye geweest. Toen Sausaye hoorde, dat wij een
+ezel hadden, ging hij staan dansen en zong een spotliedje op vader.
+Daan liep dadelijk op hem toe; hij hield niet op en kreeg toen een
+opstopper van Daan. En als Daan 't niet had gedurfd, had ik het wel
+even opgeknapt."
+
+Ik keek hem aan en zei: "Was het wel goed om zoo te doen? Sausaye mag
+z'n spotlust botvieren, maar de kinderen van iemand als vader moesten
+dat niet zóó beantwoorden."
+
+"Sta toch niet zoo mal te preeken," zei Alex, en toen ik nog wat
+zeggen wou, stopte hij z'n vingers in z'n ooren en rende weg. Nu
+begrijp ik, waarom de jongens niet met Andy naar school willen
+rijden: ze zijn bang, dat ze uitgelachen zullen worden. Ik denk, dat
+jongens daar banger voor zijn dan meisjes.
+
+De dag van Lena's beurt eindigde niet best. Pas na den middag reed ze
+uit, want we hadden tante Caroline geholpen met pruimen plukken voor
+jam. Zij wil altoos de jam zelf maken. Wij wilden haar allen eerst
+helpen, maar werden vrij moe; Lena werd stekelig, omdat zij niet
+vóór 't middageten met Andy kon wegrijden. "Ik zal zien, dat ik Puf
+mee krijg; ik heb het 'm ook beloofd."
+
+"Zal ik ook meegaan?" vroeg ik.
+
+"Neen, dank je, jij speelt toch maar den baas over mij. Hè, laten
+we die akelige jam toch laten zitten, waarom doet de meid het niet?
+Vader heeft tante geroepen, die zal dus zoo gauw wel niet terug
+zijn."
+
+"Je behoeft niet te wachten," zei ik; "ik zal tante wel helpen; de
+meid moet de provisiekasten schoonmaken."
+
+"Maar 't is veel te laat, om Andy nu nog te halen, 't is wat moois!"
+
+Zij vloog de keuken uit; toen tante terugkwam, was het juist
+etenstijd.
+
+"Ik hoop, dat er nu maar niet meer jam behoeft gemaakt te worden,"
+zei ik. "Ik heb er zoo 'n hekel aan, en het is hier zoo heet."
+
+"Het is heel goed voor kinderen, om te doen, wat ze niet graag doen,"
+zei tante ernstig. "Het leven is je niet alleen gegeven, Grietje, om
+het voor jezelf te hebben."
+
+Ik voelde mij beschaamd, ook omdat wij een groote vacantie hebben, en
+Lena en ik juist deze eerste twee weken niets aan de lessen doen.
+Maar tante ging voort: "Ik vind het ook zoo pleizierig niet, Griet,
+om in een heete keuken jam te maken, maar ik doe het, omdat het
+gedaan moet worden."
+
+Ik antwoordde: "Ik dacht, dat volwassen menschen alles prettig
+vonden. Als zij niet willen, dan doen ze 't niet, niemand, die hen
+beveelt."
+
+"Het plichtsgevoel beveelt hen," zei tante. "Als je grooter wordt,
+zul je soms bemerken, dat je gansche leven bestaat uit dingen,
+waarvan je niet houdt, en die toch gedaan moeten worden."
+
+Dat was wat nieuws voor me. Ik dacht altijd, dat volwassen menschen
+alleen doen, wat ze prettig vinden. Misschien vindt tante Caroline 't
+ook wel niet prettig, om altijd op ons te passen; wellicht zou ze
+veel liever thuis zijn. Ik geloof, dat ik goed zou doen, haar beter
+te helpen. Ik loop altoos weg, om te spelen, als zij wat van mij
+verlangt. Ik denk, dat het bij het _doen_ behoort, om haar beter te
+gaan helpen, en ik zal het ernstig gaan beproeven.
+
+Den ganschen middag speelde ik cricket met de jongens. Zoowat 4 uur
+verscheen Lena, met loshangend haar en angstige blikken. Zij riep
+Daan toe: "Kom gauw, Andy is gewoon woest en ik vrees, dat Puf
+verdrinken zal."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij vlogen allemaal met haar mee, terwijl zij, geheel buiten adem,
+haar wedervaren vertelde.
+
+Hortend en stootend kwam het er uit: "Ik wou met hem de sloot
+doorrijden, juist bij de doorwaadbare plaats. Ik stuurde hem het
+water in, maar toen, in plaats van recht door te stappen begon hij
+rond te draaien, zoodat de kar ten slotte tegen een steen terecht
+kwam. Toen was er geen beweging meer in te krijgen; uren lang heb ik
+er mee getobd, en eindelijk ben ik uit de kar geklommen en ben door
+het water gewaad. Ik trok mijn kousen en schoenen uit en beval Puf,
+stil te blijven zitten, totdat ik terug kwam, en nu moeten we gauw
+doorloopen en zien, hem eruit te krijgen."
+
+Verschrikt riep ik uit: "Heb je Puf midden in de sloot laten staan?"
+En Daan vroeg: "Waarom heb je niet dadelijk den eersten den besten
+man, dien je tegenkwam, om hulp gevraagd?" "Ik kwam niemand tegen,"
+zei Lena, "en bovendien was ik veel te bang, dat ze 't aan vader
+zouden zeggen, daarom ben ik dadelijk hierheen gekomen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Gelukkig was het niet ver weg, maar hoe Lena op 't idee was gekomen,
+om de sloot door te gaan, daar begreep ik niets van. Ik zou het nooit
+gewaagd hebben; had Daan nog pas niet verteld van een man, die daar
+met z'n wagen verdronken was? Toen wij bij de rivier kwamen, was er
+geen spoor van Puf meer te zien. Lena ging vreeselijk te keer en
+jammerde: "Ze zijn allebei verdronken, en ik zal vermoord worden,
+omdat het mijn schuld was!"
+
+Wij gingen een beetje verderop een brug over; Daan begon te gelooven,
+dat Andy weer was doorgeloopen en hier of daar heen gedraafd. Alex en
+hij gingen toen plat op den grond liggen, net als detectives of
+Indianen, om eenig spoor te ontdekken. "De wielen waren natuurlijk
+nat, en moeten dus in het gras een spoor hebben gemaakt," zei Alex en
+keek er heel geleerd bij. "Kijk, hier bij m'n hand is een heel nat
+spoor!"
+
+"Ja, en de grassprietjes zijn plat gereden," voegde Daan eraan toe;
+"nu moeten we dat spoor volgen. Hadden we maar een bloedhond!"
+
+Lena fleurde wat op. Wij volgden het spoor, maar het grasveld was
+niet lang, en we waren spoedig bij een weg aangeland. We begonnen nu
+een soort springpas te maken, dat is een manier van loopen, waarbij
+je nooit moe wordt, omdat het je nooit buiten adem brengt. Maar wij
+zagen, hoe nauwkeurig we ook tuurden, geen wielsporen. We kwamen nu
+aan een hoogen weg, en wisten niet, wat nu te doen, verder of terug.
+Maar daar stond een huisje vlak bij; fluks daarheen gerend, vroegen
+we aan de vrouw, of ze ook een ezelkarretje gezien had met een
+jongetje erin. Zij opende haar huisdeur, en daar zagen we Puf aan
+tafel zitten, kalm aan 't oppeuzelen van een appel! Wat waren wij
+blij! Andy had een plekje op haar grasveld gekregen. Zij vertelde
+ons, dat zij het karretje had zien aankomen, en dat Puf zoo hard als
+ie kon had geschreeuwd: Ho! Ho! Zij was naar buiten gevlogen, had de
+zaak tot staan gebracht, Andy vastgebonden, en Puf, die huilde van
+angst, in huis gehaald en tot bedaren gebracht. Natuurlijk was Andy,
+zoodra Lena verdwenen was, er vandoor gegaan; het was maar een geluk,
+dat Puf stil was blijven zitten.
+
+Wij bedankten de vrouw vriendelijk, haalden Andy uit het grasveld en
+reden tezamen naar huis terug. Vader bromde erg op Lena, dat zij zulk
+een gevaarlijke poging had gewaagd. Zij zal zulke fratsen nu
+voorloopig wel uit haar hoofd laten. Puf deed natuurlijk net, of ie
+het heerlijk had gevonden. "Ik stuurde zelf, en we reden als een
+sneltrein!" "Ja," zei Alex, "en je huilde van geweld!"
+
+"Ik heb alleen gehuild, toen ik die vrouw zag," zei Puf, die nooit
+verlegen is met een antwoord; "ik wist, dat ze ons zou tegenhouden,
+daarom huilde ik."
+
+"Jij mag niet liegen, Puf," kwam ik tusschenbeiden, "dat is niet "in
+den vorm", behalve als je een boosdoener bent."
+
+"Ik was zoo bang met Andy, en als ik bang ben dan huil ik altijd!"
+verdedigde zich Puf. Hij moet altijd 't laatste woord hebben, en ik
+zweeg dus maar.
+
+Toen het mijn dag was, ben ik 's morgens om 10 uur al op rit gegaan.
+Vlak bij ons hek vond ik een heel groot pak, waarop geschreven was:
+"Wil zoo goed zijn, dit te bezorgen bij Mejuffrouw C. Londesburg te
+Cross Clen." Het was heel leelijk en fout geschreven, en ik dacht
+dus, het zal wel van een der dorpsbewoners zijn. Het was een
+verbazend zwaar pak, en ik kon het haast niet in de kar tillen. Maar
+ik was wat blij weer eens op 't Huis te mogen komen, want ik was er
+sinds onzen wedstrijd niet weer geweest. Langzaam reed ik het dorp
+door met mijn zware vracht. Toen juffrouw Ribbon mij zag, kwam ze
+even aan het hek en zei:
+
+"Beste Griet, wil je heusch vrachtrijdster worden? Kijk es, lieve, ik
+heb aan de oude Suze Combe beloofd een zak steenkolen te sturen. Aan
+het station zul je 't vinden; Tom moest al vroeg naar Lincoln en ik
+heb het ook zoo druk, het goeje mensch heeft geen brand meer om haar
+middagmaal gereed te maken."
+
+"Goed, ik zal 't doen, ik zal 't dadelijk gaan halen."
+
+Wat was vrouw Combe blij, toen ze me zag komen. Maar we konden geen
+van beiden de zak uit het karretje krijgen; ze haalde de steenkolen
+er dus bij beetjes uit, en dat kostte heel wat tijd. Terwijl wij nog
+bezig waren, kwamen juist Clara en Betty in haar ponykarretje
+voorbijrijden. Ze keken gek op, toen ik haar vertelde, waaraan ik
+bezig was. "Ik ben vandaag vrachtrijdster," vertelde ik, "en ik heb
+ook een vrachtje voor jelui!"
+
+Dat vonden ze heerlijk. "Voor ons? O, zeg, laat es gauw kijken! Wat
+eenig!" Zoodra vrouw Combe al haar steenkolen eruit had, klommen ze
+op ons karretje en bekeken het pak van alle kanten. Wij maakten het
+open in de kar, want het was ons te zwaar, om het er uit te lichten.
+Toen het papier er af was, vonden we .... een ouden emmer vol
+steenen! Clara was heel boos. En ik begreep dadelijk, dat het een
+grap van de jongens was. Ik trachtte Clara dat aan 't verstand te
+brengen, maar zij zei: "'t Zijn ruwe, leelijke jongens, ik zal 't
+moeder eens vertellen."
+
+Zij sprong weer van de kar af en ging naar Betty, om het haar te
+vertellen. Deze lachte; zij kan beter tegen een grapje dan Clara, en
+ik stelde haar voor, dat ze den jongens ook weer een pak moesten
+zenden. Dat vonden ze beiden best, en beloofden, het per post te
+zullen sturen. Wij haalden de steenen en den emmer uit de kar en
+gooiden ze in een sloot. Ik reed fluks naar ons dorp terug,
+nieuwsgierig of er nog iemand een boodschap voor me zou hebben. En
+zie, daar zag ik kreupele Hanna, die onze kleeren verstelt en ook in
+'t koor zingt; zij stond bij haar hek, en keek naar mij, alsof ze mij
+wat zeggen wou.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik hield stil en zei: "Kan ik iets voor je doen, Hanna?"
+
+Zij kleurde en sprak aarzelend: "Ik moet naar boer Luscombe, kind, en
+het is een lange weg voor mij met zoo'n hitte, en nu dacht moeder,
+toen we u zagen aankomen ... en omdat we uw briefje hadden
+gelezen...."
+
+"O, ik begrijp je al," zei ik, "je wou, dat ik je daarheen bracht?
+Stap maar in Hanna, dat zal ik graag doen."
+
+Zij steeg in, en vertelde mij, dat haar been zooveel pijn deed, als
+ze ver moest loopen, maar zij had een japon voor juffrouw Luscombe
+moeten maken, en nu moest die toch weggebracht worden. Ik zei haar,
+dat ik Andy elke week een dag voor mij had, om er boodschappen mee te
+doen voor wie ik wilde. Toen we zoo een tijdje gepraat hadden, zei ik
+tot haar: "Na dezen rit moet ik naar huis, want dan moeten we eten.
+Maar vanmiddag kom ik weer terug. Weet je dan nog iets te doen,
+Hanna?" Zij antwoordde, na even te hebben nagedacht:
+
+"Ik weet niet, Grietje, of je de kleine Annie Steel kent. Zij komt
+uit Londen, en woont bij haar grootmoeder, juffrouw Buston; zij is
+geheel kreupel en kan niet loopen. Omdat ik zelf kreupel ben, spreek
+ik nog al eens met haar, want juffrouw Buston en haar man zijn erg
+streng en lastig voor haar. Zij vinden het een grooten last haar te
+helpen, omdat ze zelf ook haast niets hebben, en dan zit ze daar maar
+troosteloos in dat donker keukentje. Nooit komt ze er uit, ze zit
+zelfs niet eens aan de deur; ze is ook misvormd, heeft een bochel, en
+de oude vrouw schijnt zich te schamen voor zulk een kleindochter. Je
+zoudt het kind in 't paradijs brengen, als je haar eens liet
+meerijden."
+
+"O, prachtig, dat zal ik doen!" riep ik uit. "Maar zou 't rijden haar
+niet te veel schokken?"
+
+"Neen, dat gaat best; als je een paar kussens neemt, en je zet haar
+op den bodem der kar, dan zal 't best gaan."
+
+"Ik zal dadelijk na 't eten haar gaan halen," zei ik verheugd. Toen
+ik thuis kwam, vroegen ze allen, wat ik gedaan had. De jongens
+spraken geen woord over hun grap, en ik natuurlijk ook niet. Tante
+vond het heel mooi van me, dat ik Annie Steel eens liet meerijden.
+Vader ook, maar die waarschuwde ons, dat we Andy door al die drukke
+ritten niet moesten afjakkeren, en Daan zei, terwijl we Andy weer
+inspanden: "Overdrijf nou niet, barmhartige Samaritaansche, anders
+loopt het nog op schade uit."
+
+"Ik doe het alleen, omdat ik ervan houd, en ik zal er mee voortgaan,
+omdat vader gezegd heeft, dat moeder het zou goedgekeurd hebben."
+
+Daan zei niets meer, want Daan hield zoo van moeder, gelijk wij
+allen.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII.
+
+
+Toen ik naar juffrouw Buston ging, vond ik haar in den tuin, bezig
+met groentenplukken. Zij was meer verbaasd dan verblijd, toen ik haar
+vertelde wat mijn plan was. En ze zei dan ook eerst, dat ze de kleine
+Annie niet wilde meegeven.
+
+"Ik zou haar nooit hier gehad hebben, als ik geweten had, dat ze zoo
+hulpeloos was. Haar moeder, die reeds op 20-jarigen leeftijd weduwe
+was, stierf plotseling, en Annie moest toen in een weeshuis. Maar
+mijn man wilde daar niet van weten, en ik eigenlijk ook niet. Zoo
+namen we de kleine dan in huis, en sedert is ze er gebleven, totaal
+krachteloos, alsof ze geen ruggegraat heeft. Ze doet zoowat niets
+anders dan in elkaar gedoken zitten huilen. Loopen kan ze geen stap.
+Maar kind, als je er nu bepaald op staat, haar mee te nemen, kom dan
+binnen, dan kunnen we haar samen gemakkelijk genoeg in 't karretje
+tillen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik bond Andy aan den muur vast en ging het huisje binnen. De keuken
+was klein en het rook er duf; in een laag stoeltje zat Annie.
+Werkelijk, ze zag er uit als een afgeleefd oud vrouwtje; alleen het
+haar was nog blond, maar kort geknipt. Toen ik haar meedeelde, wat
+mijn plan was, glimlachte ze zoo hartroerend, dat ik bijna begon te
+weenen. Ze zag er even bleek als haar schortje uit; ze is pas negen
+jaar oud, evenals Lena. Ik had vier kussens en een deken meegebracht
+en maakte het haar zoo gemakkelijk mogelijk; haar Grootmoeder
+plaatste haar zoo in de kussens, dat ze rechtop zitten kon. Bovendien
+zette ze haar nog een katoenen mutsje op, en daarna reden we weg.
+
+Heel langzaam reed ik de laan af, om het schokken te voorkomen. Al
+vrij spoedig begon ze te praten. Eerst had ze doodstil liggen staren
+in de blauwe lucht, terwijl haar mond open en dicht ging als die van
+een visch. Toen ik haar vroeg, waarom ze zoo deed, zei ze: "De lucht,
+juffrouw. Sinds ik bij grootmoe ben, krijg ik haast geen frissche
+lucht. Voordat moeder stierf, zat ik altoos aan 't open venster, maar
+grootmoe doet haar ramen nooit open."
+
+Zij vertelde mij verder, dat zij veel van Hanna hield, en al meer
+begon ze los te komen, er blijkbaar schik in krijgende, allerlei
+prettigs te vertellen.
+
+"Kijk, daar zijn heelemaal geen huizen, wat een leege plek. Dit is nu
+echt buiten zijn. Nooit ben ik hier geweest, voordat ik bij grootmoe
+kwam, en sedert ik er ben, kom ik er nooit uit.
+
+Moeder zei altijd, dat God ook buiten leeft, niet in de stad. Moeder
+hield niets van Londen; zij vond het zoo'n vuile stad; de lucht zie
+je in Londen maar heel zelden en dan nog maar een klein stukje er
+van. O, juffrouw, wat is het hier heerlijk! Die velden, en die boomen
+en die bloemen! Ik heb wel schilderijen gezien, maar die waren niet
+zoo levend als dit alles."
+
+Bij een landhek hield ik stil, om haar konijnen te laten zien, die
+daar aan 't spelen waren, en toen een vlinder op den rand van 't
+karretje kwam zitten, schreeuwde ze 't uit van pleizier.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Maar ze werd al spoedig weer vermoeid van al die ongewone opwinding
+en toen begon ik maar eens te praten. Ik vertelde haar, hoe we aan
+Andy waren gekomen, en toen ik dat verhaal ten einde had, zei ze:
+
+"Luistert God naar alle menschen, juffrouw, of alleen naar rijke lui?
+Ik heb nog niets van Hem gehoord, sinds ik bij grootmoe ben. Moeder
+kreeg altijd bezoek van een wijkzuster, maar daar hield ik niet van;
+ze had altoos zoo'n haast om weer weg te komen, en ze wilde altijd
+maar weer, dat ik naar een gesticht of naar een hospitaal werd
+gezonden."
+
+"Natuurlijk luistert God naar ons allemaal," antwoordde ik, verbaasd
+over zóóveel onwetendheid; "bidt je niet tot Hem?"
+
+Ze wendde haar hoofd af. "Ik was gewoon het "Onze Vader" op te
+zeggen, maar ik ben nu totaal vergeten hoe het is."
+
+"Kun je lezen?" vroeg ik.
+
+Weer schudde ze haar hoofd.
+
+"Ik ben begonnen het te leeren, maar moeder stierf, vóórdat ik
+groote woorden kon lezen, en later heeft niemand het mij geleerd."
+
+"Arm klein schaap," sprak ik met diep medelijden; "wat doe je dan
+toch wel den ganschen dag?"
+
+"Plaatjes kijken en dan naaien, naaien kan ik wel. Ik maak op 't
+oogenblik reepjes voor een lappendeken voor grootmoeder."
+
+"Je moet God gaan bidden," zei ik.
+
+"Waarom?"
+
+"Wel, omdat Hij je liefheeft. Weet je, wie Jezus Christus was?"
+
+"Die aan een kruis is ter dood gebracht? Ja, daar heeft moeder mij
+wel van verteld."
+
+"Weet je, waarom Hij is ter dood gebracht?"
+
+Zij schudde haar hoofd, en sprak: "Het is zoo iets van het redden der
+zondaars en der wereld. Maar ik ben het vergeten. Ik geloof, dat Hij
+zeer vriendelijk en goed was. Het is al eeuwen geleden, dat hij
+gedood werd, is 't niet?"
+
+"Hij is heelemaal niet dood," zei ik, als verstomd door zooveel
+onkunde. "Lieve kind, jij weet nog niet eens zooveel als de kinderen
+uit mijn klas."
+
+Met doffe stem sprak ze: "Er is ook niemand, die me wat leert."
+
+En ik begon maar dadelijk te vertellen, wat Jezus voor haar gedaan
+had. Zij had er totaal geen besef van, dat zij ook zondaar was; maar
+ik geloof toch wel, dat het haar na eenigen tijd duidelijk werd.
+Verwonderd keek ze op, toen ik vertelde, dat Jezus nòg leefde, en
+dat Hij nog machtig is om ons te helpen en ons te leiden, al kunnen
+we Hem niet zien. Zij wist niet, dat het kruis ook voor haar van
+beteekenis was; met open mond en groote oogen hoorde zij alles aan
+wat ik vertelde, en ik wenschte soms, dat een wijzere dan ik haar
+vertellen kon. Meteen moest ik ook op mijn ezeltje letten; af en toe
+hield ik even stil, en plukte wat wilde bloemen en kamperfoelie voor
+haar, om mee naar huis te nemen. Toen ik meende, dat we nu lang
+genoeg gereden hadden, bracht ik haar weer naar huis terug; maar als
+we 't huis naderden, begon ze te schreien en greep mijn hand.
+
+"Zult u terugkomen en mij weer meenemen? Zult u mij niet vergeten?
+Toe, beloof mij, dat u me weer spoedig komt halen!"
+
+"Ik zal probeeren, deze week nog één keer te komen, Annie, en in
+elk geval zal ik hier komen, om je wat te helpen met lezen; misschien
+kan ik dan wel een paar boeken meebrengen." Haar grootmoeder tilde
+haar uit het karretje en scheen nogal in haar schik.
+
+"Nu kind, daar heb je goed aan gedaan, hoor, en 't zal Annie ook goed
+doen. Arm schaap, wat zou het goed voor haar zijn, als God haar maar
+tot Zich nam. Ze zal toch nooit voor iemand ter wereld van nut kunnen
+zijn."
+
+Ik werd boos, maar ik wist niet wat te zeggen. Ik zag, hoe Annie
+huiverde bij het hooren van die zelfzuchtige woorden, en meende maar
+het best te doen, met heen te gaan. Ik nam dus afscheid. "Vaarwel,
+Annie! Ik kom spoedig weer bij je terug."
+
+In draf ging het nu naar huis, en nadat ik Andy had uitgespannen,
+vertelde ik vader dadelijk mijn wedervaren. "Wat spijt het mij," zei
+vader, "dat ik haar niet eerder gevonden heb. Ik ben wel bij juffrouw
+Buxton op bezoek geweest, maar die vertelde mij nooit, dat ze een
+kleinkind in huis had."
+
+"Zij schaamt zich voor het kind," zei ik. "Hanna vertelde mij, dat
+zij denkt, dat een misvormd kind door iedereen wordt gemeden. Is dat
+niet wreed gedacht? Vader, denkt u, dat ik haar zou kunnen leeren
+lezen?"
+
+"Zeker, kind, zeker. Ga zoo vaak als je kunt naar haar toe, maar denk
+er aan om juffrouw Buxton te vragen, of het mag."
+
+Toen ik den jongens en Lena van Annie vertelde, lachten ze niet, en
+Lena was er zelfs mee begaan. Zij haalde een paar oude poppen voor
+den dag, en vroeg mij, die voor Annie mee te nemen.
+
+Bij de thee zei tante Caroline: "Ik geloof, dat Grietje den mooisten
+dag heeft gehad van jullie allemaal!"
+
+"O ja, tante," zei Alex snel, "ik weet wel wat u wilt zeggen: omdat
+zij meer aan anderer genoegen dacht dan aan haar eigen vermaak; maar
+dat doet ze niet uit haarzelf, daar is ze toe aangezet. U moet haar
+niet verwaand maken, ze heeft al genoeg dunk van zichzelf."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Dat is niet waar," zei ik boos.
+
+"Hé, hé, geen getwist nu!"
+
+Zoo komt tante altoos tusschenbeiden en we spraken dus geen woord
+meer over de zaak.
+
+Den volgenden morgen kwam er een groot pakket met de post,
+geadresseerd aan "de Jongeheeren Daan en Alex Marjoribanks". De
+jongens gunden zich geen tijd om het uit te pakken, en scheurden het
+eene na het andere papier eraf, niet bemerkend, dat Lena en ik in ons
+vuistje lachten (ik had het Lena ook verteld). Eindelijk kwam een
+kartonnen doos te voorschijn, en toen ze die openden, vonden ze haar
+vol koolstronken; op den bodem lag een klein briefje, waarop de
+woorden: "Met vriendelijken dank van Betty en Clara."
+
+Inmiddels waren Lena en ik een rondedans om de tafel begonnen,
+waarbij we hen dapper uitlachten. Ze hadden 't ook verdiend, en ik
+vertelde hun, dat hun pakket nooit aan 't Huis bezorgd was. Toen
+waren ze woest van boosheid, en scholden ons uit, dat het een lust
+was.
+
+Ik zei hun nog, dat zij altijd grapjes hadden ten koste van anderen,
+en nooit zichzelf eens vermaken konden. Daan beloofde wraak; maar dat
+doet ie wel meer als ie ten einde raad is, en later is ie 't al lang
+weer vergeten.
+
+Ik ging nu zooveel belang stellen in Annie Steel, dat ik er bijna
+iederen dag heen ging; als ik haar bezocht, had ze een kleur van
+blijdschap, en ze begon er werkelijk wat opgewekter uit te zien.
+Elken Woensdag nam ik haar mee op een rij toer.
+
+Intusschen waren we allen druk bezig met bijverdienen, om een zadel
+voor Andy te kunnen koopen. De jongens verkochten aan kapitein Rogers
+enorme partijen visch. Zij kunnen er gewoon niet tegen hengelen, en
+hij betaalt best. Zelf zend ik weer groenten en bloemen naar de markt
+te Lemworth, waar Bob Tapson ze wel aan den man brengt, en Lena maakt
+weer borstplaat zonder eind. Maar het geld komt heel langzaam bij
+elkaar. Mevrouw Rogers kwam gistermiddag met haar man bij ons
+theedrinken; de kapitein liet ons den spaarpot openen; er was nu
+negen gulden in.
+
+We hadden recht veel schik dien middag. De thee werd buiten
+gedronken, zoodat het veel had van een pic-nic; kapitein Rogers
+spoorde ons aan, het geld wat vlugger te maken, anders zouden we
+nooit aan een zadel toekomen. We vroegen hem, of hij soms een middel
+wist, en hij zei van ja. Het was dit: Hij en zijn vrouw wilden een
+wedstrijd in het boogschieten organiseeren bij hun huis; daarbij
+zouden veel volwassen menschen komen, en nu wilde hij ook een
+wedstrijd houden voor kinderen; de beste schutter zou een prijs
+verdienen van twaalf gulden.
+
+"Jelui hebt dus niet anders te doen, dan dien prijs te winnen,"
+voegde hij er aan toe; "en dan weet ik wel een adres, waar je een
+flink zadel kunt koopen voor een gulden of twintig."
+
+Met gejuich werd het plan ontvangen, het was een eenig denkbeeld.
+Maar wij moesten den kapitein toch vertellen, dat we geen van allen
+konden schieten, en dat we niet met boog en pijl konden omgaan. Hij
+antwoordde, dat hij ons dat wel even leeren zou, dat ging heel vlug;
+we moesten dan maar telkens bij hem komen en oefeningen houden in den
+tuin bij de boerderij.
+
+"En we kunnen ook hier een schijf opstellen en er ons op oefenen,"
+vond Daan. "Ik zal er wel een maken, maar dan hebben we nog geen boog
+en pijlen. Zijn die duur?"
+
+"Dat zullen we aan juffrouw Ribbon vragen," zei Alex. "Maar ik wil
+wedden, dat ze die niet heeft."
+
+"Nee, nee," zei kapitein Rogers, "ik zal jelui enkele van de mijne
+leenen tot na den wedstrijd. Laat es zien: jelui zult er vier noodig
+hebben, is 't niet? Ieder een."
+
+"Ik ook!" riep Puf op dreigenden toon. "Ik wil ook schieten."
+
+Dus beloofde kapitein Rogers vijf bogen te zullen zenden, met een
+bundel pijlen. En Daan stelde hem voor, om moeite te besparen, dat
+hij dadelijk maar even mee zou gaan, om ze te halen, dan konden wij
+zoo spoedig mogelijk beginnen.
+
+"En hoe maakt Andy het tegenwoordig?" vroeg de kapitein.
+
+"Even onberekenbaar als altoos," antwoordde ik. "Soms gaat het heel
+goed, maar dan eensklaps krijgt hij weer z'n oude kuur van stilstaan,
+en geen van ons kan hem dan weer in beweging krijgen. 't Is geen
+trouw dier, en dat zal ie nooit worden ook."
+
+De kapitein lachte hartelijk en trok mij aan een haarlok. "Kom hier,
+oud vrouwtje, en vertel mij es, wat een trouw dier is."
+
+"Dat is er een, waarop je rekenen kunt," hervatte ik; "een dier, dat
+altoos hetzelfde is en waar je op aan kunt. Dat is toch de beteekenis
+van trouw? Gisteren hebben we 't er nog over gehad."
+
+"Ja," zei hij, "dat is een heel juiste omschrijving van trouw. Ik
+denk, dat jij dan ook wel heel trouw zult wezen, Grietje."
+
+"O, ik wou dat ik het was. Maar ik ben het niet. Men is niet volkomen
+trouw, als men het niet altijd en overal is, zooals onze ridder:
+semper fidelis. Ik tracht een trouwe dienstmaagd te wezen, maar
+steeds weer vergeet ik het."
+
+"Wiens dienstmaagd? Ik zou zoo zeggen, Grietje, je bent een trouw
+vriendinnetje."
+
+"Christus' dienstmaagd," was mijn fluisterend antwoord. "Hij is in
+alles de eerste, zooals u weet. Maar daarom zou ik dan ook evengoed
+uw trouw vriendinnetje willen wezen, kapitein."
+
+"Wij zullen een verbond sluiten. Als ik in moeite of verdriet kom, en
+hulp noodig heb, dan weet ik, op wie ik kan rekenen."
+
+De beide jongens gingen met den kapitein mee naar de boerderij, en
+kwamen al spoedig weer thuis, o zoo verheugd met hun pijlen en bogen.
+Reeds hebben we een schijf gemaakt van wit calico, gespannen over een
+met stroo gevulde platte doos. En nu hoop ik maar dat wij den prijs
+zullen halen; wij hebben goede kans, omdat we met z'n vieren zijn.
+Betty en Clara zullen ook gevraagd worden, en nog heel wat kinderen
+meer. Ik geloof, dat kapitein Rogers eigenlijk hoopt, dat wij het
+maar zullen winnen.
+
+   *   *
+     *
+
+Het is eenigen tijd geleden, dat ik in dit boek heb geschreven, want
+ik heb het verschrikkelijk druk gehad. Allereerst dien ik te
+vertellen van onzen hand-boogwedstrijd.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Vanaf het oogenblik, dat de schijf gereed was, hebben we ons druk
+geoefend. Aan het einde van de laan hadden we haar opgehangen, en
+gingen er dan zoo ver mogelijk van af staan, om goed te leeren
+mikken. Die oefeningen waren wel inspannend, maar toch ook verbazend
+prettig. Ik zelf had er zooveel schik in dat ik boos werd, als ik er
+telkens weer werd afgeroepen. Dat kwam zoo.
+
+Emma had haar voet verstuikt, en moest dagen achtereen in bed liggen,
+en toen ze eruit mocht, kon ze nog heel moeilijk loopen. Tante
+Caroline droeg nu aan Lena en mij op, de bedden op te maken, de
+kamers te doen, en zooveel mogelijk in huis te helpen. Het scheen ons
+een uitdaging, want wij wilden zoo graag vóór alles goede schutters
+worden. Ik kàn niet hebben, dat we zulke dingen maar half goed doen.
+Lena ging er vandoor, maar dàt kon ik ook niet doen, en ik hielp dus
+zooveel als ik kon, maar veelal met een nijdig hoofd. Ik geloof, dat
+ik die gansche week niet in m'n humeur ben geweest. Toen het Woensdag
+werd, had ik er niet eens zin in, om Annie te halen voor een rijtoer;
+Betty en Clara kwamen 's middags om met ons te oefenen in 't
+schijfschieten. Toch reed ik met Andy uit, inwendig wenschend, dat ik
+haar maar nooit beloofd had, iedere week te zullen rijden. Maar toen
+ik haar bleek gelaat zag, dat opvroolijkte toen ik aankwam, was ik
+beschaamd. Ik was een half uur te laat, en ze zei:
+
+"Grootmoe heeft al gezegd, dat u niet zoudt komen. Maar ik wist zeker
+dat u komen zoudt. U zult mij nooit alleen laten, wel juffrouw?"
+
+Ik antwoordde slechts: "Ik hoop van nooit!"
+
+Annie was zeer spraakzaam. Ze vertelde, hoe ze nu geregeld bad, en
+ook dankte voor al het goede, dat ze ontving. Zij begreep nu ook iets
+van wat Jezus voor haar aan het kruis geleden had. "O, kon ik maar
+wat voor Hem doen!" riep ze uit.
+
+"Van ons, die nog kinderen zijn, verwacht Hij geen groote dingen,
+Annie. Maar wat wij te doen hebben, dat is zóó te spreken en te
+handelen, alsof Hij altoos bij ons is, in onze kamer en bij ons werk;
+wij zien Hem wel niet, maar toch leeft Hij dicht bij ons. Hij
+glimlacht als we ons best doen, en met droeve oogen staart Hij ons
+aan, als we ongehoorzaam zijn of toornig, zooals ik vandaag."
+
+Het deed mij goed, haar eens te kunnen zeggen, hoe verkeerd ik
+vandaag gehandeld had. En ik voelde mij gelukkig, toen ik weer thuis
+kwam, nog vol van ons gesprek en van het heerlijk gevoel, dat ik had
+na het erkennen van mijn zonden.
+
+Eindelijk kwam dan de groote dag. De tuin bij kapitein Rogers was vol
+volk; ook waren er vier jongens en vijf meisjes, die we geen van
+allen kenden; zij waren met den trein gekomen uit Tenburg en zeven
+mijlen hier vandaan, uit Lincoln. Twee meisjes en drie jongens waren
+ook uit een pastorie.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Naarmate de wedstrijd vorderde werd de pret, maar ook de spanning
+grooter. Toen het mijn beurt was, gevoelde ik mij erg zenuwachtig;
+mijn hand trilde alsof ik de koorts had. Maar het ging gelukkig
+nogal, hoewel ik natuurlijk den prijs niet won, dat wist ik vooruit
+wel. Ik geloof eigenlijk, dat wij er allemaal wel zoo'n beetje op
+rekenden, dat Daan de gelukkige winner zou wezen. Hij stond zoo kalm,
+mikte zoo vast, net een volwassen man. Later zei hij nog, dat ie een
+gevoel had gehad, als ging het om leven of dood.
+
+En toen bleek, dat hij den prijs had verdiend, juichten we allen als
+uitgelatenen. Mevrouw Rogers overhandigde den prijs in een met kralen
+bezette beurs.
+
+Innig verheugd kwamen we thuis, want nu hadden we ook het zadel zelf
+verdiend. En geen onzer behoefde nu ooit meer geld te gaan verdienen.
+
+Het leek te mooi, om waar te wezen.
+
+------
+
+
+
+
+[Illustratie]
+
+HOOFDSTUK XIII
+
+
+En nu heb ik te schrijven over een vreeslijken dag. Onze vacantie was
+bijna om; het zadel voor Andy was juist ontvangen, en allen reden wij
+druk met hem. Hij bleef ons over 't algemeen goed voldoen, en
+galoppeerde soms, dat 't een lust was.
+
+Terwijl wij bezig waren, aan 't ontbijt onze plannen voor den dag te
+bespreken, kwam Emma binnen met een telegram voor vader. Vader krijgt
+vaak telegrammen over spreekbeurten, zoodat wij er weinig notitie van
+namen. Maar eensklaps hoorden we hem een onderdrukten snik geven,
+terwijl hij het telegram aan tante Caroline overgaf. Toen die het
+las, begon ze te weenen, en wij begrepen nu, dat er slechte tijding
+was gekomen. En zoo was het: Grootmoeder was gevaarlijk ziek, en
+vader moest onmiddellijk overkomen.
+
+Tante Caroline riep in haar droefheid: "Zij is stervende, Jan, ik ga
+met je mee."
+
+"Er is geen trein vóór 10.30, dien moeten we hebben." Tante verliet
+haastig de kamer, en vader richtte zich tot ons: "Kinderen, kan ik
+jelui met vertrouwen alleen laten? Het zou voor tante een bittere
+teleurstelling wezen, als ze niet met mij mee kon gaan. Wil jelui je
+best doen, om je goed te gedragen? Daan, jij wordt al een groote
+jongen, en je kent het onderscheid tusschen goed en kwaad. Op jou
+reken ik, terwijl ik weg ben. Grietje, neem jij Lena onder je hoede,
+en laat haar geen verkeerde dingen uithalen. Ik zal even met de
+keukenmeid een en ander bespreken. We moeten geen tijd verliezen."
+
+Wij beloofden, ons goed te zullen gedragen. We waren wel bedroefd om
+grootmoeder, maar we konden ons toch ook niet ontveinzen, dat we wel
+een klein beetje vermaak erin hadden, nu eens alleen te zijn, zonder
+eenig toezicht. Dat was nooit tevoren geschied, en vooral in de
+vacantie is het een heerlijk gevoel, es echt alleen te wezen, en baas
+over jezelf te zijn.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Intusschen ging ik naar boven, om tante te helpen bij het inpakken
+van haar koffertje. Tante was erg in de war; ook de keukenmeid en
+Emma waren zenuwachtig, zoodat ze tante met allerlei vragen en
+opmerkingen nog meer opwonden. Toen alles gereed was, reed Daan de
+bagage in ons ezelkarretje naar het station.
+
+Daar het nu Dinsdag was, beloofde vader, zeker nog vóór Zondag weer
+thuis te zijn. Tante Caroline kuste mij hartelijk bij 't afscheid, en
+zei, dat ze wist, dat ik mijn best zou doen, en ook den anderen tot
+voorbeeld zou wezen, omdat zij mij kende als haar vertrouwde hulp in
+'t huiselijk werk. Ik was zoo blijde met deze lofspraak, dat ik bijna
+schreide, maar ik hield mij goed, sloeg mijn armen om haar hals, en
+kuste haar hartelijk ten afscheid.
+
+Toen Daan van 't station terug was, gingen wij allen naar het priëel
+in den tuin, om te praten over de onverwachte verandering.
+
+"Twee dagen geleden was grootmoe nog zoo best," zei ik; "zij schreef
+nog aan tante Caroline, dat zij pas een rijtoertje gemaakt had. Ik
+wist niet, dat de menschen konden sterven, zonder eerst ziek te
+zijn."
+
+"Maar zij is ziek," merkte Alex op.
+
+"Jawel, maar ze kan toch niet ineens zoo verschrikkelijk ziek zijn,
+wel?"
+
+"Och, zeker wel; dat zie je telkens."
+
+"En wij dan ook?" vroeg Lena angstig. "Daar zou ik heel bang voor
+wezen. Tante zei nog wel, dat ze zeker wist, dat grootmoe al dood
+was."
+
+"In elk geval," zei ik, "zal grootmoe nog heelemaal niet graag willen
+sterven. Maar zij is, evenals de ridder: semper paratus. En dat
+behoor jij ook te wezen, Lena."
+
+"Dat ben ik niet," zei ze. "Ben jij het?"
+
+"O, hou toch op met dien onzin!" riep Alex eensklaps uit. "En wat
+zullen we nu gaan doen met onszelf?"
+
+"Een pic-nic zou heerlijk zijn," stelde ik voor. "In het gras bij de
+rivier."
+
+"En dan moesten we Andy meenemen, dan kan hij eens een flink bad
+krijgen. Hij ziet er zoo verschrikkelijk vuil uit, omdat ie nooit een
+bad krijgt."
+
+Zoo sprak Lena. Als er één ding is, waar die verzot op blijft, dan
+is het water en wasschen.
+
+"En dan zullen we een ketel water koken, dan lijken we net
+zigeuners," vond Alex.
+
+"Goed zoo. Laten we eerst naar de keukenmeid gaan, en zien, of die
+wat rauw vleesch voor ons heeft, dan kunnen we 't zelf braden."
+
+Daan en ik gingen dus naar de keuken en de meid vond het maar wàt
+heerlijk, ons een ganschen dag kwijt te wezen. Zij gaf ons wat
+saucijzen en een braadpan met wat vet erin om ze te braden, verder
+een stukje konijnenvleesch, wat koude aardappelen, appelen, een stuk
+brood, een flesch melk, een beetje suiker, een zakje met zout en een
+zakje met thee. Dan holden we naar de leskamer en haalden er kopjes
+en schoteltjes weg, zoomede een ketel. Vervolgens werd alles in het
+ezelkarretje geladen, en reden we weg, allen zóó opgewonden blij
+met ons mooie pic-nic-plan, dat we al spoedig vergeten waren, dat
+grootmoe stervende was. Zoo nu en dan, als het iemand te binnen
+schoot en ervan sprak, keken we wat sip. Maar dat begon Daan te
+vervelen en hij zei:
+
+"Kijk es hier lui, dat gaat zoo niet langer. Wij willen hopen, dat ze
+nog weer beter zal worden. Dat gebeurt met zoovelen en de dokters
+zeggen altijd: Zoolang er leven is, is er hoop. En daarom moeten we
+zooveel pleizier hebben als we maar kunnen, alsof grootmoe al beter
+werd."
+
+Dat woord deed ons allen weer opleven. Het was ook zooveel prettiger,
+vroolijke gedachten over grootmoeder te hebben, dan sombere. En ik
+vrees, dat wel niemand onzer veel meer aan haar zal gedacht hebben,
+want we waren bij de rivier gekomen, en ons plan nam alle gedachten
+in beslag. Daan zei tegen Lena:
+
+"Hoor eens, als jij wasschen wilt, dan moet je jezelf maar gaan
+wasschen; je handjes staan er goed voor, en dan kun je ook de borden
+en kopjes wasschen. Maar probeer het niet met Andy, want dan zal ik
+je met je hoofd in 't water duwen. Ezels zijn er niet voor, om
+gewasschen te worden."
+
+Lena keek erg knorrig, maar ze is bang voor Daan. De toebereiding van
+onzen maaltijd gaf heel wat pret. Eerst werd er een vuurtje gemaakt,
+daarna de ketel erop gezet, want we moesten allemaal theedrinken.
+Vervolgens werd de braadpan opgezet, gevuld met de saucijzen, de
+koude aardappelen en het stuk konijnenvleesch. Het rook heerlijk!
+Daan en ik waren om beurten de kok; Alex wilde zóó vaak proeven, of
+'t eten al goed was, dat wij bevreesd werden, dat er niet genoeg voor
+ons allen zou wezen. En Lena kwam er telkens zóó dicht bij staan,
+dat ze haar gezicht verschroeide.
+
+Ik geloof niet, dat grooten menschen ons baksel zou gesmaakt hebben,
+omdat het nog al sterk rook; eenmaal zelfs helde de pan zóóver
+over, dat eenige aardappels er uit rolden, maar ze werden niettemin
+met graagte opgegeten. Na het "diner" werd de thee gebruikt, zooals
+we dat nu eenmaal gewoon waren. Vervolgens beproefden wij de appels
+te roosteren, maar dat ging heel lastig en bovendien waren we van 't
+koken al erg vermoeid, zoodat we ze maar rauw hebben opgegeten.
+
+Lena en Puf en ik gingen nu de borden omwasschen en spoelen; ze
+werden weer ingepakt en in 't karretje gelegd, waarna we
+verstoppertje gingen spelen. Vlak bij was een klein bosch, zoodat we
+er heel wat pret mee hadden. Maar toen begon ook de eerste ellende.
+Wij hadden Andy afgetuigd en lieten hem gras eten, maar toen we
+spelen gingen, vergaten we hem geheel, en eensklaps ontdekten we, dat
+ie er vandoor gegaan was.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Dadelijk gingen we allen op zoek, schreeuwden en klapten in onze
+handen, maar er was geen spoor van hem te ontdekken. Toen werden we
+boos op 'm. Lena vond, dat hij zich den dag had moeten herinneren,
+waarop hij met Puf was weggereden. En Alex zei pruttelend: "We zullen
+de rest van den dag wel moeten besteden aan 't zoeken naar dat oude
+beest! Laten we maar naar huis gaan, hij zal zelf wel den weg naar
+huis vinden!"
+
+"Maar we kunnen toch het karretje niet hier laten," zei Daan.
+
+"Span Alex dan maar in, dan zal ik hem wel sturen," zei Lena, terwijl
+ze danste van pret om het plannetje.
+
+De jongens echter hadden er geen ooren naar. Nog een uur lang zochten
+we naar Andy. We waren al drie mijlen van huis, en we wisten niet,
+wat te beginnen. Ten slotte vonden de jongens 't toch maar 't beste,
+om met vereende krachten het karretje naar huis te brengen. Wij
+juichten van pleizier, want dat leek ons bijzonder. Er werd nog lang
+en breed over gepraat, voordat het aan 't vertrek toe was. Op
+voorstel van Daan werd eindelijk besloten, dat Puf in 't karretje zou
+zitten (hij was erg vermoeid), en dat de anderen als vierspan er voor
+zouden trekken. Lena en ik vormden het eerste tweespan, Daan en Alex
+het tweede. Gelukkig hadden we touw bij ons; na nog eens weer
+overlegd en geregeld te hebben, waren we eindelijk gereed, en zette
+de stoet zich in beweging.
+
+"Laten we nu zeggen, dat Puf juist gekozen is als afgevaardigde voor
+het graafschap, en nu hebben we de paarden voor z'n rijtuig
+afgespannen, en trekken nu met hem de stad rond," stelde Daan voor.
+Dat viel in den smaak, luidjuichend riepen we allen: "Leve Puf, de
+vriend der arbeiders!"
+
+Wij wisten wel, hoe dat toeging bij die verkiezingen.
+
+Maar, o wee, wat was dat zwaar trekken met het ezelen-karretje!
+Doodop waren we, toen we het ding eindelijk weer op den weg hadden
+gekregen, en we rustten dan ook al dadelijk even uit. Puf vond het
+natuurlijk heerlijk; voor alle zekerheid hadden we hem de zweep maar
+afgenomen, toen hij, vol verrukking over zijn zegetocht, de zweep ter
+hand had genomen, als waren wij een heusch vierspan. En zie, terwijl
+we even wachtten, daar kwam Mevrouw Laura aan in haar rijtuig met
+twee paarden, vergezeld van Betty en Clara.
+
+"Wij hebben ons ezeltje verloren!" riepen we haar toe. Wij trachtten
+in galop haar voorbij te rijden, want de weg was daar heuvelachtig,
+doch Mevrouw Laura hield ons staande. "O jelui dwaze kinderen," zei
+ze, "wat ben ik blij, dat ik niet op jelui heb te passen."
+
+Wij vonden dat niet erg aardig van haar, omdat wij het heusch niet
+zoo prettig vonden om zoo met ons karretje heuvel op heuvel af te
+moeten sjouwen; maar het moest wel. Daan groette haar nu beleefd,
+door z'n pet af te nemen, en legde haar uit, waarom we zoo deden. Hij
+vroeg haar, of ze Andy ook ergens gezien had; zij beloofde, ons
+dadelijk te zullen boodschappen, als zij hem ergens zag. Betty en
+Clara vonden het zoo leuk, dat ze wilden uitstappen, om met ons samen
+een zesspan te vormen, doch ze hadden hun beste kleeren aan, en daar
+kon dus niet van komen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Na deze afwisseling gingen we weer welgemoed verder, totdat wij,
+dicht bij ons dorp, aan een vrij steilen heuvel kwamen. Wij stelden
+ons voor, er in een prachtigen galop af te draven en zoo in volle
+vaart ons dorp binnen te rijden. Ik vermoed, dat we het wat al te
+haastig aanlegden, want juist voor dat we weer op gelijken grond
+kwamen, scheen het karretje over te hellen, Daan en Alex konden het
+niet meer houden, Lena struikelde, en voor dat ik goed zien kon, wat
+er gebeurde, lagen wij allen door elkaar in een droge sloot, waarbij
+Puf tekeer ging, alsof ie vermoord werd. De mand tuimelde uit de kar,
+en alle borden, kopjes en schoteltjes waren aan scherven.
+
+Daan was de eerste, die overeind scharrelde. Hij scheen er goed aan
+toe te wezen, was alleen een beetje gekneusd, zooals hij zei. Lena
+had een groote buil op haar voorhoofd, zoo groot wel als een
+kievitsei. Alex had een zijner beenen leelijk bezeerd en zei, dat het
+zeker gebroken was, maar Daan betastte het eens en besliste van niet,
+omdat er nergens een beentje van z'n plaats was. Puf had alleen z'n
+knieën bezeerd, de eene bloedde vrij erg, en ik bond er mijn zakdoek
+om. Ik zelf had mijn elleboog aan een steen gestooten, het deed erg
+zeer, maar anders ook niet.
+
+Nadat we al deze akeligheden overzien hadden, gingen we een oogenblik
+in een haag uitrusten. Maar wijl er niemand kwam opdagen om ons te
+helpen, lieten we ons karretje liggen, nam Daan, Alex op z'n rug en
+zoo marcheerden we als een verslagen vijand ons dorp binnen; Lena's
+jurk was erg gescheurd, en mijn hoed zag zwart van modder. Toen wij
+zoo thuis kwamen, gaf Emma een gil van schrik. Ze was echter spoedig
+weer bekomen, en zei Baldwin, de kar te gaan halen. Alex ging binnen
+op de sofa liggen, waar de keukenmeid z'n been onderzocht. Zij
+meende, dat het wel voldoende zou zijn, als er een koud-waterverband
+werd omgelegd. Het been was wel wat gezwollen, maar er was geen
+sprake van gebroken.
+
+Dat we allemaal weinig opgeruimd waren, laat zich denken, maar het
+was natuurlijk Andy's schuld en niet de onze. Nadat we thee hadden
+gedronken, kwam er een jongen aan de pastorie; hij had Andy gevonden
+in een grasveld, waar ie met een paar veulens aan 't hollen was. Hoe
+hij daar terecht was gekomen, daar begrepen we niets van; hij moèst
+over een heg zijn gesprongen. Wij waren heel blij, dat we 'm weer
+hadden, maar Daan gaf 'm een flink pak slaag. Emma vond, dat het hier
+nu wel een hospitaal geleek, met zooveel gewonden en gekneusden.
+
+En nu wou ik maar, dat ik hier de beschrijving van onze ellende kon
+eindigen, maar het ergste moet nog komen.
+
+Ik zat in den tuin een boek te lezen; Puf was al naar bed, en Lena
+speelde binnen halma met Alex. Plotseling kwam Daan opgewonden naar
+mij toe en riep:
+
+"Zeg, d'r staat een boerderij in brand, een halve mijl van hier! Het
+is de boerderij van Gaythorpe! Ik ga er heen!" "Ik ga mee!" riep ik.
+
+'t Is wel treurig voor wie 't treft, maar we houden allen van brand;
+dag of nacht, altijd gingen we er heen.
+
+Vlug zette ik m'n hoed op, en rende met Daan weg. Al spoedig zagen we
+dikke rookwolken in de verte. Daan vermoedde, dat er hooibergen in
+brand stonden.
+
+Wij holden zoo hard als wij konden door, en toen we er kwamen, bleek
+inderdaad een hooiberg in brand te staan, doch de vlammen waren al
+overgeslagen op de stallen, die vlak aan het huis grensden. Daar er
+geen brandspuit dichterbij te vinden was dan te Lemworth, waren er
+vele menschen bezig met emmers water in de vuurzee te gooien, maar
+dat hielp weinig, en 't stond er dus niet best voor. Daan begon
+dadelijk te helpen bij het redden van de meubelen uit het woonhuis;
+het had een rieten dak, en er was dus weinig kans, dat het gespaard
+zou blijven.
+
+Gelukkig waren de kinderen van den boer al uit het huis, en ook de
+paarden waren al losgesneden, zoodat er geen levende ziel meer in
+huis was. De boer deed al z'n best, om nog te redden, wat er te
+redden was.
+
+Intusschen had een der mannen een ladder tegen het woonhuis gezet, en
+begon nu het riet van het dak weg te snijden; doch de ladder vatte
+plotseling vuur, zoodat de man z'n werk moest opgeven; zóó snel
+schoten de vlammen toe, dat hij z'n handen er nog bij brandde. Ik
+wilde Daan nog helpen met het sjouwen der meubelen, maar hij stond
+het niet toe; dat is geen werk voor dames, vond ie.
+
+Eensklaps hoorde ik een gejank in een schuurtje, wij liepen toe, en
+daar zagen we boven een der vensters een lief klein hondje staan op
+den hooizolder!
+
+"O, het is Fox!" jammerde juffrouw Gaythorpe "ik heb hem opgesloten,
+toen ik de kinderen uitliet!"
+
+"Ik zal hem eruit halen!" riep Daan, en hij vloog het huis binnen en
+de trap op. Nog geen minuut was hij weg, of daar sloeg een vreeslijke
+vlam uit de schuur. Juffrouw Gaythorpe zei, dat zou van een vat
+petroleum zijn. Tegelijkertijd zagen we Daan, die den hond voor zich
+uithield boven het venster.
+
+"Zal ik hem eruit werpen?" riep Daan.
+
+"Kom zelf er gauw uit!" riep de boer. "Het vat met petroleum is
+gesprongen!"
+
+Daan verdween weer. Maar spoedig verscheen hij aan het venster en
+riep: "De trap staat in brand! Ik kan niet naar beneden!"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik stond te trillen op mijn beenen van angst. "Houdt een deken
+gespannen!" schreeuwde Daan. "Ik zal Fox erin gooien. Twee mannen
+spreidden een deken uit, en Fox werd er in opgevangen. Intusschen was
+Gaythorpe de ladder gaan halen, maar die was gebroken en nu te kort,
+om Daan te bereiken. Een andere werd gehaald, die was ook te kort.
+Toen werden ze aan elkaar gebonden. Ik stond doodsangsten uit, maar
+Daan bleef kalm.
+
+"Schiet wat op!" riep hij; "het vuur komt hier al in de kamer!" En
+geen seconde daarna stond hij al in een rookwolk gehuld; het huis
+brandde als papier weg.
+
+"O Daan, Daan!" jammerde ik. "Is er niemand, die hem redden kan?" En
+meteen hoorde ik, dat de ladders al zóó verkoold waren, dat ze niet
+meer te gebruiken waren. En nog verloor Daan den moed niet.
+
+"Werpt me een touw toe!" riep hij nu weer. "Ik moèt hieruit, de
+vloer begint al onder mij te branden." Hij stond nu in de
+vensterbank; men haalde een matras, en vier mannen hielden haar
+gestrekt.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Spring!" riepen ze. "'t Is je eenige kans!"
+
+Een oogenblik aarzelde Daan .... hij keek omlaag .... hij was zoo
+hoog .... nog even gekeken .... daar sprong hij omlaag .... ik deed
+m'n oogen dicht....
+
+Ik vrees, dat hij te wild gesprongen heeft, want ik hoorde een
+vreeslijk gekraak. Nooit zal ik dit ontzettend oogenblik vergeten. De
+menschen gilden van schrik, en toen was het ineens doodstil. Ik vloog
+er heen, maar boer Gaythorpe greep me bij den arm.
+
+"Hier blijven, kind, dat is niet voor je om te zien. Arme, arme
+jongen!" Wat mij nog nooit overkomen was: ik viel in zwijm. En toen
+ik weer bijkwam, was ik in een huisje gebracht, waar een vrouw bezig
+was in mijn neus met verbrande veeren te kietelen. Dadelijk
+herinnerde ik mij alles, en vroeg verschrikt: "Waar is Daan?"
+
+"De dokter is bij hem, lieve. Gelukkig was die net onderweg naar boer
+Turt, waar hij den brand zag en dadelijk naar hier kwam."
+
+"Is hij dood?" vroeg ik schreiend. "O toe, hij kan niet dood wezen!"
+
+"Kom, kind, we willen er 't beste van hopen!"
+
+Ik stond op, en liep zoo snel als ik kon naar buiten, waar ik Baldwin
+vond. Ook de keukenmeid was hier gekomen, en stond handenwringend te
+schreien. Ik ging het huis binnen. Daar kwam de vrouw, die daar
+woonde, op mij af, en op mijn geroep van "Is hij dood?" antwoordde
+ze:
+
+"Och lieve, houd moed, hij heeft gebroken beenen, maar jonge beenen
+genezen spoedig, zeggen de dokters! Kom, binnen twee dagen lacht ie
+alweer! Maar hij mag niet vervoerd worden. Ik ben verpleegster te
+Lemworth geweest, en ik zal hem zoo best verzorgen, als ik kan. Dat
+beloof ik je!"
+
+We bleven nu in de kamer naast die waar Daan lag, op den dokter
+wachten.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIV.
+
+
+Dr. Fenning is al oud, hij woont zes mijlen bij ons vandaan.
+Glimlachend kwam hij uit de ziekenkamer, hij bemerkte wel, hoe
+beangst we allen keken. "'t Zal wel gaan," zei hij, "mits hij met
+zorg verpleegd wordt. Maar hij moet volledig rust houden, niemand mag
+hem zien dan juffrouw Blatch. Zij zal hem verzorgen naar mijn
+aanwijzingen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Och dokter," smeekte ik, "zou ik hem niet even mogen zien, heel even
+maar? Vader is op reis. Is hij erg gewond?" "Het is een geluk, dat
+hij juist op het gras terecht kwam, en het is een wonder, dat hij er
+nog zoo goed aan toe is, als nu. Gewond? Ja, hij heeft een rib
+gebroken en ook een arm is gebroken, verder een leelijke wonde aan
+z'n hoofd, maar hij is nog jong en ik zal het wel met hem klaar
+spelen. Ga jelui maar gerust naar huis, hij is hier goed verzorgd."
+
+Baldwin en de meid wilden nog weer wat aan Dr. Fenning vragen, maar
+hij werd ongeduldig en ging heen, zoodat wij naar huis terugkeerden.
+Lena en Alex wisten nog van niets af, die had ik dus al het droeve
+nieuws te vertellen. Wij besloten, dat ik dadelijk aan vader zou
+schrijven, en hem alles vertellen. Nog vóórdat ik naar bed ging,
+geschiedde dat, zoodat de brief den volgenden morgen nog met de
+eerste post wegkwam.
+
+En toen naar bed. Voor 't eerst van m'n leven verlangde ik naar bed,
+om tot rust te komen na zulk een vreeselijken dag. Van
+oververmoeidheid viel ik dadelijk in slaap; toen ik den volgenden
+morgen wakker werd, was het mij, als lag er een zwaar gewicht op mijn
+hoofd: het was de herinnering aan Daan. Bij het ontbijt kwam er een
+brief van vader; hij schreef, dat grootmoe was gestorven, en dat hij
+niet eerder dan na de begrafenis kon thuiskomen, dat was Zaterdag.
+Lena en ik waren droevig gestemd; we konden maar niet gelooven, dat
+grootmoe werkelijk dood was.
+
+Alex had nog veel last van zijn verwonde been, hetgeen niet opwekkend
+werkte op z'n humeur. Daar er dus thuis weinig aantrekkelijks te
+beleven viel, gingen wij maar weer eens naar juffrouw Blatch, om te
+hooren, hoe het met Daan ging. Zij vertelde ons, dat hij sliep, en
+niet gestoord mocht worden.
+
+"Heeft hij veel pijn?" vroeg ik. "Spreekt hij ook over wat er gebeurd
+is?"
+
+"Hij is niet geheel helder nog, lieve; maar dokter geeft hem wat in,
+om rustig te blijven. Hij zal wel voorspoedig genezen, wees daar maar
+niet bang voor."
+
+"Vader komt niet vóór Zaterdag thuis," vertelde ik haar, met tranen
+in de oogen; "en zonder Daan is het nu thuis zoo eenzaam. Weet u
+zeker, dat hij niet sterven zal, juffrouw?"
+
+"Ik heb er alle hoop op, kindlief. Als de goede God ons helpt, zal 't
+niet aan mij liggen."
+
+"Toe Lena, laten we dan maar naar huis gaan en voor hem bidden; wat
+verkeerd van ons, dat we dat nog niet gedaan hebben!"
+
+Zoo gingen we weer terug. Lena was ongewoon ernstig; thuisgekomen,
+gingen we dadelijk naar onze slaapkamer, knielden voor ons bed neer,
+en baden, dat Daan spoedig mocht genezen. Toen we gebeden hadden,
+gevoelden we ons wel moediger gestemd. We gingen vervolgens naar
+Alex, die nog altoos op de tot bed ingerichte sofa lag. Puf was met
+Andy aan 't rijden in 't grasveld.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij vonden Alex erg terneergeslagen. Toen we hem van Daan vertelden,
+zei hij: "Maar ik ben er ook leelijk aan toe, mijn been wordt al
+erger. Ik denk, dat er koudvuur is bijgekomen, het wordt zwart. En
+dan ben ik spoedig evenver heen als Daan, en dan zullen ze mijn been
+afzetten, en kan ik de rest van mijn leven op één been rondhinken."
+
+Wij werden beangst door zijn spreken en vroegen hem, zijn verband
+eens af te doen, dat we zijn been bezien konden. Toen ik het zag,
+riep ik verlicht uit. "O, dat zijn de ontvellingen, dat ziet er
+altoos veel erger uit, dan 't is. Die heb ik ook gehad, op mijn
+armen."
+
+"Ja," riep Lena, "en ik ook, kijk maar op m'n voorhoofd."
+
+"Puh!" zei Alex. "Wat zou nu jelui gebeuzel over die ontvellinkjes
+te maken hebben met mijn been! Had ik den dokter maar laten roepen!
+Die meid denkt, dat ze heel knap is, maar zij maakt nog gehakt van
+me."
+
+Wij konden niet helpen, dat we in den lach schoten, want dat zegt
+Mary altijd tegen tante, als ze niets weet voor 't middagmaal. "We
+zullen d'r maar gehakt van maken, juffrouw." Ze zou ons op die manier
+wel dag aan dag gehakt willen geven, als ze er ten minste vleesch
+voor krijgen kon.
+
+"Het zal mij benieuwen, wat voor pijn Daan heeft," merkte ik op. "Wat
+een verschrikkelijke dag gisteren!"
+
+"En daar was Andy de schuld van," mompelde Alex. "Als hij niet was
+weggeloopen, zou ik mijn been niet bezeerd hebben, en dan was ik met
+jelui naar den brand gegaan."
+
+"En wat dan?" vroeg ik.
+
+"Dan zou ik Daan hebben weerhouden van zijn dwaasheid, om een
+brandend huis binnen te rennen."
+
+"Hij heeft den hond gered," zei ik. "Ik geloof, dat hij daarmee een
+goede en dappere daad verrichtte. Ik zou niet graag in zijn plaats
+zijn geweest, toen hij daar gereed stond, om van boven af te
+springen. O, wat was dat vreeselijk, om te zien. En dan die angst, om
+toch vooral op de matras te springen! En toch stond hij er zoo dapper
+en kalm bij. De lui uit 't dorp noemden hem een echten held!"
+
+Alex zei niets meer. Wij droegen hem naar den tuin, waar hij in 't
+gras kon liggen, en wat met ons babbelen. Wat duurde die dag lang!
+Mary en Emma waren naar juffrouw Blatch gegaan, om naar Daan's
+toestand te informeeren; ze waren vreeselijk lang onder weg, omdat ze
+in 't dorp met iedereen gingen praten over de vreeselijke
+gebeurtenis. Juffrouw Ribbon vond, dat wij vader hadden moeten
+telegrafeeren over Daan; maar later zei ze weer, dat 't toch maar
+beter was, zooals we gedaan hadden want in een telegram kan je niet
+alles goed duidelijk maken.
+
+Tegen den avond kregen we bezoek van Mevr. Rogers. Wat waren we blij,
+dat zij eens kwam kijken. Ik verbeeldde mij zelfs, dat ik er behoefte
+aan had, nu ook eens met groote menschen te praten. Zij wilde ook
+Daan gaarne zien, en bleef wachten, totdat dokter kwam. Ook wilde ze
+aan vader schrijven.
+
+"Jelui moeten allemaal maar eens een heelen dag op de boerderij
+komen," zei ze, "dan kun je mijn man meteen weer eens wat
+opmonteren."
+
+"Maar," merkte ik op, "wij hebben de laatste dagen niet anders gehad
+dan ongelukken; brand en dood en ziekte, zoodat we ons niet erg
+opgewekt gevoelen."
+
+"Jawel kinderen, dat weet ik wel, maar we moeten nu niet alles van
+den zwarten kant bezien. Andy is weer terecht en niemand van jelui is
+levensgevaarlijk gewond bij den tuimel in de droge sloot. En Daan
+wordt alweer beter, en Zaterdag komt je vader weer thuis. Kom, kom!"
+
+"O ik wou, dat u hier kondt komen en blijven, totdat vader weer thuis
+is!" riep ik zuchtend uit.
+
+Maar Mevrouw zei, dat ze den kapitein niet alleen kon laten. We waren
+echt bedroefd, toen ze weer vertrok, maar wij beloofden haar toch,
+den volgenden dag op de boerderij te komen doorbrengen. Zoo
+geschiedde, en we hebben ons best vermaakt.
+
+Intusschen kreeg ik een tweeden brief van vader, en Mary kreeg er ook
+een. Hij schreef, dat hij onmiddellijk naar huis had willen
+terugkeeren, doch dat hij eerst aan den dokter getelegrafeerd had,
+die hem berichtte, dat het niet noodig was, omdat Daan goed
+vooruitging. Verder schreef hij nog, dat hij zoo moeilijk vóór
+grootmoe's begrafenis kon wegkomen, omdat er nog zooveel te bespreken
+en te regelen was. En dan deelde vader ons mee, dat in plaats van
+tante Caroline, tante Marie Zaterdag met hem mee kwam. Dat was een
+blijde tijding voor ons! Tante Marie kan 't best geschiedenissen
+vertellen, beter dan wie ook. Als wij in den winter om 't gezellige
+haardvuur in 't schemerdonker zijn neergezeten, dan begint zij te
+vertellen van den burgeroorlog, die eeuwen geleden werd gevoerd. Zij
+vertelt ons van jongens en meisjes, die hun vaders in donkere kerkers
+opsloten, en waaruit ze dan weer door geheime gangen ontvluchtten. En
+ons hart beeft, en we houden onzen adem in, als ze vertelt van die
+ontvluchtingen, dat de menschen bijna weer werden gegrepen. De tijd
+vliegt om, en eer we 't weten, is 't bedtijd. Het is heerlijk, naar
+tante Marie te luisteren!
+
+Langzaam herstelde Daan; toen vader en tante Marie thuis kwamen, kon
+hij nòg niet vervoerd worden; dat gebeurde pas drie weken later.
+Toen hij thuis kwam, zag hij er nog erg bleek en smalletjes uit; zijn
+arm droeg hij nog in een verband, en hij moest steeds nog in bed
+blijven.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Overdag gingen we veel bij zijn bed zitten, om hem op de een of
+andere manier gezellig bezig te houden. Den eenen keer deden wij
+spelletjes met hem, den anderen keer haalden wij acrobatische toeren
+voor hem uit. Alex beproefde, over een stok te loopen, dien hij
+tusschen twee stoelen gelegd had, of balanceerde een glas op z'n
+neus. De stok brak, en hij maakte een flinken smak. Gewoonlijk was
+Daan bij al deze uitvoeringen best in z'n schik, doch toen ik op een
+Zondagmiddag bij hem kwam zitten, vond ik hem heel ernstig.
+
+Hij had het over mijn Zondagsschoolklas en zei: "Vader had toch wel
+gelijk, Griet, ik was er niet voor geschikt, die kleintjes te leeren.
+Ik had de taak van een dienstknecht op mij genomen, terwijl ik het
+nog niet eens was. Weet je wat ik dacht, toen ik daar in het venster
+stond te wachten op de ladder, en de vlammen reeds om mij heen
+lekten?"
+
+"Neen," antwoordde ik, "ik wist wel, dat je aan iets dacht, je keek
+zoo ernstig en kalm. Hè, laten we daar maar niet meer over praten,
+'t was vreeselijk!"
+
+"Maar ik wou er nu juist zoo graag eens over praten. Het waren de
+woorden van den ridder, die mij door het hoofd vlogen: Semper
+fidelis, semper paratus. En ik gevoelde, toen ik den dood voor mij
+had, dat ik niet paratus, niet bereid was. En bovendien, ik was niet
+fidelis, niet getrouw geweest."
+
+"Maar je keek toch niets bevreesd," merkte ik op. "Ik dacht juist,
+dat je niet zag, hoe dicht het vuur al bij je was."
+
+"Het staat niet dapper, om bang te zijn," zei Daan met z'n oude
+deftigheid; "het is niet in den vorm, om je gevoelens aan iedereen te
+openbaren." En hij vervolgde:
+
+"Maar met dat al zat ik leelijk in de benauwdheid, en daar was reden
+voor, want ik was niet bereid om te sterven. Wat zou jij hebben
+gedaan, Griet?"
+
+"Ik denk, dat ik het uitgegild zou hebben van angst," antwoordde ik.
+"Maar niet voor het sterven zou ik zoo bevreesd zijn geweest, doch
+voor 't vuur. Ik geloof, dat ik -- ik aarzelde even verder te gaan,
+want ik vind het altijd moeilijk over mezelf te spreken -- dat ik
+niet bang voor den dood zou geweest zijn, omdat alles daarna wel weer
+in orde zou gekomen zijn."
+
+"Hoe weet je dat?"
+
+"Dat staat in den Bijbel. Ik denk aan dat hoofdstuk over de schapen,
+en hoe Jezus daarvan zei: Ik geef hun het eeuwige leven, en nimmer
+zullen ze omkomen, en niemand zal ze uit Mijn hand rukken."
+
+"Jawel, maar hoe weet je nu, dat jij een van die schapen bent?"
+
+Aarzelend antwoordde ik: "Hij stierf voor mij, Hij riep mij en ik
+ging tot Hem. Anders kan ik er niet van zeggen." Daan was even stil,
+en sprak toen:
+
+"Ik wil ook zekerheid van mijzelf hebben, voor dat ik dit bed
+verlaat. Ik wil er zekerheid van hebben, dat, als ik plotseling den
+dood ontmoet, ik zoo gerust zal zijn, als kon het mij niets hinderen.
+Een mensch moet geen enkele oorzaak _in_ zich hebben, om bevreesd te
+zijn. Ik zal paratus, bereid zijn om te sterven. Daar wil ik ernstig
+naar streven."
+
+"Vader kan je daarin helpen," zei ik.
+
+Verder spraken we niet over deze zaken, en enkele dagen daarna zei
+Daan tegen me: "Ik heb zekerheid nu. Of beter gezegd, God heeft mij
+die zekerheid gegeven. Ik heb er alle hoop op, dat ik nu nimmer meer
+bevreesd zal zijn voor den dood. En ik hoop ook, dat als ik paratus,
+bereid ben, ik dan ook in staat zal wezen, fidelis, getrouw te zijn."
+
+Ik knikte even, en wij spraken er verder niet meer over. Toen Alex
+weer naar school ging, was Daan nog niet geheel hersteld. Lena en ik
+kregen nu les van tante Marie. Langzaam aan begon het buiten koud en
+nat te worden: de winter naderde, en onze kachels werden weer te
+voorschijn gehaald.
+
+Als we niet buiten konden spelen, speelden we thuis veel
+verstoppertje en dan deed tante Marie ook mee. Ook ging zij wel met
+ons uit rijden in 't ezelkarretje, terwijl ook vader er af en toe al
+eens gebruik van maakte voor huisbezoek. Zoo begon Andy meer en meer
+nuttig te worden; hij bracht pakjes naar 't station, reed iedere week
+met mij en Annie Steel, en deed boodschappen in 't dorp. En eindelijk
+kon ook Daan z'n eersten rijtoer weer maken, waarna hij spoedig ook
+weer naar school ging.
+
+Tante Marie veranderde de kooroefeningen van Zaterdag op Vrijdag, en
+dat vonden we heerlijk. Dan konden we den ganschen Zaterdag uitgaan.
+Regende het op Zaterdag, dan was het een allervervelendste dag. Den
+ganschen dag verveelden we ons dan, en meermalen werd hij besloten
+met een vechtpartij.
+
+Verleden Zaterdag regende het den ganschen dag. Wij sloten ons 's
+morgens op in de leskamer, en bedachten allerlei raars. Alex vond,
+dat Andy nu toch wel eens wat kunstjes mocht leeren; 't moest zoo'n
+soort circusezel worden. Opzitten b.v., en aan een tafel eten, dansen
+op de maat der muziek, pianospelen met z'n hoeven, en meer van dat
+moois.
+
+Wij staken de hoofden bijeen, bespraken fluisterend een plannetje, en
+Alex rende weg. Hij ging kijken of Andy in den stal was gebracht.
+Lena en ik gingen naar boven, naar onze "lorrendoos", dat was een
+doos, waar tante Caroline afgedragen kleeren in bewaarde. Wij vonden
+er een oude slaapmuts in, een lange blauwe jurk en een witten
+omslagdoek. We namen naald en draad, spelden en lint, en gingen weer
+naar beneden, nu naar de eetkamer; de leskamer was te hoog voor den
+ezel.
+
+Tante Marie was uitgegaan, om met vader een zieke vrouw te bezoeken.
+Daan zette de staldeur open, en Lena en ik legden kranten op den
+grond, ingeval Andy vuil zou wezen. Maar Alex had vooraf zijn hoeven
+al geboend, zoodat Andy, met den halster om, in bijzonder goed humeur
+kwam aangestapt. Zoodra hij binnen was, sloten we de deur, om
+ongewenschte bezoekers buiten te laten.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Intusschen had Daan een bos wortels, dien hij van Baldwin had
+gekregen, gereed gelegd voor "de dressuur". De eetkamer leende zich
+daar heel goed voor, want als Andy lastig werd, konden we gauw de
+tuindeuren openen, en dan kon ie daardoor weer z'n stal bereiken.
+"Zie zoo," zei Daan, "laten we nu maar es beginnen!"
+
+Andy kreeg de slaapmuts op z'n kop, de bandjes werden om z'n hals
+vastgebonden en hij keek zoo grappig, dat we 't allen uitbarstten van
+lachen. Vervolgens werd de blauwe jurk om z'n lijf geslagen en flink
+met touwen vastgesjord, en toen kwam 't moeilijkste nog aan. De witte
+omslagdoek werd in vieren geknipt, elk stuk om een zijner pooten
+gewonden en daarna aan de blauwe jurk vastgenaaid zoodat de
+vierpijpige broek niet kon afzakken. Alles ging goed; Andy keek wel
+wat vreemd om zich heen, maar hij bleef rustig.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Totdat Daan wilde beproeven hem te laten opzitten en pootjes geven.
+Daan had een wortel aan een stok gebonden, en hield hem nu heel hoog
+den ezel voor. Maar terwijl wij met alle moeite bezig waren, hem op
+z'n achterpooten te doen zitten, rukte hij zich plotseling los en
+begon de kamer rond te rennen. Onmiddellijk gooiden we de tuindeuren
+open, en hij vloog er uit. Het regende hard, maar Daan en Alex holden
+hem na. En nu had die domme Baldwin het hek open laten staan!
+Natuurlijk rende Andy er door, en holde het dorp in! Daan zei later,
+dat hij haast niet meer had kunnen loopen van 't lachen, zoo koddig
+als Andy er uit zag in z'n galakleed. Enkele menschen, die van hun
+werk kwamen, konden van 't lachen ook al geen hand uitsteken, en zoo
+rende ons ezeltje maar voort.
+
+Toen vader en tante thuis kwamen, vroegen zij ons, waar de jongens
+waren; wij vertelden hun alles, en vader was erg boos. Als Andy weer
+thuis kwam zou hij hem onmiddellijk wegsturen. Tante schudde van 't
+lachen. Kort na 't middageten kwamen de jongens terug; ze waren Andy
+weer kwijt, ze hadden hem niet kunnen vinden. Maar vader zei ernstig:
+"Jelui moet dan maar weer op pad gaan, en net zoo lang zoeken, tot je
+hem vindt. Jelui verdiende, dat ie nooit terugkwam."
+
+Nu, dat leek den jongens wel, om er weer opuit te gaan. Ze bleven nu
+weg tot theetijd, maar .... hadden Andy nog niet ontdekt! Vader zond
+Daan regelrecht naar bed, en vroeg tante, hem wat warms te drinken te
+geven, want hij was na dien brand nog niet geheel de oude.
+
+Het werd nacht en het werd Zondag en het werd Maandag: geen Andy te
+zien. Dien Zondagmorgen was Mevrouw Rogers in de kerk, en wij
+vertelden haar alles. En zij vertelde ons, dat zij spoedig de
+boerderij zouden verlaten, om naar Londen terug te keeren. Wat speet
+ons dat! Wij hielden allen zoo van den kapitein, en gingen zoo vaak
+op de boerderij spelen.
+
+"Heusch, ik weet niet wat wij moeten aanvangen zonder jelui," zei
+Mevrouw. "Wij houden zoo van jelui en van dien armen Andy."
+
+En ik pruilde: "Altijd moet ons wat naars overkomen. Nauwelijks
+hebben we een week, dat er niet wat droevigs geschiedt."
+
+Zij lachte en sprak: "Ik zou er alles voor over hebben, om jelui
+narigheid te besparen."
+
+Toen zij was vertrokken, voelde ik mij droef te moede. Het leelijke
+is, dat de dingen die wij doen, pas verkeerd lijken als ze gedaan
+zijn; ik dacht niet dat het verkeerd was, Andy te dresseeren, maar nu
+blijkt het, want wij hebben hem verloren, door dat te doen.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XV.
+
+
+Den Maandag daarna plakten we weer een briefje op den mijlpaal,
+waarop deze woorden:
+
+
+                "Verloren, verdwaald of gestolen:
+  Een zwarte ezel. 't Laatst gezien in blauwe jurk, wit-zwarte
+   broek en witte slaapmuts. Luistert naar den naam van
+   Andy. Wie hem aan de pastorie te Warlington brengt,
+                krijgt een flinke belooning."
+
+
+Vader vond, dat Daan beter gedaan had, met even aan te loopen bij den
+veldwachter, om hem een en ander mee te deelen. Na de lessen ging
+tante Marie met Lena en mij aan den wandel, terwijl we iedereen, dien
+we tegenkwamen vroegen, of hij Andy niet gezien had. Maar niemand
+wist er wat van. Teleurgesteld en weinig hoopvol kwamen we weer
+thuis, en toen de jongens uit school thuis kwamen, ook al uit hun
+humeur, was 't één groote treurpartij.
+
+Nijdig zei Alex: "Als die veldwachter hem niet weet uit te vinden,
+dan gaat z'n hoofd eraf."
+
+"Wat wou hij doen?" vroeg ik.
+
+"Moet je hooren, hij praatte eerst, alsof Andy een meneer was. Hij
+vroeg of ie een ring droeg, of z'n zakdoek geparfumeerd en wie z'n
+barbier was. Toen heeft Daan 'm gezegd, dat dat zijn zaken waren, om
+uit te visschen, en dat hij, als hij den ezel niet vond, geen knip
+voor z'n neus waard was." "Ik vrees," hernam ik beklemd, "dat Andy
+een ongeluk is overkomen; misschien is die jurk wel om z'n nek
+geschoven en heeft ie zich geworgd, misschien is ie wel over die
+lange broekspijpen gestruikeld en in een gracht getuimeld. Ik geloof
+niet meer, dat hij leeft."
+
+"Goed, maar dan is z'n lichaam toch nog ergens te vinden! Zoo klein
+was ie toch niet!"
+
+"Ik vermoed," zei Lena half-huilend, "dat ie zich half dood gejaagd
+heeft, en toen in de struiken gekropen is, om daar te sterven. Arme
+Andy!"
+
+Toen ik een dergelijke veronderstelling maakte, waarbij ik een
+soortgelijk gezicht trok, schoten de jongens in den lach. Maar dat
+duurde niet lang, en spoedig zaten we allemaal weer in zak en asch.
+
+De dagen gingen treurig voorbij. Op een Dinsdag ontmoette ik kapitein
+Rogers, en vertelde hem van onze ellende. "Kom, kom!" riep hij uit,
+"ezels en honden komen altijd weer terug."
+
+"Ja," zei ik, "maar morgen is 't al Woensdag, en dan rekent Annie er
+op, om met hem uit rijden te gaan. Nog niet één keer heb ik haar
+overgeslagen, maar nu weet ik heusch niet, wat ik met haar beginnen
+moet. En als Andy voor altoos weg is, zal zij nooit meer met hem
+kunnen rijden. O, het is verschrikkelijk!" Ik trachtte mijn tranen in
+te houden, maar 't lukte niet.
+
+"Hoor es hier, beste meid," zei kapitein Rogers, "a.s. Maandag
+vertrek ik van hier. Hoe zou je er over denken, je kleine patient in
+mijn rijstoel mede te nemen? Hij rijdt o zoo licht, je zoudt hem zelf
+best kunnen voortduwen. Ik zal hem dan aan jelui huis laten brengen
+en dan kun je elken Woensdag het arme kind erin rondrijden."
+
+Ik deed een sprong van blijdschap en bedankte hem driemaal. "Ik was
+zoo bang, dat ze nu nooit meer naar buiten zou kunnen, en nu kan ik
+haar gaan zeggen, dat ze Maandag weer kan rijden. O, wat vind ik dat
+vriendelijk van u, meneer, maar het spijt me zoo, dat u ons verlaten
+gaat. Wij houden allemaal zoo van u."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ja kind, het gaat mij evenzoo," zei hij lachend, "en ik hoop, dat je
+mij eens schrijven zult, Grietje, al is 't maar eens in de maand. Of
+kun je niet es een mooi boek schrijven en het mij sturen, als 't
+klaar is? Een dagboek bijvoorbeeld?"
+
+"Nu," antwoordde ik, "ik zal hier spoedig een einde aan maken, en dan
+aan deel II beginnen. Zoudt u 't werkelijk graag eens lezen?"
+
+"Ja, heusch."
+
+"Maar ik vrees," hernam ik spijtig, "dat het een heel treurig slot
+zal worden, want alles gaat tegenwoordig verkeerd. U gaat weg, en
+Andy is weg, en de winter komt, en het doet niets dan regenen. Als we
+veel thuis moeten zitten, vervelen we ons en dan gaan we verkeerde
+dingen bedenken. Zelfs tante Marie speelt tegenwoordig niet zooveel
+meer met ons, zij heeft het te druk met ziekenbezoek."
+
+"Nu, in elk geval houd ik je aan je belofte, om mij je boek te
+zenden, als 't klaar is."
+
+"Ja, dat zal ik doen. En hoort u es, kapitein, zoudt u 't goed
+vinden, als ik uw rijstoel ook nog voor andere doeleinden gebruikte
+dan voor Annie? Ziet u, ik breng soms boodschappen van onze
+dorpsgenooten naar Cross Glen, ik ben dan zoo'n soort
+vrachtrijdster."
+
+"Maar hoe ter wereld kom je dáár nu toch bij?"
+
+"Och, daar houd ik van. Vader zegt, je moet nooit iets beginnen, of
+je moet er een nuttige oorzaak voor hebben. En vindt u dat dan geen
+nuttige zaak?"
+
+"Wat voor oorzaak hadt je daar dan voor?"
+
+Ik wou het hem eerst niet zeggen, maar dat leek me toch weer laf ook,
+en ik antwoordde: "Ik wil graag een dienstmaagd van Jezus Christus
+zijn, Die gezegd heeft: Ga en help uw naasten. Dus dan heb ik te
+gaan. Dat noem ik mijn _gaan_." Kapitein Rogers lachte niet, moedigde
+mij aan, meer ervan te vertellen, en ik vervolgde: "Ik geloof, dat ik
+mijn _gaan_ beter waarneem dan mijn _doen_. Thuis moet ik tante Marie
+helpen, kousen stoppen, enz., en dat gebeurt haast nooit met graagte.
+Heb ik u niet eens verteld van die woorden op de graftombe van den
+ridder in onze kerk: Semper fidelis, semper paratus? Hij was een
+uitnemend dienstknecht, en ik wenschte te zijn als hij."
+
+"Juist," zei de kapitein, terwijl hij mij ernstig aankeek, "en daar
+zul je zeker in slagen. Maar kind, ik moet weg. Vaarwel hoor! Ik zal
+je den rijstoel zenden. En Zaterdag moet jelui allemaal bij mij op
+een afscheidsfeest komen. Ik zal een deftige uitnoodiging zenden."
+
+Verheugd riep ik uit: "Dat 's heerlijk!" Toen ging ik regelrecht naar
+Annie en vertelde haar alles van ons verdwenen ezeltje en van den
+rijstoel. Zij had reeds van Andy's vlucht gehoord, en had ook reeds
+verwacht, dat het rijden nu wel uit zou zijn; maar ik had haar betere
+dingen te beloven. Dien middag bleef ik meteen maar bij haar en gaf
+haar les in 't lezen. Op Zaterdagmorgen gingen we allen op pad om nog
+eens een onderzoekingstocht naar Andy te doen. Puf ging niet mee, om
+niet vermoeid te zijn vóór de partij bij kapitein Rogers. De
+kapitein had ons genoodigd om 3 uur.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Toen we aan den kruisweg kwamen, stelde Daan voor, dat we ieder een
+weg zouden inslaan, en dien zoo ver mogelijk oploopen. Mij leek het
+plan niet goed; Lena zou zoo ver toch niet kunnen loopen. Toen haalde
+Daan een kaart uit z'n zak. "Kijk hier," zei hij, "al die wegen hier
+leiden naar een dorp of stad; als we nu de volgens deze kaart
+dichtsbij gelegen plaats nemen, kunnen we daarheen wandelen." Na een
+langdurige studie op, en breedvoerig debat over de kaart, werd
+besloten, naar de stad Rockwell te loopen, die op 5 mijlen afstands
+was gelegen. Aldus geschiedde.
+
+Al wandelend, bespraken we verdere plannen. Daan vond, dat we nu den
+volgenden Zaterdag weer een andere plaats in een andere richting
+nemen moesten. We zullen zoowat drie mijlen geloopen hebben, toen
+Alex in een heg klom, om eenige braambessen te plukken. Terwijl hij
+daarmee bezig was, gaf hij eensklaps een schreeuw, die ons allen op
+hem deed toeloopen. Daar in de sloot, bijna verborgen onder doode
+takken lag een stuk zwart-wit omslagdoek!
+
+
+[Illustratie]
+
+
+We haalden den lap er dadelijk onderuit, en jawel, het waren de vier
+broekspijpen, nog met mijn garen erin! We keken elkaar verstomd aan,
+niet wetend wat we doen moesten: verheugd zijn of huilen! "Nu hebben
+we eindelijk z'n spoor!" riep Daan uit.
+
+"Laten we dan es even gaan zitten, en overdenken, wat we nu doen
+moeten," stelde ik voor.
+
+"De vraag is: hoe komen die lappen daar," zei Alex.
+
+"Misschien," zei Lena en bibberde van angst, hoewel 't klaarlichte
+dag was, "misschien is ie een moordenaar tegengekomen, die z'n
+kleeren wou hebben, en heeft die hem vermoord en hier ergens
+begraven."
+
+"Ja, en toen zal Andy in z'n laatsten doodstrijd die broekspijpen
+hebben losgescheurd," zei Daan, "en toen is de moordenaar, gekleed in
+blauwe jurk en slaapmuts, heen-gewandeld. Dat is wel een aannemelijke
+voorstelling."
+
+"Ik geloof niet, dat Andy zelf die broekspijpen kon afscheuren,"
+merkte ik op, "daar heb ik ze veel te stevig voor vastgenaaid.
+Bovendien, kijk hier, ze zijn afgesneden."
+
+Daan bekeek het afgesneden stuk met detective-oogen en zei toen
+plechtig: "Ja, dat is ook een verschijnsel, waar we terdege op moeten
+letten. Het is inderdaad het werk van een mes, dat we hier voor ons
+hebben."
+
+"En als er een mes is," besloot Alex, "dan moet er ook een man in 't
+spel zijn."
+
+Waarop ik half-wanhopig uitriep: "Hij is zeker gestolen! Nu moeten we
+'t spoor van den dief uitvinden!" Ik sprong op en wilde dadelijk maar
+weer verder. Doch de jongens hadden er nog geen plan op. Zij
+doorzochten nog eens nauwkeurig de sloot, zij klommen weer over de
+heg, en zie, eensklaps vonden ze een stuk oranjeschil.
+
+"Zie hier," zei Daan, "nu kunnen we er zeker van zijn, dat hier een
+landlooper of zoo geweest is, die Andy heeft meegenomen. Alleen zulke
+lui eten oranje-appels."
+
+Ik was het niet met Daan eens, maar Alex wilde voortmaken en zei:
+"Toe, laten we nu verder gaan. Wij weten nu in elk geval, dat Andy
+hierlangs is gekomen. Ik geloof zeker, als we nu dezen weg volgen
+naar Rockwell we hem nog wel zullen vinden."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Met nieuwen moed gingen we weer op pad. Toen we te Rockwell
+aankwamen, waren we allen vermoeid. Het was een flink dorp, met wel
+tien winkels in de hoofdstraat. We gingen een melksalon binnen en
+dronken limonade; meteen vroegen we aan de vrouw, die ons bediende,
+of er ook iemand in de buurt ezels op na hield. Het scheen een domme
+vrouw; eindelijk begreep ze ons en vertelde, dat de dominee er een
+had, een heel oude; in de 40 jaren, dat ze daar woonde, had ze nooit
+een anderen ezel gezien.
+
+Daar schoten we dus weinig mee op, en we gingen weer verder. Daan
+ontdekte het bureau van politie, waar hij lange onderhandelingen
+voerde met een agent. Deze schreef alles op, wij gaven onze namen en
+adres op en toen ging 't weer verder. Nog niet tevreden, gingen we
+alle vier in verschillende richtingen nog even het dorp door, en
+kwamen na een kwartier weer in den melksalon bijeen. Iedere man,
+vrouw, jongen of meisje, die we tegenkwamen, werd gevraagd, of ze ook
+een zwarten ezel gezien hadden. Ik was eerst wel wat verlegen, om
+iedereen zoo maar aan te spreken, maar ik deed het ten slotte zoo
+beleefd mogelijk: "Och, neem u me niet kwalijk, hebt u soms kort
+geleden een zwarten ezel gezien? Een week geleden hebben we hem
+verloren, en hij is hierlangs gekomen."
+
+Soms keken de lui ons verbaasd aan, soms ook lachten ze hartelijk.
+Eén keer zei een ruwe jongen: "Ja, als je naar huis gaat, en je
+kijkt in den spiegel, dan zul je een zwarten ezel met rood haar
+zien." Dat sloeg op mij, want ik draag na grootmoe's overlijden
+zwarte kleeren. Maar geen onzer kreeg een bevredigend antwoord.
+
+En zoo werd de terugreis weer ondernomen, in een ver van prettige
+stemming. Toen we thuis kwamen en de vier broekspijpen op de tafel
+uitlegden, schoot tante Marie erg in den lach, hetgeen Daan zeer
+verstoord deed opmerken: "Het moge voor u, tante, een blijspel wezen,
+voor ons is het een treurspel." Toen vroeg ze ons vergiffenis voor
+haar lachbui.
+
+Werkelijk, het wàs een treurspel; hoewel we niettemin naar het
+thee-partijtje van kapitein Rogers gingen en er volop pret hadden,
+hing het verlies van Andy ons als een donkere wolk boven het hoofd.
+Of, zooals Alex het uitdrukte: "Het is erger dan de dood, want het is
+een niet-eindige onzekerheid." Bovendien was het verlies dubbel hard,
+omdat we het onszelf te wijten hadden. De arme Andy was altoos
+geduldig en lijdzaam geweest, zoolang we hem hadden. Of wij al elken
+dag met hem reden, hij klaagde nooit. Maar toen we hem gingen
+uitdossen met een slaapmuts en een blauwe jurk, en toen we hem wilden
+doen opzitten en pootjes geven, toen had hij er genoeg van en ging er
+vandoor; ik geloof heusch, dat hij bepaald bedoeld heeft, ons te
+verlaten en nooit terug te keeren.
+
+En nu kwam nog de treurigheid van het vertrek van kapitein en Mevrouw
+Rogers. Van andere groote menschen dan hen hielden we niet. Ik ben
+beslist van plan, den kapitein dit boek te sturen, als het af is; hij
+heeft gezegd, dat hij probeeren wil, het voor mij te laten drukken.
+Maar nu moet ik zien, dat het boek wat vroolijker eindigt, dat hoort
+bij een goed boek. Boeken met een treurig einde vind ik
+verschrikkelijk; als er verteld wordt van kinderen, dan gaat
+gewoonlijk de liefste van hen dood.
+
+En dat is vreemd, want de Bijbel zegt ons, dat het niet zoo
+vreeselijk is om te sterven; het is "verre te verkiezen". En de hemel
+is een heerlijke plaats, onze kerkliederen zingen daarvan. Maar mij
+maakt een verhaal over 't sterven van kinderen altoos verdrietig, tot
+schreiens toe. Ik weet dat nog best uit de dagen, dat Daan ziek was;
+o, als er toen een van ons gestorven was, zelfs al waren we er bereid
+voor geweest, ik had het niet uitgehouden. Ik geloof wel, dat moeder
+blij zou wezen, als ze ons weerzag. Voor hen, die heengaan is het ook
+zoo erg niet, maar voor hen, die achterblijven, is het zoo
+vreeselijk.
+
+Den volgenden Maandag ging ik naar Annie en reed haar in den
+rijstoel. Wij brachten meteen een paar pakjes voor juffrouw Ribbon
+weg, omdat Tom met een zeeren voet te bed lag. Ik kreeg steeds meer
+te doen met Annie; zij scheen veel last van de kou te hebben en ik
+ben er zeker van, dat ze geen kleeren genoeg had; haar grootouders
+zijn ook zoo arm. Ik sprak er met tante Marie over en die opperde het
+denkbeeld, dat Lena en ik een wollen jurk en een dikken rok voor haar
+zouden maken, om die dan als kerstgeschenk te geven. Ik voelde er
+niet heel veel voor, omdat ik niet van zulk werk houd, maar bij de
+gedachte aan Annie joeg ik die leelijke luiheid op de vlucht en
+beloofde tante, er onverwijld aan te zullen beginnen. Tante vond 't
+best, dat we er 's avonds na de thee aan werkten, dan zou ze ons
+komen helpen, en tegelijk geschiedenissen vertellen. Nu, dat leek
+mij, en gelukkig Lena ook; gisteravond zijn we eraan begonnen. Ook de
+jongens zaten erbij; terwijl ze bezig waren met het roosteren van
+kastanjes. "Ik zie niet in, waarom jongens ook niet zouden kunnen
+naaien," zei Lena. "Als ik jongens had, dan liet ik ze hun eigen
+kleeren maken. Waarom moeten dat altijd hun moeders en zusters en
+tantes doen?"
+
+"Als ik meisjes had," zei Alex, die bijzonder van redetwisten houdt,
+"dan zou ik ze de deur uit sturen, om hun eigen brood te verdienen.
+Waarom moeten hun vaders en broeders en ooms ze altijd thuis houden
+voor een oortje?"
+
+"Wel," zei tante, "de wereld is tegenwoordig erg aan 't veranderen.
+Tegenwoordig verdienen meisjes ook al buitenshuis. Maar ik denk, dat
+jelui vader nog van de ouderwetsche leer is, dat wij vrouwen thuis
+behooren te blijven en naaien, terwijl de jongens zich moeten
+bekwamen, om later geld voor ons te verdienen. Maar wat zal ik jelui
+nu eens vertellen?"
+
+"Iets over tooverpaleizen!" vroeg Puf.
+
+"Gevechten en ontvluchtingen," stelden Daan en Alex voor.
+
+"Een prinses in de gevangenis," vroeg Lena.
+
+"Zoudt u ons niet eens kunnen vertellen van dien ridder in onze
+kerk?" vroeg ik.
+
+"Semper fidelis, semper paratus," zei tante Marie nadenkend. "Jawel,
+dat kan wel."
+
+Wij wilden allemaal die geschiedenis wel graag eens hooren. Maar
+tante Marie wilde eerst vijf minuten hebben, om zich te bedenken;
+terwijl rustten Lena en ik even uit van ons naaiwerk. Even liepen we
+naar de kachel, en aten wat van de kastanjes. Heerlijk brandde het
+vuur, en wij gevoelden ons allen zóó prettig en gezellig thuis, dat
+we onwillekeurig weer aan Andy moesten denken, die daar buiten in
+regen en wind liep te dolen, of afgejakkerd werd door een dronken
+landlooper.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Was hij maar weer hier!" zuchtte Lena. "Dat kan niet," zei Alex.
+"Hè, wat is het toch een ellendige zaak. Daar hebben we nu een kar,
+en een zadel, en mooi tuig, en niet eens een ezel, om ze te
+gebruiken."
+
+"God weet, waar ie is," riep Puf eensklaps uit. "Ik verwacht hem
+spoedig hier. God heeft mij vanmorgen gezegd, dat Hij hem de volgende
+week thuis zou sturen, als ik goed oppaste."
+
+Wij lachten niet om Puf. Waarom zou God ook zijn gebedje niet
+verhooren? Ik geloof, dat hij grooter geloof heeft dan wij.
+
+Nadat het kastanje-maal was verorberd, verklaarde tante zich gereed
+om te beginnen. Terwijl ze bezig was met het stoppen van Daan's
+kousen, begon ze het verhaal, dat ik in het volgende hoofdstuk heb
+oververteld.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XVI
+
+HET VERHAAL VAN ONZEN RIDDER
+
+
+"Lang geleden leefde er een ridder, Sir Roger Dereker geheeten. Reeds
+van zijn veertiende jaar af was hij met z'n koning op het oorlogspad,
+daar hij 's konings page was. Hij was de dapperste der ridders aan 's
+konings hof; vrees scheen hij niet te kennen, en iedereen, die hem
+kende, hield van hem.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wel was hij dapper en streng, maar jegens vrouwen en kinderen was hij
+de zachtheid zelve; wie hem om hulp vroeg, ging nooit teleurgesteld
+heen.
+
+Hij woonde in een groot kasteel, dicht bij den koning en had een
+jonge vrouw, die hij innig lief had...."
+
+"O tante!" riep ik uit, "dan moet u ons eerst vertellen, hoe hij haar
+kreeg. Toe, dat moet u vooral heelemaal vertellen!"
+
+"Wel, op een bitter-kouden winteravond reed hij, met z'n page bij
+zich, naar huis.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Regen en wind stormden hem tegemoet, en zijn handen waren zóó koud,
+dat hij nauwelijks meer de teugels kon vasthouden; z'n paard, een
+goed dier, kon slechts stapvoets gaan, daar zij door een zeer donker
+bosch reden, dat vol struikgewas stond. Eensklaps hoorde hij een
+gekraak in de struiken achter zich, en geen seconde later verscheen
+voor zijn verbaasde blikken een wit paard, dat als dol voortrende, en
+op welks rug hij de gedaante van een vrouw ontwaarde. Zij was geheel
+gewikkeld in een donkerblauw kleed, en scheen tevergeefs te trachten
+haar paard tot staan te brengen.
+
+"Er achteraan!" riep Roger zijn page toe. "Zij wordt tegen haar wil
+ontvoerd!"
+
+Hij gaf ook z'n eigen paard de sporen, en beiden joegen ze het witte
+paard na, totdat ze aan den rand van het bosch kwamen. Er lag daar
+een groote open vlakte voor hen, en heel in de verte zagen ze de
+lichtjes van 's ridders kasteel. Het paard met de dame was zóó snel
+over de vlakte gerend, dat zij haar pas inhaalden vóór de valdeur
+van 't kasteel. Met schuim bedekt, stond daar het paard stil; de dame
+was buiten adem en uitgeput van inspanning. Sir Roger reed op haar
+toe en begroette haar.
+
+"Mevrouw, het is een verschrikkelijke avond, en u is hier voor mijn
+deur, die altoos open staat voor wie in nood verkeert. Wilt u mij het
+genoegen doen, van mijn gastvrijheid gebruik te maken?"
+
+De dame wikkelde zich dichter in haar rijkleed en sprak zoo zacht
+mogelijk: "Ik ben u zeer dankbaar. Ik ben zeer ver van huis en
+inderdaad in nood. Waar mijn bedienden zijn, ik weet het niet. Men
+vervolgt mij; iemand heeft mijn vader vermoord en ons huis verbrand.
+Ik heb hulp noodig."
+
+Sir Roger blies op zijn hoorn; de valdeur werd opgetrokken en
+nauwelijks waren zij binnengereden, of met vreeselijk geweld beukte
+iemand op de poort, met woedende stem uitroepende: "Die dame behoort
+mij. Zij is mijn beloofde vrouw!"
+
+Sir Roger verwaardigde zich niet, een antwoord te geven. Hij bracht
+zijn bezoekster naar de appartementen van zijn moeder, en zag haar
+niet vóór het avondeten.
+
+Haar vervolger trok na nog eenig gebeuk op de poort onverrichterzake
+af. Toen Sir Roger zijn gast bij het avondeten ontmoette, was hij
+verrast door haar schoonheid.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Zij scheen nog jong en droeg een wit, met goud-borduursel omzoomd
+kleed. Dichte strengen donkerbruin haar golfden om haar bleek gelaat;
+diep-blauwe oogen keken hem aan met een uitdrukking van onschuld en
+reinheid; toen ze hem aankeek, vloog een lichte blos over haar
+wangen. Zwijgend nam ze haar zetel aan tafel in, en toen de maaltijd
+ten einde was, ging hij met haar naar zijn eigen kamer, waar zij hem
+haar geschiedenis vertelde.
+
+Met oogen vol tranen vertelde ze, hoe haar vader gevallen was in een
+gevecht met zijn aartsvijand, Baron Dacre, die haar hand had
+gevraagd, en was afgewezen. Zij vertelde hem, hoe de baron door het
+verraad van een der bedienden den toegang tot hun tuin vond, waar een
+vreeselijk gevecht plaats had. En toen eindelijk ook hun huis in
+vlammen opging, was ze op haar schimmel gevlucht, achtervolgd door
+den baron en z'n handlangers.
+
+Terwijl ze hem dankbaar aankeek, zei ze: "Hoe zal ik u naar waarde
+danken voor wat ge deedt aan een meisje, dat thans wees is, en alleen
+staat."
+
+En het ernstige antwoord van Sir Roger was: "Als u mij het recht
+geeft, u voortaan te blijven beschermen en helpen." Zoo kreeg hij z'n
+bruid."
+
+Wij klapten allen in onze handen van blijdschap, waarna tante
+vervolgde:
+
+"Er kwamen moeilijke tijden voor onzen dapperen ridder. Zijn koning
+was omringd van onbetrouwbare hovelingen. En diezelfde Baron Dacre
+liet hem niet met rust, verzamelde zich ontevreden mannen, en een
+burgeroorlog was 't gevolg.
+
+Op den avond van Sir Roger's huwelijk met Gravin Gwendolina kwam een
+renbode aan zijn poort, om hem tot den oorlog op te roepen. Roger
+scheurde zich los van zijn jonge vrouw, en toen zij even haar
+bekommering daarover uitsprak, zei hij: "Lieve, ik ben aan mijn
+koning verbonden met mijn eerewoord en mannentrouw. Desniettemin
+bemin ik jou evenzeer. Maar ik mag mijn riddereer niet aanranden,
+door hem te verlaten, als hij mijn diensten vraagt."
+
+Zoo reed hij heen, en bleef vier lange maanden weg. Toen keerde hij
+terug, bedekt met wonden, maar ook beladen met roem.
+
+Eenigen tijd leefde hij nu rustig thuis, doch op zekeren dag werd
+zijn kasteel overvallen door Baron Dacre en een troep handlangers,
+tegen wie hij een harden kamp te strijden had, om zijn bezittingen te
+behouden. Middenin het gevecht kwam een renbode op het kasteel door
+de geheime onderaardsche gang, die een mijl lang was en midden in het
+bosch uitkwam. Hij had opdracht van den koning, om Sir Roger tot een
+samenspreking op te roepen. Eén oogenblik aarzelde de dappere Roger;
+hij wist, dat als hij heenging, zijn huis zou verwoest worden. Hij
+keek zijn vrouw angstig aan en sprak: "Lieve, ik moet naar den
+koning, hij laat mij roepen." Zij sprong overeind als door een
+plotseling besluit aangegrepen: "En ik zal met je trouwe dienaren het
+huis verdedigen, totdat je terugkomt."
+
+"Bravo!" schreeuwde Daan ertusschen in.
+
+Sir Roger gespte z'n zwaard aan en vertrok met den renbode door de
+onderaardsche gang. Hij had vooraf aan zijn vrouw gezegd, dat, als
+het haar te benauwd werd, zij daar ook in moest vluchten; aan het
+eind zou zij wel een verblijfplaats vinden, waar zij veilig zijn
+komst kon afwachten.
+
+Bij den koning gekomen, vond hij dezen omringd van zijn edelen,
+sprekende over een belangrijke zaak, waarover de koning ook Roger's
+meening wilde hooren. Sir Roger gaf zijn oordeel over de zaak te
+kennen, en toen de koning zijn oogen opsloeg en naar buiten keek, zag
+hij boven Roger's kasteel zware rookwolken opstijgen. Hij vroeg naar
+de oorzaak ervan; toen rees Roger op en sprak met van aandoening
+trillende stem:
+
+"Sire, dat is mijn kasteel; in mijn afwezigheid heeft mijn vijand het
+verwoest."
+
+"Wist gij dit, voor ge hier kwaamt?"
+
+"Midden in het gevecht kwam uw boodschapper."
+
+"En liet ge toen uw vrouw alleen achter in zoo groot gevaar?"
+
+"Zij zou het zoo goed als zij kon verdedigen, en ik zei haar, te gaan
+vluchten, zoodra haar leven dreigde gevaar te loopen."
+
+"Sir Roger," zei de koning, "dezen avond zal ik nimmer vergeten. Ga
+nu heen, en moge God uw dappere vrouw van den dood hebben gered."
+
+Dadelijk verliet de ridder het paleis, en vond zijn vrouw in den
+geheimen kelder, omgeven van enkele gewonde getrouwen. Doch toen haar
+man haar in zijn armen drukte, zeeg ze als dood terneer. Hij
+ontdekte, dat een pijl haar linkerarm had doorboord, en haar
+ontzettende pijnen had veroorzaakt.
+
+"O tante, laat haar niet sterven," riep ik uit.
+
+Lang duurde het, eer de ridder weer een goed kasteel had, doch de
+koning schonk hem er een, nog grooter dan wat hij bezeten had. Zoo
+gingen de jaren voorbij. Hij had inmiddels een zoontje gekregen, dat
+de vreugde van z'n leven was; ook zijn kind wilde hij eens zien
+dienen in de gelederen van zijn koning.
+
+Toen op zekeren dag Sir Roger met zijn mannen terugkeerde van een
+gevecht in het buitenland, bracht hij de vreeselijke ziekte, zwarte
+pest geheeten, in zijn kasteel over. Eerst werd één bediende ziek,
+toen een tweede, spoedig tastte de ziekte ook zijn gade en zijn
+zoontje aan. De ridder zonk op z'n knieën en smeekte God om
+uitredding.
+
+Juist op dit oogenblik verscheen weer een boodschapper van den
+koning, die hem opdroeg, zijn koning te vergezellen op een veldtocht
+naar een ver land. De ridder liet niet den minsten angst blijken; hij
+verliet vrouw en kind, en pas na twee weken vernam de koning zijn
+toestand. Een harde strijd stond hem te wachten. Sir Roger redde op
+het meest spannende oogenblik des konings leven, en daardoor wist
+hij een dreigende nederlaag om te zetten in een prachtige
+overwinning. Zelf echter werd hij gewond, en toen het gevecht
+geëindigd was, sprak hij tot zijn page:
+
+"Vervoer mij naar huis; mogelijk zijn mijn vrouw en kind nog
+hersteld. Ik zou ze nog zoo gaarne zien, vóór ik sterf."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Men vervoerde hem naar huis, en wonder boven wonder kwam hij er nog
+levend aan. Toen hij de hal binnengedragen werd, waren daar zijn
+vrouw en kind, die hem met open armen verwelkomden. Dank zij een
+ervaren kruidenlezer, waren zij geheel hersteld.
+
+Weken lang lag de arme ridder tusschen leven en dood. Wel werd hij
+eindelijk iets beter, maar zijn gezondheid was voorgoed geschokt en
+zijn kracht was weg. Nog enkele jaren leefde hij gelukkig, en zag
+zijn zoontje opgroeien tot een dapper soldaat.
+
+Toen, op een stormachtiger avond, hoorde hij aan zijn deur kloppen.
+Verouderd en vermagerd als hij was, strompelde hij naar de deur. Het
+was zijn koning! En opgewonden riep hij uit: "Laat mij hem waardig
+ontvangen en de eer geven, die hem toekomt!"
+
+Zijn bedienden trachtten hem uit de koude voorhal terug te dringen,
+maar hij wilde erheen. "Mijn koning! Mijn koning!"
+
+De koning was verraden, en vluchtte nu, om zijn leven te redden. Hij
+wist, dat er één onderdaan was, die hem van harte zou ontvangen, en
+daarom was hij naar Sir Roger gevlucht. Toen de ridder hem in zijn
+goed verwarmde kamer had genoodigd, viel hij zijn koning te voet.
+
+"O, sire! Ik heb wel gedroomd van deze eer, maar nooit had ik durven
+denken, dat ze mij te beurt zou vallen. Wees welkom binnen deze
+woning, die immers de uwe is, wijl ze aan uw nederigen onderdaan
+toebehoort; al wat hij bezit, bezit ook zijn koning!"
+
+Toen de koning zich neerbukte, om zijn trouwen dienaar op te richten,
+zag hij met grooten schrik, dat hij dood was neergezegen. 't Waren
+zijn laatste woorden geweest, en zijn laatste gedachte was een
+gedachte van trouw en aanhankelijkheid voor zijn koninklijken
+meester.
+
+Toen besloot de koning, dat op het wapen der Derekers voor altoos zou
+gegrift staan: "Semper fidelis, semper paratus"."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Toen tante Marie haar verhaal had geëindigd, waren we eenige
+oogenblikken stil. Mijn hart klopte van de inspanning van 't
+luisteren.
+
+Daan en Alex riepen als uit één mond: "Hè, leefden we nog maar in
+die tijden!" Lena schreide en zei: "Arme ridder, de koning had hem
+moeten omarmen en kussen!"
+
+Ik kon geen woord uitbrengen. Tante Marie keek me strak aan en vroeg:
+"Vindt je 't mooi, Griet?"
+
+Ik knikte en zei even later zacht: "Wij moeten evenzoo worden, en ik
+zal het beproeven," "En ik ook," zei Daan, mij ernstig aankijkend.
+Wij begrepen elkaar. Tante Marie zegt nooit iets over de moraal [1]
+van haar geschiedenissen, daarom houden we er zoo van. Dat moeten we
+zelf maar uitmaken. Ik was zóó van het verhaal onder den indruk,
+dat ik mijn werk neerlei, de kamer verliet, en naar m'n slaapkamer
+ging. Daar viel ik op m'n knieën, en sprak tot mijn Koning. En Hem
+bad ik, dat Hij mij, door voor- en tegenspoed heen, een trouwe
+dienstmaagd wilde maken. En ik meende oprecht, wat ik bad.
+
+Ook Daan had tante's verhaal gepakt. Toen ik den volgenden dag --
+Zaterdag -- de kerk binnenging, om vaders toga te halen, die versteld
+moest worden, vond ik tot mijn verbazing Daan geknield liggen bij de
+graftombe van den ridder. Hij sprong op, alsof hij gestoken was, maar
+ik deed net, of ik hem niet bemerkt had. Ik liep op de graftombe toe,
+en beschouwde het beeld van den ridder.
+
+Om maar wat te zeggen, zei ik tot Daan: "Was je bezig om te
+vergelijken, of hij goed lijkt op den ridder van tante Marie?"
+
+Langzaam antwoordde hij: "Ik was bezig een belofte af te leggen."
+Belangstellend vroeg ik hem: "Toe, zeg mij, welke, ik zal het niemand
+vertellen."
+
+Hij wees naar het motto op het schild. "Ik heb beloofd, zoo te zullen
+worden en God zal mij helpen." Dadelijk daarna liep hij de kerk uit.
+Ik was besloten, niet bij hem achter te blijven. Weer knielde ik
+neer, gelijk den vorigen avond, en in weinige woorden deed ik een
+belofte gelijk de zijne. Toen stond ik op en ging welgemoed heen; ik
+voelde mij als tot alles bekwaam.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Inmiddels begonnen de toebereidselen voor het Kerstfeest. Elken dag
+nog hoopten wij wat van Andy te zullen hooren, maar er kwam geen
+tijding en we bleven hem zeer missen. Vader meende zeker, dat hij was
+gestolen. Toen wij op zekeren avond bij elkaar zaten -- Lena en ik
+bezig aan kleeren voor Annie, en de jongens met het maken van
+Kerstkaarten -- teekende Alex een ezel op een zijner kaarten en zoo
+kwam het gesprek al spoedig op Andy.
+
+Alex begon: "Het zou mij niets verwonderen, als die zigeuners weer
+hier geweest zijn en hem gestolen hebben. Juffrouw Ribbon vertelde
+mij, dat er tegen Kerstmis nog een soort markt te Lemworth is, en als
+we daar nu eens heen gingen, wie weet of we Andy er nog niet zouden
+vinden."
+
+"Zoo dwaas zijn ze niet," vond Daan. "Ze zullen er dan heusch niet
+mee in de buurt komen. Als ze hem gestolen hebben, is ie natuurlijk
+allang weer verkocht."
+
+"Weet je, wie ik denk, dat hem gestolen heeft?" vroeg ik. "Niet die
+zigeuners, maar die man met de vuile ezels, die zoo vreeselijk
+vloekte bij de keuring. Van Bob Tapson heb ik gehoord, dat hij
+iederen zomer naar een badplaats gaat, hier niet ver vandaan, en daar
+de ezels verhuurt."
+
+De jongens schenen voor deze voorstelling veel oor te hebben. "Dan
+moeten we dat heerschap zien te vinden. Waar woont ie?" Ik
+antwoordde: "Ergens aan de andere zijde van Lemworth. Vraag maar aan
+Bob, die weet het wel."
+
+Er werd een plan gemaakt, hoe we zouden handelen. "Ik vermoed," zei
+Daan, "dat, als Andy daar al is, de schurk hem met een andere kleur
+zal hebben geverfd, en hoe zullen we hem dan herkennen? Natuurlijk
+zal hij volhouden, dat het _zijn_ ezel is."
+
+Wij bedachten, of Andy geen bijzondere kenteekenen had, en
+herinnerden ons, dat in zijn eene oor een klein spleetje zat.
+
+"Ik hoop, dat dàt bewijs genoeg zal zijn," hernam Daan. "Anders
+zullen we 't nog door een rechter moeten laten uitmaken."
+
+"Andy is zoo dom," voegde Alex er aan toe. "Als hij z'n naam hoort,
+zal ie heusch niet opkijken. Hij zal even hard naar den dief als naar
+ons loopen, als hij geroepen wordt."
+
+Daan vervolgde: "En misschien moeten we wel een lang proces ervoor
+voeren, dat ons hoopen geld kost. Het zal 'De ezel-zaak' heeten, en
+de bladen zullen er kolommen vol van hebben."
+
+Bij dat denkbeeld schaterde Lena van 't lachen. En ik trachtte zijn
+gedachten wat te kalmeeren: "Als je nu rustig kon uitvinden, waar
+Andy is, en je wist dan zeker, dat ie 't was, kun je hem dan niet
+terug stelen? Dat zou toch niet verkeerd zijn, wel?"
+
+"Nee, natuurlijk niet. We konden hem 's nachts ontvoeren. Maar als ie
+dan maar mee wil!" zei Daan.
+
+"Och kom, dat zal wel lukken. In elk geval, we kunnen 't probeeren!"
+moedigde Alex aan.
+
+En zoo dachten we er ten slotte allemaal over.
+
+
+[1] beteekenis, strekking ten goede.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XVII.
+
+
+Ik begin nu te gelooven, dat dit mijn laatste hoofdstuk wordt.
+Misschien schrijf ik een volgend jaar weer een boek, maar dit moet
+naar Kapitein Rogers. Ik heb nu nog te verhalen vanaf den dag, dat we
+over Andy aan 't spreken waren.
+
+Nog vóór het ontbijt was Daan naar Bob Tapson gegaan, en kwam hij
+terug met het adres van den vermeenden roover. Vader scheen niet erg
+hoopvol gestemd, toen we hem ernaar vroegen. Hij stond den jongens
+echter toe, dat zij den eersten den besten vacantiedag met den trein
+naar Lemworth mochten gaan. De man woonde 3 mijlen van Lemworth
+verwijderd. Lena en ik wilden ook graag mee, maar dat verbood vader.
+Den 20sten December begon de vacantie. En dus gingen zij den
+volgenden morgen dadelijk naar Lemworth. Ten afscheid riep ik ze toe:
+"Denk erom, we willen je niet terug zien, dan met Andy!"
+
+Het was een drukke week nu; tante Caroline zou de Kerstdagen bij ons
+komen doorbrengen. Ik denk, dat tante Marie dan ook blijft, en dat
+zou allerprettigst wezen; tante Caroline zorgt dan voor de
+huishouding en tante Marie voor ons.
+
+Lena en ik moesten helpen bij 't halen van de pitten uit de rozijnen
+voor de Kerstpudding, verder moesten we pakjes thee en suiker maken
+voor eenige van vaders oudste gemeenteleden en dan nog hadden we
+allerlei versieringen te maken voor den grooten Kerstboom, die in de
+school wordt opgericht voor alle schoolkinderen.
+
+We hadden 't met al deze dingen zóó druk, dat we nauwelijks den
+tijd hadden, om onze eigen geschenken gereed te maken. En het was
+toch sinds jaren onze gewoonte, om elkaar met het Kerstfeest
+cadeautjes te geven. Nooit koopen we die, dat is juist het aardige.
+Dezen keer zullen Lena en ik een omslag maken voor vaders
+preekbundel; hij wordt van zwart fluweel, met zwart zijden strooken
+afgezet. Lena maakt het omslag en ik borduur in goud-kleurige zijde
+vaders voorletters er in; tante Marie heeft ze voor mij geteekend.
+
+Voor tante Marie maak ik een nachtzak, terwijl Lena voor haar
+waschtafel onderlegkleedjes maakt. Voor Puf vlechten we roode teugels
+met bellen er aan; voor Alex overtrek ik een kartonnen doos voor z'n
+postzegels met sterk, mooi gekleurd linnen, zoodat de doos lang goed
+blijft; Lena maakt voor hem een portretlijstje met denneappels er in;
+worden ze in de lijst gezet, dan gaat dat met zegellak, dat dadelijk
+stolt, zoodat ze goed vast zitten; een beetje vernis er over, en 't
+lijkt prachtig!
+
+Mijn geschenk aan Daan blijft een zwaar geheim, zelfs Lena mag het
+niet weten.
+
+Dit alles neemt veel tijd in beslag, en als ik dan gestoord werd, was
+ik erg boos. Maar ik trachtte toch telkens mij weer te herinneren,
+dat het 's Konings bevel was, om anderen te helpen. En dan gevoelde
+ik weer duidelijker, dat het er niet op aan kwam, hoe vaak ik
+gestoord werd, omdat Hij het is, die mij noodig had.
+
+Den ganschen morgen konden Lena en ik ongestoord aan onze geschenken
+doorwerken. Na het middagmaal nam tante Marie ons en Puf mee naar het
+bosch, waar wij klimop en mos bijeenzamelden voor de versiering der
+kerk. Het was er zoo stil en rustig, maar erg koud.
+
+Vóór 't theedrinken waren we weer thuis en werkten we weer door aan
+onze geschenken. Het werd inmiddels 8 uur, half 9, 9 uur, doch geen
+jongens te zien! En 8 uur kwam de laatste trein aan! Lena en ik
+moesten naar bed. Tante Marie zei, dat ze heelemaal niet angstig was,
+maar vader wel. Natuurlijk dachten Lena en ik, dat hun iets overkomen
+was. Lena meende, dat de man ze vermoord zou hebben en hun lijken
+onder den grond gestopt. Ik veronderstelde, dat ze Andy gevonden
+hadden, en dat de man toen naar den dichtstbijzijnden politiepost was
+gegaan, om te zeggen, dat de jongens den ezel gestolen hadden. En dan
+zouden ze niet worden geloofd, en in de gevangenis komen, totdat ze
+bewezen hadden, dat Andy hun eigendom was. 't Kon ook wezen, dacht
+Lena, dat ze de jongens ergens hadden opgesloten, om zich met Andy
+uit de voeten te maken. Wij spraken zoo druk over al die
+mogelijkheden, dat we ten slotte van vermoeidheid in slaap vielen.
+
+Toen wij den volgenden morgen van Emma hoorden, dat de jongens nòg
+niet terug waren, werden wij zeer beangst en opgewonden. Vader en
+tante Marie keken bij 't ontbijt ook erg somber; vader zei: "Ik had
+ze niet moeten laten gaan; ik moet zelf maar even naar Lemworth
+gaan." En tante Marie voegde eraan toe: "We zullen nog wachten tot
+vanavond. Ik geloof zeker, dat ze den trein gemist hebben, en nu tot
+vanmorgen ergens geslapen hebben."
+
+Lena en ik, we wisten niet, wat te beginnen. Ontelbare keeren liepen
+we naar 't hek, en keken den weg op, of ze nog niet kwamen. En zie,
+toen we juist weer in huis waren gegaan, en aan onze cadeautjes
+begonnen, daar kwamen ze binnenvallen. Wat waren we blij! Lena danste
+de kamer rond en riep: "Wij dachten, dat jelui vermoord waren!" En ik
+vroeg ademloos: "Waar is Andy?" "Raad maar!" zei Daan kalm. Wij
+werden weer angstig, omdat de jongens zoo ernstig keken. En toen zei
+Daan plechtig:
+
+"In den stal beneden!"
+
+Wij juichten van blijdschap en renden naar beneden, om hem te zien;
+ook vader en tante Marie kwamen aangeloopen, zelfs Emma en de
+keukenmeid. Puf vonden we al in den stal, zijn armen geslagen om
+Andy's nek, en den ezel kussende, als deed hij het tante Marie.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij konden haast niet gelooven, dat het Andy was. Hij zag er zoo
+vuil, vermagerd en vermoeid uit. Even keek hij ons aan en vrat toen
+weer verder van het hooi, dat Baldwin hem gebracht had. Dat is het
+akeligste van ezels; ze schijnen zoo kalm en onverschillig. Hij
+begreep niets van onze blijdschap. Ik had gewild, dat ie met ons had
+rondgedanst, om te bewijzen, hoe blij hij was met zijn thuiskomst.
+
+Met allerlei vragen overstroomden wij de jongens. "Wie had 'm? Waar
+vond jelui hem? Hoe ben je naar hier gekomen? Waar hebben jelui
+geslapen? Waarom ben jelui gisteren niet thuis gekomen?" Doch vader
+bedaarde ons een beetje; hij was even blij als wij, maar de jongens
+hadden fermen honger. Zoo gingen we dus met hen naar de eetkamer,
+waar ze ons onder een stevig ontbijt hun wedervaren vertelden.
+
+"Wij hebben toch zulke groote avonturen gehad!" zei Alex; "het was
+wel goed, als je alles in je dagboek opschreef, Griet, want het is
+grappig genoeg, om het later nog eens te lezen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ik zal beginnen bij 't begin," zei Daan, en begon.
+
+"Wij kwamen veilig te Lemworth aan, en gingen van daar uit loopend
+naar het huis van Jem Harvey, zoo heet de kerel. Het was een heel
+eind, en zeker wel langer dan 3 mijlen. Aan de grens der
+gemeenteweide vonden we een soort schuur, waaromheen ezels liepen te
+grazen. We overlegden nog eens rustig, hoe we doen zouden, en gingen
+toen aan den slag."
+
+"Net alsof wij roovers waren, die op dieren af sluipen," viel Alex
+Daan in de rede. "Wij kropen voort in de schaduw van een heg, en
+konden toen al de ezels overzien, zonder dat iemand ons bemerkte."
+
+Daan vervolgde weer: "Wij telden 5 ezels, maar Andy was er niet bij;
+maar natuurlijk dachten wij, dat hij ergens was opgesloten. Wij
+moesten dus eerst de schuren en hokken onderzoeken, en dat was
+verbazend moeilijk, want toen we wat dichterbij kwamen, zagen we een
+man, die daar stond hout te hakken."
+
+"Maar ten slotte hadden we ons plan toch gereed," viel Alex weer in.
+"Vertel jij nou verder, Daan, maar niet zoo langzaam."
+
+"Met flinke stappen gingen we op hem af.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Goeden middag! zei ik. We zijn gekomen, om met u over zaken te
+spreken. Onderwijl nam Alex hem eens goed op. Hij keek ons
+achterdochtig aan en zei toen, dat we hem dat al eens meer gezegd
+hadden. Ik zei: Wij hebben onzen ezel verloren, en komen nu eens
+hier, om te zien of we van u een anderen kunnen koopen. Hij
+antwoordde: Maar mijn ezels zijn niet goed genoeg voor jelui
+bleekneuzen. En hij lachte daarbij zoo akelig, dat ik dadelijk
+vermoedde, dat hij er meer van wist. Misschien hebt u toch nog wel
+een paar mooie beesten, zeiden we; toen klopte hij z'n pijp uit en
+ging met ons een der stallen binnen. Ik zal misschien nog wel wat
+goeds voor jelui hebben, een aardig beest, loopt als de wind, en
+behaalde een prijs te Lincoln.
+
+Hij schuifelde het schuurtje binnen, en zie, daar stond een kleine
+grijze ezel. Wij keken scherp rond...."
+
+"Ik zag hem het eerst," viel Alex uit. "Met mijn scherpziende
+detective-oogen had ik hem onmiddellijk herkend." Daan ging voort,
+als had hij Alex niet gehoord: "In den hoek hing aan een spijker
+Andy's blauwe kleed."
+
+Wij waren allen onder den indruk van de spannende oogenblikken, en
+tante Marie was zóó meegesleept, dat ze gejaagd vroeg: "En wat
+zeiden jelui?"
+
+"Eerst zeiden we niets, we deden, alsof we niets gemerkt hadden,
+praatten over den grijzen ezel, en zeiden, dat we bevreesd waren, dat
+ie te klein voor ons zou wezen. Och, wat keek die man leelijk, hij
+grijnsde ons aan en stonk naar den drank. Ik gaf Alex een knipoogje,
+zich stil te houden; toen wij overal goed hadden rond gekeken, zoodat
+we goed wisten, dat Andy nergens kon verborgen worden, vertrokken we.
+Maar terwijl we wegliepen begon ik eensklaps tegen den kerel uit te
+varen:
+
+"Waar haal jij dat blauwe kleed in je schuur vandaan? En wie heeft
+den zwart-witten omslagdoek in stukken gesneden? En denk nu maar
+niet, dat wij zulke melkmuilen zijn, want wij gaan regelrecht naar de
+politie, en die zullen we je hier op je dak sturen. Eén kans is er,
+om je te redden: onmiddellijk Andy losmaken, hem brengen op de markt
+te Lemworth, en hem daar vastbinden aan een lantaarnpaal. Wij geven
+je den tijd tot 4 uur namiddag, en we beloven je tot zoolang te
+zullen geduld hebben. Is ie er om 4 uur niet, dan sturen we je
+dadelijk de politie, en dan ben je er gloeiend bij."
+
+Natuurlijk was ie woedend. Hij raasde en vloekte, en zei, dat ie dat
+blauwe kleed aan den weg had gevonden, en dat hij ons zou aanklagen
+wegens laster. Wij vertelden hem, dat dat alles tevergeefsch zou
+zijn, want alle veldwachters in den omtrek wisten al van onzen
+verdwenen ezel en het blauwe kleed.
+
+Daarna verlieten we hem, en liepen zoo vlug mogelijk naar Lemworth."
+
+"Toe laat mij nu ook eens vertellen," zei Alex, die zich nooit rustig
+kan houden, als een ander vertelt. Daan hield zich stil, en Alex
+vertelde verder:
+
+"Toen we te Lemworth terug waren, hebben we eerst broodjes met melk
+genomen, en vervolgens onze plannen verder besproken. Natuurlijk was
+het dom geweest, om dien kerel te zeggen, dat wij hem tot 4 uur
+ongemoeid zouden laten, want in dien tusschentijd kon ie al lang
+ontvlucht wezen. Maar nu komt het mooiste nog aan.
+
+Nadat we gegeten hadden gingen we, vermoeid door het
+straat-slenteren, een buitenweg op. Ongeveer een mijl waren we dien
+opgeloopen, toen we plotseling een jongen zagen, die in een droge
+sloot getuimeld was en te keer ging als een mager varken. 't Was een
+echte landlooper, en eerst zei ik: Kom, laten we maar doorloopen.
+Maar dat vonden we toch ook weer al te hard; als hij eens gewond was!
+We gingen dus naar hem toe en vroegen wat hem scheelde. Hij toonde
+ons zijn been, dat leelijk verwond was. Uit zijn verhaal echter
+konden we totaal niet wijs worden. Hij zei, dat z'n baas hem
+afgeranseld had, en toen was hij van de kar gevallen; hij was er nog
+suf van in z'n hoofd. Hij had z'n been een beetje verbonden, maar het
+had vreeselijk gebloed, wij namen dus onze zakdoeken en verbonden hem
+wat steviger, waarna we zeiden, hem naar huis te zullen brengen. Waar
+hij woonde? Bij m'n baas! zei ie. Maar waar die woonde wilde hij niet
+zeggen, want hij wou nooit meer naar 'm terug. Toen zeiden we, dat we
+hem naar 't hospitaal zouden brengen, daar kon z'n been goed worden
+nagekeken. Dat leek hem goed toe, maar om hem te dragen, dat was geen
+grapje. Daan zei tegen me: Wat is het jammer, dat we Andy niet bij
+ons hebben. Toen de jongen dit hoorde, spitste hij plotseling de
+ooren, keek ons verwonderd aan, en in 't volgende oogenblik hadden we
+elkaar herkend. Het was de jongen van Jem Harvey. We zeiden tot hem:
+"Wees maar niet bevreesd. Wij zijn op jou niet boos, omdat jelui
+onzen ezel gestolen hebt. Maar je baas zal er voor boeten. Wij hebben
+alles al ontdekt."
+
+Hij keek verschrikt op. "O, ik wist wel, dat er iets niet in den haak
+was!"
+
+"Waar heb je onzen ezel 't laatst gezien?" vroeg Daan. Toen vertelde
+hij ons alles. Zij waren Andy tegen gekomen toen hij langs den weg
+rende; de baas had hem opgevangen en vastgebonden. Zoo moest Andy
+achter hun wagen aan loopen, tot ze aan een groot bosch kwamen. Toen
+het donker was, werden Andy's kleeren afgetrokken, en zoo gingen ze
+met hem naar huis. Den volgenden dag moest de jongen hem naar een
+stal te Taunerton brengen. Daar moest een kooper voor hem gezocht
+worden. De jongen vertelde ons tegelijk, welk een hondenleven hij bij
+dien baas had gehad, en dat hij daarom was weggeloopen. Hij was wees,
+en Jem had volstrekt geen rechten op hem.
+
+Wat waren we nu in spanning, om Andy terug te krijgen! Maar die
+jongen moest eerst naar 't hospitaal. Wij vernamen, dat Taunerton 5
+mijlen daar vandaan was, te ver dus om nu nog te gaan loopen.
+Gelukkig was er een bakkerswagen, die er heen moest, en de bakker
+stond ons toe, mee te rijden. Wij vertelden hem al ons wedervaren.
+Hij kende den man, dien we zochten. Het was een messenslijper en
+tinnegieter; hij leefde met een vrouw, zoo mogelijk nog slechter dan
+hij. "Maar jelui moet er niet heengaan," zei de bakker, "het zijn
+gevaarlijke lui."
+
+"Het was bijna donker, toen we te Taunerton aankwamen en toen schoot
+ons met schrik te binnen, dat we den laatsten trein zouden missen,
+maar wij konden toch ook niet teruggaan, nu we zoo vlak bij Andy
+waren. Ga jij nou maar weer verder, Daan."
+
+Daan vervolgde dadelijk: "Wij waren bang, dat Jem Andy ergens zou
+verstopt hebben, maar het moest nu gewaagd worden. De bakker wees ons
+het huis. Gelukkig was het goed donker nu, want wij waren vast
+besloten, Andy weg te halen, zoodra we hem zagen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij slopen naar het huisje, toen den tuin rond, en zie, daar in een
+vervallen schuurtje met een half gebroken deur, stond Andy! Ik kan
+jelui zeggen, dat we geen oogenblik verloren lieten gaan! We sneden
+z'n halster door, en trokken hem uit den stal. Daar kwam de kerel
+aan! Maar 't was te laat! We hoorden hem nog schreeuwen: Houdt den
+dief! Maar beiden hadden we ons op Andy's rug geslingerd, en als
+dollen renden we naar het dorp terug!
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Al spoedig draafden een half dozijn lui achter ons aan, die
+schreeuwden als Indianen. Toen we een flink eind buiten hun bereik
+waren, hielden we wat in, totdat we nog betrekkelijk vroeg te
+Lemworth aankwamen. Wij waren zóó bang, dat Jem ons nog zou
+opmerken, dat we er niet durfden blijven, en dus maar verder reden;
+voor den trein was het nu toch te laat.
+
+Wij reden en liepen om beurten. We waren hongerig en vermoeid, en ook
+Andy begon den kop te laten hangen. Eensklaps hield hij midden op den
+weg stil en wilde niet verder. Wat moesten we beginnen? En vlak voor
+ons kwam een auto aangerend. Wij schreeuwden hard, en zij stopten.
+Wie denk je dat er in zat?"
+
+"Mevrouw Laura!" raadde ik.
+
+"Mis! Generaal Walton, die altijd visch van ons kocht. Hij herkende
+mij, en vroeg wat we uitvoerden. Ik vertelde het hem; hij was o zoo
+vriendelijk. Hij liet z'n knecht uitstijgen en wij mochten in de auto
+zitten. Hij zou ons naar zijn huis rijden, waar wij den nacht konden
+doorbrengen. Zijn knecht droeg hij op, Andy mee te brengen. Verder
+werd er niet gepraat, en wij hadden een heerlijk autotochtje."
+
+"Maar dat had je ons toch wel even kunnen seinen," zei vader. "Dacht
+je dan niet, dat wij in angst zouden zitten?"
+
+"Zeker wel, vader. Generaal Walton zond dadelijk zijn knecht naar
+hier."
+
+"Dien heb ik niet gezien," zei vader.
+
+"Toe, vertel nu verder, wat jelui deden," drong ik aan.
+
+Daan vervolgde: "Wij kregen een heerlijk middagmaal, en wij vertelden
+hem al onze avonturen. Hij heeft ons allen te eten gevraagd op
+Nieuwjaarsavond!"
+
+Dat gaf blijdschap! "En toen zijn we vanmorgen dadelijk na 't ontbijt
+op Andy's rug naar huis gereden, maar hij is bepaald niet goed, want
+telkens hield hij weer stil, en daarom zijn we zoo laat."
+
+Hun verhaal was ten einde. Ik had het spannend gevonden, maar Lena
+had het mooier gevonden, als de jongens waren opgesloten of ongeveer
+vermoord geworden.
+
+En nu wij allen gelukkig zijn met Andy's terugkomst, lijkt het mij
+het beste toe, mijn verhaal hier te eindigen. Alles is nu goed
+afgeloopen en ook ons Kerstfeest was allerprettigst. Het zou te lang
+duren, ook daarvan nog alles te vertellen.
+
+Eén ding moet ik echter nog zeggen. Mijn geschenk aan Daan was het
+motto van den ridder in geschilderde letters, blauw, rood en goud. Op
+den eersten Kerstdag riep Daan mij in zijn kamer en toonde mij, waar
+hij het had opgehangen: juist tegenover zijn bed.
+
+"Het is mooi, Grietje," zei hij. "Het is goed, aan iemands goede
+wenschen herinnerd te worden."
+
+"Ja," zei ik, "en het is ook _mijn_ wensch, Daan. Ik denk, dat de
+oude ridder weinig vermoed zal hebben, dat zijn motto nog zóó zou
+voortleven. 't Is een woord van groote waarde."
+
+"Niet van zoo groote waarde, als vader's preek," zei Daan. "Maar het
+komt er mee overeen. _Komen_ -- _gaan_ -- _doen!_ Nooit zal ik het
+vergeten!"
+
+Terwijl mijn hart klopte van aandoening, zei ik: "En ik geloof, Daan,
+dat, als wij deze bevelen getrouw opvolgen, onze Koning eens tot ons
+zeggen zal, wat de koning zei in het verhaal van tante Marie:
+
+
+         SEMPER FIDELIS, SEMPER PARATUS.
+
+
+
+                       EINDE.
+
+
+
+
+  [Transcriber's Notes:
+
+   Dit boek bevat een aantal zetfouten.
+   De volgende zetfouten zijn gecorrigeerd:
+
+    [en zie toen van ja.] -> [en zei toen van ja.]
+    [Allex vroeg haar,] -> [Alex vroeg haar,]
+    [omdat ze zelf ook haast niet hebben] ->
+        [omdat ze zelf ook haast niets hebben]
+    [Toen het Woendag] -> [Toen het Woensdag]
+    [beloofde tante, er overwijld] ->
+        [beloofde tante, er onverwijld]
+    [al ik goed oppaste.] -> [als ik goed oppaste.]
+    [dat hij nauwlijks meer] -> [dat hij nauwelijks meer]
+
+   Een inhoudsopgave is toegevoegd.
+   Enkele leestekens zijn toegevoegd maar verder niet vermeld.
+  ]
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 50733 ***
diff --git a/50733-h/50733-h.htm b/50733-h/50733-h.htm
index f2c2e91..6f9085c 100644
--- a/50733-h/50733-h.htm
+++ b/50733-h/50733-h.htm
@@ -1,6483 +1,6068 @@
-<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">

-<html>

-<head>

-	<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">

-	<title>WIJ EN ONS EZELTJE</title>

-

-	<style type="text/css">

-

-	BODY {margin-left: 10%; margin-right: 10%}

-

-	p {text-indent: 2%}

-

-    .p_no_indent {display: block;

-                  margin-top: 0.5em;

-                  margin-bottom: 0.5em;

-                  margin-left: 0;

-                  margin-right: 0;}

-

-	sup {

-    vertical-align: super;

-    font-size: 50%;

-    }

-

-	sub {

-    vertical-align: sub;

-    font-size: 50%;

-    }

-

-	body {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}

-

-	.standard {font-size: 100%; font-weight: normal;}

-

-	.indent02 {margin-left: 2%; margin-right: 10%;}

-	.indent10 {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}

-	.indent20 {margin-left: 20%; margin-right: 10%;}

-	.indent30 {margin-left: 30%; margin-right: 10%;}

-	.indent50 {margin-left: 50%; margin-right: 10%;}

-	.indent60 {margin-left: 60%; margin-right: 10%;}

-

-	.fontsize80 {font-size: 80%;}

-	.fontsize60 {font-size: 60%;}

-	.fontsize133 {font-size: 133%;}

-

-	/* for big and small caps on one line. Usable as class in a 'span' tag around text or in the 'p'/tag */

-	.smallcaps {font-variant: small-caps;}

-

-	/* use for Transribers Notes and such */

-	.notebox {margin-left: 10%; margin-right: 10%; margin-top: 5%; margin-bottom: 5%; padding: 1em; border: solid black 1px;}

-

-	</style>

-

-

-</head>

-<body>

-

-

-<pre>

-

-The Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

-other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of

-the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

-www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have

-to check the laws of the country where you are located before using this ebook.

-

-Title: Wij en ons ezeltje

-

-Author: Amy le Feuvre

-

-Translator: Silvanus

-

-Release Date: December 20, 2015 [EBook #50733]

-

-Language: Dutch

-

-Character set encoding: ISO-8859-1

-

-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***

-

-

-

-

-Produced by R.G.P.M. van Giesen

-

-

-

-

-

-</pre>

-

-

-<a name="cover"></a>

-<center><img src="images/01_cover.jpg" alt="[Illustratie: kaft voorkant" style="width:100%; height:auto; max-width:600px;"></center>

-<center>[Illustratie: kaft voorkant]</center>

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<center><h2>WIJ EN ONS EZELTJE.</h2></center>

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-

-

-<center>

-<h1>WIJ EN ONS EZELTJE</h1>

-<h3>Uit het Engelsch van AMY LE FEUVRE</h3>

-</center>

-

-<center>

-<h3><span class="fontsize80">DOOR</span> SILVANUS.</h3>

-</center>

-<br>

-<br>

-<br>

-

-<center>

-<a name="02_logo"></a>

-<img src="images/02_logo.jpg" alt="[Illustratie: logo]" style="width:100%; height:auto; max-width:77px;">

-</center>

-

-<br>

-<br>

-<br>

-

-<center>'s-GRAVENHAGE &mdash; D. A. DAAMEN.</center>

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<h3 align="center">Inhoudsopgave</h3>

-<hr width="25%" align="center">

-<table align="center" width="80%" summary="contents">

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">I.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter01">HOOFDSTUK I</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">II.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter02">HOOFDSTUK II</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">III.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter03">HOOFDSTUK III</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">IV.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter04">HOOFDSTUK IV</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">V.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter05">HOOFDSTUK V</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">VI.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter06">HOOFDSTUK VI</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">VII.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter07">HOOFDSTUK VII</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">VIII.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter08">HOOFDSTUK VIII</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">IX.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter09">HOOFDSTUK IX</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">X.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter10">HOOFDSTUK X</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">XI.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter11">HOOFDSTUK XI</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">XII.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter12">HOOFDSTUK XII</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">XIII.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter13">HOOFDSTUK XIII</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">XIV.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter14">HOOFDSTUK XIV</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">XV.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter15">HOOFDSTUK XV</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">XVI.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter16">HOOFDSTUK XVI</a></td>

-</tr>

-

-<tr>

-<td align="right" valign="top">XVII.&nbsp;&nbsp;</td>

-<td align="left" valign="top">

-<a href="#chapter17">HOOFDSTUK XVII</a></td>

-</tr>

-</tbody></table>

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter01"></a>

-<center><img src="images/03_hoofdstuk1.jpg" alt="[Illustratie]"style="width:100%; height:auto; max-width:414px;"></center>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK I</h3>

-

-<p>Natuurlijk zeggen de jongens, dat ik het weer niet klaar zal spelen.

-Maar ik zeg van wel. Moet u weten, we zijn in een dorp beland, waar

-alles vreemd en nieuw is, en daar is dus heel wat van te vertellen.

-Nu zegt Daan wel, dat iedereen, die schrijft, een kwast is; en Alex,

-dat ik alleen over mezelf zal schrijven, maar dat heeft geen nood;

-want er is heel wat belangrijkers te beschrijven, dan mezelf.

-Bovendien, ik ben zelfs niet van plan, alleen op te schrijven, wat

-wij gedaan en gezegd hebben, d'r zijn hier nog zooveel andere

-menschen, waar ik wat van vertellen wil. 't Is wel gemakkelijk,

-besluiten te nemen, maar ze uit te voeren, is moeilijker. Toch zal ik

-het probeeren.</p>

-

-<p>En daarom zal ik maar eens beginnen met te vertellen, dat onze vader

-Jan Hendrik Marjoribanks heet, en dat hij dominee is. Moeder is een

-jaar geleden gestorven; liever schreef ik daar niet over, maar het

-zal wel moeten. Het was toen ook zulk een vreeselijke tijd. Wij waren

-heel arm, want vader was toen nog maar hulpprediker, en moeder kon

-voor hem geen dikke winterjas koopen. Haar wintermantel versneed ze,

-om er een voor mij van te maken, en toen zij op een bitter kouden

-avond uitging om een zieke vrouw te bezoeken, keerde zij huiverend

-van koorts terug; zij kreeg &mdash; ik weet heusch 't woord niet meer,

-maar 't begon met een p. Haar longen waren aangedaan, en er moest een

-verpleegster komen, die heel wat geld kostte; niemand van ons mocht

-haar zien voor den laatsten dag van haar leven, toen ze ons bij zich

-riep om afscheid te nemen. Ik kan daar niet meer over schrijven, het

-maakt mij zoo bedroefd &mdash; wij hielden zoo veel van moeder. Zij zeide

-mij, dat ik trachten moest, haar plaats in te nemen, want ik was haar

-oudste dochter, en ik gevoel zoo, nooit, nooit zal ik het worden,

-want ik ben zoo vergeetachtig en ik haat het naaiwerk. Om de

-eenvoudigste dingen lach ik, iedereen kan me aan 't lachen maken, en

-dat weten ze.</p>

-

-<p>Onze arme vader werd steeds bedrukter, en Mej. Glass, de vrouw van

-onzen dominee, toonde zich een vreeselijke bemoeial. Haar kinderen

-konden wij niet zetten; 't waren lastposten. Eens, toen we weer aan

-'t vechten waren, zeiden ze: Jullie vader moet doen, wat onze vader

-hem zegt, en als hij 't niet doet, wordt hij weggestuurd. Zij schenen

-te denken, dat vader een soort knecht was; wij hebben ze eens goed de

-waarheid gezegd, en daarna hebben we in geen vijf dagen een woord

-tegen elkaar gesproken.</p>

-

-<p>Kort daarna kwam de blijde tijding: vader gaat naar den Rector van

-Warlington, en dat beteekende: hij zou een eigen kerk en een eigen

-huis krijgen. Wij zouden verhuizen!</p>

-

-<p>Een verhuizing is 't mooiste, wat je kunt beleven. Twee keer waren we

-al verhuisd, en we zouden 't elk jaar wel willen. Ditmaal was het

-niet zóó gezellig meer als vroeger, omdat moeder er niet meer was.

-Tante Caroline kwam nu eens kijken.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/04_maaltijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:252px;"></center>

-<br>

-

-<p>Nog denk ik met genot terug aan die dagen; den laatsten dag, toen

-onze maaltijd op een kist werd opgediend en overal de grootste herrie

-heerschte, en alle kamers zachtjesaan leeg raakten, vond ik vooral

-verrukkelijk.</p>

-

-<p>Tante Caroline trok mee naar de nieuwe woning, en zij is nu nog bij

-ons. Zij is een eigen zuster van vader, heel vriendelijk en nog al

-druk. Onze overtocht per spoor duurde lang; wij hadden vlak bij

-Londen gewoond, en ons nieuwe huis stond in Lincolnshire. Toen we

-aankwamen, waren we allen van vermoeidheid in slaap gevallen.

-Misschien is het beter, nu eerst wat van onszelf te vertellen, dan

-wat van het huis, en dan mijn eigenlijke verhaal te beginnen.</p>

-

-<p>Daan is de oudste, hij is 13 en Alex 12 jaar. Zij doen altijd alles

-samen, Daan heeft de leiding, en gewoonlijk is Alex het met hem eens,

-nadat hij er eerst flink met hem over getwist heeft. Iedereen vindt

-hen knappe jongens. Ik ook wel, maar als de menschen tegen vader

-zeggen: Wat flinke jongens! Zulke kleine meneertjes al! &mdash; dan schudt

-hij het hoofd. Na hen volg ik. Ik ben de leelijkste van de familie.

-Ik heb roodachtig haar, een bleek gezicht en groenachtig-bruine

-oogen. Heelemaal rood is mijn haar niet; d'r zijn d'r wel rooder. De

-jongens zeggen, dat roodharige menschen altijd leelijk zijn. Meer zal

-ik over mezelf niet zeggen; alleen nog dit eene, dat ik

-boekenschrijfster wil worden, en daarom er nu vast mee begin. Ik heet

-Grietje. Is 't geen vreeselijke naam? Ik heb hem van een oude tante,

-die mijn peettante was. De jongens noemen mij natuurlijk Griet. Je

-kùnt geen schoonheid zijn met zoo'n naam, zei Daan eens tegen me,

-toen ik hem vertelde zoo mooi te willen wezen als ons zusje Lena.

-Neen, zei ik, maar als ik m'n oogen sluit, klinkt Grietje als een

-grimmige oude vrouw met een baard onder d'r kin, en ik vrees, dat ik

-óók zoo zal worden. Ik denk het ook wel, zei Daan, maar je behoeft

-niet leelijker te zijn dan je verkiest. Je bent nu nog niet oud.

-Ziezoo, dat is ten minste één ding om dankbaar voor te wezen: oud

-ben ik nog niet.</p>

-

-<p>Lena is negen jaar, heel lief, en een echte dolle dries. Zij heeft

-prachtig lang haar, dat in blonde golven neerhangt tot op haar

-middel, en blauwe oogen. Onze jongste is Puf, oftewel onze baby. Zijn

-eigenlijke naam is George, maar wij noemen hem Puf, omdat hij zoo

-snel praat, dat hij tusschen de woorden blaast als een stoommachine,

-en omdat hij stapt als een haan. Hij is pas 6 jaar en heeft altijd

-een schortje voor, waar hij 't land aan heeft, en dat tracht los te

-maken, zooveel hij maar kan. Wij hebben het nu met heel veel knoopen

-van achteren vastgemaakt. Hij probeert het zooveel mogelijk vuil te

-maken, maar als hij dientengevolge meer dan één schortje per dag

-noodig heeft, krijgt hij geen suiker in z'n thee, en dat vindt hij

-verschrikkelijk. Hij heeft een kroeskop, dikke wangen, stapt heel

-zwaar en heeft dus heel wat schoenen noodig.</p>

-

-<p>Nu zal ik ons huis gaan beschrijven. 't Is een heerlijk huis, vlak

-bij de kerk, omringd van vele huisjes met rieten daken. Onze poort is

-naast die van de kerk, maar als we naar de kerk gaan, loopen we langs

-een klein nauw paadje tusschen dichte heesters door, en dan komen we

-door een nauw poortje op het kerkhof, vlak tegenover den ingang. Een

-breed pad leidt van onze poort naar de huisdeur; aan dezen kant zijn

-ook de stallen, een koetshuis met zolder en nog twee stallen voor

-paarden. Wij hebben geen paard of rijtuig, maar er zijn daar

-heerlijke plekjes om te spelen. Vóór ons huis is een groot grasveld

-daar staat ook een prieel, en aan de eene zijde een groepje boomen;

-verder nog struikgewas en bessenstruiken.</p>

-

-<p>Achter de keuken zijn twee grasvelden en daarachter loopt de

-spoorlijn; ons huis ligt wat hoog, zoodat de tuin wat afloopt,

-hetgeen heel geschikt is, om den trein te halen, als je wat laat

-bent. Aan de andere zijde van 't huis zijn bloemperken, waarop vaders

-studeerkamer uitziet. Achter de stallen is het werkhok en de

-kippenren, staande tegen een dijkje, dat ons erf van den weg scheidt.

-Ik ben niet heel sterk in beschrijvingen als deze, maar ik hoop, er

-nu voldoende van te hebben gezegd.</p>

-

-<p>In ons benedenhuis hebben we de eetkamer, de zitkamer en vaders

-studeerkamer. Een lange gang leidt naar de keuken. Boven hebben we

-onze leerkamer, dan vaders slaapkamer, die van tante Caroline, en de

-bergkamer. Ook hier weer een lange gang, aan het eind daarvan onze

-slaapkamers en die van de dienstbode. Alex en Daan slapen samen in de

-eene, Lena en ik in de andere kamer. Puf slaapt bij tante Caroline.</p>

-

-<p>In het gansche huis hangt een echt landelijke geur. Beschrijven kan

-ik dien niet, wij hebben altijd in de stad gewoond, maar als ik m'n

-oogen dicht doe, kan ik zeggen, waar ik ben, door den geur.</p>

-

-<p>De eerste weken na onze aankomst waren gezellig. Wij hielpen tante

-Caroline met het plaatsen der meubelen, terwijl vader naar Lemworth

-ging, een naburige stad, om er eenige nieuwe kleeden en enkele

-nieuwe meubelstukken te koopen. Wij klapten in onze handen, toen wij

-ze zagen, maar vader zei: Ach kinderen, hoe zou moeder dit verblijd

-hebben! Toen ging hij naar z'n studeerkamer en sloot de deur, en wij

-werden in eens stil.</p>

-

-<p>Ge hebt gezien, dat we met onze nieuwe woning bijzonder in onze

-nopjes waren; 't was ook alles zoo nieuw voor ons, en we konden

-nauwelijks gelooven, dat dit alles nu voor ons was.</p>

-

-<p>Wij zijn hier begin Juni gekomen, we hebben onophoudelijk aardbeien

-gegeten en morgen is het Juli! Gisteren hadden we onzen eersten

-regendag, en zijn we allemaal in de leerkamer gebleven; we begonnen

-met een praatje over onze lessen. Daan en Alex moeten elken dag 3

-mijlen loopen naar den dominee van het naastbijzijnde dorp; die

-dominee geeft zijn eigen kinderen en enkelen anderen les. Zij blijven

-daar dan eten, en keeren pas op het theeuurtje terug. Lena en ik

-nemen les van tante Caroline; ik geloof, dat tante niet heel secuur

-is, maar zeker weten doe ik 't niet. Zij en tante Marie komen bij

-beurten vaders huishouding waarnemen. Zij wonen dicht bij Londen; van

-tante Marie houden we erg omdat zij vaak spelletjes met ons doet en

-verhaaltjes vertelt; pas in den herfst is het haar beurt om te komen,

-dat duurt dus nog even.</p>

-

-<p>"Ik vind zes mijlen per dag loopen een vervelend baantje," zei Daan,

-en wierp z'n lei driftig op tafel; "wij moesten een fiets hebben, dan

-zou 't makkelijker gaan." "Die zullen we nooit krijgen," zei Alex,

-"zoolang we zoo arm blijven. Als ik ouder word, zal ik gaan sparen,

-voor ik trouwen ga, en dan geef ik ieder van m'n jongens een fiets,

-als ze zes jaar zijn." "Hoe leg je dat aan?" vroeg Daan. "Zeker niet

-door hard te werken."</p>

-

-<p>"Ik ga goud, of diamanten, of petroleum zoeken," zei Alex. "Kan niet

-schelen wat, maar dàt is <i>je</i> manier om geld te verdienen." Toen

-Daan weer: "Maar goud en diamanten spuiten den grond niet uit, als

-jij voorbij komt." "Dat niet, maar ik zal ze onverwacht ontdekken."

-"Ik wou, dat we een klein ponykarretje konden houden," zei ik.

-"Gisteren zag ik er een rijden door ons dorp, met zoo'n aardigen

-pony, bestuurd door een klein meisje in 't blauw en met een witten

-stroohoed op."</p>

-

-<p>"Pony's kosten veel geld," zei Alex. "Een oude ezel zou niet kwaad

-zijn; hij zou ons in een wip naar school brengen."</p>

-

-<p>"Ja," riep ik verheugd uit, "en ik zou iederen morgen met jullie mee

-gaan om hem weer terug te brengen, omdat we hem hier overdag wel eens

-noodig konden hebben, en dan ga ik jullie 's middags weer met hem

-halen."</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/05_boek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:279px;"></center>

-<br>

-

-<p>Daan gooide z'n boek naar mijn hoofd; ik ving het op en wierp het

-terug; 't was goed raak. Gevolg: een geregeld bombardement van

-boeken, totdat tante Caroline in de deur verscheen en ons beval, op

-te houden. Toen begonnen we weer over onzen ezel te denken, en we

-besloten te gaan sparen, om er een te koopen. Wij beloofden elkaar

-plechtig, geen cent meer te zullen uitgeven voor snoepgoed, zoolang

-niet genoeg geld bijeen was, om een ezel te koopen.</p>

-

-<p>"Als we geen karretje kunnen koopen, zullen we hem bij beurten

-berijden," stelde Alex voor. Toen nam Puf het woord:</p>

-

-<p>"Ik ga ook sparen, en dan koop ik een renpaard, dat is heel wat beter

-dan een oude ezel." "Kun jij zes mijlen lang op een paard zitten, jij

-kleine vent?" vroeg Daan. Puf wond zich op: "Een oude ezel weet niet,

-hoe ie loopen moet; en rennen kan ie heelemaal niet, ik hou van

-rennen, en ik wil niet op een ezel zitten, en ik geef mijn geld niet

-voor zoo'n sukkel, en ik...." "Hou op!" riep Daan, "jou kleine

-windhapper, of we zullen je vierkant uit 't raam zetten. Nou, jongens

-hoeveel geld hebben we samen? Ik zal penningmeester zijn; vlug wat!"</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/06_spaarpot.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:219px;"></center>

-<br>

-

-<p>Daan had nog niet uitgesproken, of Lena en ik vlogen al naar ons

-kamertje, om onze beursjes te halen. Lena had 5 &frac12; cent, ik 9

-dubbeltjes. Wij gaven dit bedrag aan Daan, die het geld in z'n

-spaarpot deed. Daarna nam hij uit zijn beurs 65 cent, terwijl Alex

-met smart beleed, dat ie geen cent bezat. Toen werd Puf bevolen twee

-centen af te staan, hetgeen hij al huilende deed, en telden we ons

-gezamenlijk bezit: één gulden, 62 &frac12; cent. Niet veel, om een ezel

-voor te koopen!</p>

-

-<p>"Wij moeten probeeren, er wat geld bij te verdienen," sloeg ik voor.

-"Dat is nog zoo gek niet," zei Daan, "en ik heb er al over gedacht,

-hoe." "Dat heb ik ook," zei ik snel, "maar ik zeg het je niet, wel de

-volgende week, het is o zoo leuk."</p>

-

-<p>Lena was bezig de kamer rond te hinken; even hield ze stil. "Ik wou

-dat we konden bedelen," zei ze. "Er is geen politie, om ons het te

-beletten." Daan sprak: "Alsof wij in onzen stand konden bedelen!"

-Daan is heel trotsch op "onzen stand". Ik vroeg hem eens, van welken

-stand wij waren. Van den tweeden, zei hij; de groote heeren en dames

-zijn van den eersten; maar ik herinnerde hem, dat moeders grootmoeder

-Mevrouw Louise werd genoemd, en wij dus ook tot den eersten stand

-behoorden. Hij zei toen, dat we van gekruist ras zijn. Ik weet niet,

-wat dat beteekent.</p>

-

-<p>"Misschien zal vader ons een ezel geven, als we hem er om vragen,"

-zei Lena; "hij is nu veel rijker. Ik zal hem er over spreken." Ze

-rende de kamer uit. Vader is dol op Lena; nooit bromt hij op haar,

-als ze op zijn studeerkamer komt. Wij wachtten in spanning; ze kwam

-met een lang gezicht terug. "Vader zegt, dat de verhuizing zooveel

-geld heeft gekost, dat hij nauwelijks al z'n rekeningen kan betalen."

-"'t Is ook veel aardiger als wij zelf den ezel kunnen koopen," zei

-Daan. Opeens riep Alex: "Ik heb een eenig plan, om geld te

-verdienen." "Dan hebben we nu drie plannen," merkte Daan op; "laten

-we elkaar daar nu niets van vertellen, dan komen we vandaag over een

-maand hier weer bij elkaar,' en tellen we onze verdiensten. Lena, jij

-moet nog een plannetje verzinnen, om geld te verdienen." Zij schudde

-lachend het hoofd: "Ja, ik weet al wat, en ik vertel het ook aan geen

-mensch."</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/07_puf.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:286px;"></center>

-<br>

-

-<p>De vergadering werd besloten met een harddraverij om de tafel, totdat

-tante Caroline weer verscheen, om ons het te verbieden. Toen Puf dien

-avond naar bed ging, vroeg ie aan vader, of God soms ook geld had.

-Puf doet altijd van die wonderlijke vragen, en vader geeft hem altoos

-ernstig antwoord, hij zal hem nooit uitlachen.</p>

-

-<p>"God is heel rijk, is 't niet vader?"</p>

-

-<p>"Alle dingen in hemel en op aarde zijn van Hem," antwoordde vader.</p>

-

-<p>Puf ging heel gelukkig naar bed, maar eerst stak hij zijn hoofd nog

-even bij ons door de deur; "ik heb een heel mooi plan," zei hij. En

-wij lachten allemaal, omdat wij wel konden gissen, wat het was.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter02"></a>

-<center><img src="images/08_hoofdstuk2.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:465px;"></center>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK II</h3>

-

-<p>Wij hebben twee weken vacantie, voor wij aan de lessen beginnen, en

-dan duurt het nog maar enkele weken, en wij hebben weer vacantie, de

-groote zomervacantie, die einde Juli begint.</p>

-

-<p>Ik verlang er naar te beginnen met mijn plan om geld te verdienen, en

-ik denk er vandaag maar een aanvang mee te maken. Ik wou er eerst

-niets van zeggen, maar ik heb toch vader eerst maar verlof gevraagd,

-en hem gezegd, dat hij er niets van aan de anderen moet zeggen. Lena

-kan nooit een geheim bewaren; vanmorgen al, toen ze nog in bed lag,

-wilde ze mij al vertellen, wat ze doen ging, maar ik stopte mijn

-vingers in mijn ooren, zoodat ze kon zien, dat ik het toch niet

-hooren wou. Ik geloof stellig, dat we ons geheim niet lang zullen

-bewaren; dat spelen we nooit klaar. Was het nu nog één geheim, maar

-'t zijn er vijf, en die houden we onmogelijk stil.</p>

-

-<p>Vandaag is 't Zaterdag. Tante Caroline houdt elken Zaterdagavond een

-huisgodsdienst voor den Zondag, en daar gaan we allen heen. Dat

-geschiedt in onze mooie oude kerk; tante Caroline bespeelt dan het

-orgel, en wij vormen het koor; Daan noemt het een gekras van belang.</p>

-

-<p>Nu is er een oude man, die als voorzanger dienst doet, en de

-antwoorden opzegt, als niemand ze weet. Hij heeft een foei-leelijke

-stem, en zingt altijd een heel eind achter. Hij heet Nathan Porter.

-Verleden Zaterdag zei Daan tegen hem: "Kijk es, u moet niet zoo hard

-zingen, wij kunnen 't best af. Ik denk, dat u wel vermoeid zult zijn

-van 't zingen. Waarom gaat u niet midden in de kerk zitten, met een

-kussen in uw rug?" De oude man was beleedigd en stampte met zijn stok

-op den vloer: "Jongetje, ik ben hier spijkervast huisraad; jelui

-doortrekkend volk gaat voorbij als het gras. Ik ben hier al veertig

-jaar voorzanger, en nog niemand heeft mij ooit van hier willen jagen.

-Ik zing hier al van dat ik knaap was, en ik zal zingen blijven, tot

-dat ik naar het koor hierboven ga, en dan zal ik dáár zingen." Daan

-voelde zich terechtgezet, en zei geen woord meer.</p>

-

-<p>Ook een kreupele jonge kleermaker, en de onderwijzeres, en vier

-schoolkinderen doen aan den kerkdienst mee. Ik houd erg van de

-kooroefeningen, maar de jongens niet. Zij hadden vanmiddag liever

-gecricket in 't veld. Vreeselijk verhit kwamen zij aanhollen, toen 't

-tegen 4 uur liep, en in de grootste haast werden de handen

-gewasschen. De kerk was koel, na het voortdurend gejakker in 't land.</p>

-

-<p>In de kerk is één geschilderd raam; de andere ramen zijn gewoon, en

-je kunt de wuivende boomkruinen, en de blauwe lucht er door zien. Het

-maakt je aan 't droomen, als je dat ziet, terwijl je zit te zingen.

-Soms vergeet ik waar ik ben, en dan stooten de jongens mij aan en

-fluisteren: "Word wakker, Griet, kijk, een wesp!" Zij weten wel, hoe

-bang ik voor wespen ben; en dan schreeuw ik bijna luid van angst, en

-zie, dat er niets is. Het is heel moeilijk, je altijd goed te houden

-als er jongens bij zijn; zij maken je aan 't lachen en doen je 't

-geduld verliezen. En ik wil me juist in de kerk zoo graag goed

-houden, vooral als het een mooie dag is, en alles zoo rustig en stil

-om ons heen. Als ik dan de gouden vlammen zie bij zonsondergang, en

-de blauwe luchten en de rose wolken, dan komt er een lichte huivering

-over me, en ik fluister in mezelf: "O God, maak mij goed! Maak mij

-goed!"</p>

-

-<p>Daan en Alex zingen heel aardig; hun zang klinkt in de kerk als ....

-ja, ik zou haast zeggen als een klok, maar er is nog een lieflijker

-geluid: als ge met uw natgemaakte vingers langs den rand van een glas

-wrijft! Vader zegt, dat ik ook geen slechte stem heb, maar 't haalt

-toch niet bij die van de jongens. Moeder kon prachtig zingen &mdash; maar

-ik zal over haar niet spreken, dat maakt me maar droevig &mdash; en dan

-word ik boos op de jongens. Ik verwonder mij er vaak over, waarom het

-nu zoo verkeerd is, om te schreien. Ik denk, omdat het te

-kinderachtig is. Daan is altoos boos, als er een van ons schreit. Hij

-zegt, dat het fijnste volk van de wereld de Amerikaansche Indianen

-zijn; die lachen nog, terwijl ze onthoofd worden.</p>

-

-<p>Maar ik huil om de minste aanleiding; dan komen de tranen me in de

-oogen en ik kàn ze niet tegenhouden. Zelfs de stemmen der jongens

-bij de kooroefeningen maken me al bedroefd. Ik wou, dat ik een

-Amerikaansche Indiaan was.</p>

-

-<p>Toen de kerkdienst afgeloopen was, bleef ik met tante Caroline nog

-even in de kerk, om de zangboeken op te bergen, en toen kwam vader de

-kerk binnen. Hij zag er opgewekt uit, liep naar een graftombe dicht

-bij den preekstoel, en riep mij bij zich. In den grafsteen was de

-figuur van een ridder gebeiteld; wij vinden het altijd zoo jammer dat

-zijn neus kapot is, want het bederft z'n gansche gelaat. Maar vader

-wees mij op eenige woorden, gegrift aan het voeteneind. "Grietje,"

-zei vader, "dat zijn nu de woorden, welke ik ook op mijn graf zou

-wenschen, tenminste, als ik er naar geleefd heb. Lees ze mij eens

-voor, kind." Ik las ze, hoewel ik ze niet begreep: "Semper fidelis,

-semper paratus."</p>

-

-<p>"Altijd getrouw, altijd bereid," zei vader; "niet soms, Grietje. Hoe

-weinigen van ons kunnen dat "semper" voor onze deugden plaatsen!"</p>

-

-<p>Ik begrijp vader niet altijd, maar ik zei niets, totdat de zon scheen

-door het beschilderde kerkraam, en blauwe en roode stralen over den

-ridder wierp. Toen glimlachte ik.</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/09_preek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:463px;"></center>

-<br>

-

-<p>"O, vader, wat is het toch een lief kerkje, en is u nu niet blijde,

-dat dit alles aan u behoort? Het is toch allemaal van u, is 't niet?"</p>

-

-<p>Hij schudde zijn hoofd.</p>

-

-<p>"Het is niet mijn kerk, Grietje, maar die van mijn Meester."</p>

-

-<p>"Jawel, dat weet ik wel," zei ik langzaam.</p>

-

-<p>Toen zei vader op zachten toon, alsof hij tot zichzelf sprak in

-plaats van tot mij: "Slechts rentmeester. En &mdash; van den rentmeester

-wordt getrouwheid vereischt, semper fidelis."</p>

-

-<p>Tante Caroline kwam bij ons. "'t Is theetijd, Grietje, kom, mee naar

-binnen." Ik ging heen, spijtig, dat ik het heerlijk-koele kerkgebouw

-alweer moest verlaten. Ik wou, dat we altoos buiten eten en drinken

-konden. Thee is zomers zoo heet. Ik ging de eetkamer binnen. De

-jaloezieën waren neer; de pas binnengebrachte theepot stoomde nog.

-Alex was bezig met de vliegen te verdrijven van onze boterhammen;

-Daan leerde Puf op z'n hoofd loopen, en Lena was nergens te zien.</p>

-

-<p>Ik zou ze net gaan zoeken, toen ze de kamer binnenholde. Heur haar

-hing los, haar gezicht was erg verhit en haar schortje vuil als roet.

-Ze danste de kamer door en zong zoo hard als ze kon: "Hoerah! Ik heb

-het gedaan!" Toen stond ze plotseling stil en liet een kwartje zien.

-"Mijn eerste winst," riep ze uit; "ik ben jelui allemaal voor!"</p>

-

-<p>Ik ging naar haar toe en zei: "Ik weet wat je hebt gedaan, ik kan 't

-aan je ruiken." "Zeg het nu maar niet! Vang 'm, meneer de

-penningmeester! Ik ga me wasschen." Zij huppelde de kamer uit, Puf

-keek me ernstig aan.</p>

-

-<p>"Zij heeft suikergoed in de keuken gemaakt." De jongens begonnen te

-lachen.</p>

-

-<p>"Makkelijk genoeg, haar geheim uit te visschen, maar ik zou wel es

-willen weten, wie er haar geld voor geeft," zei Daan. Ik antwoordde:

-"Misschien vader of tante Caroline. Maar laten we daar nu niet naar

-raden, totdat ze 't ons zelf vertelt. Dat zou niet in den vorm zijn."

-"In den vorm" is een woord van Daan; hij zegt het heel veel.</p>

-

-<p>"Het is niet in den vorm, een kwast te wezen," zei hij.</p>

-

-<p>"Dàt weet ik evengoed als jij."</p>

-

-<p>"Dan ben je 't niet, Griet!"</p>

-

-<p>Toen kwam tante Caroline binnen, en wij eindigden ons getwist.</p>

-

-<p>Toen tante Caroline goed en wel gezeten was, schonk ze thee voor ons

-in; daar verscheen Lena, blinkend van frischheid, nu ze zich eens

-terdege had gewasschen. Maar nog was haar gezicht opgezet, zoodat

-tante uitriep: "Kind, wat zie je er uit!" Ze leek ook wel wat op een

-gekookte kreeft. "Ik heb zoo hard gewerkt," zeide ze; "ik zou voor

-geen duizend gulden kok willen wezen!"</p>

-

-<p>Vervolgens kwam vader binnen; hij drinkt altijd gelijk met ons thee;

-maar zijn eigenlijk avondeten gebruikt hij nooit vóór 8 uur; dan

-eet hij met tante Caroline samen. Geen van ons had veel trek in thee;

-ze was zoo heet, en er was alleen brood met boter, niet eens bisquit,

-geen jam en geen aardbeien. Natuurlijk hebben we die lekkernijen niet

-iederen avond.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/10_bad.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:269px;"></center>

-<br>

-

-<p>Na het theedrinken gingen de jongens den tuin in, terwijl ik tante

-Caroline hielp met het klaarleggen van al onze Zondagsche kleeren, en

-het verstellen van eenig ondergoed. We hebben slechts twee

-dienstboden, de keukenmeid en Emma; die kunnen dus het verstellen van

-ons goed er niet bij hebben. Emma helpt Puf bij z'n bad, waarbij hij

-danst en springt en soms over z'n hoofd buitelt in 't water, onder

-veel geschreeuw en drukte. Lena is trotsch op haar verdiende kwartje.

-Ik kan vóór Dinsdag a.s. niets verdienen, maar dan zal het ook raak

-zijn. En nu moet ik met schrijven eindigen, want ik ga naar bed.</p>

-

-<p>Lena kwam juist naar me toe en zei: "Griet, raad eens, hoe ik dat

-kwartje heb verdiend." Ik zei haar, dat het een geheim moest blijven.

-"Jawel," zei ze, "maar jij kunt toch wel een geheim bewaren, is 't

-niet?" "Ik weet, dat je je borstplaat hebt verkocht, maar ik weet

-niet, aan wie. Misschien aan Emma, zij is dol op zoet goed." "Emma!

-Alsof ik van haar een kwartje zou aanpakken! Neen, niemand hier in

-huis gaf het mij, maar een heel voornaam persoon." Dit maakte mij

-nieuwsgierig, doch ik wou het haar niet laten merken. "Vader wil niet

-hebben, dat je je suikergoed aan vreemden verkoopt," zei ik. "'t Is

-geen vreemdeling," en toen, fluisterend aan mijn oor: "mejuffrouw

-Ribbon. Zeg het niet tegen de jongens."</p>

-

-<p>Ik schrok. Mej. Ribbon is een beste vriendin van ons, hoewel we haar

-nog niet lang kennen. Zij is eigenares van den dorpswinkel, en is

-heel dik en heel vriendelijk. Zij heeft een grooten zoon, die dikke

-vrienden is met Emma. Hij heeft een paar dichtregels geschilderd

-buiten de winkeldeur, een heel aardig versje:</p>

-

-<pre class="indent10">

-    Wie hier eens komt, die komt terug,

-    Hij wordt geholpen goed en vlug.

-</pre>

-

-<p>Mejuffrouw Ribbon heeft van alles in haar winkel. Alex ging naar haar

-toe, en vroeg een Braziliaanschen postzegel, hij verzamelt

-postzegels. Zij zei, dat ze hem binnen een week zou hebben, er waren

-postzegels besteld. Wij geloofden haar niet, doch op een Dinsdag, als

-het marktdag te Lemworth is, stuurde ze haar zoon naar een grooten

-boekwinkel daar, en hij kwam terug, niet alleen met een

-Braziliaanschen postzegel, maar ook met vele andere, zoodat Alex

-langen tijd keuze had. Later ging Daan er heen en vroeg naar een

-witte muis. Zij ging naar de stad en bracht er een voor hem mee; ik

-zei hem, dat ze een gewone muis had gevangen en die wit geverfd had.

-Maar hij geloofde het niet; 't eenige lastige was, dat zij er meer

-geld voor vroeg, dan hij bezat. Later merkten we, dat Tom, zoo heet

-de zoon van juffrouw Ribbon, een groote menagerie in den tuin had:

-duiven, kanarievogels, honden, katten enz.</p>

-

-<p>In juffrouw Ribbon's winkel hangt zoo'n heerlijke geur. Van alles

-ruik je er; Daan zegt, dat het een mengsel is van zeep, uien, stroop

-en koffie. Ik vind het meer een mengsel van zwavel, spek, appels, en

-kaas. Alex vindt het meer ruiken naar suiker, kool, vet en leer.

-Altoos helpt juffrouw Ribbon met een vriendelijken glimlach haar

-klanten, nooit verliest ze haar hoofd bij de zoo verschillende

-boodschappen. Deze moet pepermunt hebben, die worst, een ander zes el

-katoen, weer een ander een kookpan, kopjes en schoteltjes, dan weer

-touw, veters, inkt, huismiddeltjes, rapen, bisquit, te veel om op te

-noemen; altoos weet ze het precies te vinden. Ik zei haar eens, dat

-winkel houden mij een heel zenuwachtig werkje leek, want je krijgt

-zooveel menschen, die zelf niet weten, wat ze moeten hebben. "Niets

-erg," zei ze, "ik weet beter wat ze noodig hebben, dan zij zelf."

-Daaruit blijkt, dat ze een knappe vrouw is.</p>

-

-<p>"Kocht juffrouw Ribbon je borstplaat?" vroeg ik aan Lena. "Ja, ik gaf

-het haar, en vroeg, of ze 't niet kon gebruiken; ik vertelde haar,

-dat ik wat geld moest verdienen. Dat vond ze heel lief; ze kocht het

-van me en beloofde Woensdag nog meer van me te zullen koopen."</p>

-

-<p>Ik werd een beetje jaloersch. Wij hebben van jongsaf altoos zelf onze

-borstplaat gemaakt. Lena heeft het van mij geleerd. Natuurlijk was

-het slim van haar, om er aan te denken, het te gaan verkoopen; maar

-toen juffrouw Ribbon het eenmaal wilde koopen, was er voor haar geen

-kunst meer aan. En als ik er nu aan denk, wat mijn plannen zijn ....

-maar ik zeg er niets van, want de jongens mochten dit dagboek eens in

-handen krijgen.</p>

-

-<p>"Ik weet niet, of tante Caroline wel goed vindt, dat jij alle boter

-en suiker daarvoor gebruikt," zei ik een beetje gemelijk.</p>

-

-<p>"O, dat maakt de keukenmeid wel in orde, zij heeft al gezegd, dat zij

-er voor zorgen zou. Van elke 25 centen, die ik verdien, geef ik er

-haar vijf en zij kan er meer boter voor koopen, dan zij noodig

-heeft!"</p>

-

-<p>"Ik geloof er niets van, dat zij jou elken dag in de keuken wil

-hebben," zei ik.</p>

-

-<p>"Dat zal ook niet elken dag gebeuren, maar de keukenmeid heeft

-gezegd, dat zij, zoo dikwijls als ik het maken wil, me zal helpen."</p>

-

-<p>Ik wist, dat dit waar was, want Lena speelt het met iedereen klaar

-door haar mooipraterij. Ik begrijp niet, hoe ik zoo verkeerd kwam,

-maar 't was nu eenmaal zoo, en toen werd ik nijdig op mij zelf, dat

-ik zoo nijdig was, en werd dus nog nijdiger. Lena was zóó akelig

-met zichzelf ingenomen, dat zij d'r mond er niet over kon houden.</p>

-

-<p>"Niemand van jelui is nog begonnen met wat te verdienen," zei ze, "ik

-ben jelui allemaal voor."</p>

-

-<p>"Ga toch naar bed," schoot ik uit, "je bent zoo lastig en druk, dat

-ik niet eens rustig kan schrijven."</p>

-

-<p>Zij liep de kamer uit en schold mij uit voor zeurkous. Ik zal ook

-maar naar bed gaan; toch ben ik een beetje huiverig om zoo boos in te

-slapen. Wij hebben eens een verhaal gehoord van een jongen, die z'n

-zuster niet wou vergeven, voor zij ging slapen; maar zij werd niet

-weer wakker: zij stierf van hartzeer.</p>

-

-<p>Ik ben blij, dat 't morgen Zondag is; dan kan niemand van ons geld

-verdienen, en dus behoeven we elkaar daarover dan ook niet in 't haar

-te vliegen. Daar houd ik trouwens toch niet van; wij hebben allen

-noodig, dat we vrede met elkaar houden.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter03"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK III</h3>

-

-<p>Een gansche week lang heb ik niets geschreven, dus mag ik nu wel eens

-spoedig aan 't werk. 'k Zal eerst maar eens wat vertellen van

-verleden Zondag.</p>

-

-<p>Bij het ontbijt krijgen we Zondagsmorgens allemaal een gekookt ei;

-dat is het eerste pleizier van den dag, ongerekend nog het genot der

-Zondagsche kleeren. Lena en ik zijn dol op witte jurken, en daar we

-nu juist uit den rouw zijn, kunnen we ze mooi dragen. Ook onze hoeden

-zijn wit, met witte linten. Lena lijkt Zondags wel een engel; als ze

-vleugels had, zou ze er bepaald een wezen. En het dragen van

-Zondagsche kleeren stemt je ook zoo opgewekt.</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/11_kaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:197px;"></center>

-<br>

-

-<p>We moeten Zondags heel vlug ontbijten, omdat tante Caroline naar de

-Zondagsschool moet. Nog vóór kerktijd is ze terug, om met ons ter

-kerk te gaan. Verleden Zondag was het verschrikkelijk warm, en de

-brandende zonnestralen door de groote kerkramen maakten het

-daarbinnen benauwd. Leuk was het, toen de zon het kale hoofd van een

-boer ging plagen; hij sloeg met z'n zakdoek over z'n hoofd, als zaten

-er vliegen, eindelijk spreidde hij z'n zakdoek geheel over z'n hoofd

-uit, en had toen zóó 'n koddig voorkomen, dat ik 'n vreeselijken

-toer had, om niet in lachen uit te barsten. Ten slotte kon ik het

-niet meer uithouden, en proestte het zóó hard uit, dat vader

-ophield met preeken en mij strak aankeek. Wat had ik het toen te

-kwaad; m'n oogen stonden vol tranen, en ik kon het toch heusch niet

-helpen, ik had alles gedaan om niet te lachen. Eindelijk ging vader

-weer voort, en luisterde ik met aandacht naar hem. Want vader preekt

-heel mooi, altijd vertelt hij wat nieuws uit den bijbel.</p>

-

-<p>Hij begon met de geschiedenis van den hoofdman over honderd, en sprak

-daarbij over deze woorden: "Ik zeg tot dezen: ga, en hij gaat, en tot

-genen: kom, en hij komt, en tot een anderen: doe dit, en hij doet

-het." Vader zei, dat dit het voorbeeld was voor een goeden

-dienstknecht. En toen zei hij, dat Jezus Christus ook tot ons die

-drie woorden spreekt, maar dan in deze volgorde: Kom, ga, doe. Zoo is

-ons Christelijk leven. Wij moeten komen, vóór wij kunnen gaan, om

-te doen. Wij moeten komen, en onszelf als dienstknechten van Jezus

-opgeven, opdat Hij onze zonden vergeve en ons tot Zijn eigendom make;

-en wij moeten gaan, om anderen van Hem te spreken, eerst onze

-vrienden, en dan hen, die Jezus niet kennen. Sommigen moeten daarvoor

-ver van huis, en vader vertelde hierbij van de zendelingen; anderen

-moeten in hun eigen omgeving doen, wat Jezus hen geboden heeft.</p>

-

-<p>Elk woord van de preek heb ik begrepen, en zelfs de jongens zaten te

-luisteren, omdat vader het een preek over soldaten noemde, en de

-jongens zijn dol op soldaten.</p>

-

-<p>Toen we uit de kerk kwamen, was ik heel stil. De jongens vroegen, of

-ik aan 't tobben was over mijn geheim, maar ik zei hun van niet.</p>

-

-<p>Na het middageten gingen we allen naar het veld, om er de vragen en

-antwoorden uit onzen catechismus te leeren. Tante Caroline ging weer

-naar de Zondagsschool, maar vader kwam naar ons toe, ging in een

-gemakkelijken stoel onder de olmen zitten, en overhoorde ons de

-geleerde vragen. Toen dat afgeloopen was, gingen de jongens weg, en

-Lena ook, maar ik bleef, want ik hoopte, dat vader nog wat over zijn

-preek zou zeggen. Hij deed het al dadelijk; hij legde zijn hand op

-m'n schouder, en vroeg: "Heb je naar de preek geluisterd, Grietje?"</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/12_vragen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:421px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Ja, vader." "En welke van de drie bevelen heb je nu gehoorzaamd? Ben

-je op weg, om een van Christus' trouwe volgsters te worden?" Ik

-antwoordde beschroomd: "Ik denk <i>komen</i>." Vader zei niets. En ik

-vervolgde: "Maar ik begreep niet goed het <i>gaan</i>. Ik kan toch niet

-de geheele wereld doorgaan, en het Evangelie brengen!" Vader sprak:

-"Ik heb gehoord, dat tante je gevraagd heeft, of je haar niet kunt

-helpen in de Zondagsschool; ik dacht, je zoudt daarheen kunnen gaan."

-"Maar vader," riep ik uit, met verbaasde oogen hem aanstarende, "daar

-ben ik toch veel te jong voor; de jongens zouden zeggen, dat ik dan

-nog verwaander was dan ooit, ze noemen me nu al altoos verwaand."</p>

-

-<p>"De vraag is maar, waar je 't meeste om geeft: het bevel van Jezus of

-de jongens." Ik liet mijn hoofd hangen; toen opeens viel ik uit: "Een

-kwast te heeten, is niet in den vorm." Vader lachte luid. En ik

-voegde er haastig aan toe: "Ik vind zelf, dat zulk werk voor mij te

-verwaand zou staan." "Heel wel," zei vader, "ik zal er niets meer

-over zeggen."</p>

-

-<p>Ik voelde mij ver van gelukkig. Net kwam Puf aan en klom op vaders

-knie; ik ging weg, liep naar de leerkamer en nam een boek uit onze

-"Zondagsche" verzameling. Ik las door tot theetijd. Werkelijk, ik

-kàn nog geen klas onderwijzen. Ik zou niet weten, wat ik zeggen

-moest; bovendien, de kinderen kijken je zoo aan, en Daan zou me maar

-uitlachen.</p>

-

-<p>Na de thee gingen we naar de avondkerk, maar ik was al bang, niet

-veel aandacht voor de preek te zullen hebben. En toen wij den

-avondzang gingen zingen, voelde ik de tranen opkomen, omdat ik wist,

-dat ik een lauw hart heb.</p>

-

-<p>Ik was maar wat blij, toen 't weer Maandag was, omdat ik dan heel wat

-te doen had voor onze vergadering op Dinsdag. Alex vroeg vader bij

-het ontbijt, of hij den ganschen dag mee uit hooien mocht met

-Cummins, dat is de boer, die vaders land verzorgt. Als Cummins hem

-mee hebben wou, vond vader 't goed.</p>

-

-<p>Ik beneed Alex, omdat ik er ook zoo van houd, om mee uit hooien te

-gaan. "Je maakt er een mooi lui dagje van, terwijl je zorgen moest om

-je plan uit te voeren," zei ik hem. "Sluit je op, ouwe Griet!" riep

-hij, en rende lachend weg. Daan keek hem een oogenblik na, alsof hij

-ook mee wou. "Ik ga hard aan 't werk," zei hij, "mijn plan is rijp om

-vandaag uit te werken."</p>

-

-<p>"Morgen zal 't mijne rijp zijn," zei ik, en ging den tuin in, om met

-den ouden Baldwin te praten. Dat is onze tuinman. Vroeger hadden we

-geen tuinman, eenvoudig, omdat we geen tuin hadden. Het is een

-alleraardigste oude man, maar hij wil van niemand bevelen hooren,

-zelfs niet van vader.</p>

-

-<p>"De tuin is mijn werk," zei hij eens tot vader, "en preeken maken is

-uw werk, en het is niet goed ze door elkaar te halen. U is er op

-berekend om te preeken, ik om te tuinieren, en zoo weten we zelf onze

-zaken het best."</p>

-

-<p>Altijd is hij gereed voor een praatje, en het spijt mij daarom

-eigenlijk een beetje, dat ik hem iets van mijn plan heb verteld. Nu

-weten vader en hij er allebei iets van; maar dat moet toch ook wel,

-want anders kan ik het niet uitvoeren.</p>

-

-<p>Tegen etenstijd zei tante Caroline tegen me: "Griet, je moet eens

-even soep brengen naar een arme vrouw, die een halve mijl buiten het

-dorp woont. Je kunt Puf meenemen, een wandeling zal hem goed doen."</p>

-

-<p>"Och tante," riep ik teleurgesteld uit, "moet ik nu vanmiddag uit, ik

-wou zoo graag wat in den tuin gewerkt hebben."</p>

-

-<p>"Ik heb gemerkt, Grietje, als ik je wat vraag voor mij te doen, dat

-je dan altijd wat anders hebt te doen. Zoo vreeslijk is dat toch

-niet, even een halve mijl te loopen, om soep bij een arme vrouw te

-brengen! Ik kan zelf niet gaan, want ik heb met je vader nog een en

-ander te bespreken."</p>

-

-<p>Ik trok een lip, en toen dacht ik in eens: dat kon nu wel dat "gaan"

-zijn, waarvan vader sprak. In elk geval was 't prettiger dan het

-onderwijzen in de Zondagsschool. Ik trachtte dus opgeruimd te kijken,

-ging Puf halen, en begaf mij met hem op weg. Lena kwam net het hek

-uit en riep juichend: "Hoera! Ik ga nog meer borstplaat maken! Ik zal

-'t van jelui allemaal winnen, wat zijn jelui ook voor langzame

-kinderen!" Terwijl ze dit zei, wond ze zich zóó op, dat ze van het

-hekje, waarop ze was gaan staan, plat op den grond viel.</p>

-

-<p>"Hoogmoed komt voor den val," riep ik haar na, terwijl ze overeind

-krabbelde en haar elleboog wreef. Toen rende ik met Puf weg.</p>

-

-<p>Hij was natuurlijk weer druk als twee. "Ik wil de volgende week het

-ezeltje naar de wei brengen," zei hij, "en ik wil er den eersten keer

-op rijden."</p>

-

-<p>"Wanneer komt het dan?" vroeg ik hem.</p>

-

-<p>Hij keek even voor zich, en zei toen: "Ik heb al gezegd, dat het een

-mooie ezel moet wezen, niet zooals ze die aan 't strand hebben, maar

-een met blauwe oogen en die niet bijt. Ik verwacht hem binnen 5

-dagen."</p>

-

-<p>Ik moest lachen; hij keek zoo ernstig en babbelde maar weer verder:

-"Het zal de beste ezel van de heele wereld wezen, omdat ik den

-rijksten man van de wereld gevraagd heb, hem te geven." "Ik vind, dat

-je niet zoo oneerbiedig over God spreken mag, Puf." "Ik heb niet

-gezegd, wien ik bedoelde, stoute meid, je hebt mijn geheim geraden."

-Puf stond het huilen nader dan 't lachen, en midden op den weg

-stilstaande riep hij: "'t Kan me ook niet schelen, ik vertel het aan

-niemand anders!" Toen begon ik hem maar een verhaal te vertellen, om

-zijn aandacht af te leiden.</p>

-

-<p>Het was een lange warme wandeling naar juffrouw Tapson; 't leek mij

-meer een mijl dan een halve mijl, maar ten slotte kwamen we er dan

-toch! 't Was een aardig klein huisje met een tuintje, vlak aan den

-weg. De deur stond open, ik liep dus binnen, en zag daar een man,

-bezig met het vuur op te poken.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/13_soep.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:417px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Soep voor moeder?" vroeg hij, terwijl hij zich omdraaide en van mij

-gehoord had, wat ik kwam doen. "Ik ben er zoo dankbaar voor. Boven

-ligt ze te bed met pijnlijke rheumatiek, en ik verzorg haar zoo goed

-als ik kan. 's Morgens moet ik naar Lemworth, en pas 's avonds 7 uur

-kom ik weer in 't dorp terug." Hij had inmiddels het pannetje van me

-aangenomen en keek er in. "Daar is genoeg in voor vandaag en morgen,"

-zei hij. "Vriendelijk bedankt hoor kind. Wil je niet even naar boven

-gaan, om moeder te groeten? Ze houdt zoo van gezelligheid."</p>

-

-<p>Ik klom de nauwe trap op, en Puf stommelde achter mij aan. Ik ben

-gewoonlijk bang voor zieke menschen, maar van deze oude vrouw hield

-ik. Een helder mutsje had ze op en ze lag onder een lappendeken. Haar

-gansche gezicht helderde op, toen ze ons zag komen. Zij zei, dat ze

-al van ons gehoord had, en of ik nu dat meisje was met het mooie

-haar? Ik lachte terwijl ik mijn roode lokken naar achteren schudde,

-en vertelde haar, dat dat Lena was. Toen begon Puf met haar te

-praten, en natuurlijk vertelde hij haar ook van het ezeltje. Daar was

-hij nu eenmaal vol van.</p>

-

-<p>"Puf begrijpt nog niet, wat bidden is," legde ik haar uit. "Hij

-denkt, dat hij zeker alles krijgt, waar hij God om vraagt. Hij vraagt

-b.v. om z'n speelgoed heel te maken, maar gewoonlijk doe ik het maar,

-anders gaat hij nog rekenen op wonderen."</p>

-

-<p>"Och lieve kind," zei juffrouw Tapson, "de Heere hoort gaarne het

-gebed der kinderen! 't Is net als met mijn Bob; wat die vroeg, kon ik

-niet half geven, toch luisterde ik geduldig naar al zijn wenschen.

-Maar bid, bid gerust; veel gebed maakt je ziel sterk, en zoo ben je

-ons ouderen nog ten voorbeeld."</p>

-

-<p>Puf begreep er niets van. Hij liep wat heen en weer, en ging toen de

-trap af. Ik keek hem na, en zag, dat Bob Tapson met hem spelen wilde.

-En toen heb ik juffrouw Tapson mijn geheim verteld; ik gevoelde, dat

-ik het nu toch aan iemand moest vertellen, en zoo stortte ik mijn

-hart voor haar uit. Zij luisterde met ingehouden adem, en beloofde

-mij, dat haar zoon voor mij zou uitzien, en een plekje in z'n kar

-voor mij zou openlaten.</p>

-

-<p>Ziedaar het geheim! Vader had mij aangeraden, om uit onzen tuin

-bloemen en groenten te verzamelen, die te Lemworth ter markt te

-brengen, en ze daar te verkoopen. Met den trein er heen gaan, was

-veel te duur, en daarom had ik gevraagd, op Baldwins groentenkar te

-mogen meerijden. Maar die gaat 's morgens om 8 uur al heen, en komt

-'s avonds 7 uur pas terug, en ik ben dus bang, dat tante, als ze er

-achter komt, het mij zal verhinderen.</p>

-

-<p>Ik wandelde met Puf naar huis terug en gevoelde mij verdrietig. Als

-ik ging, zou ik het ontbijt moeten missen, want voor 8 uur ontbijten

-we nooit. Ik kon wel gemakkelijk zoo vroeg weg gaan, maar zouden ze

-dan thuis niet denken, dat me wat overkomen was? Maar dan kon ik toch

-een briefje voor vader achterlaten, en hem vragen, er niets van te

-zeggen!</p>

-

-<p>Ik leefde weer op, en zoodra we thuis waren, holde ik den tuin in, om

-mijn mand te gaan inpakken. Toen we kwamen theedrinken, vertelde

-tante ons, dat vader verzocht was, om in een naburig dorp een

-begrafenis te gaan bijwonen, omdat de predikant daar uit was. "En hij

-zal daar den nacht overblijven," voegde zij er bij. "Hij zal niet

-voor morgenavond terugkomen, want morgenochtend is er ook nog een

-huwelijk te bevestigen."</p>

-

-<p>Zoo zou dus mijn brief aan vader weinig geven. Ik zat leelijk in de

-war, en peinsde, wat ik doen moest. 't Beste leek mij toe, dan maar

-voor tante Caroline een briefje achter te laten. Ik schreef nu, voor

-ik naar bed ging, dit briefje:</p>

-

-<div class="indent10">

-Lieve tante Caroline,

-<br>

-<br>

-Als ik den ganschen dag weg blijf, dan is er niets met mij gebeurd.

-En vanavond om 7 uur zal ik thuiskomen, het dient om mijn plan uit

-te voeren, dat echter een geheim is.

-<br>

-<span style="float: right;">Uw liefhebbende nicht Grietje.</span>

-<br>

-<br>P. S. Het is geen verkeerde zaak, maar een goede.

-</div>

-

-<p>Tante Caroline zei, voordat we naar bed gingen, dat zij vandaag

-nauwelijks een van ons gezien had, en dat zij hoopte, dat wij geen

-van allen verkeerde dingen in 't schild voerden. Alex werd zoo rood

-als een pioen, en zei, dat hij vreeselijk moe was, en Daan zag er

-moedeloos uit, als had hij al z'n geld verloren.</p>

-

-<p>"Ik heb hard genoeg gewerkt, om 10 kwartjes te verdienen," zei hij,

-"en ik durf zeggen, dat ik dat al lang gedaan heb."</p>

-

-<p>"Kinderen," zei tante, "ik houd niet van al dat gepraat over geld.

-Het schijnt, dat jelui aan niets anders denkt tegenwoordig. Het staat

-zoo onkinderlijk!"</p>

-

-<p>"Maar het is om een ezel te krijgen," riepen we allen uit. Toen zei

-tante Caroline niets meer. En wij gingen naar bed; ik vol van de

-plannen voor morgen.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter04"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK IV.</h3>

-

-<p>Den volgenden morgen was ik al om 4 uur wakker; den ganschen nacht

-had ik gedroomd van juist voor m'n neus vertrekkende treinen, en van

-al de moeite, die ik hebben zou, om mijn plan voor tante Caroline

-geheim te houden. Ik was dan ook wat blij, toen het eindelijk begon

-te lichten en ik kon opstaan; erg gejaagd kleedde ik mij aan, want

-het was een heerlijk avontuur, en wij houden allen van avonturen.</p>

-

-<p>Overal had ik voor gezorgd. Voor niemand wilde ik weten, waar ik was

-heengegaan, en ik had dus een heel oud katoenen jurkje aangetrokken,

-met een boezelaar er over, denzelfden, dien ik altoos in den tuin

-draag. Mijn haar vlocht ik in een paar dichte vlechten, en daarover

-ging een groote zomermuts, die ook achterhoofd en hals bedekte. Tante

-Caroline vindt dat soort zoo geschikt voor onzen tuinarbeid, maar wij

-houden er niet van, om juist als de dorpskinderen gekleed te gaan.</p>

-

-<p>Heel stil moest ik me aankleeden, om Lena niet wakker te maken;

-eindelijk stond ik gereed, en legde het briefje op Lena's tafel dan

-kon zij het aan tante geven. Voorzichtig sloop ik de trappen af,

-opende de deur en liep op m'n teenen de stoep af. Den vorigen avond

-had Baldwin de groentenmand al in den stal gezet, de eenige kunst was

-nu nog, om ze daar vandaan en het hek door te krijgen.</p>

-

-<p>'t Viel niet mee maar ten slotte gelukte het toch; ik moest ze langs

-den grond sleepen, en angstig keek ik naar boven, of niemand mij zag.

-Buiten het hek liet ik ze staan, want de groentenwagens komen hier

-altoos langs, en toen liep ik zoo vlug ik kon naar het huis van

-juffrouw Tapson. Bob had mij gezegd, dat als ik wat vroeg kwam, ik

-een mooi plaatsje op zijn wagen kon krijgen. Toen ik het huis bereikt

-had, was Bob aan 't schoonmaken van zijn paard. Hij keek verwonderd

-op toen hij me zag, en herkende me niet in mijn groote muts.</p>

-

-<p>"Ik wil niet, dat ze in 't dorp weten, wat ik ga doen," zei ik. "Je

-zult er toch niets van zeggen, wel? Mijn mand staat vlak bij ons hek.

-Ik dacht, je rijdt er toch langs, en dan kunnen wij haar zoo

-meenemen."</p>

-

-<p>"'t Komt in orde, hoor," zei hij hartelijk. "Jij bent een vlug

-vogeltje, heb je al wat gegeten?"</p>

-

-<p>Ik haalde twee dikke boterhammen uit m'n zak, die de keukenmeid mij

-den vorigen avond had gegeven, toen ze dacht dat ik ergen honger had.

-Bob verraste me met een heerlijken kop thee. Toen ging hij naar

-boven, om z'n oude moeder goeden dag te zeggen, en vroeg mij, of ik

-haar ook nog even wilde groeten. Ik ging naar boven, en de oude vrouw

-schudde mij glimlachend de hand. "Je bent een dapper meisje," zei ze,

-"om er zoo op uit te trekken, en ik zal je eens zeggen, wie je wel

-zal willen helpen. Vraag maar naar Marie Dutton, ze is een eigen

-zuster van me en woont twee mijlen van Lemworth. Zij zal je graag

-helpen, en Bob zal je wel bij haar brengen."</p>

-

-<p>"Ik ben nog nooit op een markt geweest," zei ik haar, "Ik ben heel

-blij, dat er iemand is, die mij helpen wil."</p>

-

-<p>En toen gingen we naar beneden, en ik klom op den volgeladen wagen,

-die in den tuin te wachten stond. Die Bob is toch zoo'n goeie jongen:

-hij had een stoof in den wagen gezet, zoodat ik zoo echt gemakkelijk

-kon zitten.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/14_wagen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:425px;"></center>

-<br>

-

-<p>

-En daar ging het; mijn hart klopte van blijdschap en spanning. Nog

-drie vrouwen met boodschappen voor Lemworth reden mee; bij ons hek

-zette Bob mijn mand in den wagen; terwijl keek een der vrouwen mij

-aan en vroeg: "Wat is dat voor een kleine meid?" Ik draaide mijn

-hoofd niet om en Bob antwoordde kortaf: "Zij is met mij mee gekomen."

-Verder zei ze niets, want ze praatte zóó druk met de andere

-vrouwen, dat ze mij geheel vergat. Doodstil zat ik op den wagen, die

-zóó langzaam reed als duurde de tocht een jaar. Ik kreeg ten slotte

-kramp in mijn beenen, en werd moe ook. Zoo vroeg ook op geweest! Toen

-wij Lemworth naderden, zat ik al te knikkebollen! Het scheen een heel

-groote stad, en ik voelde me wat beangst toen we naar de markt reden;

-wat een menschen, en wat een drukte! Toen de vrouwen waren

-uitgestapt, en Bob z'n paard had afgespannen, nam hij mijn mand op

-z'n schouder, en zei me, hem te volgen.</p>

-

-<p>De markt was alleraardigst; er waren gansche rijen kuikens en eenden,

-vruchten en bloemen, boter en eieren, en iedereen schreeuwde zoo hard

-als ie kon. En wat waren daar grappige oude boerinnen bij, en

-druk-lachende kinderen, net als op de schilderijen, die ik wel eens

-gezien heb.</p>

-

-<p>Bob trok me mee naar een hoekje, waar een vriendelijke oude vrouw

-zat. Zij leek veel op juffrouw Tapson, maar haar gezicht was heel wat

-dikker. Bob vertelde haar, wie ik was; zij lachte en vroeg mij, haar

-alles van mijn plan te vertellen. Dat deed ik; terwijl pakte zij m'n

-mand uit, en maakte ruimte op een hoek van haar stalletje, om mijn

-koopwaar daar neer te leggen. Ik begon er schik in te krijgen, en had

-wat graag gewild, dat de jongens mij zoo even hadden gezien. En mijn

-bloemruikers waren veel mooier dan alle, die ik zag; ik had ze dan

-ook met zorg gerangschikt.</p>

-

-<p>Maar er kwam maar niemand bij me koopen, en ik begon den moed al te

-verliezen. Nooit zal ik dan ook vergeten, dat de eerste koopster mijn

-bloemen opmerkte en mij vroeg, wat de ruikers per stuk kostten. Ik

-zei: een dubbeltje &mdash; juffrouw Dutton had mij gezegd, dat ik er dat

-voor vragen moest &mdash; en zij kocht zes ruikers van me! Ik had de

-gansche markt wel kunnen ronddansen, zoo blij was ik. Spoedig daarna

-kwamen weer twee dames voorbij. Zij hielden stil, wenkten juffrouw

-Dutton goeden morgen, en vroegen haar, of zij crocussen had. Zij zei

-van niet, maar vertelde hun, dat ik heele mooie had. Zij bekeken de

-mijne, kochten er vier, bovendien nog een bundeltje varens, en

-betaalden er negen stuivers voor. De eene dame zei tot de andere:

-"Wat een schilderachtig tafreeltje, die kleine meid te midden harer

-bloemen! Als de arme menschen hun kinderen altijd zóó kleedden, als

-haar moeder haar kleedt, zouden we onder de lagere klassen niet zulke

-armoedige aankleeding vinden. Zij is een voorbeeld voor haar stand!"

-Ik durfde niet te lachen, toen ik dat hoorde....</p>

-

-<p>Later verkocht ik nog vier koolen, en drie bos wortelen. Toen de

-middag ten einde liep, had ik alles verkocht, wat ik had meegebracht,

-behalve twee koolen en één bloemruiker; die kocht juffrouw Tapson

-van me, zij heeft een groentenwinkeltje en zei dat ze haar wel te pas

-zouden komen.</p>

-

-<p>Ik vergat nog te vertellen, dat ik om 1 uur met juffrouw Dutton naar

-een tentje ging, waar thee werd verkocht en koeken. Ik had honger,

-maar ik had geen zin, van mijn verdiende geld veel uit te geven; ik

-kocht dus alleen een kop thee voor 5 cent en een koek voor 5 cent;

-juffrouw Dutton gaf me een van haar grootste appels er bij.</p>

-

-<p>Toen was het tijd, om naar huis terug te keeren. Ik telde nog even

-mijn geld: ik had één gulden en 25 cents verdiend! Wat was ik blij!</p>

-

-<p>Doch daar kwam Bob Tapson aan, om mij te zeggen, dat hij om 4 uur

-vertrok, en dat de vrouwen reeds lang hun manden gepakt hadden. Het

-speet mij, nu al van de markt te moeten scheiden, maar er was niets

-aan te doen, ik klom op den wagen en ging weer op mijn oude plekje

-zitten. De terugweg scheen eindeloos; er reed een oude man mee, die

-erg naar bier rook en om de flauwste kleinigheden lachte. Ik gevoelde

-mij vreeselijk vermoeid, en viel ten slotte in slaap, zóó vast, dat

-Bob mij bij het hek van de pastorie van den wagen moest zetten.</p>

-

-<p>"Wel, Grietje, heb je een goeden dag gemaakt?"</p>

-

-<p>"Ja," zei ik met slaperige stem, "hoeveel moet ik je betalen?"</p>

-

-<p>"O niets, kind, je nam geen ruimte in beslag; en denk er aan, even

-bij moeder aan te komen en haar alles van vandaag te vertellen. Zij

-zal het zoo graag hooren."</p>

-

-<p>Ik nam afscheid van hem, en bedankte hem hartelijk; vervolgens droeg

-ik mijn leege groentenmand naar den stal, opende de keukendeur en

-stapte heel rustig binnen. Ik was wel een beetje bang voor tante

-Caroline. Lena kwam net de trap afrennen.</p>

-

-<p>"O, jou ondeugende meid! Daar zal wat opzitten! Vader is thuis

-gekomen, en hij is o zoo boos op je. En wat heb je toch uitgevoerd?

-Den heelen dag hebben we er naar gegist, en weet je al, dat ik Daan's

-geheim heb geraden? Zou je het graag willen weten?"</p>

-

-<p>Ik antwoordde slechts: "Ik ben zoo moe; heb je wat thee voor me? Waar

-is tante Caroline?"</p>

-

-<p>"Ze zijn allemaal in den tuin, aan 't bloemen begieten. Toe, Griet,

-lieverd, zeg me nou es, wat je hebt uitgevoerd."</p>

-

-<p>Maar ik wilde 't haar niet zeggen. Ik voelde mij niet prettig door

-die ontvangst, en wou maar rechtuit aan vader gaan zeggen, wat ik

-gedaan had. Ik liep den tuin in. Tante kwam dadelijk op mij af.</p>

-

-<p>"Griet, dat is heel ondeugend van je. Waar ben je toch geweest? En

-wat heb je den ganschen dag uitgevoerd? Je weet toch wel, dat zoo

-verdwijnen zonder iets te zeggen, heel onbehoorlijk is."</p>

-

-<p>"Ik wilde het vader gaan zeggen, het is een geheim," zei ik. Tante

-Caroline kwam altijd weer in haar humeur, als we zeiden, naar vader

-te zullen gaan. Zij riep vader, die juist bezig was den gieter te

-vullen, en ging toen heen, vader en mij alleen latende. Daan zegt,

-dat zij geheel "in den vorm" is, als zij zoo doet.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/15_bril.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:253px;"></center>

-<br>

-

-<p>Vader zette zijn bril op, en keek mij scherp aan.</p>

-

-<p>"Grietje, je hebt tante vandaag heel wat angst berokkend. Ik ben niet

-tevreden over je."</p>

-

-<p>"Hoor u eens, vader. Luister es. Het gaat over de groenten en

-bloemen, waarvan u gezegd had, dat ik ze mocht hebben. Ik ben ze gaan

-verkoopen, om mee te helpen voor het koopen van onzen ezel." En ik

-vertelde hem alles, wat ik vandaag gedaan had. Een keer lachte hij,

-en toen wist ik al, dat mijn straf niet heel zwaar zou wezen. Maar ik

-kreeg toch een lichte straf; vader zei me, dat ik er niet aan mocht

-denken, ooit weer zoo iets te doen. Dat maakte mij zeer verdrietig.</p>

-

-<p>"Neen Grietje, ik wil niet, dat mijn kind daar alleen tusschen al dat

-ruwe volk is, hoe vriendelijk ze ook voor je zijn. Het mag niet. Je

-moeder zou het zeker niet hebben toegestaan. En in elk geval had je

-eerst toestemming moeten vragen. Ik ben bang, dat je vermoed hebt,

-die niet te zullen krijgen. Spreek op en zeg de waarheid."</p>

-

-<p>Ik bloosde sterk. "Ja, ik was bang, dat u me niet zoudt laten gaan,

-maar ik was niet ongehoorzaam, want ik wist het niet zeker."</p>

-

-<p>"Dat was juist verkeerd van je. Doe nooit zoo iets weer. En ga nu

-naar binnen, om wat te eten."</p>

-

-<p>"En mag ik het geld houden?"</p>

-

-<p>"Ja, daar heb ik niets tegen; maar je moet een ander middel zoeken,

-om de groenten aan den man te brengen."</p>

-

-<p>Ik ging naar de eetkamer, tante had de thee klaar. Zij zei niet veel;

-maar voor ik het eten op had, holden de jongens en Lena binnen.</p>

-

-<p>"Nou, zondaar, biecht op! Wat heb je vandaag uitgehaald?"</p>

-

-<p>"Bepaald goede zaken! Wij hebben je brief gezien, 't was een

-prachtstuk!"</p>

-

-<p>"En tante Caroline was zoo bang voor je!"</p>

-

-<p>Ik haalde rustig mijn beurs te voorschijn en legde de zilver- en

-koperstukken op tafel.</p>

-

-<p>"Ziedaar," riep ik uit, "kan één van jelui 't beter?"</p>

-

-<p>"Vijf en twintig stuivers!" schreeuwde Daan, en grabbelde er in om,

-als een oude gierigaard.</p>

-

-<p>"Nou, 't is niet slecht voor een meisje! Vertel ons nu es, hoe je 't

-hebt gedaan gekregen."</p>

-

-<p>"Dat is mijn geheim," zei ik.</p>

-

-<p>Het was mijn overwinningskreet. Maar ik wist: mijn geheim zou niet

-lang geheim blijven. Want eigenlijk wou ik ze 't allemaal zoo graag

-vertellen.</p>

-

-<p>"Zeg," riep Lena, "ik weet wat Daan deze laatste twee dagen heeft

-gedaan. Vraag hem es, hoeveel hij al heeft, Griet!"</p>

-

-<p>Daan grinnikte, en hield mij z'n dichtgeknepen vuist voor. "Ik heb

-vandaag een avontuur gehad," zei hij. En hij toonde ons een halven

-gulden.</p>

-

-<p>Ik stond op en danste de tafel rond. "Het duurt niet lang, of wij

-rollen allemaal met rijksdaalders," riep ik uit. En Alex: "Wacht maar

-tot aan 't einde der week, dan zal ik mijn klein millioen er nog

-bijvoegen."</p>

-

-<p>Toen gingen we allen achter elkaar de tafel rond marcheeren, terwijl

-Daan zong:</p>

-

-<pre class="indent10">

-    Een ezel is een heerlijk dier,

-    Over een maand dan komt ie hier,

-        Lang zal ie leven!

-        Lang zal ie leven!

-    Ons ezeltje loopt voor ons pleizier!

-</pre>

-

-<p>Daan kan altijd gedichten maken, als hij er zin in heeft. Wij waren

-zoo opgetogen, dat we hoe langer hoe sneller gingen dansen, totdat

-het een complete oorlogsdans werd. Ten slotte vielen we allen over

-elkaar heen, en rolden van den lach over den grond. Toen we buiten

-adem weer opstonden, riep ik uit:</p>

-

-<p>"Hoor es, Daan. Als jij jouw avontuur vertelt, dan zal ik het mijne

-vertellen."</p>

-

-<p>"Dames gaan voor," zei hij, met een buiging.</p>

-

-<p>Toen begon ik, vreeselijk gejaagd, mijn wedervaren te vertellen. Ik

-dacht wel, dat het hen zou verbazen, en dat deed het ook. Maar Daan

-en Alex, al zouden ze 't wat graag zelf gedaan hebben, zouden het

-toch niet zeggen. Daan trok een heel voornaam gezicht en zei: "Ik

-geloof niet, dat jij en Lena de zaak goed aanpakken. Dat kan iedereen

-wel, geld maken uit vaders eigendommen. Wel, ik ging z'n studeerkamer

-binnen, haalde er eenige boeken weg, en verkocht ze."</p>

-

-<p>"Maar dat zou heiligschennis zijn," riep ik uit.</p>

-

-<p>"De bloemen en de groenten zijn niet van jou, om ze te verkoopen,"

-zei Daan, "evenmin als de suiker en de boter, die Lena voor haar

-borstplaat gebruikt."</p>

-

-<p>"O, maar vader heeft er ons toestemming voor gegeven!" liepen wij

-beiden luid.</p>

-

-<p>"En ik betaal ook het mijne," zei Lena. "Het is heel wat zwaarder

-werk, in de dompige, heete keuken te wezen, dan op de markt te zitten

-en daar verkoopen, en ook niet half zoo aardig."</p>

-

-<p>"Vader gaf mij toestemming," herhaalde ik, "en dus is de zaak heel

-zuiver."</p>

-

-<p>"Maar kind, wij hebben allemaal recht, om de bloemen te verkoopen,"

-zei Alex.</p>

-

-<p>"Niet waar," zei ik op stelligen toon, "alleen die daar het eerst om

-vroeg! 't Was mijn plan."</p>

-

-<p>"Nou, als jij het dan voor gisteren hebt gevraagd, dan zal ik het

-voor morgen vragen; waarom niet? Ik heb harder gewerkt dan jelui

-allen, de gansche week."</p>

-

-<p>"Maar ik kan er niet mee voortgaan," zei ik verdrietig; "vader heeft

-gezegd, dat ik het niet weer mocht doen."</p>

-

-<p>"Wil je mijn avontuur nu hooren?" vroeg Daan.</p>

-

-<p>"Hij gaat nog dood, als ie niet over z'n eigen plan kan spreken," zei

-Lena boosaardig. Wij zetten ons allen tot luisteren, maar Daan zou

-z'n redevoering niet houden. Juist was hij z'n keel aan 't schrapen,

-toen tante Caroline binnen kwam, en ons naar bed joeg. "Ik zal het

-bewaren tot morgenochtend," zei Daan. En ik was er eigenlijk blij om,

-want ik was zóó slaperig en vermoeid, dat ik al sliep, vóórdat ik

-nog goed en wel onder de dekens lag.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter05"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK V.</h3>

-

-<p>Den volgenden dag vertelde Daan ons zijn geheim. Ik zal het maar net

-zoo overschrijven als hij het zei, dat is gemakkelijker. Hij was de

-rivier langs gegaan, om visch te vangen. Hij begon met deze

-bekentenis:</p>

-

-<p>"Den eersten dag trof ik het heel slecht. Daarom ging ik gisteren

-verder de rivier langs. En daar vond ik een heerlijk, rijk beschaduwd

-plekje, waar je de visschen letterlijk zag spartelen van ongeduld, om

-bij je te komen. Zij beten flink toe, en het ging puik! D'r waren ook

-wel kleintjes bij, maar ik had toch in een oogenblik mijn mandje vol.

-Nu kwam het er op aan, ze aan den man te brengen, en ik besloot, op

-mijn terugweg naar huis bij eenige boeren aan te loopen, en te zien,

-of die ze van mij koopen wilden.</p>

-

-<p>Ik vond al spoedig een groote boerderij, en liep er zoo snel mijn

-beenen mij maar dragen konden, heen. Juist was ik het huis genaderd,

-toen ik een ouden heer in een tuinstoel zag zitten, die uit een

-groote pijp dampte. Ik nam mijn pet voor hem af; hij hield mij

-staande en vroeg me, wie ik was.</p>

-

-<p>"Ik ben vischkoopman," zei ik. "Ik zou zeggen, uw keukenmeid zal wel

-wat visch van me willen koopen."</p>

-

-<p>Hij staarde me aan alsof ik een chimpansee was.</p>

-

-<p>"Maak je mand maar es open," zei hij. Met trots toonde ik hem de

-vangst. Weer staarde hij mij aan.</p>

-

-<p>"Waar heb je die visch gevangen? In welk gedeelte van de rivier?"</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/16_vissen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:413px;"></center>

-<br>

-

-<p>

-Ik legde het hem uit. "Ik heb alleen vandaag maar geluk gehad; ik

-denk, dat ik eerst naar 't verkeerde plekje ben geweest. Voor zestig

-cent laat ik u het gansche zoodje, meneer. Prachtig en frisch, pas

-gevangen!"</p>

-

-<p>Hij lachte. "Wie heeft je tot vischboer aangesteld?"</p>

-

-<p>"Ikzelf. Ik tracht een eerlijk centje te verdienen, om een ezel te

-kunnen koopen." Toen vertelde ik hem ons plan. Hij vond het zóó

-vermakelijk, dat hij dadelijk z'n beurs trok, mij een halven gulden

-gaf en zei: "Daar, breng de visch maar in huis, en breng mij morgen

-weer zoo'n mandje vol."</p>

-

-<p>Ik danste van blijdschap naar de boerderij, en gaf mijn visch af,

-doch aan de deur stond een knecht, die mij ook al vroeg, waar ik die

-visch vandaan had. Ik vertelde het hem. "Het is een geluk, dat Morris

-je niet gesnapt heeft," zei hij; "dat is juist privaat bezit van

-onzen meneer, en hij vervolgt iedereen, die zich op zijn terrein

-waagt."</p>

-

-<p>Ik zei niets, vertrok, en gevoelde mij verre van prettig gestemd. Ik

-begreep nu, waarom die ouwe heer zoo gegrinnikt had, maar ik was niet

-van plan, domme dingen te doen, ging dus naar hem toe en zei hem, dat

-ik hem z'n halven gulden kwam terugbrengen. "Ik heb bemerkt,

-mijnheer, dat het uw eigen visch is," zei ik. "Het spijt mij, dat ik

-op uw eigendom heb gevischt, ik zal het niet weer doen."</p>

-

-<p>"Hier," zei hij, "je houdt wat je hebt verdiend. Wij zullen zien, of

-je daar niet met een vischacte van mij kunt visschen. Het overkomt

-mij niet vaak, dat ik mijn eigen visch kan koopen. Vroeger mocht ik

-ook dolgraag visschen, maar mijn jicht laat het niet meer toe."</p>

-

-<p>"Nu, als u het goedkeurt, dat ik het geld behoud, zal ik het graag

-aannemen. Maar in uw vischwater zal ik niet meer visschen, uw

-opzichter zou mij kunnen betrappen. Ik ben u zeer dankbaar, goeden

-middag, mijnheer!"</p>

-

-<p>Ik nam weer mijn pet af, en ging heen; hij lachte als om een grap,

-maar ik behield den halven gulden.</p>

-

-<p>Toen zei ik: "Maar Daan, dan schijn je toch niet veel beter dan wij

-allen, want jij vangt visch, die niet aan jou toebehoort."</p>

-

-<p>"Ja, maar ik doe het niet meer," zei Daan snel. "Ik ga niet weer naar

-dien ouden heer. Ik zal het mijlen verder wel weer beproeven. Ik

-weet, dat vader op een deel der rivier ook vischrechten heeft."</p>

-

-<p>"Wie is die oude heer?" vroeg ik.</p>

-

-<p>"Hij is de graaf van Benton, hij heet Generaal Walton. Hij vroeg mijn

-naam niet, dat bewijst zijn voornaamheid." "En je zei eerst, dat hij

-vroeg wie je was," zei Alex.</p>

-

-<p>"Jawel, hij bedoelde mijn beroep," zei Daan deftig. "Heeren vragen

-niet iedereen naar hun naam, dat is niet naar den vorm."</p>

-

-<p>"Welnu, nu alle geheimen onthuld zijn, zal ik jelui het mijne

-vertellen," zei Alex. "Ik heb hard gewerkt en meer uitgevoerd, dan

-jelui allemaal samen." Wij lachten hem allen uit. "Goed," zei Alex,

-"vraag het dan maar aan den ouden Cummins. Hij vertelde aan vader,

-welk een drukke week hij voor zich had met het hooien, en dat hij

-één mannetje te kort kwam, en hoe moeilijk het was, hulp te krijgen.</p>

-

-<p>Maandagmorgen vroeg ging ik naar hem toe en zei hem, dat ik werken

-zou als de beste, als ie me maar betaalde; 't slot van de zaak was,

-dat hij me het loon van een halfwas knecht zou geven, nadat ik hem

-verteld had, waarvoor ik het geld noodig had. Zoo ging ik aan den

-arbeid, en Vrijdag krijg ik m'n loon: dan hoopt hij al het hooi

-binnen te hebben."</p>

-

-<p>Wij hadden wel eerbied voor Alex' plan. Maar wij hadden nog meer

-eerbied voor den afstand, die ons scheidde van het oogenblik, dat we

-geld genoeg zouden hebben. Eensklaps dacht ik aan een ander plan, en

-ik ging spoedig naar juffrouw Tapson, om haar meening erover te

-vragen. Mijn doel was, om elken Dinsdag een mand met groenten aan Bob

-mee te geven, en dan juffrouw Dutton ze te laten verkoopen. Juffrouw

-Tapson vond het een heel goed idee; ik ging weer gauw naar huis

-terug, en vroeg vader, of hij het goed vond; hij zei ja, tenminste

-zoolang Baldwin mij kon geven, wat wij uit onzen tuin te missen

-hadden.</p>

-

-<p>Toen waren we allen een beetje uit ons doen; alle geheimen waren nu

-onthuld, en wij houden juist zoo van geheimen. De volgende week

-beginnen de lessen weer.</p>

-

-<p>Niet weinig schrok ik, toen Lena den volgenden middag naar me toe

-kwam gehold en zei: "O, Griet, ik zit vreeselijk in de rats, toe,

-help me!"</p>

-

-<p>Lena komt altijd naar me toe, als ze wat bijzonders heeft uitgehaald,

-en dat doet ze altoos, als ze niets te doen heeft. Zij vertelde me

-nu, dat ze, bij het hek aan 't spelen zijnde, het meisje had zien

-voorbijrijden, dat ik den vorigen dag in het mooie dogkarretje had

-gezien. Het meisje moest in juffrouw Ribbon's winkel wezen, en daar

-ze alleen was, moest ze haar paardje los laten staan. Lena ging er

-heen, en toen, zonder over de gevolgen na te denken &mdash; Lena denkt

-nooit na, als ze iets gaat doen &mdash; sprong zij in het karretje, en

-reed er het dorp mee in.</p>

-

-<p>"Het was alleen maar uit de grap, Grietje," zei ze; "ik wilde binnen

-twee minuten weer terug zijn, en ze zou er niets van hebben gemerkt,

-maar ik gaf het paard een tikje met de zweep, en het ging er van door

-als de wind en ik kon het niet meer tot stilstaan brengen. Toen ik

-dat gewaar werd" &mdash; hier knipte Lena boosaardig met de oogen, &mdash; "had

-ik eerst dol veel schik. Wij vlogen erlangs en toen we te Cross Glen

-kwamen, draaide het paard een groote poort in! Toen werd ik angstig,

-want ik wist, dat onze baron daar woont zooals vader mij verteld

-heeft. Op zoo'n groot heerenhuis, Griet! Zoodra we de plaats waren

-opgereden, hield de pony stil; een huisknecht kwam de stoep af, en

-keek verbaasd rond, toen hij me zag.</p>

-

-<p>"Waar is juffrouw Clara?" vroeg hij.</p>

-

-<p>Ik klom snel uit het karretje, en zei: "Zij was bij ons in den

-winkel, en toen is het paard met mij weggerend." O, wat was ik

-beangst, Griet; ik vloog de laan uit, en verborg mij achter struiken,

-opdat niemand me zien zou. Eindelijk kroop ik te voorschijn, klom

-over een heg, en kwam zoo weer op den landweg terecht. Wat ben ik

-warm en moe!"</p>

-

-<p>"Maar Lena, wat is dat een leelijke streek van je! Waar is het meisje

-nu?"</p>

-

-<p>"Ik weet het niet. Ik denk, dat ze naar huis is gewandeld. Toe Griet,

-ga 's gauw naar juffrouw Ribbon, en vraag het eens even. Ik hoop nog,

-dat ze niet zullen ontdekken, wie het gedaan heeft."</p>

-

-<p>"Ga zelf," zei ik boos. Toen sloeg Lena haar armen om mijn hals.

-"Lieve Grietje, toe, ik houd zoo van je. Hè toe, ga jij nu even!

-Iedereen weet wel, dat jij er geheel buiten staat."</p>

-

-<p>Ik ging, en vond juffrouw Ribbon heelemaal in de war over wat er was

-voorgevallen.</p>

-

-<p>In één adem door vertelde juffrouw Ribbon wat er gebeurd was.</p>

-

-<p>"'t Gebeurt niet vaak, dat er een van de jonge dames van 't Huis in

-mijn winkeltje komt. Ik stond dan ook verplet, toen ik plotseling den

-pony hoorde wegrennen. Net was ik bezig, Clara een ons van Lena's

-borstplaat af te wegen, en ik vertelde haar wie ze gemaakt had, toen

-we eensklaps opschrikten door het wegrijden van 't karretje; beiden

-vlogen we de deur uit, en daar zagen we met ontzetting Lena

-wegrijden, haar lange haar als een gouden wolk om haar hoofd waaiend,

-en met een snelheid als van een automobiel. Houd haar vast! gilde

-Clara, zij rijdt met mijn pony weg!</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/17_locomotief.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:312px;"></center>

-<br>

-

-<p>Maar je hadt evengoed een locomotief kunnen tegenhouden. Ik trachtte

-toen de jongejuffrouw weer naar binnen te krijgen, om bij mij te

-wachten. Maar zij was zóó geschrokken, en ook zóó boos, dat ze

-stampvoetend van ergernis bleef staan en zei: Mijn moeder zal dat

-borstplaatmeisje wel eens duchtig straffen! Toen ging ze op den weg

-heen en weer loopen. En als nu Mevrouw er van hoort, zal ze nog hier

-komen en mij vragen, waarom ik niet iemand bij 't paard heb gezet, en

-dan zal ze 't me daarvoor ook nog lastig maken. Ik zou voor geen geld

-van de wereld haar willen boos maken, want dit is haar huis en ik ben

-haar huurster!"</p>

-

-<p>"Maar juffrouw Ribbon, wat spijt het me, dat het zoo geloopen is.

-Maar u weet, hoe Lena is. De borstplaat heeft haar eenigen tijd zoet

-gehouden, maar altoos haalt ze wat uit, dat verkeerd is. Denkt u, dat

-de jongejuffrouw goed thuis gekomen is?"</p>

-

-<p>"Hoe zou ik dat weten? Ik hoorde of zag sedert niets van haar."</p>

-

-<p>Vol van allerlei gedachten kwam ik thuis. Voor verklikker te spelen,

-vind ik verschrikkelijk. Dat is een van de dingen, die niet "in den

-vorm" zijn; bluffen en liegen en klikken vind ik slecht. Maar ik wist

-ook, dat vader van deze geschiedenis hooren zou, en er is niets, wat

-hij meer haat, dan dingen te vernemen, die wij hem verzwegen hebben.

-Hij wil, dat we altoos dadelijk onze verkeerdheden vertellen. Ik ging

-dus naar Lena toe, en zei haar, dat ze naar vader moest gaan, en het

-hem vertellen. Zij wou niet, en toen zei ik haar, dat ik zelf zou

-gaan. Toen begon ze natuurlijk weer heel lief te doen. Juist kwam

-vader binnen, toen we druk aan 't twisten waren, wie gaan zou.</p>

-

-<p>"Wat is er aan de hand?" vroeg hij.</p>

-

-<p>"Lena wou u iets vertellen," zei ik en liep daarna vlug de kamer uit.

-Natuurlijk biechtte ze nu op; vader nam haar mee naar de

-studeerkamer, en las haar daar eens flink de les; schreiende kwam ze

-terug. Later heeft ze me verteld, dat vader haar een briefje van

-schuldbekentenis had laten schrijven; zelf had hij er een aan Mevrouw

-geschreven, waarin hij de toedracht der zaak meedeelde. Hij had tegen

-Lena gezegd, dat hij telkens weer zich voor zijn kinderen moest

-schamen, en daarop was Lena gaan schreien. Maar hij had haar gekust,

-voor ze wegging; vader is dol op Lena; hij zegt altoos, dat ze hem

-aan moeder herinnert!</p>

-

-<p>Den daarop volgenden avond, Vrijdag, waren Lena en ik in de badkamer.

-Wij moesten "de groote wasch" doen, altijd een groot vermaak. Wij

-vullen dan de kuip maar half, en wasschen alles, wat we maar machtig

-kunnen worden. Puf hielp ons dapper. Alle kammen en borstels worden

-eerst gewasschen, dan alle poppenkleeren van Lena, zakdoekjes,

-halskraagjes, schortjes, en alles wat er maar vuil in huis te vinden

-is. Puf bracht ons alle artikelen aan; juist had hij een wollen aapje

-in 't bad laten plonsen, en stonden we te schaterlachen om z'n koddig

-gezicht, toen Emma kwam binnenvliegen.</p>

-

-<p>"De jongedames Grietje en Lena moeten dadelijk naar de huiskamer

-gaan; er is visite, en tante heeft gezegd, dat je komen moet!"</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/18_badkamer.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Hè, wat vervelend!" zei ik, "En wie is het, Emma?"</p>

-

-<p>Lena en ik stonden in onzen onderrok, vanwege het geplas met water.</p>

-

-<p>"Het is Mevrouw Londesburg met haar dochtertje."</p>

-

-<p>Lena en ik keken elkaar verschrikt aan.</p>

-

-<p>"Ik ga niet heen," zei Lena, "ik doe het niet."</p>

-

-<p>Maar Emma troonde ons mee naar de slaapkamer, waar we ons

-aankleedden.</p>

-

-<p>"Wij moèten gaan, Lena. O kind, ik wou, dat je 't maar niet gedaan

-hadt. Ik zou wel vriendin met dat meisje willen zijn." "Ik niet

-graag!"</p>

-

-<p>Lena was boos, en zij stond maar steeds heen en weer te wiegen, toen

-Emma trachtte haar het haar met den pas schoongemaakten borstel te

-borstelen. "Ga weg, Emma! Ik zal ze uur aan uur op me laten wachten.

-Ik ben in geen jaren klaar!"</p>

-

-<p>Emma ging boos weg. Toen smeekte ik Lena, om toch anders te doen;

-binnen twee minuten helderde haar gelaat op &mdash; zij is nooit langer

-dan 5 minuten boos &mdash; en was ze bereid, mee naar beneden te gaan.</p>

-

-<p>"Ik zal voorwenden, dat ik van niets afweet," zei ze; "vader is uit,

-en dus kan hij het haar niet zeggen."</p>

-

-<p>Zoo kwamen we de huiskamer binnen; ik was heel wat meer beangst dan

-Lena. Daar zat het meisje; alleraardigst zag ze er uit in haar witte

-zijden jurk en witten hoed. Mevrouw was in druk gesprek met tante

-Caroline. Iedereen in het dorp is bang voor Mevrouw Laura; ik begrijp

-niet waarom; zij keek heelemaal niet streng, en toen ze ons zag,

-barstte ze in een schaterlach uit.</p>

-

-<p>"Wie van jelui heeft me dat aardige briefje geschreven? Ik ben hier

-gekomen, om het je te vergeven, en om je te vragen, of je morgen bij

-mijn dochtertjes komt theedrinken. Wil je komen?"</p>

-

-<p>Lena sloeg niet eens beschaamd de oogen neer.</p>

-

-<p>"Ik ben het, die u vergiffenis woudt schenken," zei ze. Toen gaf

-Mevrouw ons de hand, en wij gaven Clara ook een hand. Zij keek Lena

-heel ernstig aan, maar glimlachte tegen mij.</p>

-

-<p>"Hebben jelui een kinderkamer?" vroeg ze mij.</p>

-

-<p>"Neen, alleen een leskamer; wil je ze eens zien?" Dadelijk ging ze

-met ons mee. Wij gingen zwijgend de trap op; boven gekomen, zei Lena:

-"Wil je ons bad eens zien?"</p>

-

-<p>Zij aarzelde even en zei toen van ja. Wij hadden heelemaal vergeten,

-dat we Puf alleen hadden achtergelaten; toen we de badkamer

-binnengingen vonden we hem bezig met onze oude kat en haar twee

-jongen, die hij in de kuip had gezet, om ze alle drie te wasschen. De

-kleine poesjes waren al bijna verdronken. Vliegens haalden we ze uit

-het water, en in den angst van het oogenblik was alle stugheid

-tusschen Clara en ons geweken, en begon ze al druk over allerlei mee

-te babbelen. Zij vertelde ons, dat ze een tweeling was; haar zusje

-heette Betty. Betty had haar voet verstuikt, en kon nu niet loopen;

-de dokter had gezegd, dat ze heel lang moest blijven liggen. Puf keek

-Clara eens even aan, en zei toen: "Wil je ook niet es wat wasschen?

-Mijn slabbetje is heel erg vuil."</p>

-

-<p>Intusschen was Lena de katten aan 't afdrogen, en toen ze er wat

-toonbaar uitzagen, droegen we ze naar beneden, om ze in de keuken

-verder te laten drogen. Daarna lieten we 't vuile water uit de kuip

-loopen, en deden er weer versch in; Clara vond het zóó verrukkelijk,

-dat zij ook wou wasschen. Wij gaven haar een vuil paardedekje van Puf

-en vertelden haar, terwijl ze ijverig te wasschen stond, hoe we tante

-eens voor den gek hadden gehouden.</p>

-

-<p>Wij waschten toen een roodwollen poppejurkje; dit gaf zóó erg af in

-'t water, dat ik naar beneden vloog, en tante Caroline toeriep: "Kom

-u es gauw boven, Lena bloedt zoo." Tante Caroline liep zoo hard als

-ze kon de trap op, en kwam doodelijk verschrikt bij 't bad. Daar zag

-ze, hoe we haar voor 't lapje hadden gehouden. Clara vond de historie

-allerleukst.</p>

-

-<p>Maar wat was ze nat geworden! Haar jurkje kon je wel uitwringen. Wij

-beproefden haar te drogen, doch toen we beneden kwamen, was tante

-Caroline erg boos, en zelfs Mevrouw Laura keek verstoord. Clara kreeg

-Lena's beste witte jurk aan, die haar heel goed paste; tante zei

-tegen Mevrouw: "Ik verzeker u, dat ik geen oogenblik gerust ben, wat

-er gebeuren zal. Ik kan u niet zeggen, hoe dit me nu weer spijt."

-Maar Clara zei dadelijk: "Och mama, ik vond het zoo heerlijk; ik kan

-me thuis nooit zoo vermaken." Mevrouw Laura glimlachte en sprak: "Ik

-kan me zoo begrijpen, juffrouw, dat u uw handen vol hebt; bij mij

-moeten ze maar niet wasschen, als ze op de thee komen morgen."</p>

-

-<p>Mevrouw en Clara vertrokken nu per rijtuig; Lena en ik kregen droog

-brood bij de thee, omdat we Clara hadden laten wasschen. Ik vind die

-straf niet verdiend. Vader straft ons nooit onverdiend. Tante denkt

-altijd, dat we dan beter zullen opgroeien. Maar wij denken wel eens,

-dat die bijzonder goed opgevoede lui de malste menschen van de wereld

-worden. En daarom zijn we d'r heelemaal niet op gesteld, zoo heel

-best op te groeien.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter06"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK VI.</h3>

-

-<p>In groote spanning zagen Lena en ik de theevisite bij Mevrouw Laura

-tegemoet. Lang voordat tante Caroline het gewild had, waren we al in

-ons beste pakje gestoken. Emma bracht ons weg, en liep onophoudelijk

-druk te praten over het mooie, groote huis van den baron. Ik wou, dat

-ze allen bij ons in de kerk kwamen, maar dat doen ze niet; dichterbij

-hebben ze een kerk, en daar gaan ze heen. Wat zullen de jongens

-jaloersch op ons zijn; ik heb ze maar gezegd, dat er heelemaal geen

-jongens zijn, waarna Daan opmerkte, dat een visite van louter meisjes

-hem te min was.</p>

-

-<p>Lena was gewoon wild; ik waarschuwde haar, dat, als ze wat verkeerds

-uithaalde, ik dadelijk naar huis terug zou keeren, om haar daar te

-laten. Natuurlijk werd ik weer voor verwaandheidje uitgescholden,

-maar dat is minder: Lena was nu niet kalm.</p>

-

-<p>Toen we de groote voordeur naderden, was ze o zoo schuchter, ik denk

-een beetje angstig. Ikzelf eigenlijk ook wel een weinig, toen een

-deftige huisknecht ons in een vestibule liet, die geheel met

-schilderstukken en platen versierd was, en ons vervolgens langs

-eindelooze gangen geleidde, waarna hij een deur opende, en riep: "De

-jongedames van de pastorie!"</p>

-

-<p>Even daarna stonden we in een allerliefste kinderkamer, en kwam Clara

-ons tegemoet om ons te verwelkomen. Zij bracht ons dadelijk bij 't

-venster, waar Betty op een sofa lag. Zij geleek sprekend op Clara,

-alleen haar gezichtje was wat smaller en bleeker. Dan was er in deze

-kamer nog een vriendelijke gouvernante, Miss Tudor.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/19_gouvernante.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:424px;"></center>

-<br>

-

-<p>Onmiddellijk vroeg Lena haar, of ze nog familie was van den koning

-Tudor. Miss scheen het nog al niet kwaad op te vatten; ze lachte

-althans en zei, dat ze vreesde, wel geen koning in de familie te

-zullen hebben.</p>

-

-<p>Toen trok Clara ons mee, en liet ons al haar prachtige poppenkamers

-en ander speelgoed zien. Al spoedig zat Lena op den vloer en

-vermaakte zich met een der poppenkamers. Inmiddels was ik met Betty

-gaan praten.</p>

-

-<p>"Clara heeft me verteld van jelui badkamer en de groote wasch," zei

-ze; "ik wou, dat ik er bij geweest was. Toe, vertel me d'r es wat

-meer van." Ik ging haar nu vertellen van ons ezeltje, en hoe wij

-probeerden het geld te krijgen; ze vond het allerleukst.</p>

-

-<p>Clara kwam naar ons toe: "Zeg, Betty, wij hebben toch zoo'n schik met

-ons poppenhuis; Lena vertelt me allerlei nieuws, hoe ik er mee om

-moet gaan. Wij hebben inbrekers door den schoorsteen laten klimmen,

-en onder het ledikant verborgen, en" &mdash; hier ging ze fluisteren &mdash;

-"als Miss meteen uit de kamer gaat, gaan we een brandje voorstellen,

-en dan zijn wij brandweermannen; dan halen we de tuinslang en

-bespuiten het met water."</p>

-

-<p>Betty's oogen schitterden, maar ik moest zien, dat spelletje te

-voorkomen. Ik vertelde haar, dat wij zooiets thuis ook eens gedaan

-hadden. De jongens staken toen een brandenden lucifer onder een van

-de poppenbedden. 't Was o zoo aardig, maar het gansche bed vatte

-vlam, en al onze poppen verbrandden. 't Was wel heel vermakelijk, het

-toen te blusschen, doch net kwam moeder binnen, en wij moesten haar

-beloven, zooiets nooit weer te zullen uithalen. Als we hier zoo'n

-rommel maken, mogen we nooit weer komen.</p>

-

-<p>Lena keek me nijdig aan. "Hè, Griet, wat ben je weer vervelend, je

-houdt nou ook nooit es van een grapje!"</p>

-

-<p>'t Is wel hard, als je voor vervelend wordt gescholden, terwijl je 't

-goed bedoelt; maar ik zei geen woord meer, zoodat Lena al spoedig

-haar zinnen op wat anders zette. 't Duurde niet lang of de

-poppenkamer was veranderd in een kasteel, door soldaten belegerd; de

-poppen werden verondersteld, te worden gevangen genomen en vermoord,

-waarbij Clara en Lena een afgrijselijk geschreeuw aanhieven.</p>

-

-<p>Inmiddels vertelde Betty mij, hoe het voortdurend liggen op de sofa

-haar vermoeide, en hoe zij ernaar verlangde, er af te mogen en de

-kamer rond te huppelen. Vervolgens toonde ze me haar boeken en

-speelden we een leuk spelletje, totdat de thee kwam. Wij waren toen

-al de beste vrinden; Clara zei, dat er in geen mijlen zulke meisjes

-als wij te vinden waren. Wij vroegen haar de namen van al de dominees

-in de buurt, en van al de baronnen, en het bleek, dat zij ze allen

-bij name kende.</p>

-

-<p>Na de thee, toen Miss Tudor de kamer verlaten had, zei Betty tegen

-me: "Ik ben toch zoo blij, dat jelui niet zoo braaf bent. Ik dacht

-altijd, dat kinderen van een dominee zoo heel braaf waren. En als

-jelui dat waart, zou ik niet van je gehouden hebben."</p>

-

-<p>Ik voelde me wat vernederd en zei langzaam: "Zoo. Ja, heel goed ben

-ik niet, maar ik tracht het toch te worden." Zij keek mij aan. "Maar

-het is toch veel grappiger om ondeugend te zijn."</p>

-

-<p>"Dat weet ik niet," antwoordde ik. "Zoolang je 't bent, lijkt het

-heel dapper, maar daarna is het dat lang niet."</p>

-

-<p>"Ik wou, dat er geen "daarna" bestond," zei Betty ongeduldig. "Dat ik

-hier op die vreeselijke sofa lig, is ook een "daarna". Je weet, ik

-heb mijn voet verstuikt, toen ik als een jongen in een boom wou

-klimmen. Miss Tudor riep me, om er uit te komen, maar ik lachte haar

-uit, klom hooger en &mdash; viel."</p>

-

-<p>"Verschrikkelijk," zei ik, en voegde er aan toe, terwijl ik mijn

-wangen voelde gloeien: "Dat is nu precies hetzelfde, wat ik zou

-gedaan hebben. Het is dan zoo akelig gemakkelijk, zoet te wezen."</p>

-

-<p>"Ik houd ervan, flink ondeugend te wezen," sprak Betty met trots.</p>

-

-<p>"Ik wou, dat je vader kende," zei ik. "Hij gunt ons zooveel mogelijk

-pleizier. Vaak zegt hij tegen tante Caroline: Een losse teugel,

-tante, voor mijn jonge wildebrassen, en zoo weinig mogelijk bevelen

-en regelen als 't maar kan. Dat zal ongehoorzaamheid voorkomen."</p>

-

-<p>"Wat een lieve vader!" riep Betty.</p>

-

-<p>En ik ging voort: "Hij zegt, dat als wij Gods geboden gehoorzamen,

-wij ook de zijne zullen opvolgen. Toen ik nog een klein meisje was,

-las ik vaak de Tien Geboden over, en ik dacht, dat ik er nooit één

-van overtrad. Maar nu weet ik beter. Verleden Zondag noemde vader ons

-drie geboden: Kom, ga, doe."</p>

-

-<p>Betty luisterde met aandacht. "Toe, ga voort. Je bent een

-heerlijkerd; 't eene oogenblik brul je van 't lachen en 't andere hou

-je een preek."</p>

-

-<p>Ik vertelde haar nu, zooveel als ik nog wist van vaders preek. "Zoo

-doet een trouwe knecht. In onze kerk ligt een ridder begraven, die

-altoos trouw en altoos bereid was. Vader zegt, dat hij dat ook wil

-wezen, en natuurlijk is hij het ook, en als ik er maar veel om denk,

-tracht ik het ook te wezen."</p>

-

-<p>"Vergeet je het dan zoo gauw?"</p>

-

-<p>"Bijna altoos," antwoordde ik zuchtend.</p>

-

-<p>In dit gesprek werden we gestoord door Lena en Clara. Ze wilden zich

-verkleeden. Wij gingen dus naar Clara's slaapkamer en trokken

-allerlei malle kleeren aan. Daarna keerden we terug naar Betty. Clara

-stelde een oude bedelares voor; Lena moest een Indiaan verbeelden,

-terwijl ik een deftige Amerikaansche dame voorstelde.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/20_dame.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:409px;"></center>

-<br>

-

-<p>Allemaal deden we verhalen aan Betty, en zeiden, uit Engeland te zijn

-gekomen, omdat we gehoord hadden, dat ze zoo rijk en goed was.

-Vervolgens kondigde Lena een Indiaanschen dans aan; zij klauterde op

-de tafel, en tolde als een dolle rond, zoodat Betty tranen van 't

-lachen kreeg.</p>

-

-<p>Toen deze voorstelling was beëindigd, werd ons meegedeeld, dat Emma

-gekomen was, om met ons weer naar huis te gaan. Wij namen afscheid

-van elkaar; Clara en Betty vroegen ons, toch vooral weer te komen.

-Wij vonden het heerlijk, en Lena zei, toen we thuis kwamen: "Nu zie

-je es, hoe goed het was, dat ik er met den pony vandoor ging, want nu

-hebben we beste vriendjes in Clara en Betty." Toen wij thuis kwamen,

-vonden wij de jongens druk bezig met het tellen van hun geld. Daan

-had 65 cent gemaakt voor gevangen visch, die hij bij drie

-verschillende boeren had verkocht, en Alex had f1.80 verdiend bij

-Cummins; deze had hem 30 cent per dag gegeven voor zijn hulp bij 't

-hooien. Met de noodige plechtigheid verklaarde Alex: "'t Is verdiend

-in het zweet des aanschijns; maar het is ook alles, wat ik kan

-verdienen, want er wordt nergens meer gehooid nu. En de volgende week

-moeten we ook weer naar school."</p>

-

-<p>Oversecuur telden we allen ons geld nog eens na; 't was nog lang niet

-genoeg, om er een ezel voor te koopen, maar wij hadden alle hoop, er

-nog heel wat bij te verdienen. Lena kon doorgaan met het maken van

-borstplaat, en ik met het plukken van bloemen, en het zenden van

-groenten naar de markt. Daan kon voortgaan met zijn visscherij.

-Alleen voor Alex moest fluks een ander plan bedacht worden.</p>

-

-<p>"Niet noodig!" zei hij. "Ik heb harder gewerkt dan jelui allemaal

-samen. Ik heb mijn aandeel geleverd."</p>

-

-<p>"Eén gulden en tachtig cents is niet veel," merkte ik op. Alex begon

-korzelig te worden en zei: "'t Zit 'm niet in de hoeveelheid, 't zit

-'m in de waarde. Deze 36 stuivers vertegenwoordigen een zeer zwaren

-arbeid. Wat zou je meer op prijs stellen als verjaarsgeschenk: een

-boek, dat je zoo maar koopt en weer weggeeft, of een boek, waarvoor

-een jaar lang gespaard is, en de krachten van wie het kocht, bijna

-heeft uitgeput?"</p>

-

-<p>Ik was onder den indruk van deze redevoering, maar Daan heelemaal

-niet. "Je bent een lui stuk mensch," zei hij; "ik weet heel goed, dat

-je den halven dag in 't land lag, en frissche dranken kreeg."</p>

-

-<p>Maar Alex meende een week rust noodig te hebben; daarna zou hij een

-nieuw plan aanvatten. "Mijn lichaam is zoo vermoeid, dat ik niet

-denken kan; maar ik beloof je, dat mijn nieuwe plan niet minder

-aardig zal wezen dan dat van jelui."</p>

-

-<p>De Zaterdag met z'n zangoefening in de kerk kwam weer aan. Juist was

-ik aan 't zingen, toen ik ineens dacht aan vaders preek: Semper

-fidelis, semper paratus. Ik dacht erover, wat vader nu wel van mij

-zou wenschen. Maar ik had den moed niet, om het te doen; Daan zou mij

-uitlachen m'n leven lang. Maar toen ik naar bed ging, bad ik tot God,

-of Hij mij zóó moedig wilde maken, dat ik het doen durfde.</p>

-

-<p>Zondagmorgen vond ons allen aan 't ontbijt. Tante Caroline staat

-gewoonlijk al vóór ons van tafel op, omdat ze naar de Zondagsschool

-moet. Ook nu zou ze juist weer heengaan, toen Daan eensklaps

-opsprong, met rood gezicht haastig z'n kopje thee leegslurpte, en

-zei: "Tante, ik ga met u mee naar de school. Ik zal de klasse der

-kleintjes nemen." Tante nam het heel kalm op, maar voor onze ooren

-was het, of het onweerde.</p>

-

-<p>"Ik heb al zoo vaak er op aangedrongen, dat een van jelui me helpen

-zou," zei tante. "De arme kleintjes begrijpen mijn onderwijs aan de

-ouderen nog niet."</p>

-

-<p>Daan ging de kamer uit. Alex sloeg z'n oogen ten hemel, hief z'n

-handen op en riep: "De hemel komt naar beneden!" Lena begon te

-giegelen. "Stel je voor: Daan de kleintjes aan 't onderwijzen! Hij

-weet ze niets anders te zeggen dan "goede vormen"."</p>

-

-

-<p>Ik gevoelde mij als aan den grond genageld. Als ik dàt geweten had!

-Dat was nu de jongen, van wien ik vreesde, dat hij mij uit zou

-lachen, als ik deed, wat hij nu doet! Ik liep den tuin in, en

-schreide eens goed uit. En o, hoe bewonderde ik Daan nu! Altijd doet

-hij de dingen zoo onverwacht. Nooit praat hij er over, en je zou

-denken, 't kan hem niet schelen ook, maar plotseling komt ie uit z'n

-rust, gaat heen, en doet het. Ik zou zoo graag als hij wezen.</p>

-

-<p>"Wat zal ik een pret hebben over die zuigelinglessen," zei Alex, toen

-we samen naar de kerk gingen. "Neen, dat mag je niet," zei ik, "want

-het is heel goed, wat Daan gaat doen. Verleden Zondag heeft vader er

-nog over gepreekt. Ik had het ook willen doen, maar ik was bang, dat

-jelui me zouden uitlachen. En nu is Daan me vóór geweest. Heusch

-Alex, onder het ontbijt dacht ik elk oogenblik het te zullen zeggen,

-maar zie, ik kwam net te laat."</p>

-

-<p>Alex keek me een beetje scheef aan, maar zei niets; en toen we Daan

-bij het middageten weer zagen, zei geen van ons wat tegen hem; wij

-deden, alsof er niets gebeurd was. Ik bewonder Daan, als hij zoo

-doet, want hij zegt nooit, dat hij iets goed doet. En om elkaar te

-zeggen, dat je iets goed doet, vind ik verkeerd, lijkt me zoo

-verwaand.</p>

-

-<p>En nu moet ik vertellen van Maandagmorgen, en van de groote

-verrassing, welke ons toen te beurt viel. Puf had al telkens gezegd,

-dat hij iederen dag een brief van God verwachtte, met het geld voor

-een ezel erbij. Elken morgen klampte hij den brievenbesteller aan. 't

-Zal den man wel raar in de ooren geklonken hebben, toen Puf hem

-vroeg: "Weet u wel zeker, dat er geen brief voor mij bij is, want ik

-verwacht er een van God; het moet een heele zware brief wezen."</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/21_brief.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:189px;"></center>

-<br>

-

-<p>Dezen Maandag bracht hij de brieven weer binnen, en toen vader ze

-nakeek, zei deze plotseling: "Is hier een mijnheer George

-Marjoribanks in de kamer?" "Dat ben ik!" riep Puf, en danste in de

-grootste opwinding om de tafel. "Laat mij hem zelf openmaken!" Hij

-kreeg den brief in z'n handjes. "Maak 'm nu maar open," zei vader,

-ook wel 'n beetje nieuwsgierig. Puf maakte hem open: er zaten drie

-postbewijzen in, en een velletje papier, waarop geschreven stond:</p>

-

-<pre class="indent10">"Van grootmoeder. Voor een ezeltje."</pre>

-

-<p>En elk van de postbewijzen was f12.&mdash; groot.</p>

-

-<p>Wij konden onze oogen niet gelooven. Grootmoe geeft ons zelden geld

-&mdash; alleen op verjaardagen. Ik vermoedde natuurlijk al dadelijk, dat

-tante Caroline haar verteld zal hebben, hoe vurig Puf er om bad. Pufs

-gezicht was een portret waard, toen hem werd uitgelegd, hoe de zaken

-nu stonden. Zijn oogen straalden van blijdschap; hij zette een borst

-op en zei: "Natuurlijk. Ik begrijp heel goed, wat er gebeurd is.

-Vader zegt, dat God geld aan sommige menschen geeft, om er goed voor

-te zorgen. Hij heeft het Zelf te druk gehad, om het te zenden, en

-daarom droeg Hij oma op om het te doen."</p>

-

-<p>"Ik geloof, dat je de waarheid zegt, Puf," sprak vader, terwijl hij

-hem kuste op z'n heerlijken kroeskop. Puf keek met verrukte blikken

-om zich heen. "Mijn plan is het beste geweest van ons allen," juichte

-hij.</p>

-

-<p>Wij waren te verrast, om te spreken. Vader sprak zachtjes: "Want

-derzulken is het Koninkrijk Gods."</p>

-

-<p>Toen, na nog even stilte, barstten we allen uit in een blij gejuich.

-Het ezeltje was zoo goed als gekocht, en we konden zelfs nog wel geld

-over houden. Daan zei al dadelijk, dat dat dan wel kon dienen voor

-een zadel, maar vader zei, dat we voor die 36 gulden en wat we al

-reeds hadden; allicht wel een ezeltje en een tweede-hands wagentje

-konden koopen. Maar vader schat de dingen altijd goedkooper dan ze

-zijn.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter07"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK VII.</h3>

-

-<p>En nu: waar kunnen we een ezel koopen?</p>

-

-<p>Ziedaar de groote vraag, welke ons allen bezig hield, toen we op een

-pufwarmen middag ons hadden neergevleid onder de boomen langs het

-grasveld. Behalve Puf, die nog niet tot bedaren gekomen was en

-telkens opsprong om vlinders na te jagen.</p>

-

-<p>Alex opende de debatten, kriebelde Lena met een grassprietje in haar

-oor en zei: "Je ziet nog wel es veel ezels zoo grazen, maar ik heb er

-tot nu toe nog niet zoo bijzonder op gelet."</p>

-

-<p>"Laten we naar juffrouw Ribbon gaan, en haar vertellen, wat we noodig

-hebben," stelde ik voor, en begon alvast te zingen:</p>

-

-<pre class="indent10">

-  Wie hier eens komt, die komt terug,

-  Die wordt geholpen, goed en vlug.

-</pre>

-

-<p>"Zij zal er een uit haar dierenverzameling halen," zei Daan, "en dan

-zal 't niet veel moois wezen, dat verzeker ik je. Neen, de eenige

-lui, die werkelijk goede ezels hebben, dat zijn de zigeuners, en die

-moeten we vóór alles zien te vinden."</p>

-

-<p>"Hoera!" riep Alex uit, "we gaan een zigeunerkamp bezoeken." En Lena

-voegde erbij: "Juffrouw Ribbon zal ons wel zeggen, waar er een is."</p>

-

-<p>"Wacht es even," zei Daan, "we kunnen het best zelf uitvinden, waar

-ze zitten, evengoed als de politie. Laat mij maar begaan."</p>

-

-<p>"Nou ja, maar we kunnen toch evengoed eerst es bij juffrouw Ribbon

-gaan hooren," meende ik.</p>

-

-<p>Aldus werd besloten; we sprongen allen overeind en draafden naar het

-"dorpsmagazijn". Er stonden juist twee vrouwen af te rekenen, maar

-toen ze ons zagen, gingen ze heen, en spoedig had ons clubje den

-ganschen winkel gevuld, natuurlijk Puf vooraan. O, wat was het er

-snikheet! De vliegen zaten overal op, en juffrouw Ribbon zag er uit,

-alsof ze zoo van een wilde vliegenjacht kwam, natuurlijk kwamen de

-vliegen nu ook nog op haar gezicht af, alsof het met stroop besmeerd

-was. Met haar zakdoek trachtte ze de lastige dieren op 'n afstand te

-houden. Niettemin glimlachte ze, zooals altijd en onder alle

-omstandigheden.</p>

-

-<p>Daan nam eerst het woord en zei alsof het een bestelling gold: "Wij

-wilden een zigeunerkamp hebben." Juffrouw Ribbon keek hem versteld

-aan, maar glimlachte alweer spoedig; zij houdt van een grap, en

-daarom wij ook van haar.</p>

-

-<p>"Hoeveel geld heb je daarvoor beschikbaar? Ze zijn duur, jongeheer

-Daan!"</p>

-

-<p>"O, dat komt later wel terecht, als u er ons maar aan een helpt," zei

-Daan.</p>

-

-<p>"Een zigeunerkamp is een flinke bestelling," zei juffrouw Ribbon

-nadenkend. "Maar je moet me eens wat nader zeggen, wat je bedoelt.

-Hoeveel zigeuners moet je hebben? Of is de bedoeling een kamp

-alleen?"</p>

-

-<p>Wij zagen, hoe ze lachte. Maar Alex zei nog eens uitdrukkelijk: "Dat

-zou nu de eerste keer worden, dat we hier tevergeefs kwamen. Neen,

-juffrouw, we moeten een compleet kamp hebben, met levende zigeuners

-erin."</p>

-

-<p>"Maar groote goedheid, kinderen, ik verkoop alleen dingen, die de

-menschen kunnen koopen. Levende zigeuners zijn niet te koop in dit

-Christelijk land."</p>

-

-<p>Wij begonnen terrein te verliezen, juffrouw Ribbon is ons te knap af.

-Toen zei Daan met potsierlijke verontwaardiging: "Wij zullen het

-onthouden, juffrouw. Wat wij wilden koopen was de inlichting over een

-zigeunerkamp. Maar we zullen u verder niet lastig vallen."</p>

-

-<p>Allen verlieten we den winkel, 't hoofd in den nek als vertoornde

-klanten.</p>

-

-<p>"'t Zal haar wàt spijten, dat ze ons niet heeft geholpen," zei Daan.

-We gingen dadelijk weer naar huis. Daar schreef Daan, op een groot

-vel van vaders preekenpapier, zoo mooi als hij kon:</p>

-

-<pre class="indent10">

-    "Onmiddellijk inlichtingen gevraagd

-    naar het naastbijgelegen zigeunerkamp.

-    Gedurende één week in te zenden

-    aan de pastorie.

-<span style="float: right;">Daniël Marjoribanks."</span>

-</pre>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/22_mijlpaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:235px;"></center>

-<br>

-

-<p>Toen was de vraag: Waar zullen we dien brief brengen? We waren 't er

-allemaal over eens: niet bij juffrouw Ribbon. Daan had een mooi idee.

-Bij den kruisweg, juist aan 't begin van ons dorp, staat een groote

-mijlpaal. Wij namen een beetje lijm mee en gingen er heen. Onderweg

-zei ik tegen Daan: "Je zult er nog een belooning voor moeten geven."

-Daar had hij niet aan gedacht, maar vlug krabbelde hij nog op den

-brief: "De aanbrenger zal goed beloond worden." Zoo hoog als wij

-erbij konden, werd het papier tegen den paal geplakt, en daarna

-keerden we weer naar huis terug. Na de thee ging Daan nog twee keer

-kijken, of de lijm wel goed hield. Den tweeden keer zag hij, dat er

-twee mannen en een jongen bij stonden te lezen. "Ik hield me weg,"

-vertelde hij; "ik kroop achter een heg. Zij schenen er veel belang in

-te stellen."</p>

-

-<p>"Ik geloof, dat we beter gedaan hadden, met naar een ezel te vragen,"

-merkte ik op. Maar de jongens moesten daar niets van hebben. "Dat

-zigeunerkamp is juist de grap!" schreeuwde Daan. "Misschien zijn er

-in Lincolnshire niet eens zigeunerkampen," zei Lena.</p>

-

-<p>Dat hadden we nog niet overdacht. En dus gingen we op nader onderzoek

-uit. Vader werd aangeklampt om ons daar wat meer van te vertellen.

-Hij vertelde ons, dat hij eens zoo'n kamp had bezocht, toen daar een

-man ziek was geworden. Wij vertelden vader echter niet, waarom wij

-onze vraag deden, maar Puf wilde weten, of ze ook jongens en meisjes

-stalen.</p>

-

-<p>Den dag daarna kwam er een jongen aan de achterdeur en vroeg Daan te

-spreken. Gelukkig was hij thuis, want den volgenden dag begonnen de

-lessen weer. Zeer gejaagd kwam Daan aanloopen. De jongen vertelde:

-"Ik heb dien brief gelezen. Boer Brown, aan den weg naar Lemworth,

-laat altijd zigeunertroepen op een stuk land bij z'n boerderij

-uitrusten. In deze maand komen ze gewoonlijk, omdat ze dan naar de

-Lemworthsche kermis gaan, en die is vandaag over een week."</p>

-

-<p>"Sjonge, dat treffen we!" riep Alex. "Hoeveel heb je hem gegeven?"</p>

-

-<p>"Dertig centen. Dat vond ie heel best. Ik zal het natuurlijk uit onze

-ezelkas betalen."</p>

-

-<p>"Ik wou, dat we nu morgen dien ezel maar kochten, dat lange wachten

-is nergens goed voor," vond ik.</p>

-

-<p>Maar de jongens vonden, dat het wel een week uitstel waard was, om

-een echten ezel te kiezen uit een echt zigeunerkamp. En toen begonnen

-de lessen; alle dagen waren de jongens weg. Lena en ik kregen 's

-morgens les van tante Caroline, en Puf verbeeldde zich dat ook maar.

-De middagen hadden we voor onszelf, maar dan was er altijd wel wat

-naar een zieke te brengen, of andere boodschappen.</p>

-

-<p>Op zekeren dag hoorde vader mij brommen, omdat ik zoo graag een nieuw

-leesboek uit de school-bibliotheek wou lezen, en tante me toen een

-boodschap wilde laten doen, terwijl ik pas voor haar was weggeweest.

-Vader schudde zijn hoofd, en zei: "Semper paratus! Grietje, zoo wordt

-je niet een goede dienstmaagd."</p>

-

-<p>"Maar ik ben de meid van tante Caroline niet," flapte ik eruit.</p>

-

-<p>"Ik dacht, dat je een van Christus' dienstmaagden waart," sprak vader

-ernstig. "Jou kleine dagelijksche werkzaamheden zijn de plichten, die

-Hij je oplegt, Je kunt niet Zijn dienst scheiden van den dienst hier

-in huis, het zijn dezelfde plichten. Denk je wel altijd aan Zijn

-bevelen, kind?"</p>

-

-<p>"Ik vergeet het zoo vaak," zuchtte ik.</p>

-

-<p>"Een ontrouwe dienstmaagd is zulk een teleurstelling voor Jezus,"

-sprak vader zacht.</p>

-

-<p>Toen begon ik te schreien. Ik kon er niets aan doen.</p>

-

-<p>"Ik geloof niet vader, dat ik ooit een trouwe, gewillige dienstmaagd

-zal worden."</p>

-

-<p>"Waarom niet? Deze boodschap van je tante was een oproep tot <i>gaan</i>,

-nietwaar?"</p>

-

-<p>"Ik denk van wel," fluisterde ik.</p>

-

-<p>"Geloof je zelf, dat je in Christus' dienst bent?" vroeg hij me.</p>

-

-<p>"Ik hoop van wel, vader. Ik wil Hem dienen, omdat Hij voor mij

-gestorven is, en ik heb Hem lief, maar niet zóó, als het moest

-wezen. Ik denk, dat het <i>komen</i>, waarover u preekte, heel wat

-gemakkelijker is, dan het <i>gaan</i>. En wat het <i>doen</i> betreft, ik heb er

-niet eens over gedacht. En, vader, het spijt me toch zoo, dat ik die

-Zondagsschoolklas niet heb genomen; Daan was me net voor."</p>

-

-<p>"Elken dag, Grietje, moet je zoowel komen als doen. Het eerste wat

-een knecht des morgens doet, is zijn heer om orders vragen. Heb je

-van morgen den Heer om Zijn bevelen gevraagd?"</p>

-

-<p>"Neen vader," zei ik, "ik heb mijn gebed vanmorgen afgeraffeld, omdat

-ik te laat op was."</p>

-

-<p>"O, maar dàt is de oorzaak van je ontrouw. Ik ben in mijns Meesters

-dienst al heel wat jaren meer, dan gij Grietje. Als ik beproef Zijn

-bevelen uit te voeren, zonder Hem steeds te bidden, dan geraak ik

-dadelijk in moeite. Den ganschen dag, en elken dag is het "komen" en

-"gaan"."</p>

-

-<p>Vader ging heen, ik bleef in nadenken verzonken staan, en beloofde

-mijzelf in stilte, dat ik trachten zou, nooit meer te mopperen, al

-werden mij honderd boodschappen per dag opgedragen.</p>

-

-<p>Ons plan, om op de kermis van Lemworth te gaan kijken naar een

-ezeltje, vond vader niet goed. De jongens vroegen hem toen, of we

-Zaterdag een langen dagmarsch mochten gaan maken; we zouden dan ons

-twaalf-uurtje meenemen, en zien, of er ook zigeuners te vinden waren,

-die een ezel voor ons te koop hadden.</p>

-

-<p>Vader vond dit goed, maar zei erbij, dat we slechts inlichtingen

-mochten vragen; het koopen van een ezel moesten we aan hem overlaten.</p>

-

-<p>Wat duurde het lang, voor 't Zaterdag was! Eindelijk was de

-langverwachte dag er, en dadelijk na 't ontbijt gingen we op weg. Puf

-ging te keer als een wanhopige, omdat hij niet mee mocht, en tante

-Caroline trachtte hem met allerlei schoone beloften tot bedaren te

-brengen.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/23_schutting.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:465px;"></center>

-<br>

-

-<p>Wij begonnen met twee mijlen te marcheeren langs den kalen, stoffigen

-weg; daarna klommen we over een schutting en gingen dwars over de

-landerijen. Drukke gesprekken en allerlei verhalen maakten de

-wandeling kort. Daan vertelde van een jongen op zijn school, met wien

-hij altoos aan 't vechten is. Hij komt uit Londen, heeft een

-verbeelding, alsof z'n vader hertog is, en ziet met minachting neer

-op "dat gewone volk", zooals hij het noemt.</p>

-

-<p>"Ik vind het niet erg "in den vorm" voor zoo'n heertje om te

-vechten", merkte ik op. Ik houd er van, om Daan met z'n eigen woorden

-te bekampen.</p>

-

-<p>"Ik heb 'm als een worst in mekaar gedraaid," zei Daan. "Ik had er

-zin in, met mijn vuisten er nog eens goed op te beuken. Maar ik laat

-hem nog liever heelemaal links liggen, omdat hij gewone menschen

-minacht."</p>

-

-<p>Lena vroeg: "Zouden we de zigeuners wel thuis vinden? Ze zullen

-allicht naar de kermis te Lemworth zijn." Daar hadden we zoowaar nog

-niet aan gedacht. We hielden even stil, om de zaak te overdenken;

-inmiddels werd de lunch in 't gras gebruikt.</p>

-

-<p>"Alle ezels zullen toch niet naar de kermis zijn," zei ik. "Hebben

-zigeuners wel altijd ezels?" vroeg Lena. "Och, hou toch op en doe

-niet van die malle vragen," zei Daan verstoord.</p>

-

-<p>Na nog een heelen tijd te hebben geloopen, kwamen we bij de boerderij

-van Brown, en daar vonden we tot onze blijdschap een kamp, een vuile

-tent, en een troep kinderen, die er bij speelden. Een zwart-uitziende

-vrouw was bezig met kleeren wasschen in een groote braadpan. Maar

-ezels waren er niet te zien; slechts een oud wit paard liep er te

-grazen.</p>

-

-<p>"Ik vrees, dat ze naar de kermis zijn," fluisterde Alex. "Toe Daan,

-ga es heen en groet die vrouw es."</p>

-

-<p>Daan kan dat altijd heel netjes; de lui op 't dorp mogen hem graag,

-omdat hij zoo netjes z'n pet kan afnemen. Hij ging recht op de vrouw

-af, en groette met z'n stroohoed.</p>

-

-<p>"Morgen juffrouw, mogen wij het genoegen hebben, enkele minuten met u

-te spreken?" Zij trok haar handen uit de braadpan en staarde ons aan,

-of we wilde dieren waren. Daan ging voort: "Ik weet niet wie

-de .... baas van dit kamp is, maar ik zou hem graag over zaken

-spreken."</p>

-

-<p>"Houdt je me voor den mal?" vroeg de vrouw ruw.</p>

-

-<p>"We meenen het allemaal ernstig," zei Daan. "U moet weten, wij willen

-een ezel koopen, en wij meenden, dat u er wel een te koop zoudt

-hebben."</p>

-

-<p>De vrouw lachte, en riep daarna: "Jim! Kom es hier en vertel dien

-jongens es, dat ze aan 't verkeerde adres zijn voor ezels."</p>

-

-<p>Een man, een echte zigeuner, kwam langzaam aanslenteren. Hij droeg

-groote blinkende knoopen aan jas en vest en broek, had een grooten

-geelrooden zakdoek om z'n hals en een zwaren ring aan een der

-vingers.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/24_zigeuner.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Wij doen niet in ezels!" zei hij, terwijl hij aan een groote pijp

-trok en ons met loerende oogen bekeek. "Hoeveel heb je er voor over?"</p>

-

-<p>"Dat zal vader wel behandelen," zei Daan met beslistheid. "We moeten

-een goeden, vluggen ezel hebben, een die loopt als de wind, en wij

-wenschen hem Maandagavond na zes uur aan de pastorie te Warlington te

-hebben, om 'm te bezien. Kan ik daarop rekenen?"</p>

-

-<p>Daan doet altijd zaken, als was hij een koopman van zessen klaar.

-Maar wij waren toch allen teleurgesteld, dat wij nu niet één

-ezeltje te zien kregen. Intusschen sloop Lena wat verder het kamp in,

-kwam weer terug en vroeg aan de zwarte vrouw: "Laat mij eens uw

-woning van binnen zien; ik zou ook wel in zoo'n kamp willen wonen."</p>

-

-<p>De vrouw vond het goed en ging ons voor; Alex ging mee, en Daan bleef

-met den man praten. De wagen zag er van binnen wat aardig uit. Aan

-den wand hingen schilderijtjes, platen en helder geschuurde pannen;

-maar lekker rook het er niet. Lena vond het er verrukkelijk en zei:

-"Zeg u es &mdash; we zullen 't aan niemand verklappen &mdash; maar is het waar,

-dat jelui kleine kinderen stelen, of staat dat alleen in de boeken?"</p>

-

-<p>De vrouw moest hardop lachen. "Wou je een tijdje met ons mee op reis,

-juffie?"</p>

-

-<p>"O, dolgraag, maar slechts voor een paar weken, in de vacantie. Ik

-geloof, dat het heerlijk is, gestolen te zijn!" De vrouw schudde haar

-hoofd. "Kinderen geven meer kwelling, dan ze waard zijn; die wij

-hebben, zijn al meer dan genoeg," zei ze.</p>

-

-<p>Lena was geheel uit 't veld geslagen. Alex vroeg haar, of ze wel

-waarzeggen kon. Ze schudde van neen. Maar &mdash; zeiden we haar &mdash; dan

-kun je ook geen echt zigeunerkind wezen.</p>

-

-<p>Toen we den wagen weer verlaten hadden, riep Daan ons. "De zaak is al

-in orde," zei hij; "wij zullen eenige ezels thuis krijgen, om uit te

-kiezen. Overmorgen komen ze; zoolang zullen we moeten wachten."</p>

-

-<p>Alex vroeg hem toen, of hij den zigeuner wilde vragen, dat die ons

-zou verzoeken om op een avond een echt zigeunermaal te komen

-bijwonen.</p>

-

-<p>Daan vroeg het en antwoordde ons, dat we er zelfs aan mochten

-deelnemen, voor twintig cent de man. De man verzocht ons te komen den

-eerstvolgenden Dinsdag, 's avonds om 9 uur. Toen zeiden we hem goeden

-dag, en vertrokken.</p>

-

-<p>Ik weet niet, hoe dat kwam, maar we waren allemaal een beetje

-teleurgesteld. Wij hadden verwacht een prachtigen ezel te zullen

-zien, en met een mooi-gezadeld exemplaar thuis te zullen komen; wij

-hadden gedacht, een groot, dichtbevolkt zigeunerkamp te zullen

-aantreffen, met een waarzegster er bij, met mannen er bij, die ringen

-in hun ooren droegen, die dansten en feest vierden, en een of ander

-gestolen kind, dat achter een boom stond te huilen. Maar van dat

-alles niets; niet één ezel, één kermiswagen maar, geen gestolen

-kind, één man maar en ééne vrouw.</p>

-

-<p>Intusschen vertelde Daan ons, dat de man iemand wist, die ezels

-verkocht, en dat die persoon op de kermis was. Maar hij zou hem wel

-vertellen, wat wij wenschten, en dan zou die koopman ze wel brengen.

-"Ik heb hem den tijd gegeven tot Maandagavond," zei hij deftig, "en

-ik heb er nog een mooi plan bij bedacht. Wij zullen op den mijlpaal

-aan den kruisweg een nieuw briefje plakken, waarop te lezen staat,

-dat iedereen die een ezel te koop heeft, er dienzelfden avond mee aan

-de pastorie moet komen." "Dat wordt een ezelen-revue!" juichte Alex,

-en sprong in 't rond.</p>

-

-<p>Met groot verlangen zagen we Maandagavond tegemoet. Wij houden er erg

-van, iets lang vooraf te weten, dan heb je altijd schik vooruit en je

-wordt niet zwartgallig. Betty en Clara zeggen, dat ze haast altoos

-somber gestemd zijn, daarom heb ik ze gezegd, dat ze vooral veel

-plannetjes moeten maken.</p>

-

-<p>In een tevreden stemming naderden we ons dorp weer. Bij het spreken

-over de avondpartij in 't zigeunerkamp, liet ik Daan merken, dat ik

-vreesde, dat vader ons geen toestemming zou geven, om er heen te

-gaan. "Nu ja," zei hij, "jelui &mdash; Lena en jij &mdash; doen ook beter met

-niet te gaan. Alex en ik wel, omdat vader het ook wel eens gedaan

-heeft; vader zei, dat sommigen van die zigeuners heel nette menschen

-zijn."</p>

-

-<p>"Maar wij zouden toch graag meegaan," zei ik wat ontevreden. "Alles

-wat lekker is, is nog niet verkeerd!"</p>

-

-<p>"Wees toch zoo'n kwast niet," zei Alex. En Lena voegde er nijdig aan

-toe: "Ik ga toch, 't kan me niet schelen, wat ouwe Griet doet; als ik

-er voor gestraft word, heb ik het toch al gehad!"</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter08"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK VIII.</h3>

-

-<p>Puf was danig verstoord, toen we zonder ezeltje thuis kwamen.

-Dadelijk na de thee ging Daan het nieuwe briefje aan den mijlpaal

-hechten. Allen gingen we mee en hielpen hem. Hij schreef er op:</p>

-

-<p>"Gevraagd een eerste-klas ezel. Op bezien te zenden Maandagavond 6

-uur aan de pastorie." Erboven schreef hij nog: "Belangrijk en

-spoed-eischend."</p>

-

-<p>Toen dat afgeloopen was, gingen we weer naar huis, en hielp ik tante

-Caroline met opruimen, want het was Zaterdagavond. De zangoefening

-had ze ons ditmaal geschonken, omdat we uit waren geweest; doch voor

-we naar bed gingen, nam ze ons mee naar de piano in de zitkamer, en

-zongen wij de gezangen nog eens, die we voor Zondag moesten kennen.

-Daarna zei tante Caroline tot Daan: "Kom je morgen naar de

-Zondagsschool?" Daan antwoordde erg ruw: "Ja, ik denk 't wel."</p>

-

-<p>Toen zei ik: "Tante, ik wou wel een klas nemen, als u nog een andere

-had."</p>

-

-<p>"Ik denk, Grietje, dat er daarvoor niet genoeg kinderen zijn. Lang

-geleden heb ik het je al gevraagd."</p>

-

-<p>"Wat leer je hun toch, Daan?" vroeg Lena. Maar Daan ging de kamer

-fluitende uit, en zei geen woord. Ik was er ook zeer benieuwd naar,

-wat hij ze leerde, maar toen ik het tante vroeg, zei ze: "'t Is

-jammer, dat jongens altijd denken, dat ze hun gevoelens onder zich

-moeten houden. Hij weet uitnemend de orde te bewaren, leert ze hun

-tekst en versje, en vertelt hun heel aardig een Bijbelsch verhaal."

-Ik zuchtte, want ik wou zoo graag hetzelfde werk doen.</p>

-

-<p>Maandagmiddag kwam Lena naar me toe rennen: "O Griet! ik ben bij

-juffrouw Ribbon geweest, en zij zegt, dat ze een prachtigen ezel

-weet, en dat had ze ons allang kunnen zeggen, als we 't haar maar

-verteld hadden, en we niet naar die zigeuners waren gegaan. Zij zegt,

-dat ie aan een boer behoort, en dat die 'm verkoopen wil.</p>

-

-<p>"Wel," zei ik, "zeg haar, dat ze hem bericht den ezel vanavond

-opzicht te zenden."</p>

-

-<p>"Dat heb ik haar gezegd, maar zij zei dat ze niemand had om hem die

-boodschap te brengen."</p>

-

-<p>"Waar woont hij?"</p>

-

-<p>"Dat weet ik niet."</p>

-

-<p>Ik ging dadelijk naar juffrouw Ribbon, en kwam te weten, waar de boer

-woonde. Het was wel een heel eind, maar ik dacht, als tante Caroline

-me maar even vrij liet, kon ik wel even heengaan. Tante zou juist met

-vader uitgaan. Ze gingen naar een vergadering in Lemworth, en vader

-zou er spreken. Zij vonden goed, dat ik ging, en zeiden meteen, dat

-we met de thee niet op ze behoefden te wachten. Ik vroeg angstig:

-"Maar u zult toch tijdig genoeg terug zijn, vader, om ons ezeltje uit

-te kiezen?" Hij glimlachte: "Ik vrees, dat we zullen moeten

-adverteeren, kind; ik twijfel er aan of je hier wel ezels heen zult

-krijgen."</p>

-

-<p>"Wij verwachten wagenladingen vol!" riep ik uit, en rende heen.</p>

-

-<p>Lena wou meegaan, en samen staken we dus de velden dwarsover. 't

-Rennen hield spoedig op, want het was o zoo warm; wij plukten bladen

-van zuring en varenkruid om ons te verkoelen. Eindelijk waren we aan

-de boerderij. Een prachtige tuin lag vóór de groote boerderij; in

-dien tuin lag een heer in een rieten stoel, en daarbij zat een dame.

-Ik vreesde, dat we verkeerd waren, maar we moesten den tuin door, om

-bij de voordeur te komen. Ik vroeg hun, of daar Mr. Donnyball woonde.

-De dame glimlachte: "Ja zeker, ga maar naar het huis, daar zul je

-zijn vrouw wel vinden. Wij zijn maar logé's."</p>

-

-<p>Ik liep door, maar Lena bleef achter, zij mag graag met vreemde

-menschen praten; ik niet. Ik belde en een boerenmeid kwam voor; zij

-riep dadelijk de boerin, die heel blij was, toen ze hoorde wie ik

-was. Ik herkende haar dadelijk; zij en haar man komen elken

-Zondagmorgen bij ons in de kerk en zitten in de middelste banken.</p>

-

-<p>Zij zei: "Kom binnen, lieve. Jan en ik zeggen altijd tegen mekaar,

-jelui zitten als engelen in het koor, en het is een genot, jelui te

-hooren zingen, en jelui goeje lieve vader preekt als een apostel.

-Kom, ga binnen, dan zal ik je een stuk van mijn eigengebakken koek

-geven, en een glas melk. En wat is nu de boodschap, kind?"</p>

-

-<p>Zij sprak zóó snel, dat ik er geen woord tusschen had kunnen

-krijgen. Toen ik haar het doel van mijn komst verteld had, zei ze:</p>

-

-<p>"Ja, jelui hebt een ezel noodig, hé? Kijk es wij hebben logé's,

-kapitein en mevrouw Rogers. Zij komen uit Londen; zij hebben familie

-te Lincoln. Hij is sedert den oorlog kreupel, en wij dachten, dat

-onze Nell hem heel zacht in een rieten wagentje zou kunnen trekken,

-maar hij ziet het ding niet, of maakt rechtsomkeert, en is niet tot

-kalmte te krijgen. Wij hebben er toen over gedacht, een pony te

-nemen. Mijn mans broer heeft er een; en zoo is het gekomen, dat ik

-tegen juffrouw Ribbon zei, dat we Nell niet wilden houden. Mijn

-kleine jongen reed er altijd op" &mdash; ze begon eensklaps te schreien;

-ik begreep, dat haar kind was overleden en betuigde haar mijn

-deelneming daarover. Vervolgens zette ze mij in een heerlijk koele

-serre, riep Lena ook, en beiden kregen we toen een glas melk en een

-stuk gebak. Ze beloofde, dat de ezel dien avond door een der knechts

-zou gebracht worden. Ik was wat in m'n schik; we wilden nog graag den

-ezel zien, maar men was met 'm naar den molen om meel te malen. We

-namen nu afscheid en bij 't heengaan hielden de heer en mevrouw

-Rogers ons nog aan.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/25_stoel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>

-<br>

-

-<p>Lena had hun natuurlijk alles al verteld; de kapitein vroeg lachend:

-"Wat geven jelui voor den ouden knol?" Ik vertelde hem, dat we een

-ezelen-revue zouden hebben, en daaruit kiezen zouden.</p>

-

-<p>"O!" riep hij uit, "daar moet ik bij wezen." Lena klapte in de handen

-en liet hem beloven, dat hij komen zou. Maar Mevrouw Rogers was er

-niet voor; hij was niet erg sterk, vertelde zij. Toen zei Lena: "Ik

-zal u een brief sturen, als u 't goed vindt, en daarin van de revue

-vertellen. Tante Caroline laat ons brieven schrijven, om te leeren

-stellen." Mevrouw Rogers vond het heel aardig, en wij vertrokken.</p>

-

-<p>Lena begon te rammelen: "Wat zijn ze lief hé? Ik geloof, dat

-kapitein Rogers vergeten heeft te groeien, hij praat net als de

-jongens; Mevrouw Rogers keek hem onophoudelijk aan, en zei een keer:

-"Charles, breng het kind nu niet in de war." Ik zei, dat ik nooit in

-de war kwam. Toen fluisterde hij: "Als je met je hoofd omlaag slaapt,

-hou je ook op met groeien."</p>

-

-<p>"Hij spreekt net als tante Marie," merkte ik op. "Ik hoop, dat hij

-bij ons zal komen."</p>

-

-<p>"Ik zal hem een brief schrijven en vragen, om toch vooral te komen,"

-zei Lena.</p>

-

-<p>Toen wij thuis kwamen, was het theetijd, en waren de jongens juist

-uit school terug. Zij spotten met ons ezeltje. "Als de ezel van

-juffrouw Ribbon komt, zullen we 'm slaan, waar de anderen bij zijn,"

-dreigden ze. Wij vertelden hun, dat het niet juffrouw Ribbon's, maar

-boer Donnyball's ezel was.</p>

-

-<p>En zoo naderde het met spanning verwachte oogenblik van de

-ezelen-revue.</p>

-

-<p>Toen 't zes uur was, stonden we allen aan 't hek; Puf was op 't

-poortje geklommen, om toch vooral de eerste te wezen, die hen zag

-komen. Wij wachtten, wachtten tot bijna halfzeven, toen Nell kwam

-opdagen. Hij zag er prachtig uit, dik en helder, en met een mooie

-grijze kleur; de jongen, die hem bracht, scheen ook zeer met hem

-ingenomen. Terwijl we ons om den aankomeling verdrongen, kwamen, in

-een stofwolk gehuld, vier leelijke, ruwe beesten aangedraafd,

-begeleid door een man en een jongen. En toen begon de revue.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/26_ezels.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:463px;"></center>

-<br>

-

-<p>Ik wenschte, dat vader er nu maar was, maar Daan meende zelf de keuze

-wel te kunnen maken. Nog waren we bezig, van alle kanten het vijftal

-te bekijken, toen een oude vrouw kwam opzetten, ook met een ezel, en

-werkelijk een aardig beest.</p>

-

-<p>Het begon nu vermakelijk te worden; een troep kinderen stond om ons

-heen, en nog meerderen kwamen erbij kijken. Wij hadden nu zes ezels,

-en nog was vader er niet.</p>

-

-<p>De vier magere ezels behoorden aan onzen vriend den zigeuner, en de

-mooie zwarte behoorde aan een vriendin van juffrouw Tapson. Daan deed

-heel gewichtig; hij fluisterde Alex wat in, waarna deze z'n pet in de

-lucht wierp en uit alle macht Hoera! riep. Onmiddellijk daarna nam

-Daan het woord en schreeuwde: "Kijk hier, we moeten een ezel hebben,

-die goed kan loopen, en nu willen we uit deze zes den besten kiezen.

-Daarvoor zullen we een wedstrijd houden; wie van de zes het vlugst

-een afstand van één mijl loopt, is ons."</p>

-

-<p>De dorpskinderen juichten bij het hooren van deze afkondiging, en wij

-niet minder. De man met de vier magere exemplaren keek niet bijzonder

-opgewekt. En hij mopperde: "Ik heb deze puike beestjes 10 mijlen

-moeten laten loopen, om ze hier te brengen, en ik heb er niet op

-gerekend, dat ze nu ook nog een wedstrijd moeten meemaken. En dat op

-zoo'n heeten dag!"</p>

-

-<p>"Wel," zei Daan, die altijd rake opmerkingen heeft, "we zullen ze een

-voorsprong geven. Op den hoogen weg zal de wedloop plaats hebben; tot

-den ouden eik, waar de bliksem is ingeslagen, is het een halve mijl,

-ik heb het opgemeten. Nu zullen we ze tot daar laten rennen; de start

-is bij ons hek."</p>

-

-<p>Vervolgens vroeg hij aan juffrouw Tapson's vriendin, die Rowe heette,

-hoe ver haar ezel had geloopen; 5 mijlen, was het antwoord. Bob

-Tapson had ons briefje aan den mijlpaal gelezen, en toen haar

-gewaarschuwd. Zij was nu met het ezelkarretje hierheen gekomen.</p>

-

-<p>Daan begon nu den wedstrijd te regelen. "Wij moeten jockeys hebben,"

-vond Alex, en voegde er meteen bij: "ik zal den grijzen berijden."

-Toen deed Daan ook maar eerst een keus, en bestemde den zwarten voor

-zich. Dit was de ezel van juffrouw Rowe.</p>

-

-<p>Maar de jongen van boer Donnyball zei, dat hij zelf z'n ezel moest

-berijden, want hij kende z'n eigenaardigheden. Alex koos zich dus een

-van de vier zigeuner-ezels; dan nam de jongen, die erbij was, een

-tweeden van 't viertal, de man wilde dan den derden nemen. Maar Daan

-vond hem daar te zwaar voor. Lena en ik vroegen hem, ook een ezel te

-mogen berijden, maar hij wou 't niet hebben. Hij vond, dat wij

-moesten post vatten bij de start. Twee jongens uit 't dorp bestegen

-toen de twee andere zigeuner-ezels. Zij moesten alle vier zonder

-zadel bereden worden.</p>

-

-<p>Het begon nu te spannen; iedereen wond zich op, en toen we de ezels

-alle op den hoogen weg brachten, en ze daar op een rij plaatsten,

-scheen het heele dorp wel uitgeloopen, om er naar te kijken.</p>

-

-<p>Daan gaf den 10-mijlen-ezels 200 meter voorsprong, dien van juffrouw

-Rowe 100 meter, en de grijze, die maar een mijl geloopen had, vertrok

-bij ons hek. Het kostte heel wat tijd, voordat alles in orde was. Als

-vertreksein vind Daan een pistool heel geschikt, maar we hadden geen

-bruikbaar exemplaar meer; dus werd de tafelbel gekozen. Hiermee liep

-ik tot midden op den weg, en luidde haar toen uit alle macht. De zes

-harddravers zetten zich in beweging, maar ook de gansche troep

-kinderen rende er achter aan, schreeuwend en juichend, dat je hooren

-en zien verging. Lena en ik hadden graag evenzoo gedaan, maar wij

-hadden de wacht bij het eindpunt, en hielden ons dus gereed voor een

-nauwkeurige opname van den tijd der terugkomst.</p>

-

-<p>Een van de bruine ezels wilde niet; hij struikelde over een kuiltje,

-en bleef bewegingloos staan. De man, die hem en z'n 3 makkers

-gebracht had, begon te vloeken en hem te slaan. Lena en ik werden

-beangst, en we vroegen Baldwin, er heen te gaan, en hem te vragen,

-maar op te houden. Natuurlijk waren de keukenmeid en Emma en Baldwin

-ook komen kijken.</p>

-

-<p>Het duurde lang, eer ze terugkwamen, maar eindelijk hoorden we

-juichkreten en zagen we Daan op den zwarten ezel in draf aanrijden.

-Met een galop sprong hij het eindpunt binnen. Van de anderen was nog

-niets te zien. Eindelijk verscheen ook Alex; hij was twee keer

-afgeworpen; hij zei, dat zijn ezel kuren had, en terwijl hij ons

-daarvan vertelde, nam het dier juist weer een sprong, en buitelde

-Alex over z'n kop in een bed brandnetels. Ik kon m'n lachen niet

-houden, hoewel ik het voor Alex jammer vond. Vervolgens verscheen de

-boerenknecht; zijn ezel lag aan den weg, en had hem enkele

-oogenblikken geleden afgeworpen.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/27_afgeworpen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:411px;"></center>

-<br>

-

-<p>De andere ezels waren geen van alle goed, zij kwamen niet eens tot

-aan den eikeboom, ze stonden koppig op den weg, en wilden niet voort,

-waarop Daan den man te kennen gaf, dat we een loopenden, geen

-stilstaanden ezel moesten hebben. De man was verre van prettig

-gestemd en raasde van belang. Hij wilde voor z'n vergeefsche reis

-betaald worden, en ging naar de herberg om vaders thuiskomst af te

-wachten. Natuurlijk waren we 't allen eens over den winnaar, en

-juffrouw Rowe was wàt in haar schik. Zij prees haar ezel als een

-eerste-klas-harddraver en wilde er haar karretje en het tuig bij

-verkoopen voor een prijsje. Nu kwam het belangrijkste nog: de

-koopsom. Zij zei, dat ze den ezel en het karretje niet meer noodig

-had, omdat ze te Lemworth ging wonen, en daarom zou ze 't ons voor

-een prijsje laten: voor de gansche verzameling vroeg ze 54 gulden. 't

-Scheen goedkoop, maar ... wij hadden het niet! Daan telde onze kas na;

-er was slechts 10 gulden en 20 cent in, en daar kwam dan bij

-grootmoeders 36 gulden. Terwijl we hierover nog aan 't onderhandelen

-waren, kwamen vader en tante Caroline van 't station.</p>

-

-<p>Hoewel vader zeer vermoeid was, kwam hij ons dadelijk helpen. Hij

-deed eenige vragen over den ezel, hoe oud hij was, en hoe lang ze hem

-had gehad, en of ie ook rare kuren had, en hoe snel of ie loopen kon;

-wij vertelden hem dadelijk van den wedstrijd, en toen wilde vader ook

-de andere zien.</p>

-

-<p>Te midden van deze nieuwe drukte riep tante Caroline Lena en mij naar

-binnen, om naar bed te gaan. Toen ze was thuisgekomen, had ze Puf al

-naar bed gestuurd. We moesten dus van al dat moois scheiden, doch

-waren er zeker van, dat vader Andy, den ezel van juffrouw Rowe, zou

-kiezen.</p>

-

-<p>Zoo gebeurde het ook, en Alex kwam ons nog even vertellen, toen we al

-in bed lagen, dat vader ook het karretje gekocht had; wij moesten hem

-ons verdiende geld geven, en hij zou de rest er bijvoegen. Juffrouw

-Rowe had den ezel met toebehooren voor 48 gulden achtergelaten.</p>

-

-<p>Lena en ik waren verschrikkelijk verdrietig, dat we den intocht van

-ons ezeltje in den stal niet konden bijwonen. Den volgenden morgen

-had Baldwin hem al in 't grasveld bij de keuken gelaten. Wij gingen

-naar 'm toe en Lena gaf hem een wortel. Hij kwam dadelijk op ons af,

-en at 'm op. Maar toen we op z'n rug wilden klimmen, sprong ie weg.</p>

-

-<p>Na het ontbijt gingen vader en tante hem bekijken. Vader vond, dat de

-jongens best zelf het karretje konden opschilderen.</p>

-

-<p>Na school gingen we allen, verheugd over onzen nieuwen makker, naar

-den stal, en beproefden het karretje. Het bleek ons alle vijf best te

-kunnen houden.</p>

-

-<p>Daarna gingen we Andy vangen, zetten Puf op z'n rug, en maakten een

-plechtigen rondgang over het grasveld. Vervolgens maakte ieder van

-ons een rijtoer, totdat Andy zóó vermoeid was, dat ie op z'n

-voorknieën ging liggen, zich tuimelen liet, en in 't gras lag te

-rollen.</p>

-

-<p>Wij gingen in huis, en Alex fluisterde mij in: "We gaan morgenavond

-naar 't zigeuner-feestmaal!"</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter09"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK IX.</h3>

-

-<p>Het is zoo angstig, als je met heel je hart het goede wilt doen, en

-je ontdekt dan, dat je toch eigenlijk bezig bent om te doen, wat niet

-goed is. Alle mooie dingen schijnen dan verkeerd te zijn. Dat

-feestmaal bij de zigeuners b.v. leek mij toch wel een der heerlijkste

-zaken, waarvan ik ooit gehoord had. Den volgenden dag na theetijd

-wandelde ik in den tuin rond en overdacht deze dingen. Ik wist heel

-wel, dat ons niet zou worden toegestaan, er heen te gaan, en in elk

-geval ons meisjes niet. Maar wij bleven altoos tot beddegaanstijd in

-den tuin, en het zou dus niet moeilijk vallen, in 't duister te

-ontsnappen. Zoo'n wandeling in 't donker en zoo'n feestmaal in 't

-zigeunerkamp scheen wàt avontuurlijk. En dan de terugtocht bij

-maanlicht!</p>

-

-<p>En toen begon ik over mijzelf te denken. Als ik een trouwe

-dienstmaagd wilde wezen, mocht ik natuurlijk niet gaan naar een

-plaats, waar mijn Meester mij niet wilde hebben en dus moest ik Hem

-daar eerst over vragen. En nu hoop ik, dat ge het niet verwaand zult

-vinden, als ik vertel, dat 'k naar het struikgewas bij de kerk ging

-waar niemand me kon zien. Daar vertelde ik alles aan Jezus, en ik

-vroeg hem, om mij thuis te houden, als het verkeerd was er heen te

-gaan. Toen ik opstond, gevoelde ik met groote zekerheid dat ik niet

-mocht gaan, en ik wist ook, dat ik moest trachten, Lena eraf te

-houden.</p>

-

-<p>Ik ging haar dus zoeken. En ik was allesbehalve op m'n gemak, toen ik

-zag, dat de jongens al den weg op slopen. Ik vloog ze achterna en

-vroeg:</p>

-

-<p>"Gaan jelui?"</p>

-

-<p>"Ja zeker," zei Daan. "Je deedt beter met wat haast te maken, als je

-meewilt."</p>

-

-<p>"Ik ga niet mee," zei ik. "Waar is Lena?"</p>

-

-<p>"Die probeert even braaf te worden als jij," zei Alex mopperend. De

-tranen kwamen mij in de oogen.</p>

-

-<p>"O, ik wou, ik wou dat ik mee mocht!" riep ik uit, en liep toen naar

-huis terug zoo hard als ik kon, want het trof mij, dat ik anders net

-zou doen als Bileam, die wilde doen, wat God hem had verboden. Maar

-ik was blij, dat Lena ten minste ook niet meegegaan was.</p>

-

-<p>In huis ging ik haar overal zoeken, maar ze was nergens te vinden.

-Toen schoot mij te binnen dat ze misschien Andy goedennacht was gaan

-zeggen. Ik ging dus den tuin weer door en vroeg aan Baldwin en Emma

-en de keukenmeid, of ze haar ook gezien hadden. Niemand had haar

-gezien. Terwijl ik nog druk zocht, kwam tante Caroline naar buiten,

-zei me dat het bedtijd was en vroeg, waar Lena zat. Ik vertelde haar,

-dat ik overal naar Lena gezocht had, maar ze nergens kon vinden.

-Tante vond, dat ik dan maar vast naar bed moest gaan, Lena zou dan

-wel volgen. Ik zei vader, die in z'n studeerkamer was, dus

-goedennacht, en ging de trap op. Ik gevoelde mij verdrietig, en begon

-weer te wenschen, dat ik toch nog maar met de jongens was meegegaan.

-En ik herinnerde mij nu ook, hoe Lena gezegd had, dat ze toch zou

-meegaan, hoe ze er ook later voor gestraft zou worden.</p>

-

-<p>Ik lag juist in bed, toen tante Caroline boven kwam. "Griet, waar is

-Lena toch? Emma zegt, dat ze nergens te vinden is, en de jongens,

-waar zitten die?"</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/28_klikken.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:426px;"></center>

-<br>

-

-<p>Ik zweeg; het is bij ons niet "in den vorm", te klikken. Dat doen we

-nooit. Maar tante wou me aan den praat hebben. Zij dreigde, vader te

-zullen halen, als ik niet antwoordde. Ik zei toen: "Ik weet, waar de

-jongens zijn, tante, maar ik wil het liever niet zeggen, en ik weet

-niet, of Lena ook met hen mee is." "Maar je moèt zeggen, waar ze

-heen zijn, Griet; het is heel leelijk van ze, om zoo weg te snappen."

-"Ze zullen niets geen verkeerds uithalen, maar het zal wel laat

-worden, eer ze thuis zijn." "Ik zal dadelijk met vader er over

-spreken," zei tante; zij wist wel, dat we nooit van elkaar zouden

-klikken; 't speet mij wel voor haar, want ze zag er zoo bezorgd uit.

-Na eenigen tijd kwam vader boven, en toen ik hem hoorde komen, stopte

-ik m'n hoofd goed onder de dekens en deed alsof ik sliep. Maar dat

-lukte niet best, want hij legde zijn hand op mijn hoofd, en dat is

-als een kus, en dan gevoel ik, dat ik hem alles kan vertellen. "Wel,

-kind, is Lena nog niet boven water? Wat zijn jelui toch lastig. Tante

-is er heelemaal van in de war."</p>

-

-<p>"Het spijt mij vader, maar Lena heeft mij niet gezegd, dat en waar ze

-heenging, en ik heb haar ook niet zien heengaan."</p>

-

-<p>"Weet je, waar de jongens zijn?"</p>

-

-<p>"Ja, vader."</p>

-

-<p>Hij zweeg even, en zei toen: "Je moet me alles zeggen. Ik kan niet

-hebben, dat een van m'n kleintjes zoo laat op den avond de deur uit

-is, zonder dat ik weet, waar ie zit."</p>

-

-<p>Ik vertelde hem nu de geschiedenis, en hij zuchtte. "Het is heel

-ondeugend van ze, en dat zullen ze weten ook. Daan heeft mij zeer

-teleurgesteld."</p>

-

-<p>"Och vader," zei ik, zijn hand grijpende, "als u nog een jongen was,

-dan ben ik er zeker van, dat u het ook zoudt gedaan hebben. Denk u

-eens in: Zij mogen rond een kampvuur zitten en konijnenvleesch eten,

-en dan worden er zigeunerliederen bij gezongen. Wat is daar nu voor

-verkeerds in?"</p>

-

-<p>Vader glimlachte. "Wel Grietje, het zal de jongens geen kwaad doen,

-maar zigeuners zijn geen goede vriendjes voor mijn volkje, en Daan

-had beter moeten weten. En dan, Lena is nog een popje!"</p>

-

-<p>Hij ging naar de deur, knikte mij toe, en zei: "Goed kind." Even

-daarna hoorde ik de huisdeur toeslaan, en ik begreep, dat hij hen

-ging halen. Ik trachtte wakker te blijven, maar 't lukte mij niet, en

-gewoonlijk sliep ik in eens door tot het uur van opstaan. Toen ik

-wakker werd, keek ik allereerst naar Lena's bed, en zag, dat ze er

-weer was. Toen ze wakker werd, zag ze er nog erg slaperig en hangerig

-uit. "Toe, vertel me es gauw," zei ik. "Ben je met de jongens

-meegegaan?"</p>

-

-<p>"Natuurlijk, domme meid. Ik heb je toch gezegd, dat ik het zou doen.

-Ik ben nog vóór hen weggegaan, in geval je mij hadt willen

-tegenhouden; op de stoep bij juffrouw Ribbon wachtte ik ze op." Op

-boosaardigen toon vervolgde Lena: "Daan wou me terugsturen, maar ik

-zei hem, dat ik niet een van z'n Zondagsschoolkinderen was. Maar hij

-vond 't niets prettig, en dreigde, mij niet te zullen helpen, als ik

-achter raakte!"</p>

-

-<p>"Vertel me nu van het feestmaal," drong ik nieuwsgierig aan. "Dat was

-er niet," zei Lena boos. "We hebben heelemaal tevergeefs geloopen, en

-mijn voeten gingen zeer doen. Toen wij er kwamen, was alles donker;

-het gansche kamp was verdwenen, en er was geen mensch meer te zien.

-Maar aan een boom was een briefje gespijkerd, en daar stond met

-vreeselijk slechte letters opgeschreven:</p>

-

-<p>"Zigeuner-feestmaal Eerst den haas vangen, dan braden."</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/29_gespijkerd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:248px;"></center>

-<br>

-

-<p>Daan vond het een heel knappen zigeuners streek, maar zij waren met

-dat al heel boos, en ik niet minder."</p>

-

-<p>Wat was ik blij, dat ik niet was meegegaan! Ik had nu niets gemist.

-Maar die blijdschap was weer niet goed, ik had even blij moeten

-wezen, als ze een heerlijken maaltijd hadden genoten. "'t Is wat

-moois," bromde Lena. "Nu krijgen we allemaal straf voor niets. En we

-hebben niet eens den maaltijd gehad." Bij het ontbijt waren de

-jongens o zoo kalm. Vader had hun een flinke bestraffing gegeven, en

-na theetijd mochten ze, evenmin als Lena, in den tuin. Vader straft

-ons heel weinig, maar wij hebben altijd meer verdriet van zijn

-boosheid dan van de straf zelf.</p>

-

-<p>Voordat de jongens naar school gingen, zei Daan tegen me: "Ik

-verwonder me er niet over, dat wel-opgevoede lui zeggen, dat de

-wereld steeds slechter wordt. Dat heb ik nu weer aan de zigeuners

-gezien!" Dat was alles, wat hij ooit nog weer over het mislukte

-zigeuner-feestmaal zei.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/30_schilderen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>

-<br>

-

-<p>De volgende dagen werden besteed aan het schilderen van het karretje;

-de jongens vonden helgroen de beste kleur. Vervolgens werd

-onderhandeld over den aankoop van een zadel voor Andy. Ook hiervoor

-gingen we weer, ieder op z'n vroegere manier, aan 't verdienen; Daan

-werd weer vischboer, Alex voor ditmaal ook, Lena ging weer borstplaat

-verkoopen, en ik gaf Bob Tapson weer wat groenten en bloemen mee voor

-de markt.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/31_marcheren.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:424px;"></center>

-<br>

-

-<p>Te midden van al deze bezigheden kwam ons jaarlijksch schoolfeest,

-dat hier meest op een der landerijen of in het park van Mevrouw Laura

-wordt gehouden. Ditmaal ontving Mevrouw Laura de kinderen in haar

-park; wij marcheerden er, allen met vlaggen gewapend heen, en

-onderweg voegden zich ook de kinderen van het naaste dorp er bij,

-zoodat het een groote optocht werd.</p>

-

-<p>Den dag vóór het schoolfeest kwam Daan thuis met een blauw oog en

-een snede er boven. Hij vertelde me, dat hij aan 't vechten was

-geweest met den "wilde", dat is die vuile jongen met z'n dikke

-beenen. Vader ondervroeg Daan terstond, en deze vertelde: "Ik heb hem

-al te lang gespaard, vader. Hij meende alles maar tegen mij te kunnen

-zeggen.</p>

-

-<p>Hij zei b.v., dat in de gevangenis haast allemaal domineeszoontjes

-zitten, omdat hun vaders allen huichelaars zijn. Ik eischte van hem,

-dat ie z'n woorden zou terugnemen, maar hij keek me brutaal aan en

-zei: Jou lieve papa mag de lui van den preekstoel de les lezen, maar

-zijn brave zoon heeft mij niets te vertellen, begrepen? En toen vloog

-ik op 'm los, hij rende weg, pakte een steen op en slingerde dien

-naar mij toe. Dat ie me z'n vuist onder de oogen zou geduwd hebben,

-alla, maar een steen! Wij vlogen allen op 'm aan, en hij vluchtte in

-een der schoollokalen, maar spoedig hadden we hem daar weer uit;

-terwijl de jongens hem stevig vast hielden, heb ik hem een flinke

-aframmeling gegeven. Het was goed, dat ik het deed, en niet een van

-de andere jongens, want ik weet, wanneer ik moet ophouden; als de

-jonge Gray hem te pakken had gekregen, wel ik geloof, dat ie 'm half

-dood had geslagen."</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/32_aframmeling.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:188px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Ja," voegde Alex er bij. "En toen ging ie huilend naar meester, maar

-die zei 'm, dat ie gekregen had, wat ie verdiende."</p>

-

-<p>Vader zei niet veel. Hij verstaat jongens zoo goed. Net voor we naar

-bed gingen, kwam Daan naar me toe, en zei: "Hoor es, Griet, ik wil je

-de kleine Zondagsschoolklas overdoen. Ik kan het niet meer doen. Ik

-kan die kinderen niet verbieden te vechten, als ik het zelf doe.

-Gisteren heb ik in 't dorp nog twee vechtende jongens gescheiden. Het

-was eigenlijk verkeerd zoo op te treden, maar ik dacht aan het

-<i>gaan</i>, dat ons geleerd is. En dan dat geval met Lena. Neen, ik kan

-die klas niet meer houden."</p>

-

-<p>"Goed," zei ik, "maar ik vrees, dat ik 't niet veel beter zal maken.

-Mag je nooit iets verkeerds doen, als je aan de Zondagsschool bent?"</p>

-

-<p>"Ik wil geen huichelaar wezen," zei Daan en ging weer weg. Toen vader

-te hooren kwam, dat de klas aan mij was overgedaan, riep vader Daan

-bij zich. "M'n jongen, weet je wel, waarin je verkeerd hebt gedaan?

-Je hebt het paard achter den wagen gespannen; je begon al te gaan nog

-vóór je was gekomen."</p>

-

-<p>Daan kleurde, en zweeg even. Toen: "Hoe bedoelt u dat, vader?"</p>

-

-<p>"Je gelijkt op een burger, die met de soldaten mee wil om te strijden

-en zichzelf als soldaat beschouwt, maar hij heeft zich nooit geoefend

-en kan niet eens de wapenen der soldaten hanteeren en hun gewoonten

-volgen."</p>

-

-<p>Daan zei niets meer; ik zag, dat hij ernstig nadacht. Ik deed

-evenzoo, en ik meen vaders bedoeling te begrijpen. Hij heeft ons wel

-meer gezegd, dat, hoewel hij ons in den doop aan God heeft gewijd, om

-Zijn dienstknechten te worden, de tijd komt, dat we dat ook zelf

-moeten doen. En daarmee moeten we niet wachten, tot we onze

-belijdenis doen. Heb ik nu mijzelve aan den Heer gewijd, dan zal Hij

-me ondersteunen in alles, wat ik noodig heb.</p>

-

-<p>Het lachte Daan niet bijzonder toe, om met z'n blauwe oog aan het

-schoolfeest deel te nemen. Vader zei, dat hij daar blij om moest

-wezen, want als hij thuis bleef, mocht hij met den ezel naar Relton

-rijden. Dat is vijf mijlen van hier, vader had er een boodschap voor

-een boer. Dat leek Daan en om dat te bewijzen, deed hij een sprong in

-de lucht.</p>

-

-<p>Zaterdagmiddag te twee uur gingen we allen, behalve Daan, naar 't

-schoolfeest; zelfs Puf was van de partij. Toen we aan 't Huis kwamen,

-stonden Clara en Betty op 't bordes, en toonden zich zeer verheugd,

-toen ze ons opmerkten tusschen de lange rijen schoolkinderen. Betty

-was nu aardig beter, en kon met behulp van krukken goed vorderen. Wij

-bleven even met ze praten, terwijl de andere kinderen verder trokken.</p>

-

-<p>In het park werden allerlei spelletjes en wedstrijden gehouden,

-waarna we op thee werden onthaald, waarbij heerlijk geboterde koeken

-werden opgediend. Tante had mij opgedragen, goed op Puf te letten,

-want die is nog al gemakkelijk van innemen.</p>

-

-<p>Intusschen hadden we met Clara en Betty een afspraakje gemaakt, dat

-ze met hun ponyrijtuigje bij ons zouden komen. Wij zouden dan onze

-équipage ook voor den dag brengen en er zou weer een wedstrijd

-worden gehouden. Ik denk, dat Andy wel even vlug zal loopen, als hun

-pony.</p>

-

-<p>Terwijl we zoo aan 't praten waren, kwam Mevrouw Rogers op me toe;

-zij nam me even mee, om haar man te groeten, die onder een boom zat

-met verscheidene heeren en dames. Wij hadden 't zóó druk gehad, dat

-Lena geheel vergeten had, haar brief aan den Kapitein te schrijven,

-en deze vroeg dus, of wij al een ezel hadden gekregen. "Wij hoorden

-al, dat de ouwe Nell niet best heeft voldaan," zei hij; "dat

-verwondert me niet."</p>

-

-<p>Ik vertelde hem van de proefritten, van het schilderen van ons

-karretje, en van onzen arbeid om nog een zadel te verdienen. Toen hij

-hoorde, dat de jongens uit visschen gingen, vroeg hij, of ze elken

-morgen versche visch voor z'n ontbijt konden brengen. Ik haalde Alex

-en zei hem, dat ik een goeden afnemer voor hem gevonden had. Toen hij

-vernam, wie, kwam hij dadelijk, en was spoedig druk aan 't praten met

-den Kapitein.</p>

-

-<p>Deze vertelde hem, dat hij vroeger een renpaard hield, maar nu in een

-mandewagentje moest voortsukkelen.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/33_afnemer.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Daar kunt u ook in meedoen," vond Alex.</p>

-

-<p>"Ja," voegde ik er aan toe, "de volgende week hebben we een

-wedstrijd. Betty en Clara komen met hun rijtuigje, en als u nu met uw

-wagentje kwam, dan hebben we al drie deelnemers.</p>

-

-<p>"Het lijkt me wel," zei de Kapitein, "maar jelui hebt toch zoo'n

-breeden weg niet."</p>

-

-<p>"Neen," zei ik, "maar ik dacht om het te doen op een groot veld, en

-dan in de rondte, net als de Romeinen in een ampi... hoe heet zoo'n

-ding ook?"</p>

-

-<p>"Heb je lauwerkransen?"</p>

-

-<p>"Jawel," zei ik opgewonden, "we hebben wel laurierbladeren in den

-tuin, en daar zullen we wel kransen van maken."</p>

-

-<p>"Och Karel, wat praat je toch een nonsens," zei Mevrouw Rogers

-lachend, maar haar oogen stonden droevig. Ik trok een lip, bang, dat

-er nu weer niets van komen zou, en ik vroeg Mevrouw nog eens, ons

-vooral te helpen. Zij antwoordde: "De dokter verbiedt mijn man, te

-loopen, lieve, hij mag geen opwinding hebben."</p>

-

-<p>"Dat is nòg niet erg," zei de Kapitein vroolijk, "dan zal ik de

-keizer wezen, en de lauwerkransen uitreiken."</p>

-

-<p>"We zouden ook een schildpadden-wedstrijd kunnen houden," vond Alex;

-"dat zou voor u nog wel te doen zijn, meneer."</p>

-

-<p>"'t Is het beste, dat jelui maar allemaal hier naar de boerderij

-komen. Boer Donnyball heeft al gehooid, en dus ligt er een groot stuk

-land beschikbaar."</p>

-

-<p>"Dat zou heerlijk zijn," zei ik. "Als u een dag zoudt willen

-vaststellen, dan zal ik er met Betty en Clara over spreken. Zaterdag

-is voor ons de beste dag, dan hebben we vacantie."</p>

-

-<p>"Goed, aanstaanden Zaterdag dan, precies om twee uur."</p>

-

-<p>"Maar de zangoefening dan?" fluisterde Alex me in. "Die missen we

-telkens. Ik wou, dat tante die maar op een anderen dag zette, 't is

-onze eenige vacantiedag."</p>

-

-<p>Alex' opmerking deed me aarzelen. Vader had ons al eens gezegd, dat

-we tegenwoordig aan niets anders dan aan pleizier schenen te denken.

-Maar ik wou toch ook niet graag den wedstrijd afbestellen. Kapitein

-Rogers, onze aarzeling bemerkende, vroeg: "Wanneer begint jelui

-zomervacantie?"</p>

-

-<p>"Den laatsten van deze maand," antwoordde ik, "tenminste voor de

-jongens. Ik denk, dat tante Lena en mij nog wat na-lessen zal geven,

-omdat wij met het verhuizen nog al achterop zijn gekomen."</p>

-

-<p>"Wel, laten we den wedstrijd dan verdagen tot 1 Augustus," stelde de

-Kapitein voor; "dat valt op een Donderdag." "Best, dat zullen we

-doen!"</p>

-

-<p>Ik ging gauw naar Betty en Clara, die het plan heerlijk vonden.

-Thuisgekomen, vertelden we het plan aan Daan, die het ook best vond.

-Lena en ik maakten vervolgens plannen, om ons karretje met bloemen te

-versieren. En zoo zagen we allen met verlangen den eersten Augustus

-tegemoet.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter10"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK X.</h3>

-

-<p>Ik zag er erg tegen op, om Daan's Zondagsschoolklas te gaan

-onderwijzen, maar tante ried mij aan, om den Bijbel te nemen. Ik las

-de geschiedenis van Samuel over, totdat ik ze van buiten kende, en

-den volgenden morgen ging ik met tante naar het lokaal, mij gelukkig

-voelende in het besef, dat het nu eindelijk aan <i>gaan</i> was toegekomen.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/34_samuel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:236px;"></center>

-<br>

-

-<p>Mijn klas bestond uit 4 jongens en 3 meisjes, geen ouder dan 6 jaar.

-Zij riekten erg naar zeep en pomade, en hun gezichten glommen van 't

-wasschen. Een van de jongens, Freddy Salt, kon of wou niet

-stilzitten, en de drie meisjes hadden daar zooveel belangstelling

-voor, dat zij niet eens naar mij luisterden. Eerst probeerde Freddy

-een vlieg te vangen, en toen ie 'm had, werd het diertje van hand tot

-hand doorgegeven. D'r was geen orde in te krijgen, en ik zei

-eindelijk boos tegen 'm: "Freddy, als je niet stil kunt zitten, zal

-ik je als een popje op mijn schoot nemen."</p>

-

-<p>Hij staarde me angstig aan, eindigde met z'n vliegenjacht, en bleef

-verder rustig zitten. Ik vertelde de geschiedenis van Samuel en

-merkte op, dat God van ons allen gehoorzame dienstknechten wil maken.

-Eensklaps zei een jongen, Bertie geheeten: "Ik hoor God nooit roepen,

-als ik in bed lig." "Neen," antwoordde ik, "maar als je iets

-verkeerds van plan bent, dan spreekt Hij in je hart, dat je 't niet

-doen moogt." Ze schenen dit te begrijpen, en toen zei er een: "God

-kan ons niet iets zeggen, Hij is veel te ver weg." Ik vertelde hun

-toen, hoe dichtbij Hij was, en hoe lief Hij ons heeft, zoodat we,

-niet uit vrees voor straf, maar alleen om Hem te believen, ons best

-moeten doen. Maar ik weet niet, of ze 't begrepen; voor hen was de

-eenige reden, om gehoorzaam te zijn, gelegen in de vrees voor straf.

-Hoofdschuddend zei een der meisjes: "Ik heb Jezus altijd lief. Als ik

-zoet ben evengoed als wanneer ik stout ben."</p>

-

-<p>"Je kunt Hem niet liefhebben, als je verkeerd doet," antwoordde ik.

-"Je doet Jezus verdriet aan, als je ongehoorzaam bent." Ze herhaalde:

-"Dan heb ik Hem evengoed lief." Ik gevoelde, dat ik het haar niet

-goed duidelijk had gemaakt.</p>

-

-<p>Toen de les ten einde was, ging ik vermoeid en ook dankbaar, dat ik

-er doorheen was gekomen, naar huis. Na kerktijd vertelde ik vader een

-en ander, en zei hem, dat het verbazend moeilijk was, om kleine

-kinderen te leeren. Hij vroeg mij, wat we besproken hadden, en toen

-ik het hem verteld had, zei hij: "Denk eens aan de gelijkenis, Griet;

-het uitgezaaide zaad komt na vele dagen op. Vertel den kleintjes van

-hun Verlosser, Die voor hen stierf en Die nu zoo dicht nabij hen

-leeft, dat Hij ze elk uur van den dag zal helpen. Als je hart vol is

-van Hem, kind, zal het je gemakkelijk vallen, anderen van Hem te

-vertellen."</p>

-

-<p>"Maar," zei ik, "mijn hart is zoo vol van allerlei andere dingen, en

-ik weet niet, wat ik er aan doen moet."</p>

-

-<p>"Heb je den Heere lief?"</p>

-

-<p>"O, ik hoop van wel, en ik geloof ook van wel, maar ik doe zoo vaak,

-wat verkeerd is."</p>

-

-<p>"Zie niet altoos op jezelf, maar zie op Hem!"</p>

-

-<p>Meer zei vader niet. Met de jongens had ik toen nog een gesprek over

-het trouw blijven ... in het ezelkarretje. 't Was gisteravond, toen we

-na de thee een ritje gingen maken. Daan stuurde en Puf zat naast hem

-op het voorbankje; Lena, Alex en ik waren achterin gekropen. 't Was

-een heerlijke tocht; overal keken de lui ons na om de nieuwe

-équipage van den dominee te zien. Zoodra we buiten de huizen waren,

-begon het gesprek, eerst over Andy.</p>

-

-<p>"Ik zou wel es willen weten, of ie ons nu al kent," zei Lena. "Hij

-zou wel een ezel moeten zijn, als ie dat nu nog niet wist," vond Alex

-en wij lachten dat we schaterden!</p>

-

-<p>"'t Is een ezel," zei ik, "dat is 't 'm juist, als 't een hond was,

-zou ie wel slimmer wezen."</p>

-

-<p>"Ja maar alle honden zijn niet slim," zei Daan.</p>

-

-<p>"Maar ze zijn trouw," merkte ik op. "Je hoort altijd van trouwe

-honden, nooit van trouwe ezels."</p>

-

-<p>"Wat beteekent dat eigenlijk, trouw?" vroeg Lena.</p>

-

-<p>"Ik denk," antwoordde ik, "dat trouw beteekent: altoos dezelfde zijn

-en nimmer veranderen. Houdt je eenmaal van iemand, dan ook voorgoed."</p>

-

-<p>"Een trouw ridder," zei Daan, "is iemand, die nooit z'n vrouw in den

-steek laat, zij is altijd zeker van hem."</p>

-

-<p>"En wat is dan een trouwe dienstknecht?" vroeg Lena. "Iemand, die

-nooit z'n werk in den steek laat," antwoordde Daan.</p>

-

-<p>"Ik geloof niet, dat je trouw kunt zijn zonder lief te hebben,"

-merkte ik op.</p>

-

-<p>"Juist, dat is de zaak," zei Alex. "Als een hond z'n baas niet

-liefheeft, kan hij ook niet trouw zijn. Evenmin kan een dienstbode

-trouw zijn, als ze niet van haar meesteres houdt. Dat moet altoos

-samengaan."</p>

-

-<p>"Semper fidelis," fluisterde ik.</p>

-

-<p>"Doe nou niet, alsof je Latijn kent, Griet; je hebt dat gelezen op de

-graftombe in de kerk."</p>

-

-<p>"Ja, dat is ook zoo. Maar wat is het ook moeilijk, om zóó trouw te

-zijn, en altoos zóó lief te hebben, als die ridder."</p>

-

-<p>"Och," zei Daan, "ik geloof, dat als je werkelijk iemand lief hebt,

-dan doe je dat zonder erbij te denken, net als een hond."</p>

-

-<p>Hier brak Puf eensklaps de debatten af, door met uitgelatenheid af te

-kondigen, dat ie een heerlijken verjaardag tegemoet zag, en dan een

-completen ezel zou krijgen. Want &mdash; zei hij &mdash; van dezen heb ik maar

-een stukje. Waaraan Daan toevoegde:</p>

-

-<p>"Hij heeft er een vijfde van. Maar vertel ons es, Puf Dikkert, wie

-zal je d'r een geven?"</p>

-

-<p>"De Heer," zei Puf, terwijl hij hoogst ernstig keek. "Het zal geheel

-m'n eigen ezel zijn en ik zal 'm zóó voeden, dat ie dikker wordt

-dan ons huis." Op dit oogenblik reden we een oude vrouw voorbij, die

-een bos takken op haar rug meevoerde.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/35_vrachtje.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:234px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Hé!" riep Daan, "moet je nog ver? Willen wij je vrachtje

-overnemen?"</p>

-

-<p>Zij wou dat wàt graag, en overlaadde ons met dankbetuigingen. Ze

-zei, dat haar hut nog een heel eind verder stond; zij had hout

-gesprokkeld. Daan beloofde haar, dat we den bos bij haar voor de deur

-zouden neerleggen, en toen reden we door.</p>

-

-<p>"Toen ik dien dag, dat jelui naar het schoolfeest waren, naar Relton

-reed," vertelde Daan, "bood ik iedereen, dien ik voorbijreed, een

-plaatsje in de kar aan, en zoo had ik twee oude vrouwen en een jongen

-aan boord, toen ik in 't dorp kwam."</p>

-

-<p>"Dat zullen we nu weer zoo doen," riep Alex geestdriftig uit.</p>

-

-<p>"Ja maar, we hebben geen plaats meer," merkte ik op. "We zitten hier

-als haring in een ton."</p>

-

-<p>"Dan moeten jelui d'r maar uitgaan, en loopen," vond Daan. "Hè, als

-we es een rijtuig tegenkwamen, dat niet meer voort kon, of een

-verongelukte auto met een dame er in, die de handen wrong om redding,

-dàt zou nog es "in den vorm" zijn."</p>

-

-<p>Maar zulke ontmoetingen hadden we niet, en we kwamen zonder eenig

-avontuur thuis. Daar ging ik over denken. Het was heel leuk, om uit

-rijden te gaan in een ezelkarretje, maar daar deed je toch nog maar

-weinig goeds mee. Toen we langs den mijlpaal reden, waaraan we onze

-advertenties geplakt hadden, zei ik: "Hoor es! Als onze vacantie

-begint, moeten we om beurten den ezel sturen. Ik kan dat evengoed als

-jij, Daan. Ik zou zeggen, minstens één keer per week moest ik 'm

-hebben."</p>

-

-<p>"Wel," zei Daan, "d'r zijn zes dagen in een week, den Zondag erbuiten

-gerekend. Als wij nu ieder een dag nemen, blijven er nog twee voor

-vader en tante en Puf." Dat was heel aardig berekend van Daan. En

-Alex voegde erbij: "En dan zullen we de beurten naar ouderdom

-regelen. Daan op Maandag, ik op Dinsdag, Griet op Woensdag en Lena op

-Donderdag."</p>

-

-<p>Het plan werd algemeen toegejuicht.</p>

-

-<p>Inmiddels had ik een plannetje bedacht, dat de jongens niet weten

-mogen. Het is dit. Ik heb een briefje geschreven, en dat wil ik aan

-den mijlpaal plakken; er staat op:</p>

-

-<p>"Iedereen, die zelf of voor anderen vrij vervoer wenscht, vervoege

-zich bij Grietje Marjoribanks, elken Woensdagmorgen aan de pastorie."</p>

-

-<p>Aan Lena vertelde ik het dien avond nog. "Je lijkt wel koetsier te

-willen worden," zei ze, "ik heb liever zelf het genot er van."</p>

-

-<p>"Neen," zei ik, "vader zegt, dat z'n tijd en z'n kracht altoos ter

-beschikking van de gemeenteleden staan. En dat moet Andy nu ook. Hij

-moet een echte gemeente-ezel worden, en dan zal ik 'm zelf besturen."</p>

-

-<p>"Ik zal er eens over denken, wat ik met 'm doen zal," zei Lena. Daar

-heb ik geen al te beste verwachtingen van.</p>

-

-<p>Het scheen wel of de vacantie nooit komen zou. En toen ze eindelijk

-aanbrak, had Daan al menige oefening met Andy achter den rug; 't

-ezeltje was voor 1 Augustus al goed gewend, den weg langs te rennen.

-Men vond, dat het dier bovendien nog op diëet moest, om z'n gewicht

-te verminderen. Nu is 't waar, Andy wordt erg dik, want hij eet den

-ganschen lieven dag maar gras, behalve dan, als ie met ons uit moet.</p>

-

-<p>Maar wat moesten we hem geven? Haver kost veel geld. Lena vond

-bouillon heel geschikt, maar bouillon is ook duur, en zoo is ten

-slotte alles, wat versterkt. Andy loopt uitstekend en heeft geen

-kuren, behalve deze, dat ie zoo nu en dan plotseling stilstaat, om

-dan na een of twee minuten weer door te draven. Ik heb gezegd, dat

-hij dat doet, om even uit te rusten en op krachten te komen. Daan

-meent, dat ie dan even staat te denken. En Alex denkt, dat ie dat

-doet, om ons te toonen, dat ie een eigen wil heeft, en dien op z'n

-tijd wenscht te gebruiken.</p>

-

-<p>Intusschen waren Lena en ik druk bezig met het vlechten van

-laurierkransen en het bijeenzoeken van bloemen om ons karretje te

-versieren.</p>

-

-<p>Den dag voor 1 Augustus waren we van 's morgens vroeg tot 's avonds

-laat in de weer; wij hadden rosetten van fel-roode geraniums gemaakt,

-om die aan Andy's oogkleppen te hechten; dan hadden we varenkruid en

-madeliefjes langs de buitenzijde van het karretje gehangen en verder

-nog slingers van madeliefjes om den disselboom gestrengeld. Baldwin

-wilde niet toestaan, dat we de mooiste bloemen plukten, maar we

-hebben toch, toen hij even weg was, eenige fijne bloempjes om de

-zweep weten te vlechten. Ik heb al zoo vaak mee helpen versieren in

-de kerk, dat ik de goede soorten wel wist te kiezen, tot groote

-tevredenheid dan ook van de jongens, die op dit gebied toch maar

-weinig te vertellen hebben.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/36_bloemenrijtuig.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:282px;"></center>

-<br>

-

-<p>Om half één zaten we al aan ons middageten. We kleedden ons allen

-op z'n Zondagsch, en wisten Baldwin nog enkele mooie rozen af te

-bedelen, die we om onze hoeden vlochten. Toen we uitreden, liep het

-halve dorp uit, om ons bloemenrijtuig te zien; ze vonden het allemaal

-even prachtig. Ik hoorde nog, dat een vrouw tegen haar buurvrouw zei:

-"Wat beleven we toch wondere tijden, mensch! Wie had dat nou ooit

-kunnen denken, hè? Altijd bedenken ze maar weer wat nieuws."</p>

-

-<p>Met groot gejuich reden we het dorp door, en toen het veld in, een

-prachtig ruim en effen veld, terzijde waarvan onder een boom Kapitein

-Rogers in z'n mandewagentje al zat te wachten. Toen hij en zijn vrouw

-ons zagen naderen, herkenden ze ons nauwelijks, zóó was ons

-karretje veranderd door de bloemen.</p>

-

-<p>Na vijf minuten kwamen ook Betty en Clara aangereden, en toen zaten

-we al voor de eerste moeilijkheid. Zij dachten er niet aan, Alex als

-koetsier bij zich te nemen, wilden bepaald zelf sturen. Alex was er

-leelijk door in z'n wiek geschoten; gelukkig had kapitein Rogers een

-goeden inval. Hij rees moeilijk uit z'n wagentje op, en liet zich met

-behulp van Mevr. Rogers in z'n badstoel neer; toen zei hij tegen

-Alex, dat hij op de boerderij den pony mocht gaan halen, dien voor

-het wagentje spannen, en dan daarmee deelnemen aan den wedstrijd. Wij

-juichten van blijdschap, want nu hadden we drie mededingers. Er werd

-nu afgesproken, dat Daan en ik in ons karretje zouden plaats nemen,

-Alex en Lena in het mandewagentje van den kapitein &mdash; er was net

-genoeg plaats voor twee &mdash; en Puf wezen we een plaats aan als

-controleur bij het eindpunt. Dat beviel 'm slecht; hij begon hard te

-huilen, en jammerde, dat hij het ezeltje had gekregen, en dat hij er

-mee wilde rijden. Daan zeide hem, dat hij de gansche onderneming in

-de war bracht, maar Puf bleef te keer gaan, en we konden zoo niet

-beginnen. Ik stelde hem ten slotte voor, met Daan te gaan, inplaats

-van mij, want het was toch ook wel hard, hem alleen te laten staan.

-En Daan was dat voorstel al heel welkom, want hij had liever het

-lichte gewicht van Puf, dan mijn gewichtigheid. Mevr. Rogers vroeg

-mij nog, of ik het niet akelig vond, maar ik zei haar van niet, want

-ik kreeg nu de gelegenheid, de drie mededingers bij den eindpaal te

-zien aankomen.</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/37_eindpaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:146px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Ik ben niet zoo kinderachtig, om te gaan huilen, als ik niet mee mag

-rijden," zei ik, terwijl ik Pufs tranen van z'n bolle wangen veegde.

-Hij was spoedig weer in z'n hum en klom zoo vlug als ie kon, in ons

-karretje. Betty vond ons wagentje heel lief. Zuchtend zei ze: "Ik

-wou, dat Clara en ik ook zulke aardige ideetjes hadden. Maar als

-jelui d'r niet bij zijn, voelen we ons lang niet zoo pleizierig."</p>

-

-<p>Ik keek naar haar keurig rijtuigje met de blauwe kussens, naar het

-nikkelen beslag van het paardetuig, naar den prachtigen pony, en

-schudde het hoofd. "Jawel," zei ik, "maar wij moeten onze armoede

-achter bloemen verbergen, en dat behoeven jelui niet." Ze lachten

-luid en vonden ook, dat dàt het wel zou wezen.</p>

-

-<p>Kapitein Rogers had den weg bepaald; een boerenknecht had hij hier en

-daar steenen laten opstellen, en toen onze kibbelpartij was

-beëindigd, stelde hij ons op een rij naast elkaar op. Hij had ook

-een echt pistool bij zich, om het vertreksein te geven. 't Was eenig!</p>

-

-<p>Tweemaal moest het veld worden rondgereden, en toen ik bij het

-eindpunt gereed stond, leek het mij nog wel zoo aardig buiten dan in

-de wagentjes. Eerst scheen het, of Betty en Clara 't zouden winnen,

-maar langzamerhand begon Daan ze in te halen, en toen Andy ze achter

-zich liet, gaf ik een schreeuw van vreugde. In de tweede rondte begon

-de pony met het mandewagentje, die eerst een heel eind achter was

-geweest, steeds harder te rennen, en haalde eindelijk Daan in. Maar

-Daan begon Andy zóó onbarmhartig te slaan, dat zij een tijdlang

-gelijkop reden.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/38_wedstrijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:446px;"></center>

-<br>

-

-<p>Zelfs haalde hij den pony weer in, en ik dacht werkelijk, dat hij 't

-nog zou winnen, toen Andy, dicht bij het eindpunt plotseling

-stilhield, en zóó hardnekkig, dat er geen beweging meer in te

-krijgen was.</p>

-

-<p>Daan schreeuwde en sloeg er op los, maar Andy bleef staan, koppig en

-tot geen toegeven geneigd. 't Was verschrikkelijk, ik schreide haast.

-Al spoedig kwamen Alex en Lena aanrijden, en precies gelijk met Clara

-en Betty reden ze het eindpunt binnen. Zij wonnen dus beiden, en niet

-zoodra hoorde Andy hen hoerah! roepen, of hij zette eensklaps weer

-aan, en draafde naar het eindpunt, maar natuurlijk te laat nu.</p>

-

-<p>Wat waren we boos op 'm! Behalve natuurlijk Alex en Lena, die 't nu

-gewonnen hadden; zij schenen wel heelemaal te vergeten, dat het ook

-hun ezel was, die verloren had. Mevr. Rogers wist niet, wie ze nu den

-lauwerkrans moest geven, en dus stelde de kapitein voor, dat de twee

-pony's nog eens tegen elkaar moesten draven; ditmaal echter maar een

-kleineren afstand. De pony van de boerderij won het nu gemakkelijk.

-En zoo kreeg Lena den lauwerkrans. Ze was er zóó verheerlijkt mee,

-dat ze haar hoed afwierp en den krans op haar hoofd zette.</p>

-

-<p>Na afloop van den wedstrijd zochten we allen een rustig plekje aan de

-rivier, en bepraatten daar nog eens druk de gebeurtenissen van den

-heerlijken middag. Er werd een vuurtje gemaakt, en thee gezet, en

-rondom 't vuurtje gezeten, konden we ons heel wel verbeelden, in een

-zigeunerkamp te zijn aangeland.</p>

-

-<p>Vervolgens werden allerlei spelletjes gedaan, vooral ook die, waarbij

-we konden blijven zitten, omdat Betty nog niet vlug loopen kon. 't

-Speet ons, toen we naar huis moesten. Naast elkaar reden wij, te

-weten Clara en Betty in haar, en wij allen in ons wagentje, naar

-huis.</p>

-

-<p>Eigenlijk waren we allemaal ook nog 'n klein beetje uit ons humeur;

-Clara en Betty, omdat ze 't niet gewonnen hadden; Daan en ik, omdat

-Andy ons door z'n malle kuren had doen verliezen. Kapitein Rogers

-zei, dat je zooiets nu eenmaal van een ezel moet verwachten, daar

-zijn 't ezels voor.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter11"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK XI.</h3>

-

-<p>We zijn deze week begonnen met het op beurten rijden met Andy.

-Afgesproken is, dat we, als het onze beurt is, niet bepaald alleen

-behoeven te gaan, we mogen ook wel anderen meenemen; maar wiens beurt

-het is, die stuurt, daar gaat niets van af.</p>

-

-<p>Maandagmorgen vóór 't ontbijt nog bevestigde ik mijn briefje aan

-den mijlpaal. De jongens wisten er niets van, en bemerkten het pas 's

-middags, toen er enkele menschen naar stonden te kijken; ze kwamen

-naar huis en vroegen mij lachend: "Wou je de menschen op je rug

-dragen, Griet? Dat lijkt wel zoo, want er staat op dat briefje niets

-van Andy."</p>

-

-<p>"Dat is mijn zaak," gaf ik ze terug, "als ze d'r verstand gebruiken,

-zullen ze dat wel snappen." Het hinderde mij, dat ze me alweer

-uitlachten, want ik was zoo echt in m'n schik met het plan van

-personenvervoer per open équipage. Ook vader had mijn briefje

-gelezen, en zei tot me: "Dat vind ik best, Grietje, je lijkt in dat

-opzicht op je moeder. Ik ben er blij om, dat je er iets voor voelt,

-om je genoegens te deelen met hen, die minder gelukkig zijn dan jij."</p>

-

-<p>Daan bleef den heelen dag met Alex weg; zij hadden hun boterhammen

-meegenomen, en kwamen laat thuis. Alex scheen zich bij dien rijtoer

-door de omliggende dorpen zóó ingespannen te hebben, dat hij den

-volgenden dag niet in staat was, zelf goed te sturen. Maar 's middags

-knapte hij op en reed met Lena weg; ik merkte, dat zij wat in 't

-schild voerden. Voor den armen Andy was 't een zware dag. Er stond

-veel wind, en Alex nam twee groote vliegers mee, die Daan en hij den

-vorigen winter gemaakt hadden.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/39_vliegers.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:223px;"></center>

-<br>

-

-<p>Hij en Lena lieten de touwen geheel vieren en bonden de uiteinden elk

-aan een kant van 't karretje. Zij reden het dorp uit, en trokken de

-vliegers mee, die door den flinken gang mooi hoog stonden. Zoodra ze

-echter een hoek omreden, rukten de vliegers een anderen kant op, dan

-Andy trok. Lena vertelde mij later, dat ze gehoopt had, dat de

-vliegers hen hadden voortgetrokken. Andy deed z'n best ze mee te

-trekken, maar spoedig gaf hij het op, en bleef ineens koppig staan.

-Een half uur lang trachtten ze hem vooruit te krijgen; Alex liet hem

-keeren, en sleurde hem een eindje mee. Toen brak een vliegertouw en

-een vlieger verdween als de wind; de ander kwam in een boom terecht

-en bleef daar vast zitten; Alex klom in den boom, en kreeg hem zoo

-terug. Vrij tijdig kwamen ze weer thuis. Daan vroeg Alex

-belangstellend, waarom of ie zoo dom gedaan had. Hij had gedacht, dat

-Alex de vliegers had willen gebruiken als zeilen op het karretje, dan

-hadden ze dubbel zoo snel gereden. Maar Alex was boos op Andy en

-mopperde: "Ik vind 'm niet half zoo aardig meer als eerst."</p>

-

-<p>"Och kom," zei ik tot hem, "je moet er eerst eens gewoon mee gaan

-rijden. Jij en Daan hebben zoo graag een ezel willen hebben, om je

-naar school te brengen, maar daarvoor heb je hem nog niet één keer

-gebruikt."</p>

-

-<p>Alex keek zuur en zei: "Weet je waarom niet? Dat is het begin van

-Daan's ruzie met Sausaye geweest. Toen Sausaye hoorde, dat wij een

-ezel hadden, ging hij staan dansen en zong een spotliedje op vader.

-Daan liep dadelijk op hem toe; hij hield niet op en kreeg toen een

-opstopper van Daan. En als Daan 't niet had gedurfd, had ik het wel

-even opgeknapt."</p>

-

-<p>Ik keek hem aan en zei: "Was het wel goed om zoo te doen? Sausaye mag

-z'n spotlust botvieren, maar de kinderen van iemand als vader moesten

-dat niet zóó beantwoorden."</p>

-

-<p>"Sta toch niet zoo mal te preeken," zei Alex, en toen ik nog wat

-zeggen wou, stopte hij z'n vingers in z'n ooren en rende weg. Nu

-begrijp ik, waarom de jongens niet met Andy naar school willen

-rijden: ze zijn bang, dat ze uitgelachen zullen worden. Ik denk, dat

-jongens daar banger voor zijn dan meisjes.</p>

-

-<p>De dag van Lena's beurt eindigde niet best. Pas na den middag reed ze

-uit, want we hadden tante Caroline geholpen met pruimen plukken voor

-jam. Zij wil altoos de jam zelf maken. Wij wilden haar allen eerst

-helpen, maar werden vrij moe; Lena werd stekelig, omdat zij niet

-vóór 't middageten met Andy kon wegrijden. "Ik zal zien, dat ik Puf

-mee krijg; ik heb het 'm ook beloofd."</p>

-

-<p>"Zal ik ook meegaan?" vroeg ik.</p>

-

-<p>"Neen, dank je, jij speelt toch maar den baas over mij. Hè, laten

-we die akelige jam toch laten zitten, waarom doet de meid het niet?

-Vader heeft tante geroepen, die zal dus zoo gauw wel niet terug

-zijn."</p>

-

-<p>"Je behoeft niet te wachten," zei ik; "ik zal tante wel helpen; de

-meid moet de provisiekasten schoonmaken."</p>

-

-<p>"Maar 't is veel te laat, om Andy nu nog te halen, 't is wat moois!"</p>

-

-<p>Zij vloog de keuken uit; toen tante terugkwam, was het juist

-etenstijd.</p>

-

-<p>"Ik hoop, dat er nu maar niet meer jam behoeft gemaakt te worden,"

-zei ik. "Ik heb er zoo 'n hekel aan, en het is hier zoo heet."</p>

-

-<p>"Het is heel goed voor kinderen, om te doen, wat ze niet graag doen,"

-zei tante ernstig. "Het leven is je niet alleen gegeven, Grietje, om

-het voor jezelf te hebben."</p>

-

-<p>Ik voelde mij beschaamd, ook omdat wij een groote vacantie hebben, en

-Lena en ik juist deze eerste twee weken niets aan de lessen doen.

-Maar tante ging voort: "Ik vind het ook zoo pleizierig niet, Griet,

-om in een heete keuken jam te maken, maar ik doe het, omdat het

-gedaan moet worden."</p>

-

-<p>Ik antwoordde: "Ik dacht, dat volwassen menschen alles prettig

-vonden. Als zij niet willen, dan doen ze 't niet, niemand, die hen

-beveelt."</p>

-

-<p>"Het plichtsgevoel beveelt hen," zei tante. "Als je grooter wordt,

-zul je soms bemerken, dat je gansche leven bestaat uit dingen,

-waarvan je niet houdt, en die toch gedaan moeten worden."</p>

-

-<p>Dat was wat nieuws voor me. Ik dacht altijd, dat volwassen menschen

-alleen doen, wat ze prettig vinden. Misschien vindt tante Caroline 't

-ook wel niet prettig, om altijd op ons te passen; wellicht zou ze

-veel liever thuis zijn. Ik geloof, dat ik goed zou doen, haar beter

-te helpen. Ik loop altoos weg, om te spelen, als zij wat van mij

-verlangt. Ik denk, dat het bij het <i>doen</i> behoort, om haar beter te

-gaan helpen, en ik zal het ernstig gaan beproeven.</p>

-

-<p>Den ganschen middag speelde ik cricket met de jongens. Zoowat 4 uur

-verscheen Lena, met loshangend haar en angstige blikken. Zij riep

-Daan toe: "Kom gauw, Andy is gewoon woest en ik vrees, dat Puf

-verdrinken zal."</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/40_cricket.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:263px;"></center>

-<br>

-

-<p>Wij vlogen allemaal met haar mee, terwijl zij, geheel buiten adem,

-haar wedervaren vertelde.</p>

-

-<p>Hortend en stootend kwam het er uit: "Ik wou met hem de sloot

-doorrijden, juist bij de doorwaadbare plaats. Ik stuurde hem het

-water in, maar toen, in plaats van recht door te stappen begon hij

-rond te draaien, zoodat de kar ten slotte tegen een steen terecht

-kwam. Toen was er geen beweging meer in te krijgen; uren lang heb ik

-er mee getobd, en eindelijk ben ik uit de kar geklommen en ben door

-het water gewaad. Ik trok mijn kousen en schoenen uit en beval Puf,

-stil te blijven zitten, totdat ik terug kwam, en nu moeten we gauw

-doorloopen en zien, hem eruit te krijgen."</p>

-

-<p>Verschrikt riep ik uit: "Heb je Puf midden in de sloot laten staan?"

-En Daan vroeg: "Waarom heb je niet dadelijk den eersten den besten

-man, dien je tegenkwam, om hulp gevraagd?" "Ik kwam niemand tegen,"

-zei Lena, "en bovendien was ik veel te bang, dat ze 't aan vader

-zouden zeggen, daarom ben ik dadelijk hierheen gekomen."</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/41_sloot.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:436px;"></center>

-<br>

-

-<p>Gelukkig was het niet ver weg, maar hoe Lena op 't idee was gekomen,

-om de sloot door te gaan, daar begreep ik niets van. Ik zou het nooit

-gewaagd hebben; had Daan nog pas niet verteld van een man, die daar

-met z'n wagen verdronken was? Toen wij bij de rivier kwamen, was er

-geen spoor van Puf meer te zien. Lena ging vreeselijk te keer en

-jammerde: "Ze zijn allebei verdronken, en ik zal vermoord worden,

-omdat het mijn schuld was!"</p>

-

-<p>Wij gingen een beetje verderop een brug over; Daan begon te gelooven,

-dat Andy weer was doorgeloopen en hier of daar heen gedraafd. Alex en

-hij gingen toen plat op den grond liggen, net als detectives of

-Indianen, om eenig spoor te ontdekken. "De wielen waren natuurlijk

-nat, en moeten dus in het gras een spoor hebben gemaakt," zei Alex en

-keek er heel geleerd bij. "Kijk, hier bij m'n hand is een heel nat

-spoor!"</p>

-

-<p>"Ja, en de grassprietjes zijn plat gereden," voegde Daan eraan toe;

-"nu moeten we dat spoor volgen. Hadden we maar een bloedhond!"</p>

-

-<p>Lena fleurde wat op. Wij volgden het spoor, maar het grasveld was

-niet lang, en we waren spoedig bij een weg aangeland. We begonnen nu

-een soort springpas te maken, dat is een manier van loopen, waarbij

-je nooit moe wordt, omdat het je nooit buiten adem brengt. Maar wij

-zagen, hoe nauwkeurig we ook tuurden, geen wielsporen. We kwamen nu

-aan een hoogen weg, en wisten niet, wat nu te doen, verder of terug.

-Maar daar stond een huisje vlak bij; fluks daarheen gerend, vroegen

-we aan de vrouw, of ze ook een ezelkarretje gezien had met een

-jongetje erin. Zij opende haar huisdeur, en daar zagen we Puf aan

-tafel zitten, kalm aan 't oppeuzelen van een appel! Wat waren wij

-blij! Andy had een plekje op haar grasveld gekregen. Zij vertelde

-ons, dat zij het karretje had zien aankomen, en dat Puf zoo hard als

-ie kon had geschreeuwd: Ho! Ho! Zij was naar buiten gevlogen, had de

-zaak tot staan gebracht, Andy vastgebonden, en Puf, die huilde van

-angst, in huis gehaald en tot bedaren gebracht. Natuurlijk was Andy,

-zoodra Lena verdwenen was, er vandoor gegaan; het was maar een geluk,

-dat Puf stil was blijven zitten.</p>

-

-<p>Wij bedankten de vrouw vriendelijk, haalden Andy uit het grasveld en

-reden tezamen naar huis terug. Vader bromde erg op Lena, dat zij zulk

-een gevaarlijke poging had gewaagd. Zij zal zulke fratsen nu

-voorloopig wel uit haar hoofd laten. Puf deed natuurlijk net, of ie

-het heerlijk had gevonden. "Ik stuurde zelf, en we reden als een

-sneltrein!" "Ja," zei Alex, "en je huilde van geweld!"</p>

-

-<p>"Ik heb alleen gehuild, toen ik die vrouw zag," zei Puf, die nooit

-verlegen is met een antwoord; "ik wist, dat ze ons zou tegenhouden,

-daarom huilde ik."</p>

-

-<p>"Jij mag niet liegen, Puf," kwam ik tusschenbeiden, "dat is niet "in

-den vorm", behalve als je een boosdoener bent."</p>

-

-<p>"Ik was zoo bang met Andy, en als ik bang ben dan huil ik altijd!"

-verdedigde zich Puf. Hij moet altijd 't laatste woord hebben, en ik

-zweeg dus maar.</p>

-

-<p>Toen het mijn dag was, ben ik 's morgens om 10 uur al op rit gegaan.

-Vlak bij ons hek vond ik een heel groot pak, waarop geschreven was:

-"Wil zoo goed zijn, dit te bezorgen bij Mejuffrouw C. Londesburg te

-Cross Clen." Het was heel leelijk en fout geschreven, en ik dacht

-dus, het zal wel van een der dorpsbewoners zijn. Het was een

-verbazend zwaar pak, en ik kon het haast niet in de kar tillen. Maar

-ik was wat blij weer eens op 't Huis te mogen komen, want ik was er

-sinds onzen wedstrijd niet weer geweest. Langzaam reed ik het dorp

-door met mijn zware vracht. Toen juffrouw Ribbon mij zag, kwam ze

-even aan het hek en zei:</p>

-

-<p>"Beste Griet, wil je heusch vrachtrijdster worden? Kijk es, lieve, ik

-heb aan de oude Suze Combe beloofd een zak steenkolen te sturen. Aan

-het station zul je 't vinden; Tom moest al vroeg naar Lincoln en ik

-heb het ook zoo druk, het goeje mensch heeft geen brand meer om haar

-middagmaal gereed te maken."</p>

-

-<p>"Goed, ik zal 't doen, ik zal 't dadelijk gaan halen."</p>

-

-<p>Wat was vrouw Combe blij, toen ze me zag komen. Maar we konden geen

-van beiden de zak uit het karretje krijgen; ze haalde de steenkolen

-er dus bij beetjes uit, en dat kostte heel wat tijd. Terwijl wij nog

-bezig waren, kwamen juist Clara en Betty in haar ponykarretje

-voorbijrijden. Ze keken gek op, toen ik haar vertelde, waaraan ik

-bezig was. "Ik ben vandaag vrachtrijdster," vertelde ik, "en ik heb

-ook een vrachtje voor jelui!"</p>

-

-<p>Dat vonden ze heerlijk. "Voor ons? O, zeg, laat es gauw kijken! Wat

-eenig!" Zoodra vrouw Combe al haar steenkolen eruit had, klommen ze

-op ons karretje en bekeken het pak van alle kanten. Wij maakten het

-open in de kar, want het was ons te zwaar, om het er uit te lichten.

-Toen het papier er af was, vonden we .... een ouden emmer vol

-steenen! Clara was heel boos. En ik begreep dadelijk, dat het een

-grap van de jongens was. Ik trachtte Clara dat aan 't verstand te

-brengen, maar zij zei: "'t Zijn ruwe, leelijke jongens, ik zal 't

-moeder eens vertellen."</p>

-

-<p>Zij sprong weer van de kar af en ging naar Betty, om het haar te

-vertellen. Deze lachte; zij kan beter tegen een grapje dan Clara, en

-ik stelde haar voor, dat ze den jongens ook weer een pak moesten

-zenden. Dat vonden ze beiden best, en beloofden, het per post te

-zullen sturen. Wij haalden de steenen en den emmer uit de kar en

-gooiden ze in een sloot. Ik reed fluks naar ons dorp terug,

-nieuwsgierig of er nog iemand een boodschap voor me zou hebben. En

-zie, daar zag ik kreupele Hanna, die onze kleeren verstelt en ook in

-'t koor zingt; zij stond bij haar hek, en keek naar mij, alsof ze mij

-wat zeggen wou.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/42_kreupel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:415px;"></center>

-<br>

-

-<p>Ik hield stil en zei: "Kan ik iets voor je doen, Hanna?"</p>

-

-<p>Zij kleurde en sprak aarzelend: "Ik moet naar boer Luscombe, kind, en

-het is een lange weg voor mij met zoo'n hitte, en nu dacht moeder,

-toen we u zagen aankomen ... en omdat we uw briefje hadden

-gelezen...."</p>

-

-<p>"O, ik begrijp je al," zei ik, "je wou, dat ik je daarheen bracht?

-Stap maar in Hanna, dat zal ik graag doen."</p>

-

-<p>Zij steeg in, en vertelde mij, dat haar been zooveel pijn deed, als

-ze ver moest loopen, maar zij had een japon voor juffrouw Luscombe

-moeten maken, en nu moest die toch weggebracht worden. Ik zei haar,

-dat ik Andy elke week een dag voor mij had, om er boodschappen mee te

-doen voor wie ik wilde. Toen we zoo een tijdje gepraat hadden, zei ik

-tot haar: "Na dezen rit moet ik naar huis, want dan moeten we eten.

-Maar vanmiddag kom ik weer terug. Weet je dan nog iets te doen,

-Hanna?" Zij antwoordde, na even te hebben nagedacht:</p>

-

-<p>"Ik weet niet, Grietje, of je de kleine Annie Steel kent. Zij komt

-uit Londen, en woont bij haar grootmoeder, juffrouw Buston; zij is

-geheel kreupel en kan niet loopen. Omdat ik zelf kreupel ben, spreek

-ik nog al eens met haar, want juffrouw Buston en haar man zijn erg

-streng en lastig voor haar. Zij vinden het een grooten last haar te

-helpen, omdat ze zelf ook haast niets hebben, en dan zit ze daar maar

-troosteloos in dat donker keukentje. Nooit komt ze er uit, ze zit

-zelfs niet eens aan de deur; ze is ook misvormd, heeft een bochel, en

-de oude vrouw schijnt zich te schamen voor zulk een kleindochter. Je

-zoudt het kind in 't paradijs brengen, als je haar eens liet

-meerijden."</p>

-

-<p>"O, prachtig, dat zal ik doen!" riep ik uit. "Maar zou 't rijden haar

-niet te veel schokken?"</p>

-

-<p>"Neen, dat gaat best; als je een paar kussens neemt, en je zet haar

-op den bodem der kar, dan zal 't best gaan."</p>

-

-<p>"Ik zal dadelijk na 't eten haar gaan halen," zei ik verheugd. Toen

-ik thuis kwam, vroegen ze allen, wat ik gedaan had. De jongens

-spraken geen woord over hun grap, en ik natuurlijk ook niet. Tante

-vond het heel mooi van me, dat ik Annie Steel eens liet meerijden.

-Vader ook, maar die waarschuwde ons, dat we Andy door al die drukke

-ritten niet moesten afjakkeren, en Daan zei, terwijl we Andy weer

-inspanden: "Overdrijf nou niet, barmhartige Samaritaansche, anders

-loopt het nog op schade uit."</p>

-

-<p>"Ik doe het alleen, omdat ik ervan houd, en ik zal er mee voortgaan,

-omdat vader gezegd heeft, dat moeder het zou goedgekeurd hebben."</p>

-

-<p>Daan zei niets meer, want Daan hield zoo van moeder, gelijk wij

-allen.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter12"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK XII.</h3>

-

-<p>Toen ik naar juffrouw Buston ging, vond ik haar in den tuin, bezig

-met groentenplukken. Zij was meer verbaasd dan verblijd, toen ik haar

-vertelde wat mijn plan was. En ze zei dan ook eerst, dat ze de kleine

-Annie niet wilde meegeven.</p>

-

-<p>"Ik zou haar nooit hier gehad hebben, als ik geweten had, dat ze zoo

-hulpeloos was. Haar moeder, die reeds op 20-jarigen leeftijd weduwe

-was, stierf plotseling, en Annie moest toen in een weeshuis. Maar

-mijn man wilde daar niet van weten, en ik eigenlijk ook niet. Zoo

-namen we de kleine dan in huis, en sedert is ze er gebleven, totaal

-krachteloos, alsof ze geen ruggegraat heeft. Ze doet zoowat niets

-anders dan in elkaar gedoken zitten huilen. Loopen kan ze geen stap.

-Maar kind, als je er nu bepaald op staat, haar mee te nemen, kom dan

-binnen, dan kunnen we haar samen gemakkelijk genoeg in 't karretje

-tillen."</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/43_krachteloos.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:287px;"></center>

-<br>

-

-<p>Ik bond Andy aan den muur vast en ging het huisje binnen. De keuken

-was klein en het rook er duf; in een laag stoeltje zat Annie.

-Werkelijk, ze zag er uit als een afgeleefd oud vrouwtje; alleen het

-haar was nog blond, maar kort geknipt. Toen ik haar meedeelde, wat

-mijn plan was, glimlachte ze zoo hartroerend, dat ik bijna begon te

-weenen. Ze zag er even bleek als haar schortje uit; ze is pas negen

-jaar oud, evenals Lena. Ik had vier kussens en een deken meegebracht

-en maakte het haar zoo gemakkelijk mogelijk; haar Grootmoeder

-plaatste haar zoo in de kussens, dat ze rechtop zitten kon. Bovendien

-zette ze haar nog een katoenen mutsje op, en daarna reden we weg.</p>

-

-<p>Heel langzaam reed ik de laan af, om het schokken te voorkomen. Al

-vrij spoedig begon ze te praten. Eerst had ze doodstil liggen staren

-in de blauwe lucht, terwijl haar mond open en dicht ging als die van

-een visch. Toen ik haar vroeg, waarom ze zoo deed, zei ze: "De lucht,

-juffrouw. Sinds ik bij grootmoe ben, krijg ik haast geen frissche

-lucht. Voordat moeder stierf, zat ik altoos aan 't open venster, maar

-grootmoe doet haar ramen nooit open."</p>

-

-<p>Zij vertelde mij verder, dat zij veel van Hanna hield, en al meer

-begon ze los te komen, er blijkbaar schik in krijgende, allerlei

-prettigs te vertellen.</p>

-

-<p>"Kijk, daar zijn heelemaal geen huizen, wat een leege plek. Dit is nu

-echt buiten zijn. Nooit ben ik hier geweest, voordat ik bij grootmoe

-kwam, en sedert ik er ben, kom ik er nooit uit.</p>

-

-<p>Moeder zei altijd, dat God ook buiten leeft, niet in de stad. Moeder

-hield niets van Londen; zij vond het zoo'n vuile stad; de lucht zie

-je in Londen maar heel zelden en dan nog maar een klein stukje er

-van. O, juffrouw, wat is het hier heerlijk! Die velden, en die boomen

-en die bloemen! Ik heb wel schilderijen gezien, maar die waren niet

-zoo levend als dit alles."</p>

-

-<p>Bij een landhek hield ik stil, om haar konijnen te laten zien, die

-daar aan 't spelen waren, en toen een vlinder op den rand van 't

-karretje kwam zitten, schreeuwde ze 't uit van pleizier.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/44_landhek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>

-<br>

-

-<p>Maar ze werd al spoedig weer vermoeid van al die ongewone opwinding

-en toen begon ik maar eens te praten. Ik vertelde haar, hoe we aan

-Andy waren gekomen, en toen ik dat verhaal ten einde had, zei ze:</p>

-

-<p>"Luistert God naar alle menschen, juffrouw, of alleen naar rijke lui?

-Ik heb nog niets van Hem gehoord, sinds ik bij grootmoe ben. Moeder

-kreeg altijd bezoek van een wijkzuster, maar daar hield ik niet van;

-ze had altoos zoo'n haast om weer weg te komen, en ze wilde altijd

-maar weer, dat ik naar een gesticht of naar een hospitaal werd

-gezonden."</p>

-

-<p>"Natuurlijk luistert God naar ons allemaal," antwoordde ik, verbaasd

-over zóóveel onwetendheid; "bidt je niet tot Hem?"</p>

-

-<p>Ze wendde haar hoofd af. "Ik was gewoon het "Onze Vader" op te

-zeggen, maar ik ben nu totaal vergeten hoe het is."</p>

-

-<p>"Kun je lezen?" vroeg ik.</p>

-

-<p>Weer schudde ze haar hoofd.</p>

-

-<p>"Ik ben begonnen het te leeren, maar moeder stierf, vóórdat ik

-groote woorden kon lezen, en later heeft niemand het mij geleerd."</p>

-

-<p>"Arm klein schaap," sprak ik met diep medelijden; "wat doe je dan

-toch wel den ganschen dag?"</p>

-

-<p>"Plaatjes kijken en dan naaien, naaien kan ik wel. Ik maak op 't

-oogenblik reepjes voor een lappendeken voor grootmoeder."</p>

-

-<p>"Je moet God gaan bidden," zei ik.</p>

-

-<p>"Waarom?"</p>

-

-<p>"Wel, omdat Hij je liefheeft. Weet je, wie Jezus Christus was?"</p>

-

-<p>"Die aan een kruis is ter dood gebracht? Ja, daar heeft moeder mij

-wel van verteld."</p>

-

-<p>"Weet je, waarom Hij is ter dood gebracht?"</p>

-

-<p>Zij schudde haar hoofd, en sprak: "Het is zoo iets van het redden der

-zondaars en der wereld. Maar ik ben het vergeten. Ik geloof, dat Hij

-zeer vriendelijk en goed was. Het is al eeuwen geleden, dat hij

-gedood werd, is 't niet?"</p>

-

-<p>"Hij is heelemaal niet dood," zei ik, als verstomd door zooveel

-onkunde. "Lieve kind, jij weet nog niet eens zooveel als de kinderen

-uit mijn klas."</p>

-

-<p>Met doffe stem sprak ze: "Er is ook niemand, die me wat leert."</p>

-

-<p>En ik begon maar dadelijk te vertellen, wat Jezus voor haar gedaan

-had. Zij had er totaal geen besef van, dat zij ook zondaar was; maar

-ik geloof toch wel, dat het haar na eenigen tijd duidelijk werd.

-Verwonderd keek ze op, toen ik vertelde, dat Jezus nòg leefde, en

-dat Hij nog machtig is om ons te helpen en ons te leiden, al kunnen

-we Hem niet zien. Zij wist niet, dat het kruis ook voor haar van

-beteekenis was; met open mond en groote oogen hoorde zij alles aan

-wat ik vertelde, en ik wenschte soms, dat een wijzere dan ik haar

-vertellen kon. Meteen moest ik ook op mijn ezeltje letten; af en toe

-hield ik even stil, en plukte wat wilde bloemen en kamperfoelie voor

-haar, om mee naar huis te nemen. Toen ik meende, dat we nu lang

-genoeg gereden hadden, bracht ik haar weer naar huis terug; maar als

-we 't huis naderden, begon ze te schreien en greep mijn hand.</p>

-

-<p>"Zult u terugkomen en mij weer meenemen? Zult u mij niet vergeten?

-Toe, beloof mij, dat u me weer spoedig komt halen!"</p>

-

-<p>"Ik zal probeeren, deze week nog één keer te komen, Annie, en in

-elk geval zal ik hier komen, om je wat te helpen met lezen; misschien

-kan ik dan wel een paar boeken meebrengen." Haar grootmoeder tilde

-haar uit het karretje en scheen nogal in haar schik.</p>

-

-<p>"Nu kind, daar heb je goed aan gedaan, hoor, en 't zal Annie ook goed

-doen. Arm schaap, wat zou het goed voor haar zijn, als God haar maar

-tot Zich nam. Ze zal toch nooit voor iemand ter wereld van nut kunnen

-zijn."</p>

-

-<p>Ik werd boos, maar ik wist niet wat te zeggen. Ik zag, hoe Annie

-huiverde bij het hooren van die zelfzuchtige woorden, en meende maar

-het best te doen, met heen te gaan. Ik nam dus afscheid. "Vaarwel,

-Annie! Ik kom spoedig weer bij je terug."</p>

-

-<p>In draf ging het nu naar huis, en nadat ik Andy had uitgespannen,

-vertelde ik vader dadelijk mijn wedervaren. "Wat spijt het mij," zei

-vader, "dat ik haar niet eerder gevonden heb. Ik ben wel bij juffrouw

-Buxton op bezoek geweest, maar die vertelde mij nooit, dat ze een

-kleinkind in huis had."</p>

-

-<p>"Zij schaamt zich voor het kind," zei ik. "Hanna vertelde mij, dat

-zij denkt, dat een misvormd kind door iedereen wordt gemeden. Is dat

-niet wreed gedacht? Vader, denkt u, dat ik haar zou kunnen leeren

-lezen?"</p>

-

-<p>"Zeker, kind, zeker. Ga zoo vaak als je kunt naar haar toe, maar denk

-er aan om juffrouw Buxton te vragen, of het mag."</p>

-

-<p>Toen ik den jongens en Lena van Annie vertelde, lachten ze niet, en

-Lena was er zelfs mee begaan. Zij haalde een paar oude poppen voor

-den dag, en vroeg mij, die voor Annie mee te nemen.</p>

-

-<p>Bij de thee zei tante Caroline: "Ik geloof, dat Grietje den mooisten

-dag heeft gehad van jullie allemaal!"</p>

-

-<p>"O ja, tante," zei Alex snel, "ik weet wel wat u wilt zeggen: omdat

-zij meer aan anderer genoegen dacht dan aan haar eigen vermaak; maar

-dat doet ze niet uit haarzelf, daar is ze toe aangezet. U moet haar

-niet verwaand maken, ze heeft al genoeg dunk van zichzelf."</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/45_pakket.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:260px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Dat is niet waar," zei ik boos.</p>

-

-<p>"Hé, hé, geen getwist nu!"</p>

-

-<p>Zoo komt tante altoos tusschenbeiden en we spraken dus geen woord

-meer over de zaak.</p>

-

-<p>Den volgenden morgen kwam er een groot pakket met de post,

-geadresseerd aan "de Jongeheeren Daan en Alex Marjoribanks". De

-jongens gunden zich geen tijd om het uit te pakken, en scheurden het

-eene na het andere papier eraf, niet bemerkend, dat Lena en ik in ons

-vuistje lachten (ik had het Lena ook verteld). Eindelijk kwam een

-kartonnen doos te voorschijn, en toen ze die openden, vonden ze haar

-vol koolstronken; op den bodem lag een klein briefje, waarop de

-woorden: "Met vriendelijken dank van Betty en Clara."</p>

-

-<p>Inmiddels waren Lena en ik een rondedans om de tafel begonnen,

-waarbij we hen dapper uitlachten. Ze hadden 't ook verdiend, en ik

-vertelde hun, dat hun pakket nooit aan 't Huis bezorgd was. Toen

-waren ze woest van boosheid, en scholden ons uit, dat het een lust

-was.</p>

-

-<p>Ik zei hun nog, dat zij altijd grapjes hadden ten koste van anderen,

-en nooit zichzelf eens vermaken konden. Daan beloofde wraak; maar dat

-doet ie wel meer als ie ten einde raad is, en later is ie 't al lang

-weer vergeten.</p>

-

-<p>Ik ging nu zooveel belang stellen in Annie Steel, dat ik er bijna

-iederen dag heen ging; als ik haar bezocht, had ze een kleur van

-blijdschap, en ze begon er werkelijk wat opgewekter uit te zien.

-Elken Woensdag nam ik haar mee op een rij toer.</p>

-

-<p>Intusschen waren we allen druk bezig met bijverdienen, om een zadel

-voor Andy te kunnen koopen. De jongens verkochten aan kapitein Rogers

-enorme partijen visch. Zij kunnen er gewoon niet tegen hengelen, en

-hij betaalt best. Zelf zend ik weer groenten en bloemen naar de markt

-te Lemworth, waar Bob Tapson ze wel aan den man brengt, en Lena maakt

-weer borstplaat zonder eind. Maar het geld komt heel langzaam bij

-elkaar. Mevrouw Rogers kwam gistermiddag met haar man bij ons

-theedrinken; de kapitein liet ons den spaarpot openen; er was nu

-negen gulden in.</p>

-

-<p>We hadden recht veel schik dien middag. De thee werd buiten

-gedronken, zoodat het veel had van een pic-nic; kapitein Rogers

-spoorde ons aan, het geld wat vlugger te maken, anders zouden we

-nooit aan een zadel toekomen. We vroegen hem, of hij soms een middel

-wist, en hij zei van ja. Het was dit: Hij en zijn vrouw wilden een

-wedstrijd in het boogschieten organiseeren bij hun huis; daarbij

-zouden veel volwassen menschen komen, en nu wilde hij ook een

-wedstrijd houden voor kinderen; de beste schutter zou een prijs

-verdienen van twaalf gulden.</p>

-

-<p>"Jelui hebt dus niet anders te doen, dan dien prijs te winnen,"

-voegde hij er aan toe; "en dan weet ik wel een adres, waar je een

-flink zadel kunt koopen voor een gulden of twintig."</p>

-

-<p>Met gejuich werd het plan ontvangen, het was een eenig denkbeeld.

-Maar wij moesten den kapitein toch vertellen, dat we geen van allen

-konden schieten, en dat we niet met boog en pijl konden omgaan. Hij

-antwoordde, dat hij ons dat wel even leeren zou, dat ging heel vlug;

-we moesten dan maar telkens bij hem komen en oefeningen houden in den

-tuin bij de boerderij.</p>

-

-<p>"En we kunnen ook hier een schijf opstellen en er ons op oefenen,"

-vond Daan. "Ik zal er wel een maken, maar dan hebben we nog geen boog

-en pijlen. Zijn die duur?"</p>

-

-<p>"Dat zullen we aan juffrouw Ribbon vragen," zei Alex. "Maar ik wil

-wedden, dat ze die niet heeft."</p>

-

-<p>"Nee, nee," zei kapitein Rogers, "ik zal jelui enkele van de mijne

-leenen tot na den wedstrijd. Laat es zien: jelui zult er vier noodig

-hebben, is 't niet? Ieder een."</p>

-

-<p>"Ik ook!" riep Puf op dreigenden toon. "Ik wil ook schieten."</p>

-

-<p>Dus beloofde kapitein Rogers vijf bogen te zullen zenden, met een

-bundel pijlen. En Daan stelde hem voor, om moeite te besparen, dat

-hij dadelijk maar even mee zou gaan, om ze te halen, dan konden wij

-zoo spoedig mogelijk beginnen.</p>

-

-<p>"En hoe maakt Andy het tegenwoordig?" vroeg de kapitein.</p>

-

-<p>"Even onberekenbaar als altoos," antwoordde ik. "Soms gaat het heel

-goed, maar dan eensklaps krijgt hij weer z'n oude kuur van stilstaan,

-en geen van ons kan hem dan weer in beweging krijgen. 't Is geen

-trouw dier, en dat zal ie nooit worden ook."</p>

-

-<p>De kapitein lachte hartelijk en trok mij aan een haarlok. "Kom hier,

-oud vrouwtje, en vertel mij es, wat een trouw dier is."</p>

-

-<p>"Dat is er een, waarop je rekenen kunt," hervatte ik; "een dier, dat

-altoos hetzelfde is en waar je op aan kunt. Dat is toch de beteekenis

-van trouw? Gisteren hebben we 't er nog over gehad."</p>

-

-<p>"Ja," zei hij, "dat is een heel juiste omschrijving van trouw. Ik

-denk, dat jij dan ook wel heel trouw zult wezen, Grietje."</p>

-

-<p>"O, ik wou dat ik het was. Maar ik ben het niet. Men is niet volkomen

-trouw, als men het niet altijd en overal is, zooals onze ridder:

-semper fidelis. Ik tracht een trouwe dienstmaagd te wezen, maar

-steeds weer vergeet ik het."</p>

-

-<p>"Wiens dienstmaagd? Ik zou zoo zeggen, Grietje, je bent een trouw

-vriendinnetje."</p>

-

-<p>"Christus' dienstmaagd," was mijn fluisterend antwoord. "Hij is in

-alles de eerste, zooals u weet. Maar daarom zou ik dan ook evengoed

-uw trouw vriendinnetje willen wezen, kapitein."</p>

-

-<p>"Wij zullen een verbond sluiten. Als ik in moeite of verdriet kom, en

-hulp noodig heb, dan weet ik, op wie ik kan rekenen."</p>

-

-<p>De beide jongens gingen met den kapitein mee naar de boerderij, en

-kwamen al spoedig weer thuis, o zoo verheugd met hun pijlen en bogen.

-Reeds hebben we een schijf gemaakt van wit calico, gespannen over een

-met stroo gevulde platte doos. En nu hoop ik maar dat wij den prijs

-zullen halen; wij hebben goede kans, omdat we met z'n vieren zijn.

-Betty en Clara zullen ook gevraagd worden, en nog heel wat kinderen

-meer. Ik geloof, dat kapitein Rogers eigenlijk hoopt, dat wij het

-maar zullen winnen.</p>

-

-<pre>   *   *

-     *

-</pre>

-

-<p>Het is eenigen tijd geleden, dat ik in dit boek heb geschreven, want

-ik heb het verschrikkelijk druk gehad. Allereerst dien ik te

-vertellen van onzen hand-boogwedstrijd.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/46_schietschijf.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:127px;"></center>

-<br>

-

-<p>Vanaf het oogenblik, dat de schijf gereed was, hebben we ons druk

-geoefend. Aan het einde van de laan hadden we haar opgehangen, en

-gingen er dan zoo ver mogelijk van af staan, om goed te leeren

-mikken. Die oefeningen waren wel inspannend, maar toch ook verbazend

-prettig. Ik zelf had er zooveel schik in dat ik boos werd, als ik er

-telkens weer werd afgeroepen. Dat kwam zoo.</p>

-

-<p>Emma had haar voet verstuikt, en moest dagen achtereen in bed liggen,

-en toen ze eruit mocht, kon ze nog heel moeilijk loopen. Tante

-Caroline droeg nu aan Lena en mij op, de bedden op te maken, de

-kamers te doen, en zooveel mogelijk in huis te helpen. Het scheen ons

-een uitdaging, want wij wilden zoo graag vóór alles goede schutters

-worden. Ik kàn niet hebben, dat we zulke dingen maar half goed doen.

-Lena ging er vandoor, maar dàt kon ik ook niet doen, en ik hielp dus

-zooveel als ik kon, maar veelal met een nijdig hoofd. Ik geloof, dat

-ik die gansche week niet in m'n humeur ben geweest. Toen het Woensdag

-werd, had ik er niet eens zin in, om Annie te halen voor een rijtoer;

-Betty en Clara kwamen 's middags om met ons te oefenen in 't

-schijfschieten. Toch reed ik met Andy uit, inwendig wenschend, dat ik

-haar maar nooit beloofd had, iedere week te zullen rijden. Maar toen

-ik haar bleek gelaat zag, dat opvroolijkte toen ik aankwam, was ik

-beschaamd. Ik was een half uur te laat, en ze zei:</p>

-

-<p>"Grootmoe heeft al gezegd, dat u niet zoudt komen. Maar ik wist zeker

-dat u komen zoudt. U zult mij nooit alleen laten, wel juffrouw?"</p>

-

-<p>Ik antwoordde slechts: "Ik hoop van nooit!"</p>

-

-<p>Annie was zeer spraakzaam. Ze vertelde, hoe ze nu geregeld bad, en

-ook dankte voor al het goede, dat ze ontving. Zij begreep nu ook iets

-van wat Jezus voor haar aan het kruis geleden had. "O, kon ik maar

-wat voor Hem doen!" riep ze uit.</p>

-

-<p>"Van ons, die nog kinderen zijn, verwacht Hij geen groote dingen,

-Annie. Maar wat wij te doen hebben, dat is zóó te spreken en te

-handelen, alsof Hij altoos bij ons is, in onze kamer en bij ons werk;

-wij zien Hem wel niet, maar toch leeft Hij dicht bij ons. Hij

-glimlacht als we ons best doen, en met droeve oogen staart Hij ons

-aan, als we ongehoorzaam zijn of toornig, zooals ik vandaag."</p>

-

-<p>Het deed mij goed, haar eens te kunnen zeggen, hoe verkeerd ik

-vandaag gehandeld had. En ik voelde mij gelukkig, toen ik weer thuis

-kwam, nog vol van ons gesprek en van het heerlijk gevoel, dat ik had

-na het erkennen van mijn zonden.</p>

-

-<p>Eindelijk kwam dan de groote dag. De tuin bij kapitein Rogers was vol

-volk; ook waren er vier jongens en vijf meisjes, die we geen van

-allen kenden; zij waren met den trein gekomen uit Tenburg en zeven

-mijlen hier vandaan, uit Lincoln. Twee meisjes en drie jongens waren

-ook uit een pastorie.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/47_boogschieten.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:464px;"></center>

-<br>

-

-<p>Naarmate de wedstrijd vorderde werd de pret, maar ook de spanning

-grooter. Toen het mijn beurt was, gevoelde ik mij erg zenuwachtig;

-mijn hand trilde alsof ik de koorts had. Maar het ging gelukkig

-nogal, hoewel ik natuurlijk den prijs niet won, dat wist ik vooruit

-wel. Ik geloof eigenlijk, dat wij er allemaal wel zoo'n beetje op

-rekenden, dat Daan de gelukkige winner zou wezen. Hij stond zoo kalm,

-mikte zoo vast, net een volwassen man. Later zei hij nog, dat ie een

-gevoel had gehad, als ging het om leven of dood.</p>

-

-<p>En toen bleek, dat hij den prijs had verdiend, juichten we allen als

-uitgelatenen. Mevrouw Rogers overhandigde den prijs in een met kralen

-bezette beurs.</p>

-

-<p>Innig verheugd kwamen we thuis, want nu hadden we ook het zadel zelf

-verdiend. En geen onzer behoefde nu ooit meer geld te gaan verdienen.</p>

-

-<p>Het leek te mooi, om waar te wezen.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter13"></a>

-<center><img src="images/48_hoofdstuk13.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:236px;"></center>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK XIII</h3>

-

-<p>En nu heb ik te schrijven over een vreeslijken dag. Onze vacantie was

-bijna om; het zadel voor Andy was juist ontvangen, en allen reden wij

-druk met hem. Hij bleef ons over 't algemeen goed voldoen, en

-galoppeerde soms, dat 't een lust was.</p>

-

-<p>Terwijl wij bezig waren, aan 't ontbijt onze plannen voor den dag te

-bespreken, kwam Emma binnen met een telegram voor vader. Vader krijgt

-vaak telegrammen over spreekbeurten, zoodat wij er weinig notitie van

-namen. Maar eensklaps hoorden we hem een onderdrukten snik geven,

-terwijl hij het telegram aan tante Caroline overgaf. Toen die het

-las, begon ze te weenen, en wij begrepen nu, dat er slechte tijding

-was gekomen. En zoo was het: Grootmoeder was gevaarlijk ziek, en

-vader moest onmiddellijk overkomen.</p>

-

-<p>Tante Caroline riep in haar droefheid: "Zij is stervende, Jan, ik ga

-met je mee."</p>

-

-<p>"Er is geen trein vóór 10.30, dien moeten we hebben." Tante verliet

-haastig de kamer, en vader richtte zich tot ons: "Kinderen, kan ik

-jelui met vertrouwen alleen laten? Het zou voor tante een bittere

-teleurstelling wezen, als ze niet met mij mee kon gaan. Wil jelui je

-best doen, om je goed te gedragen? Daan, jij wordt al een groote

-jongen, en je kent het onderscheid tusschen goed en kwaad. Op jou

-reken ik, terwijl ik weg ben. Grietje, neem jij Lena onder je hoede,

-en laat haar geen verkeerde dingen uithalen. Ik zal even met de

-keukenmeid een en ander bespreken. We moeten geen tijd verliezen."</p>

-

-<p>Wij beloofden, ons goed te zullen gedragen. We waren wel bedroefd om

-grootmoeder, maar we konden ons toch ook niet ontveinzen, dat we wel

-een klein beetje vermaak erin hadden, nu eens alleen te zijn, zonder

-eenig toezicht. Dat was nooit tevoren geschied, en vooral in de

-vacantie is het een heerlijk gevoel, es echt alleen te wezen, en baas

-over jezelf te zijn.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/49_inpakken.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:419px;"></center>

-<br>

-

-<p>Intusschen ging ik naar boven, om tante te helpen bij het inpakken

-van haar koffertje. Tante was erg in de war; ook de keukenmeid en

-Emma waren zenuwachtig, zoodat ze tante met allerlei vragen en

-opmerkingen nog meer opwonden. Toen alles gereed was, reed Daan de

-bagage in ons ezelkarretje naar het station.</p>

-

-<p>Daar het nu Dinsdag was, beloofde vader, zeker nog vóór Zondag weer

-thuis te zijn. Tante Caroline kuste mij hartelijk bij 't afscheid, en

-zei, dat ze wist, dat ik mijn best zou doen, en ook den anderen tot

-voorbeeld zou wezen, omdat zij mij kende als haar vertrouwde hulp in

-'t huiselijk werk. Ik was zoo blijde met deze lofspraak, dat ik bijna

-schreide, maar ik hield mij goed, sloeg mijn armen om haar hals, en

-kuste haar hartelijk ten afscheid.</p>

-

-<p>Toen Daan van 't station terug was, gingen wij allen naar het priëel

-in den tuin, om te praten over de onverwachte verandering.</p>

-

-<p>"Twee dagen geleden was grootmoe nog zoo best," zei ik; "zij schreef

-nog aan tante Caroline, dat zij pas een rijtoertje gemaakt had. Ik

-wist niet, dat de menschen konden sterven, zonder eerst ziek te

-zijn."</p>

-

-<p>"Maar zij is ziek," merkte Alex op.</p>

-

-<p>"Jawel, maar ze kan toch niet ineens zoo verschrikkelijk ziek zijn,

-wel?"</p>

-

-<p>"Och, zeker wel; dat zie je telkens."</p>

-

-<p>"En wij dan ook?" vroeg Lena angstig. "Daar zou ik heel bang voor

-wezen. Tante zei nog wel, dat ze zeker wist, dat grootmoe al dood

-was."</p>

-

-<p>"In elk geval," zei ik, "zal grootmoe nog heelemaal niet graag willen

-sterven. Maar zij is, evenals de ridder: semper paratus. En dat

-behoor jij ook te wezen, Lena."</p>

-

-<p>"Dat ben ik niet," zei ze. "Ben jij het?"</p>

-

-<p>"O, hou toch op met dien onzin!" riep Alex eensklaps uit. "En wat

-zullen we nu gaan doen met onszelf?"</p>

-

-<p>"Een pic-nic zou heerlijk zijn," stelde ik voor. "In het gras bij de

-rivier."</p>

-

-<p>"En dan moesten we Andy meenemen, dan kan hij eens een flink bad

-krijgen. Hij ziet er zoo verschrikkelijk vuil uit, omdat ie nooit een

-bad krijgt."</p>

-

-<p>Zoo sprak Lena. Als er één ding is, waar die verzot op blijft, dan

-is het water en wasschen.</p>

-

-<p>"En dan zullen we een ketel water koken, dan lijken we net

-zigeuners," vond Alex.</p>

-

-<p>"Goed zoo. Laten we eerst naar de keukenmeid gaan, en zien, of die

-wat rauw vleesch voor ons heeft, dan kunnen we 't zelf braden."</p>

-

-<p>Daan en ik gingen dus naar de keuken en de meid vond het maar wàt

-heerlijk, ons een ganschen dag kwijt te wezen. Zij gaf ons wat

-saucijzen en een braadpan met wat vet erin om ze te braden, verder

-een stukje konijnenvleesch, wat koude aardappelen, appelen, een stuk

-brood, een flesch melk, een beetje suiker, een zakje met zout en een

-zakje met thee. Dan holden we naar de leskamer en haalden er kopjes

-en schoteltjes weg, zoomede een ketel. Vervolgens werd alles in het

-ezelkarretje geladen, en reden we weg, allen zóó opgewonden blij

-met ons mooie pic-nic-plan, dat we al spoedig vergeten waren, dat

-grootmoe stervende was. Zoo nu en dan, als het iemand te binnen

-schoot en ervan sprak, keken we wat sip. Maar dat begon Daan te

-vervelen en hij zei:</p>

-

-<p>"Kijk es hier lui, dat gaat zoo niet langer. Wij willen hopen, dat ze

-nog weer beter zal worden. Dat gebeurt met zoovelen en de dokters

-zeggen altijd: Zoolang er leven is, is er hoop. En daarom moeten we

-zooveel pleizier hebben als we maar kunnen, alsof grootmoe al beter

-werd."</p>

-

-<p>Dat woord deed ons allen weer opleven. Het was ook zooveel prettiger,

-vroolijke gedachten over grootmoeder te hebben, dan sombere. En ik

-vrees, dat wel niemand onzer veel meer aan haar zal gedacht hebben,

-want we waren bij de rivier gekomen, en ons plan nam alle gedachten

-in beslag. Daan zei tegen Lena:</p>

-

-<p>"Hoor eens, als jij wasschen wilt, dan moet je jezelf maar gaan

-wasschen; je handjes staan er goed voor, en dan kun je ook de borden

-en kopjes wasschen. Maar probeer het niet met Andy, want dan zal ik

-je met je hoofd in 't water duwen. Ezels zijn er niet voor, om

-gewasschen te worden."</p>

-

-<p>Lena keek erg knorrig, maar ze is bang voor Daan. De toebereiding van

-onzen maaltijd gaf heel wat pret. Eerst werd er een vuurtje gemaakt,

-daarna de ketel erop gezet, want we moesten allemaal theedrinken.

-Vervolgens werd de braadpan opgezet, gevuld met de saucijzen, de

-koude aardappelen en het stuk konijnenvleesch. Het rook heerlijk!

-Daan en ik waren om beurten de kok; Alex wilde zóó vaak proeven, of

-'t eten al goed was, dat wij bevreesd werden, dat er niet genoeg voor

-ons allen zou wezen. En Lena kwam er telkens zóó dicht bij staan,

-dat ze haar gezicht verschroeide.</p>

-

-<p>Ik geloof niet, dat grooten menschen ons baksel zou gesmaakt hebben,

-omdat het nog al sterk rook; eenmaal zelfs helde de pan zóóver

-over, dat eenige aardappels er uit rolden, maar ze werden niettemin

-met graagte opgegeten. Na het "diner" werd de thee gebruikt, zooals

-we dat nu eenmaal gewoon waren. Vervolgens beproefden wij de appels

-te roosteren, maar dat ging heel lastig en bovendien waren we van 't

-koken al erg vermoeid, zoodat we ze maar rauw hebben opgegeten.</p>

-

-<p>Lena en Puf en ik gingen nu de borden omwasschen en spoelen; ze

-werden weer ingepakt en in 't karretje gelegd, waarna we

-verstoppertje gingen spelen. Vlak bij was een klein bosch, zoodat we

-er heel wat pret mee hadden. Maar toen begon ook de eerste ellende.

-Wij hadden Andy afgetuigd en lieten hem gras eten, maar toen we

-spelen gingen, vergaten we hem geheel, en eensklaps ontdekten we, dat

-ie er vandoor gegaan was.</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/50_weggelopen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:282px;"></center>

-<br>

-

-<p>Dadelijk gingen we allen op zoek, schreeuwden en klapten in onze

-handen, maar er was geen spoor van hem te ontdekken. Toen werden we

-boos op 'm. Lena vond, dat hij zich den dag had moeten herinneren,

-waarop hij met Puf was weggereden. En Alex zei pruttelend: "We zullen

-de rest van den dag wel moeten besteden aan 't zoeken naar dat oude

-beest! Laten we maar naar huis gaan, hij zal zelf wel den weg naar

-huis vinden!"</p>

-

-<p>"Maar we kunnen toch het karretje niet hier laten," zei Daan.</p>

-

-<p>"Span Alex dan maar in, dan zal ik hem wel sturen," zei Lena, terwijl

-ze danste van pret om het plannetje.</p>

-

-<p>De jongens echter hadden er geen ooren naar. Nog een uur lang zochten

-we naar Andy. We waren al drie mijlen van huis, en we wisten niet,

-wat te beginnen. Ten slotte vonden de jongens 't toch maar 't beste,

-om met vereende krachten het karretje naar huis te brengen. Wij

-juichten van pleizier, want dat leek ons bijzonder. Er werd nog lang

-en breed over gepraat, voordat het aan 't vertrek toe was. Op

-voorstel van Daan werd eindelijk besloten, dat Puf in 't karretje zou

-zitten (hij was erg vermoeid), en dat de anderen als vierspan er voor

-zouden trekken. Lena en ik vormden het eerste tweespan, Daan en Alex

-het tweede. Gelukkig hadden we touw bij ons; na nog eens weer

-overlegd en geregeld te hebben, waren we eindelijk gereed, en zette

-de stoet zich in beweging.</p>

-

-<p>"Laten we nu zeggen, dat Puf juist gekozen is als afgevaardigde voor

-het graafschap, en nu hebben we de paarden voor z'n rijtuig

-afgespannen, en trekken nu met hem de stad rond," stelde Daan voor.

-Dat viel in den smaak, luidjuichend riepen we allen: "Leve Puf, de

-vriend der arbeiders!"</p>

-

-<p>Wij wisten wel, hoe dat toeging bij die verkiezingen.</p>

-

-<p>Maar, o wee, wat was dat zwaar trekken met het ezelen-karretje!

-Doodop waren we, toen we het ding eindelijk weer op den weg hadden

-gekregen, en we rustten dan ook al dadelijk even uit. Puf vond het

-natuurlijk heerlijk; voor alle zekerheid hadden we hem de zweep maar

-afgenomen, toen hij, vol verrukking over zijn zegetocht, de zweep ter

-hand had genomen, als waren wij een heusch vierspan. En zie, terwijl

-we even wachtten, daar kwam Mevrouw Laura aan in haar rijtuig met

-twee paarden, vergezeld van Betty en Clara.</p>

-

-<p>"Wij hebben ons ezeltje verloren!" riepen we haar toe. Wij trachtten

-in galop haar voorbij te rijden, want de weg was daar heuvelachtig,

-doch Mevrouw Laura hield ons staande. "O jelui dwaze kinderen," zei

-ze, "wat ben ik blij, dat ik niet op jelui heb te passen."</p>

-

-<p>Wij vonden dat niet erg aardig van haar, omdat wij het heusch niet

-zoo prettig vonden om zoo met ons karretje heuvel op heuvel af te

-moeten sjouwen; maar het moest wel. Daan groette haar nu beleefd,

-door z'n pet af te nemen, en legde haar uit, waarom we zoo deden. Hij

-vroeg haar, of ze Andy ook ergens gezien had; zij beloofde, ons

-dadelijk te zullen boodschappen, als zij hem ergens zag. Betty en

-Clara vonden het zoo leuk, dat ze wilden uitstappen, om met ons samen

-een zesspan te vormen, doch ze hadden hun beste kleeren aan, en daar

-kon dus niet van komen.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/51_omgevallen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>

-<br>

-

-<p>Na deze afwisseling gingen we weer welgemoed verder, totdat wij,

-dicht bij ons dorp, aan een vrij steilen heuvel kwamen. Wij stelden

-ons voor, er in een prachtigen galop af te draven en zoo in volle

-vaart ons dorp binnen te rijden. Ik vermoed, dat we het wat al te

-haastig aanlegden, want juist voor dat we weer op gelijken grond

-kwamen, scheen het karretje over te hellen, Daan en Alex konden het

-niet meer houden, Lena struikelde, en voor dat ik goed zien kon, wat

-er gebeurde, lagen wij allen door elkaar in een droge sloot, waarbij

-Puf tekeer ging, alsof ie vermoord werd. De mand tuimelde uit de kar,

-en alle borden, kopjes en schoteltjes waren aan scherven.</p>

-

-<p>Daan was de eerste, die overeind scharrelde. Hij scheen er goed aan

-toe te wezen, was alleen een beetje gekneusd, zooals hij zei. Lena

-had een groote buil op haar voorhoofd, zoo groot wel als een

-kievitsei. Alex had een zijner beenen leelijk bezeerd en zei, dat het

-zeker gebroken was, maar Daan betastte het eens en besliste van niet,

-omdat er nergens een beentje van z'n plaats was. Puf had alleen z'n

-knieën bezeerd, de eene bloedde vrij erg, en ik bond er mijn zakdoek

-om. Ik zelf had mijn elleboog aan een steen gestooten, het deed erg

-zeer, maar anders ook niet.</p>

-

-<p>Nadat we al deze akeligheden overzien hadden, gingen we een oogenblik

-in een haag uitrusten. Maar wijl er niemand kwam opdagen om ons te

-helpen, lieten we ons karretje liggen, nam Daan, Alex op z'n rug en

-zoo marcheerden we als een verslagen vijand ons dorp binnen; Lena's

-jurk was erg gescheurd, en mijn hoed zag zwart van modder. Toen wij

-zoo thuis kwamen, gaf Emma een gil van schrik. Ze was echter spoedig

-weer bekomen, en zei Baldwin, de kar te gaan halen. Alex ging binnen

-op de sofa liggen, waar de keukenmeid z'n been onderzocht. Zij

-meende, dat het wel voldoende zou zijn, als er een koud-waterverband

-werd omgelegd. Het been was wel wat gezwollen, maar er was geen

-sprake van gebroken.</p>

-

-<p>Dat we allemaal weinig opgeruimd waren, laat zich denken, maar het

-was natuurlijk Andy's schuld en niet de onze. Nadat we thee hadden

-gedronken, kwam er een jongen aan de pastorie; hij had Andy gevonden

-in een grasveld, waar ie met een paar veulens aan 't hollen was. Hoe

-hij daar terecht was gekomen, daar begrepen we niets van; hij moèst

-over een heg zijn gesprongen. Wij waren heel blij, dat we 'm weer

-hadden, maar Daan gaf 'm een flink pak slaag. Emma vond, dat het hier

-nu wel een hospitaal geleek, met zooveel gewonden en gekneusden.</p>

-

-<p>En nu wou ik maar, dat ik hier de beschrijving van onze ellende kon

-eindigen, maar het ergste moet nog komen.</p>

-

-<p>Ik zat in den tuin een boek te lezen; Puf was al naar bed, en Lena

-speelde binnen halma met Alex. Plotseling kwam Daan opgewonden naar

-mij toe en riep:</p>

-

-<p>"Zeg, d'r staat een boerderij in brand, een halve mijl van hier! Het

-is de boerderij van Gaythorpe! Ik ga er heen!" "Ik ga mee!" riep ik.</p>

-

-<p>'t Is wel treurig voor wie 't treft, maar we houden allen van brand;

-dag of nacht, altijd gingen we er heen.</p>

-

-<p>Vlug zette ik m'n hoed op, en rende met Daan weg. Al spoedig zagen we

-dikke rookwolken in de verte. Daan vermoedde, dat er hooibergen in

-brand stonden.</p>

-

-<p>Wij holden zoo hard als wij konden door, en toen we er kwamen, bleek

-inderdaad een hooiberg in brand te staan, doch de vlammen waren al

-overgeslagen op de stallen, die vlak aan het huis grensden. Daar er

-geen brandspuit dichterbij te vinden was dan te Lemworth, waren er

-vele menschen bezig met emmers water in de vuurzee te gooien, maar

-dat hielp weinig, en 't stond er dus niet best voor. Daan begon

-dadelijk te helpen bij het redden van de meubelen uit het woonhuis;

-het had een rieten dak, en er was dus weinig kans, dat het gespaard

-zou blijven.</p>

-

-<p>Gelukkig waren de kinderen van den boer al uit het huis, en ook de

-paarden waren al losgesneden, zoodat er geen levende ziel meer in

-huis was. De boer deed al z'n best, om nog te redden, wat er te

-redden was.</p>

-

-<p>Intusschen had een der mannen een ladder tegen het woonhuis gezet, en

-begon nu het riet van het dak weg te snijden; doch de ladder vatte

-plotseling vuur, zoodat de man z'n werk moest opgeven; zóó snel

-schoten de vlammen toe, dat hij z'n handen er nog bij brandde. Ik

-wilde Daan nog helpen met het sjouwen der meubelen, maar hij stond

-het niet toe; dat is geen werk voor dames, vond ie.</p>

-

-<p>Eensklaps hoorde ik een gejank in een schuurtje, wij liepen toe, en

-daar zagen we boven een der vensters een lief klein hondje staan op

-den hooizolder!</p>

-

-<p>"O, het is Fox!" jammerde juffrouw Gaythorpe "ik heb hem opgesloten,

-toen ik de kinderen uitliet!"</p>

-

-<p>"Ik zal hem eruit halen!" riep Daan, en hij vloog het huis binnen en

-de trap op. Nog geen minuut was hij weg, of daar sloeg een vreeslijke

-vlam uit de schuur. Juffrouw Gaythorpe zei, dat zou van een vat

-petroleum zijn. Tegelijkertijd zagen we Daan, die den hond voor zich

-uithield boven het venster.</p>

-

-<p>"Zal ik hem eruit werpen?" riep Daan.</p>

-

-<p>"Kom zelf er gauw uit!" riep de boer. "Het vat met petroleum is

-gesprongen!"</p>

-

-<p>Daan verdween weer. Maar spoedig verscheen hij aan het venster en

-riep: "De trap staat in brand! Ik kan niet naar beneden!"</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/52_afgesneden.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:267px;"></center>

-<br>

-

-<p>Ik stond te trillen op mijn beenen van angst. "Houdt een deken

-gespannen!" schreeuwde Daan. "Ik zal Fox erin gooien. Twee mannen

-spreidden een deken uit, en Fox werd er in opgevangen. Intusschen was

-Gaythorpe de ladder gaan halen, maar die was gebroken en nu te kort,

-om Daan te bereiken. Een andere werd gehaald, die was ook te kort.

-Toen werden ze aan elkaar gebonden. Ik stond doodsangsten uit, maar

-Daan bleef kalm.</p>

-

-<p>"Schiet wat op!" riep hij; "het vuur komt hier al in de kamer!" En

-geen seconde daarna stond hij al in een rookwolk gehuld; het huis

-brandde als papier weg.</p>

-

-<p>"O Daan, Daan!" jammerde ik. "Is er niemand, die hem redden kan?" En

-meteen hoorde ik, dat de ladders al zóó verkoold waren, dat ze niet

-meer te gebruiken waren. En nog verloor Daan den moed niet.</p>

-

-<p>"Werpt me een touw toe!" riep hij nu weer. "Ik moèt hieruit, de

-vloer begint al onder mij te branden." Hij stond nu in de

-vensterbank; men haalde een matras, en vier mannen hielden haar

-gestrekt.</p>

-

-<p>"Spring!" riepen ze. "'t Is je eenige kans!"</p>

-

-<p>Een oogenblik aarzelde Daan .... hij keek omlaag .... hij was zoo

-hoog .... nog even gekeken .... daar sprong hij omlaag .... ik deed

-m'n oogen dicht....</p>

-

-<p>Ik vrees, dat hij te wild gesprongen heeft, want ik hoorde een

-vreeslijk gekraak. Nooit zal ik dit ontzettend oogenblik vergeten. De

-menschen gilden van schrik, en toen was het ineens doodstil. Ik vloog

-er heen, maar boer Gaythorpe greep me bij den arm.</p>

-

-<p>"Hier blijven, kind, dat is niet voor je om te zien. Arme, arme

-jongen!" Wat mij nog nooit overkomen was: ik viel in zwijm. En toen

-ik weer bijkwam, was ik in een huisje gebracht, waar een vrouw bezig

-was in mijn neus met verbrande veeren te kietelen. Dadelijk

-herinnerde ik mij alles, en vroeg verschrikt: "Waar is Daan?"</p>

-

-<p>"De dokter is bij hem, lieve. Gelukkig was die net onderweg naar boer

-Turt, waar hij den brand zag en dadelijk naar hier kwam."</p>

-

-<p>"Is hij dood?" vroeg ik schreiend. "O toe, hij kan niet dood wezen!"</p>

-

-<p>"Kom, kind, we willen er 't beste van hopen!"</p>

-

-<p>Ik stond op, en liep zoo snel als ik kon naar buiten, waar ik Baldwin

-vond. Ook de keukenmeid was hier gekomen, en stond handenwringend te

-schreien. Ik ging het huis binnen. Daar kwam de vrouw, die daar

-woonde, op mij af, en op mijn geroep van "Is hij dood?" antwoordde

-ze:</p>

-

-<p>"Och lieve, houd moed, hij heeft gebroken beenen, maar jonge beenen

-genezen spoedig, zeggen de dokters! Kom, binnen twee dagen lacht ie

-alweer! Maar hij mag niet vervoerd worden. Ik ben verpleegster te

-Lemworth geweest, en ik zal hem zoo best verzorgen, als ik kan. Dat

-beloof ik je!"</p>

-

-<p>We bleven nu in de kamer naast die waar Daan lag, op den dokter

-wachten.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter14"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK XIV.</h3>

-

-<p>Dr. Fenning is al oud, hij woont zes mijlen bij ons vandaan.

-Glimlachend kwam hij uit de ziekenkamer, hij bemerkte wel, hoe

-beangst we allen keken. "'t Zal wel gaan," zei hij, "mits hij met

-zorg verpleegd wordt. Maar hij moet volledig rust houden, niemand mag

-hem zien dan juffrouw Blatch. Zij zal hem verzorgen naar mijn

-aanwijzingen."</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/53_dokter.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:134px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Och dokter," smeekte ik, "zou ik hem niet even mogen zien, heel even

-maar? Vader is op reis. Is hij erg gewond?" "Het is een geluk, dat

-hij juist op het gras terecht kwam, en het is een wonder, dat hij er

-nog zoo goed aan toe is, als nu. Gewond? Ja, hij heeft een rib

-gebroken en ook een arm is gebroken, verder een leelijke wonde aan

-z'n hoofd, maar hij is nog jong en ik zal het wel met hem klaar

-spelen. Ga jelui maar gerust naar huis, hij is hier goed verzorgd."</p>

-

-<p>Baldwin en de meid wilden nog weer wat aan Dr. Fenning vragen, maar

-hij werd ongeduldig en ging heen, zoodat wij naar huis terugkeerden.

-Lena en Alex wisten nog van niets af, die had ik dus al het droeve

-nieuws te vertellen. Wij besloten, dat ik dadelijk aan vader zou

-schrijven, en hem alles vertellen. Nog vóórdat ik naar bed ging,

-geschiedde dat, zoodat de brief den volgenden morgen nog met de

-eerste post wegkwam.</p>

-

-<p>En toen naar bed. Voor 't eerst van m'n leven verlangde ik naar bed,

-om tot rust te komen na zulk een vreeselijken dag. Van

-oververmoeidheid viel ik dadelijk in slaap; toen ik den volgenden

-morgen wakker werd, was het mij, als lag er een zwaar gewicht op mijn

-hoofd: het was de herinnering aan Daan. Bij het ontbijt kwam er een

-brief van vader; hij schreef, dat grootmoe was gestorven, en dat hij

-niet eerder dan na de begrafenis kon thuiskomen, dat was Zaterdag.

-Lena en ik waren droevig gestemd; we konden maar niet gelooven, dat

-grootmoe werkelijk dood was.</p>

-

-<p>Alex had nog veel last van zijn verwonde been, hetgeen niet opwekkend

-werkte op z'n humeur. Daar er dus thuis weinig aantrekkelijks te

-beleven viel, gingen wij maar weer eens naar juffrouw Blatch, om te

-hooren, hoe het met Daan ging. Zij vertelde ons, dat hij sliep, en

-niet gestoord mocht worden.</p>

-

-<p>"Heeft hij veel pijn?" vroeg ik. "Spreekt hij ook over wat er gebeurd

-is?"</p>

-

-<p>"Hij is niet geheel helder nog, lieve; maar dokter geeft hem wat in,

-om rustig te blijven. Hij zal wel voorspoedig genezen, wees daar maar

-niet bang voor."</p>

-

-<p>"Vader komt niet vóór Zaterdag thuis," vertelde ik haar, met tranen

-in de oogen; "en zonder Daan is het nu thuis zoo eenzaam. Weet u

-zeker, dat hij niet sterven zal, juffrouw?"</p>

-

-<p>"Ik heb er alle hoop op, kindlief. Als de goede God ons helpt, zal 't

-niet aan mij liggen."</p>

-

-<p>"Toe Lena, laten we dan maar naar huis gaan en voor hem bidden; wat

-verkeerd van ons, dat we dat nog niet gedaan hebben!"</p>

-

-<p>Zoo gingen we weer terug. Lena was ongewoon ernstig; thuisgekomen,

-gingen we dadelijk naar onze slaapkamer, knielden voor ons bed neer,

-en baden, dat Daan spoedig mocht genezen. Toen we gebeden hadden,

-gevoelden we ons wel moediger gestemd. We gingen vervolgens naar

-Alex, die nog altoos op de tot bed ingerichte sofa lag. Puf was met

-Andy aan 't rijden in 't grasveld.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/54_sofa.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:265px;"></center>

-<br>

-

-<p>Wij vonden Alex erg terneergeslagen. Toen we hem van Daan vertelden,

-zei hij: "Maar ik ben er ook leelijk aan toe, mijn been wordt al

-erger. Ik denk, dat er koudvuur is bijgekomen, het wordt zwart. En

-dan ben ik spoedig evenver heen als Daan, en dan zullen ze mijn been

-afzetten, en kan ik de rest van mijn leven op één been rondhinken."</p>

-

-<p>Wij werden beangst door zijn spreken en vroegen hem, zijn verband

-eens af te doen, dat we zijn been bezien konden. Toen ik het zag,

-riep ik verlicht uit. "O, dat zijn de ontvellingen, dat ziet er

-altoos veel erger uit, dan 't is. Die heb ik ook gehad, op mijn

-armen."</p>

-

-<p>"Ja," riep Lena, "en ik ook, kijk maar op m'n voorhoofd."</p>

-

-<p>"Puh!" zei Alex. "Wat zou nu jelui gebeuzel over die ontvellinkjes

-te maken hebben met mijn been! Had ik den dokter maar laten roepen!

-Die meid denkt, dat ze heel knap is, maar zij maakt nog gehakt van

-me."</p>

-

-<p>Wij konden niet helpen, dat we in den lach schoten, want dat zegt

-Mary altijd tegen tante, als ze niets weet voor 't middagmaal. "We

-zullen d'r maar gehakt van maken, juffrouw." Ze zou ons op die manier

-wel dag aan dag gehakt willen geven, als ze er ten minste vleesch

-voor krijgen kon.</p>

-

-<p>"Het zal mij benieuwen, wat voor pijn Daan heeft," merkte ik op. "Wat

-een verschrikkelijke dag gisteren!"</p>

-

-<p>"En daar was Andy de schuld van," mompelde Alex. "Als hij niet was

-weggeloopen, zou ik mijn been niet bezeerd hebben, en dan was ik met

-jelui naar den brand gegaan."</p>

-

-<p>"En wat dan?" vroeg ik.</p>

-

-<p>"Dan zou ik Daan hebben weerhouden van zijn dwaasheid, om een

-brandend huis binnen te rennen."</p>

-

-<p>"Hij heeft den hond gered," zei ik. "Ik geloof, dat hij daarmee een

-goede en dappere daad verrichtte. Ik zou niet graag in zijn plaats

-zijn geweest, toen hij daar gereed stond, om van boven af te

-springen. O, wat was dat vreeselijk, om te zien. En dan die angst, om

-toch vooral op de matras te springen! En toch stond hij er zoo dapper

-en kalm bij. De lui uit 't dorp noemden hem een echten held!"</p>

-

-<p>Alex zei niets meer. Wij droegen hem naar den tuin, waar hij in 't

-gras kon liggen, en wat met ons babbelen. Wat duurde die dag lang!

-Mary en Emma waren naar juffrouw Blatch gegaan, om naar Daan's

-toestand te informeeren; ze waren vreeselijk lang onder weg, omdat ze

-in 't dorp met iedereen gingen praten over de vreeselijke

-gebeurtenis. Juffrouw Ribbon vond, dat wij vader hadden moeten

-telegrafeeren over Daan; maar later zei ze weer, dat 't toch maar

-beter was, zooals we gedaan hadden want in een telegram kan je niet

-alles goed duidelijk maken.</p>

-

-<p>Tegen den avond kregen we bezoek van Mevr. Rogers. Wat waren we blij,

-dat zij eens kwam kijken. Ik verbeeldde mij zelfs, dat ik er behoefte

-aan had, nu ook eens met groote menschen te praten. Zij wilde ook

-Daan gaarne zien, en bleef wachten, totdat dokter kwam. Ook wilde ze

-aan vader schrijven.</p>

-

-<p>"Jelui moeten allemaal maar eens een heelen dag op de boerderij

-komen," zei ze, "dan kun je mijn man meteen weer eens wat

-opmonteren."</p>

-

-<p>"Maar," merkte ik op, "wij hebben de laatste dagen niet anders gehad

-dan ongelukken; brand en dood en ziekte, zoodat we ons niet erg

-opgewekt gevoelen."</p>

-

-<p>"Jawel kinderen, dat weet ik wel, maar we moeten nu niet alles van

-den zwarten kant bezien. Andy is weer terecht en niemand van jelui is

-levensgevaarlijk gewond bij den tuimel in de droge sloot. En Daan

-wordt alweer beter, en Zaterdag komt je vader weer thuis. Kom, kom!"</p>

-

-<p>"O ik wou, dat u hier kondt komen en blijven, totdat vader weer thuis

-is!" riep ik zuchtend uit.</p>

-

-<p>Maar Mevrouw zei, dat ze den kapitein niet alleen kon laten. We waren

-echt bedroefd, toen ze weer vertrok, maar wij beloofden haar toch,

-den volgenden dag op de boerderij te komen doorbrengen. Zoo

-geschiedde, en we hebben ons best vermaakt.</p>

-

-<p>Intusschen kreeg ik een tweeden brief van vader, en Mary kreeg er ook

-een. Hij schreef, dat hij onmiddellijk naar huis had willen

-terugkeeren, doch dat hij eerst aan den dokter getelegrafeerd had,

-die hem berichtte, dat het niet noodig was, omdat Daan goed

-vooruitging. Verder schreef hij nog, dat hij zoo moeilijk vóór

-grootmoe's begrafenis kon wegkomen, omdat er nog zooveel te bespreken

-en te regelen was. En dan deelde vader ons mee, dat in plaats van

-tante Caroline, tante Marie Zaterdag met hem mee kwam. Dat was een

-blijde tijding voor ons! Tante Marie kan 't best geschiedenissen

-vertellen, beter dan wie ook. Als wij in den winter om 't gezellige

-haardvuur in 't schemerdonker zijn neergezeten, dan begint zij te

-vertellen van den burgeroorlog, die eeuwen geleden werd gevoerd. Zij

-vertelt ons van jongens en meisjes, die hun vaders in donkere kerkers

-opsloten, en waaruit ze dan weer door geheime gangen ontvluchtten. En

-ons hart beeft, en we houden onzen adem in, als ze vertelt van die

-ontvluchtingen, dat de menschen bijna weer werden gegrepen. De tijd

-vliegt om, en eer we 't weten, is 't bedtijd. Het is heerlijk, naar

-tante Marie te luisteren!</p>

-

-<p>Langzaam herstelde Daan; toen vader en tante Marie thuis kwamen, kon

-hij nòg niet vervoerd worden; dat gebeurde pas drie weken later.

-Toen hij thuis kwam, zag hij er nog erg bleek en smalletjes uit; zijn

-arm droeg hij nog in een verband, en hij moest steeds nog in bed

-blijven.</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/55_herstellend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:213px;"></center>

-<br>

-

-<p>Overdag gingen we veel bij zijn bed zitten, om hem op de een of

-andere manier gezellig bezig te houden. Den eenen keer deden wij

-spelletjes met hem, den anderen keer haalden wij acrobatische toeren

-voor hem uit. Alex beproefde, over een stok te loopen, dien hij

-tusschen twee stoelen gelegd had, of balanceerde een glas op z'n

-neus. De stok brak, en hij maakte een flinken smak. Gewoonlijk was

-Daan bij al deze uitvoeringen best in z'n schik, doch toen ik op een

-Zondagmiddag bij hem kwam zitten, vond ik hem heel ernstig.</p>

-

-<p>Hij had het over mijn Zondagsschoolklas en zei: "Vader had toch wel

-gelijk, Griet, ik was er niet voor geschikt, die kleintjes te leeren.

-Ik had de taak van een dienstknecht op mij genomen, terwijl ik het

-nog niet eens was. Weet je wat ik dacht, toen ik daar in het venster

-stond te wachten op de ladder, en de vlammen reeds om mij heen

-lekten?"</p>

-

-<p>"Neen," antwoordde ik, "ik wist wel, dat je aan iets dacht, je keek

-zoo ernstig en kalm. Hè, laten we daar maar niet meer over praten,

-'t was vreeselijk!"</p>

-

-<p>"Maar ik wou er nu juist zoo graag eens over praten. Het waren de

-woorden van den ridder, die mij door het hoofd vlogen: Semper

-fidelis, semper paratus. En ik gevoelde, toen ik den dood voor mij

-had, dat ik niet paratus, niet bereid was. En bovendien, ik was niet

-fidelis, niet getrouw geweest."</p>

-

-<p>"Maar je keek toch niets bevreesd," merkte ik op. "Ik dacht juist,

-dat je niet zag, hoe dicht het vuur al bij je was."</p>

-

-<p>"Het staat niet dapper, om bang te zijn," zei Daan met z'n oude

-deftigheid; "het is niet in den vorm, om je gevoelens aan iedereen te

-openbaren." En hij vervolgde:</p>

-

-<p>"Maar met dat al zat ik leelijk in de benauwdheid, en daar was reden

-voor, want ik was niet bereid om te sterven. Wat zou jij hebben

-gedaan, Griet?"</p>

-

-<p>"Ik denk, dat ik het uitgegild zou hebben van angst," antwoordde ik.

-"Maar niet voor het sterven zou ik zoo bevreesd zijn geweest, doch

-voor 't vuur. Ik geloof, dat ik &mdash; ik aarzelde even verder te gaan,

-want ik vind het altijd moeilijk over mezelf te spreken &mdash; dat ik

-niet bang voor den dood zou geweest zijn, omdat alles daarna wel weer

-in orde zou gekomen zijn."</p>

-

-<p>"Hoe weet je dat?"</p>

-

-<p>"Dat staat in den Bijbel. Ik denk aan dat hoofdstuk over de schapen,

-en hoe Jezus daarvan zei: Ik geef hun het eeuwige leven, en nimmer

-zullen ze omkomen, en niemand zal ze uit Mijn hand rukken."</p>

-

-<p>"Jawel, maar hoe weet je nu, dat jij een van die schapen bent?"</p>

-

-<p>Aarzelend antwoordde ik: "Hij stierf voor mij, Hij riep mij en ik

-ging tot Hem. Anders kan ik er niet van zeggen." Daan was even stil,

-en sprak toen:</p>

-

-<p>"Ik wil ook zekerheid van mijzelf hebben, voor dat ik dit bed

-verlaat. Ik wil er zekerheid van hebben, dat, als ik plotseling den

-dood ontmoet, ik zoo gerust zal zijn, als kon het mij niets hinderen.

-Een mensch moet geen enkele oorzaak <i>in</i> zich hebben, om bevreesd te

-zijn. Ik zal paratus, bereid zijn om te sterven. Daar wil ik ernstig

-naar streven."</p>

-

-<p>"Vader kan je daarin helpen," zei ik.</p>

-

-<p>Verder spraken we niet over deze zaken, en enkele dagen daarna zei

-Daan tegen me: "Ik heb zekerheid nu. Of beter gezegd, God heeft mij

-die zekerheid gegeven. Ik heb er alle hoop op, dat ik nu nimmer meer

-bevreesd zal zijn voor den dood. En ik hoop ook, dat als ik paratus,

-bereid ben, ik dan ook in staat zal wezen, fidelis, getrouw te zijn."</p>

-

-<p>Ik knikte even, en wij spraken er verder niet meer over. Toen Alex

-weer naar school ging, was Daan nog niet geheel hersteld. Lena en ik

-kregen nu les van tante Marie. Langzaam aan begon het buiten koud en

-nat te worden: de winter naderde, en onze kachels werden weer te

-voorschijn gehaald.</p>

-

-<p>Als we niet buiten konden spelen, speelden we thuis veel

-verstoppertje en dan deed tante Marie ook mee. Ook ging zij wel met

-ons uit rijden in 't ezelkarretje, terwijl ook vader er af en toe al

-eens gebruik van maakte voor huisbezoek. Zoo begon Andy meer en meer

-nuttig te worden; hij bracht pakjes naar 't station, reed iedere week

-met mij en Annie Steel, en deed boodschappen in 't dorp. En eindelijk

-kon ook Daan z'n eersten rijtoer weer maken, waarna hij spoedig ook

-weer naar school ging.</p>

-

-<p>Tante Marie veranderde de kooroefeningen van Zaterdag op Vrijdag, en

-dat vonden we heerlijk. Dan konden we den ganschen Zaterdag uitgaan.

-Regende het op Zaterdag, dan was het een allervervelendste dag. Den

-ganschen dag verveelden we ons dan, en meermalen werd hij besloten

-met een vechtpartij.</p>

-

-<p>Verleden Zaterdag regende het den ganschen dag. Wij sloten ons 's

-morgens op in de leskamer, en bedachten allerlei raars. Alex vond,

-dat Andy nu toch wel eens wat kunstjes mocht leeren; 't moest zoo'n

-soort circusezel worden. Opzitten b.v., en aan een tafel eten, dansen

-op de maat der muziek, pianospelen met z'n hoeven, en meer van dat

-moois.</p>

-

-<p>Wij staken de hoofden bijeen, bespraken fluisterend een plannetje, en

-Alex rende weg. Hij ging kijken of Andy in den stal was gebracht.

-Lena en ik gingen naar boven, naar onze "lorrendoos", dat was een

-doos, waar tante Caroline afgedragen kleeren in bewaarde. Wij vonden

-er een oude slaapmuts in, een lange blauwe jurk en een witten

-omslagdoek. We namen naald en draad, spelden en lint, en gingen weer

-naar beneden, nu naar de eetkamer; de leskamer was te hoog voor den

-ezel.</p>

-

-<p>Tante Marie was uitgegaan, om met vader een zieke vrouw te bezoeken.

-Daan zette de staldeur open, en Lena en ik legden kranten op den

-grond, ingeval Andy vuil zou wezen. Maar Alex had vooraf zijn hoeven

-al geboend, zoodat Andy, met den halster om, in bijzonder goed humeur

-kwam aangestapt. Zoodra hij binnen was, sloten we de deur, om

-ongewenschte bezoekers buiten te laten.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/56_halster.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:408px;"></center>

-<br>

-

-<p>Intusschen had Daan een bos wortels, dien hij van Baldwin had

-gekregen, gereed gelegd voor "de dressuur". De eetkamer leende zich

-daar heel goed voor, want als Andy lastig werd, konden we gauw de

-tuindeuren openen, en dan kon ie daardoor weer z'n stal bereiken.

-"Zie zoo," zei Daan, "laten we nu maar es beginnen!"</p>

-

-<p>Andy kreeg de slaapmuts op z'n kop, de bandjes werden om z'n hals

-vastgebonden en hij keek zoo grappig, dat we 't allen uitbarstten van

-lachen. Vervolgens werd de blauwe jurk om z'n lijf geslagen en flink

-met touwen vastgesjord, en toen kwam 't moeilijkste nog aan. De witte

-omslagdoek werd in vieren geknipt, elk stuk om een zijner pooten

-gewonden en daarna aan de blauwe jurk vastgenaaid zoodat de

-vierpijpige broek niet kon afzakken. Alles ging goed; Andy keek wel

-wat vreemd om zich heen, maar hij bleef rustig.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/57_slaapmuts.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:470px;"></center>

-<br>

-

-<p>Totdat Daan wilde beproeven hem te laten opzitten en pootjes geven.

-Daan had een wortel aan een stok gebonden, en hield hem nu heel hoog

-den ezel voor. Maar terwijl wij met alle moeite bezig waren, hem op

-z'n achterpooten te doen zitten, rukte hij zich plotseling los en

-begon de kamer rond te rennen. Onmiddellijk gooiden we de tuindeuren

-open, en hij vloog er uit. Het regende hard, maar Daan en Alex holden

-hem na. En nu had die domme Baldwin het hek open laten staan!

-Natuurlijk rende Andy er door, en holde het dorp in! Daan zei later,

-dat hij haast niet meer had kunnen loopen van 't lachen, zoo koddig

-als Andy er uit zag in z'n galakleed. Enkele menschen, die van hun

-werk kwamen, konden van 't lachen ook al geen hand uitsteken, en zoo

-rende ons ezeltje maar voort.</p>

-

-<p>Toen vader en tante thuis kwamen, vroegen zij ons, waar de jongens

-waren; wij vertelden hun alles, en vader was erg boos. Als Andy weer

-thuis kwam zou hij hem onmiddellijk wegsturen. Tante schudde van 't

-lachen. Kort na 't middageten kwamen de jongens terug; ze waren Andy

-weer kwijt, ze hadden hem niet kunnen vinden. Maar vader zei ernstig:

-"Jelui moet dan maar weer op pad gaan, en net zoo lang zoeken, tot je

-hem vindt. Jelui verdiende, dat ie nooit terugkwam."</p>

-

-<p>Nu, dat leek den jongens wel, om er weer opuit te gaan. Ze bleven nu

-weg tot theetijd, maar .... hadden Andy nog niet ontdekt! Vader zond

-Daan regelrecht naar bed, en vroeg tante, hem wat warms te drinken te

-geven, want hij was na dien brand nog niet geheel de oude.</p>

-

-<p>Het werd nacht en het werd Zondag en het werd Maandag: geen Andy te

-zien. Dien Zondagmorgen was Mevrouw Rogers in de kerk, en wij

-vertelden haar alles. En zij vertelde ons, dat zij spoedig de

-boerderij zouden verlaten, om naar Londen terug te keeren. Wat speet

-ons dat! Wij hielden allen zoo van den kapitein, en gingen zoo vaak

-op de boerderij spelen.</p>

-

-<p>"Heusch, ik weet niet wat wij moeten aanvangen zonder jelui," zei

-Mevrouw. "Wij houden zoo van jelui en van dien armen Andy."</p>

-

-<p>En ik pruilde: "Altijd moet ons wat naars overkomen. Nauwelijks

-hebben we een week, dat er niet wat droevigs geschiedt."</p>

-

-<p>Zij lachte en sprak: "Ik zou er alles voor over hebben, om jelui

-narigheid te besparen."</p>

-

-<p>Toen zij was vertrokken, voelde ik mij droef te moede. Het leelijke

-is, dat de dingen die wij doen, pas verkeerd lijken als ze gedaan

-zijn; ik dacht niet dat het verkeerd was, Andy te dresseeren, maar nu

-blijkt het, want wij hebben hem verloren, door dat te doen.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter15"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK XV.</h3>

-

-<p>Den Maandag daarna plakten we weer een briefje op den mijlpaal,

-waarop deze woorden:</p>

-

-<center>

-<div class="indent10">

-"Verloren, verdwaald of gestolen:

-<br>

-Een zwarte ezel. 't Laatst gezien in blauwe jurk, wit-zwarte

-broek en witte slaapmuts. Luistert naar den naam van

-Andy. Wie hem aan de pastorie te Warlington brengt,

-krijgt een flinke belooning."

-</div>

-</center>

-

-<p>Vader vond, dat Daan beter gedaan had, met even aan te loopen bij den

-veldwachter, om hem een en ander mee te deelen. Na de lessen ging

-tante Marie met Lena en mij aan den wandel, terwijl we iedereen, dien

-we tegenkwamen vroegen, of hij Andy niet gezien had. Maar niemand

-wist er wat van. Teleurgesteld en weinig hoopvol kwamen we weer

-thuis, en toen de jongens uit school thuis kwamen, ook al uit hun

-humeur, was 't één groote treurpartij.</p>

-

-<p>Nijdig zei Alex: "Als die veldwachter hem niet weet uit te vinden,

-dan gaat z'n hoofd eraf."</p>

-

-<p>"Wat wou hij doen?" vroeg ik.</p>

-

-<p>"Moet je hooren, hij praatte eerst, alsof Andy een meneer was. Hij

-vroeg of ie een ring droeg, of z'n zakdoek geparfumeerd en wie z'n

-barbier was. Toen heeft Daan 'm gezegd, dat dat zijn zaken waren, om

-uit te visschen, en dat hij, als hij den ezel niet vond, geen knip

-voor z'n neus waard was." "Ik vrees," hernam ik beklemd, "dat Andy

-een ongeluk is overkomen; misschien is die jurk wel om z'n nek

-geschoven en heeft ie zich geworgd, misschien is ie wel over die

-lange broekspijpen gestruikeld en in een gracht getuimeld. Ik geloof

-niet meer, dat hij leeft."</p>

-

-<p>"Goed, maar dan is z'n lichaam toch nog ergens te vinden! Zoo klein

-was ie toch niet!"</p>

-

-<p>"Ik vermoed," zei Lena half-huilend, "dat ie zich half dood gejaagd

-heeft, en toen in de struiken gekropen is, om daar te sterven. Arme

-Andy!"</p>

-

-<p>Toen ik een dergelijke veronderstelling maakte, waarbij ik een

-soortgelijk gezicht trok, schoten de jongens in den lach. Maar dat

-duurde niet lang, en spoedig zaten we allemaal weer in zak en asch.</p>

-

-<p>De dagen gingen treurig voorbij. Op een Dinsdag ontmoette ik kapitein

-Rogers, en vertelde hem van onze ellende. "Kom, kom!" riep hij uit,

-"ezels en honden komen altijd weer terug."</p>

-

-<p>"Ja," zei ik, "maar morgen is 't al Woensdag, en dan rekent Annie er

-op, om met hem uit rijden te gaan. Nog niet één keer heb ik haar

-overgeslagen, maar nu weet ik heusch niet, wat ik met haar beginnen

-moet. En als Andy voor altoos weg is, zal zij nooit meer met hem

-kunnen rijden. O, het is verschrikkelijk!" Ik trachtte mijn tranen in

-te houden, maar 't lukte niet.</p>

-

-<p>"Hoor es hier, beste meid," zei kapitein Rogers, "a.s. Maandag

-vertrek ik van hier. Hoe zou je er over denken, je kleine patient in

-mijn rijstoel mede te nemen? Hij rijdt o zoo licht, je zoudt hem zelf

-best kunnen voortduwen. Ik zal hem dan aan jelui huis laten brengen

-en dan kun je elken Woensdag het arme kind erin rondrijden."</p>

-

-<p>Ik deed een sprong van blijdschap en bedankte hem driemaal. "Ik was

-zoo bang, dat ze nu nooit meer naar buiten zou kunnen, en nu kan ik

-haar gaan zeggen, dat ze Maandag weer kan rijden. O, wat vind ik dat

-vriendelijk van u, meneer, maar het spijt me zoo, dat u ons verlaten

-gaat. Wij houden allemaal zoo van u."</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/58_afscheid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:298px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Ja kind, het gaat mij evenzoo," zei hij lachend, "en ik hoop, dat je

-mij eens schrijven zult, Grietje, al is 't maar eens in de maand. Of

-kun je niet es een mooi boek schrijven en het mij sturen, als 't

-klaar is? Een dagboek bijvoorbeeld?"</p>

-

-<p>"Nu," antwoordde ik, "ik zal hier spoedig een einde aan maken, en dan

-aan deel II beginnen. Zoudt u 't werkelijk graag eens lezen?"</p>

-

-<p>"Ja, heusch."</p>

-

-<p>"Maar ik vrees," hernam ik spijtig, "dat het een heel treurig slot

-zal worden, want alles gaat tegenwoordig verkeerd. U gaat weg, en

-Andy is weg, en de winter komt, en het doet niets dan regenen. Als we

-veel thuis moeten zitten, vervelen we ons en dan gaan we verkeerde

-dingen bedenken. Zelfs tante Marie speelt tegenwoordig niet zooveel

-meer met ons, zij heeft het te druk met ziekenbezoek."</p>

-

-<p>"Nu, in elk geval houd ik je aan je belofte, om mij je boek te

-zenden, als 't klaar is."</p>

-

-<p>"Ja, dat zal ik doen. En hoort u es, kapitein, zoudt u 't goed

-vinden, als ik uw rijstoel ook nog voor andere doeleinden gebruikte

-dan voor Annie? Ziet u, ik breng soms boodschappen van onze

-dorpsgenooten naar Cross Glen, ik ben dan zoo'n soort

-vrachtrijdster."</p>

-

-<p>"Maar hoe ter wereld kom je dáár nu toch bij?"</p>

-

-<p>"Och, daar houd ik van. Vader zegt, je moet nooit iets beginnen, of

-je moet er een nuttige oorzaak voor hebben. En vindt u dat dan geen

-nuttige zaak?"</p>

-

-<p>"Wat voor oorzaak hadt je daar dan voor?"</p>

-

-<p>Ik wou het hem eerst niet zeggen, maar dat leek me toch weer laf ook,

-en ik antwoordde: "Ik wil graag een dienstmaagd van Jezus Christus

-zijn, Die gezegd heeft: Ga en help uw naasten. Dus dan heb ik te

-gaan. Dat noem ik mijn <i>gaan</i>." Kapitein Rogers lachte niet, moedigde

-mij aan, meer ervan te vertellen, en ik vervolgde: "Ik geloof, dat ik

-mijn <i>gaan</i> beter waarneem dan mijn <i>doen</i>. Thuis moet ik tante Marie

-helpen, kousen stoppen, enz., en dat gebeurt haast nooit met graagte.

-Heb ik u niet eens verteld van die woorden op de graftombe van den

-ridder in onze kerk: Semper fidelis, semper paratus? Hij was een

-uitnemend dienstknecht, en ik wenschte te zijn als hij."</p>

-

-<p>"Juist," zei de kapitein, terwijl hij mij ernstig aankeek, "en daar

-zul je zeker in slagen. Maar kind, ik moet weg. Vaarwel hoor! Ik zal

-je den rijstoel zenden. En Zaterdag moet jelui allemaal bij mij op

-een afscheidsfeest komen. Ik zal een deftige uitnoodiging zenden."</p>

-

-<p>Verheugd riep ik uit: "Dat 's heerlijk!" Toen ging ik regelrecht naar

-Annie en vertelde haar alles van ons verdwenen ezeltje en van den

-rijstoel. Zij had reeds van Andy's vlucht gehoord, en had ook reeds

-verwacht, dat het rijden nu wel uit zou zijn; maar ik had haar betere

-dingen te beloven. Dien middag bleef ik meteen maar bij haar en gaf

-haar les in 't lezen. Op Zaterdagmorgen gingen we allen op pad om nog

-eens een onderzoekingstocht naar Andy te doen. Puf ging niet mee, om

-niet vermoeid te zijn vóór de partij bij kapitein Rogers. De

-kapitein had ons genoodigd om 3 uur.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/59_kruisweg.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:423px;"></center>

-<br>

-

-<p>Toen we aan den kruisweg kwamen, stelde Daan voor, dat we ieder een

-weg zouden inslaan, en dien zoo ver mogelijk oploopen. Mij leek het

-plan niet goed; Lena zou zoo ver toch niet kunnen loopen. Toen haalde

-Daan een kaart uit z'n zak. "Kijk hier," zei hij, "al die wegen hier

-leiden naar een dorp of stad; als we nu de volgens deze kaart

-dichtsbij gelegen plaats nemen, kunnen we daarheen wandelen." Na een

-langdurige studie op, en breedvoerig debat over de kaart, werd

-besloten, naar de stad Rockwell te loopen, die op 5 mijlen afstands

-was gelegen. Aldus geschiedde.</p>

-

-<p>Al wandelend, bespraken we verdere plannen. Daan vond, dat we nu den

-volgenden Zaterdag weer een andere plaats in een andere richting

-nemen moesten. We zullen zoowat drie mijlen geloopen hebben, toen

-Alex in een heg klom, om eenige braambessen te plukken. Terwijl hij

-daarmee bezig was, gaf hij eensklaps een schreeuw, die ons allen op

-hem deed toeloopen. Daar in de sloot, bijna verborgen onder doode

-takken lag een stuk zwart-wit omslagdoek!</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/60_braambessen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:422px;"></center>

-<br>

-

-<p>We haalden den lap er dadelijk onderuit, en jawel, het waren de vier

-broekspijpen, nog met mijn garen erin! We keken elkaar verstomd aan,

-niet wetend wat we doen moesten: verheugd zijn of huilen! "Nu hebben

-we eindelijk z'n spoor!" riep Daan uit.</p>

-

-<p>"Laten we dan es even gaan zitten, en overdenken, wat we nu doen

-moeten," stelde ik voor.</p>

-

-<p>"De vraag is: hoe komen die lappen daar," zei Alex.</p>

-

-<p>"Misschien," zei Lena en bibberde van angst, hoewel 't klaarlichte

-dag was, "misschien is ie een moordenaar tegengekomen, die z'n

-kleeren wou hebben, en heeft die hem vermoord en hier ergens

-begraven."</p>

-

-<p>"Ja, en toen zal Andy in z'n laatsten doodstrijd die broekspijpen

-hebben losgescheurd," zei Daan, "en toen is de moordenaar, gekleed in

-blauwe jurk en slaapmuts, heen-gewandeld. Dat is wel een aannemelijke

-voorstelling."</p>

-

-<p>"Ik geloof niet, dat Andy zelf die broekspijpen kon afscheuren,"

-merkte ik op, "daar heb ik ze veel te stevig voor vastgenaaid.

-Bovendien, kijk hier, ze zijn afgesneden."</p>

-

-<p>Daan bekeek het afgesneden stuk met detective-oogen en zei toen

-plechtig: "Ja, dat is ook een verschijnsel, waar we terdege op moeten

-letten. Het is inderdaad het werk van een mes, dat we hier voor ons

-hebben."</p>

-

-<p>"En als er een mes is," besloot Alex, "dan moet er ook een man in 't

-spel zijn."</p>

-

-<p>Waarop ik half-wanhopig uitriep: "Hij is zeker gestolen! Nu moeten we

-'t spoor van den dief uitvinden!" Ik sprong op en wilde dadelijk maar

-weer verder. Doch de jongens hadden er nog geen plan op. Zij

-doorzochten nog eens nauwkeurig de sloot, zij klommen weer over de

-heg, en zie, eensklaps vonden ze een stuk oranjeschil.</p>

-

-<p>"Zie hier," zei Daan, "nu kunnen we er zeker van zijn, dat hier een

-landlooper of zoo geweest is, die Andy heeft meegenomen. Alleen zulke

-lui eten oranje-appels."</p>

-

-<p>Ik was het niet met Daan eens, maar Alex wilde voortmaken en zei:

-"Toe, laten we nu verder gaan. Wij weten nu in elk geval, dat Andy

-hierlangs is gekomen. Ik geloof zeker, als we nu dezen weg volgen

-naar Rockwell we hem nog wel zullen vinden."</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/61_vermoeid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>

-<br>

-

-<p>Met nieuwen moed gingen we weer op pad. Toen we te Rockwell

-aankwamen, waren we allen vermoeid. Het was een flink dorp, met wel

-tien winkels in de hoofdstraat. We gingen een melksalon binnen en

-dronken limonade; meteen vroegen we aan de vrouw, die ons bediende,

-of er ook iemand in de buurt ezels op na hield. Het scheen een domme

-vrouw; eindelijk begreep ze ons en vertelde, dat de dominee er een

-had, een heel oude; in de 40 jaren, dat ze daar woonde, had ze nooit

-een anderen ezel gezien.</p>

-

-<p>Daar schoten we dus weinig mee op, en we gingen weer verder. Daan

-ontdekte het bureau van politie, waar hij lange onderhandelingen

-voerde met een agent. Deze schreef alles op, wij gaven onze namen en

-adres op en toen ging 't weer verder. Nog niet tevreden, gingen we

-alle vier in verschillende richtingen nog even het dorp door, en

-kwamen na een kwartier weer in den melksalon bijeen. Iedere man,

-vrouw, jongen of meisje, die we tegenkwamen, werd gevraagd, of ze ook

-een zwarten ezel gezien hadden. Ik was eerst wel wat verlegen, om

-iedereen zoo maar aan te spreken, maar ik deed het ten slotte zoo

-beleefd mogelijk: "Och, neem u me niet kwalijk, hebt u soms kort

-geleden een zwarten ezel gezien? Een week geleden hebben we hem

-verloren, en hij is hierlangs gekomen."</p>

-

-<p>Soms keken de lui ons verbaasd aan, soms ook lachten ze hartelijk.

-Eén keer zei een ruwe jongen: "Ja, als je naar huis gaat, en je

-kijkt in den spiegel, dan zul je een zwarten ezel met rood haar

-zien." Dat sloeg op mij, want ik draag na grootmoe's overlijden

-zwarte kleeren. Maar geen onzer kreeg een bevredigend antwoord.</p>

-

-<p>En zoo werd de terugreis weer ondernomen, in een ver van prettige

-stemming. Toen we thuis kwamen en de vier broekspijpen op de tafel

-uitlegden, schoot tante Marie erg in den lach, hetgeen Daan zeer

-verstoord deed opmerken: "Het moge voor u, tante, een blijspel wezen,

-voor ons is het een treurspel." Toen vroeg ze ons vergiffenis voor

-haar lachbui.</p>

-

-<p>Werkelijk, het wàs een treurspel; hoewel we niettemin naar het

-thee-partijtje van kapitein Rogers gingen en er volop pret hadden,

-hing het verlies van Andy ons als een donkere wolk boven het hoofd.

-Of, zooals Alex het uitdrukte: "Het is erger dan de dood, want het is

-een niet-eindige onzekerheid." Bovendien was het verlies dubbel hard,

-omdat we het onszelf te wijten hadden. De arme Andy was altoos

-geduldig en lijdzaam geweest, zoolang we hem hadden. Of wij al elken

-dag met hem reden, hij klaagde nooit. Maar toen we hem gingen

-uitdossen met een slaapmuts en een blauwe jurk, en toen we hem wilden

-doen opzitten en pootjes geven, toen had hij er genoeg van en ging er

-vandoor; ik geloof heusch, dat hij bepaald bedoeld heeft, ons te

-verlaten en nooit terug te keeren.</p>

-

-<p>En nu kwam nog de treurigheid van het vertrek van kapitein en Mevrouw

-Rogers. Van andere groote menschen dan hen hielden we niet. Ik ben

-beslist van plan, den kapitein dit boek te sturen, als het af is; hij

-heeft gezegd, dat hij probeeren wil, het voor mij te laten drukken.

-Maar nu moet ik zien, dat het boek wat vroolijker eindigt, dat hoort

-bij een goed boek. Boeken met een treurig einde vind ik

-verschrikkelijk; als er verteld wordt van kinderen, dan gaat

-gewoonlijk de liefste van hen dood.</p>

-

-<p>En dat is vreemd, want de Bijbel zegt ons, dat het niet zoo

-vreeselijk is om te sterven; het is "verre te verkiezen". En de hemel

-is een heerlijke plaats, onze kerkliederen zingen daarvan. Maar mij

-maakt een verhaal over 't sterven van kinderen altoos verdrietig, tot

-schreiens toe. Ik weet dat nog best uit de dagen, dat Daan ziek was;

-o, als er toen een van ons gestorven was, zelfs al waren we er bereid

-voor geweest, ik had het niet uitgehouden. Ik geloof wel, dat moeder

-blij zou wezen, als ze ons weerzag. Voor hen, die heengaan is het ook

-zoo erg niet, maar voor hen, die achterblijven, is het zoo

-vreeselijk.</p>

-

-<p>Den volgenden Maandag ging ik naar Annie en reed haar in den

-rijstoel. Wij brachten meteen een paar pakjes voor juffrouw Ribbon

-weg, omdat Tom met een zeeren voet te bed lag. Ik kreeg steeds meer

-te doen met Annie; zij scheen veel last van de kou te hebben en ik

-ben er zeker van, dat ze geen kleeren genoeg had; haar grootouders

-zijn ook zoo arm. Ik sprak er met tante Marie over en die opperde het

-denkbeeld, dat Lena en ik een wollen jurk en een dikken rok voor haar

-zouden maken, om die dan als kerstgeschenk te geven. Ik voelde er

-niet heel veel voor, omdat ik niet van zulk werk houd, maar bij de

-gedachte aan Annie joeg ik die leelijke luiheid op de vlucht en

-beloofde tante, er onverwijld aan te zullen beginnen. Tante vond 't

-best, dat we er 's avonds na de thee aan werkten, dan zou ze ons

-komen helpen, en tegelijk geschiedenissen vertellen. Nu, dat leek

-mij, en gelukkig Lena ook; gisteravond zijn we eraan begonnen. Ook de

-jongens zaten erbij; terwijl ze bezig waren met het roosteren van

-kastanjes. "Ik zie niet in, waarom jongens ook niet zouden kunnen

-naaien," zei Lena. "Als ik jongens had, dan liet ik ze hun eigen

-kleeren maken. Waarom moeten dat altijd hun moeders en zusters en

-tantes doen?"</p>

-

-<p>"Als ik meisjes had," zei Alex, die bijzonder van redetwisten houdt,

-"dan zou ik ze de deur uit sturen, om hun eigen brood te verdienen.

-Waarom moeten hun vaders en broeders en ooms ze altijd thuis houden

-voor een oortje?"</p>

-

-<p>"Wel," zei tante, "de wereld is tegenwoordig erg aan 't veranderen.

-Tegenwoordig verdienen meisjes ook al buitenshuis. Maar ik denk, dat

-jelui vader nog van de ouderwetsche leer is, dat wij vrouwen thuis

-behooren te blijven en naaien, terwijl de jongens zich moeten

-bekwamen, om later geld voor ons te verdienen. Maar wat zal ik jelui

-nu eens vertellen?"</p>

-

-<p>"Iets over tooverpaleizen!" vroeg Puf.</p>

-

-<p>"Gevechten en ontvluchtingen," stelden Daan en Alex voor.</p>

-

-<p>"Een prinses in de gevangenis," vroeg Lena.</p>

-

-<p>"Zoudt u ons niet eens kunnen vertellen van dien ridder in onze

-kerk?" vroeg ik.</p>

-

-<p>"Semper fidelis, semper paratus," zei tante Marie nadenkend. "Jawel,

-dat kan wel."</p>

-

-<p>Wij wilden allemaal die geschiedenis wel graag eens hooren. Maar

-tante Marie wilde eerst vijf minuten hebben, om zich te bedenken;

-terwijl rustten Lena en ik even uit van ons naaiwerk. Even liepen we

-naar de kachel, en aten wat van de kastanjes. Heerlijk brandde het

-vuur, en wij gevoelden ons allen zóó prettig en gezellig thuis, dat

-we onwillekeurig weer aan Andy moesten denken, die daar buiten in

-regen en wind liep te dolen, of afgejakkerd werd door een dronken

-landlooper.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/62_gezellig.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Was hij maar weer hier!" zuchtte Lena. "Dat kan niet," zei Alex.

-"Hè, wat is het toch een ellendige zaak. Daar hebben we nu een kar,

-en een zadel, en mooi tuig, en niet eens een ezel, om ze te

-gebruiken."</p>

-

-<p>"God weet, waar ie is," riep Puf eensklaps uit. "Ik verwacht hem

-spoedig hier. God heeft mij vanmorgen gezegd, dat Hij hem de volgende

-week thuis zou sturen, als ik goed oppaste."</p>

-

-<p>Wij lachten niet om Puf. Waarom zou God ook zijn gebedje niet

-verhooren? Ik geloof, dat hij grooter geloof heeft dan wij.</p>

-

-<p>Nadat het kastanje-maal was verorberd, verklaarde tante zich gereed

-om te beginnen. Terwijl ze bezig was met het stoppen van Daan's

-kousen, begon ze het verhaal, dat ik in het volgende hoofdstuk heb

-oververteld.</p>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter16"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK XVI</h3>

-

-<center>HET VERHAAL VAN ONZEN RIDDER</center>

-<br>

-<p>"Lang geleden leefde er een ridder, Sir Roger Dereker geheeten. Reeds

-van zijn veertiende jaar af was hij met z'n koning op het oorlogspad,

-daar hij 's konings page was. Hij was de dapperste der ridders aan 's

-konings hof; vrees scheen hij niet te kennen, en iedereen, die hem

-kende, hield van hem.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/63_ridder.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:454px;"></center>

-<br>

-

-<p>Wel was hij dapper en streng, maar jegens vrouwen en kinderen was hij

-de zachtheid zelve; wie hem om hulp vroeg, ging nooit teleurgesteld

-heen.</p>

-

-<p>Hij woonde in een groot kasteel, dicht bij den koning en had een

-jonge vrouw, die hij innig lief had...."</p>

-

-<p>"O tante!" riep ik uit, "dan moet u ons eerst vertellen, hoe hij haar

-kreeg. Toe, dat moet u vooral heelemaal vertellen!"</p>

-

-<p>"Wel, op een bitter-kouden winteravond reed hij, met z'n page bij

-zich, naar huis.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/64_koud.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:417px;"></center>

-<br>

-

-<p>Regen en wind stormden hem tegemoet, en zijn handen waren zóó koud,

-dat hij nauwelijks meer de teugels kon vasthouden; z'n paard, een

-goed dier, kon slechts stapvoets gaan, daar zij door een zeer donker

-bosch reden, dat vol struikgewas stond. Eensklaps hoorde hij een

-gekraak in de struiken achter zich, en geen seconde later verscheen

-voor zijn verbaasde blikken een wit paard, dat als dol voortrende, en

-op welks rug hij de gedaante van een vrouw ontwaarde. Zij was geheel

-gewikkeld in een donkerblauw kleed, en scheen tevergeefs te trachten

-haar paard tot staan te brengen.</p>

-

-<p>"Er achteraan!" riep Roger zijn page toe. "Zij wordt tegen haar wil

-ontvoerd!"</p>

-

-<p>Hij gaf ook z'n eigen paard de sporen, en beiden joegen ze het witte

-paard na, totdat ze aan den rand van het bosch kwamen. Er lag daar

-een groote open vlakte voor hen, en heel in de verte zagen ze de

-lichtjes van 's ridders kasteel. Het paard met de dame was zóó snel

-over de vlakte gerend, dat zij haar pas inhaalden vóór de valdeur

-van 't kasteel. Met schuim bedekt, stond daar het paard stil; de dame

-was buiten adem en uitgeput van inspanning. Sir Roger reed op haar

-toe en begroette haar.</p>

-

-<p>"Mevrouw, het is een verschrikkelijke avond, en u is hier voor mijn

-deur, die altoos open staat voor wie in nood verkeert. Wilt u mij het

-genoegen doen, van mijn gastvrijheid gebruik te maken?"</p>

-

-<p>De dame wikkelde zich dichter in haar rijkleed en sprak zoo zacht

-mogelijk: "Ik ben u zeer dankbaar. Ik ben zeer ver van huis en

-inderdaad in nood. Waar mijn bedienden zijn, ik weet het niet. Men

-vervolgt mij; iemand heeft mijn vader vermoord en ons huis verbrand.

-Ik heb hulp noodig."</p>

-

-<p>Sir Roger blies op zijn hoorn; de valdeur werd opgetrokken en

-nauwelijks waren zij binnengereden, of met vreeselijk geweld beukte

-iemand op de poort, met woedende stem uitroepende: "Die dame behoort

-mij. Zij is mijn beloofde vrouw!"</p>

-

-<p>Sir Roger verwaardigde zich niet, een antwoord te geven. Hij bracht

-zijn bezoekster naar de appartementen van zijn moeder, en zag haar

-niet vóór het avondeten.</p>

-

-<p>Haar vervolger trok na nog eenig gebeuk op de poort onverrichterzake

-af. Toen Sir Roger zijn gast bij het avondeten ontmoette, was hij

-verrast door haar schoonheid.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/65_schoonheid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:433px;"></center>

-<br>

-

-<p>Zij scheen nog jong en droeg een wit, met goud-borduursel omzoomd

-kleed. Dichte strengen donkerbruin haar golfden om haar bleek gelaat;

-diep-blauwe oogen keken hem aan met een uitdrukking van onschuld en

-reinheid; toen ze hem aankeek, vloog een lichte blos over haar

-wangen. Zwijgend nam ze haar zetel aan tafel in, en toen de maaltijd

-ten einde was, ging hij met haar naar zijn eigen kamer, waar zij hem

-haar geschiedenis vertelde.</p>

-

-<p>Met oogen vol tranen vertelde ze, hoe haar vader gevallen was in een

-gevecht met zijn aartsvijand, Baron Dacre, die haar hand had

-gevraagd, en was afgewezen. Zij vertelde hem, hoe de baron door het

-verraad van een der bedienden den toegang tot hun tuin vond, waar een

-vreeselijk gevecht plaats had. En toen eindelijk ook hun huis in

-vlammen opging, was ze op haar schimmel gevlucht, achtervolgd door

-den baron en z'n handlangers.</p>

-

-<p>Terwijl ze hem dankbaar aankeek, zei ze: "Hoe zal ik u naar waarde

-danken voor wat ge deedt aan een meisje, dat thans wees is, en alleen

-staat."</p>

-

-<p>En het ernstige antwoord van Sir Roger was: "Als u mij het recht

-geeft, u voortaan te blijven beschermen en helpen." Zoo kreeg hij z'n

-bruid."</p>

-

-<p>Wij klapten allen in onze handen van blijdschap, waarna tante

-vervolgde:</p>

-

-<p>"Er kwamen moeilijke tijden voor onzen dapperen ridder. Zijn koning

-was omringd van onbetrouwbare hovelingen. En diezelfde Baron Dacre

-liet hem niet met rust, verzamelde zich ontevreden mannen, en een

-burgeroorlog was 't gevolg.</p>

-

-<p>Op den avond van Sir Roger's huwelijk met Gravin Gwendolina kwam een

-renbode aan zijn poort, om hem tot den oorlog op te roepen. Roger

-scheurde zich los van zijn jonge vrouw, en toen zij even haar

-bekommering daarover uitsprak, zei hij: "Lieve, ik ben aan mijn

-koning verbonden met mijn eerewoord en mannentrouw. Desniettemin

-bemin ik jou evenzeer. Maar ik mag mijn riddereer niet aanranden,

-door hem te verlaten, als hij mijn diensten vraagt."</p>

-

-<p>Zoo reed hij heen, en bleef vier lange maanden weg. Toen keerde hij

-terug, bedekt met wonden, maar ook beladen met roem.</p>

-

-<p>Eenigen tijd leefde hij nu rustig thuis, doch op zekeren dag werd

-zijn kasteel overvallen door Baron Dacre en een troep handlangers,

-tegen wie hij een harden kamp te strijden had, om zijn bezittingen te

-behouden. Middenin het gevecht kwam een renbode op het kasteel door

-de geheime onderaardsche gang, die een mijl lang was en midden in het

-bosch uitkwam. Hij had opdracht van den koning, om Sir Roger tot een

-samenspreking op te roepen. Eén oogenblik aarzelde de dappere Roger;

-hij wist, dat als hij heenging, zijn huis zou verwoest worden. Hij

-keek zijn vrouw angstig aan en sprak: "Lieve, ik moet naar den

-koning, hij laat mij roepen." Zij sprong overeind als door een

-plotseling besluit aangegrepen: "En ik zal met je trouwe dienaren het

-huis verdedigen, totdat je terugkomt."</p>

-

-<p>"Bravo!" schreeuwde Daan ertusschen in.</p>

-

-<p>Sir Roger gespte z'n zwaard aan en vertrok met den renbode door de

-onderaardsche gang. Hij had vooraf aan zijn vrouw gezegd, dat, als

-het haar te benauwd werd, zij daar ook in moest vluchten; aan het

-eind zou zij wel een verblijfplaats vinden, waar zij veilig zijn

-komst kon afwachten.</p>

-

-<p>Bij den koning gekomen, vond hij dezen omringd van zijn edelen,

-sprekende over een belangrijke zaak, waarover de koning ook Roger's

-meening wilde hooren. Sir Roger gaf zijn oordeel over de zaak te

-kennen, en toen de koning zijn oogen opsloeg en naar buiten keek, zag

-hij boven Roger's kasteel zware rookwolken opstijgen. Hij vroeg naar

-de oorzaak ervan; toen rees Roger op en sprak met van aandoening

-trillende stem:</p>

-

-<p>"Sire, dat is mijn kasteel; in mijn afwezigheid heeft mijn vijand het

-verwoest."</p>

-

-<p>"Wist gij dit, voor ge hier kwaamt?"</p>

-

-<p>"Midden in het gevecht kwam uw boodschapper."</p>

-

-<p>"En liet ge toen uw vrouw alleen achter in zoo groot gevaar?"</p>

-

-<p>"Zij zou het zoo goed als zij kon verdedigen, en ik zei haar, te gaan

-vluchten, zoodra haar leven dreigde gevaar te loopen."</p>

-

-<p>"Sir Roger," zei de koning, "dezen avond zal ik nimmer vergeten. Ga

-nu heen, en moge God uw dappere vrouw van den dood hebben gered."</p>

-

-<p>Dadelijk verliet de ridder het paleis, en vond zijn vrouw in den

-geheimen kelder, omgeven van enkele gewonde getrouwen. Doch toen haar

-man haar in zijn armen drukte, zeeg ze als dood terneer. Hij

-ontdekte, dat een pijl haar linkerarm had doorboord, en haar

-ontzettende pijnen had veroorzaakt.</p>

-

-<p>"O tante, laat haar niet sterven," riep ik uit.</p>

-

-<p>Lang duurde het, eer de ridder weer een goed kasteel had, doch de

-koning schonk hem er een, nog grooter dan wat hij bezeten had. Zoo

-gingen de jaren voorbij. Hij had inmiddels een zoontje gekregen, dat

-de vreugde van z'n leven was; ook zijn kind wilde hij eens zien

-dienen in de gelederen van zijn koning.</p>

-

-<p>Toen op zekeren dag Sir Roger met zijn mannen terugkeerde van een

-gevecht in het buitenland, bracht hij de vreeselijke ziekte, zwarte

-pest geheeten, in zijn kasteel over. Eerst werd één bediende ziek,

-toen een tweede, spoedig tastte de ziekte ook zijn gade en zijn

-zoontje aan. De ridder zonk op z'n knieën en smeekte God om

-uitredding.</p>

-

-<p>Juist op dit oogenblik verscheen weer een boodschapper van den

-koning, die hem opdroeg, zijn koning te vergezellen op een veldtocht

-naar een ver land. De ridder liet niet den minsten angst blijken; hij

-verliet vrouw en kind, en pas na twee weken vernam de koning zijn

-toestand. Een harde strijd stond hem te wachten. Sir Roger redde op

-het meest spannende oogenblik des konings leven, en daardoor wist

-hij een dreigende nederlaag om te zetten in een prachtige

-overwinning. Zelf echter werd hij gewond, en toen het gevecht

-geëindigd was, sprak hij tot zijn page:</p>

-

-<p>"Vervoer mij naar huis; mogelijk zijn mijn vrouw en kind nog

-hersteld. Ik zou ze nog zoo gaarne zien, vóór ik sterf."</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/66_strijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:415px;"></center>

-<br>

-

-<p>Men vervoerde hem naar huis, en wonder boven wonder kwam hij er nog

-levend aan. Toen hij de hal binnengedragen werd, waren daar zijn

-vrouw en kind, die hem met open armen verwelkomden. Dank zij een

-ervaren kruidenlezer, waren zij geheel hersteld.</p>

-

-<p>Weken lang lag de arme ridder tusschen leven en dood. Wel werd hij

-eindelijk iets beter, maar zijn gezondheid was voorgoed geschokt en

-zijn kracht was weg. Nog enkele jaren leefde hij gelukkig, en zag

-zijn zoontje opgroeien tot een dapper soldaat.</p>

-

-<p>Toen, op een stormachtiger avond, hoorde hij aan zijn deur kloppen.

-Verouderd en vermagerd als hij was, strompelde hij naar de deur. Het

-was zijn koning! En opgewonden riep hij uit: "Laat mij hem waardig

-ontvangen en de eer geven, die hem toekomt!"</p>

-

-<p>Zijn bedienden trachtten hem uit de koude voorhal terug te dringen,

-maar hij wilde erheen. "Mijn koning! Mijn koning!"</p>

-

-<p>De koning was verraden, en vluchtte nu, om zijn leven te redden. Hij

-wist, dat er één onderdaan was, die hem van harte zou ontvangen, en

-daarom was hij naar Sir Roger gevlucht. Toen de ridder hem in zijn

-goed verwarmde kamer had genoodigd, viel hij zijn koning te voet.</p>

-

-<p>"O, sire! Ik heb wel gedroomd van deze eer, maar nooit had ik durven

-denken, dat ze mij te beurt zou vallen. Wees welkom binnen deze

-woning, die immers de uwe is, wijl ze aan uw nederigen onderdaan

-toebehoort; al wat hij bezit, bezit ook zijn koning!"</p>

-

-<p>Toen de koning zich neerbukte, om zijn trouwen dienaar op te richten,

-zag hij met grooten schrik, dat hij dood was neergezegen. 't Waren

-zijn laatste woorden geweest, en zijn laatste gedachte was een

-gedachte van trouw en aanhankelijkheid voor zijn koninklijken

-meester.</p>

-

-<p>Toen besloot de koning, dat op het wapen der Derekers voor altoos zou

-gegrift staan: "Semper fidelis, semper paratus"."</p>

-

-<br>

-<center><img align="left" src="images/67_fidelis.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:114px;"></center>

-<br>

-

-<p>Toen tante Marie haar verhaal had geëindigd, waren we eenige

-oogenblikken stil. Mijn hart klopte van de inspanning van 't

-luisteren.</p>

-

-<p>Daan en Alex riepen als uit één mond: "Hè, leefden we nog maar in

-die tijden!" Lena schreide en zei: "Arme ridder, de koning had hem

-moeten omarmen en kussen!"</p>

-

-<p>Ik kon geen woord uitbrengen. Tante Marie keek me strak aan en vroeg:

-"Vindt je 't mooi, Griet?"</p>

-

-<p>Ik knikte en zei even later zacht: "Wij moeten evenzoo worden, en ik

-zal het beproeven," "En ik ook," zei Daan, mij ernstig aankijkend.

-Wij begrepen elkaar. Tante Marie zegt nooit iets over de moraal <sup>[1]</sup>

-van haar geschiedenissen, daarom houden we er zoo van. Dat moeten we

-zelf maar uitmaken. Ik was zóó van het verhaal onder den indruk,

-dat ik mijn werk neerlei, de kamer verliet, en naar m'n slaapkamer

-ging. Daar viel ik op m'n knieën, en sprak tot mijn Koning. En Hem

-bad ik, dat Hij mij, door voor- en tegenspoed heen, een trouwe

-dienstmaagd wilde maken. En ik meende oprecht, wat ik bad.</p>

-

-<p>Ook Daan had tante's verhaal gepakt. Toen ik den volgenden dag &mdash;

-Zaterdag &mdash; de kerk binnenging, om vaders toga te halen, die versteld

-moest worden, vond ik tot mijn verbazing Daan geknield liggen bij de

-graftombe van den ridder. Hij sprong op, alsof hij gestoken was, maar

-ik deed net, of ik hem niet bemerkt had. Ik liep op de graftombe toe,

-en beschouwde het beeld van den ridder.</p>

-

-<p>Om maar wat te zeggen, zei ik tot Daan: "Was je bezig om te

-vergelijken, of hij goed lijkt op den ridder van tante Marie?"</p>

-

-<p>Langzaam antwoordde hij: "Ik was bezig een belofte af te leggen."

-Belangstellend vroeg ik hem: "Toe, zeg mij, welke, ik zal het niemand

-vertellen."</p>

-

-<p>Hij wees naar het motto op het schild. "Ik heb beloofd, zoo te zullen

-worden en God zal mij helpen." Dadelijk daarna liep hij de kerk uit.

-Ik was besloten, niet bij hem achter te blijven. Weer knielde ik

-neer, gelijk den vorigen avond, en in weinige woorden deed ik een

-belofte gelijk de zijne. Toen stond ik op en ging welgemoed heen; ik

-voelde mij als tot alles bekwaam.</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/68_geknield.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:428px;"></center>

-<br>

-

-<p>Inmiddels begonnen de toebereidselen voor het Kerstfeest. Elken dag

-nog hoopten wij wat van Andy te zullen hooren, maar er kwam geen

-tijding en we bleven hem zeer missen. Vader meende zeker, dat hij was

-gestolen. Toen wij op zekeren avond bij elkaar zaten &mdash; Lena en ik

-bezig aan kleeren voor Annie, en de jongens met het maken van

-Kerstkaarten &mdash; teekende Alex een ezel op een zijner kaarten en zoo

-kwam het gesprek al spoedig op Andy.</p>

-

-<p>Alex begon: "Het zou mij niets verwonderen, als die zigeuners weer

-hier geweest zijn en hem gestolen hebben. Juffrouw Ribbon vertelde

-mij, dat er tegen Kerstmis nog een soort markt te Lemworth is, en als

-we daar nu eens heen gingen, wie weet of we Andy er nog niet zouden

-vinden."</p>

-

-<p>"Zoo dwaas zijn ze niet," vond Daan. "Ze zullen er dan heusch niet

-mee in de buurt komen. Als ze hem gestolen hebben, is ie natuurlijk

-allang weer verkocht."</p>

-

-<p>"Weet je, wie ik denk, dat hem gestolen heeft?" vroeg ik. "Niet die

-zigeuners, maar die man met de vuile ezels, die zoo vreeselijk

-vloekte bij de keuring. Van Bob Tapson heb ik gehoord, dat hij

-iederen zomer naar een badplaats gaat, hier niet ver vandaan, en daar

-de ezels verhuurt."</p>

-

-<p>De jongens schenen voor deze voorstelling veel oor te hebben. "Dan

-moeten we dat heerschap zien te vinden. Waar woont ie?" Ik

-antwoordde: "Ergens aan de andere zijde van Lemworth. Vraag maar aan

-Bob, die weet het wel."</p>

-

-<p>Er werd een plan gemaakt, hoe we zouden handelen. "Ik vermoed," zei

-Daan, "dat, als Andy daar al is, de schurk hem met een andere kleur

-zal hebben geverfd, en hoe zullen we hem dan herkennen? Natuurlijk

-zal hij volhouden, dat het <i>zijn</i> ezel is."</p>

-

-<p>Wij bedachten, of Andy geen bijzondere kenteekenen had, en

-herinnerden ons, dat in zijn eene oor een klein spleetje zat.</p>

-

-<p>"Ik hoop, dat dàt bewijs genoeg zal zijn," hernam Daan. "Anders

-zullen we 't nog door een rechter moeten laten uitmaken."</p>

-

-<p>"Andy is zoo dom," voegde Alex er aan toe. "Als hij z'n naam hoort,

-zal ie heusch niet opkijken. Hij zal even hard naar den dief als naar

-ons loopen, als hij geroepen wordt."</p>

-

-<p>Daan vervolgde: "En misschien moeten we wel een lang proces ervoor

-voeren, dat ons hoopen geld kost. Het zal 'De ezel-zaak' heeten, en

-de bladen zullen er kolommen vol van hebben."</p>

-

-<p>Bij dat denkbeeld schaterde Lena van 't lachen. En ik trachtte zijn

-gedachten wat te kalmeeren: "Als je nu rustig kon uitvinden, waar

-Andy is, en je wist dan zeker, dat ie 't was, kun je hem dan niet

-terug stelen? Dat zou toch niet verkeerd zijn, wel?"</p>

-

-<p>"Nee, natuurlijk niet. We konden hem 's nachts ontvoeren. Maar als ie

-dan maar mee wil!" zei Daan.</p>

-

-<p>"Och kom, dat zal wel lukken. In elk geval, we kunnen 't probeeren!"

-moedigde Alex aan.</p>

-

-<p>En zoo dachten we er ten slotte allemaal over.</p>

-

-<br>

-<div class="fontsize80">

-[1] beteekenis, strekking ten goede.

-</div>

-

-<br>

-<br>

-<hr width="25%" align="center">

-

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-<a name="chapter17"></a>

-<h3 align="center">HOOFDSTUK XVII.</h3>

-

-<p>Ik begin nu te gelooven, dat dit mijn laatste hoofdstuk wordt.

-Misschien schrijf ik een volgend jaar weer een boek, maar dit moet

-naar Kapitein Rogers. Ik heb nu nog te verhalen vanaf den dag, dat we

-over Andy aan 't spreken waren.</p>

-

-<p>Nog vóór het ontbijt was Daan naar Bob Tapson gegaan, en kwam hij

-terug met het adres van den vermeenden roover. Vader scheen niet erg

-hoopvol gestemd, toen we hem ernaar vroegen. Hij stond den jongens

-echter toe, dat zij den eersten den besten vacantiedag met den trein

-naar Lemworth mochten gaan. De man woonde 3 mijlen van Lemworth

-verwijderd. Lena en ik wilden ook graag mee, maar dat verbood vader.

-Den 20sten December begon de vacantie. En dus gingen zij den

-volgenden morgen dadelijk naar Lemworth. Ten afscheid riep ik ze toe:

-"Denk erom, we willen je niet terug zien, dan met Andy!"</p>

-

-<p>Het was een drukke week nu; tante Caroline zou de Kerstdagen bij ons

-komen doorbrengen. Ik denk, dat tante Marie dan ook blijft, en dat

-zou allerprettigst wezen; tante Caroline zorgt dan voor de

-huishouding en tante Marie voor ons.</p>

-

-<p>Lena en ik moesten helpen bij 't halen van de pitten uit de rozijnen

-voor de Kerstpudding, verder moesten we pakjes thee en suiker maken

-voor eenige van vaders oudste gemeenteleden en dan nog hadden we

-allerlei versieringen te maken voor den grooten Kerstboom, die in de

-school wordt opgericht voor alle schoolkinderen.</p>

-

-<p>We hadden 't met al deze dingen zóó druk, dat we nauwelijks den

-tijd hadden, om onze eigen geschenken gereed te maken. En het was

-toch sinds jaren onze gewoonte, om elkaar met het Kerstfeest

-cadeautjes te geven. Nooit koopen we die, dat is juist het aardige.

-Dezen keer zullen Lena en ik een omslag maken voor vaders

-preekbundel; hij wordt van zwart fluweel, met zwart zijden strooken

-afgezet. Lena maakt het omslag en ik borduur in goud-kleurige zijde

-vaders voorletters er in; tante Marie heeft ze voor mij geteekend.</p>

-

-<p>Voor tante Marie maak ik een nachtzak, terwijl Lena voor haar

-waschtafel onderlegkleedjes maakt. Voor Puf vlechten we roode teugels

-met bellen er aan; voor Alex overtrek ik een kartonnen doos voor z'n

-postzegels met sterk, mooi gekleurd linnen, zoodat de doos lang goed

-blijft; Lena maakt voor hem een portretlijstje met denneappels er in;

-worden ze in de lijst gezet, dan gaat dat met zegellak, dat dadelijk

-stolt, zoodat ze goed vast zitten; een beetje vernis er over, en 't

-lijkt prachtig!</p>

-

-<p>Mijn geschenk aan Daan blijft een zwaar geheim, zelfs Lena mag het

-niet weten.</p>

-

-<p>Dit alles neemt veel tijd in beslag, en als ik dan gestoord werd, was

-ik erg boos. Maar ik trachtte toch telkens mij weer te herinneren,

-dat het 's Konings bevel was, om anderen te helpen. En dan gevoelde

-ik weer duidelijker, dat het er niet op aan kwam, hoe vaak ik

-gestoord werd, omdat Hij het is, die mij noodig had.</p>

-

-<p>Den ganschen morgen konden Lena en ik ongestoord aan onze geschenken

-doorwerken. Na het middagmaal nam tante Marie ons en Puf mee naar het

-bosch, waar wij klimop en mos bijeenzamelden voor de versiering der

-kerk. Het was er zoo stil en rustig, maar erg koud.</p>

-

-<p>Vóór 't theedrinken waren we weer thuis en werkten we weer door aan

-onze geschenken. Het werd inmiddels 8 uur, half 9, 9 uur, doch geen

-jongens te zien! En 8 uur kwam de laatste trein aan! Lena en ik

-moesten naar bed. Tante Marie zei, dat ze heelemaal niet angstig was,

-maar vader wel. Natuurlijk dachten Lena en ik, dat hun iets overkomen

-was. Lena meende, dat de man ze vermoord zou hebben en hun lijken

-onder den grond gestopt. Ik veronderstelde, dat ze Andy gevonden

-hadden, en dat de man toen naar den dichtstbijzijnden politiepost was

-gegaan, om te zeggen, dat de jongens den ezel gestolen hadden. En dan

-zouden ze niet worden geloofd, en in de gevangenis komen, totdat ze

-bewezen hadden, dat Andy hun eigendom was. 't Kon ook wezen, dacht

-Lena, dat ze de jongens ergens hadden opgesloten, om zich met Andy

-uit de voeten te maken. Wij spraken zoo druk over al die

-mogelijkheden, dat we ten slotte van vermoeidheid in slaap vielen.</p>

-

-<p>Toen wij den volgenden morgen van Emma hoorden, dat de jongens nòg

-niet terug waren, werden wij zeer beangst en opgewonden. Vader en

-tante Marie keken bij 't ontbijt ook erg somber; vader zei: "Ik had

-ze niet moeten laten gaan; ik moet zelf maar even naar Lemworth

-gaan." En tante Marie voegde eraan toe: "We zullen nog wachten tot

-vanavond. Ik geloof zeker, dat ze den trein gemist hebben, en nu tot

-vanmorgen ergens geslapen hebben."</p>

-

-<p>Lena en ik, we wisten niet, wat te beginnen. Ontelbare keeren liepen

-we naar 't hek, en keken den weg op, of ze nog niet kwamen. En zie,

-toen we juist weer in huis waren gegaan, en aan onze cadeautjes

-begonnen, daar kwamen ze binnenvallen. Wat waren we blij! Lena danste

-de kamer rond en riep: "Wij dachten, dat jelui vermoord waren!" En ik

-vroeg ademloos: "Waar is Andy?" "Raad maar!" zei Daan kalm. Wij

-werden weer angstig, omdat de jongens zoo ernstig keken. En toen zei

-Daan plechtig:</p>

-

-<p>"In den stal beneden!"</p>

-

-<p>Wij juichten van blijdschap en renden naar beneden, om hem te zien;

-ook vader en tante Marie kwamen aangeloopen, zelfs Emma en de

-keukenmeid. Puf vonden we al in den stal, zijn armen geslagen om

-Andy's nek, en den ezel kussende, als deed hij het tante Marie.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/69_blijdschap.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:266px;"></center>

-<br>

-

-<p>Wij konden haast niet gelooven, dat het Andy was. Hij zag er zoo

-vuil, vermagerd en vermoeid uit. Even keek hij ons aan en vrat toen

-weer verder van het hooi, dat Baldwin hem gebracht had. Dat is het

-akeligste van ezels; ze schijnen zoo kalm en onverschillig. Hij

-begreep niets van onze blijdschap. Ik had gewild, dat ie met ons had

-rondgedanst, om te bewijzen, hoe blij hij was met zijn thuiskomst.</p>

-

-<p>Met allerlei vragen overstroomden wij de jongens. "Wie had 'm? Waar

-vond jelui hem? Hoe ben je naar hier gekomen? Waar hebben jelui

-geslapen? Waarom ben jelui gisteren niet thuis gekomen?" Doch vader

-bedaarde ons een beetje; hij was even blij als wij, maar de jongens

-hadden fermen honger. Zoo gingen we dus met hen naar de eetkamer,

-waar ze ons onder een stevig ontbijt hun wedervaren vertelden.</p>

-

-<p>"Wij hebben toch zulke groote avonturen gehad!" zei Alex; "het was

-wel goed, als je alles in je dagboek opschreef, Griet, want het is

-grappig genoeg, om het later nog eens te lezen."</p>

-

-<br>

-<center><img src="images/70_dagboek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>

-<br>

-

-<p>"Ik zal beginnen bij 't begin," zei Daan, en begon.</p>

-

-<p>"Wij kwamen veilig te Lemworth aan, en gingen van daar uit loopend

-naar het huis van Jem Harvey, zoo heet de kerel. Het was een heel

-eind, en zeker wel langer dan 3 mijlen. Aan de grens der

-gemeenteweide vonden we een soort schuur, waaromheen ezels liepen te

-grazen. We overlegden nog eens rustig, hoe we doen zouden, en gingen

-toen aan den slag."</p>

-

-<p>"Net alsof wij roovers waren, die op dieren af sluipen," viel Alex

-Daan in de rede. "Wij kropen voort in de schaduw van een heg, en

-konden toen al de ezels overzien, zonder dat iemand ons bemerkte."</p>

-

-<p>Daan vervolgde weer: "Wij telden 5 ezels, maar Andy was er niet bij;

-maar natuurlijk dachten wij, dat hij ergens was opgesloten. Wij

-moesten dus eerst de schuren en hokken onderzoeken, en dat was

-verbazend moeilijk, want toen we wat dichterbij kwamen, zagen we een

-man, die daar stond hout te hakken."</p>

-

-<p>"Maar ten slotte hadden we ons plan toch gereed," viel Alex weer in.

-"Vertel jij nou verder, Daan, maar niet zoo langzaam."</p>

-

-<p>"Met flinke stappen gingen we op hem af.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/71_flink.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:276px;"></center>

-<br>

-

-<p>Goeden middag! zei ik. We zijn gekomen, om met u over zaken te

-spreken. Onderwijl nam Alex hem eens goed op. Hij keek ons

-achterdochtig aan en zei toen, dat we hem dat al eens meer gezegd

-hadden. Ik zei: Wij hebben onzen ezel verloren, en komen nu eens

-hier, om te zien of we van u een anderen kunnen koopen. Hij

-antwoordde: Maar mijn ezels zijn niet goed genoeg voor jelui

-bleekneuzen. En hij lachte daarbij zoo akelig, dat ik dadelijk

-vermoedde, dat hij er meer van wist. Misschien hebt u toch nog wel

-een paar mooie beesten, zeiden we; toen klopte hij z'n pijp uit en

-ging met ons een der stallen binnen. Ik zal misschien nog wel wat

-goeds voor jelui hebben, een aardig beest, loopt als de wind, en

-behaalde een prijs te Lincoln.</p>

-

-<p>Hij schuifelde het schuurtje binnen, en zie, daar stond een kleine

-grijze ezel. Wij keken scherp rond...."</p>

-

-<p>"Ik zag hem het eerst," viel Alex uit. "Met mijn scherpziende

-detective-oogen had ik hem onmiddellijk herkend." Daan ging voort,

-als had hij Alex niet gehoord: "In den hoek hing aan een spijker

-Andy's blauwe kleed."</p>

-

-<p>Wij waren allen onder den indruk van de spannende oogenblikken, en

-tante Marie was zóó meegesleept, dat ze gejaagd vroeg: "En wat

-zeiden jelui?"</p>

-

-<p>"Eerst zeiden we niets, we deden, alsof we niets gemerkt hadden,

-praatten over den grijzen ezel, en zeiden, dat we bevreesd waren, dat

-ie te klein voor ons zou wezen. Och, wat keek die man leelijk, hij

-grijnsde ons aan en stonk naar den drank. Ik gaf Alex een knipoogje,

-zich stil te houden; toen wij overal goed hadden rond gekeken, zoodat

-we goed wisten, dat Andy nergens kon verborgen worden, vertrokken we.

-Maar terwijl we wegliepen begon ik eensklaps tegen den kerel uit te

-varen:</p>

-

-<p>"Waar haal jij dat blauwe kleed in je schuur vandaan? En wie heeft

-den zwart-witten omslagdoek in stukken gesneden? En denk nu maar

-niet, dat wij zulke melkmuilen zijn, want wij gaan regelrecht naar de

-politie, en die zullen we je hier op je dak sturen. Eén kans is er,

-om je te redden: onmiddellijk Andy losmaken, hem brengen op de markt

-te Lemworth, en hem daar vastbinden aan een lantaarnpaal. Wij geven

-je den tijd tot 4 uur namiddag, en we beloven je tot zoolang te

-zullen geduld hebben. Is ie er om 4 uur niet, dan sturen we je

-dadelijk de politie, en dan ben je er gloeiend bij."</p>

-

-<p>Natuurlijk was ie woedend. Hij raasde en vloekte, en zei, dat ie dat

-blauwe kleed aan den weg had gevonden, en dat hij ons zou aanklagen

-wegens laster. Wij vertelden hem, dat dat alles tevergeefsch zou

-zijn, want alle veldwachters in den omtrek wisten al van onzen

-verdwenen ezel en het blauwe kleed.</p>

-

-<p>Daarna verlieten we hem, en liepen zoo vlug mogelijk naar Lemworth."</p>

-

-<p>"Toe laat mij nu ook eens vertellen," zei Alex, die zich nooit rustig

-kan houden, als een ander vertelt. Daan hield zich stil, en Alex

-vertelde verder:</p>

-

-<p>"Toen we te Lemworth terug waren, hebben we eerst broodjes met melk

-genomen, en vervolgens onze plannen verder besproken. Natuurlijk was

-het dom geweest, om dien kerel te zeggen, dat wij hem tot 4 uur

-ongemoeid zouden laten, want in dien tusschentijd kon ie al lang

-ontvlucht wezen. Maar nu komt het mooiste nog aan.</p>

-

-<p>Nadat we gegeten hadden gingen we, vermoeid door het

-straat-slenteren, een buitenweg op. Ongeveer een mijl waren we dien

-opgeloopen, toen we plotseling een jongen zagen, die in een droge

-sloot getuimeld was en te keer ging als een mager varken. 't Was een

-echte landlooper, en eerst zei ik: Kom, laten we maar doorloopen.

-Maar dat vonden we toch ook weer al te hard; als hij eens gewond was!

-We gingen dus naar hem toe en vroegen wat hem scheelde. Hij toonde

-ons zijn been, dat leelijk verwond was. Uit zijn verhaal echter

-konden we totaal niet wijs worden. Hij zei, dat z'n baas hem

-afgeranseld had, en toen was hij van de kar gevallen; hij was er nog

-suf van in z'n hoofd. Hij had z'n been een beetje verbonden, maar het

-had vreeselijk gebloed, wij namen dus onze zakdoeken en verbonden hem

-wat steviger, waarna we zeiden, hem naar huis te zullen brengen. Waar

-hij woonde? Bij m'n baas! zei ie. Maar waar die woonde wilde hij niet

-zeggen, want hij wou nooit meer naar 'm terug. Toen zeiden we, dat we

-hem naar 't hospitaal zouden brengen, daar kon z'n been goed worden

-nagekeken. Dat leek hem goed toe, maar om hem te dragen, dat was geen

-grapje. Daan zei tegen me: Wat is het jammer, dat we Andy niet bij

-ons hebben. Toen de jongen dit hoorde, spitste hij plotseling de

-ooren, keek ons verwonderd aan, en in 't volgende oogenblik hadden we

-elkaar herkend. Het was de jongen van Jem Harvey. We zeiden tot hem:

-"Wees maar niet bevreesd. Wij zijn op jou niet boos, omdat jelui

-onzen ezel gestolen hebt. Maar je baas zal er voor boeten. Wij hebben

-alles al ontdekt."</p>

-

-<p>Hij keek verschrikt op. "O, ik wist wel, dat er iets niet in den haak

-was!"</p>

-

-<p>"Waar heb je onzen ezel 't laatst gezien?" vroeg Daan. Toen vertelde

-hij ons alles. Zij waren Andy tegen gekomen toen hij langs den weg

-rende; de baas had hem opgevangen en vastgebonden. Zoo moest Andy

-achter hun wagen aan loopen, tot ze aan een groot bosch kwamen. Toen

-het donker was, werden Andy's kleeren afgetrokken, en zoo gingen ze

-met hem naar huis. Den volgenden dag moest de jongen hem naar een

-stal te Taunerton brengen. Daar moest een kooper voor hem gezocht

-worden. De jongen vertelde ons tegelijk, welk een hondenleven hij bij

-dien baas had gehad, en dat hij daarom was weggeloopen. Hij was wees,

-en Jem had volstrekt geen rechten op hem.</p>

-

-<p>Wat waren we nu in spanning, om Andy terug te krijgen! Maar die

-jongen moest eerst naar 't hospitaal. Wij vernamen, dat Taunerton 5

-mijlen daar vandaan was, te ver dus om nu nog te gaan loopen.

-Gelukkig was er een bakkerswagen, die er heen moest, en de bakker

-stond ons toe, mee te rijden. Wij vertelden hem al ons wedervaren.

-Hij kende den man, dien we zochten. Het was een messenslijper en

-tinnegieter; hij leefde met een vrouw, zoo mogelijk nog slechter dan

-hij. "Maar jelui moet er niet heengaan," zei de bakker, "het zijn

-gevaarlijke lui."</p>

-

-<p>"Het was bijna donker, toen we te Taunerton aankwamen en toen schoot

-ons met schrik te binnen, dat we den laatsten trein zouden missen,

-maar wij konden toch ook niet teruggaan, nu we zoo vlak bij Andy

-waren. Ga jij nou maar weer verder, Daan."</p>

-

-<p>Daan vervolgde dadelijk: "Wij waren bang, dat Jem Andy ergens zou

-verstopt hebben, maar het moest nu gewaagd worden. De bakker wees ons

-het huis. Gelukkig was het goed donker nu, want wij waren vast

-besloten, Andy weg te halen, zoodra we hem zagen.</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/72_sluipend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:259px;"></center>

-<br>

-

-<p>Wij slopen naar het huisje, toen den tuin rond, en zie, daar in een

-vervallen schuurtje met een half gebroken deur, stond Andy! Ik kan

-jelui zeggen, dat we geen oogenblik verloren lieten gaan! We sneden

-z'n halster door, en trokken hem uit den stal. Daar kwam de kerel

-aan! Maar 't was te laat! We hoorden hem nog schreeuwen: Houdt den

-dief! Maar beiden hadden we ons op Andy's rug geslingerd, en als

-dollen renden we naar het dorp terug!</p>

-

-<br>

-<center><img align="right" src="images/73_rennend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:253px;"></center>

-<br>

-

-<p>Al spoedig draafden een half dozijn lui achter ons aan, die

-schreeuwden als Indianen. Toen we een flink eind buiten hun bereik

-waren, hielden we wat in, totdat we nog betrekkelijk vroeg te

-Lemworth aankwamen. Wij waren zóó bang, dat Jem ons nog zou

-opmerken, dat we er niet durfden blijven, en dus maar verder reden;

-voor den trein was het nu toch te laat.</p>

-

-<p>Wij reden en liepen om beurten. We waren hongerig en vermoeid, en ook

-Andy begon den kop te laten hangen. Eensklaps hield hij midden op den

-weg stil en wilde niet verder. Wat moesten we beginnen? En vlak voor

-ons kwam een auto aangerend. Wij schreeuwden hard, en zij stopten.

-Wie denk je dat er in zat?"</p>

-

-<p>"Mevrouw Laura!" raadde ik.</p>

-

-<p>"Mis! Generaal Walton, die altijd visch van ons kocht. Hij herkende

-mij, en vroeg wat we uitvoerden. Ik vertelde het hem; hij was o zoo

-vriendelijk. Hij liet z'n knecht uitstijgen en wij mochten in de auto

-zitten. Hij zou ons naar zijn huis rijden, waar wij den nacht konden

-doorbrengen. Zijn knecht droeg hij op, Andy mee te brengen. Verder

-werd er niet gepraat, en wij hadden een heerlijk autotochtje."</p>

-

-<p>"Maar dat had je ons toch wel even kunnen seinen," zei vader. "Dacht

-je dan niet, dat wij in angst zouden zitten?"</p>

-

-<p>"Zeker wel, vader. Generaal Walton zond dadelijk zijn knecht naar

-hier."</p>

-

-<p>"Dien heb ik niet gezien," zei vader.</p>

-

-<p>"Toe, vertel nu verder, wat jelui deden," drong ik aan.</p>

-

-<p>Daan vervolgde: "Wij kregen een heerlijk middagmaal, en wij vertelden

-hem al onze avonturen. Hij heeft ons allen te eten gevraagd op

-Nieuwjaarsavond!"</p>

-

-<p>Dat gaf blijdschap! "En toen zijn we vanmorgen dadelijk na 't ontbijt

-op Andy's rug naar huis gereden, maar hij is bepaald niet goed, want

-telkens hield hij weer stil, en daarom zijn we zoo laat."</p>

-

-<p>Hun verhaal was ten einde. Ik had het spannend gevonden, maar Lena

-had het mooier gevonden, als de jongens waren opgesloten of ongeveer

-vermoord geworden.</p>

-

-<p>En nu wij allen gelukkig zijn met Andy's terugkomst, lijkt het mij

-het beste toe, mijn verhaal hier te eindigen. Alles is nu goed

-afgeloopen en ook ons Kerstfeest was allerprettigst. Het zou te lang

-duren, ook daarvan nog alles te vertellen.</p>

-

-<p>Eén ding moet ik echter nog zeggen. Mijn geschenk aan Daan was het

-motto van den ridder in geschilderde letters, blauw, rood en goud. Op

-den eersten Kerstdag riep Daan mij in zijn kamer en toonde mij, waar

-hij het had opgehangen: juist tegenover zijn bed.</p>

-

-<p>"Het is mooi, Grietje," zei hij. "Het is goed, aan iemands goede

-wenschen herinnerd te worden."</p>

-

-<p>"Ja," zei ik, "en het is ook <i>mijn</i> wensch, Daan. Ik denk, dat de

-oude ridder weinig vermoed zal hebben, dat zijn motto nog zóó zou

-voortleven. 't Is een woord van groote waarde."</p>

-

-<p>"Niet van zoo groote waarde, als vader's preek," zei Daan. "Maar het

-komt er mee overeen. <i>Komen</i> &mdash; <i>gaan</i> &mdash; <i>doen!</i> Nooit zal ik het

-vergeten!"</p>

-

-<p>Terwijl mijn hart klopte van aandoening, zei ik: "En ik geloof, Daan,

-dat, als wij deze bevelen getrouw opvolgen, onze Koning eens tot ons

-zeggen zal, wat de koning zei in het verhaal van tante Marie:</p>

-

-<br>

-<center class="smallcaps">Semper Fidelis, Semper Paratus.</center>

-<br>

-<br>

-<br>

-<center>EINDE.</center>

-<br>

-<br>

-<br>

-<br>

-

-<div class="notebox fontsize80">

-Transcriber's Notes:

-<br>

-<div class="indent02">

-<br>   Dit boek bevat een aantal zetfouten.

-<br>   De volgende zetfouten zijn gecorrigeerd:

-<br>

-<br>    [en zie toen van ja.] &mdash;&gt; [en zei toen van ja.]

-<br>    [Allex vroeg haar,] &mdash;&gt; [Alex vroeg haar,]

-<br>    [omdat ze zelf ook haast niet hebben] &mdash;&gt;

-<br>    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[omdat ze zelf ook haast niets hebben]

-<br>    [Toen het Woendag] &mdash;&gt; [Toen het Woensdag]

-<br>    [beloofde tante, er overwijld] &mdash;&gt;

-<br>    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[beloofde tante, er onverwijld]

-<br>    [al ik goed oppaste.] &mdash;&gt; [als ik goed oppaste.]

-<br>    [dat hij nauwlijks meer] &mdash;&gt; [dat hij nauwelijks meer]

-<br>

-<br>   Een inhoudsopgave is toegevoegd.

-<br>   Enkele leestekens zijn toegevoegd maar verder niet vermeld.

-</div>

-<br>

-</div>

-

-

-

-

-

-

-

-

-<pre>

-

-

-

-

-

-End of the Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre

-

-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***

-

-***** This file should be named 50733-h.htm or 50733-h.zip *****

-This and all associated files of various formats will be found in:

-        http://www.gutenberg.org/5/0/7/3/50733/

-

-Produced by R.G.P.M. van Giesen

-Updated editions will replace the previous one--the old editions will

-be renamed.

-

-Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright

-law means that no one owns a United States copyright in these works,

-so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United

-States without permission and without paying copyright

-royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part

-of this license, apply to copying and distributing Project

-Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm

-concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,

-and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive

-specific permission. If you do not charge anything for copies of this

-eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook

-for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports,

-performances and research. They may be modified and printed and given

-away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks

-not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the

-trademark license, especially commercial redistribution.

-

-START: FULL LICENSE

-

-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

-

-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase "Project

-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full

-Project Gutenberg-tm License available with this file or online at

-www.gutenberg.org/license.

-

-Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project

-Gutenberg-tm electronic works

-

-1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or

-destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your

-possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a

-Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound

-by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the

-person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph

-1.E.8.

-

-1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement. See

-paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this

-agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm

-electronic works. See paragraph 1.E below.

-

-1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the

-Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection

-of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual

-works in the collection are in the public domain in the United

-States. If an individual work is unprotected by copyright law in the

-United States and you are located in the United States, we do not

-claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,

-displaying or creating derivative works based on the work as long as

-all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope

-that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting

-free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm

-works in compliance with the terms of this agreement for keeping the

-Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily

-comply with the terms of this agreement by keeping this work in the

-same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when

-you share it without charge with others.

-

-1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work. Copyright laws in most countries are

-in a constant state of change. If you are outside the United States,

-check the laws of your country in addition to the terms of this

-agreement before downloading, copying, displaying, performing,

-distributing or creating derivative works based on this work or any

-other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no

-representations concerning the copyright status of any work in any

-country outside the United States.

-

-1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-

-1.E.1. The following sentence, with active links to, or other

-immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear

-prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work

-on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the

-phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,

-performed, viewed, copied or distributed:

-

-  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

-  most other parts of the world at no cost and with almost no

-  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it

-  under the terms of the Project Gutenberg License included with this

-  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the

-  United States, you'll have to check the laws of the country where you

-  are located before using this ebook.

-

-1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is

-derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not

-contain a notice indicating that it is posted with permission of the

-copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in

-the United States without paying any fees or charges. If you are

-redistributing or providing access to a work with the phrase "Project

-Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply

-either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or

-obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm

-trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any

-additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms

-will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works

-posted with the permission of the copyright holder found at the

-beginning of this work.

-

-1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

-

-1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg-tm License.

-

-1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including

-any word processing or hypertext form. However, if you provide access

-to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format

-other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official

-version posted on the official Project Gutenberg-tm web site

-(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense

-to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means

-of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain

-Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the

-full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.

-

-1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works

-provided that

-

-* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

-  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed

-  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has

-  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project

-  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid

-  within 60 days following each date on which you prepare (or are

-  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty

-  payments should be clearly marked as such and sent to the Project

-  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in

-  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg

-  Literary Archive Foundation."

-

-* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

-  License. You must require such a user to return or destroy all

-  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue

-  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm

-  works.

-

-* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of

-  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of

-  receipt of the work.

-

-* You comply with all other terms of this agreement for free

-  distribution of Project Gutenberg-tm works.

-

-1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project

-Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than

-are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing

-from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The

-Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm

-trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.

-

-1.F.

-

-1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-works not protected by U.S. copyright law in creating the Project

-Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm

-electronic works, and the medium on which they may be stored, may

-contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate

-or corrupt data, transcription errors, a copyright or other

-intellectual property infringement, a defective or damaged disk or

-other medium, a computer virus, or computer codes that damage or

-cannot be read by your equipment.

-

-1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-

-1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from. If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium

-with your written explanation. The person or entity that provided you

-with the defective work may elect to provide a replacement copy in

-lieu of a refund. If you received the work electronically, the person

-or entity providing it to you may choose to give you a second

-opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If

-the second copy is also defective, you may demand a refund in writing

-without further opportunities to fix the problem.

-

-1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO

-OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT

-LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-

-1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of

-damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement

-violates the law of the state applicable to this agreement, the

-agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or

-limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or

-unenforceability of any provision of this agreement shall not void the

-remaining provisions.

-

-1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in

-accordance with this agreement, and any volunteers associated with the

-production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm

-electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,

-including legal fees, that arise directly or indirectly from any of

-the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this

-or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or

-additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any

-Defect you cause.

-

-Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

-

-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of

-computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It

-exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations

-from people in all walks of life.

-

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

-remain freely available for generations to come. In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future

-generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see

-Sections 3 and 4 and the Foundation information page at

-www.gutenberg.org

-

-

-

-Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by

-U.S. federal laws and your state's laws.

-

-The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the

-mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its

-volunteers and employees are scattered throughout numerous

-locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt

-Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to

-date contact information can be found at the Foundation's web site and

-official page at www.gutenberg.org/contact

-

-For additional contact information:

-

-    Dr. Gregory B. Newby

-    Chief Executive and Director

-    gbnewby@pglaf.org

-

-Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation

-

-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide

-spread public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment. Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States. Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements. We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance. To SEND

-DONATIONS or determine the status of compliance for any particular

-state visit www.gutenberg.org/donate

-

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

-

-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation

-methods and addresses. Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations. To

-donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

-

-Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works.

-

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project

-Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be

-freely shared with anyone. For forty years, he produced and

-distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of

-volunteer support.

-

-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in

-the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not

-necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper

-edition.

-

-Most people start at our Web site which has the main PG search

-facility: www.gutenberg.org

-

-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

-

-

-

-</pre>

-

-</body>

-</html>

+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+	<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
+	<title>WIJ EN ONS EZELTJE</title>
+
+	<style type="text/css">
+
+	BODY {margin-left: 10%; margin-right: 10%}
+
+	p {text-indent: 2%}
+
+    .p_no_indent {display: block;
+                  margin-top: 0.5em;
+                  margin-bottom: 0.5em;
+                  margin-left: 0;
+                  margin-right: 0;}
+
+	sup {
+    vertical-align: super;
+    font-size: 50%;
+    }
+
+	sub {
+    vertical-align: sub;
+    font-size: 50%;
+    }
+
+	body {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}
+
+	.standard {font-size: 100%; font-weight: normal;}
+
+	.indent02 {margin-left: 2%; margin-right: 10%;}
+	.indent10 {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}
+	.indent20 {margin-left: 20%; margin-right: 10%;}
+	.indent30 {margin-left: 30%; margin-right: 10%;}
+	.indent50 {margin-left: 50%; margin-right: 10%;}
+	.indent60 {margin-left: 60%; margin-right: 10%;}
+
+	.fontsize80 {font-size: 80%;}
+	.fontsize60 {font-size: 60%;}
+	.fontsize133 {font-size: 133%;}
+
+	/* for big and small caps on one line. Usable as class in a 'span' tag around text or in the 'p'/tag */
+	.smallcaps {font-variant: small-caps;}
+
+	/* use for Transribers Notes and such */
+	.notebox {margin-left: 10%; margin-right: 10%; margin-top: 5%; margin-bottom: 5%; padding: 1em; border: solid black 1px;}
+
+	</style>
+
+
+</head>
+<body>
+<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 50733 ***</div>
+
+<a name="cover"></a>
+<center><img src="images/01_cover.jpg" alt="[Illustratie: kaft voorkant" style="width:100%; height:auto; max-width:600px;"></center>
+<center>[Illustratie: kaft voorkant]</center>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<center><h2>WIJ EN ONS EZELTJE.</h2></center>
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+
+
+<center>
+<h1>WIJ EN ONS EZELTJE</h1>
+<h3>Uit het Engelsch van AMY LE FEUVRE</h3>
+</center>
+
+<center>
+<h3><span class="fontsize80">DOOR</span> SILVANUS.</h3>
+</center>
+<br>
+<br>
+<br>
+
+<center>
+<a name="02_logo"></a>
+<img src="images/02_logo.jpg" alt="[Illustratie: logo]" style="width:100%; height:auto; max-width:77px;">
+</center>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+
+<center>'s-GRAVENHAGE &mdash; D. A. DAAMEN.</center>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<h3 align="center">Inhoudsopgave</h3>
+<hr width="25%" align="center">
+<table align="center" width="80%" summary="contents">
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">I.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter01">HOOFDSTUK I</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">II.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter02">HOOFDSTUK II</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">III.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter03">HOOFDSTUK III</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">IV.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter04">HOOFDSTUK IV</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">V.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter05">HOOFDSTUK V</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">VI.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter06">HOOFDSTUK VI</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">VII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter07">HOOFDSTUK VII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">VIII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter08">HOOFDSTUK VIII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">IX.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter09">HOOFDSTUK IX</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">X.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter10">HOOFDSTUK X</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XI.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter11">HOOFDSTUK XI</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter12">HOOFDSTUK XII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XIII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter13">HOOFDSTUK XIII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XIV.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter14">HOOFDSTUK XIV</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XV.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter15">HOOFDSTUK XV</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XVI.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter16">HOOFDSTUK XVI</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XVII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter17">HOOFDSTUK XVII</a></td>
+</tr>
+</tbody></table>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter01"></a>
+<center><img src="images/03_hoofdstuk1.jpg" alt="[Illustratie]"style="width:100%; height:auto; max-width:414px;"></center>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK I</h3>
+
+<p>Natuurlijk zeggen de jongens, dat ik het weer niet klaar zal spelen.
+Maar ik zeg van wel. Moet u weten, we zijn in een dorp beland, waar
+alles vreemd en nieuw is, en daar is dus heel wat van te vertellen.
+Nu zegt Daan wel, dat iedereen, die schrijft, een kwast is; en Alex,
+dat ik alleen over mezelf zal schrijven, maar dat heeft geen nood;
+want er is heel wat belangrijkers te beschrijven, dan mezelf.
+Bovendien, ik ben zelfs niet van plan, alleen op te schrijven, wat
+wij gedaan en gezegd hebben, d'r zijn hier nog zooveel andere
+menschen, waar ik wat van vertellen wil. 't Is wel gemakkelijk,
+besluiten te nemen, maar ze uit te voeren, is moeilijker. Toch zal ik
+het probeeren.</p>
+
+<p>En daarom zal ik maar eens beginnen met te vertellen, dat onze vader
+Jan Hendrik Marjoribanks heet, en dat hij dominee is. Moeder is een
+jaar geleden gestorven; liever schreef ik daar niet over, maar het
+zal wel moeten. Het was toen ook zulk een vreeselijke tijd. Wij waren
+heel arm, want vader was toen nog maar hulpprediker, en moeder kon
+voor hem geen dikke winterjas koopen. Haar wintermantel versneed ze,
+om er een voor mij van te maken, en toen zij op een bitter kouden
+avond uitging om een zieke vrouw te bezoeken, keerde zij huiverend
+van koorts terug; zij kreeg &mdash; ik weet heusch 't woord niet meer,
+maar 't begon met een p. Haar longen waren aangedaan, en er moest een
+verpleegster komen, die heel wat geld kostte; niemand van ons mocht
+haar zien voor den laatsten dag van haar leven, toen ze ons bij zich
+riep om afscheid te nemen. Ik kan daar niet meer over schrijven, het
+maakt mij zoo bedroefd &mdash; wij hielden zoo veel van moeder. Zij zeide
+mij, dat ik trachten moest, haar plaats in te nemen, want ik was haar
+oudste dochter, en ik gevoel zoo, nooit, nooit zal ik het worden,
+want ik ben zoo vergeetachtig en ik haat het naaiwerk. Om de
+eenvoudigste dingen lach ik, iedereen kan me aan 't lachen maken, en
+dat weten ze.</p>
+
+<p>Onze arme vader werd steeds bedrukter, en Mej. Glass, de vrouw van
+onzen dominee, toonde zich een vreeselijke bemoeial. Haar kinderen
+konden wij niet zetten; 't waren lastposten. Eens, toen we weer aan
+'t vechten waren, zeiden ze: Jullie vader moet doen, wat onze vader
+hem zegt, en als hij 't niet doet, wordt hij weggestuurd. Zij schenen
+te denken, dat vader een soort knecht was; wij hebben ze eens goed de
+waarheid gezegd, en daarna hebben we in geen vijf dagen een woord
+tegen elkaar gesproken.</p>
+
+<p>Kort daarna kwam de blijde tijding: vader gaat naar den Rector van
+Warlington, en dat beteekende: hij zou een eigen kerk en een eigen
+huis krijgen. Wij zouden verhuizen!</p>
+
+<p>Een verhuizing is 't mooiste, wat je kunt beleven. Twee keer waren we
+al verhuisd, en we zouden 't elk jaar wel willen. Ditmaal was het
+niet zóó gezellig meer als vroeger, omdat moeder er niet meer was.
+Tante Caroline kwam nu eens kijken.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/04_maaltijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:252px;"></center>
+<br>
+
+<p>Nog denk ik met genot terug aan die dagen; den laatsten dag, toen
+onze maaltijd op een kist werd opgediend en overal de grootste herrie
+heerschte, en alle kamers zachtjesaan leeg raakten, vond ik vooral
+verrukkelijk.</p>
+
+<p>Tante Caroline trok mee naar de nieuwe woning, en zij is nu nog bij
+ons. Zij is een eigen zuster van vader, heel vriendelijk en nog al
+druk. Onze overtocht per spoor duurde lang; wij hadden vlak bij
+Londen gewoond, en ons nieuwe huis stond in Lincolnshire. Toen we
+aankwamen, waren we allen van vermoeidheid in slaap gevallen.
+Misschien is het beter, nu eerst wat van onszelf te vertellen, dan
+wat van het huis, en dan mijn eigenlijke verhaal te beginnen.</p>
+
+<p>Daan is de oudste, hij is 13 en Alex 12 jaar. Zij doen altijd alles
+samen, Daan heeft de leiding, en gewoonlijk is Alex het met hem eens,
+nadat hij er eerst flink met hem over getwist heeft. Iedereen vindt
+hen knappe jongens. Ik ook wel, maar als de menschen tegen vader
+zeggen: Wat flinke jongens! Zulke kleine meneertjes al! &mdash; dan schudt
+hij het hoofd. Na hen volg ik. Ik ben de leelijkste van de familie.
+Ik heb roodachtig haar, een bleek gezicht en groenachtig-bruine
+oogen. Heelemaal rood is mijn haar niet; d'r zijn d'r wel rooder. De
+jongens zeggen, dat roodharige menschen altijd leelijk zijn. Meer zal
+ik over mezelf niet zeggen; alleen nog dit eene, dat ik
+boekenschrijfster wil worden, en daarom er nu vast mee begin. Ik heet
+Grietje. Is 't geen vreeselijke naam? Ik heb hem van een oude tante,
+die mijn peettante was. De jongens noemen mij natuurlijk Griet. Je
+kùnt geen schoonheid zijn met zoo'n naam, zei Daan eens tegen me,
+toen ik hem vertelde zoo mooi te willen wezen als ons zusje Lena.
+Neen, zei ik, maar als ik m'n oogen sluit, klinkt Grietje als een
+grimmige oude vrouw met een baard onder d'r kin, en ik vrees, dat ik
+óók zoo zal worden. Ik denk het ook wel, zei Daan, maar je behoeft
+niet leelijker te zijn dan je verkiest. Je bent nu nog niet oud.
+Ziezoo, dat is ten minste één ding om dankbaar voor te wezen: oud
+ben ik nog niet.</p>
+
+<p>Lena is negen jaar, heel lief, en een echte dolle dries. Zij heeft
+prachtig lang haar, dat in blonde golven neerhangt tot op haar
+middel, en blauwe oogen. Onze jongste is Puf, oftewel onze baby. Zijn
+eigenlijke naam is George, maar wij noemen hem Puf, omdat hij zoo
+snel praat, dat hij tusschen de woorden blaast als een stoommachine,
+en omdat hij stapt als een haan. Hij is pas 6 jaar en heeft altijd
+een schortje voor, waar hij 't land aan heeft, en dat tracht los te
+maken, zooveel hij maar kan. Wij hebben het nu met heel veel knoopen
+van achteren vastgemaakt. Hij probeert het zooveel mogelijk vuil te
+maken, maar als hij dientengevolge meer dan één schortje per dag
+noodig heeft, krijgt hij geen suiker in z'n thee, en dat vindt hij
+verschrikkelijk. Hij heeft een kroeskop, dikke wangen, stapt heel
+zwaar en heeft dus heel wat schoenen noodig.</p>
+
+<p>Nu zal ik ons huis gaan beschrijven. 't Is een heerlijk huis, vlak
+bij de kerk, omringd van vele huisjes met rieten daken. Onze poort is
+naast die van de kerk, maar als we naar de kerk gaan, loopen we langs
+een klein nauw paadje tusschen dichte heesters door, en dan komen we
+door een nauw poortje op het kerkhof, vlak tegenover den ingang. Een
+breed pad leidt van onze poort naar de huisdeur; aan dezen kant zijn
+ook de stallen, een koetshuis met zolder en nog twee stallen voor
+paarden. Wij hebben geen paard of rijtuig, maar er zijn daar
+heerlijke plekjes om te spelen. Vóór ons huis is een groot grasveld
+daar staat ook een prieel, en aan de eene zijde een groepje boomen;
+verder nog struikgewas en bessenstruiken.</p>
+
+<p>Achter de keuken zijn twee grasvelden en daarachter loopt de
+spoorlijn; ons huis ligt wat hoog, zoodat de tuin wat afloopt,
+hetgeen heel geschikt is, om den trein te halen, als je wat laat
+bent. Aan de andere zijde van 't huis zijn bloemperken, waarop vaders
+studeerkamer uitziet. Achter de stallen is het werkhok en de
+kippenren, staande tegen een dijkje, dat ons erf van den weg scheidt.
+Ik ben niet heel sterk in beschrijvingen als deze, maar ik hoop, er
+nu voldoende van te hebben gezegd.</p>
+
+<p>In ons benedenhuis hebben we de eetkamer, de zitkamer en vaders
+studeerkamer. Een lange gang leidt naar de keuken. Boven hebben we
+onze leerkamer, dan vaders slaapkamer, die van tante Caroline, en de
+bergkamer. Ook hier weer een lange gang, aan het eind daarvan onze
+slaapkamers en die van de dienstbode. Alex en Daan slapen samen in de
+eene, Lena en ik in de andere kamer. Puf slaapt bij tante Caroline.</p>
+
+<p>In het gansche huis hangt een echt landelijke geur. Beschrijven kan
+ik dien niet, wij hebben altijd in de stad gewoond, maar als ik m'n
+oogen dicht doe, kan ik zeggen, waar ik ben, door den geur.</p>
+
+<p>De eerste weken na onze aankomst waren gezellig. Wij hielpen tante
+Caroline met het plaatsen der meubelen, terwijl vader naar Lemworth
+ging, een naburige stad, om er eenige nieuwe kleeden en enkele
+nieuwe meubelstukken te koopen. Wij klapten in onze handen, toen wij
+ze zagen, maar vader zei: Ach kinderen, hoe zou moeder dit verblijd
+hebben! Toen ging hij naar z'n studeerkamer en sloot de deur, en wij
+werden in eens stil.</p>
+
+<p>Ge hebt gezien, dat we met onze nieuwe woning bijzonder in onze
+nopjes waren; 't was ook alles zoo nieuw voor ons, en we konden
+nauwelijks gelooven, dat dit alles nu voor ons was.</p>
+
+<p>Wij zijn hier begin Juni gekomen, we hebben onophoudelijk aardbeien
+gegeten en morgen is het Juli! Gisteren hadden we onzen eersten
+regendag, en zijn we allemaal in de leerkamer gebleven; we begonnen
+met een praatje over onze lessen. Daan en Alex moeten elken dag 3
+mijlen loopen naar den dominee van het naastbijzijnde dorp; die
+dominee geeft zijn eigen kinderen en enkelen anderen les. Zij blijven
+daar dan eten, en keeren pas op het theeuurtje terug. Lena en ik
+nemen les van tante Caroline; ik geloof, dat tante niet heel secuur
+is, maar zeker weten doe ik 't niet. Zij en tante Marie komen bij
+beurten vaders huishouding waarnemen. Zij wonen dicht bij Londen; van
+tante Marie houden we erg omdat zij vaak spelletjes met ons doet en
+verhaaltjes vertelt; pas in den herfst is het haar beurt om te komen,
+dat duurt dus nog even.</p>
+
+<p>"Ik vind zes mijlen per dag loopen een vervelend baantje," zei Daan,
+en wierp z'n lei driftig op tafel; "wij moesten een fiets hebben, dan
+zou 't makkelijker gaan." "Die zullen we nooit krijgen," zei Alex,
+"zoolang we zoo arm blijven. Als ik ouder word, zal ik gaan sparen,
+voor ik trouwen ga, en dan geef ik ieder van m'n jongens een fiets,
+als ze zes jaar zijn." "Hoe leg je dat aan?" vroeg Daan. "Zeker niet
+door hard te werken."</p>
+
+<p>"Ik ga goud, of diamanten, of petroleum zoeken," zei Alex. "Kan niet
+schelen wat, maar dàt is <i>je</i> manier om geld te verdienen." Toen
+Daan weer: "Maar goud en diamanten spuiten den grond niet uit, als
+jij voorbij komt." "Dat niet, maar ik zal ze onverwacht ontdekken."
+"Ik wou, dat we een klein ponykarretje konden houden," zei ik.
+"Gisteren zag ik er een rijden door ons dorp, met zoo'n aardigen
+pony, bestuurd door een klein meisje in 't blauw en met een witten
+stroohoed op."</p>
+
+<p>"Pony's kosten veel geld," zei Alex. "Een oude ezel zou niet kwaad
+zijn; hij zou ons in een wip naar school brengen."</p>
+
+<p>"Ja," riep ik verheugd uit, "en ik zou iederen morgen met jullie mee
+gaan om hem weer terug te brengen, omdat we hem hier overdag wel eens
+noodig konden hebben, en dan ga ik jullie 's middags weer met hem
+halen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/05_boek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:279px;"></center>
+<br>
+
+<p>Daan gooide z'n boek naar mijn hoofd; ik ving het op en wierp het
+terug; 't was goed raak. Gevolg: een geregeld bombardement van
+boeken, totdat tante Caroline in de deur verscheen en ons beval, op
+te houden. Toen begonnen we weer over onzen ezel te denken, en we
+besloten te gaan sparen, om er een te koopen. Wij beloofden elkaar
+plechtig, geen cent meer te zullen uitgeven voor snoepgoed, zoolang
+niet genoeg geld bijeen was, om een ezel te koopen.</p>
+
+<p>"Als we geen karretje kunnen koopen, zullen we hem bij beurten
+berijden," stelde Alex voor. Toen nam Puf het woord:</p>
+
+<p>"Ik ga ook sparen, en dan koop ik een renpaard, dat is heel wat beter
+dan een oude ezel." "Kun jij zes mijlen lang op een paard zitten, jij
+kleine vent?" vroeg Daan. Puf wond zich op: "Een oude ezel weet niet,
+hoe ie loopen moet; en rennen kan ie heelemaal niet, ik hou van
+rennen, en ik wil niet op een ezel zitten, en ik geef mijn geld niet
+voor zoo'n sukkel, en ik...." "Hou op!" riep Daan, "jou kleine
+windhapper, of we zullen je vierkant uit 't raam zetten. Nou, jongens
+hoeveel geld hebben we samen? Ik zal penningmeester zijn; vlug wat!"</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/06_spaarpot.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:219px;"></center>
+<br>
+
+<p>Daan had nog niet uitgesproken, of Lena en ik vlogen al naar ons
+kamertje, om onze beursjes te halen. Lena had 5 &frac12; cent, ik 9
+dubbeltjes. Wij gaven dit bedrag aan Daan, die het geld in z'n
+spaarpot deed. Daarna nam hij uit zijn beurs 65 cent, terwijl Alex
+met smart beleed, dat ie geen cent bezat. Toen werd Puf bevolen twee
+centen af te staan, hetgeen hij al huilende deed, en telden we ons
+gezamenlijk bezit: één gulden, 62 &frac12; cent. Niet veel, om een ezel
+voor te koopen!</p>
+
+<p>"Wij moeten probeeren, er wat geld bij te verdienen," sloeg ik voor.
+"Dat is nog zoo gek niet," zei Daan, "en ik heb er al over gedacht,
+hoe." "Dat heb ik ook," zei ik snel, "maar ik zeg het je niet, wel de
+volgende week, het is o zoo leuk."</p>
+
+<p>Lena was bezig de kamer rond te hinken; even hield ze stil. "Ik wou
+dat we konden bedelen," zei ze. "Er is geen politie, om ons het te
+beletten." Daan sprak: "Alsof wij in onzen stand konden bedelen!"
+Daan is heel trotsch op "onzen stand". Ik vroeg hem eens, van welken
+stand wij waren. Van den tweeden, zei hij; de groote heeren en dames
+zijn van den eersten; maar ik herinnerde hem, dat moeders grootmoeder
+Mevrouw Louise werd genoemd, en wij dus ook tot den eersten stand
+behoorden. Hij zei toen, dat we van gekruist ras zijn. Ik weet niet,
+wat dat beteekent.</p>
+
+<p>"Misschien zal vader ons een ezel geven, als we hem er om vragen,"
+zei Lena; "hij is nu veel rijker. Ik zal hem er over spreken." Ze
+rende de kamer uit. Vader is dol op Lena; nooit bromt hij op haar,
+als ze op zijn studeerkamer komt. Wij wachtten in spanning; ze kwam
+met een lang gezicht terug. "Vader zegt, dat de verhuizing zooveel
+geld heeft gekost, dat hij nauwelijks al z'n rekeningen kan betalen."
+"'t Is ook veel aardiger als wij zelf den ezel kunnen koopen," zei
+Daan. Opeens riep Alex: "Ik heb een eenig plan, om geld te
+verdienen." "Dan hebben we nu drie plannen," merkte Daan op; "laten
+we elkaar daar nu niets van vertellen, dan komen we vandaag over een
+maand hier weer bij elkaar,' en tellen we onze verdiensten. Lena, jij
+moet nog een plannetje verzinnen, om geld te verdienen." Zij schudde
+lachend het hoofd: "Ja, ik weet al wat, en ik vertel het ook aan geen
+mensch."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/07_puf.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:286px;"></center>
+<br>
+
+<p>De vergadering werd besloten met een harddraverij om de tafel, totdat
+tante Caroline weer verscheen, om ons het te verbieden. Toen Puf dien
+avond naar bed ging, vroeg ie aan vader, of God soms ook geld had.
+Puf doet altijd van die wonderlijke vragen, en vader geeft hem altoos
+ernstig antwoord, hij zal hem nooit uitlachen.</p>
+
+<p>"God is heel rijk, is 't niet vader?"</p>
+
+<p>"Alle dingen in hemel en op aarde zijn van Hem," antwoordde vader.</p>
+
+<p>Puf ging heel gelukkig naar bed, maar eerst stak hij zijn hoofd nog
+even bij ons door de deur; "ik heb een heel mooi plan," zei hij. En
+wij lachten allemaal, omdat wij wel konden gissen, wat het was.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter02"></a>
+<center><img src="images/08_hoofdstuk2.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:465px;"></center>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK II</h3>
+
+<p>Wij hebben twee weken vacantie, voor wij aan de lessen beginnen, en
+dan duurt het nog maar enkele weken, en wij hebben weer vacantie, de
+groote zomervacantie, die einde Juli begint.</p>
+
+<p>Ik verlang er naar te beginnen met mijn plan om geld te verdienen, en
+ik denk er vandaag maar een aanvang mee te maken. Ik wou er eerst
+niets van zeggen, maar ik heb toch vader eerst maar verlof gevraagd,
+en hem gezegd, dat hij er niets van aan de anderen moet zeggen. Lena
+kan nooit een geheim bewaren; vanmorgen al, toen ze nog in bed lag,
+wilde ze mij al vertellen, wat ze doen ging, maar ik stopte mijn
+vingers in mijn ooren, zoodat ze kon zien, dat ik het toch niet
+hooren wou. Ik geloof stellig, dat we ons geheim niet lang zullen
+bewaren; dat spelen we nooit klaar. Was het nu nog één geheim, maar
+'t zijn er vijf, en die houden we onmogelijk stil.</p>
+
+<p>Vandaag is 't Zaterdag. Tante Caroline houdt elken Zaterdagavond een
+huisgodsdienst voor den Zondag, en daar gaan we allen heen. Dat
+geschiedt in onze mooie oude kerk; tante Caroline bespeelt dan het
+orgel, en wij vormen het koor; Daan noemt het een gekras van belang.</p>
+
+<p>Nu is er een oude man, die als voorzanger dienst doet, en de
+antwoorden opzegt, als niemand ze weet. Hij heeft een foei-leelijke
+stem, en zingt altijd een heel eind achter. Hij heet Nathan Porter.
+Verleden Zaterdag zei Daan tegen hem: "Kijk es, u moet niet zoo hard
+zingen, wij kunnen 't best af. Ik denk, dat u wel vermoeid zult zijn
+van 't zingen. Waarom gaat u niet midden in de kerk zitten, met een
+kussen in uw rug?" De oude man was beleedigd en stampte met zijn stok
+op den vloer: "Jongetje, ik ben hier spijkervast huisraad; jelui
+doortrekkend volk gaat voorbij als het gras. Ik ben hier al veertig
+jaar voorzanger, en nog niemand heeft mij ooit van hier willen jagen.
+Ik zing hier al van dat ik knaap was, en ik zal zingen blijven, tot
+dat ik naar het koor hierboven ga, en dan zal ik dáár zingen." Daan
+voelde zich terechtgezet, en zei geen woord meer.</p>
+
+<p>Ook een kreupele jonge kleermaker, en de onderwijzeres, en vier
+schoolkinderen doen aan den kerkdienst mee. Ik houd erg van de
+kooroefeningen, maar de jongens niet. Zij hadden vanmiddag liever
+gecricket in 't veld. Vreeselijk verhit kwamen zij aanhollen, toen 't
+tegen 4 uur liep, en in de grootste haast werden de handen
+gewasschen. De kerk was koel, na het voortdurend gejakker in 't land.</p>
+
+<p>In de kerk is één geschilderd raam; de andere ramen zijn gewoon, en
+je kunt de wuivende boomkruinen, en de blauwe lucht er door zien. Het
+maakt je aan 't droomen, als je dat ziet, terwijl je zit te zingen.
+Soms vergeet ik waar ik ben, en dan stooten de jongens mij aan en
+fluisteren: "Word wakker, Griet, kijk, een wesp!" Zij weten wel, hoe
+bang ik voor wespen ben; en dan schreeuw ik bijna luid van angst, en
+zie, dat er niets is. Het is heel moeilijk, je altijd goed te houden
+als er jongens bij zijn; zij maken je aan 't lachen en doen je 't
+geduld verliezen. En ik wil me juist in de kerk zoo graag goed
+houden, vooral als het een mooie dag is, en alles zoo rustig en stil
+om ons heen. Als ik dan de gouden vlammen zie bij zonsondergang, en
+de blauwe luchten en de rose wolken, dan komt er een lichte huivering
+over me, en ik fluister in mezelf: "O God, maak mij goed! Maak mij
+goed!"</p>
+
+<p>Daan en Alex zingen heel aardig; hun zang klinkt in de kerk als ....
+ja, ik zou haast zeggen als een klok, maar er is nog een lieflijker
+geluid: als ge met uw natgemaakte vingers langs den rand van een glas
+wrijft! Vader zegt, dat ik ook geen slechte stem heb, maar 't haalt
+toch niet bij die van de jongens. Moeder kon prachtig zingen &mdash; maar
+ik zal over haar niet spreken, dat maakt me maar droevig &mdash; en dan
+word ik boos op de jongens. Ik verwonder mij er vaak over, waarom het
+nu zoo verkeerd is, om te schreien. Ik denk, omdat het te
+kinderachtig is. Daan is altoos boos, als er een van ons schreit. Hij
+zegt, dat het fijnste volk van de wereld de Amerikaansche Indianen
+zijn; die lachen nog, terwijl ze onthoofd worden.</p>
+
+<p>Maar ik huil om de minste aanleiding; dan komen de tranen me in de
+oogen en ik kàn ze niet tegenhouden. Zelfs de stemmen der jongens
+bij de kooroefeningen maken me al bedroefd. Ik wou, dat ik een
+Amerikaansche Indiaan was.</p>
+
+<p>Toen de kerkdienst afgeloopen was, bleef ik met tante Caroline nog
+even in de kerk, om de zangboeken op te bergen, en toen kwam vader de
+kerk binnen. Hij zag er opgewekt uit, liep naar een graftombe dicht
+bij den preekstoel, en riep mij bij zich. In den grafsteen was de
+figuur van een ridder gebeiteld; wij vinden het altijd zoo jammer dat
+zijn neus kapot is, want het bederft z'n gansche gelaat. Maar vader
+wees mij op eenige woorden, gegrift aan het voeteneind. "Grietje,"
+zei vader, "dat zijn nu de woorden, welke ik ook op mijn graf zou
+wenschen, tenminste, als ik er naar geleefd heb. Lees ze mij eens
+voor, kind." Ik las ze, hoewel ik ze niet begreep: "Semper fidelis,
+semper paratus."</p>
+
+<p>"Altijd getrouw, altijd bereid," zei vader; "niet soms, Grietje. Hoe
+weinigen van ons kunnen dat "semper" voor onze deugden plaatsen!"</p>
+
+<p>Ik begrijp vader niet altijd, maar ik zei niets, totdat de zon scheen
+door het beschilderde kerkraam, en blauwe en roode stralen over den
+ridder wierp. Toen glimlachte ik.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/09_preek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:463px;"></center>
+<br>
+
+<p>"O, vader, wat is het toch een lief kerkje, en is u nu niet blijde,
+dat dit alles aan u behoort? Het is toch allemaal van u, is 't niet?"</p>
+
+<p>Hij schudde zijn hoofd.</p>
+
+<p>"Het is niet mijn kerk, Grietje, maar die van mijn Meester."</p>
+
+<p>"Jawel, dat weet ik wel," zei ik langzaam.</p>
+
+<p>Toen zei vader op zachten toon, alsof hij tot zichzelf sprak in
+plaats van tot mij: "Slechts rentmeester. En &mdash; van den rentmeester
+wordt getrouwheid vereischt, semper fidelis."</p>
+
+<p>Tante Caroline kwam bij ons. "'t Is theetijd, Grietje, kom, mee naar
+binnen." Ik ging heen, spijtig, dat ik het heerlijk-koele kerkgebouw
+alweer moest verlaten. Ik wou, dat we altoos buiten eten en drinken
+konden. Thee is zomers zoo heet. Ik ging de eetkamer binnen. De
+jaloezieën waren neer; de pas binnengebrachte theepot stoomde nog.
+Alex was bezig met de vliegen te verdrijven van onze boterhammen;
+Daan leerde Puf op z'n hoofd loopen, en Lena was nergens te zien.</p>
+
+<p>Ik zou ze net gaan zoeken, toen ze de kamer binnenholde. Heur haar
+hing los, haar gezicht was erg verhit en haar schortje vuil als roet.
+Ze danste de kamer door en zong zoo hard als ze kon: "Hoerah! Ik heb
+het gedaan!" Toen stond ze plotseling stil en liet een kwartje zien.
+"Mijn eerste winst," riep ze uit; "ik ben jelui allemaal voor!"</p>
+
+<p>Ik ging naar haar toe en zei: "Ik weet wat je hebt gedaan, ik kan 't
+aan je ruiken." "Zeg het nu maar niet! Vang 'm, meneer de
+penningmeester! Ik ga me wasschen." Zij huppelde de kamer uit, Puf
+keek me ernstig aan.</p>
+
+<p>"Zij heeft suikergoed in de keuken gemaakt." De jongens begonnen te
+lachen.</p>
+
+<p>"Makkelijk genoeg, haar geheim uit te visschen, maar ik zou wel es
+willen weten, wie er haar geld voor geeft," zei Daan. Ik antwoordde:
+"Misschien vader of tante Caroline. Maar laten we daar nu niet naar
+raden, totdat ze 't ons zelf vertelt. Dat zou niet in den vorm zijn."
+"In den vorm" is een woord van Daan; hij zegt het heel veel.</p>
+
+<p>"Het is niet in den vorm, een kwast te wezen," zei hij.</p>
+
+<p>"Dàt weet ik evengoed als jij."</p>
+
+<p>"Dan ben je 't niet, Griet!"</p>
+
+<p>Toen kwam tante Caroline binnen, en wij eindigden ons getwist.</p>
+
+<p>Toen tante Caroline goed en wel gezeten was, schonk ze thee voor ons
+in; daar verscheen Lena, blinkend van frischheid, nu ze zich eens
+terdege had gewasschen. Maar nog was haar gezicht opgezet, zoodat
+tante uitriep: "Kind, wat zie je er uit!" Ze leek ook wel wat op een
+gekookte kreeft. "Ik heb zoo hard gewerkt," zeide ze; "ik zou voor
+geen duizend gulden kok willen wezen!"</p>
+
+<p>Vervolgens kwam vader binnen; hij drinkt altijd gelijk met ons thee;
+maar zijn eigenlijk avondeten gebruikt hij nooit vóór 8 uur; dan
+eet hij met tante Caroline samen. Geen van ons had veel trek in thee;
+ze was zoo heet, en er was alleen brood met boter, niet eens bisquit,
+geen jam en geen aardbeien. Natuurlijk hebben we die lekkernijen niet
+iederen avond.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/10_bad.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:269px;"></center>
+<br>
+
+<p>Na het theedrinken gingen de jongens den tuin in, terwijl ik tante
+Caroline hielp met het klaarleggen van al onze Zondagsche kleeren, en
+het verstellen van eenig ondergoed. We hebben slechts twee
+dienstboden, de keukenmeid en Emma; die kunnen dus het verstellen van
+ons goed er niet bij hebben. Emma helpt Puf bij z'n bad, waarbij hij
+danst en springt en soms over z'n hoofd buitelt in 't water, onder
+veel geschreeuw en drukte. Lena is trotsch op haar verdiende kwartje.
+Ik kan vóór Dinsdag a.s. niets verdienen, maar dan zal het ook raak
+zijn. En nu moet ik met schrijven eindigen, want ik ga naar bed.</p>
+
+<p>Lena kwam juist naar me toe en zei: "Griet, raad eens, hoe ik dat
+kwartje heb verdiend." Ik zei haar, dat het een geheim moest blijven.
+"Jawel," zei ze, "maar jij kunt toch wel een geheim bewaren, is 't
+niet?" "Ik weet, dat je je borstplaat hebt verkocht, maar ik weet
+niet, aan wie. Misschien aan Emma, zij is dol op zoet goed." "Emma!
+Alsof ik van haar een kwartje zou aanpakken! Neen, niemand hier in
+huis gaf het mij, maar een heel voornaam persoon." Dit maakte mij
+nieuwsgierig, doch ik wou het haar niet laten merken. "Vader wil niet
+hebben, dat je je suikergoed aan vreemden verkoopt," zei ik. "'t Is
+geen vreemdeling," en toen, fluisterend aan mijn oor: "mejuffrouw
+Ribbon. Zeg het niet tegen de jongens."</p>
+
+<p>Ik schrok. Mej. Ribbon is een beste vriendin van ons, hoewel we haar
+nog niet lang kennen. Zij is eigenares van den dorpswinkel, en is
+heel dik en heel vriendelijk. Zij heeft een grooten zoon, die dikke
+vrienden is met Emma. Hij heeft een paar dichtregels geschilderd
+buiten de winkeldeur, een heel aardig versje:</p>
+
+<pre class="indent10">
+    Wie hier eens komt, die komt terug,
+    Hij wordt geholpen goed en vlug.
+</pre>
+
+<p>Mejuffrouw Ribbon heeft van alles in haar winkel. Alex ging naar haar
+toe, en vroeg een Braziliaanschen postzegel, hij verzamelt
+postzegels. Zij zei, dat ze hem binnen een week zou hebben, er waren
+postzegels besteld. Wij geloofden haar niet, doch op een Dinsdag, als
+het marktdag te Lemworth is, stuurde ze haar zoon naar een grooten
+boekwinkel daar, en hij kwam terug, niet alleen met een
+Braziliaanschen postzegel, maar ook met vele andere, zoodat Alex
+langen tijd keuze had. Later ging Daan er heen en vroeg naar een
+witte muis. Zij ging naar de stad en bracht er een voor hem mee; ik
+zei hem, dat ze een gewone muis had gevangen en die wit geverfd had.
+Maar hij geloofde het niet; 't eenige lastige was, dat zij er meer
+geld voor vroeg, dan hij bezat. Later merkten we, dat Tom, zoo heet
+de zoon van juffrouw Ribbon, een groote menagerie in den tuin had:
+duiven, kanarievogels, honden, katten enz.</p>
+
+<p>In juffrouw Ribbon's winkel hangt zoo'n heerlijke geur. Van alles
+ruik je er; Daan zegt, dat het een mengsel is van zeep, uien, stroop
+en koffie. Ik vind het meer een mengsel van zwavel, spek, appels, en
+kaas. Alex vindt het meer ruiken naar suiker, kool, vet en leer.
+Altoos helpt juffrouw Ribbon met een vriendelijken glimlach haar
+klanten, nooit verliest ze haar hoofd bij de zoo verschillende
+boodschappen. Deze moet pepermunt hebben, die worst, een ander zes el
+katoen, weer een ander een kookpan, kopjes en schoteltjes, dan weer
+touw, veters, inkt, huismiddeltjes, rapen, bisquit, te veel om op te
+noemen; altoos weet ze het precies te vinden. Ik zei haar eens, dat
+winkel houden mij een heel zenuwachtig werkje leek, want je krijgt
+zooveel menschen, die zelf niet weten, wat ze moeten hebben. "Niets
+erg," zei ze, "ik weet beter wat ze noodig hebben, dan zij zelf."
+Daaruit blijkt, dat ze een knappe vrouw is.</p>
+
+<p>"Kocht juffrouw Ribbon je borstplaat?" vroeg ik aan Lena. "Ja, ik gaf
+het haar, en vroeg, of ze 't niet kon gebruiken; ik vertelde haar,
+dat ik wat geld moest verdienen. Dat vond ze heel lief; ze kocht het
+van me en beloofde Woensdag nog meer van me te zullen koopen."</p>
+
+<p>Ik werd een beetje jaloersch. Wij hebben van jongsaf altoos zelf onze
+borstplaat gemaakt. Lena heeft het van mij geleerd. Natuurlijk was
+het slim van haar, om er aan te denken, het te gaan verkoopen; maar
+toen juffrouw Ribbon het eenmaal wilde koopen, was er voor haar geen
+kunst meer aan. En als ik er nu aan denk, wat mijn plannen zijn ....
+maar ik zeg er niets van, want de jongens mochten dit dagboek eens in
+handen krijgen.</p>
+
+<p>"Ik weet niet, of tante Caroline wel goed vindt, dat jij alle boter
+en suiker daarvoor gebruikt," zei ik een beetje gemelijk.</p>
+
+<p>"O, dat maakt de keukenmeid wel in orde, zij heeft al gezegd, dat zij
+er voor zorgen zou. Van elke 25 centen, die ik verdien, geef ik er
+haar vijf en zij kan er meer boter voor koopen, dan zij noodig
+heeft!"</p>
+
+<p>"Ik geloof er niets van, dat zij jou elken dag in de keuken wil
+hebben," zei ik.</p>
+
+<p>"Dat zal ook niet elken dag gebeuren, maar de keukenmeid heeft
+gezegd, dat zij, zoo dikwijls als ik het maken wil, me zal helpen."</p>
+
+<p>Ik wist, dat dit waar was, want Lena speelt het met iedereen klaar
+door haar mooipraterij. Ik begrijp niet, hoe ik zoo verkeerd kwam,
+maar 't was nu eenmaal zoo, en toen werd ik nijdig op mij zelf, dat
+ik zoo nijdig was, en werd dus nog nijdiger. Lena was zóó akelig
+met zichzelf ingenomen, dat zij d'r mond er niet over kon houden.</p>
+
+<p>"Niemand van jelui is nog begonnen met wat te verdienen," zei ze, "ik
+ben jelui allemaal voor."</p>
+
+<p>"Ga toch naar bed," schoot ik uit, "je bent zoo lastig en druk, dat
+ik niet eens rustig kan schrijven."</p>
+
+<p>Zij liep de kamer uit en schold mij uit voor zeurkous. Ik zal ook
+maar naar bed gaan; toch ben ik een beetje huiverig om zoo boos in te
+slapen. Wij hebben eens een verhaal gehoord van een jongen, die z'n
+zuster niet wou vergeven, voor zij ging slapen; maar zij werd niet
+weer wakker: zij stierf van hartzeer.</p>
+
+<p>Ik ben blij, dat 't morgen Zondag is; dan kan niemand van ons geld
+verdienen, en dus behoeven we elkaar daarover dan ook niet in 't haar
+te vliegen. Daar houd ik trouwens toch niet van; wij hebben allen
+noodig, dat we vrede met elkaar houden.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter03"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK III</h3>
+
+<p>Een gansche week lang heb ik niets geschreven, dus mag ik nu wel eens
+spoedig aan 't werk. 'k Zal eerst maar eens wat vertellen van
+verleden Zondag.</p>
+
+<p>Bij het ontbijt krijgen we Zondagsmorgens allemaal een gekookt ei;
+dat is het eerste pleizier van den dag, ongerekend nog het genot der
+Zondagsche kleeren. Lena en ik zijn dol op witte jurken, en daar we
+nu juist uit den rouw zijn, kunnen we ze mooi dragen. Ook onze hoeden
+zijn wit, met witte linten. Lena lijkt Zondags wel een engel; als ze
+vleugels had, zou ze er bepaald een wezen. En het dragen van
+Zondagsche kleeren stemt je ook zoo opgewekt.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/11_kaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:197px;"></center>
+<br>
+
+<p>We moeten Zondags heel vlug ontbijten, omdat tante Caroline naar de
+Zondagsschool moet. Nog vóór kerktijd is ze terug, om met ons ter
+kerk te gaan. Verleden Zondag was het verschrikkelijk warm, en de
+brandende zonnestralen door de groote kerkramen maakten het
+daarbinnen benauwd. Leuk was het, toen de zon het kale hoofd van een
+boer ging plagen; hij sloeg met z'n zakdoek over z'n hoofd, als zaten
+er vliegen, eindelijk spreidde hij z'n zakdoek geheel over z'n hoofd
+uit, en had toen zóó 'n koddig voorkomen, dat ik 'n vreeselijken
+toer had, om niet in lachen uit te barsten. Ten slotte kon ik het
+niet meer uithouden, en proestte het zóó hard uit, dat vader
+ophield met preeken en mij strak aankeek. Wat had ik het toen te
+kwaad; m'n oogen stonden vol tranen, en ik kon het toch heusch niet
+helpen, ik had alles gedaan om niet te lachen. Eindelijk ging vader
+weer voort, en luisterde ik met aandacht naar hem. Want vader preekt
+heel mooi, altijd vertelt hij wat nieuws uit den bijbel.</p>
+
+<p>Hij begon met de geschiedenis van den hoofdman over honderd, en sprak
+daarbij over deze woorden: "Ik zeg tot dezen: ga, en hij gaat, en tot
+genen: kom, en hij komt, en tot een anderen: doe dit, en hij doet
+het." Vader zei, dat dit het voorbeeld was voor een goeden
+dienstknecht. En toen zei hij, dat Jezus Christus ook tot ons die
+drie woorden spreekt, maar dan in deze volgorde: Kom, ga, doe. Zoo is
+ons Christelijk leven. Wij moeten komen, vóór wij kunnen gaan, om
+te doen. Wij moeten komen, en onszelf als dienstknechten van Jezus
+opgeven, opdat Hij onze zonden vergeve en ons tot Zijn eigendom make;
+en wij moeten gaan, om anderen van Hem te spreken, eerst onze
+vrienden, en dan hen, die Jezus niet kennen. Sommigen moeten daarvoor
+ver van huis, en vader vertelde hierbij van de zendelingen; anderen
+moeten in hun eigen omgeving doen, wat Jezus hen geboden heeft.</p>
+
+<p>Elk woord van de preek heb ik begrepen, en zelfs de jongens zaten te
+luisteren, omdat vader het een preek over soldaten noemde, en de
+jongens zijn dol op soldaten.</p>
+
+<p>Toen we uit de kerk kwamen, was ik heel stil. De jongens vroegen, of
+ik aan 't tobben was over mijn geheim, maar ik zei hun van niet.</p>
+
+<p>Na het middageten gingen we allen naar het veld, om er de vragen en
+antwoorden uit onzen catechismus te leeren. Tante Caroline ging weer
+naar de Zondagsschool, maar vader kwam naar ons toe, ging in een
+gemakkelijken stoel onder de olmen zitten, en overhoorde ons de
+geleerde vragen. Toen dat afgeloopen was, gingen de jongens weg, en
+Lena ook, maar ik bleef, want ik hoopte, dat vader nog wat over zijn
+preek zou zeggen. Hij deed het al dadelijk; hij legde zijn hand op
+m'n schouder, en vroeg: "Heb je naar de preek geluisterd, Grietje?"</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/12_vragen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:421px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ja, vader." "En welke van de drie bevelen heb je nu gehoorzaamd? Ben
+je op weg, om een van Christus' trouwe volgsters te worden?" Ik
+antwoordde beschroomd: "Ik denk <i>komen</i>." Vader zei niets. En ik
+vervolgde: "Maar ik begreep niet goed het <i>gaan</i>. Ik kan toch niet
+de geheele wereld doorgaan, en het Evangelie brengen!" Vader sprak:
+"Ik heb gehoord, dat tante je gevraagd heeft, of je haar niet kunt
+helpen in de Zondagsschool; ik dacht, je zoudt daarheen kunnen gaan."
+"Maar vader," riep ik uit, met verbaasde oogen hem aanstarende, "daar
+ben ik toch veel te jong voor; de jongens zouden zeggen, dat ik dan
+nog verwaander was dan ooit, ze noemen me nu al altoos verwaand."</p>
+
+<p>"De vraag is maar, waar je 't meeste om geeft: het bevel van Jezus of
+de jongens." Ik liet mijn hoofd hangen; toen opeens viel ik uit: "Een
+kwast te heeten, is niet in den vorm." Vader lachte luid. En ik
+voegde er haastig aan toe: "Ik vind zelf, dat zulk werk voor mij te
+verwaand zou staan." "Heel wel," zei vader, "ik zal er niets meer
+over zeggen."</p>
+
+<p>Ik voelde mij ver van gelukkig. Net kwam Puf aan en klom op vaders
+knie; ik ging weg, liep naar de leerkamer en nam een boek uit onze
+"Zondagsche" verzameling. Ik las door tot theetijd. Werkelijk, ik
+kàn nog geen klas onderwijzen. Ik zou niet weten, wat ik zeggen
+moest; bovendien, de kinderen kijken je zoo aan, en Daan zou me maar
+uitlachen.</p>
+
+<p>Na de thee gingen we naar de avondkerk, maar ik was al bang, niet
+veel aandacht voor de preek te zullen hebben. En toen wij den
+avondzang gingen zingen, voelde ik de tranen opkomen, omdat ik wist,
+dat ik een lauw hart heb.</p>
+
+<p>Ik was maar wat blij, toen 't weer Maandag was, omdat ik dan heel wat
+te doen had voor onze vergadering op Dinsdag. Alex vroeg vader bij
+het ontbijt, of hij den ganschen dag mee uit hooien mocht met
+Cummins, dat is de boer, die vaders land verzorgt. Als Cummins hem
+mee hebben wou, vond vader 't goed.</p>
+
+<p>Ik beneed Alex, omdat ik er ook zoo van houd, om mee uit hooien te
+gaan. "Je maakt er een mooi lui dagje van, terwijl je zorgen moest om
+je plan uit te voeren," zei ik hem. "Sluit je op, ouwe Griet!" riep
+hij, en rende lachend weg. Daan keek hem een oogenblik na, alsof hij
+ook mee wou. "Ik ga hard aan 't werk," zei hij, "mijn plan is rijp om
+vandaag uit te werken."</p>
+
+<p>"Morgen zal 't mijne rijp zijn," zei ik, en ging den tuin in, om met
+den ouden Baldwin te praten. Dat is onze tuinman. Vroeger hadden we
+geen tuinman, eenvoudig, omdat we geen tuin hadden. Het is een
+alleraardigste oude man, maar hij wil van niemand bevelen hooren,
+zelfs niet van vader.</p>
+
+<p>"De tuin is mijn werk," zei hij eens tot vader, "en preeken maken is
+uw werk, en het is niet goed ze door elkaar te halen. U is er op
+berekend om te preeken, ik om te tuinieren, en zoo weten we zelf onze
+zaken het best."</p>
+
+<p>Altijd is hij gereed voor een praatje, en het spijt mij daarom
+eigenlijk een beetje, dat ik hem iets van mijn plan heb verteld. Nu
+weten vader en hij er allebei iets van; maar dat moet toch ook wel,
+want anders kan ik het niet uitvoeren.</p>
+
+<p>Tegen etenstijd zei tante Caroline tegen me: "Griet, je moet eens
+even soep brengen naar een arme vrouw, die een halve mijl buiten het
+dorp woont. Je kunt Puf meenemen, een wandeling zal hem goed doen."</p>
+
+<p>"Och tante," riep ik teleurgesteld uit, "moet ik nu vanmiddag uit, ik
+wou zoo graag wat in den tuin gewerkt hebben."</p>
+
+<p>"Ik heb gemerkt, Grietje, als ik je wat vraag voor mij te doen, dat
+je dan altijd wat anders hebt te doen. Zoo vreeslijk is dat toch
+niet, even een halve mijl te loopen, om soep bij een arme vrouw te
+brengen! Ik kan zelf niet gaan, want ik heb met je vader nog een en
+ander te bespreken."</p>
+
+<p>Ik trok een lip, en toen dacht ik in eens: dat kon nu wel dat "gaan"
+zijn, waarvan vader sprak. In elk geval was 't prettiger dan het
+onderwijzen in de Zondagsschool. Ik trachtte dus opgeruimd te kijken,
+ging Puf halen, en begaf mij met hem op weg. Lena kwam net het hek
+uit en riep juichend: "Hoera! Ik ga nog meer borstplaat maken! Ik zal
+'t van jelui allemaal winnen, wat zijn jelui ook voor langzame
+kinderen!" Terwijl ze dit zei, wond ze zich zóó op, dat ze van het
+hekje, waarop ze was gaan staan, plat op den grond viel.</p>
+
+<p>"Hoogmoed komt voor den val," riep ik haar na, terwijl ze overeind
+krabbelde en haar elleboog wreef. Toen rende ik met Puf weg.</p>
+
+<p>Hij was natuurlijk weer druk als twee. "Ik wil de volgende week het
+ezeltje naar de wei brengen," zei hij, "en ik wil er den eersten keer
+op rijden."</p>
+
+<p>"Wanneer komt het dan?" vroeg ik hem.</p>
+
+<p>Hij keek even voor zich, en zei toen: "Ik heb al gezegd, dat het een
+mooie ezel moet wezen, niet zooals ze die aan 't strand hebben, maar
+een met blauwe oogen en die niet bijt. Ik verwacht hem binnen 5
+dagen."</p>
+
+<p>Ik moest lachen; hij keek zoo ernstig en babbelde maar weer verder:
+"Het zal de beste ezel van de heele wereld wezen, omdat ik den
+rijksten man van de wereld gevraagd heb, hem te geven." "Ik vind, dat
+je niet zoo oneerbiedig over God spreken mag, Puf." "Ik heb niet
+gezegd, wien ik bedoelde, stoute meid, je hebt mijn geheim geraden."
+Puf stond het huilen nader dan 't lachen, en midden op den weg
+stilstaande riep hij: "'t Kan me ook niet schelen, ik vertel het aan
+niemand anders!" Toen begon ik hem maar een verhaal te vertellen, om
+zijn aandacht af te leiden.</p>
+
+<p>Het was een lange warme wandeling naar juffrouw Tapson; 't leek mij
+meer een mijl dan een halve mijl, maar ten slotte kwamen we er dan
+toch! 't Was een aardig klein huisje met een tuintje, vlak aan den
+weg. De deur stond open, ik liep dus binnen, en zag daar een man,
+bezig met het vuur op te poken.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/13_soep.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:417px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Soep voor moeder?" vroeg hij, terwijl hij zich omdraaide en van mij
+gehoord had, wat ik kwam doen. "Ik ben er zoo dankbaar voor. Boven
+ligt ze te bed met pijnlijke rheumatiek, en ik verzorg haar zoo goed
+als ik kan. 's Morgens moet ik naar Lemworth, en pas 's avonds 7 uur
+kom ik weer in 't dorp terug." Hij had inmiddels het pannetje van me
+aangenomen en keek er in. "Daar is genoeg in voor vandaag en morgen,"
+zei hij. "Vriendelijk bedankt hoor kind. Wil je niet even naar boven
+gaan, om moeder te groeten? Ze houdt zoo van gezelligheid."</p>
+
+<p>Ik klom de nauwe trap op, en Puf stommelde achter mij aan. Ik ben
+gewoonlijk bang voor zieke menschen, maar van deze oude vrouw hield
+ik. Een helder mutsje had ze op en ze lag onder een lappendeken. Haar
+gansche gezicht helderde op, toen ze ons zag komen. Zij zei, dat ze
+al van ons gehoord had, en of ik nu dat meisje was met het mooie
+haar? Ik lachte terwijl ik mijn roode lokken naar achteren schudde,
+en vertelde haar, dat dat Lena was. Toen begon Puf met haar te
+praten, en natuurlijk vertelde hij haar ook van het ezeltje. Daar was
+hij nu eenmaal vol van.</p>
+
+<p>"Puf begrijpt nog niet, wat bidden is," legde ik haar uit. "Hij
+denkt, dat hij zeker alles krijgt, waar hij God om vraagt. Hij vraagt
+b.v. om z'n speelgoed heel te maken, maar gewoonlijk doe ik het maar,
+anders gaat hij nog rekenen op wonderen."</p>
+
+<p>"Och lieve kind," zei juffrouw Tapson, "de Heere hoort gaarne het
+gebed der kinderen! 't Is net als met mijn Bob; wat die vroeg, kon ik
+niet half geven, toch luisterde ik geduldig naar al zijn wenschen.
+Maar bid, bid gerust; veel gebed maakt je ziel sterk, en zoo ben je
+ons ouderen nog ten voorbeeld."</p>
+
+<p>Puf begreep er niets van. Hij liep wat heen en weer, en ging toen de
+trap af. Ik keek hem na, en zag, dat Bob Tapson met hem spelen wilde.
+En toen heb ik juffrouw Tapson mijn geheim verteld; ik gevoelde, dat
+ik het nu toch aan iemand moest vertellen, en zoo stortte ik mijn
+hart voor haar uit. Zij luisterde met ingehouden adem, en beloofde
+mij, dat haar zoon voor mij zou uitzien, en een plekje in z'n kar
+voor mij zou openlaten.</p>
+
+<p>Ziedaar het geheim! Vader had mij aangeraden, om uit onzen tuin
+bloemen en groenten te verzamelen, die te Lemworth ter markt te
+brengen, en ze daar te verkoopen. Met den trein er heen gaan, was
+veel te duur, en daarom had ik gevraagd, op Baldwins groentenkar te
+mogen meerijden. Maar die gaat 's morgens om 8 uur al heen, en komt
+'s avonds 7 uur pas terug, en ik ben dus bang, dat tante, als ze er
+achter komt, het mij zal verhinderen.</p>
+
+<p>Ik wandelde met Puf naar huis terug en gevoelde mij verdrietig. Als
+ik ging, zou ik het ontbijt moeten missen, want voor 8 uur ontbijten
+we nooit. Ik kon wel gemakkelijk zoo vroeg weg gaan, maar zouden ze
+dan thuis niet denken, dat me wat overkomen was? Maar dan kon ik toch
+een briefje voor vader achterlaten, en hem vragen, er niets van te
+zeggen!</p>
+
+<p>Ik leefde weer op, en zoodra we thuis waren, holde ik den tuin in, om
+mijn mand te gaan inpakken. Toen we kwamen theedrinken, vertelde
+tante ons, dat vader verzocht was, om in een naburig dorp een
+begrafenis te gaan bijwonen, omdat de predikant daar uit was. "En hij
+zal daar den nacht overblijven," voegde zij er bij. "Hij zal niet
+voor morgenavond terugkomen, want morgenochtend is er ook nog een
+huwelijk te bevestigen."</p>
+
+<p>Zoo zou dus mijn brief aan vader weinig geven. Ik zat leelijk in de
+war, en peinsde, wat ik doen moest. 't Beste leek mij toe, dan maar
+voor tante Caroline een briefje achter te laten. Ik schreef nu, voor
+ik naar bed ging, dit briefje:</p>
+
+<div class="indent10">
+Lieve tante Caroline,
+<br>
+<br>
+Als ik den ganschen dag weg blijf, dan is er niets met mij gebeurd.
+En vanavond om 7 uur zal ik thuiskomen, het dient om mijn plan uit
+te voeren, dat echter een geheim is.
+<br>
+<span style="float: right;">Uw liefhebbende nicht Grietje.</span>
+<br>
+<br>P. S. Het is geen verkeerde zaak, maar een goede.
+</div>
+
+<p>Tante Caroline zei, voordat we naar bed gingen, dat zij vandaag
+nauwelijks een van ons gezien had, en dat zij hoopte, dat wij geen
+van allen verkeerde dingen in 't schild voerden. Alex werd zoo rood
+als een pioen, en zei, dat hij vreeselijk moe was, en Daan zag er
+moedeloos uit, als had hij al z'n geld verloren.</p>
+
+<p>"Ik heb hard genoeg gewerkt, om 10 kwartjes te verdienen," zei hij,
+"en ik durf zeggen, dat ik dat al lang gedaan heb."</p>
+
+<p>"Kinderen," zei tante, "ik houd niet van al dat gepraat over geld.
+Het schijnt, dat jelui aan niets anders denkt tegenwoordig. Het staat
+zoo onkinderlijk!"</p>
+
+<p>"Maar het is om een ezel te krijgen," riepen we allen uit. Toen zei
+tante Caroline niets meer. En wij gingen naar bed; ik vol van de
+plannen voor morgen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter04"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK IV.</h3>
+
+<p>Den volgenden morgen was ik al om 4 uur wakker; den ganschen nacht
+had ik gedroomd van juist voor m'n neus vertrekkende treinen, en van
+al de moeite, die ik hebben zou, om mijn plan voor tante Caroline
+geheim te houden. Ik was dan ook wat blij, toen het eindelijk begon
+te lichten en ik kon opstaan; erg gejaagd kleedde ik mij aan, want
+het was een heerlijk avontuur, en wij houden allen van avonturen.</p>
+
+<p>Overal had ik voor gezorgd. Voor niemand wilde ik weten, waar ik was
+heengegaan, en ik had dus een heel oud katoenen jurkje aangetrokken,
+met een boezelaar er over, denzelfden, dien ik altoos in den tuin
+draag. Mijn haar vlocht ik in een paar dichte vlechten, en daarover
+ging een groote zomermuts, die ook achterhoofd en hals bedekte. Tante
+Caroline vindt dat soort zoo geschikt voor onzen tuinarbeid, maar wij
+houden er niet van, om juist als de dorpskinderen gekleed te gaan.</p>
+
+<p>Heel stil moest ik me aankleeden, om Lena niet wakker te maken;
+eindelijk stond ik gereed, en legde het briefje op Lena's tafel dan
+kon zij het aan tante geven. Voorzichtig sloop ik de trappen af,
+opende de deur en liep op m'n teenen de stoep af. Den vorigen avond
+had Baldwin de groentenmand al in den stal gezet, de eenige kunst was
+nu nog, om ze daar vandaan en het hek door te krijgen.</p>
+
+<p>'t Viel niet mee maar ten slotte gelukte het toch; ik moest ze langs
+den grond sleepen, en angstig keek ik naar boven, of niemand mij zag.
+Buiten het hek liet ik ze staan, want de groentenwagens komen hier
+altoos langs, en toen liep ik zoo vlug ik kon naar het huis van
+juffrouw Tapson. Bob had mij gezegd, dat als ik wat vroeg kwam, ik
+een mooi plaatsje op zijn wagen kon krijgen. Toen ik het huis bereikt
+had, was Bob aan 't schoonmaken van zijn paard. Hij keek verwonderd
+op toen hij me zag, en herkende me niet in mijn groote muts.</p>
+
+<p>"Ik wil niet, dat ze in 't dorp weten, wat ik ga doen," zei ik. "Je
+zult er toch niets van zeggen, wel? Mijn mand staat vlak bij ons hek.
+Ik dacht, je rijdt er toch langs, en dan kunnen wij haar zoo
+meenemen."</p>
+
+<p>"'t Komt in orde, hoor," zei hij hartelijk. "Jij bent een vlug
+vogeltje, heb je al wat gegeten?"</p>
+
+<p>Ik haalde twee dikke boterhammen uit m'n zak, die de keukenmeid mij
+den vorigen avond had gegeven, toen ze dacht dat ik ergen honger had.
+Bob verraste me met een heerlijken kop thee. Toen ging hij naar
+boven, om z'n oude moeder goeden dag te zeggen, en vroeg mij, of ik
+haar ook nog even wilde groeten. Ik ging naar boven, en de oude vrouw
+schudde mij glimlachend de hand. "Je bent een dapper meisje," zei ze,
+"om er zoo op uit te trekken, en ik zal je eens zeggen, wie je wel
+zal willen helpen. Vraag maar naar Marie Dutton, ze is een eigen
+zuster van me en woont twee mijlen van Lemworth. Zij zal je graag
+helpen, en Bob zal je wel bij haar brengen."</p>
+
+<p>"Ik ben nog nooit op een markt geweest," zei ik haar, "Ik ben heel
+blij, dat er iemand is, die mij helpen wil."</p>
+
+<p>En toen gingen we naar beneden, en ik klom op den volgeladen wagen,
+die in den tuin te wachten stond. Die Bob is toch zoo'n goeie jongen:
+hij had een stoof in den wagen gezet, zoodat ik zoo echt gemakkelijk
+kon zitten.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/14_wagen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:425px;"></center>
+<br>
+
+<p>
+En daar ging het; mijn hart klopte van blijdschap en spanning. Nog
+drie vrouwen met boodschappen voor Lemworth reden mee; bij ons hek
+zette Bob mijn mand in den wagen; terwijl keek een der vrouwen mij
+aan en vroeg: "Wat is dat voor een kleine meid?" Ik draaide mijn
+hoofd niet om en Bob antwoordde kortaf: "Zij is met mij mee gekomen."
+Verder zei ze niets, want ze praatte zóó druk met de andere
+vrouwen, dat ze mij geheel vergat. Doodstil zat ik op den wagen, die
+zóó langzaam reed als duurde de tocht een jaar. Ik kreeg ten slotte
+kramp in mijn beenen, en werd moe ook. Zoo vroeg ook op geweest! Toen
+wij Lemworth naderden, zat ik al te knikkebollen! Het scheen een heel
+groote stad, en ik voelde me wat beangst toen we naar de markt reden;
+wat een menschen, en wat een drukte! Toen de vrouwen waren
+uitgestapt, en Bob z'n paard had afgespannen, nam hij mijn mand op
+z'n schouder, en zei me, hem te volgen.</p>
+
+<p>De markt was alleraardigst; er waren gansche rijen kuikens en eenden,
+vruchten en bloemen, boter en eieren, en iedereen schreeuwde zoo hard
+als ie kon. En wat waren daar grappige oude boerinnen bij, en
+druk-lachende kinderen, net als op de schilderijen, die ik wel eens
+gezien heb.</p>
+
+<p>Bob trok me mee naar een hoekje, waar een vriendelijke oude vrouw
+zat. Zij leek veel op juffrouw Tapson, maar haar gezicht was heel wat
+dikker. Bob vertelde haar, wie ik was; zij lachte en vroeg mij, haar
+alles van mijn plan te vertellen. Dat deed ik; terwijl pakte zij m'n
+mand uit, en maakte ruimte op een hoek van haar stalletje, om mijn
+koopwaar daar neer te leggen. Ik begon er schik in te krijgen, en had
+wat graag gewild, dat de jongens mij zoo even hadden gezien. En mijn
+bloemruikers waren veel mooier dan alle, die ik zag; ik had ze dan
+ook met zorg gerangschikt.</p>
+
+<p>Maar er kwam maar niemand bij me koopen, en ik begon den moed al te
+verliezen. Nooit zal ik dan ook vergeten, dat de eerste koopster mijn
+bloemen opmerkte en mij vroeg, wat de ruikers per stuk kostten. Ik
+zei: een dubbeltje &mdash; juffrouw Dutton had mij gezegd, dat ik er dat
+voor vragen moest &mdash; en zij kocht zes ruikers van me! Ik had de
+gansche markt wel kunnen ronddansen, zoo blij was ik. Spoedig daarna
+kwamen weer twee dames voorbij. Zij hielden stil, wenkten juffrouw
+Dutton goeden morgen, en vroegen haar, of zij crocussen had. Zij zei
+van niet, maar vertelde hun, dat ik heele mooie had. Zij bekeken de
+mijne, kochten er vier, bovendien nog een bundeltje varens, en
+betaalden er negen stuivers voor. De eene dame zei tot de andere:
+"Wat een schilderachtig tafreeltje, die kleine meid te midden harer
+bloemen! Als de arme menschen hun kinderen altijd zóó kleedden, als
+haar moeder haar kleedt, zouden we onder de lagere klassen niet zulke
+armoedige aankleeding vinden. Zij is een voorbeeld voor haar stand!"
+Ik durfde niet te lachen, toen ik dat hoorde....</p>
+
+<p>Later verkocht ik nog vier koolen, en drie bos wortelen. Toen de
+middag ten einde liep, had ik alles verkocht, wat ik had meegebracht,
+behalve twee koolen en één bloemruiker; die kocht juffrouw Tapson
+van me, zij heeft een groentenwinkeltje en zei dat ze haar wel te pas
+zouden komen.</p>
+
+<p>Ik vergat nog te vertellen, dat ik om 1 uur met juffrouw Dutton naar
+een tentje ging, waar thee werd verkocht en koeken. Ik had honger,
+maar ik had geen zin, van mijn verdiende geld veel uit te geven; ik
+kocht dus alleen een kop thee voor 5 cent en een koek voor 5 cent;
+juffrouw Dutton gaf me een van haar grootste appels er bij.</p>
+
+<p>Toen was het tijd, om naar huis terug te keeren. Ik telde nog even
+mijn geld: ik had één gulden en 25 cents verdiend! Wat was ik blij!</p>
+
+<p>Doch daar kwam Bob Tapson aan, om mij te zeggen, dat hij om 4 uur
+vertrok, en dat de vrouwen reeds lang hun manden gepakt hadden. Het
+speet mij, nu al van de markt te moeten scheiden, maar er was niets
+aan te doen, ik klom op den wagen en ging weer op mijn oude plekje
+zitten. De terugweg scheen eindeloos; er reed een oude man mee, die
+erg naar bier rook en om de flauwste kleinigheden lachte. Ik gevoelde
+mij vreeselijk vermoeid, en viel ten slotte in slaap, zóó vast, dat
+Bob mij bij het hek van de pastorie van den wagen moest zetten.</p>
+
+<p>"Wel, Grietje, heb je een goeden dag gemaakt?"</p>
+
+<p>"Ja," zei ik met slaperige stem, "hoeveel moet ik je betalen?"</p>
+
+<p>"O niets, kind, je nam geen ruimte in beslag; en denk er aan, even
+bij moeder aan te komen en haar alles van vandaag te vertellen. Zij
+zal het zoo graag hooren."</p>
+
+<p>Ik nam afscheid van hem, en bedankte hem hartelijk; vervolgens droeg
+ik mijn leege groentenmand naar den stal, opende de keukendeur en
+stapte heel rustig binnen. Ik was wel een beetje bang voor tante
+Caroline. Lena kwam net de trap afrennen.</p>
+
+<p>"O, jou ondeugende meid! Daar zal wat opzitten! Vader is thuis
+gekomen, en hij is o zoo boos op je. En wat heb je toch uitgevoerd?
+Den heelen dag hebben we er naar gegist, en weet je al, dat ik Daan's
+geheim heb geraden? Zou je het graag willen weten?"</p>
+
+<p>Ik antwoordde slechts: "Ik ben zoo moe; heb je wat thee voor me? Waar
+is tante Caroline?"</p>
+
+<p>"Ze zijn allemaal in den tuin, aan 't bloemen begieten. Toe, Griet,
+lieverd, zeg me nou es, wat je hebt uitgevoerd."</p>
+
+<p>Maar ik wilde 't haar niet zeggen. Ik voelde mij niet prettig door
+die ontvangst, en wou maar rechtuit aan vader gaan zeggen, wat ik
+gedaan had. Ik liep den tuin in. Tante kwam dadelijk op mij af.</p>
+
+<p>"Griet, dat is heel ondeugend van je. Waar ben je toch geweest? En
+wat heb je den ganschen dag uitgevoerd? Je weet toch wel, dat zoo
+verdwijnen zonder iets te zeggen, heel onbehoorlijk is."</p>
+
+<p>"Ik wilde het vader gaan zeggen, het is een geheim," zei ik. Tante
+Caroline kwam altijd weer in haar humeur, als we zeiden, naar vader
+te zullen gaan. Zij riep vader, die juist bezig was den gieter te
+vullen, en ging toen heen, vader en mij alleen latende. Daan zegt,
+dat zij geheel "in den vorm" is, als zij zoo doet.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/15_bril.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:253px;"></center>
+<br>
+
+<p>Vader zette zijn bril op, en keek mij scherp aan.</p>
+
+<p>"Grietje, je hebt tante vandaag heel wat angst berokkend. Ik ben niet
+tevreden over je."</p>
+
+<p>"Hoor u eens, vader. Luister es. Het gaat over de groenten en
+bloemen, waarvan u gezegd had, dat ik ze mocht hebben. Ik ben ze gaan
+verkoopen, om mee te helpen voor het koopen van onzen ezel." En ik
+vertelde hem alles, wat ik vandaag gedaan had. Een keer lachte hij,
+en toen wist ik al, dat mijn straf niet heel zwaar zou wezen. Maar ik
+kreeg toch een lichte straf; vader zei me, dat ik er niet aan mocht
+denken, ooit weer zoo iets te doen. Dat maakte mij zeer verdrietig.</p>
+
+<p>"Neen Grietje, ik wil niet, dat mijn kind daar alleen tusschen al dat
+ruwe volk is, hoe vriendelijk ze ook voor je zijn. Het mag niet. Je
+moeder zou het zeker niet hebben toegestaan. En in elk geval had je
+eerst toestemming moeten vragen. Ik ben bang, dat je vermoed hebt,
+die niet te zullen krijgen. Spreek op en zeg de waarheid."</p>
+
+<p>Ik bloosde sterk. "Ja, ik was bang, dat u me niet zoudt laten gaan,
+maar ik was niet ongehoorzaam, want ik wist het niet zeker."</p>
+
+<p>"Dat was juist verkeerd van je. Doe nooit zoo iets weer. En ga nu
+naar binnen, om wat te eten."</p>
+
+<p>"En mag ik het geld houden?"</p>
+
+<p>"Ja, daar heb ik niets tegen; maar je moet een ander middel zoeken,
+om de groenten aan den man te brengen."</p>
+
+<p>Ik ging naar de eetkamer, tante had de thee klaar. Zij zei niet veel;
+maar voor ik het eten op had, holden de jongens en Lena binnen.</p>
+
+<p>"Nou, zondaar, biecht op! Wat heb je vandaag uitgehaald?"</p>
+
+<p>"Bepaald goede zaken! Wij hebben je brief gezien, 't was een
+prachtstuk!"</p>
+
+<p>"En tante Caroline was zoo bang voor je!"</p>
+
+<p>Ik haalde rustig mijn beurs te voorschijn en legde de zilver- en
+koperstukken op tafel.</p>
+
+<p>"Ziedaar," riep ik uit, "kan één van jelui 't beter?"</p>
+
+<p>"Vijf en twintig stuivers!" schreeuwde Daan, en grabbelde er in om,
+als een oude gierigaard.</p>
+
+<p>"Nou, 't is niet slecht voor een meisje! Vertel ons nu es, hoe je 't
+hebt gedaan gekregen."</p>
+
+<p>"Dat is mijn geheim," zei ik.</p>
+
+<p>Het was mijn overwinningskreet. Maar ik wist: mijn geheim zou niet
+lang geheim blijven. Want eigenlijk wou ik ze 't allemaal zoo graag
+vertellen.</p>
+
+<p>"Zeg," riep Lena, "ik weet wat Daan deze laatste twee dagen heeft
+gedaan. Vraag hem es, hoeveel hij al heeft, Griet!"</p>
+
+<p>Daan grinnikte, en hield mij z'n dichtgeknepen vuist voor. "Ik heb
+vandaag een avontuur gehad," zei hij. En hij toonde ons een halven
+gulden.</p>
+
+<p>Ik stond op en danste de tafel rond. "Het duurt niet lang, of wij
+rollen allemaal met rijksdaalders," riep ik uit. En Alex: "Wacht maar
+tot aan 't einde der week, dan zal ik mijn klein millioen er nog
+bijvoegen."</p>
+
+<p>Toen gingen we allen achter elkaar de tafel rond marcheeren, terwijl
+Daan zong:</p>
+
+<pre class="indent10">
+    Een ezel is een heerlijk dier,
+    Over een maand dan komt ie hier,
+        Lang zal ie leven!
+        Lang zal ie leven!
+    Ons ezeltje loopt voor ons pleizier!
+</pre>
+
+<p>Daan kan altijd gedichten maken, als hij er zin in heeft. Wij waren
+zoo opgetogen, dat we hoe langer hoe sneller gingen dansen, totdat
+het een complete oorlogsdans werd. Ten slotte vielen we allen over
+elkaar heen, en rolden van den lach over den grond. Toen we buiten
+adem weer opstonden, riep ik uit:</p>
+
+<p>"Hoor es, Daan. Als jij jouw avontuur vertelt, dan zal ik het mijne
+vertellen."</p>
+
+<p>"Dames gaan voor," zei hij, met een buiging.</p>
+
+<p>Toen begon ik, vreeselijk gejaagd, mijn wedervaren te vertellen. Ik
+dacht wel, dat het hen zou verbazen, en dat deed het ook. Maar Daan
+en Alex, al zouden ze 't wat graag zelf gedaan hebben, zouden het
+toch niet zeggen. Daan trok een heel voornaam gezicht en zei: "Ik
+geloof niet, dat jij en Lena de zaak goed aanpakken. Dat kan iedereen
+wel, geld maken uit vaders eigendommen. Wel, ik ging z'n studeerkamer
+binnen, haalde er eenige boeken weg, en verkocht ze."</p>
+
+<p>"Maar dat zou heiligschennis zijn," riep ik uit.</p>
+
+<p>"De bloemen en de groenten zijn niet van jou, om ze te verkoopen,"
+zei Daan, "evenmin als de suiker en de boter, die Lena voor haar
+borstplaat gebruikt."</p>
+
+<p>"O, maar vader heeft er ons toestemming voor gegeven!" liepen wij
+beiden luid.</p>
+
+<p>"En ik betaal ook het mijne," zei Lena. "Het is heel wat zwaarder
+werk, in de dompige, heete keuken te wezen, dan op de markt te zitten
+en daar verkoopen, en ook niet half zoo aardig."</p>
+
+<p>"Vader gaf mij toestemming," herhaalde ik, "en dus is de zaak heel
+zuiver."</p>
+
+<p>"Maar kind, wij hebben allemaal recht, om de bloemen te verkoopen,"
+zei Alex.</p>
+
+<p>"Niet waar," zei ik op stelligen toon, "alleen die daar het eerst om
+vroeg! 't Was mijn plan."</p>
+
+<p>"Nou, als jij het dan voor gisteren hebt gevraagd, dan zal ik het
+voor morgen vragen; waarom niet? Ik heb harder gewerkt dan jelui
+allen, de gansche week."</p>
+
+<p>"Maar ik kan er niet mee voortgaan," zei ik verdrietig; "vader heeft
+gezegd, dat ik het niet weer mocht doen."</p>
+
+<p>"Wil je mijn avontuur nu hooren?" vroeg Daan.</p>
+
+<p>"Hij gaat nog dood, als ie niet over z'n eigen plan kan spreken," zei
+Lena boosaardig. Wij zetten ons allen tot luisteren, maar Daan zou
+z'n redevoering niet houden. Juist was hij z'n keel aan 't schrapen,
+toen tante Caroline binnen kwam, en ons naar bed joeg. "Ik zal het
+bewaren tot morgenochtend," zei Daan. En ik was er eigenlijk blij om,
+want ik was zóó slaperig en vermoeid, dat ik al sliep, vóórdat ik
+nog goed en wel onder de dekens lag.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter05"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK V.</h3>
+
+<p>Den volgenden dag vertelde Daan ons zijn geheim. Ik zal het maar net
+zoo overschrijven als hij het zei, dat is gemakkelijker. Hij was de
+rivier langs gegaan, om visch te vangen. Hij begon met deze
+bekentenis:</p>
+
+<p>"Den eersten dag trof ik het heel slecht. Daarom ging ik gisteren
+verder de rivier langs. En daar vond ik een heerlijk, rijk beschaduwd
+plekje, waar je de visschen letterlijk zag spartelen van ongeduld, om
+bij je te komen. Zij beten flink toe, en het ging puik! D'r waren ook
+wel kleintjes bij, maar ik had toch in een oogenblik mijn mandje vol.
+Nu kwam het er op aan, ze aan den man te brengen, en ik besloot, op
+mijn terugweg naar huis bij eenige boeren aan te loopen, en te zien,
+of die ze van mij koopen wilden.</p>
+
+<p>Ik vond al spoedig een groote boerderij, en liep er zoo snel mijn
+beenen mij maar dragen konden, heen. Juist was ik het huis genaderd,
+toen ik een ouden heer in een tuinstoel zag zitten, die uit een
+groote pijp dampte. Ik nam mijn pet voor hem af; hij hield mij
+staande en vroeg me, wie ik was.</p>
+
+<p>"Ik ben vischkoopman," zei ik. "Ik zou zeggen, uw keukenmeid zal wel
+wat visch van me willen koopen."</p>
+
+<p>Hij staarde me aan alsof ik een chimpansee was.</p>
+
+<p>"Maak je mand maar es open," zei hij. Met trots toonde ik hem de
+vangst. Weer staarde hij mij aan.</p>
+
+<p>"Waar heb je die visch gevangen? In welk gedeelte van de rivier?"</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/16_vissen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:413px;"></center>
+<br>
+
+<p>
+Ik legde het hem uit. "Ik heb alleen vandaag maar geluk gehad; ik
+denk, dat ik eerst naar 't verkeerde plekje ben geweest. Voor zestig
+cent laat ik u het gansche zoodje, meneer. Prachtig en frisch, pas
+gevangen!"</p>
+
+<p>Hij lachte. "Wie heeft je tot vischboer aangesteld?"</p>
+
+<p>"Ikzelf. Ik tracht een eerlijk centje te verdienen, om een ezel te
+kunnen koopen." Toen vertelde ik hem ons plan. Hij vond het zóó
+vermakelijk, dat hij dadelijk z'n beurs trok, mij een halven gulden
+gaf en zei: "Daar, breng de visch maar in huis, en breng mij morgen
+weer zoo'n mandje vol."</p>
+
+<p>Ik danste van blijdschap naar de boerderij, en gaf mijn visch af,
+doch aan de deur stond een knecht, die mij ook al vroeg, waar ik die
+visch vandaan had. Ik vertelde het hem. "Het is een geluk, dat Morris
+je niet gesnapt heeft," zei hij; "dat is juist privaat bezit van
+onzen meneer, en hij vervolgt iedereen, die zich op zijn terrein
+waagt."</p>
+
+<p>Ik zei niets, vertrok, en gevoelde mij verre van prettig gestemd. Ik
+begreep nu, waarom die ouwe heer zoo gegrinnikt had, maar ik was niet
+van plan, domme dingen te doen, ging dus naar hem toe en zei hem, dat
+ik hem z'n halven gulden kwam terugbrengen. "Ik heb bemerkt,
+mijnheer, dat het uw eigen visch is," zei ik. "Het spijt mij, dat ik
+op uw eigendom heb gevischt, ik zal het niet weer doen."</p>
+
+<p>"Hier," zei hij, "je houdt wat je hebt verdiend. Wij zullen zien, of
+je daar niet met een vischacte van mij kunt visschen. Het overkomt
+mij niet vaak, dat ik mijn eigen visch kan koopen. Vroeger mocht ik
+ook dolgraag visschen, maar mijn jicht laat het niet meer toe."</p>
+
+<p>"Nu, als u het goedkeurt, dat ik het geld behoud, zal ik het graag
+aannemen. Maar in uw vischwater zal ik niet meer visschen, uw
+opzichter zou mij kunnen betrappen. Ik ben u zeer dankbaar, goeden
+middag, mijnheer!"</p>
+
+<p>Ik nam weer mijn pet af, en ging heen; hij lachte als om een grap,
+maar ik behield den halven gulden.</p>
+
+<p>Toen zei ik: "Maar Daan, dan schijn je toch niet veel beter dan wij
+allen, want jij vangt visch, die niet aan jou toebehoort."</p>
+
+<p>"Ja, maar ik doe het niet meer," zei Daan snel. "Ik ga niet weer naar
+dien ouden heer. Ik zal het mijlen verder wel weer beproeven. Ik
+weet, dat vader op een deel der rivier ook vischrechten heeft."</p>
+
+<p>"Wie is die oude heer?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Hij is de graaf van Benton, hij heet Generaal Walton. Hij vroeg mijn
+naam niet, dat bewijst zijn voornaamheid." "En je zei eerst, dat hij
+vroeg wie je was," zei Alex.</p>
+
+<p>"Jawel, hij bedoelde mijn beroep," zei Daan deftig. "Heeren vragen
+niet iedereen naar hun naam, dat is niet naar den vorm."</p>
+
+<p>"Welnu, nu alle geheimen onthuld zijn, zal ik jelui het mijne
+vertellen," zei Alex. "Ik heb hard gewerkt en meer uitgevoerd, dan
+jelui allemaal samen." Wij lachten hem allen uit. "Goed," zei Alex,
+"vraag het dan maar aan den ouden Cummins. Hij vertelde aan vader,
+welk een drukke week hij voor zich had met het hooien, en dat hij
+één mannetje te kort kwam, en hoe moeilijk het was, hulp te krijgen.</p>
+
+<p>Maandagmorgen vroeg ging ik naar hem toe en zei hem, dat ik werken
+zou als de beste, als ie me maar betaalde; 't slot van de zaak was,
+dat hij me het loon van een halfwas knecht zou geven, nadat ik hem
+verteld had, waarvoor ik het geld noodig had. Zoo ging ik aan den
+arbeid, en Vrijdag krijg ik m'n loon: dan hoopt hij al het hooi
+binnen te hebben."</p>
+
+<p>Wij hadden wel eerbied voor Alex' plan. Maar wij hadden nog meer
+eerbied voor den afstand, die ons scheidde van het oogenblik, dat we
+geld genoeg zouden hebben. Eensklaps dacht ik aan een ander plan, en
+ik ging spoedig naar juffrouw Tapson, om haar meening erover te
+vragen. Mijn doel was, om elken Dinsdag een mand met groenten aan Bob
+mee te geven, en dan juffrouw Dutton ze te laten verkoopen. Juffrouw
+Tapson vond het een heel goed idee; ik ging weer gauw naar huis
+terug, en vroeg vader, of hij het goed vond; hij zei ja, tenminste
+zoolang Baldwin mij kon geven, wat wij uit onzen tuin te missen
+hadden.</p>
+
+<p>Toen waren we allen een beetje uit ons doen; alle geheimen waren nu
+onthuld, en wij houden juist zoo van geheimen. De volgende week
+beginnen de lessen weer.</p>
+
+<p>Niet weinig schrok ik, toen Lena den volgenden middag naar me toe
+kwam gehold en zei: "O, Griet, ik zit vreeselijk in de rats, toe,
+help me!"</p>
+
+<p>Lena komt altijd naar me toe, als ze wat bijzonders heeft uitgehaald,
+en dat doet ze altoos, als ze niets te doen heeft. Zij vertelde me
+nu, dat ze, bij het hek aan 't spelen zijnde, het meisje had zien
+voorbijrijden, dat ik den vorigen dag in het mooie dogkarretje had
+gezien. Het meisje moest in juffrouw Ribbon's winkel wezen, en daar
+ze alleen was, moest ze haar paardje los laten staan. Lena ging er
+heen, en toen, zonder over de gevolgen na te denken &mdash; Lena denkt
+nooit na, als ze iets gaat doen &mdash; sprong zij in het karretje, en
+reed er het dorp mee in.</p>
+
+<p>"Het was alleen maar uit de grap, Grietje," zei ze; "ik wilde binnen
+twee minuten weer terug zijn, en ze zou er niets van hebben gemerkt,
+maar ik gaf het paard een tikje met de zweep, en het ging er van door
+als de wind en ik kon het niet meer tot stilstaan brengen. Toen ik
+dat gewaar werd" &mdash; hier knipte Lena boosaardig met de oogen, &mdash; "had
+ik eerst dol veel schik. Wij vlogen erlangs en toen we te Cross Glen
+kwamen, draaide het paard een groote poort in! Toen werd ik angstig,
+want ik wist, dat onze baron daar woont zooals vader mij verteld
+heeft. Op zoo'n groot heerenhuis, Griet! Zoodra we de plaats waren
+opgereden, hield de pony stil; een huisknecht kwam de stoep af, en
+keek verbaasd rond, toen hij me zag.</p>
+
+<p>"Waar is juffrouw Clara?" vroeg hij.</p>
+
+<p>Ik klom snel uit het karretje, en zei: "Zij was bij ons in den
+winkel, en toen is het paard met mij weggerend." O, wat was ik
+beangst, Griet; ik vloog de laan uit, en verborg mij achter struiken,
+opdat niemand me zien zou. Eindelijk kroop ik te voorschijn, klom
+over een heg, en kwam zoo weer op den landweg terecht. Wat ben ik
+warm en moe!"</p>
+
+<p>"Maar Lena, wat is dat een leelijke streek van je! Waar is het meisje
+nu?"</p>
+
+<p>"Ik weet het niet. Ik denk, dat ze naar huis is gewandeld. Toe Griet,
+ga 's gauw naar juffrouw Ribbon, en vraag het eens even. Ik hoop nog,
+dat ze niet zullen ontdekken, wie het gedaan heeft."</p>
+
+<p>"Ga zelf," zei ik boos. Toen sloeg Lena haar armen om mijn hals.
+"Lieve Grietje, toe, ik houd zoo van je. Hè toe, ga jij nu even!
+Iedereen weet wel, dat jij er geheel buiten staat."</p>
+
+<p>Ik ging, en vond juffrouw Ribbon heelemaal in de war over wat er was
+voorgevallen.</p>
+
+<p>In één adem door vertelde juffrouw Ribbon wat er gebeurd was.</p>
+
+<p>"'t Gebeurt niet vaak, dat er een van de jonge dames van 't Huis in
+mijn winkeltje komt. Ik stond dan ook verplet, toen ik plotseling den
+pony hoorde wegrennen. Net was ik bezig, Clara een ons van Lena's
+borstplaat af te wegen, en ik vertelde haar wie ze gemaakt had, toen
+we eensklaps opschrikten door het wegrijden van 't karretje; beiden
+vlogen we de deur uit, en daar zagen we met ontzetting Lena
+wegrijden, haar lange haar als een gouden wolk om haar hoofd waaiend,
+en met een snelheid als van een automobiel. Houd haar vast! gilde
+Clara, zij rijdt met mijn pony weg!</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/17_locomotief.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:312px;"></center>
+<br>
+
+<p>Maar je hadt evengoed een locomotief kunnen tegenhouden. Ik trachtte
+toen de jongejuffrouw weer naar binnen te krijgen, om bij mij te
+wachten. Maar zij was zóó geschrokken, en ook zóó boos, dat ze
+stampvoetend van ergernis bleef staan en zei: Mijn moeder zal dat
+borstplaatmeisje wel eens duchtig straffen! Toen ging ze op den weg
+heen en weer loopen. En als nu Mevrouw er van hoort, zal ze nog hier
+komen en mij vragen, waarom ik niet iemand bij 't paard heb gezet, en
+dan zal ze 't me daarvoor ook nog lastig maken. Ik zou voor geen geld
+van de wereld haar willen boos maken, want dit is haar huis en ik ben
+haar huurster!"</p>
+
+<p>"Maar juffrouw Ribbon, wat spijt het me, dat het zoo geloopen is.
+Maar u weet, hoe Lena is. De borstplaat heeft haar eenigen tijd zoet
+gehouden, maar altoos haalt ze wat uit, dat verkeerd is. Denkt u, dat
+de jongejuffrouw goed thuis gekomen is?"</p>
+
+<p>"Hoe zou ik dat weten? Ik hoorde of zag sedert niets van haar."</p>
+
+<p>Vol van allerlei gedachten kwam ik thuis. Voor verklikker te spelen,
+vind ik verschrikkelijk. Dat is een van de dingen, die niet "in den
+vorm" zijn; bluffen en liegen en klikken vind ik slecht. Maar ik wist
+ook, dat vader van deze geschiedenis hooren zou, en er is niets, wat
+hij meer haat, dan dingen te vernemen, die wij hem verzwegen hebben.
+Hij wil, dat we altoos dadelijk onze verkeerdheden vertellen. Ik ging
+dus naar Lena toe, en zei haar, dat ze naar vader moest gaan, en het
+hem vertellen. Zij wou niet, en toen zei ik haar, dat ik zelf zou
+gaan. Toen begon ze natuurlijk weer heel lief te doen. Juist kwam
+vader binnen, toen we druk aan 't twisten waren, wie gaan zou.</p>
+
+<p>"Wat is er aan de hand?" vroeg hij.</p>
+
+<p>"Lena wou u iets vertellen," zei ik en liep daarna vlug de kamer uit.
+Natuurlijk biechtte ze nu op; vader nam haar mee naar de
+studeerkamer, en las haar daar eens flink de les; schreiende kwam ze
+terug. Later heeft ze me verteld, dat vader haar een briefje van
+schuldbekentenis had laten schrijven; zelf had hij er een aan Mevrouw
+geschreven, waarin hij de toedracht der zaak meedeelde. Hij had tegen
+Lena gezegd, dat hij telkens weer zich voor zijn kinderen moest
+schamen, en daarop was Lena gaan schreien. Maar hij had haar gekust,
+voor ze wegging; vader is dol op Lena; hij zegt altoos, dat ze hem
+aan moeder herinnert!</p>
+
+<p>Den daarop volgenden avond, Vrijdag, waren Lena en ik in de badkamer.
+Wij moesten "de groote wasch" doen, altijd een groot vermaak. Wij
+vullen dan de kuip maar half, en wasschen alles, wat we maar machtig
+kunnen worden. Puf hielp ons dapper. Alle kammen en borstels worden
+eerst gewasschen, dan alle poppenkleeren van Lena, zakdoekjes,
+halskraagjes, schortjes, en alles wat er maar vuil in huis te vinden
+is. Puf bracht ons alle artikelen aan; juist had hij een wollen aapje
+in 't bad laten plonsen, en stonden we te schaterlachen om z'n koddig
+gezicht, toen Emma kwam binnenvliegen.</p>
+
+<p>"De jongedames Grietje en Lena moeten dadelijk naar de huiskamer
+gaan; er is visite, en tante heeft gezegd, dat je komen moet!"</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/18_badkamer.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Hè, wat vervelend!" zei ik, "En wie is het, Emma?"</p>
+
+<p>Lena en ik stonden in onzen onderrok, vanwege het geplas met water.</p>
+
+<p>"Het is Mevrouw Londesburg met haar dochtertje."</p>
+
+<p>Lena en ik keken elkaar verschrikt aan.</p>
+
+<p>"Ik ga niet heen," zei Lena, "ik doe het niet."</p>
+
+<p>Maar Emma troonde ons mee naar de slaapkamer, waar we ons
+aankleedden.</p>
+
+<p>"Wij moèten gaan, Lena. O kind, ik wou, dat je 't maar niet gedaan
+hadt. Ik zou wel vriendin met dat meisje willen zijn." "Ik niet
+graag!"</p>
+
+<p>Lena was boos, en zij stond maar steeds heen en weer te wiegen, toen
+Emma trachtte haar het haar met den pas schoongemaakten borstel te
+borstelen. "Ga weg, Emma! Ik zal ze uur aan uur op me laten wachten.
+Ik ben in geen jaren klaar!"</p>
+
+<p>Emma ging boos weg. Toen smeekte ik Lena, om toch anders te doen;
+binnen twee minuten helderde haar gelaat op &mdash; zij is nooit langer
+dan 5 minuten boos &mdash; en was ze bereid, mee naar beneden te gaan.</p>
+
+<p>"Ik zal voorwenden, dat ik van niets afweet," zei ze; "vader is uit,
+en dus kan hij het haar niet zeggen."</p>
+
+<p>Zoo kwamen we de huiskamer binnen; ik was heel wat meer beangst dan
+Lena. Daar zat het meisje; alleraardigst zag ze er uit in haar witte
+zijden jurk en witten hoed. Mevrouw was in druk gesprek met tante
+Caroline. Iedereen in het dorp is bang voor Mevrouw Laura; ik begrijp
+niet waarom; zij keek heelemaal niet streng, en toen ze ons zag,
+barstte ze in een schaterlach uit.</p>
+
+<p>"Wie van jelui heeft me dat aardige briefje geschreven? Ik ben hier
+gekomen, om het je te vergeven, en om je te vragen, of je morgen bij
+mijn dochtertjes komt theedrinken. Wil je komen?"</p>
+
+<p>Lena sloeg niet eens beschaamd de oogen neer.</p>
+
+<p>"Ik ben het, die u vergiffenis woudt schenken," zei ze. Toen gaf
+Mevrouw ons de hand, en wij gaven Clara ook een hand. Zij keek Lena
+heel ernstig aan, maar glimlachte tegen mij.</p>
+
+<p>"Hebben jelui een kinderkamer?" vroeg ze mij.</p>
+
+<p>"Neen, alleen een leskamer; wil je ze eens zien?" Dadelijk ging ze
+met ons mee. Wij gingen zwijgend de trap op; boven gekomen, zei Lena:
+"Wil je ons bad eens zien?"</p>
+
+<p>Zij aarzelde even en zei toen van ja. Wij hadden heelemaal vergeten,
+dat we Puf alleen hadden achtergelaten; toen we de badkamer
+binnengingen vonden we hem bezig met onze oude kat en haar twee
+jongen, die hij in de kuip had gezet, om ze alle drie te wasschen. De
+kleine poesjes waren al bijna verdronken. Vliegens haalden we ze uit
+het water, en in den angst van het oogenblik was alle stugheid
+tusschen Clara en ons geweken, en begon ze al druk over allerlei mee
+te babbelen. Zij vertelde ons, dat ze een tweeling was; haar zusje
+heette Betty. Betty had haar voet verstuikt, en kon nu niet loopen;
+de dokter had gezegd, dat ze heel lang moest blijven liggen. Puf keek
+Clara eens even aan, en zei toen: "Wil je ook niet es wat wasschen?
+Mijn slabbetje is heel erg vuil."</p>
+
+<p>Intusschen was Lena de katten aan 't afdrogen, en toen ze er wat
+toonbaar uitzagen, droegen we ze naar beneden, om ze in de keuken
+verder te laten drogen. Daarna lieten we 't vuile water uit de kuip
+loopen, en deden er weer versch in; Clara vond het zóó verrukkelijk,
+dat zij ook wou wasschen. Wij gaven haar een vuil paardedekje van Puf
+en vertelden haar, terwijl ze ijverig te wasschen stond, hoe we tante
+eens voor den gek hadden gehouden.</p>
+
+<p>Wij waschten toen een roodwollen poppejurkje; dit gaf zóó erg af in
+'t water, dat ik naar beneden vloog, en tante Caroline toeriep: "Kom
+u es gauw boven, Lena bloedt zoo." Tante Caroline liep zoo hard als
+ze kon de trap op, en kwam doodelijk verschrikt bij 't bad. Daar zag
+ze, hoe we haar voor 't lapje hadden gehouden. Clara vond de historie
+allerleukst.</p>
+
+<p>Maar wat was ze nat geworden! Haar jurkje kon je wel uitwringen. Wij
+beproefden haar te drogen, doch toen we beneden kwamen, was tante
+Caroline erg boos, en zelfs Mevrouw Laura keek verstoord. Clara kreeg
+Lena's beste witte jurk aan, die haar heel goed paste; tante zei
+tegen Mevrouw: "Ik verzeker u, dat ik geen oogenblik gerust ben, wat
+er gebeuren zal. Ik kan u niet zeggen, hoe dit me nu weer spijt."
+Maar Clara zei dadelijk: "Och mama, ik vond het zoo heerlijk; ik kan
+me thuis nooit zoo vermaken." Mevrouw Laura glimlachte en sprak: "Ik
+kan me zoo begrijpen, juffrouw, dat u uw handen vol hebt; bij mij
+moeten ze maar niet wasschen, als ze op de thee komen morgen."</p>
+
+<p>Mevrouw en Clara vertrokken nu per rijtuig; Lena en ik kregen droog
+brood bij de thee, omdat we Clara hadden laten wasschen. Ik vind die
+straf niet verdiend. Vader straft ons nooit onverdiend. Tante denkt
+altijd, dat we dan beter zullen opgroeien. Maar wij denken wel eens,
+dat die bijzonder goed opgevoede lui de malste menschen van de wereld
+worden. En daarom zijn we d'r heelemaal niet op gesteld, zoo heel
+best op te groeien.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter06"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK VI.</h3>
+
+<p>In groote spanning zagen Lena en ik de theevisite bij Mevrouw Laura
+tegemoet. Lang voordat tante Caroline het gewild had, waren we al in
+ons beste pakje gestoken. Emma bracht ons weg, en liep onophoudelijk
+druk te praten over het mooie, groote huis van den baron. Ik wou, dat
+ze allen bij ons in de kerk kwamen, maar dat doen ze niet; dichterbij
+hebben ze een kerk, en daar gaan ze heen. Wat zullen de jongens
+jaloersch op ons zijn; ik heb ze maar gezegd, dat er heelemaal geen
+jongens zijn, waarna Daan opmerkte, dat een visite van louter meisjes
+hem te min was.</p>
+
+<p>Lena was gewoon wild; ik waarschuwde haar, dat, als ze wat verkeerds
+uithaalde, ik dadelijk naar huis terug zou keeren, om haar daar te
+laten. Natuurlijk werd ik weer voor verwaandheidje uitgescholden,
+maar dat is minder: Lena was nu niet kalm.</p>
+
+<p>Toen we de groote voordeur naderden, was ze o zoo schuchter, ik denk
+een beetje angstig. Ikzelf eigenlijk ook wel een weinig, toen een
+deftige huisknecht ons in een vestibule liet, die geheel met
+schilderstukken en platen versierd was, en ons vervolgens langs
+eindelooze gangen geleidde, waarna hij een deur opende, en riep: "De
+jongedames van de pastorie!"</p>
+
+<p>Even daarna stonden we in een allerliefste kinderkamer, en kwam Clara
+ons tegemoet om ons te verwelkomen. Zij bracht ons dadelijk bij 't
+venster, waar Betty op een sofa lag. Zij geleek sprekend op Clara,
+alleen haar gezichtje was wat smaller en bleeker. Dan was er in deze
+kamer nog een vriendelijke gouvernante, Miss Tudor.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/19_gouvernante.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:424px;"></center>
+<br>
+
+<p>Onmiddellijk vroeg Lena haar, of ze nog familie was van den koning
+Tudor. Miss scheen het nog al niet kwaad op te vatten; ze lachte
+althans en zei, dat ze vreesde, wel geen koning in de familie te
+zullen hebben.</p>
+
+<p>Toen trok Clara ons mee, en liet ons al haar prachtige poppenkamers
+en ander speelgoed zien. Al spoedig zat Lena op den vloer en
+vermaakte zich met een der poppenkamers. Inmiddels was ik met Betty
+gaan praten.</p>
+
+<p>"Clara heeft me verteld van jelui badkamer en de groote wasch," zei
+ze; "ik wou, dat ik er bij geweest was. Toe, vertel me d'r es wat
+meer van." Ik ging haar nu vertellen van ons ezeltje, en hoe wij
+probeerden het geld te krijgen; ze vond het allerleukst.</p>
+
+<p>Clara kwam naar ons toe: "Zeg, Betty, wij hebben toch zoo'n schik met
+ons poppenhuis; Lena vertelt me allerlei nieuws, hoe ik er mee om
+moet gaan. Wij hebben inbrekers door den schoorsteen laten klimmen,
+en onder het ledikant verborgen, en" &mdash; hier ging ze fluisteren &mdash;
+"als Miss meteen uit de kamer gaat, gaan we een brandje voorstellen,
+en dan zijn wij brandweermannen; dan halen we de tuinslang en
+bespuiten het met water."</p>
+
+<p>Betty's oogen schitterden, maar ik moest zien, dat spelletje te
+voorkomen. Ik vertelde haar, dat wij zooiets thuis ook eens gedaan
+hadden. De jongens staken toen een brandenden lucifer onder een van
+de poppenbedden. 't Was o zoo aardig, maar het gansche bed vatte
+vlam, en al onze poppen verbrandden. 't Was wel heel vermakelijk, het
+toen te blusschen, doch net kwam moeder binnen, en wij moesten haar
+beloven, zooiets nooit weer te zullen uithalen. Als we hier zoo'n
+rommel maken, mogen we nooit weer komen.</p>
+
+<p>Lena keek me nijdig aan. "Hè, Griet, wat ben je weer vervelend, je
+houdt nou ook nooit es van een grapje!"</p>
+
+<p>'t Is wel hard, als je voor vervelend wordt gescholden, terwijl je 't
+goed bedoelt; maar ik zei geen woord meer, zoodat Lena al spoedig
+haar zinnen op wat anders zette. 't Duurde niet lang of de
+poppenkamer was veranderd in een kasteel, door soldaten belegerd; de
+poppen werden verondersteld, te worden gevangen genomen en vermoord,
+waarbij Clara en Lena een afgrijselijk geschreeuw aanhieven.</p>
+
+<p>Inmiddels vertelde Betty mij, hoe het voortdurend liggen op de sofa
+haar vermoeide, en hoe zij ernaar verlangde, er af te mogen en de
+kamer rond te huppelen. Vervolgens toonde ze me haar boeken en
+speelden we een leuk spelletje, totdat de thee kwam. Wij waren toen
+al de beste vrinden; Clara zei, dat er in geen mijlen zulke meisjes
+als wij te vinden waren. Wij vroegen haar de namen van al de dominees
+in de buurt, en van al de baronnen, en het bleek, dat zij ze allen
+bij name kende.</p>
+
+<p>Na de thee, toen Miss Tudor de kamer verlaten had, zei Betty tegen
+me: "Ik ben toch zoo blij, dat jelui niet zoo braaf bent. Ik dacht
+altijd, dat kinderen van een dominee zoo heel braaf waren. En als
+jelui dat waart, zou ik niet van je gehouden hebben."</p>
+
+<p>Ik voelde me wat vernederd en zei langzaam: "Zoo. Ja, heel goed ben
+ik niet, maar ik tracht het toch te worden." Zij keek mij aan. "Maar
+het is toch veel grappiger om ondeugend te zijn."</p>
+
+<p>"Dat weet ik niet," antwoordde ik. "Zoolang je 't bent, lijkt het
+heel dapper, maar daarna is het dat lang niet."</p>
+
+<p>"Ik wou, dat er geen "daarna" bestond," zei Betty ongeduldig. "Dat ik
+hier op die vreeselijke sofa lig, is ook een "daarna". Je weet, ik
+heb mijn voet verstuikt, toen ik als een jongen in een boom wou
+klimmen. Miss Tudor riep me, om er uit te komen, maar ik lachte haar
+uit, klom hooger en &mdash; viel."</p>
+
+<p>"Verschrikkelijk," zei ik, en voegde er aan toe, terwijl ik mijn
+wangen voelde gloeien: "Dat is nu precies hetzelfde, wat ik zou
+gedaan hebben. Het is dan zoo akelig gemakkelijk, zoet te wezen."</p>
+
+<p>"Ik houd ervan, flink ondeugend te wezen," sprak Betty met trots.</p>
+
+<p>"Ik wou, dat je vader kende," zei ik. "Hij gunt ons zooveel mogelijk
+pleizier. Vaak zegt hij tegen tante Caroline: Een losse teugel,
+tante, voor mijn jonge wildebrassen, en zoo weinig mogelijk bevelen
+en regelen als 't maar kan. Dat zal ongehoorzaamheid voorkomen."</p>
+
+<p>"Wat een lieve vader!" riep Betty.</p>
+
+<p>En ik ging voort: "Hij zegt, dat als wij Gods geboden gehoorzamen,
+wij ook de zijne zullen opvolgen. Toen ik nog een klein meisje was,
+las ik vaak de Tien Geboden over, en ik dacht, dat ik er nooit één
+van overtrad. Maar nu weet ik beter. Verleden Zondag noemde vader ons
+drie geboden: Kom, ga, doe."</p>
+
+<p>Betty luisterde met aandacht. "Toe, ga voort. Je bent een
+heerlijkerd; 't eene oogenblik brul je van 't lachen en 't andere hou
+je een preek."</p>
+
+<p>Ik vertelde haar nu, zooveel als ik nog wist van vaders preek. "Zoo
+doet een trouwe knecht. In onze kerk ligt een ridder begraven, die
+altoos trouw en altoos bereid was. Vader zegt, dat hij dat ook wil
+wezen, en natuurlijk is hij het ook, en als ik er maar veel om denk,
+tracht ik het ook te wezen."</p>
+
+<p>"Vergeet je het dan zoo gauw?"</p>
+
+<p>"Bijna altoos," antwoordde ik zuchtend.</p>
+
+<p>In dit gesprek werden we gestoord door Lena en Clara. Ze wilden zich
+verkleeden. Wij gingen dus naar Clara's slaapkamer en trokken
+allerlei malle kleeren aan. Daarna keerden we terug naar Betty. Clara
+stelde een oude bedelares voor; Lena moest een Indiaan verbeelden,
+terwijl ik een deftige Amerikaansche dame voorstelde.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/20_dame.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:409px;"></center>
+<br>
+
+<p>Allemaal deden we verhalen aan Betty, en zeiden, uit Engeland te zijn
+gekomen, omdat we gehoord hadden, dat ze zoo rijk en goed was.
+Vervolgens kondigde Lena een Indiaanschen dans aan; zij klauterde op
+de tafel, en tolde als een dolle rond, zoodat Betty tranen van 't
+lachen kreeg.</p>
+
+<p>Toen deze voorstelling was beëindigd, werd ons meegedeeld, dat Emma
+gekomen was, om met ons weer naar huis te gaan. Wij namen afscheid
+van elkaar; Clara en Betty vroegen ons, toch vooral weer te komen.
+Wij vonden het heerlijk, en Lena zei, toen we thuis kwamen: "Nu zie
+je es, hoe goed het was, dat ik er met den pony vandoor ging, want nu
+hebben we beste vriendjes in Clara en Betty." Toen wij thuis kwamen,
+vonden wij de jongens druk bezig met het tellen van hun geld. Daan
+had 65 cent gemaakt voor gevangen visch, die hij bij drie
+verschillende boeren had verkocht, en Alex had f1.80 verdiend bij
+Cummins; deze had hem 30 cent per dag gegeven voor zijn hulp bij 't
+hooien. Met de noodige plechtigheid verklaarde Alex: "'t Is verdiend
+in het zweet des aanschijns; maar het is ook alles, wat ik kan
+verdienen, want er wordt nergens meer gehooid nu. En de volgende week
+moeten we ook weer naar school."</p>
+
+<p>Oversecuur telden we allen ons geld nog eens na; 't was nog lang niet
+genoeg, om er een ezel voor te koopen, maar wij hadden alle hoop, er
+nog heel wat bij te verdienen. Lena kon doorgaan met het maken van
+borstplaat, en ik met het plukken van bloemen, en het zenden van
+groenten naar de markt. Daan kon voortgaan met zijn visscherij.
+Alleen voor Alex moest fluks een ander plan bedacht worden.</p>
+
+<p>"Niet noodig!" zei hij. "Ik heb harder gewerkt dan jelui allemaal
+samen. Ik heb mijn aandeel geleverd."</p>
+
+<p>"Eén gulden en tachtig cents is niet veel," merkte ik op. Alex begon
+korzelig te worden en zei: "'t Zit 'm niet in de hoeveelheid, 't zit
+'m in de waarde. Deze 36 stuivers vertegenwoordigen een zeer zwaren
+arbeid. Wat zou je meer op prijs stellen als verjaarsgeschenk: een
+boek, dat je zoo maar koopt en weer weggeeft, of een boek, waarvoor
+een jaar lang gespaard is, en de krachten van wie het kocht, bijna
+heeft uitgeput?"</p>
+
+<p>Ik was onder den indruk van deze redevoering, maar Daan heelemaal
+niet. "Je bent een lui stuk mensch," zei hij; "ik weet heel goed, dat
+je den halven dag in 't land lag, en frissche dranken kreeg."</p>
+
+<p>Maar Alex meende een week rust noodig te hebben; daarna zou hij een
+nieuw plan aanvatten. "Mijn lichaam is zoo vermoeid, dat ik niet
+denken kan; maar ik beloof je, dat mijn nieuwe plan niet minder
+aardig zal wezen dan dat van jelui."</p>
+
+<p>De Zaterdag met z'n zangoefening in de kerk kwam weer aan. Juist was
+ik aan 't zingen, toen ik ineens dacht aan vaders preek: Semper
+fidelis, semper paratus. Ik dacht erover, wat vader nu wel van mij
+zou wenschen. Maar ik had den moed niet, om het te doen; Daan zou mij
+uitlachen m'n leven lang. Maar toen ik naar bed ging, bad ik tot God,
+of Hij mij zóó moedig wilde maken, dat ik het doen durfde.</p>
+
+<p>Zondagmorgen vond ons allen aan 't ontbijt. Tante Caroline staat
+gewoonlijk al vóór ons van tafel op, omdat ze naar de Zondagsschool
+moet. Ook nu zou ze juist weer heengaan, toen Daan eensklaps
+opsprong, met rood gezicht haastig z'n kopje thee leegslurpte, en
+zei: "Tante, ik ga met u mee naar de school. Ik zal de klasse der
+kleintjes nemen." Tante nam het heel kalm op, maar voor onze ooren
+was het, of het onweerde.</p>
+
+<p>"Ik heb al zoo vaak er op aangedrongen, dat een van jelui me helpen
+zou," zei tante. "De arme kleintjes begrijpen mijn onderwijs aan de
+ouderen nog niet."</p>
+
+<p>Daan ging de kamer uit. Alex sloeg z'n oogen ten hemel, hief z'n
+handen op en riep: "De hemel komt naar beneden!" Lena begon te
+giegelen. "Stel je voor: Daan de kleintjes aan 't onderwijzen! Hij
+weet ze niets anders te zeggen dan "goede vormen"."</p>
+
+
+<p>Ik gevoelde mij als aan den grond genageld. Als ik dàt geweten had!
+Dat was nu de jongen, van wien ik vreesde, dat hij mij uit zou
+lachen, als ik deed, wat hij nu doet! Ik liep den tuin in, en
+schreide eens goed uit. En o, hoe bewonderde ik Daan nu! Altijd doet
+hij de dingen zoo onverwacht. Nooit praat hij er over, en je zou
+denken, 't kan hem niet schelen ook, maar plotseling komt ie uit z'n
+rust, gaat heen, en doet het. Ik zou zoo graag als hij wezen.</p>
+
+<p>"Wat zal ik een pret hebben over die zuigelinglessen," zei Alex, toen
+we samen naar de kerk gingen. "Neen, dat mag je niet," zei ik, "want
+het is heel goed, wat Daan gaat doen. Verleden Zondag heeft vader er
+nog over gepreekt. Ik had het ook willen doen, maar ik was bang, dat
+jelui me zouden uitlachen. En nu is Daan me vóór geweest. Heusch
+Alex, onder het ontbijt dacht ik elk oogenblik het te zullen zeggen,
+maar zie, ik kwam net te laat."</p>
+
+<p>Alex keek me een beetje scheef aan, maar zei niets; en toen we Daan
+bij het middageten weer zagen, zei geen van ons wat tegen hem; wij
+deden, alsof er niets gebeurd was. Ik bewonder Daan, als hij zoo
+doet, want hij zegt nooit, dat hij iets goed doet. En om elkaar te
+zeggen, dat je iets goed doet, vind ik verkeerd, lijkt me zoo
+verwaand.</p>
+
+<p>En nu moet ik vertellen van Maandagmorgen, en van de groote
+verrassing, welke ons toen te beurt viel. Puf had al telkens gezegd,
+dat hij iederen dag een brief van God verwachtte, met het geld voor
+een ezel erbij. Elken morgen klampte hij den brievenbesteller aan. 't
+Zal den man wel raar in de ooren geklonken hebben, toen Puf hem
+vroeg: "Weet u wel zeker, dat er geen brief voor mij bij is, want ik
+verwacht er een van God; het moet een heele zware brief wezen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/21_brief.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:189px;"></center>
+<br>
+
+<p>Dezen Maandag bracht hij de brieven weer binnen, en toen vader ze
+nakeek, zei deze plotseling: "Is hier een mijnheer George
+Marjoribanks in de kamer?" "Dat ben ik!" riep Puf, en danste in de
+grootste opwinding om de tafel. "Laat mij hem zelf openmaken!" Hij
+kreeg den brief in z'n handjes. "Maak 'm nu maar open," zei vader,
+ook wel 'n beetje nieuwsgierig. Puf maakte hem open: er zaten drie
+postbewijzen in, en een velletje papier, waarop geschreven stond:</p>
+
+<pre class="indent10">"Van grootmoeder. Voor een ezeltje."</pre>
+
+<p>En elk van de postbewijzen was f12.&mdash; groot.</p>
+
+<p>Wij konden onze oogen niet gelooven. Grootmoe geeft ons zelden geld
+&mdash; alleen op verjaardagen. Ik vermoedde natuurlijk al dadelijk, dat
+tante Caroline haar verteld zal hebben, hoe vurig Puf er om bad. Pufs
+gezicht was een portret waard, toen hem werd uitgelegd, hoe de zaken
+nu stonden. Zijn oogen straalden van blijdschap; hij zette een borst
+op en zei: "Natuurlijk. Ik begrijp heel goed, wat er gebeurd is.
+Vader zegt, dat God geld aan sommige menschen geeft, om er goed voor
+te zorgen. Hij heeft het Zelf te druk gehad, om het te zenden, en
+daarom droeg Hij oma op om het te doen."</p>
+
+<p>"Ik geloof, dat je de waarheid zegt, Puf," sprak vader, terwijl hij
+hem kuste op z'n heerlijken kroeskop. Puf keek met verrukte blikken
+om zich heen. "Mijn plan is het beste geweest van ons allen," juichte
+hij.</p>
+
+<p>Wij waren te verrast, om te spreken. Vader sprak zachtjes: "Want
+derzulken is het Koninkrijk Gods."</p>
+
+<p>Toen, na nog even stilte, barstten we allen uit in een blij gejuich.
+Het ezeltje was zoo goed als gekocht, en we konden zelfs nog wel geld
+over houden. Daan zei al dadelijk, dat dat dan wel kon dienen voor
+een zadel, maar vader zei, dat we voor die 36 gulden en wat we al
+reeds hadden; allicht wel een ezeltje en een tweede-hands wagentje
+konden koopen. Maar vader schat de dingen altijd goedkooper dan ze
+zijn.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter07"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK VII.</h3>
+
+<p>En nu: waar kunnen we een ezel koopen?</p>
+
+<p>Ziedaar de groote vraag, welke ons allen bezig hield, toen we op een
+pufwarmen middag ons hadden neergevleid onder de boomen langs het
+grasveld. Behalve Puf, die nog niet tot bedaren gekomen was en
+telkens opsprong om vlinders na te jagen.</p>
+
+<p>Alex opende de debatten, kriebelde Lena met een grassprietje in haar
+oor en zei: "Je ziet nog wel es veel ezels zoo grazen, maar ik heb er
+tot nu toe nog niet zoo bijzonder op gelet."</p>
+
+<p>"Laten we naar juffrouw Ribbon gaan, en haar vertellen, wat we noodig
+hebben," stelde ik voor, en begon alvast te zingen:</p>
+
+<pre class="indent10">
+  Wie hier eens komt, die komt terug,
+  Die wordt geholpen, goed en vlug.
+</pre>
+
+<p>"Zij zal er een uit haar dierenverzameling halen," zei Daan, "en dan
+zal 't niet veel moois wezen, dat verzeker ik je. Neen, de eenige
+lui, die werkelijk goede ezels hebben, dat zijn de zigeuners, en die
+moeten we vóór alles zien te vinden."</p>
+
+<p>"Hoera!" riep Alex uit, "we gaan een zigeunerkamp bezoeken." En Lena
+voegde erbij: "Juffrouw Ribbon zal ons wel zeggen, waar er een is."</p>
+
+<p>"Wacht es even," zei Daan, "we kunnen het best zelf uitvinden, waar
+ze zitten, evengoed als de politie. Laat mij maar begaan."</p>
+
+<p>"Nou ja, maar we kunnen toch evengoed eerst es bij juffrouw Ribbon
+gaan hooren," meende ik.</p>
+
+<p>Aldus werd besloten; we sprongen allen overeind en draafden naar het
+"dorpsmagazijn". Er stonden juist twee vrouwen af te rekenen, maar
+toen ze ons zagen, gingen ze heen, en spoedig had ons clubje den
+ganschen winkel gevuld, natuurlijk Puf vooraan. O, wat was het er
+snikheet! De vliegen zaten overal op, en juffrouw Ribbon zag er uit,
+alsof ze zoo van een wilde vliegenjacht kwam, natuurlijk kwamen de
+vliegen nu ook nog op haar gezicht af, alsof het met stroop besmeerd
+was. Met haar zakdoek trachtte ze de lastige dieren op 'n afstand te
+houden. Niettemin glimlachte ze, zooals altijd en onder alle
+omstandigheden.</p>
+
+<p>Daan nam eerst het woord en zei alsof het een bestelling gold: "Wij
+wilden een zigeunerkamp hebben." Juffrouw Ribbon keek hem versteld
+aan, maar glimlachte alweer spoedig; zij houdt van een grap, en
+daarom wij ook van haar.</p>
+
+<p>"Hoeveel geld heb je daarvoor beschikbaar? Ze zijn duur, jongeheer
+Daan!"</p>
+
+<p>"O, dat komt later wel terecht, als u er ons maar aan een helpt," zei
+Daan.</p>
+
+<p>"Een zigeunerkamp is een flinke bestelling," zei juffrouw Ribbon
+nadenkend. "Maar je moet me eens wat nader zeggen, wat je bedoelt.
+Hoeveel zigeuners moet je hebben? Of is de bedoeling een kamp
+alleen?"</p>
+
+<p>Wij zagen, hoe ze lachte. Maar Alex zei nog eens uitdrukkelijk: "Dat
+zou nu de eerste keer worden, dat we hier tevergeefs kwamen. Neen,
+juffrouw, we moeten een compleet kamp hebben, met levende zigeuners
+erin."</p>
+
+<p>"Maar groote goedheid, kinderen, ik verkoop alleen dingen, die de
+menschen kunnen koopen. Levende zigeuners zijn niet te koop in dit
+Christelijk land."</p>
+
+<p>Wij begonnen terrein te verliezen, juffrouw Ribbon is ons te knap af.
+Toen zei Daan met potsierlijke verontwaardiging: "Wij zullen het
+onthouden, juffrouw. Wat wij wilden koopen was de inlichting over een
+zigeunerkamp. Maar we zullen u verder niet lastig vallen."</p>
+
+<p>Allen verlieten we den winkel, 't hoofd in den nek als vertoornde
+klanten.</p>
+
+<p>"'t Zal haar wàt spijten, dat ze ons niet heeft geholpen," zei Daan.
+We gingen dadelijk weer naar huis. Daar schreef Daan, op een groot
+vel van vaders preekenpapier, zoo mooi als hij kon:</p>
+
+<pre class="indent10">
+    "Onmiddellijk inlichtingen gevraagd
+    naar het naastbijgelegen zigeunerkamp.
+    Gedurende één week in te zenden
+    aan de pastorie.
+<span style="float: right;">Daniël Marjoribanks."</span>
+</pre>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/22_mijlpaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:235px;"></center>
+<br>
+
+<p>Toen was de vraag: Waar zullen we dien brief brengen? We waren 't er
+allemaal over eens: niet bij juffrouw Ribbon. Daan had een mooi idee.
+Bij den kruisweg, juist aan 't begin van ons dorp, staat een groote
+mijlpaal. Wij namen een beetje lijm mee en gingen er heen. Onderweg
+zei ik tegen Daan: "Je zult er nog een belooning voor moeten geven."
+Daar had hij niet aan gedacht, maar vlug krabbelde hij nog op den
+brief: "De aanbrenger zal goed beloond worden." Zoo hoog als wij
+erbij konden, werd het papier tegen den paal geplakt, en daarna
+keerden we weer naar huis terug. Na de thee ging Daan nog twee keer
+kijken, of de lijm wel goed hield. Den tweeden keer zag hij, dat er
+twee mannen en een jongen bij stonden te lezen. "Ik hield me weg,"
+vertelde hij; "ik kroop achter een heg. Zij schenen er veel belang in
+te stellen."</p>
+
+<p>"Ik geloof, dat we beter gedaan hadden, met naar een ezel te vragen,"
+merkte ik op. Maar de jongens moesten daar niets van hebben. "Dat
+zigeunerkamp is juist de grap!" schreeuwde Daan. "Misschien zijn er
+in Lincolnshire niet eens zigeunerkampen," zei Lena.</p>
+
+<p>Dat hadden we nog niet overdacht. En dus gingen we op nader onderzoek
+uit. Vader werd aangeklampt om ons daar wat meer van te vertellen.
+Hij vertelde ons, dat hij eens zoo'n kamp had bezocht, toen daar een
+man ziek was geworden. Wij vertelden vader echter niet, waarom wij
+onze vraag deden, maar Puf wilde weten, of ze ook jongens en meisjes
+stalen.</p>
+
+<p>Den dag daarna kwam er een jongen aan de achterdeur en vroeg Daan te
+spreken. Gelukkig was hij thuis, want den volgenden dag begonnen de
+lessen weer. Zeer gejaagd kwam Daan aanloopen. De jongen vertelde:
+"Ik heb dien brief gelezen. Boer Brown, aan den weg naar Lemworth,
+laat altijd zigeunertroepen op een stuk land bij z'n boerderij
+uitrusten. In deze maand komen ze gewoonlijk, omdat ze dan naar de
+Lemworthsche kermis gaan, en die is vandaag over een week."</p>
+
+<p>"Sjonge, dat treffen we!" riep Alex. "Hoeveel heb je hem gegeven?"</p>
+
+<p>"Dertig centen. Dat vond ie heel best. Ik zal het natuurlijk uit onze
+ezelkas betalen."</p>
+
+<p>"Ik wou, dat we nu morgen dien ezel maar kochten, dat lange wachten
+is nergens goed voor," vond ik.</p>
+
+<p>Maar de jongens vonden, dat het wel een week uitstel waard was, om
+een echten ezel te kiezen uit een echt zigeunerkamp. En toen begonnen
+de lessen; alle dagen waren de jongens weg. Lena en ik kregen 's
+morgens les van tante Caroline, en Puf verbeeldde zich dat ook maar.
+De middagen hadden we voor onszelf, maar dan was er altijd wel wat
+naar een zieke te brengen, of andere boodschappen.</p>
+
+<p>Op zekeren dag hoorde vader mij brommen, omdat ik zoo graag een nieuw
+leesboek uit de school-bibliotheek wou lezen, en tante me toen een
+boodschap wilde laten doen, terwijl ik pas voor haar was weggeweest.
+Vader schudde zijn hoofd, en zei: "Semper paratus! Grietje, zoo wordt
+je niet een goede dienstmaagd."</p>
+
+<p>"Maar ik ben de meid van tante Caroline niet," flapte ik eruit.</p>
+
+<p>"Ik dacht, dat je een van Christus' dienstmaagden waart," sprak vader
+ernstig. "Jou kleine dagelijksche werkzaamheden zijn de plichten, die
+Hij je oplegt, Je kunt niet Zijn dienst scheiden van den dienst hier
+in huis, het zijn dezelfde plichten. Denk je wel altijd aan Zijn
+bevelen, kind?"</p>
+
+<p>"Ik vergeet het zoo vaak," zuchtte ik.</p>
+
+<p>"Een ontrouwe dienstmaagd is zulk een teleurstelling voor Jezus,"
+sprak vader zacht.</p>
+
+<p>Toen begon ik te schreien. Ik kon er niets aan doen.</p>
+
+<p>"Ik geloof niet vader, dat ik ooit een trouwe, gewillige dienstmaagd
+zal worden."</p>
+
+<p>"Waarom niet? Deze boodschap van je tante was een oproep tot <i>gaan</i>,
+nietwaar?"</p>
+
+<p>"Ik denk van wel," fluisterde ik.</p>
+
+<p>"Geloof je zelf, dat je in Christus' dienst bent?" vroeg hij me.</p>
+
+<p>"Ik hoop van wel, vader. Ik wil Hem dienen, omdat Hij voor mij
+gestorven is, en ik heb Hem lief, maar niet zóó, als het moest
+wezen. Ik denk, dat het <i>komen</i>, waarover u preekte, heel wat
+gemakkelijker is, dan het <i>gaan</i>. En wat het <i>doen</i> betreft, ik heb er
+niet eens over gedacht. En, vader, het spijt me toch zoo, dat ik die
+Zondagsschoolklas niet heb genomen; Daan was me net voor."</p>
+
+<p>"Elken dag, Grietje, moet je zoowel komen als doen. Het eerste wat
+een knecht des morgens doet, is zijn heer om orders vragen. Heb je
+van morgen den Heer om Zijn bevelen gevraagd?"</p>
+
+<p>"Neen vader," zei ik, "ik heb mijn gebed vanmorgen afgeraffeld, omdat
+ik te laat op was."</p>
+
+<p>"O, maar dàt is de oorzaak van je ontrouw. Ik ben in mijns Meesters
+dienst al heel wat jaren meer, dan gij Grietje. Als ik beproef Zijn
+bevelen uit te voeren, zonder Hem steeds te bidden, dan geraak ik
+dadelijk in moeite. Den ganschen dag, en elken dag is het "komen" en
+"gaan"."</p>
+
+<p>Vader ging heen, ik bleef in nadenken verzonken staan, en beloofde
+mijzelf in stilte, dat ik trachten zou, nooit meer te mopperen, al
+werden mij honderd boodschappen per dag opgedragen.</p>
+
+<p>Ons plan, om op de kermis van Lemworth te gaan kijken naar een
+ezeltje, vond vader niet goed. De jongens vroegen hem toen, of we
+Zaterdag een langen dagmarsch mochten gaan maken; we zouden dan ons
+twaalf-uurtje meenemen, en zien, of er ook zigeuners te vinden waren,
+die een ezel voor ons te koop hadden.</p>
+
+<p>Vader vond dit goed, maar zei erbij, dat we slechts inlichtingen
+mochten vragen; het koopen van een ezel moesten we aan hem overlaten.</p>
+
+<p>Wat duurde het lang, voor 't Zaterdag was! Eindelijk was de
+langverwachte dag er, en dadelijk na 't ontbijt gingen we op weg. Puf
+ging te keer als een wanhopige, omdat hij niet mee mocht, en tante
+Caroline trachtte hem met allerlei schoone beloften tot bedaren te
+brengen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/23_schutting.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:465px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij begonnen met twee mijlen te marcheeren langs den kalen, stoffigen
+weg; daarna klommen we over een schutting en gingen dwars over de
+landerijen. Drukke gesprekken en allerlei verhalen maakten de
+wandeling kort. Daan vertelde van een jongen op zijn school, met wien
+hij altoos aan 't vechten is. Hij komt uit Londen, heeft een
+verbeelding, alsof z'n vader hertog is, en ziet met minachting neer
+op "dat gewone volk", zooals hij het noemt.</p>
+
+<p>"Ik vind het niet erg "in den vorm" voor zoo'n heertje om te
+vechten", merkte ik op. Ik houd er van, om Daan met z'n eigen woorden
+te bekampen.</p>
+
+<p>"Ik heb 'm als een worst in mekaar gedraaid," zei Daan. "Ik had er
+zin in, met mijn vuisten er nog eens goed op te beuken. Maar ik laat
+hem nog liever heelemaal links liggen, omdat hij gewone menschen
+minacht."</p>
+
+<p>Lena vroeg: "Zouden we de zigeuners wel thuis vinden? Ze zullen
+allicht naar de kermis te Lemworth zijn." Daar hadden we zoowaar nog
+niet aan gedacht. We hielden even stil, om de zaak te overdenken;
+inmiddels werd de lunch in 't gras gebruikt.</p>
+
+<p>"Alle ezels zullen toch niet naar de kermis zijn," zei ik. "Hebben
+zigeuners wel altijd ezels?" vroeg Lena. "Och, hou toch op en doe
+niet van die malle vragen," zei Daan verstoord.</p>
+
+<p>Na nog een heelen tijd te hebben geloopen, kwamen we bij de boerderij
+van Brown, en daar vonden we tot onze blijdschap een kamp, een vuile
+tent, en een troep kinderen, die er bij speelden. Een zwart-uitziende
+vrouw was bezig met kleeren wasschen in een groote braadpan. Maar
+ezels waren er niet te zien; slechts een oud wit paard liep er te
+grazen.</p>
+
+<p>"Ik vrees, dat ze naar de kermis zijn," fluisterde Alex. "Toe Daan,
+ga es heen en groet die vrouw es."</p>
+
+<p>Daan kan dat altijd heel netjes; de lui op 't dorp mogen hem graag,
+omdat hij zoo netjes z'n pet kan afnemen. Hij ging recht op de vrouw
+af, en groette met z'n stroohoed.</p>
+
+<p>"Morgen juffrouw, mogen wij het genoegen hebben, enkele minuten met u
+te spreken?" Zij trok haar handen uit de braadpan en staarde ons aan,
+of we wilde dieren waren. Daan ging voort: "Ik weet niet wie
+de .... baas van dit kamp is, maar ik zou hem graag over zaken
+spreken."</p>
+
+<p>"Houdt je me voor den mal?" vroeg de vrouw ruw.</p>
+
+<p>"We meenen het allemaal ernstig," zei Daan. "U moet weten, wij willen
+een ezel koopen, en wij meenden, dat u er wel een te koop zoudt
+hebben."</p>
+
+<p>De vrouw lachte, en riep daarna: "Jim! Kom es hier en vertel dien
+jongens es, dat ze aan 't verkeerde adres zijn voor ezels."</p>
+
+<p>Een man, een echte zigeuner, kwam langzaam aanslenteren. Hij droeg
+groote blinkende knoopen aan jas en vest en broek, had een grooten
+geelrooden zakdoek om z'n hals en een zwaren ring aan een der
+vingers.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/24_zigeuner.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Wij doen niet in ezels!" zei hij, terwijl hij aan een groote pijp
+trok en ons met loerende oogen bekeek. "Hoeveel heb je er voor over?"</p>
+
+<p>"Dat zal vader wel behandelen," zei Daan met beslistheid. "We moeten
+een goeden, vluggen ezel hebben, een die loopt als de wind, en wij
+wenschen hem Maandagavond na zes uur aan de pastorie te Warlington te
+hebben, om 'm te bezien. Kan ik daarop rekenen?"</p>
+
+<p>Daan doet altijd zaken, als was hij een koopman van zessen klaar.
+Maar wij waren toch allen teleurgesteld, dat wij nu niet één
+ezeltje te zien kregen. Intusschen sloop Lena wat verder het kamp in,
+kwam weer terug en vroeg aan de zwarte vrouw: "Laat mij eens uw
+woning van binnen zien; ik zou ook wel in zoo'n kamp willen wonen."</p>
+
+<p>De vrouw vond het goed en ging ons voor; Alex ging mee, en Daan bleef
+met den man praten. De wagen zag er van binnen wat aardig uit. Aan
+den wand hingen schilderijtjes, platen en helder geschuurde pannen;
+maar lekker rook het er niet. Lena vond het er verrukkelijk en zei:
+"Zeg u es &mdash; we zullen 't aan niemand verklappen &mdash; maar is het waar,
+dat jelui kleine kinderen stelen, of staat dat alleen in de boeken?"</p>
+
+<p>De vrouw moest hardop lachen. "Wou je een tijdje met ons mee op reis,
+juffie?"</p>
+
+<p>"O, dolgraag, maar slechts voor een paar weken, in de vacantie. Ik
+geloof, dat het heerlijk is, gestolen te zijn!" De vrouw schudde haar
+hoofd. "Kinderen geven meer kwelling, dan ze waard zijn; die wij
+hebben, zijn al meer dan genoeg," zei ze.</p>
+
+<p>Lena was geheel uit 't veld geslagen. Alex vroeg haar, of ze wel
+waarzeggen kon. Ze schudde van neen. Maar &mdash; zeiden we haar &mdash; dan
+kun je ook geen echt zigeunerkind wezen.</p>
+
+<p>Toen we den wagen weer verlaten hadden, riep Daan ons. "De zaak is al
+in orde," zei hij; "wij zullen eenige ezels thuis krijgen, om uit te
+kiezen. Overmorgen komen ze; zoolang zullen we moeten wachten."</p>
+
+<p>Alex vroeg hem toen, of hij den zigeuner wilde vragen, dat die ons
+zou verzoeken om op een avond een echt zigeunermaal te komen
+bijwonen.</p>
+
+<p>Daan vroeg het en antwoordde ons, dat we er zelfs aan mochten
+deelnemen, voor twintig cent de man. De man verzocht ons te komen den
+eerstvolgenden Dinsdag, 's avonds om 9 uur. Toen zeiden we hem goeden
+dag, en vertrokken.</p>
+
+<p>Ik weet niet, hoe dat kwam, maar we waren allemaal een beetje
+teleurgesteld. Wij hadden verwacht een prachtigen ezel te zullen
+zien, en met een mooi-gezadeld exemplaar thuis te zullen komen; wij
+hadden gedacht, een groot, dichtbevolkt zigeunerkamp te zullen
+aantreffen, met een waarzegster er bij, met mannen er bij, die ringen
+in hun ooren droegen, die dansten en feest vierden, en een of ander
+gestolen kind, dat achter een boom stond te huilen. Maar van dat
+alles niets; niet één ezel, één kermiswagen maar, geen gestolen
+kind, één man maar en ééne vrouw.</p>
+
+<p>Intusschen vertelde Daan ons, dat de man iemand wist, die ezels
+verkocht, en dat die persoon op de kermis was. Maar hij zou hem wel
+vertellen, wat wij wenschten, en dan zou die koopman ze wel brengen.
+"Ik heb hem den tijd gegeven tot Maandagavond," zei hij deftig, "en
+ik heb er nog een mooi plan bij bedacht. Wij zullen op den mijlpaal
+aan den kruisweg een nieuw briefje plakken, waarop te lezen staat,
+dat iedereen die een ezel te koop heeft, er dienzelfden avond mee aan
+de pastorie moet komen." "Dat wordt een ezelen-revue!" juichte Alex,
+en sprong in 't rond.</p>
+
+<p>Met groot verlangen zagen we Maandagavond tegemoet. Wij houden er erg
+van, iets lang vooraf te weten, dan heb je altijd schik vooruit en je
+wordt niet zwartgallig. Betty en Clara zeggen, dat ze haast altoos
+somber gestemd zijn, daarom heb ik ze gezegd, dat ze vooral veel
+plannetjes moeten maken.</p>
+
+<p>In een tevreden stemming naderden we ons dorp weer. Bij het spreken
+over de avondpartij in 't zigeunerkamp, liet ik Daan merken, dat ik
+vreesde, dat vader ons geen toestemming zou geven, om er heen te
+gaan. "Nu ja," zei hij, "jelui &mdash; Lena en jij &mdash; doen ook beter met
+niet te gaan. Alex en ik wel, omdat vader het ook wel eens gedaan
+heeft; vader zei, dat sommigen van die zigeuners heel nette menschen
+zijn."</p>
+
+<p>"Maar wij zouden toch graag meegaan," zei ik wat ontevreden. "Alles
+wat lekker is, is nog niet verkeerd!"</p>
+
+<p>"Wees toch zoo'n kwast niet," zei Alex. En Lena voegde er nijdig aan
+toe: "Ik ga toch, 't kan me niet schelen, wat ouwe Griet doet; als ik
+er voor gestraft word, heb ik het toch al gehad!"</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter08"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK VIII.</h3>
+
+<p>Puf was danig verstoord, toen we zonder ezeltje thuis kwamen.
+Dadelijk na de thee ging Daan het nieuwe briefje aan den mijlpaal
+hechten. Allen gingen we mee en hielpen hem. Hij schreef er op:</p>
+
+<p>"Gevraagd een eerste-klas ezel. Op bezien te zenden Maandagavond 6
+uur aan de pastorie." Erboven schreef hij nog: "Belangrijk en
+spoed-eischend."</p>
+
+<p>Toen dat afgeloopen was, gingen we weer naar huis, en hielp ik tante
+Caroline met opruimen, want het was Zaterdagavond. De zangoefening
+had ze ons ditmaal geschonken, omdat we uit waren geweest; doch voor
+we naar bed gingen, nam ze ons mee naar de piano in de zitkamer, en
+zongen wij de gezangen nog eens, die we voor Zondag moesten kennen.
+Daarna zei tante Caroline tot Daan: "Kom je morgen naar de
+Zondagsschool?" Daan antwoordde erg ruw: "Ja, ik denk 't wel."</p>
+
+<p>Toen zei ik: "Tante, ik wou wel een klas nemen, als u nog een andere
+had."</p>
+
+<p>"Ik denk, Grietje, dat er daarvoor niet genoeg kinderen zijn. Lang
+geleden heb ik het je al gevraagd."</p>
+
+<p>"Wat leer je hun toch, Daan?" vroeg Lena. Maar Daan ging de kamer
+fluitende uit, en zei geen woord. Ik was er ook zeer benieuwd naar,
+wat hij ze leerde, maar toen ik het tante vroeg, zei ze: "'t Is
+jammer, dat jongens altijd denken, dat ze hun gevoelens onder zich
+moeten houden. Hij weet uitnemend de orde te bewaren, leert ze hun
+tekst en versje, en vertelt hun heel aardig een Bijbelsch verhaal."
+Ik zuchtte, want ik wou zoo graag hetzelfde werk doen.</p>
+
+<p>Maandagmiddag kwam Lena naar me toe rennen: "O Griet! ik ben bij
+juffrouw Ribbon geweest, en zij zegt, dat ze een prachtigen ezel
+weet, en dat had ze ons allang kunnen zeggen, als we 't haar maar
+verteld hadden, en we niet naar die zigeuners waren gegaan. Zij zegt,
+dat ie aan een boer behoort, en dat die 'm verkoopen wil.</p>
+
+<p>"Wel," zei ik, "zeg haar, dat ze hem bericht den ezel vanavond
+opzicht te zenden."</p>
+
+<p>"Dat heb ik haar gezegd, maar zij zei dat ze niemand had om hem die
+boodschap te brengen."</p>
+
+<p>"Waar woont hij?"</p>
+
+<p>"Dat weet ik niet."</p>
+
+<p>Ik ging dadelijk naar juffrouw Ribbon, en kwam te weten, waar de boer
+woonde. Het was wel een heel eind, maar ik dacht, als tante Caroline
+me maar even vrij liet, kon ik wel even heengaan. Tante zou juist met
+vader uitgaan. Ze gingen naar een vergadering in Lemworth, en vader
+zou er spreken. Zij vonden goed, dat ik ging, en zeiden meteen, dat
+we met de thee niet op ze behoefden te wachten. Ik vroeg angstig:
+"Maar u zult toch tijdig genoeg terug zijn, vader, om ons ezeltje uit
+te kiezen?" Hij glimlachte: "Ik vrees, dat we zullen moeten
+adverteeren, kind; ik twijfel er aan of je hier wel ezels heen zult
+krijgen."</p>
+
+<p>"Wij verwachten wagenladingen vol!" riep ik uit, en rende heen.</p>
+
+<p>Lena wou meegaan, en samen staken we dus de velden dwarsover. 't
+Rennen hield spoedig op, want het was o zoo warm; wij plukten bladen
+van zuring en varenkruid om ons te verkoelen. Eindelijk waren we aan
+de boerderij. Een prachtige tuin lag vóór de groote boerderij; in
+dien tuin lag een heer in een rieten stoel, en daarbij zat een dame.
+Ik vreesde, dat we verkeerd waren, maar we moesten den tuin door, om
+bij de voordeur te komen. Ik vroeg hun, of daar Mr. Donnyball woonde.
+De dame glimlachte: "Ja zeker, ga maar naar het huis, daar zul je
+zijn vrouw wel vinden. Wij zijn maar logé's."</p>
+
+<p>Ik liep door, maar Lena bleef achter, zij mag graag met vreemde
+menschen praten; ik niet. Ik belde en een boerenmeid kwam voor; zij
+riep dadelijk de boerin, die heel blij was, toen ze hoorde wie ik
+was. Ik herkende haar dadelijk; zij en haar man komen elken
+Zondagmorgen bij ons in de kerk en zitten in de middelste banken.</p>
+
+<p>Zij zei: "Kom binnen, lieve. Jan en ik zeggen altijd tegen mekaar,
+jelui zitten als engelen in het koor, en het is een genot, jelui te
+hooren zingen, en jelui goeje lieve vader preekt als een apostel.
+Kom, ga binnen, dan zal ik je een stuk van mijn eigengebakken koek
+geven, en een glas melk. En wat is nu de boodschap, kind?"</p>
+
+<p>Zij sprak zóó snel, dat ik er geen woord tusschen had kunnen
+krijgen. Toen ik haar het doel van mijn komst verteld had, zei ze:</p>
+
+<p>"Ja, jelui hebt een ezel noodig, hé? Kijk es wij hebben logé's,
+kapitein en mevrouw Rogers. Zij komen uit Londen; zij hebben familie
+te Lincoln. Hij is sedert den oorlog kreupel, en wij dachten, dat
+onze Nell hem heel zacht in een rieten wagentje zou kunnen trekken,
+maar hij ziet het ding niet, of maakt rechtsomkeert, en is niet tot
+kalmte te krijgen. Wij hebben er toen over gedacht, een pony te
+nemen. Mijn mans broer heeft er een; en zoo is het gekomen, dat ik
+tegen juffrouw Ribbon zei, dat we Nell niet wilden houden. Mijn
+kleine jongen reed er altijd op" &mdash; ze begon eensklaps te schreien;
+ik begreep, dat haar kind was overleden en betuigde haar mijn
+deelneming daarover. Vervolgens zette ze mij in een heerlijk koele
+serre, riep Lena ook, en beiden kregen we toen een glas melk en een
+stuk gebak. Ze beloofde, dat de ezel dien avond door een der knechts
+zou gebracht worden. Ik was wat in m'n schik; we wilden nog graag den
+ezel zien, maar men was met 'm naar den molen om meel te malen. We
+namen nu afscheid en bij 't heengaan hielden de heer en mevrouw
+Rogers ons nog aan.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/25_stoel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>
+<br>
+
+<p>Lena had hun natuurlijk alles al verteld; de kapitein vroeg lachend:
+"Wat geven jelui voor den ouden knol?" Ik vertelde hem, dat we een
+ezelen-revue zouden hebben, en daaruit kiezen zouden.</p>
+
+<p>"O!" riep hij uit, "daar moet ik bij wezen." Lena klapte in de handen
+en liet hem beloven, dat hij komen zou. Maar Mevrouw Rogers was er
+niet voor; hij was niet erg sterk, vertelde zij. Toen zei Lena: "Ik
+zal u een brief sturen, als u 't goed vindt, en daarin van de revue
+vertellen. Tante Caroline laat ons brieven schrijven, om te leeren
+stellen." Mevrouw Rogers vond het heel aardig, en wij vertrokken.</p>
+
+<p>Lena begon te rammelen: "Wat zijn ze lief hé? Ik geloof, dat
+kapitein Rogers vergeten heeft te groeien, hij praat net als de
+jongens; Mevrouw Rogers keek hem onophoudelijk aan, en zei een keer:
+"Charles, breng het kind nu niet in de war." Ik zei, dat ik nooit in
+de war kwam. Toen fluisterde hij: "Als je met je hoofd omlaag slaapt,
+hou je ook op met groeien."</p>
+
+<p>"Hij spreekt net als tante Marie," merkte ik op. "Ik hoop, dat hij
+bij ons zal komen."</p>
+
+<p>"Ik zal hem een brief schrijven en vragen, om toch vooral te komen,"
+zei Lena.</p>
+
+<p>Toen wij thuis kwamen, was het theetijd, en waren de jongens juist
+uit school terug. Zij spotten met ons ezeltje. "Als de ezel van
+juffrouw Ribbon komt, zullen we 'm slaan, waar de anderen bij zijn,"
+dreigden ze. Wij vertelden hun, dat het niet juffrouw Ribbon's, maar
+boer Donnyball's ezel was.</p>
+
+<p>En zoo naderde het met spanning verwachte oogenblik van de
+ezelen-revue.</p>
+
+<p>Toen 't zes uur was, stonden we allen aan 't hek; Puf was op 't
+poortje geklommen, om toch vooral de eerste te wezen, die hen zag
+komen. Wij wachtten, wachtten tot bijna halfzeven, toen Nell kwam
+opdagen. Hij zag er prachtig uit, dik en helder, en met een mooie
+grijze kleur; de jongen, die hem bracht, scheen ook zeer met hem
+ingenomen. Terwijl we ons om den aankomeling verdrongen, kwamen, in
+een stofwolk gehuld, vier leelijke, ruwe beesten aangedraafd,
+begeleid door een man en een jongen. En toen begon de revue.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/26_ezels.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:463px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik wenschte, dat vader er nu maar was, maar Daan meende zelf de keuze
+wel te kunnen maken. Nog waren we bezig, van alle kanten het vijftal
+te bekijken, toen een oude vrouw kwam opzetten, ook met een ezel, en
+werkelijk een aardig beest.</p>
+
+<p>Het begon nu vermakelijk te worden; een troep kinderen stond om ons
+heen, en nog meerderen kwamen erbij kijken. Wij hadden nu zes ezels,
+en nog was vader er niet.</p>
+
+<p>De vier magere ezels behoorden aan onzen vriend den zigeuner, en de
+mooie zwarte behoorde aan een vriendin van juffrouw Tapson. Daan deed
+heel gewichtig; hij fluisterde Alex wat in, waarna deze z'n pet in de
+lucht wierp en uit alle macht Hoera! riep. Onmiddellijk daarna nam
+Daan het woord en schreeuwde: "Kijk hier, we moeten een ezel hebben,
+die goed kan loopen, en nu willen we uit deze zes den besten kiezen.
+Daarvoor zullen we een wedstrijd houden; wie van de zes het vlugst
+een afstand van één mijl loopt, is ons."</p>
+
+<p>De dorpskinderen juichten bij het hooren van deze afkondiging, en wij
+niet minder. De man met de vier magere exemplaren keek niet bijzonder
+opgewekt. En hij mopperde: "Ik heb deze puike beestjes 10 mijlen
+moeten laten loopen, om ze hier te brengen, en ik heb er niet op
+gerekend, dat ze nu ook nog een wedstrijd moeten meemaken. En dat op
+zoo'n heeten dag!"</p>
+
+<p>"Wel," zei Daan, die altijd rake opmerkingen heeft, "we zullen ze een
+voorsprong geven. Op den hoogen weg zal de wedloop plaats hebben; tot
+den ouden eik, waar de bliksem is ingeslagen, is het een halve mijl,
+ik heb het opgemeten. Nu zullen we ze tot daar laten rennen; de start
+is bij ons hek."</p>
+
+<p>Vervolgens vroeg hij aan juffrouw Tapson's vriendin, die Rowe heette,
+hoe ver haar ezel had geloopen; 5 mijlen, was het antwoord. Bob
+Tapson had ons briefje aan den mijlpaal gelezen, en toen haar
+gewaarschuwd. Zij was nu met het ezelkarretje hierheen gekomen.</p>
+
+<p>Daan begon nu den wedstrijd te regelen. "Wij moeten jockeys hebben,"
+vond Alex, en voegde er meteen bij: "ik zal den grijzen berijden."
+Toen deed Daan ook maar eerst een keus, en bestemde den zwarten voor
+zich. Dit was de ezel van juffrouw Rowe.</p>
+
+<p>Maar de jongen van boer Donnyball zei, dat hij zelf z'n ezel moest
+berijden, want hij kende z'n eigenaardigheden. Alex koos zich dus een
+van de vier zigeuner-ezels; dan nam de jongen, die erbij was, een
+tweeden van 't viertal, de man wilde dan den derden nemen. Maar Daan
+vond hem daar te zwaar voor. Lena en ik vroegen hem, ook een ezel te
+mogen berijden, maar hij wou 't niet hebben. Hij vond, dat wij
+moesten post vatten bij de start. Twee jongens uit 't dorp bestegen
+toen de twee andere zigeuner-ezels. Zij moesten alle vier zonder
+zadel bereden worden.</p>
+
+<p>Het begon nu te spannen; iedereen wond zich op, en toen we de ezels
+alle op den hoogen weg brachten, en ze daar op een rij plaatsten,
+scheen het heele dorp wel uitgeloopen, om er naar te kijken.</p>
+
+<p>Daan gaf den 10-mijlen-ezels 200 meter voorsprong, dien van juffrouw
+Rowe 100 meter, en de grijze, die maar een mijl geloopen had, vertrok
+bij ons hek. Het kostte heel wat tijd, voordat alles in orde was. Als
+vertreksein vind Daan een pistool heel geschikt, maar we hadden geen
+bruikbaar exemplaar meer; dus werd de tafelbel gekozen. Hiermee liep
+ik tot midden op den weg, en luidde haar toen uit alle macht. De zes
+harddravers zetten zich in beweging, maar ook de gansche troep
+kinderen rende er achter aan, schreeuwend en juichend, dat je hooren
+en zien verging. Lena en ik hadden graag evenzoo gedaan, maar wij
+hadden de wacht bij het eindpunt, en hielden ons dus gereed voor een
+nauwkeurige opname van den tijd der terugkomst.</p>
+
+<p>Een van de bruine ezels wilde niet; hij struikelde over een kuiltje,
+en bleef bewegingloos staan. De man, die hem en z'n 3 makkers
+gebracht had, begon te vloeken en hem te slaan. Lena en ik werden
+beangst, en we vroegen Baldwin, er heen te gaan, en hem te vragen,
+maar op te houden. Natuurlijk waren de keukenmeid en Emma en Baldwin
+ook komen kijken.</p>
+
+<p>Het duurde lang, eer ze terugkwamen, maar eindelijk hoorden we
+juichkreten en zagen we Daan op den zwarten ezel in draf aanrijden.
+Met een galop sprong hij het eindpunt binnen. Van de anderen was nog
+niets te zien. Eindelijk verscheen ook Alex; hij was twee keer
+afgeworpen; hij zei, dat zijn ezel kuren had, en terwijl hij ons
+daarvan vertelde, nam het dier juist weer een sprong, en buitelde
+Alex over z'n kop in een bed brandnetels. Ik kon m'n lachen niet
+houden, hoewel ik het voor Alex jammer vond. Vervolgens verscheen de
+boerenknecht; zijn ezel lag aan den weg, en had hem enkele
+oogenblikken geleden afgeworpen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/27_afgeworpen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:411px;"></center>
+<br>
+
+<p>De andere ezels waren geen van alle goed, zij kwamen niet eens tot
+aan den eikeboom, ze stonden koppig op den weg, en wilden niet voort,
+waarop Daan den man te kennen gaf, dat we een loopenden, geen
+stilstaanden ezel moesten hebben. De man was verre van prettig
+gestemd en raasde van belang. Hij wilde voor z'n vergeefsche reis
+betaald worden, en ging naar de herberg om vaders thuiskomst af te
+wachten. Natuurlijk waren we 't allen eens over den winnaar, en
+juffrouw Rowe was wàt in haar schik. Zij prees haar ezel als een
+eerste-klas-harddraver en wilde er haar karretje en het tuig bij
+verkoopen voor een prijsje. Nu kwam het belangrijkste nog: de
+koopsom. Zij zei, dat ze den ezel en het karretje niet meer noodig
+had, omdat ze te Lemworth ging wonen, en daarom zou ze 't ons voor
+een prijsje laten: voor de gansche verzameling vroeg ze 54 gulden. 't
+Scheen goedkoop, maar ... wij hadden het niet! Daan telde onze kas na;
+er was slechts 10 gulden en 20 cent in, en daar kwam dan bij
+grootmoeders 36 gulden. Terwijl we hierover nog aan 't onderhandelen
+waren, kwamen vader en tante Caroline van 't station.</p>
+
+<p>Hoewel vader zeer vermoeid was, kwam hij ons dadelijk helpen. Hij
+deed eenige vragen over den ezel, hoe oud hij was, en hoe lang ze hem
+had gehad, en of ie ook rare kuren had, en hoe snel of ie loopen kon;
+wij vertelden hem dadelijk van den wedstrijd, en toen wilde vader ook
+de andere zien.</p>
+
+<p>Te midden van deze nieuwe drukte riep tante Caroline Lena en mij naar
+binnen, om naar bed te gaan. Toen ze was thuisgekomen, had ze Puf al
+naar bed gestuurd. We moesten dus van al dat moois scheiden, doch
+waren er zeker van, dat vader Andy, den ezel van juffrouw Rowe, zou
+kiezen.</p>
+
+<p>Zoo gebeurde het ook, en Alex kwam ons nog even vertellen, toen we al
+in bed lagen, dat vader ook het karretje gekocht had; wij moesten hem
+ons verdiende geld geven, en hij zou de rest er bijvoegen. Juffrouw
+Rowe had den ezel met toebehooren voor 48 gulden achtergelaten.</p>
+
+<p>Lena en ik waren verschrikkelijk verdrietig, dat we den intocht van
+ons ezeltje in den stal niet konden bijwonen. Den volgenden morgen
+had Baldwin hem al in 't grasveld bij de keuken gelaten. Wij gingen
+naar 'm toe en Lena gaf hem een wortel. Hij kwam dadelijk op ons af,
+en at 'm op. Maar toen we op z'n rug wilden klimmen, sprong ie weg.</p>
+
+<p>Na het ontbijt gingen vader en tante hem bekijken. Vader vond, dat de
+jongens best zelf het karretje konden opschilderen.</p>
+
+<p>Na school gingen we allen, verheugd over onzen nieuwen makker, naar
+den stal, en beproefden het karretje. Het bleek ons alle vijf best te
+kunnen houden.</p>
+
+<p>Daarna gingen we Andy vangen, zetten Puf op z'n rug, en maakten een
+plechtigen rondgang over het grasveld. Vervolgens maakte ieder van
+ons een rijtoer, totdat Andy zóó vermoeid was, dat ie op z'n
+voorknieën ging liggen, zich tuimelen liet, en in 't gras lag te
+rollen.</p>
+
+<p>Wij gingen in huis, en Alex fluisterde mij in: "We gaan morgenavond
+naar 't zigeuner-feestmaal!"</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter09"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK IX.</h3>
+
+<p>Het is zoo angstig, als je met heel je hart het goede wilt doen, en
+je ontdekt dan, dat je toch eigenlijk bezig bent om te doen, wat niet
+goed is. Alle mooie dingen schijnen dan verkeerd te zijn. Dat
+feestmaal bij de zigeuners b.v. leek mij toch wel een der heerlijkste
+zaken, waarvan ik ooit gehoord had. Den volgenden dag na theetijd
+wandelde ik in den tuin rond en overdacht deze dingen. Ik wist heel
+wel, dat ons niet zou worden toegestaan, er heen te gaan, en in elk
+geval ons meisjes niet. Maar wij bleven altoos tot beddegaanstijd in
+den tuin, en het zou dus niet moeilijk vallen, in 't duister te
+ontsnappen. Zoo'n wandeling in 't donker en zoo'n feestmaal in 't
+zigeunerkamp scheen wàt avontuurlijk. En dan de terugtocht bij
+maanlicht!</p>
+
+<p>En toen begon ik over mijzelf te denken. Als ik een trouwe
+dienstmaagd wilde wezen, mocht ik natuurlijk niet gaan naar een
+plaats, waar mijn Meester mij niet wilde hebben en dus moest ik Hem
+daar eerst over vragen. En nu hoop ik, dat ge het niet verwaand zult
+vinden, als ik vertel, dat 'k naar het struikgewas bij de kerk ging
+waar niemand me kon zien. Daar vertelde ik alles aan Jezus, en ik
+vroeg hem, om mij thuis te houden, als het verkeerd was er heen te
+gaan. Toen ik opstond, gevoelde ik met groote zekerheid dat ik niet
+mocht gaan, en ik wist ook, dat ik moest trachten, Lena eraf te
+houden.</p>
+
+<p>Ik ging haar dus zoeken. En ik was allesbehalve op m'n gemak, toen ik
+zag, dat de jongens al den weg op slopen. Ik vloog ze achterna en
+vroeg:</p>
+
+<p>"Gaan jelui?"</p>
+
+<p>"Ja zeker," zei Daan. "Je deedt beter met wat haast te maken, als je
+meewilt."</p>
+
+<p>"Ik ga niet mee," zei ik. "Waar is Lena?"</p>
+
+<p>"Die probeert even braaf te worden als jij," zei Alex mopperend. De
+tranen kwamen mij in de oogen.</p>
+
+<p>"O, ik wou, ik wou dat ik mee mocht!" riep ik uit, en liep toen naar
+huis terug zoo hard als ik kon, want het trof mij, dat ik anders net
+zou doen als Bileam, die wilde doen, wat God hem had verboden. Maar
+ik was blij, dat Lena ten minste ook niet meegegaan was.</p>
+
+<p>In huis ging ik haar overal zoeken, maar ze was nergens te vinden.
+Toen schoot mij te binnen dat ze misschien Andy goedennacht was gaan
+zeggen. Ik ging dus den tuin weer door en vroeg aan Baldwin en Emma
+en de keukenmeid, of ze haar ook gezien hadden. Niemand had haar
+gezien. Terwijl ik nog druk zocht, kwam tante Caroline naar buiten,
+zei me dat het bedtijd was en vroeg, waar Lena zat. Ik vertelde haar,
+dat ik overal naar Lena gezocht had, maar ze nergens kon vinden.
+Tante vond, dat ik dan maar vast naar bed moest gaan, Lena zou dan
+wel volgen. Ik zei vader, die in z'n studeerkamer was, dus
+goedennacht, en ging de trap op. Ik gevoelde mij verdrietig, en begon
+weer te wenschen, dat ik toch nog maar met de jongens was meegegaan.
+En ik herinnerde mij nu ook, hoe Lena gezegd had, dat ze toch zou
+meegaan, hoe ze er ook later voor gestraft zou worden.</p>
+
+<p>Ik lag juist in bed, toen tante Caroline boven kwam. "Griet, waar is
+Lena toch? Emma zegt, dat ze nergens te vinden is, en de jongens,
+waar zitten die?"</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/28_klikken.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:426px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik zweeg; het is bij ons niet "in den vorm", te klikken. Dat doen we
+nooit. Maar tante wou me aan den praat hebben. Zij dreigde, vader te
+zullen halen, als ik niet antwoordde. Ik zei toen: "Ik weet, waar de
+jongens zijn, tante, maar ik wil het liever niet zeggen, en ik weet
+niet, of Lena ook met hen mee is." "Maar je moèt zeggen, waar ze
+heen zijn, Griet; het is heel leelijk van ze, om zoo weg te snappen."
+"Ze zullen niets geen verkeerds uithalen, maar het zal wel laat
+worden, eer ze thuis zijn." "Ik zal dadelijk met vader er over
+spreken," zei tante; zij wist wel, dat we nooit van elkaar zouden
+klikken; 't speet mij wel voor haar, want ze zag er zoo bezorgd uit.
+Na eenigen tijd kwam vader boven, en toen ik hem hoorde komen, stopte
+ik m'n hoofd goed onder de dekens en deed alsof ik sliep. Maar dat
+lukte niet best, want hij legde zijn hand op mijn hoofd, en dat is
+als een kus, en dan gevoel ik, dat ik hem alles kan vertellen. "Wel,
+kind, is Lena nog niet boven water? Wat zijn jelui toch lastig. Tante
+is er heelemaal van in de war."</p>
+
+<p>"Het spijt mij vader, maar Lena heeft mij niet gezegd, dat en waar ze
+heenging, en ik heb haar ook niet zien heengaan."</p>
+
+<p>"Weet je, waar de jongens zijn?"</p>
+
+<p>"Ja, vader."</p>
+
+<p>Hij zweeg even, en zei toen: "Je moet me alles zeggen. Ik kan niet
+hebben, dat een van m'n kleintjes zoo laat op den avond de deur uit
+is, zonder dat ik weet, waar ie zit."</p>
+
+<p>Ik vertelde hem nu de geschiedenis, en hij zuchtte. "Het is heel
+ondeugend van ze, en dat zullen ze weten ook. Daan heeft mij zeer
+teleurgesteld."</p>
+
+<p>"Och vader," zei ik, zijn hand grijpende, "als u nog een jongen was,
+dan ben ik er zeker van, dat u het ook zoudt gedaan hebben. Denk u
+eens in: Zij mogen rond een kampvuur zitten en konijnenvleesch eten,
+en dan worden er zigeunerliederen bij gezongen. Wat is daar nu voor
+verkeerds in?"</p>
+
+<p>Vader glimlachte. "Wel Grietje, het zal de jongens geen kwaad doen,
+maar zigeuners zijn geen goede vriendjes voor mijn volkje, en Daan
+had beter moeten weten. En dan, Lena is nog een popje!"</p>
+
+<p>Hij ging naar de deur, knikte mij toe, en zei: "Goed kind." Even
+daarna hoorde ik de huisdeur toeslaan, en ik begreep, dat hij hen
+ging halen. Ik trachtte wakker te blijven, maar 't lukte mij niet, en
+gewoonlijk sliep ik in eens door tot het uur van opstaan. Toen ik
+wakker werd, keek ik allereerst naar Lena's bed, en zag, dat ze er
+weer was. Toen ze wakker werd, zag ze er nog erg slaperig en hangerig
+uit. "Toe, vertel me es gauw," zei ik. "Ben je met de jongens
+meegegaan?"</p>
+
+<p>"Natuurlijk, domme meid. Ik heb je toch gezegd, dat ik het zou doen.
+Ik ben nog vóór hen weggegaan, in geval je mij hadt willen
+tegenhouden; op de stoep bij juffrouw Ribbon wachtte ik ze op." Op
+boosaardigen toon vervolgde Lena: "Daan wou me terugsturen, maar ik
+zei hem, dat ik niet een van z'n Zondagsschoolkinderen was. Maar hij
+vond 't niets prettig, en dreigde, mij niet te zullen helpen, als ik
+achter raakte!"</p>
+
+<p>"Vertel me nu van het feestmaal," drong ik nieuwsgierig aan. "Dat was
+er niet," zei Lena boos. "We hebben heelemaal tevergeefs geloopen, en
+mijn voeten gingen zeer doen. Toen wij er kwamen, was alles donker;
+het gansche kamp was verdwenen, en er was geen mensch meer te zien.
+Maar aan een boom was een briefje gespijkerd, en daar stond met
+vreeselijk slechte letters opgeschreven:</p>
+
+<p>"Zigeuner-feestmaal Eerst den haas vangen, dan braden."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/29_gespijkerd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:248px;"></center>
+<br>
+
+<p>Daan vond het een heel knappen zigeuners streek, maar zij waren met
+dat al heel boos, en ik niet minder."</p>
+
+<p>Wat was ik blij, dat ik niet was meegegaan! Ik had nu niets gemist.
+Maar die blijdschap was weer niet goed, ik had even blij moeten
+wezen, als ze een heerlijken maaltijd hadden genoten. "'t Is wat
+moois," bromde Lena. "Nu krijgen we allemaal straf voor niets. En we
+hebben niet eens den maaltijd gehad." Bij het ontbijt waren de
+jongens o zoo kalm. Vader had hun een flinke bestraffing gegeven, en
+na theetijd mochten ze, evenmin als Lena, in den tuin. Vader straft
+ons heel weinig, maar wij hebben altijd meer verdriet van zijn
+boosheid dan van de straf zelf.</p>
+
+<p>Voordat de jongens naar school gingen, zei Daan tegen me: "Ik
+verwonder me er niet over, dat wel-opgevoede lui zeggen, dat de
+wereld steeds slechter wordt. Dat heb ik nu weer aan de zigeuners
+gezien!" Dat was alles, wat hij ooit nog weer over het mislukte
+zigeuner-feestmaal zei.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/30_schilderen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>De volgende dagen werden besteed aan het schilderen van het karretje;
+de jongens vonden helgroen de beste kleur. Vervolgens werd
+onderhandeld over den aankoop van een zadel voor Andy. Ook hiervoor
+gingen we weer, ieder op z'n vroegere manier, aan 't verdienen; Daan
+werd weer vischboer, Alex voor ditmaal ook, Lena ging weer borstplaat
+verkoopen, en ik gaf Bob Tapson weer wat groenten en bloemen mee voor
+de markt.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/31_marcheren.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:424px;"></center>
+<br>
+
+<p>Te midden van al deze bezigheden kwam ons jaarlijksch schoolfeest,
+dat hier meest op een der landerijen of in het park van Mevrouw Laura
+wordt gehouden. Ditmaal ontving Mevrouw Laura de kinderen in haar
+park; wij marcheerden er, allen met vlaggen gewapend heen, en
+onderweg voegden zich ook de kinderen van het naaste dorp er bij,
+zoodat het een groote optocht werd.</p>
+
+<p>Den dag vóór het schoolfeest kwam Daan thuis met een blauw oog en
+een snede er boven. Hij vertelde me, dat hij aan 't vechten was
+geweest met den "wilde", dat is die vuile jongen met z'n dikke
+beenen. Vader ondervroeg Daan terstond, en deze vertelde: "Ik heb hem
+al te lang gespaard, vader. Hij meende alles maar tegen mij te kunnen
+zeggen.</p>
+
+<p>Hij zei b.v., dat in de gevangenis haast allemaal domineeszoontjes
+zitten, omdat hun vaders allen huichelaars zijn. Ik eischte van hem,
+dat ie z'n woorden zou terugnemen, maar hij keek me brutaal aan en
+zei: Jou lieve papa mag de lui van den preekstoel de les lezen, maar
+zijn brave zoon heeft mij niets te vertellen, begrepen? En toen vloog
+ik op 'm los, hij rende weg, pakte een steen op en slingerde dien
+naar mij toe. Dat ie me z'n vuist onder de oogen zou geduwd hebben,
+alla, maar een steen! Wij vlogen allen op 'm aan, en hij vluchtte in
+een der schoollokalen, maar spoedig hadden we hem daar weer uit;
+terwijl de jongens hem stevig vast hielden, heb ik hem een flinke
+aframmeling gegeven. Het was goed, dat ik het deed, en niet een van
+de andere jongens, want ik weet, wanneer ik moet ophouden; als de
+jonge Gray hem te pakken had gekregen, wel ik geloof, dat ie 'm half
+dood had geslagen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/32_aframmeling.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:188px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ja," voegde Alex er bij. "En toen ging ie huilend naar meester, maar
+die zei 'm, dat ie gekregen had, wat ie verdiende."</p>
+
+<p>Vader zei niet veel. Hij verstaat jongens zoo goed. Net voor we naar
+bed gingen, kwam Daan naar me toe, en zei: "Hoor es, Griet, ik wil je
+de kleine Zondagsschoolklas overdoen. Ik kan het niet meer doen. Ik
+kan die kinderen niet verbieden te vechten, als ik het zelf doe.
+Gisteren heb ik in 't dorp nog twee vechtende jongens gescheiden. Het
+was eigenlijk verkeerd zoo op te treden, maar ik dacht aan het
+<i>gaan</i>, dat ons geleerd is. En dan dat geval met Lena. Neen, ik kan
+die klas niet meer houden."</p>
+
+<p>"Goed," zei ik, "maar ik vrees, dat ik 't niet veel beter zal maken.
+Mag je nooit iets verkeerds doen, als je aan de Zondagsschool bent?"</p>
+
+<p>"Ik wil geen huichelaar wezen," zei Daan en ging weer weg. Toen vader
+te hooren kwam, dat de klas aan mij was overgedaan, riep vader Daan
+bij zich. "M'n jongen, weet je wel, waarin je verkeerd hebt gedaan?
+Je hebt het paard achter den wagen gespannen; je begon al te gaan nog
+vóór je was gekomen."</p>
+
+<p>Daan kleurde, en zweeg even. Toen: "Hoe bedoelt u dat, vader?"</p>
+
+<p>"Je gelijkt op een burger, die met de soldaten mee wil om te strijden
+en zichzelf als soldaat beschouwt, maar hij heeft zich nooit geoefend
+en kan niet eens de wapenen der soldaten hanteeren en hun gewoonten
+volgen."</p>
+
+<p>Daan zei niets meer; ik zag, dat hij ernstig nadacht. Ik deed
+evenzoo, en ik meen vaders bedoeling te begrijpen. Hij heeft ons wel
+meer gezegd, dat, hoewel hij ons in den doop aan God heeft gewijd, om
+Zijn dienstknechten te worden, de tijd komt, dat we dat ook zelf
+moeten doen. En daarmee moeten we niet wachten, tot we onze
+belijdenis doen. Heb ik nu mijzelve aan den Heer gewijd, dan zal Hij
+me ondersteunen in alles, wat ik noodig heb.</p>
+
+<p>Het lachte Daan niet bijzonder toe, om met z'n blauwe oog aan het
+schoolfeest deel te nemen. Vader zei, dat hij daar blij om moest
+wezen, want als hij thuis bleef, mocht hij met den ezel naar Relton
+rijden. Dat is vijf mijlen van hier, vader had er een boodschap voor
+een boer. Dat leek Daan en om dat te bewijzen, deed hij een sprong in
+de lucht.</p>
+
+<p>Zaterdagmiddag te twee uur gingen we allen, behalve Daan, naar 't
+schoolfeest; zelfs Puf was van de partij. Toen we aan 't Huis kwamen,
+stonden Clara en Betty op 't bordes, en toonden zich zeer verheugd,
+toen ze ons opmerkten tusschen de lange rijen schoolkinderen. Betty
+was nu aardig beter, en kon met behulp van krukken goed vorderen. Wij
+bleven even met ze praten, terwijl de andere kinderen verder trokken.</p>
+
+<p>In het park werden allerlei spelletjes en wedstrijden gehouden,
+waarna we op thee werden onthaald, waarbij heerlijk geboterde koeken
+werden opgediend. Tante had mij opgedragen, goed op Puf te letten,
+want die is nog al gemakkelijk van innemen.</p>
+
+<p>Intusschen hadden we met Clara en Betty een afspraakje gemaakt, dat
+ze met hun ponyrijtuigje bij ons zouden komen. Wij zouden dan onze
+équipage ook voor den dag brengen en er zou weer een wedstrijd
+worden gehouden. Ik denk, dat Andy wel even vlug zal loopen, als hun
+pony.</p>
+
+<p>Terwijl we zoo aan 't praten waren, kwam Mevrouw Rogers op me toe;
+zij nam me even mee, om haar man te groeten, die onder een boom zat
+met verscheidene heeren en dames. Wij hadden 't zóó druk gehad, dat
+Lena geheel vergeten had, haar brief aan den Kapitein te schrijven,
+en deze vroeg dus, of wij al een ezel hadden gekregen. "Wij hoorden
+al, dat de ouwe Nell niet best heeft voldaan," zei hij; "dat
+verwondert me niet."</p>
+
+<p>Ik vertelde hem van de proefritten, van het schilderen van ons
+karretje, en van onzen arbeid om nog een zadel te verdienen. Toen hij
+hoorde, dat de jongens uit visschen gingen, vroeg hij, of ze elken
+morgen versche visch voor z'n ontbijt konden brengen. Ik haalde Alex
+en zei hem, dat ik een goeden afnemer voor hem gevonden had. Toen hij
+vernam, wie, kwam hij dadelijk, en was spoedig druk aan 't praten met
+den Kapitein.</p>
+
+<p>Deze vertelde hem, dat hij vroeger een renpaard hield, maar nu in een
+mandewagentje moest voortsukkelen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/33_afnemer.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Daar kunt u ook in meedoen," vond Alex.</p>
+
+<p>"Ja," voegde ik er aan toe, "de volgende week hebben we een
+wedstrijd. Betty en Clara komen met hun rijtuigje, en als u nu met uw
+wagentje kwam, dan hebben we al drie deelnemers.</p>
+
+<p>"Het lijkt me wel," zei de Kapitein, "maar jelui hebt toch zoo'n
+breeden weg niet."</p>
+
+<p>"Neen," zei ik, "maar ik dacht om het te doen op een groot veld, en
+dan in de rondte, net als de Romeinen in een ampi... hoe heet zoo'n
+ding ook?"</p>
+
+<p>"Heb je lauwerkransen?"</p>
+
+<p>"Jawel," zei ik opgewonden, "we hebben wel laurierbladeren in den
+tuin, en daar zullen we wel kransen van maken."</p>
+
+<p>"Och Karel, wat praat je toch een nonsens," zei Mevrouw Rogers
+lachend, maar haar oogen stonden droevig. Ik trok een lip, bang, dat
+er nu weer niets van komen zou, en ik vroeg Mevrouw nog eens, ons
+vooral te helpen. Zij antwoordde: "De dokter verbiedt mijn man, te
+loopen, lieve, hij mag geen opwinding hebben."</p>
+
+<p>"Dat is nòg niet erg," zei de Kapitein vroolijk, "dan zal ik de
+keizer wezen, en de lauwerkransen uitreiken."</p>
+
+<p>"We zouden ook een schildpadden-wedstrijd kunnen houden," vond Alex;
+"dat zou voor u nog wel te doen zijn, meneer."</p>
+
+<p>"'t Is het beste, dat jelui maar allemaal hier naar de boerderij
+komen. Boer Donnyball heeft al gehooid, en dus ligt er een groot stuk
+land beschikbaar."</p>
+
+<p>"Dat zou heerlijk zijn," zei ik. "Als u een dag zoudt willen
+vaststellen, dan zal ik er met Betty en Clara over spreken. Zaterdag
+is voor ons de beste dag, dan hebben we vacantie."</p>
+
+<p>"Goed, aanstaanden Zaterdag dan, precies om twee uur."</p>
+
+<p>"Maar de zangoefening dan?" fluisterde Alex me in. "Die missen we
+telkens. Ik wou, dat tante die maar op een anderen dag zette, 't is
+onze eenige vacantiedag."</p>
+
+<p>Alex' opmerking deed me aarzelen. Vader had ons al eens gezegd, dat
+we tegenwoordig aan niets anders dan aan pleizier schenen te denken.
+Maar ik wou toch ook niet graag den wedstrijd afbestellen. Kapitein
+Rogers, onze aarzeling bemerkende, vroeg: "Wanneer begint jelui
+zomervacantie?"</p>
+
+<p>"Den laatsten van deze maand," antwoordde ik, "tenminste voor de
+jongens. Ik denk, dat tante Lena en mij nog wat na-lessen zal geven,
+omdat wij met het verhuizen nog al achterop zijn gekomen."</p>
+
+<p>"Wel, laten we den wedstrijd dan verdagen tot 1 Augustus," stelde de
+Kapitein voor; "dat valt op een Donderdag." "Best, dat zullen we
+doen!"</p>
+
+<p>Ik ging gauw naar Betty en Clara, die het plan heerlijk vonden.
+Thuisgekomen, vertelden we het plan aan Daan, die het ook best vond.
+Lena en ik maakten vervolgens plannen, om ons karretje met bloemen te
+versieren. En zoo zagen we allen met verlangen den eersten Augustus
+tegemoet.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter10"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK X.</h3>
+
+<p>Ik zag er erg tegen op, om Daan's Zondagsschoolklas te gaan
+onderwijzen, maar tante ried mij aan, om den Bijbel te nemen. Ik las
+de geschiedenis van Samuel over, totdat ik ze van buiten kende, en
+den volgenden morgen ging ik met tante naar het lokaal, mij gelukkig
+voelende in het besef, dat het nu eindelijk aan <i>gaan</i> was toegekomen.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/34_samuel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:236px;"></center>
+<br>
+
+<p>Mijn klas bestond uit 4 jongens en 3 meisjes, geen ouder dan 6 jaar.
+Zij riekten erg naar zeep en pomade, en hun gezichten glommen van 't
+wasschen. Een van de jongens, Freddy Salt, kon of wou niet
+stilzitten, en de drie meisjes hadden daar zooveel belangstelling
+voor, dat zij niet eens naar mij luisterden. Eerst probeerde Freddy
+een vlieg te vangen, en toen ie 'm had, werd het diertje van hand tot
+hand doorgegeven. D'r was geen orde in te krijgen, en ik zei
+eindelijk boos tegen 'm: "Freddy, als je niet stil kunt zitten, zal
+ik je als een popje op mijn schoot nemen."</p>
+
+<p>Hij staarde me angstig aan, eindigde met z'n vliegenjacht, en bleef
+verder rustig zitten. Ik vertelde de geschiedenis van Samuel en
+merkte op, dat God van ons allen gehoorzame dienstknechten wil maken.
+Eensklaps zei een jongen, Bertie geheeten: "Ik hoor God nooit roepen,
+als ik in bed lig." "Neen," antwoordde ik, "maar als je iets
+verkeerds van plan bent, dan spreekt Hij in je hart, dat je 't niet
+doen moogt." Ze schenen dit te begrijpen, en toen zei er een: "God
+kan ons niet iets zeggen, Hij is veel te ver weg." Ik vertelde hun
+toen, hoe dichtbij Hij was, en hoe lief Hij ons heeft, zoodat we,
+niet uit vrees voor straf, maar alleen om Hem te believen, ons best
+moeten doen. Maar ik weet niet, of ze 't begrepen; voor hen was de
+eenige reden, om gehoorzaam te zijn, gelegen in de vrees voor straf.
+Hoofdschuddend zei een der meisjes: "Ik heb Jezus altijd lief. Als ik
+zoet ben evengoed als wanneer ik stout ben."</p>
+
+<p>"Je kunt Hem niet liefhebben, als je verkeerd doet," antwoordde ik.
+"Je doet Jezus verdriet aan, als je ongehoorzaam bent." Ze herhaalde:
+"Dan heb ik Hem evengoed lief." Ik gevoelde, dat ik het haar niet
+goed duidelijk had gemaakt.</p>
+
+<p>Toen de les ten einde was, ging ik vermoeid en ook dankbaar, dat ik
+er doorheen was gekomen, naar huis. Na kerktijd vertelde ik vader een
+en ander, en zei hem, dat het verbazend moeilijk was, om kleine
+kinderen te leeren. Hij vroeg mij, wat we besproken hadden, en toen
+ik het hem verteld had, zei hij: "Denk eens aan de gelijkenis, Griet;
+het uitgezaaide zaad komt na vele dagen op. Vertel den kleintjes van
+hun Verlosser, Die voor hen stierf en Die nu zoo dicht nabij hen
+leeft, dat Hij ze elk uur van den dag zal helpen. Als je hart vol is
+van Hem, kind, zal het je gemakkelijk vallen, anderen van Hem te
+vertellen."</p>
+
+<p>"Maar," zei ik, "mijn hart is zoo vol van allerlei andere dingen, en
+ik weet niet, wat ik er aan doen moet."</p>
+
+<p>"Heb je den Heere lief?"</p>
+
+<p>"O, ik hoop van wel, en ik geloof ook van wel, maar ik doe zoo vaak,
+wat verkeerd is."</p>
+
+<p>"Zie niet altoos op jezelf, maar zie op Hem!"</p>
+
+<p>Meer zei vader niet. Met de jongens had ik toen nog een gesprek over
+het trouw blijven ... in het ezelkarretje. 't Was gisteravond, toen we
+na de thee een ritje gingen maken. Daan stuurde en Puf zat naast hem
+op het voorbankje; Lena, Alex en ik waren achterin gekropen. 't Was
+een heerlijke tocht; overal keken de lui ons na om de nieuwe
+équipage van den dominee te zien. Zoodra we buiten de huizen waren,
+begon het gesprek, eerst over Andy.</p>
+
+<p>"Ik zou wel es willen weten, of ie ons nu al kent," zei Lena. "Hij
+zou wel een ezel moeten zijn, als ie dat nu nog niet wist," vond Alex
+en wij lachten dat we schaterden!</p>
+
+<p>"'t Is een ezel," zei ik, "dat is 't 'm juist, als 't een hond was,
+zou ie wel slimmer wezen."</p>
+
+<p>"Ja maar alle honden zijn niet slim," zei Daan.</p>
+
+<p>"Maar ze zijn trouw," merkte ik op. "Je hoort altijd van trouwe
+honden, nooit van trouwe ezels."</p>
+
+<p>"Wat beteekent dat eigenlijk, trouw?" vroeg Lena.</p>
+
+<p>"Ik denk," antwoordde ik, "dat trouw beteekent: altoos dezelfde zijn
+en nimmer veranderen. Houdt je eenmaal van iemand, dan ook voorgoed."</p>
+
+<p>"Een trouw ridder," zei Daan, "is iemand, die nooit z'n vrouw in den
+steek laat, zij is altijd zeker van hem."</p>
+
+<p>"En wat is dan een trouwe dienstknecht?" vroeg Lena. "Iemand, die
+nooit z'n werk in den steek laat," antwoordde Daan.</p>
+
+<p>"Ik geloof niet, dat je trouw kunt zijn zonder lief te hebben,"
+merkte ik op.</p>
+
+<p>"Juist, dat is de zaak," zei Alex. "Als een hond z'n baas niet
+liefheeft, kan hij ook niet trouw zijn. Evenmin kan een dienstbode
+trouw zijn, als ze niet van haar meesteres houdt. Dat moet altoos
+samengaan."</p>
+
+<p>"Semper fidelis," fluisterde ik.</p>
+
+<p>"Doe nou niet, alsof je Latijn kent, Griet; je hebt dat gelezen op de
+graftombe in de kerk."</p>
+
+<p>"Ja, dat is ook zoo. Maar wat is het ook moeilijk, om zóó trouw te
+zijn, en altoos zóó lief te hebben, als die ridder."</p>
+
+<p>"Och," zei Daan, "ik geloof, dat als je werkelijk iemand lief hebt,
+dan doe je dat zonder erbij te denken, net als een hond."</p>
+
+<p>Hier brak Puf eensklaps de debatten af, door met uitgelatenheid af te
+kondigen, dat ie een heerlijken verjaardag tegemoet zag, en dan een
+completen ezel zou krijgen. Want &mdash; zei hij &mdash; van dezen heb ik maar
+een stukje. Waaraan Daan toevoegde:</p>
+
+<p>"Hij heeft er een vijfde van. Maar vertel ons es, Puf Dikkert, wie
+zal je d'r een geven?"</p>
+
+<p>"De Heer," zei Puf, terwijl hij hoogst ernstig keek. "Het zal geheel
+m'n eigen ezel zijn en ik zal 'm zóó voeden, dat ie dikker wordt
+dan ons huis." Op dit oogenblik reden we een oude vrouw voorbij, die
+een bos takken op haar rug meevoerde.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/35_vrachtje.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:234px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Hé!" riep Daan, "moet je nog ver? Willen wij je vrachtje
+overnemen?"</p>
+
+<p>Zij wou dat wàt graag, en overlaadde ons met dankbetuigingen. Ze
+zei, dat haar hut nog een heel eind verder stond; zij had hout
+gesprokkeld. Daan beloofde haar, dat we den bos bij haar voor de deur
+zouden neerleggen, en toen reden we door.</p>
+
+<p>"Toen ik dien dag, dat jelui naar het schoolfeest waren, naar Relton
+reed," vertelde Daan, "bood ik iedereen, dien ik voorbijreed, een
+plaatsje in de kar aan, en zoo had ik twee oude vrouwen en een jongen
+aan boord, toen ik in 't dorp kwam."</p>
+
+<p>"Dat zullen we nu weer zoo doen," riep Alex geestdriftig uit.</p>
+
+<p>"Ja maar, we hebben geen plaats meer," merkte ik op. "We zitten hier
+als haring in een ton."</p>
+
+<p>"Dan moeten jelui d'r maar uitgaan, en loopen," vond Daan. "Hè, als
+we es een rijtuig tegenkwamen, dat niet meer voort kon, of een
+verongelukte auto met een dame er in, die de handen wrong om redding,
+dàt zou nog es "in den vorm" zijn."</p>
+
+<p>Maar zulke ontmoetingen hadden we niet, en we kwamen zonder eenig
+avontuur thuis. Daar ging ik over denken. Het was heel leuk, om uit
+rijden te gaan in een ezelkarretje, maar daar deed je toch nog maar
+weinig goeds mee. Toen we langs den mijlpaal reden, waaraan we onze
+advertenties geplakt hadden, zei ik: "Hoor es! Als onze vacantie
+begint, moeten we om beurten den ezel sturen. Ik kan dat evengoed als
+jij, Daan. Ik zou zeggen, minstens één keer per week moest ik 'm
+hebben."</p>
+
+<p>"Wel," zei Daan, "d'r zijn zes dagen in een week, den Zondag erbuiten
+gerekend. Als wij nu ieder een dag nemen, blijven er nog twee voor
+vader en tante en Puf." Dat was heel aardig berekend van Daan. En
+Alex voegde erbij: "En dan zullen we de beurten naar ouderdom
+regelen. Daan op Maandag, ik op Dinsdag, Griet op Woensdag en Lena op
+Donderdag."</p>
+
+<p>Het plan werd algemeen toegejuicht.</p>
+
+<p>Inmiddels had ik een plannetje bedacht, dat de jongens niet weten
+mogen. Het is dit. Ik heb een briefje geschreven, en dat wil ik aan
+den mijlpaal plakken; er staat op:</p>
+
+<p>"Iedereen, die zelf of voor anderen vrij vervoer wenscht, vervoege
+zich bij Grietje Marjoribanks, elken Woensdagmorgen aan de pastorie."</p>
+
+<p>Aan Lena vertelde ik het dien avond nog. "Je lijkt wel koetsier te
+willen worden," zei ze, "ik heb liever zelf het genot er van."</p>
+
+<p>"Neen," zei ik, "vader zegt, dat z'n tijd en z'n kracht altoos ter
+beschikking van de gemeenteleden staan. En dat moet Andy nu ook. Hij
+moet een echte gemeente-ezel worden, en dan zal ik 'm zelf besturen."</p>
+
+<p>"Ik zal er eens over denken, wat ik met 'm doen zal," zei Lena. Daar
+heb ik geen al te beste verwachtingen van.</p>
+
+<p>Het scheen wel of de vacantie nooit komen zou. En toen ze eindelijk
+aanbrak, had Daan al menige oefening met Andy achter den rug; 't
+ezeltje was voor 1 Augustus al goed gewend, den weg langs te rennen.
+Men vond, dat het dier bovendien nog op diëet moest, om z'n gewicht
+te verminderen. Nu is 't waar, Andy wordt erg dik, want hij eet den
+ganschen lieven dag maar gras, behalve dan, als ie met ons uit moet.</p>
+
+<p>Maar wat moesten we hem geven? Haver kost veel geld. Lena vond
+bouillon heel geschikt, maar bouillon is ook duur, en zoo is ten
+slotte alles, wat versterkt. Andy loopt uitstekend en heeft geen
+kuren, behalve deze, dat ie zoo nu en dan plotseling stilstaat, om
+dan na een of twee minuten weer door te draven. Ik heb gezegd, dat
+hij dat doet, om even uit te rusten en op krachten te komen. Daan
+meent, dat ie dan even staat te denken. En Alex denkt, dat ie dat
+doet, om ons te toonen, dat ie een eigen wil heeft, en dien op z'n
+tijd wenscht te gebruiken.</p>
+
+<p>Intusschen waren Lena en ik druk bezig met het vlechten van
+laurierkransen en het bijeenzoeken van bloemen om ons karretje te
+versieren.</p>
+
+<p>Den dag voor 1 Augustus waren we van 's morgens vroeg tot 's avonds
+laat in de weer; wij hadden rosetten van fel-roode geraniums gemaakt,
+om die aan Andy's oogkleppen te hechten; dan hadden we varenkruid en
+madeliefjes langs de buitenzijde van het karretje gehangen en verder
+nog slingers van madeliefjes om den disselboom gestrengeld. Baldwin
+wilde niet toestaan, dat we de mooiste bloemen plukten, maar we
+hebben toch, toen hij even weg was, eenige fijne bloempjes om de
+zweep weten te vlechten. Ik heb al zoo vaak mee helpen versieren in
+de kerk, dat ik de goede soorten wel wist te kiezen, tot groote
+tevredenheid dan ook van de jongens, die op dit gebied toch maar
+weinig te vertellen hebben.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/36_bloemenrijtuig.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:282px;"></center>
+<br>
+
+<p>Om half één zaten we al aan ons middageten. We kleedden ons allen
+op z'n Zondagsch, en wisten Baldwin nog enkele mooie rozen af te
+bedelen, die we om onze hoeden vlochten. Toen we uitreden, liep het
+halve dorp uit, om ons bloemenrijtuig te zien; ze vonden het allemaal
+even prachtig. Ik hoorde nog, dat een vrouw tegen haar buurvrouw zei:
+"Wat beleven we toch wondere tijden, mensch! Wie had dat nou ooit
+kunnen denken, hè? Altijd bedenken ze maar weer wat nieuws."</p>
+
+<p>Met groot gejuich reden we het dorp door, en toen het veld in, een
+prachtig ruim en effen veld, terzijde waarvan onder een boom Kapitein
+Rogers in z'n mandewagentje al zat te wachten. Toen hij en zijn vrouw
+ons zagen naderen, herkenden ze ons nauwelijks, zóó was ons
+karretje veranderd door de bloemen.</p>
+
+<p>Na vijf minuten kwamen ook Betty en Clara aangereden, en toen zaten
+we al voor de eerste moeilijkheid. Zij dachten er niet aan, Alex als
+koetsier bij zich te nemen, wilden bepaald zelf sturen. Alex was er
+leelijk door in z'n wiek geschoten; gelukkig had kapitein Rogers een
+goeden inval. Hij rees moeilijk uit z'n wagentje op, en liet zich met
+behulp van Mevr. Rogers in z'n badstoel neer; toen zei hij tegen
+Alex, dat hij op de boerderij den pony mocht gaan halen, dien voor
+het wagentje spannen, en dan daarmee deelnemen aan den wedstrijd. Wij
+juichten van blijdschap, want nu hadden we drie mededingers. Er werd
+nu afgesproken, dat Daan en ik in ons karretje zouden plaats nemen,
+Alex en Lena in het mandewagentje van den kapitein &mdash; er was net
+genoeg plaats voor twee &mdash; en Puf wezen we een plaats aan als
+controleur bij het eindpunt. Dat beviel 'm slecht; hij begon hard te
+huilen, en jammerde, dat hij het ezeltje had gekregen, en dat hij er
+mee wilde rijden. Daan zeide hem, dat hij de gansche onderneming in
+de war bracht, maar Puf bleef te keer gaan, en we konden zoo niet
+beginnen. Ik stelde hem ten slotte voor, met Daan te gaan, inplaats
+van mij, want het was toch ook wel hard, hem alleen te laten staan.
+En Daan was dat voorstel al heel welkom, want hij had liever het
+lichte gewicht van Puf, dan mijn gewichtigheid. Mevr. Rogers vroeg
+mij nog, of ik het niet akelig vond, maar ik zei haar van niet, want
+ik kreeg nu de gelegenheid, de drie mededingers bij den eindpaal te
+zien aankomen.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/37_eindpaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:146px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ik ben niet zoo kinderachtig, om te gaan huilen, als ik niet mee mag
+rijden," zei ik, terwijl ik Pufs tranen van z'n bolle wangen veegde.
+Hij was spoedig weer in z'n hum en klom zoo vlug als ie kon, in ons
+karretje. Betty vond ons wagentje heel lief. Zuchtend zei ze: "Ik
+wou, dat Clara en ik ook zulke aardige ideetjes hadden. Maar als
+jelui d'r niet bij zijn, voelen we ons lang niet zoo pleizierig."</p>
+
+<p>Ik keek naar haar keurig rijtuigje met de blauwe kussens, naar het
+nikkelen beslag van het paardetuig, naar den prachtigen pony, en
+schudde het hoofd. "Jawel," zei ik, "maar wij moeten onze armoede
+achter bloemen verbergen, en dat behoeven jelui niet." Ze lachten
+luid en vonden ook, dat dàt het wel zou wezen.</p>
+
+<p>Kapitein Rogers had den weg bepaald; een boerenknecht had hij hier en
+daar steenen laten opstellen, en toen onze kibbelpartij was
+beëindigd, stelde hij ons op een rij naast elkaar op. Hij had ook
+een echt pistool bij zich, om het vertreksein te geven. 't Was eenig!</p>
+
+<p>Tweemaal moest het veld worden rondgereden, en toen ik bij het
+eindpunt gereed stond, leek het mij nog wel zoo aardig buiten dan in
+de wagentjes. Eerst scheen het, of Betty en Clara 't zouden winnen,
+maar langzamerhand begon Daan ze in te halen, en toen Andy ze achter
+zich liet, gaf ik een schreeuw van vreugde. In de tweede rondte begon
+de pony met het mandewagentje, die eerst een heel eind achter was
+geweest, steeds harder te rennen, en haalde eindelijk Daan in. Maar
+Daan begon Andy zóó onbarmhartig te slaan, dat zij een tijdlang
+gelijkop reden.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/38_wedstrijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:446px;"></center>
+<br>
+
+<p>Zelfs haalde hij den pony weer in, en ik dacht werkelijk, dat hij 't
+nog zou winnen, toen Andy, dicht bij het eindpunt plotseling
+stilhield, en zóó hardnekkig, dat er geen beweging meer in te
+krijgen was.</p>
+
+<p>Daan schreeuwde en sloeg er op los, maar Andy bleef staan, koppig en
+tot geen toegeven geneigd. 't Was verschrikkelijk, ik schreide haast.
+Al spoedig kwamen Alex en Lena aanrijden, en precies gelijk met Clara
+en Betty reden ze het eindpunt binnen. Zij wonnen dus beiden, en niet
+zoodra hoorde Andy hen hoerah! roepen, of hij zette eensklaps weer
+aan, en draafde naar het eindpunt, maar natuurlijk te laat nu.</p>
+
+<p>Wat waren we boos op 'm! Behalve natuurlijk Alex en Lena, die 't nu
+gewonnen hadden; zij schenen wel heelemaal te vergeten, dat het ook
+hun ezel was, die verloren had. Mevr. Rogers wist niet, wie ze nu den
+lauwerkrans moest geven, en dus stelde de kapitein voor, dat de twee
+pony's nog eens tegen elkaar moesten draven; ditmaal echter maar een
+kleineren afstand. De pony van de boerderij won het nu gemakkelijk.
+En zoo kreeg Lena den lauwerkrans. Ze was er zóó verheerlijkt mee,
+dat ze haar hoed afwierp en den krans op haar hoofd zette.</p>
+
+<p>Na afloop van den wedstrijd zochten we allen een rustig plekje aan de
+rivier, en bepraatten daar nog eens druk de gebeurtenissen van den
+heerlijken middag. Er werd een vuurtje gemaakt, en thee gezet, en
+rondom 't vuurtje gezeten, konden we ons heel wel verbeelden, in een
+zigeunerkamp te zijn aangeland.</p>
+
+<p>Vervolgens werden allerlei spelletjes gedaan, vooral ook die, waarbij
+we konden blijven zitten, omdat Betty nog niet vlug loopen kon. 't
+Speet ons, toen we naar huis moesten. Naast elkaar reden wij, te
+weten Clara en Betty in haar, en wij allen in ons wagentje, naar
+huis.</p>
+
+<p>Eigenlijk waren we allemaal ook nog 'n klein beetje uit ons humeur;
+Clara en Betty, omdat ze 't niet gewonnen hadden; Daan en ik, omdat
+Andy ons door z'n malle kuren had doen verliezen. Kapitein Rogers
+zei, dat je zooiets nu eenmaal van een ezel moet verwachten, daar
+zijn 't ezels voor.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter11"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XI.</h3>
+
+<p>We zijn deze week begonnen met het op beurten rijden met Andy.
+Afgesproken is, dat we, als het onze beurt is, niet bepaald alleen
+behoeven te gaan, we mogen ook wel anderen meenemen; maar wiens beurt
+het is, die stuurt, daar gaat niets van af.</p>
+
+<p>Maandagmorgen vóór 't ontbijt nog bevestigde ik mijn briefje aan
+den mijlpaal. De jongens wisten er niets van, en bemerkten het pas 's
+middags, toen er enkele menschen naar stonden te kijken; ze kwamen
+naar huis en vroegen mij lachend: "Wou je de menschen op je rug
+dragen, Griet? Dat lijkt wel zoo, want er staat op dat briefje niets
+van Andy."</p>
+
+<p>"Dat is mijn zaak," gaf ik ze terug, "als ze d'r verstand gebruiken,
+zullen ze dat wel snappen." Het hinderde mij, dat ze me alweer
+uitlachten, want ik was zoo echt in m'n schik met het plan van
+personenvervoer per open équipage. Ook vader had mijn briefje
+gelezen, en zei tot me: "Dat vind ik best, Grietje, je lijkt in dat
+opzicht op je moeder. Ik ben er blij om, dat je er iets voor voelt,
+om je genoegens te deelen met hen, die minder gelukkig zijn dan jij."</p>
+
+<p>Daan bleef den heelen dag met Alex weg; zij hadden hun boterhammen
+meegenomen, en kwamen laat thuis. Alex scheen zich bij dien rijtoer
+door de omliggende dorpen zóó ingespannen te hebben, dat hij den
+volgenden dag niet in staat was, zelf goed te sturen. Maar 's middags
+knapte hij op en reed met Lena weg; ik merkte, dat zij wat in 't
+schild voerden. Voor den armen Andy was 't een zware dag. Er stond
+veel wind, en Alex nam twee groote vliegers mee, die Daan en hij den
+vorigen winter gemaakt hadden.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/39_vliegers.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:223px;"></center>
+<br>
+
+<p>Hij en Lena lieten de touwen geheel vieren en bonden de uiteinden elk
+aan een kant van 't karretje. Zij reden het dorp uit, en trokken de
+vliegers mee, die door den flinken gang mooi hoog stonden. Zoodra ze
+echter een hoek omreden, rukten de vliegers een anderen kant op, dan
+Andy trok. Lena vertelde mij later, dat ze gehoopt had, dat de
+vliegers hen hadden voortgetrokken. Andy deed z'n best ze mee te
+trekken, maar spoedig gaf hij het op, en bleef ineens koppig staan.
+Een half uur lang trachtten ze hem vooruit te krijgen; Alex liet hem
+keeren, en sleurde hem een eindje mee. Toen brak een vliegertouw en
+een vlieger verdween als de wind; de ander kwam in een boom terecht
+en bleef daar vast zitten; Alex klom in den boom, en kreeg hem zoo
+terug. Vrij tijdig kwamen ze weer thuis. Daan vroeg Alex
+belangstellend, waarom of ie zoo dom gedaan had. Hij had gedacht, dat
+Alex de vliegers had willen gebruiken als zeilen op het karretje, dan
+hadden ze dubbel zoo snel gereden. Maar Alex was boos op Andy en
+mopperde: "Ik vind 'm niet half zoo aardig meer als eerst."</p>
+
+<p>"Och kom," zei ik tot hem, "je moet er eerst eens gewoon mee gaan
+rijden. Jij en Daan hebben zoo graag een ezel willen hebben, om je
+naar school te brengen, maar daarvoor heb je hem nog niet één keer
+gebruikt."</p>
+
+<p>Alex keek zuur en zei: "Weet je waarom niet? Dat is het begin van
+Daan's ruzie met Sausaye geweest. Toen Sausaye hoorde, dat wij een
+ezel hadden, ging hij staan dansen en zong een spotliedje op vader.
+Daan liep dadelijk op hem toe; hij hield niet op en kreeg toen een
+opstopper van Daan. En als Daan 't niet had gedurfd, had ik het wel
+even opgeknapt."</p>
+
+<p>Ik keek hem aan en zei: "Was het wel goed om zoo te doen? Sausaye mag
+z'n spotlust botvieren, maar de kinderen van iemand als vader moesten
+dat niet zóó beantwoorden."</p>
+
+<p>"Sta toch niet zoo mal te preeken," zei Alex, en toen ik nog wat
+zeggen wou, stopte hij z'n vingers in z'n ooren en rende weg. Nu
+begrijp ik, waarom de jongens niet met Andy naar school willen
+rijden: ze zijn bang, dat ze uitgelachen zullen worden. Ik denk, dat
+jongens daar banger voor zijn dan meisjes.</p>
+
+<p>De dag van Lena's beurt eindigde niet best. Pas na den middag reed ze
+uit, want we hadden tante Caroline geholpen met pruimen plukken voor
+jam. Zij wil altoos de jam zelf maken. Wij wilden haar allen eerst
+helpen, maar werden vrij moe; Lena werd stekelig, omdat zij niet
+vóór 't middageten met Andy kon wegrijden. "Ik zal zien, dat ik Puf
+mee krijg; ik heb het 'm ook beloofd."</p>
+
+<p>"Zal ik ook meegaan?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Neen, dank je, jij speelt toch maar den baas over mij. Hè, laten
+we die akelige jam toch laten zitten, waarom doet de meid het niet?
+Vader heeft tante geroepen, die zal dus zoo gauw wel niet terug
+zijn."</p>
+
+<p>"Je behoeft niet te wachten," zei ik; "ik zal tante wel helpen; de
+meid moet de provisiekasten schoonmaken."</p>
+
+<p>"Maar 't is veel te laat, om Andy nu nog te halen, 't is wat moois!"</p>
+
+<p>Zij vloog de keuken uit; toen tante terugkwam, was het juist
+etenstijd.</p>
+
+<p>"Ik hoop, dat er nu maar niet meer jam behoeft gemaakt te worden,"
+zei ik. "Ik heb er zoo 'n hekel aan, en het is hier zoo heet."</p>
+
+<p>"Het is heel goed voor kinderen, om te doen, wat ze niet graag doen,"
+zei tante ernstig. "Het leven is je niet alleen gegeven, Grietje, om
+het voor jezelf te hebben."</p>
+
+<p>Ik voelde mij beschaamd, ook omdat wij een groote vacantie hebben, en
+Lena en ik juist deze eerste twee weken niets aan de lessen doen.
+Maar tante ging voort: "Ik vind het ook zoo pleizierig niet, Griet,
+om in een heete keuken jam te maken, maar ik doe het, omdat het
+gedaan moet worden."</p>
+
+<p>Ik antwoordde: "Ik dacht, dat volwassen menschen alles prettig
+vonden. Als zij niet willen, dan doen ze 't niet, niemand, die hen
+beveelt."</p>
+
+<p>"Het plichtsgevoel beveelt hen," zei tante. "Als je grooter wordt,
+zul je soms bemerken, dat je gansche leven bestaat uit dingen,
+waarvan je niet houdt, en die toch gedaan moeten worden."</p>
+
+<p>Dat was wat nieuws voor me. Ik dacht altijd, dat volwassen menschen
+alleen doen, wat ze prettig vinden. Misschien vindt tante Caroline 't
+ook wel niet prettig, om altijd op ons te passen; wellicht zou ze
+veel liever thuis zijn. Ik geloof, dat ik goed zou doen, haar beter
+te helpen. Ik loop altoos weg, om te spelen, als zij wat van mij
+verlangt. Ik denk, dat het bij het <i>doen</i> behoort, om haar beter te
+gaan helpen, en ik zal het ernstig gaan beproeven.</p>
+
+<p>Den ganschen middag speelde ik cricket met de jongens. Zoowat 4 uur
+verscheen Lena, met loshangend haar en angstige blikken. Zij riep
+Daan toe: "Kom gauw, Andy is gewoon woest en ik vrees, dat Puf
+verdrinken zal."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/40_cricket.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:263px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij vlogen allemaal met haar mee, terwijl zij, geheel buiten adem,
+haar wedervaren vertelde.</p>
+
+<p>Hortend en stootend kwam het er uit: "Ik wou met hem de sloot
+doorrijden, juist bij de doorwaadbare plaats. Ik stuurde hem het
+water in, maar toen, in plaats van recht door te stappen begon hij
+rond te draaien, zoodat de kar ten slotte tegen een steen terecht
+kwam. Toen was er geen beweging meer in te krijgen; uren lang heb ik
+er mee getobd, en eindelijk ben ik uit de kar geklommen en ben door
+het water gewaad. Ik trok mijn kousen en schoenen uit en beval Puf,
+stil te blijven zitten, totdat ik terug kwam, en nu moeten we gauw
+doorloopen en zien, hem eruit te krijgen."</p>
+
+<p>Verschrikt riep ik uit: "Heb je Puf midden in de sloot laten staan?"
+En Daan vroeg: "Waarom heb je niet dadelijk den eersten den besten
+man, dien je tegenkwam, om hulp gevraagd?" "Ik kwam niemand tegen,"
+zei Lena, "en bovendien was ik veel te bang, dat ze 't aan vader
+zouden zeggen, daarom ben ik dadelijk hierheen gekomen."</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/41_sloot.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:436px;"></center>
+<br>
+
+<p>Gelukkig was het niet ver weg, maar hoe Lena op 't idee was gekomen,
+om de sloot door te gaan, daar begreep ik niets van. Ik zou het nooit
+gewaagd hebben; had Daan nog pas niet verteld van een man, die daar
+met z'n wagen verdronken was? Toen wij bij de rivier kwamen, was er
+geen spoor van Puf meer te zien. Lena ging vreeselijk te keer en
+jammerde: "Ze zijn allebei verdronken, en ik zal vermoord worden,
+omdat het mijn schuld was!"</p>
+
+<p>Wij gingen een beetje verderop een brug over; Daan begon te gelooven,
+dat Andy weer was doorgeloopen en hier of daar heen gedraafd. Alex en
+hij gingen toen plat op den grond liggen, net als detectives of
+Indianen, om eenig spoor te ontdekken. "De wielen waren natuurlijk
+nat, en moeten dus in het gras een spoor hebben gemaakt," zei Alex en
+keek er heel geleerd bij. "Kijk, hier bij m'n hand is een heel nat
+spoor!"</p>
+
+<p>"Ja, en de grassprietjes zijn plat gereden," voegde Daan eraan toe;
+"nu moeten we dat spoor volgen. Hadden we maar een bloedhond!"</p>
+
+<p>Lena fleurde wat op. Wij volgden het spoor, maar het grasveld was
+niet lang, en we waren spoedig bij een weg aangeland. We begonnen nu
+een soort springpas te maken, dat is een manier van loopen, waarbij
+je nooit moe wordt, omdat het je nooit buiten adem brengt. Maar wij
+zagen, hoe nauwkeurig we ook tuurden, geen wielsporen. We kwamen nu
+aan een hoogen weg, en wisten niet, wat nu te doen, verder of terug.
+Maar daar stond een huisje vlak bij; fluks daarheen gerend, vroegen
+we aan de vrouw, of ze ook een ezelkarretje gezien had met een
+jongetje erin. Zij opende haar huisdeur, en daar zagen we Puf aan
+tafel zitten, kalm aan 't oppeuzelen van een appel! Wat waren wij
+blij! Andy had een plekje op haar grasveld gekregen. Zij vertelde
+ons, dat zij het karretje had zien aankomen, en dat Puf zoo hard als
+ie kon had geschreeuwd: Ho! Ho! Zij was naar buiten gevlogen, had de
+zaak tot staan gebracht, Andy vastgebonden, en Puf, die huilde van
+angst, in huis gehaald en tot bedaren gebracht. Natuurlijk was Andy,
+zoodra Lena verdwenen was, er vandoor gegaan; het was maar een geluk,
+dat Puf stil was blijven zitten.</p>
+
+<p>Wij bedankten de vrouw vriendelijk, haalden Andy uit het grasveld en
+reden tezamen naar huis terug. Vader bromde erg op Lena, dat zij zulk
+een gevaarlijke poging had gewaagd. Zij zal zulke fratsen nu
+voorloopig wel uit haar hoofd laten. Puf deed natuurlijk net, of ie
+het heerlijk had gevonden. "Ik stuurde zelf, en we reden als een
+sneltrein!" "Ja," zei Alex, "en je huilde van geweld!"</p>
+
+<p>"Ik heb alleen gehuild, toen ik die vrouw zag," zei Puf, die nooit
+verlegen is met een antwoord; "ik wist, dat ze ons zou tegenhouden,
+daarom huilde ik."</p>
+
+<p>"Jij mag niet liegen, Puf," kwam ik tusschenbeiden, "dat is niet "in
+den vorm", behalve als je een boosdoener bent."</p>
+
+<p>"Ik was zoo bang met Andy, en als ik bang ben dan huil ik altijd!"
+verdedigde zich Puf. Hij moet altijd 't laatste woord hebben, en ik
+zweeg dus maar.</p>
+
+<p>Toen het mijn dag was, ben ik 's morgens om 10 uur al op rit gegaan.
+Vlak bij ons hek vond ik een heel groot pak, waarop geschreven was:
+"Wil zoo goed zijn, dit te bezorgen bij Mejuffrouw C. Londesburg te
+Cross Clen." Het was heel leelijk en fout geschreven, en ik dacht
+dus, het zal wel van een der dorpsbewoners zijn. Het was een
+verbazend zwaar pak, en ik kon het haast niet in de kar tillen. Maar
+ik was wat blij weer eens op 't Huis te mogen komen, want ik was er
+sinds onzen wedstrijd niet weer geweest. Langzaam reed ik het dorp
+door met mijn zware vracht. Toen juffrouw Ribbon mij zag, kwam ze
+even aan het hek en zei:</p>
+
+<p>"Beste Griet, wil je heusch vrachtrijdster worden? Kijk es, lieve, ik
+heb aan de oude Suze Combe beloofd een zak steenkolen te sturen. Aan
+het station zul je 't vinden; Tom moest al vroeg naar Lincoln en ik
+heb het ook zoo druk, het goeje mensch heeft geen brand meer om haar
+middagmaal gereed te maken."</p>
+
+<p>"Goed, ik zal 't doen, ik zal 't dadelijk gaan halen."</p>
+
+<p>Wat was vrouw Combe blij, toen ze me zag komen. Maar we konden geen
+van beiden de zak uit het karretje krijgen; ze haalde de steenkolen
+er dus bij beetjes uit, en dat kostte heel wat tijd. Terwijl wij nog
+bezig waren, kwamen juist Clara en Betty in haar ponykarretje
+voorbijrijden. Ze keken gek op, toen ik haar vertelde, waaraan ik
+bezig was. "Ik ben vandaag vrachtrijdster," vertelde ik, "en ik heb
+ook een vrachtje voor jelui!"</p>
+
+<p>Dat vonden ze heerlijk. "Voor ons? O, zeg, laat es gauw kijken! Wat
+eenig!" Zoodra vrouw Combe al haar steenkolen eruit had, klommen ze
+op ons karretje en bekeken het pak van alle kanten. Wij maakten het
+open in de kar, want het was ons te zwaar, om het er uit te lichten.
+Toen het papier er af was, vonden we .... een ouden emmer vol
+steenen! Clara was heel boos. En ik begreep dadelijk, dat het een
+grap van de jongens was. Ik trachtte Clara dat aan 't verstand te
+brengen, maar zij zei: "'t Zijn ruwe, leelijke jongens, ik zal 't
+moeder eens vertellen."</p>
+
+<p>Zij sprong weer van de kar af en ging naar Betty, om het haar te
+vertellen. Deze lachte; zij kan beter tegen een grapje dan Clara, en
+ik stelde haar voor, dat ze den jongens ook weer een pak moesten
+zenden. Dat vonden ze beiden best, en beloofden, het per post te
+zullen sturen. Wij haalden de steenen en den emmer uit de kar en
+gooiden ze in een sloot. Ik reed fluks naar ons dorp terug,
+nieuwsgierig of er nog iemand een boodschap voor me zou hebben. En
+zie, daar zag ik kreupele Hanna, die onze kleeren verstelt en ook in
+'t koor zingt; zij stond bij haar hek, en keek naar mij, alsof ze mij
+wat zeggen wou.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/42_kreupel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:415px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik hield stil en zei: "Kan ik iets voor je doen, Hanna?"</p>
+
+<p>Zij kleurde en sprak aarzelend: "Ik moet naar boer Luscombe, kind, en
+het is een lange weg voor mij met zoo'n hitte, en nu dacht moeder,
+toen we u zagen aankomen ... en omdat we uw briefje hadden
+gelezen...."</p>
+
+<p>"O, ik begrijp je al," zei ik, "je wou, dat ik je daarheen bracht?
+Stap maar in Hanna, dat zal ik graag doen."</p>
+
+<p>Zij steeg in, en vertelde mij, dat haar been zooveel pijn deed, als
+ze ver moest loopen, maar zij had een japon voor juffrouw Luscombe
+moeten maken, en nu moest die toch weggebracht worden. Ik zei haar,
+dat ik Andy elke week een dag voor mij had, om er boodschappen mee te
+doen voor wie ik wilde. Toen we zoo een tijdje gepraat hadden, zei ik
+tot haar: "Na dezen rit moet ik naar huis, want dan moeten we eten.
+Maar vanmiddag kom ik weer terug. Weet je dan nog iets te doen,
+Hanna?" Zij antwoordde, na even te hebben nagedacht:</p>
+
+<p>"Ik weet niet, Grietje, of je de kleine Annie Steel kent. Zij komt
+uit Londen, en woont bij haar grootmoeder, juffrouw Buston; zij is
+geheel kreupel en kan niet loopen. Omdat ik zelf kreupel ben, spreek
+ik nog al eens met haar, want juffrouw Buston en haar man zijn erg
+streng en lastig voor haar. Zij vinden het een grooten last haar te
+helpen, omdat ze zelf ook haast niets hebben, en dan zit ze daar maar
+troosteloos in dat donker keukentje. Nooit komt ze er uit, ze zit
+zelfs niet eens aan de deur; ze is ook misvormd, heeft een bochel, en
+de oude vrouw schijnt zich te schamen voor zulk een kleindochter. Je
+zoudt het kind in 't paradijs brengen, als je haar eens liet
+meerijden."</p>
+
+<p>"O, prachtig, dat zal ik doen!" riep ik uit. "Maar zou 't rijden haar
+niet te veel schokken?"</p>
+
+<p>"Neen, dat gaat best; als je een paar kussens neemt, en je zet haar
+op den bodem der kar, dan zal 't best gaan."</p>
+
+<p>"Ik zal dadelijk na 't eten haar gaan halen," zei ik verheugd. Toen
+ik thuis kwam, vroegen ze allen, wat ik gedaan had. De jongens
+spraken geen woord over hun grap, en ik natuurlijk ook niet. Tante
+vond het heel mooi van me, dat ik Annie Steel eens liet meerijden.
+Vader ook, maar die waarschuwde ons, dat we Andy door al die drukke
+ritten niet moesten afjakkeren, en Daan zei, terwijl we Andy weer
+inspanden: "Overdrijf nou niet, barmhartige Samaritaansche, anders
+loopt het nog op schade uit."</p>
+
+<p>"Ik doe het alleen, omdat ik ervan houd, en ik zal er mee voortgaan,
+omdat vader gezegd heeft, dat moeder het zou goedgekeurd hebben."</p>
+
+<p>Daan zei niets meer, want Daan hield zoo van moeder, gelijk wij
+allen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter12"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XII.</h3>
+
+<p>Toen ik naar juffrouw Buston ging, vond ik haar in den tuin, bezig
+met groentenplukken. Zij was meer verbaasd dan verblijd, toen ik haar
+vertelde wat mijn plan was. En ze zei dan ook eerst, dat ze de kleine
+Annie niet wilde meegeven.</p>
+
+<p>"Ik zou haar nooit hier gehad hebben, als ik geweten had, dat ze zoo
+hulpeloos was. Haar moeder, die reeds op 20-jarigen leeftijd weduwe
+was, stierf plotseling, en Annie moest toen in een weeshuis. Maar
+mijn man wilde daar niet van weten, en ik eigenlijk ook niet. Zoo
+namen we de kleine dan in huis, en sedert is ze er gebleven, totaal
+krachteloos, alsof ze geen ruggegraat heeft. Ze doet zoowat niets
+anders dan in elkaar gedoken zitten huilen. Loopen kan ze geen stap.
+Maar kind, als je er nu bepaald op staat, haar mee te nemen, kom dan
+binnen, dan kunnen we haar samen gemakkelijk genoeg in 't karretje
+tillen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/43_krachteloos.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:287px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik bond Andy aan den muur vast en ging het huisje binnen. De keuken
+was klein en het rook er duf; in een laag stoeltje zat Annie.
+Werkelijk, ze zag er uit als een afgeleefd oud vrouwtje; alleen het
+haar was nog blond, maar kort geknipt. Toen ik haar meedeelde, wat
+mijn plan was, glimlachte ze zoo hartroerend, dat ik bijna begon te
+weenen. Ze zag er even bleek als haar schortje uit; ze is pas negen
+jaar oud, evenals Lena. Ik had vier kussens en een deken meegebracht
+en maakte het haar zoo gemakkelijk mogelijk; haar Grootmoeder
+plaatste haar zoo in de kussens, dat ze rechtop zitten kon. Bovendien
+zette ze haar nog een katoenen mutsje op, en daarna reden we weg.</p>
+
+<p>Heel langzaam reed ik de laan af, om het schokken te voorkomen. Al
+vrij spoedig begon ze te praten. Eerst had ze doodstil liggen staren
+in de blauwe lucht, terwijl haar mond open en dicht ging als die van
+een visch. Toen ik haar vroeg, waarom ze zoo deed, zei ze: "De lucht,
+juffrouw. Sinds ik bij grootmoe ben, krijg ik haast geen frissche
+lucht. Voordat moeder stierf, zat ik altoos aan 't open venster, maar
+grootmoe doet haar ramen nooit open."</p>
+
+<p>Zij vertelde mij verder, dat zij veel van Hanna hield, en al meer
+begon ze los te komen, er blijkbaar schik in krijgende, allerlei
+prettigs te vertellen.</p>
+
+<p>"Kijk, daar zijn heelemaal geen huizen, wat een leege plek. Dit is nu
+echt buiten zijn. Nooit ben ik hier geweest, voordat ik bij grootmoe
+kwam, en sedert ik er ben, kom ik er nooit uit.</p>
+
+<p>Moeder zei altijd, dat God ook buiten leeft, niet in de stad. Moeder
+hield niets van Londen; zij vond het zoo'n vuile stad; de lucht zie
+je in Londen maar heel zelden en dan nog maar een klein stukje er
+van. O, juffrouw, wat is het hier heerlijk! Die velden, en die boomen
+en die bloemen! Ik heb wel schilderijen gezien, maar die waren niet
+zoo levend als dit alles."</p>
+
+<p>Bij een landhek hield ik stil, om haar konijnen te laten zien, die
+daar aan 't spelen waren, en toen een vlinder op den rand van 't
+karretje kwam zitten, schreeuwde ze 't uit van pleizier.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/44_landhek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>
+<br>
+
+<p>Maar ze werd al spoedig weer vermoeid van al die ongewone opwinding
+en toen begon ik maar eens te praten. Ik vertelde haar, hoe we aan
+Andy waren gekomen, en toen ik dat verhaal ten einde had, zei ze:</p>
+
+<p>"Luistert God naar alle menschen, juffrouw, of alleen naar rijke lui?
+Ik heb nog niets van Hem gehoord, sinds ik bij grootmoe ben. Moeder
+kreeg altijd bezoek van een wijkzuster, maar daar hield ik niet van;
+ze had altoos zoo'n haast om weer weg te komen, en ze wilde altijd
+maar weer, dat ik naar een gesticht of naar een hospitaal werd
+gezonden."</p>
+
+<p>"Natuurlijk luistert God naar ons allemaal," antwoordde ik, verbaasd
+over zóóveel onwetendheid; "bidt je niet tot Hem?"</p>
+
+<p>Ze wendde haar hoofd af. "Ik was gewoon het "Onze Vader" op te
+zeggen, maar ik ben nu totaal vergeten hoe het is."</p>
+
+<p>"Kun je lezen?" vroeg ik.</p>
+
+<p>Weer schudde ze haar hoofd.</p>
+
+<p>"Ik ben begonnen het te leeren, maar moeder stierf, vóórdat ik
+groote woorden kon lezen, en later heeft niemand het mij geleerd."</p>
+
+<p>"Arm klein schaap," sprak ik met diep medelijden; "wat doe je dan
+toch wel den ganschen dag?"</p>
+
+<p>"Plaatjes kijken en dan naaien, naaien kan ik wel. Ik maak op 't
+oogenblik reepjes voor een lappendeken voor grootmoeder."</p>
+
+<p>"Je moet God gaan bidden," zei ik.</p>
+
+<p>"Waarom?"</p>
+
+<p>"Wel, omdat Hij je liefheeft. Weet je, wie Jezus Christus was?"</p>
+
+<p>"Die aan een kruis is ter dood gebracht? Ja, daar heeft moeder mij
+wel van verteld."</p>
+
+<p>"Weet je, waarom Hij is ter dood gebracht?"</p>
+
+<p>Zij schudde haar hoofd, en sprak: "Het is zoo iets van het redden der
+zondaars en der wereld. Maar ik ben het vergeten. Ik geloof, dat Hij
+zeer vriendelijk en goed was. Het is al eeuwen geleden, dat hij
+gedood werd, is 't niet?"</p>
+
+<p>"Hij is heelemaal niet dood," zei ik, als verstomd door zooveel
+onkunde. "Lieve kind, jij weet nog niet eens zooveel als de kinderen
+uit mijn klas."</p>
+
+<p>Met doffe stem sprak ze: "Er is ook niemand, die me wat leert."</p>
+
+<p>En ik begon maar dadelijk te vertellen, wat Jezus voor haar gedaan
+had. Zij had er totaal geen besef van, dat zij ook zondaar was; maar
+ik geloof toch wel, dat het haar na eenigen tijd duidelijk werd.
+Verwonderd keek ze op, toen ik vertelde, dat Jezus nòg leefde, en
+dat Hij nog machtig is om ons te helpen en ons te leiden, al kunnen
+we Hem niet zien. Zij wist niet, dat het kruis ook voor haar van
+beteekenis was; met open mond en groote oogen hoorde zij alles aan
+wat ik vertelde, en ik wenschte soms, dat een wijzere dan ik haar
+vertellen kon. Meteen moest ik ook op mijn ezeltje letten; af en toe
+hield ik even stil, en plukte wat wilde bloemen en kamperfoelie voor
+haar, om mee naar huis te nemen. Toen ik meende, dat we nu lang
+genoeg gereden hadden, bracht ik haar weer naar huis terug; maar als
+we 't huis naderden, begon ze te schreien en greep mijn hand.</p>
+
+<p>"Zult u terugkomen en mij weer meenemen? Zult u mij niet vergeten?
+Toe, beloof mij, dat u me weer spoedig komt halen!"</p>
+
+<p>"Ik zal probeeren, deze week nog één keer te komen, Annie, en in
+elk geval zal ik hier komen, om je wat te helpen met lezen; misschien
+kan ik dan wel een paar boeken meebrengen." Haar grootmoeder tilde
+haar uit het karretje en scheen nogal in haar schik.</p>
+
+<p>"Nu kind, daar heb je goed aan gedaan, hoor, en 't zal Annie ook goed
+doen. Arm schaap, wat zou het goed voor haar zijn, als God haar maar
+tot Zich nam. Ze zal toch nooit voor iemand ter wereld van nut kunnen
+zijn."</p>
+
+<p>Ik werd boos, maar ik wist niet wat te zeggen. Ik zag, hoe Annie
+huiverde bij het hooren van die zelfzuchtige woorden, en meende maar
+het best te doen, met heen te gaan. Ik nam dus afscheid. "Vaarwel,
+Annie! Ik kom spoedig weer bij je terug."</p>
+
+<p>In draf ging het nu naar huis, en nadat ik Andy had uitgespannen,
+vertelde ik vader dadelijk mijn wedervaren. "Wat spijt het mij," zei
+vader, "dat ik haar niet eerder gevonden heb. Ik ben wel bij juffrouw
+Buxton op bezoek geweest, maar die vertelde mij nooit, dat ze een
+kleinkind in huis had."</p>
+
+<p>"Zij schaamt zich voor het kind," zei ik. "Hanna vertelde mij, dat
+zij denkt, dat een misvormd kind door iedereen wordt gemeden. Is dat
+niet wreed gedacht? Vader, denkt u, dat ik haar zou kunnen leeren
+lezen?"</p>
+
+<p>"Zeker, kind, zeker. Ga zoo vaak als je kunt naar haar toe, maar denk
+er aan om juffrouw Buxton te vragen, of het mag."</p>
+
+<p>Toen ik den jongens en Lena van Annie vertelde, lachten ze niet, en
+Lena was er zelfs mee begaan. Zij haalde een paar oude poppen voor
+den dag, en vroeg mij, die voor Annie mee te nemen.</p>
+
+<p>Bij de thee zei tante Caroline: "Ik geloof, dat Grietje den mooisten
+dag heeft gehad van jullie allemaal!"</p>
+
+<p>"O ja, tante," zei Alex snel, "ik weet wel wat u wilt zeggen: omdat
+zij meer aan anderer genoegen dacht dan aan haar eigen vermaak; maar
+dat doet ze niet uit haarzelf, daar is ze toe aangezet. U moet haar
+niet verwaand maken, ze heeft al genoeg dunk van zichzelf."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/45_pakket.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:260px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Dat is niet waar," zei ik boos.</p>
+
+<p>"Hé, hé, geen getwist nu!"</p>
+
+<p>Zoo komt tante altoos tusschenbeiden en we spraken dus geen woord
+meer over de zaak.</p>
+
+<p>Den volgenden morgen kwam er een groot pakket met de post,
+geadresseerd aan "de Jongeheeren Daan en Alex Marjoribanks". De
+jongens gunden zich geen tijd om het uit te pakken, en scheurden het
+eene na het andere papier eraf, niet bemerkend, dat Lena en ik in ons
+vuistje lachten (ik had het Lena ook verteld). Eindelijk kwam een
+kartonnen doos te voorschijn, en toen ze die openden, vonden ze haar
+vol koolstronken; op den bodem lag een klein briefje, waarop de
+woorden: "Met vriendelijken dank van Betty en Clara."</p>
+
+<p>Inmiddels waren Lena en ik een rondedans om de tafel begonnen,
+waarbij we hen dapper uitlachten. Ze hadden 't ook verdiend, en ik
+vertelde hun, dat hun pakket nooit aan 't Huis bezorgd was. Toen
+waren ze woest van boosheid, en scholden ons uit, dat het een lust
+was.</p>
+
+<p>Ik zei hun nog, dat zij altijd grapjes hadden ten koste van anderen,
+en nooit zichzelf eens vermaken konden. Daan beloofde wraak; maar dat
+doet ie wel meer als ie ten einde raad is, en later is ie 't al lang
+weer vergeten.</p>
+
+<p>Ik ging nu zooveel belang stellen in Annie Steel, dat ik er bijna
+iederen dag heen ging; als ik haar bezocht, had ze een kleur van
+blijdschap, en ze begon er werkelijk wat opgewekter uit te zien.
+Elken Woensdag nam ik haar mee op een rij toer.</p>
+
+<p>Intusschen waren we allen druk bezig met bijverdienen, om een zadel
+voor Andy te kunnen koopen. De jongens verkochten aan kapitein Rogers
+enorme partijen visch. Zij kunnen er gewoon niet tegen hengelen, en
+hij betaalt best. Zelf zend ik weer groenten en bloemen naar de markt
+te Lemworth, waar Bob Tapson ze wel aan den man brengt, en Lena maakt
+weer borstplaat zonder eind. Maar het geld komt heel langzaam bij
+elkaar. Mevrouw Rogers kwam gistermiddag met haar man bij ons
+theedrinken; de kapitein liet ons den spaarpot openen; er was nu
+negen gulden in.</p>
+
+<p>We hadden recht veel schik dien middag. De thee werd buiten
+gedronken, zoodat het veel had van een pic-nic; kapitein Rogers
+spoorde ons aan, het geld wat vlugger te maken, anders zouden we
+nooit aan een zadel toekomen. We vroegen hem, of hij soms een middel
+wist, en hij zei van ja. Het was dit: Hij en zijn vrouw wilden een
+wedstrijd in het boogschieten organiseeren bij hun huis; daarbij
+zouden veel volwassen menschen komen, en nu wilde hij ook een
+wedstrijd houden voor kinderen; de beste schutter zou een prijs
+verdienen van twaalf gulden.</p>
+
+<p>"Jelui hebt dus niet anders te doen, dan dien prijs te winnen,"
+voegde hij er aan toe; "en dan weet ik wel een adres, waar je een
+flink zadel kunt koopen voor een gulden of twintig."</p>
+
+<p>Met gejuich werd het plan ontvangen, het was een eenig denkbeeld.
+Maar wij moesten den kapitein toch vertellen, dat we geen van allen
+konden schieten, en dat we niet met boog en pijl konden omgaan. Hij
+antwoordde, dat hij ons dat wel even leeren zou, dat ging heel vlug;
+we moesten dan maar telkens bij hem komen en oefeningen houden in den
+tuin bij de boerderij.</p>
+
+<p>"En we kunnen ook hier een schijf opstellen en er ons op oefenen,"
+vond Daan. "Ik zal er wel een maken, maar dan hebben we nog geen boog
+en pijlen. Zijn die duur?"</p>
+
+<p>"Dat zullen we aan juffrouw Ribbon vragen," zei Alex. "Maar ik wil
+wedden, dat ze die niet heeft."</p>
+
+<p>"Nee, nee," zei kapitein Rogers, "ik zal jelui enkele van de mijne
+leenen tot na den wedstrijd. Laat es zien: jelui zult er vier noodig
+hebben, is 't niet? Ieder een."</p>
+
+<p>"Ik ook!" riep Puf op dreigenden toon. "Ik wil ook schieten."</p>
+
+<p>Dus beloofde kapitein Rogers vijf bogen te zullen zenden, met een
+bundel pijlen. En Daan stelde hem voor, om moeite te besparen, dat
+hij dadelijk maar even mee zou gaan, om ze te halen, dan konden wij
+zoo spoedig mogelijk beginnen.</p>
+
+<p>"En hoe maakt Andy het tegenwoordig?" vroeg de kapitein.</p>
+
+<p>"Even onberekenbaar als altoos," antwoordde ik. "Soms gaat het heel
+goed, maar dan eensklaps krijgt hij weer z'n oude kuur van stilstaan,
+en geen van ons kan hem dan weer in beweging krijgen. 't Is geen
+trouw dier, en dat zal ie nooit worden ook."</p>
+
+<p>De kapitein lachte hartelijk en trok mij aan een haarlok. "Kom hier,
+oud vrouwtje, en vertel mij es, wat een trouw dier is."</p>
+
+<p>"Dat is er een, waarop je rekenen kunt," hervatte ik; "een dier, dat
+altoos hetzelfde is en waar je op aan kunt. Dat is toch de beteekenis
+van trouw? Gisteren hebben we 't er nog over gehad."</p>
+
+<p>"Ja," zei hij, "dat is een heel juiste omschrijving van trouw. Ik
+denk, dat jij dan ook wel heel trouw zult wezen, Grietje."</p>
+
+<p>"O, ik wou dat ik het was. Maar ik ben het niet. Men is niet volkomen
+trouw, als men het niet altijd en overal is, zooals onze ridder:
+semper fidelis. Ik tracht een trouwe dienstmaagd te wezen, maar
+steeds weer vergeet ik het."</p>
+
+<p>"Wiens dienstmaagd? Ik zou zoo zeggen, Grietje, je bent een trouw
+vriendinnetje."</p>
+
+<p>"Christus' dienstmaagd," was mijn fluisterend antwoord. "Hij is in
+alles de eerste, zooals u weet. Maar daarom zou ik dan ook evengoed
+uw trouw vriendinnetje willen wezen, kapitein."</p>
+
+<p>"Wij zullen een verbond sluiten. Als ik in moeite of verdriet kom, en
+hulp noodig heb, dan weet ik, op wie ik kan rekenen."</p>
+
+<p>De beide jongens gingen met den kapitein mee naar de boerderij, en
+kwamen al spoedig weer thuis, o zoo verheugd met hun pijlen en bogen.
+Reeds hebben we een schijf gemaakt van wit calico, gespannen over een
+met stroo gevulde platte doos. En nu hoop ik maar dat wij den prijs
+zullen halen; wij hebben goede kans, omdat we met z'n vieren zijn.
+Betty en Clara zullen ook gevraagd worden, en nog heel wat kinderen
+meer. Ik geloof, dat kapitein Rogers eigenlijk hoopt, dat wij het
+maar zullen winnen.</p>
+
+<pre>   *   *
+     *
+</pre>
+
+<p>Het is eenigen tijd geleden, dat ik in dit boek heb geschreven, want
+ik heb het verschrikkelijk druk gehad. Allereerst dien ik te
+vertellen van onzen hand-boogwedstrijd.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/46_schietschijf.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:127px;"></center>
+<br>
+
+<p>Vanaf het oogenblik, dat de schijf gereed was, hebben we ons druk
+geoefend. Aan het einde van de laan hadden we haar opgehangen, en
+gingen er dan zoo ver mogelijk van af staan, om goed te leeren
+mikken. Die oefeningen waren wel inspannend, maar toch ook verbazend
+prettig. Ik zelf had er zooveel schik in dat ik boos werd, als ik er
+telkens weer werd afgeroepen. Dat kwam zoo.</p>
+
+<p>Emma had haar voet verstuikt, en moest dagen achtereen in bed liggen,
+en toen ze eruit mocht, kon ze nog heel moeilijk loopen. Tante
+Caroline droeg nu aan Lena en mij op, de bedden op te maken, de
+kamers te doen, en zooveel mogelijk in huis te helpen. Het scheen ons
+een uitdaging, want wij wilden zoo graag vóór alles goede schutters
+worden. Ik kàn niet hebben, dat we zulke dingen maar half goed doen.
+Lena ging er vandoor, maar dàt kon ik ook niet doen, en ik hielp dus
+zooveel als ik kon, maar veelal met een nijdig hoofd. Ik geloof, dat
+ik die gansche week niet in m'n humeur ben geweest. Toen het Woensdag
+werd, had ik er niet eens zin in, om Annie te halen voor een rijtoer;
+Betty en Clara kwamen 's middags om met ons te oefenen in 't
+schijfschieten. Toch reed ik met Andy uit, inwendig wenschend, dat ik
+haar maar nooit beloofd had, iedere week te zullen rijden. Maar toen
+ik haar bleek gelaat zag, dat opvroolijkte toen ik aankwam, was ik
+beschaamd. Ik was een half uur te laat, en ze zei:</p>
+
+<p>"Grootmoe heeft al gezegd, dat u niet zoudt komen. Maar ik wist zeker
+dat u komen zoudt. U zult mij nooit alleen laten, wel juffrouw?"</p>
+
+<p>Ik antwoordde slechts: "Ik hoop van nooit!"</p>
+
+<p>Annie was zeer spraakzaam. Ze vertelde, hoe ze nu geregeld bad, en
+ook dankte voor al het goede, dat ze ontving. Zij begreep nu ook iets
+van wat Jezus voor haar aan het kruis geleden had. "O, kon ik maar
+wat voor Hem doen!" riep ze uit.</p>
+
+<p>"Van ons, die nog kinderen zijn, verwacht Hij geen groote dingen,
+Annie. Maar wat wij te doen hebben, dat is zóó te spreken en te
+handelen, alsof Hij altoos bij ons is, in onze kamer en bij ons werk;
+wij zien Hem wel niet, maar toch leeft Hij dicht bij ons. Hij
+glimlacht als we ons best doen, en met droeve oogen staart Hij ons
+aan, als we ongehoorzaam zijn of toornig, zooals ik vandaag."</p>
+
+<p>Het deed mij goed, haar eens te kunnen zeggen, hoe verkeerd ik
+vandaag gehandeld had. En ik voelde mij gelukkig, toen ik weer thuis
+kwam, nog vol van ons gesprek en van het heerlijk gevoel, dat ik had
+na het erkennen van mijn zonden.</p>
+
+<p>Eindelijk kwam dan de groote dag. De tuin bij kapitein Rogers was vol
+volk; ook waren er vier jongens en vijf meisjes, die we geen van
+allen kenden; zij waren met den trein gekomen uit Tenburg en zeven
+mijlen hier vandaan, uit Lincoln. Twee meisjes en drie jongens waren
+ook uit een pastorie.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/47_boogschieten.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:464px;"></center>
+<br>
+
+<p>Naarmate de wedstrijd vorderde werd de pret, maar ook de spanning
+grooter. Toen het mijn beurt was, gevoelde ik mij erg zenuwachtig;
+mijn hand trilde alsof ik de koorts had. Maar het ging gelukkig
+nogal, hoewel ik natuurlijk den prijs niet won, dat wist ik vooruit
+wel. Ik geloof eigenlijk, dat wij er allemaal wel zoo'n beetje op
+rekenden, dat Daan de gelukkige winner zou wezen. Hij stond zoo kalm,
+mikte zoo vast, net een volwassen man. Later zei hij nog, dat ie een
+gevoel had gehad, als ging het om leven of dood.</p>
+
+<p>En toen bleek, dat hij den prijs had verdiend, juichten we allen als
+uitgelatenen. Mevrouw Rogers overhandigde den prijs in een met kralen
+bezette beurs.</p>
+
+<p>Innig verheugd kwamen we thuis, want nu hadden we ook het zadel zelf
+verdiend. En geen onzer behoefde nu ooit meer geld te gaan verdienen.</p>
+
+<p>Het leek te mooi, om waar te wezen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter13"></a>
+<center><img src="images/48_hoofdstuk13.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:236px;"></center>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XIII</h3>
+
+<p>En nu heb ik te schrijven over een vreeslijken dag. Onze vacantie was
+bijna om; het zadel voor Andy was juist ontvangen, en allen reden wij
+druk met hem. Hij bleef ons over 't algemeen goed voldoen, en
+galoppeerde soms, dat 't een lust was.</p>
+
+<p>Terwijl wij bezig waren, aan 't ontbijt onze plannen voor den dag te
+bespreken, kwam Emma binnen met een telegram voor vader. Vader krijgt
+vaak telegrammen over spreekbeurten, zoodat wij er weinig notitie van
+namen. Maar eensklaps hoorden we hem een onderdrukten snik geven,
+terwijl hij het telegram aan tante Caroline overgaf. Toen die het
+las, begon ze te weenen, en wij begrepen nu, dat er slechte tijding
+was gekomen. En zoo was het: Grootmoeder was gevaarlijk ziek, en
+vader moest onmiddellijk overkomen.</p>
+
+<p>Tante Caroline riep in haar droefheid: "Zij is stervende, Jan, ik ga
+met je mee."</p>
+
+<p>"Er is geen trein vóór 10.30, dien moeten we hebben." Tante verliet
+haastig de kamer, en vader richtte zich tot ons: "Kinderen, kan ik
+jelui met vertrouwen alleen laten? Het zou voor tante een bittere
+teleurstelling wezen, als ze niet met mij mee kon gaan. Wil jelui je
+best doen, om je goed te gedragen? Daan, jij wordt al een groote
+jongen, en je kent het onderscheid tusschen goed en kwaad. Op jou
+reken ik, terwijl ik weg ben. Grietje, neem jij Lena onder je hoede,
+en laat haar geen verkeerde dingen uithalen. Ik zal even met de
+keukenmeid een en ander bespreken. We moeten geen tijd verliezen."</p>
+
+<p>Wij beloofden, ons goed te zullen gedragen. We waren wel bedroefd om
+grootmoeder, maar we konden ons toch ook niet ontveinzen, dat we wel
+een klein beetje vermaak erin hadden, nu eens alleen te zijn, zonder
+eenig toezicht. Dat was nooit tevoren geschied, en vooral in de
+vacantie is het een heerlijk gevoel, es echt alleen te wezen, en baas
+over jezelf te zijn.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/49_inpakken.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:419px;"></center>
+<br>
+
+<p>Intusschen ging ik naar boven, om tante te helpen bij het inpakken
+van haar koffertje. Tante was erg in de war; ook de keukenmeid en
+Emma waren zenuwachtig, zoodat ze tante met allerlei vragen en
+opmerkingen nog meer opwonden. Toen alles gereed was, reed Daan de
+bagage in ons ezelkarretje naar het station.</p>
+
+<p>Daar het nu Dinsdag was, beloofde vader, zeker nog vóór Zondag weer
+thuis te zijn. Tante Caroline kuste mij hartelijk bij 't afscheid, en
+zei, dat ze wist, dat ik mijn best zou doen, en ook den anderen tot
+voorbeeld zou wezen, omdat zij mij kende als haar vertrouwde hulp in
+'t huiselijk werk. Ik was zoo blijde met deze lofspraak, dat ik bijna
+schreide, maar ik hield mij goed, sloeg mijn armen om haar hals, en
+kuste haar hartelijk ten afscheid.</p>
+
+<p>Toen Daan van 't station terug was, gingen wij allen naar het priëel
+in den tuin, om te praten over de onverwachte verandering.</p>
+
+<p>"Twee dagen geleden was grootmoe nog zoo best," zei ik; "zij schreef
+nog aan tante Caroline, dat zij pas een rijtoertje gemaakt had. Ik
+wist niet, dat de menschen konden sterven, zonder eerst ziek te
+zijn."</p>
+
+<p>"Maar zij is ziek," merkte Alex op.</p>
+
+<p>"Jawel, maar ze kan toch niet ineens zoo verschrikkelijk ziek zijn,
+wel?"</p>
+
+<p>"Och, zeker wel; dat zie je telkens."</p>
+
+<p>"En wij dan ook?" vroeg Lena angstig. "Daar zou ik heel bang voor
+wezen. Tante zei nog wel, dat ze zeker wist, dat grootmoe al dood
+was."</p>
+
+<p>"In elk geval," zei ik, "zal grootmoe nog heelemaal niet graag willen
+sterven. Maar zij is, evenals de ridder: semper paratus. En dat
+behoor jij ook te wezen, Lena."</p>
+
+<p>"Dat ben ik niet," zei ze. "Ben jij het?"</p>
+
+<p>"O, hou toch op met dien onzin!" riep Alex eensklaps uit. "En wat
+zullen we nu gaan doen met onszelf?"</p>
+
+<p>"Een pic-nic zou heerlijk zijn," stelde ik voor. "In het gras bij de
+rivier."</p>
+
+<p>"En dan moesten we Andy meenemen, dan kan hij eens een flink bad
+krijgen. Hij ziet er zoo verschrikkelijk vuil uit, omdat ie nooit een
+bad krijgt."</p>
+
+<p>Zoo sprak Lena. Als er één ding is, waar die verzot op blijft, dan
+is het water en wasschen.</p>
+
+<p>"En dan zullen we een ketel water koken, dan lijken we net
+zigeuners," vond Alex.</p>
+
+<p>"Goed zoo. Laten we eerst naar de keukenmeid gaan, en zien, of die
+wat rauw vleesch voor ons heeft, dan kunnen we 't zelf braden."</p>
+
+<p>Daan en ik gingen dus naar de keuken en de meid vond het maar wàt
+heerlijk, ons een ganschen dag kwijt te wezen. Zij gaf ons wat
+saucijzen en een braadpan met wat vet erin om ze te braden, verder
+een stukje konijnenvleesch, wat koude aardappelen, appelen, een stuk
+brood, een flesch melk, een beetje suiker, een zakje met zout en een
+zakje met thee. Dan holden we naar de leskamer en haalden er kopjes
+en schoteltjes weg, zoomede een ketel. Vervolgens werd alles in het
+ezelkarretje geladen, en reden we weg, allen zóó opgewonden blij
+met ons mooie pic-nic-plan, dat we al spoedig vergeten waren, dat
+grootmoe stervende was. Zoo nu en dan, als het iemand te binnen
+schoot en ervan sprak, keken we wat sip. Maar dat begon Daan te
+vervelen en hij zei:</p>
+
+<p>"Kijk es hier lui, dat gaat zoo niet langer. Wij willen hopen, dat ze
+nog weer beter zal worden. Dat gebeurt met zoovelen en de dokters
+zeggen altijd: Zoolang er leven is, is er hoop. En daarom moeten we
+zooveel pleizier hebben als we maar kunnen, alsof grootmoe al beter
+werd."</p>
+
+<p>Dat woord deed ons allen weer opleven. Het was ook zooveel prettiger,
+vroolijke gedachten over grootmoeder te hebben, dan sombere. En ik
+vrees, dat wel niemand onzer veel meer aan haar zal gedacht hebben,
+want we waren bij de rivier gekomen, en ons plan nam alle gedachten
+in beslag. Daan zei tegen Lena:</p>
+
+<p>"Hoor eens, als jij wasschen wilt, dan moet je jezelf maar gaan
+wasschen; je handjes staan er goed voor, en dan kun je ook de borden
+en kopjes wasschen. Maar probeer het niet met Andy, want dan zal ik
+je met je hoofd in 't water duwen. Ezels zijn er niet voor, om
+gewasschen te worden."</p>
+
+<p>Lena keek erg knorrig, maar ze is bang voor Daan. De toebereiding van
+onzen maaltijd gaf heel wat pret. Eerst werd er een vuurtje gemaakt,
+daarna de ketel erop gezet, want we moesten allemaal theedrinken.
+Vervolgens werd de braadpan opgezet, gevuld met de saucijzen, de
+koude aardappelen en het stuk konijnenvleesch. Het rook heerlijk!
+Daan en ik waren om beurten de kok; Alex wilde zóó vaak proeven, of
+'t eten al goed was, dat wij bevreesd werden, dat er niet genoeg voor
+ons allen zou wezen. En Lena kwam er telkens zóó dicht bij staan,
+dat ze haar gezicht verschroeide.</p>
+
+<p>Ik geloof niet, dat grooten menschen ons baksel zou gesmaakt hebben,
+omdat het nog al sterk rook; eenmaal zelfs helde de pan zóóver
+over, dat eenige aardappels er uit rolden, maar ze werden niettemin
+met graagte opgegeten. Na het "diner" werd de thee gebruikt, zooals
+we dat nu eenmaal gewoon waren. Vervolgens beproefden wij de appels
+te roosteren, maar dat ging heel lastig en bovendien waren we van 't
+koken al erg vermoeid, zoodat we ze maar rauw hebben opgegeten.</p>
+
+<p>Lena en Puf en ik gingen nu de borden omwasschen en spoelen; ze
+werden weer ingepakt en in 't karretje gelegd, waarna we
+verstoppertje gingen spelen. Vlak bij was een klein bosch, zoodat we
+er heel wat pret mee hadden. Maar toen begon ook de eerste ellende.
+Wij hadden Andy afgetuigd en lieten hem gras eten, maar toen we
+spelen gingen, vergaten we hem geheel, en eensklaps ontdekten we, dat
+ie er vandoor gegaan was.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/50_weggelopen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:282px;"></center>
+<br>
+
+<p>Dadelijk gingen we allen op zoek, schreeuwden en klapten in onze
+handen, maar er was geen spoor van hem te ontdekken. Toen werden we
+boos op 'm. Lena vond, dat hij zich den dag had moeten herinneren,
+waarop hij met Puf was weggereden. En Alex zei pruttelend: "We zullen
+de rest van den dag wel moeten besteden aan 't zoeken naar dat oude
+beest! Laten we maar naar huis gaan, hij zal zelf wel den weg naar
+huis vinden!"</p>
+
+<p>"Maar we kunnen toch het karretje niet hier laten," zei Daan.</p>
+
+<p>"Span Alex dan maar in, dan zal ik hem wel sturen," zei Lena, terwijl
+ze danste van pret om het plannetje.</p>
+
+<p>De jongens echter hadden er geen ooren naar. Nog een uur lang zochten
+we naar Andy. We waren al drie mijlen van huis, en we wisten niet,
+wat te beginnen. Ten slotte vonden de jongens 't toch maar 't beste,
+om met vereende krachten het karretje naar huis te brengen. Wij
+juichten van pleizier, want dat leek ons bijzonder. Er werd nog lang
+en breed over gepraat, voordat het aan 't vertrek toe was. Op
+voorstel van Daan werd eindelijk besloten, dat Puf in 't karretje zou
+zitten (hij was erg vermoeid), en dat de anderen als vierspan er voor
+zouden trekken. Lena en ik vormden het eerste tweespan, Daan en Alex
+het tweede. Gelukkig hadden we touw bij ons; na nog eens weer
+overlegd en geregeld te hebben, waren we eindelijk gereed, en zette
+de stoet zich in beweging.</p>
+
+<p>"Laten we nu zeggen, dat Puf juist gekozen is als afgevaardigde voor
+het graafschap, en nu hebben we de paarden voor z'n rijtuig
+afgespannen, en trekken nu met hem de stad rond," stelde Daan voor.
+Dat viel in den smaak, luidjuichend riepen we allen: "Leve Puf, de
+vriend der arbeiders!"</p>
+
+<p>Wij wisten wel, hoe dat toeging bij die verkiezingen.</p>
+
+<p>Maar, o wee, wat was dat zwaar trekken met het ezelen-karretje!
+Doodop waren we, toen we het ding eindelijk weer op den weg hadden
+gekregen, en we rustten dan ook al dadelijk even uit. Puf vond het
+natuurlijk heerlijk; voor alle zekerheid hadden we hem de zweep maar
+afgenomen, toen hij, vol verrukking over zijn zegetocht, de zweep ter
+hand had genomen, als waren wij een heusch vierspan. En zie, terwijl
+we even wachtten, daar kwam Mevrouw Laura aan in haar rijtuig met
+twee paarden, vergezeld van Betty en Clara.</p>
+
+<p>"Wij hebben ons ezeltje verloren!" riepen we haar toe. Wij trachtten
+in galop haar voorbij te rijden, want de weg was daar heuvelachtig,
+doch Mevrouw Laura hield ons staande. "O jelui dwaze kinderen," zei
+ze, "wat ben ik blij, dat ik niet op jelui heb te passen."</p>
+
+<p>Wij vonden dat niet erg aardig van haar, omdat wij het heusch niet
+zoo prettig vonden om zoo met ons karretje heuvel op heuvel af te
+moeten sjouwen; maar het moest wel. Daan groette haar nu beleefd,
+door z'n pet af te nemen, en legde haar uit, waarom we zoo deden. Hij
+vroeg haar, of ze Andy ook ergens gezien had; zij beloofde, ons
+dadelijk te zullen boodschappen, als zij hem ergens zag. Betty en
+Clara vonden het zoo leuk, dat ze wilden uitstappen, om met ons samen
+een zesspan te vormen, doch ze hadden hun beste kleeren aan, en daar
+kon dus niet van komen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/51_omgevallen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>
+<br>
+
+<p>Na deze afwisseling gingen we weer welgemoed verder, totdat wij,
+dicht bij ons dorp, aan een vrij steilen heuvel kwamen. Wij stelden
+ons voor, er in een prachtigen galop af te draven en zoo in volle
+vaart ons dorp binnen te rijden. Ik vermoed, dat we het wat al te
+haastig aanlegden, want juist voor dat we weer op gelijken grond
+kwamen, scheen het karretje over te hellen, Daan en Alex konden het
+niet meer houden, Lena struikelde, en voor dat ik goed zien kon, wat
+er gebeurde, lagen wij allen door elkaar in een droge sloot, waarbij
+Puf tekeer ging, alsof ie vermoord werd. De mand tuimelde uit de kar,
+en alle borden, kopjes en schoteltjes waren aan scherven.</p>
+
+<p>Daan was de eerste, die overeind scharrelde. Hij scheen er goed aan
+toe te wezen, was alleen een beetje gekneusd, zooals hij zei. Lena
+had een groote buil op haar voorhoofd, zoo groot wel als een
+kievitsei. Alex had een zijner beenen leelijk bezeerd en zei, dat het
+zeker gebroken was, maar Daan betastte het eens en besliste van niet,
+omdat er nergens een beentje van z'n plaats was. Puf had alleen z'n
+knieën bezeerd, de eene bloedde vrij erg, en ik bond er mijn zakdoek
+om. Ik zelf had mijn elleboog aan een steen gestooten, het deed erg
+zeer, maar anders ook niet.</p>
+
+<p>Nadat we al deze akeligheden overzien hadden, gingen we een oogenblik
+in een haag uitrusten. Maar wijl er niemand kwam opdagen om ons te
+helpen, lieten we ons karretje liggen, nam Daan, Alex op z'n rug en
+zoo marcheerden we als een verslagen vijand ons dorp binnen; Lena's
+jurk was erg gescheurd, en mijn hoed zag zwart van modder. Toen wij
+zoo thuis kwamen, gaf Emma een gil van schrik. Ze was echter spoedig
+weer bekomen, en zei Baldwin, de kar te gaan halen. Alex ging binnen
+op de sofa liggen, waar de keukenmeid z'n been onderzocht. Zij
+meende, dat het wel voldoende zou zijn, als er een koud-waterverband
+werd omgelegd. Het been was wel wat gezwollen, maar er was geen
+sprake van gebroken.</p>
+
+<p>Dat we allemaal weinig opgeruimd waren, laat zich denken, maar het
+was natuurlijk Andy's schuld en niet de onze. Nadat we thee hadden
+gedronken, kwam er een jongen aan de pastorie; hij had Andy gevonden
+in een grasveld, waar ie met een paar veulens aan 't hollen was. Hoe
+hij daar terecht was gekomen, daar begrepen we niets van; hij moèst
+over een heg zijn gesprongen. Wij waren heel blij, dat we 'm weer
+hadden, maar Daan gaf 'm een flink pak slaag. Emma vond, dat het hier
+nu wel een hospitaal geleek, met zooveel gewonden en gekneusden.</p>
+
+<p>En nu wou ik maar, dat ik hier de beschrijving van onze ellende kon
+eindigen, maar het ergste moet nog komen.</p>
+
+<p>Ik zat in den tuin een boek te lezen; Puf was al naar bed, en Lena
+speelde binnen halma met Alex. Plotseling kwam Daan opgewonden naar
+mij toe en riep:</p>
+
+<p>"Zeg, d'r staat een boerderij in brand, een halve mijl van hier! Het
+is de boerderij van Gaythorpe! Ik ga er heen!" "Ik ga mee!" riep ik.</p>
+
+<p>'t Is wel treurig voor wie 't treft, maar we houden allen van brand;
+dag of nacht, altijd gingen we er heen.</p>
+
+<p>Vlug zette ik m'n hoed op, en rende met Daan weg. Al spoedig zagen we
+dikke rookwolken in de verte. Daan vermoedde, dat er hooibergen in
+brand stonden.</p>
+
+<p>Wij holden zoo hard als wij konden door, en toen we er kwamen, bleek
+inderdaad een hooiberg in brand te staan, doch de vlammen waren al
+overgeslagen op de stallen, die vlak aan het huis grensden. Daar er
+geen brandspuit dichterbij te vinden was dan te Lemworth, waren er
+vele menschen bezig met emmers water in de vuurzee te gooien, maar
+dat hielp weinig, en 't stond er dus niet best voor. Daan begon
+dadelijk te helpen bij het redden van de meubelen uit het woonhuis;
+het had een rieten dak, en er was dus weinig kans, dat het gespaard
+zou blijven.</p>
+
+<p>Gelukkig waren de kinderen van den boer al uit het huis, en ook de
+paarden waren al losgesneden, zoodat er geen levende ziel meer in
+huis was. De boer deed al z'n best, om nog te redden, wat er te
+redden was.</p>
+
+<p>Intusschen had een der mannen een ladder tegen het woonhuis gezet, en
+begon nu het riet van het dak weg te snijden; doch de ladder vatte
+plotseling vuur, zoodat de man z'n werk moest opgeven; zóó snel
+schoten de vlammen toe, dat hij z'n handen er nog bij brandde. Ik
+wilde Daan nog helpen met het sjouwen der meubelen, maar hij stond
+het niet toe; dat is geen werk voor dames, vond ie.</p>
+
+<p>Eensklaps hoorde ik een gejank in een schuurtje, wij liepen toe, en
+daar zagen we boven een der vensters een lief klein hondje staan op
+den hooizolder!</p>
+
+<p>"O, het is Fox!" jammerde juffrouw Gaythorpe "ik heb hem opgesloten,
+toen ik de kinderen uitliet!"</p>
+
+<p>"Ik zal hem eruit halen!" riep Daan, en hij vloog het huis binnen en
+de trap op. Nog geen minuut was hij weg, of daar sloeg een vreeslijke
+vlam uit de schuur. Juffrouw Gaythorpe zei, dat zou van een vat
+petroleum zijn. Tegelijkertijd zagen we Daan, die den hond voor zich
+uithield boven het venster.</p>
+
+<p>"Zal ik hem eruit werpen?" riep Daan.</p>
+
+<p>"Kom zelf er gauw uit!" riep de boer. "Het vat met petroleum is
+gesprongen!"</p>
+
+<p>Daan verdween weer. Maar spoedig verscheen hij aan het venster en
+riep: "De trap staat in brand! Ik kan niet naar beneden!"</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/52_afgesneden.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:267px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik stond te trillen op mijn beenen van angst. "Houdt een deken
+gespannen!" schreeuwde Daan. "Ik zal Fox erin gooien. Twee mannen
+spreidden een deken uit, en Fox werd er in opgevangen. Intusschen was
+Gaythorpe de ladder gaan halen, maar die was gebroken en nu te kort,
+om Daan te bereiken. Een andere werd gehaald, die was ook te kort.
+Toen werden ze aan elkaar gebonden. Ik stond doodsangsten uit, maar
+Daan bleef kalm.</p>
+
+<p>"Schiet wat op!" riep hij; "het vuur komt hier al in de kamer!" En
+geen seconde daarna stond hij al in een rookwolk gehuld; het huis
+brandde als papier weg.</p>
+
+<p>"O Daan, Daan!" jammerde ik. "Is er niemand, die hem redden kan?" En
+meteen hoorde ik, dat de ladders al zóó verkoold waren, dat ze niet
+meer te gebruiken waren. En nog verloor Daan den moed niet.</p>
+
+<p>"Werpt me een touw toe!" riep hij nu weer. "Ik moèt hieruit, de
+vloer begint al onder mij te branden." Hij stond nu in de
+vensterbank; men haalde een matras, en vier mannen hielden haar
+gestrekt.</p>
+
+<p>"Spring!" riepen ze. "'t Is je eenige kans!"</p>
+
+<p>Een oogenblik aarzelde Daan .... hij keek omlaag .... hij was zoo
+hoog .... nog even gekeken .... daar sprong hij omlaag .... ik deed
+m'n oogen dicht....</p>
+
+<p>Ik vrees, dat hij te wild gesprongen heeft, want ik hoorde een
+vreeslijk gekraak. Nooit zal ik dit ontzettend oogenblik vergeten. De
+menschen gilden van schrik, en toen was het ineens doodstil. Ik vloog
+er heen, maar boer Gaythorpe greep me bij den arm.</p>
+
+<p>"Hier blijven, kind, dat is niet voor je om te zien. Arme, arme
+jongen!" Wat mij nog nooit overkomen was: ik viel in zwijm. En toen
+ik weer bijkwam, was ik in een huisje gebracht, waar een vrouw bezig
+was in mijn neus met verbrande veeren te kietelen. Dadelijk
+herinnerde ik mij alles, en vroeg verschrikt: "Waar is Daan?"</p>
+
+<p>"De dokter is bij hem, lieve. Gelukkig was die net onderweg naar boer
+Turt, waar hij den brand zag en dadelijk naar hier kwam."</p>
+
+<p>"Is hij dood?" vroeg ik schreiend. "O toe, hij kan niet dood wezen!"</p>
+
+<p>"Kom, kind, we willen er 't beste van hopen!"</p>
+
+<p>Ik stond op, en liep zoo snel als ik kon naar buiten, waar ik Baldwin
+vond. Ook de keukenmeid was hier gekomen, en stond handenwringend te
+schreien. Ik ging het huis binnen. Daar kwam de vrouw, die daar
+woonde, op mij af, en op mijn geroep van "Is hij dood?" antwoordde
+ze:</p>
+
+<p>"Och lieve, houd moed, hij heeft gebroken beenen, maar jonge beenen
+genezen spoedig, zeggen de dokters! Kom, binnen twee dagen lacht ie
+alweer! Maar hij mag niet vervoerd worden. Ik ben verpleegster te
+Lemworth geweest, en ik zal hem zoo best verzorgen, als ik kan. Dat
+beloof ik je!"</p>
+
+<p>We bleven nu in de kamer naast die waar Daan lag, op den dokter
+wachten.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter14"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XIV.</h3>
+
+<p>Dr. Fenning is al oud, hij woont zes mijlen bij ons vandaan.
+Glimlachend kwam hij uit de ziekenkamer, hij bemerkte wel, hoe
+beangst we allen keken. "'t Zal wel gaan," zei hij, "mits hij met
+zorg verpleegd wordt. Maar hij moet volledig rust houden, niemand mag
+hem zien dan juffrouw Blatch. Zij zal hem verzorgen naar mijn
+aanwijzingen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/53_dokter.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:134px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Och dokter," smeekte ik, "zou ik hem niet even mogen zien, heel even
+maar? Vader is op reis. Is hij erg gewond?" "Het is een geluk, dat
+hij juist op het gras terecht kwam, en het is een wonder, dat hij er
+nog zoo goed aan toe is, als nu. Gewond? Ja, hij heeft een rib
+gebroken en ook een arm is gebroken, verder een leelijke wonde aan
+z'n hoofd, maar hij is nog jong en ik zal het wel met hem klaar
+spelen. Ga jelui maar gerust naar huis, hij is hier goed verzorgd."</p>
+
+<p>Baldwin en de meid wilden nog weer wat aan Dr. Fenning vragen, maar
+hij werd ongeduldig en ging heen, zoodat wij naar huis terugkeerden.
+Lena en Alex wisten nog van niets af, die had ik dus al het droeve
+nieuws te vertellen. Wij besloten, dat ik dadelijk aan vader zou
+schrijven, en hem alles vertellen. Nog vóórdat ik naar bed ging,
+geschiedde dat, zoodat de brief den volgenden morgen nog met de
+eerste post wegkwam.</p>
+
+<p>En toen naar bed. Voor 't eerst van m'n leven verlangde ik naar bed,
+om tot rust te komen na zulk een vreeselijken dag. Van
+oververmoeidheid viel ik dadelijk in slaap; toen ik den volgenden
+morgen wakker werd, was het mij, als lag er een zwaar gewicht op mijn
+hoofd: het was de herinnering aan Daan. Bij het ontbijt kwam er een
+brief van vader; hij schreef, dat grootmoe was gestorven, en dat hij
+niet eerder dan na de begrafenis kon thuiskomen, dat was Zaterdag.
+Lena en ik waren droevig gestemd; we konden maar niet gelooven, dat
+grootmoe werkelijk dood was.</p>
+
+<p>Alex had nog veel last van zijn verwonde been, hetgeen niet opwekkend
+werkte op z'n humeur. Daar er dus thuis weinig aantrekkelijks te
+beleven viel, gingen wij maar weer eens naar juffrouw Blatch, om te
+hooren, hoe het met Daan ging. Zij vertelde ons, dat hij sliep, en
+niet gestoord mocht worden.</p>
+
+<p>"Heeft hij veel pijn?" vroeg ik. "Spreekt hij ook over wat er gebeurd
+is?"</p>
+
+<p>"Hij is niet geheel helder nog, lieve; maar dokter geeft hem wat in,
+om rustig te blijven. Hij zal wel voorspoedig genezen, wees daar maar
+niet bang voor."</p>
+
+<p>"Vader komt niet vóór Zaterdag thuis," vertelde ik haar, met tranen
+in de oogen; "en zonder Daan is het nu thuis zoo eenzaam. Weet u
+zeker, dat hij niet sterven zal, juffrouw?"</p>
+
+<p>"Ik heb er alle hoop op, kindlief. Als de goede God ons helpt, zal 't
+niet aan mij liggen."</p>
+
+<p>"Toe Lena, laten we dan maar naar huis gaan en voor hem bidden; wat
+verkeerd van ons, dat we dat nog niet gedaan hebben!"</p>
+
+<p>Zoo gingen we weer terug. Lena was ongewoon ernstig; thuisgekomen,
+gingen we dadelijk naar onze slaapkamer, knielden voor ons bed neer,
+en baden, dat Daan spoedig mocht genezen. Toen we gebeden hadden,
+gevoelden we ons wel moediger gestemd. We gingen vervolgens naar
+Alex, die nog altoos op de tot bed ingerichte sofa lag. Puf was met
+Andy aan 't rijden in 't grasveld.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/54_sofa.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:265px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij vonden Alex erg terneergeslagen. Toen we hem van Daan vertelden,
+zei hij: "Maar ik ben er ook leelijk aan toe, mijn been wordt al
+erger. Ik denk, dat er koudvuur is bijgekomen, het wordt zwart. En
+dan ben ik spoedig evenver heen als Daan, en dan zullen ze mijn been
+afzetten, en kan ik de rest van mijn leven op één been rondhinken."</p>
+
+<p>Wij werden beangst door zijn spreken en vroegen hem, zijn verband
+eens af te doen, dat we zijn been bezien konden. Toen ik het zag,
+riep ik verlicht uit. "O, dat zijn de ontvellingen, dat ziet er
+altoos veel erger uit, dan 't is. Die heb ik ook gehad, op mijn
+armen."</p>
+
+<p>"Ja," riep Lena, "en ik ook, kijk maar op m'n voorhoofd."</p>
+
+<p>"Puh!" zei Alex. "Wat zou nu jelui gebeuzel over die ontvellinkjes
+te maken hebben met mijn been! Had ik den dokter maar laten roepen!
+Die meid denkt, dat ze heel knap is, maar zij maakt nog gehakt van
+me."</p>
+
+<p>Wij konden niet helpen, dat we in den lach schoten, want dat zegt
+Mary altijd tegen tante, als ze niets weet voor 't middagmaal. "We
+zullen d'r maar gehakt van maken, juffrouw." Ze zou ons op die manier
+wel dag aan dag gehakt willen geven, als ze er ten minste vleesch
+voor krijgen kon.</p>
+
+<p>"Het zal mij benieuwen, wat voor pijn Daan heeft," merkte ik op. "Wat
+een verschrikkelijke dag gisteren!"</p>
+
+<p>"En daar was Andy de schuld van," mompelde Alex. "Als hij niet was
+weggeloopen, zou ik mijn been niet bezeerd hebben, en dan was ik met
+jelui naar den brand gegaan."</p>
+
+<p>"En wat dan?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Dan zou ik Daan hebben weerhouden van zijn dwaasheid, om een
+brandend huis binnen te rennen."</p>
+
+<p>"Hij heeft den hond gered," zei ik. "Ik geloof, dat hij daarmee een
+goede en dappere daad verrichtte. Ik zou niet graag in zijn plaats
+zijn geweest, toen hij daar gereed stond, om van boven af te
+springen. O, wat was dat vreeselijk, om te zien. En dan die angst, om
+toch vooral op de matras te springen! En toch stond hij er zoo dapper
+en kalm bij. De lui uit 't dorp noemden hem een echten held!"</p>
+
+<p>Alex zei niets meer. Wij droegen hem naar den tuin, waar hij in 't
+gras kon liggen, en wat met ons babbelen. Wat duurde die dag lang!
+Mary en Emma waren naar juffrouw Blatch gegaan, om naar Daan's
+toestand te informeeren; ze waren vreeselijk lang onder weg, omdat ze
+in 't dorp met iedereen gingen praten over de vreeselijke
+gebeurtenis. Juffrouw Ribbon vond, dat wij vader hadden moeten
+telegrafeeren over Daan; maar later zei ze weer, dat 't toch maar
+beter was, zooals we gedaan hadden want in een telegram kan je niet
+alles goed duidelijk maken.</p>
+
+<p>Tegen den avond kregen we bezoek van Mevr. Rogers. Wat waren we blij,
+dat zij eens kwam kijken. Ik verbeeldde mij zelfs, dat ik er behoefte
+aan had, nu ook eens met groote menschen te praten. Zij wilde ook
+Daan gaarne zien, en bleef wachten, totdat dokter kwam. Ook wilde ze
+aan vader schrijven.</p>
+
+<p>"Jelui moeten allemaal maar eens een heelen dag op de boerderij
+komen," zei ze, "dan kun je mijn man meteen weer eens wat
+opmonteren."</p>
+
+<p>"Maar," merkte ik op, "wij hebben de laatste dagen niet anders gehad
+dan ongelukken; brand en dood en ziekte, zoodat we ons niet erg
+opgewekt gevoelen."</p>
+
+<p>"Jawel kinderen, dat weet ik wel, maar we moeten nu niet alles van
+den zwarten kant bezien. Andy is weer terecht en niemand van jelui is
+levensgevaarlijk gewond bij den tuimel in de droge sloot. En Daan
+wordt alweer beter, en Zaterdag komt je vader weer thuis. Kom, kom!"</p>
+
+<p>"O ik wou, dat u hier kondt komen en blijven, totdat vader weer thuis
+is!" riep ik zuchtend uit.</p>
+
+<p>Maar Mevrouw zei, dat ze den kapitein niet alleen kon laten. We waren
+echt bedroefd, toen ze weer vertrok, maar wij beloofden haar toch,
+den volgenden dag op de boerderij te komen doorbrengen. Zoo
+geschiedde, en we hebben ons best vermaakt.</p>
+
+<p>Intusschen kreeg ik een tweeden brief van vader, en Mary kreeg er ook
+een. Hij schreef, dat hij onmiddellijk naar huis had willen
+terugkeeren, doch dat hij eerst aan den dokter getelegrafeerd had,
+die hem berichtte, dat het niet noodig was, omdat Daan goed
+vooruitging. Verder schreef hij nog, dat hij zoo moeilijk vóór
+grootmoe's begrafenis kon wegkomen, omdat er nog zooveel te bespreken
+en te regelen was. En dan deelde vader ons mee, dat in plaats van
+tante Caroline, tante Marie Zaterdag met hem mee kwam. Dat was een
+blijde tijding voor ons! Tante Marie kan 't best geschiedenissen
+vertellen, beter dan wie ook. Als wij in den winter om 't gezellige
+haardvuur in 't schemerdonker zijn neergezeten, dan begint zij te
+vertellen van den burgeroorlog, die eeuwen geleden werd gevoerd. Zij
+vertelt ons van jongens en meisjes, die hun vaders in donkere kerkers
+opsloten, en waaruit ze dan weer door geheime gangen ontvluchtten. En
+ons hart beeft, en we houden onzen adem in, als ze vertelt van die
+ontvluchtingen, dat de menschen bijna weer werden gegrepen. De tijd
+vliegt om, en eer we 't weten, is 't bedtijd. Het is heerlijk, naar
+tante Marie te luisteren!</p>
+
+<p>Langzaam herstelde Daan; toen vader en tante Marie thuis kwamen, kon
+hij nòg niet vervoerd worden; dat gebeurde pas drie weken later.
+Toen hij thuis kwam, zag hij er nog erg bleek en smalletjes uit; zijn
+arm droeg hij nog in een verband, en hij moest steeds nog in bed
+blijven.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/55_herstellend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:213px;"></center>
+<br>
+
+<p>Overdag gingen we veel bij zijn bed zitten, om hem op de een of
+andere manier gezellig bezig te houden. Den eenen keer deden wij
+spelletjes met hem, den anderen keer haalden wij acrobatische toeren
+voor hem uit. Alex beproefde, over een stok te loopen, dien hij
+tusschen twee stoelen gelegd had, of balanceerde een glas op z'n
+neus. De stok brak, en hij maakte een flinken smak. Gewoonlijk was
+Daan bij al deze uitvoeringen best in z'n schik, doch toen ik op een
+Zondagmiddag bij hem kwam zitten, vond ik hem heel ernstig.</p>
+
+<p>Hij had het over mijn Zondagsschoolklas en zei: "Vader had toch wel
+gelijk, Griet, ik was er niet voor geschikt, die kleintjes te leeren.
+Ik had de taak van een dienstknecht op mij genomen, terwijl ik het
+nog niet eens was. Weet je wat ik dacht, toen ik daar in het venster
+stond te wachten op de ladder, en de vlammen reeds om mij heen
+lekten?"</p>
+
+<p>"Neen," antwoordde ik, "ik wist wel, dat je aan iets dacht, je keek
+zoo ernstig en kalm. Hè, laten we daar maar niet meer over praten,
+'t was vreeselijk!"</p>
+
+<p>"Maar ik wou er nu juist zoo graag eens over praten. Het waren de
+woorden van den ridder, die mij door het hoofd vlogen: Semper
+fidelis, semper paratus. En ik gevoelde, toen ik den dood voor mij
+had, dat ik niet paratus, niet bereid was. En bovendien, ik was niet
+fidelis, niet getrouw geweest."</p>
+
+<p>"Maar je keek toch niets bevreesd," merkte ik op. "Ik dacht juist,
+dat je niet zag, hoe dicht het vuur al bij je was."</p>
+
+<p>"Het staat niet dapper, om bang te zijn," zei Daan met z'n oude
+deftigheid; "het is niet in den vorm, om je gevoelens aan iedereen te
+openbaren." En hij vervolgde:</p>
+
+<p>"Maar met dat al zat ik leelijk in de benauwdheid, en daar was reden
+voor, want ik was niet bereid om te sterven. Wat zou jij hebben
+gedaan, Griet?"</p>
+
+<p>"Ik denk, dat ik het uitgegild zou hebben van angst," antwoordde ik.
+"Maar niet voor het sterven zou ik zoo bevreesd zijn geweest, doch
+voor 't vuur. Ik geloof, dat ik &mdash; ik aarzelde even verder te gaan,
+want ik vind het altijd moeilijk over mezelf te spreken &mdash; dat ik
+niet bang voor den dood zou geweest zijn, omdat alles daarna wel weer
+in orde zou gekomen zijn."</p>
+
+<p>"Hoe weet je dat?"</p>
+
+<p>"Dat staat in den Bijbel. Ik denk aan dat hoofdstuk over de schapen,
+en hoe Jezus daarvan zei: Ik geef hun het eeuwige leven, en nimmer
+zullen ze omkomen, en niemand zal ze uit Mijn hand rukken."</p>
+
+<p>"Jawel, maar hoe weet je nu, dat jij een van die schapen bent?"</p>
+
+<p>Aarzelend antwoordde ik: "Hij stierf voor mij, Hij riep mij en ik
+ging tot Hem. Anders kan ik er niet van zeggen." Daan was even stil,
+en sprak toen:</p>
+
+<p>"Ik wil ook zekerheid van mijzelf hebben, voor dat ik dit bed
+verlaat. Ik wil er zekerheid van hebben, dat, als ik plotseling den
+dood ontmoet, ik zoo gerust zal zijn, als kon het mij niets hinderen.
+Een mensch moet geen enkele oorzaak <i>in</i> zich hebben, om bevreesd te
+zijn. Ik zal paratus, bereid zijn om te sterven. Daar wil ik ernstig
+naar streven."</p>
+
+<p>"Vader kan je daarin helpen," zei ik.</p>
+
+<p>Verder spraken we niet over deze zaken, en enkele dagen daarna zei
+Daan tegen me: "Ik heb zekerheid nu. Of beter gezegd, God heeft mij
+die zekerheid gegeven. Ik heb er alle hoop op, dat ik nu nimmer meer
+bevreesd zal zijn voor den dood. En ik hoop ook, dat als ik paratus,
+bereid ben, ik dan ook in staat zal wezen, fidelis, getrouw te zijn."</p>
+
+<p>Ik knikte even, en wij spraken er verder niet meer over. Toen Alex
+weer naar school ging, was Daan nog niet geheel hersteld. Lena en ik
+kregen nu les van tante Marie. Langzaam aan begon het buiten koud en
+nat te worden: de winter naderde, en onze kachels werden weer te
+voorschijn gehaald.</p>
+
+<p>Als we niet buiten konden spelen, speelden we thuis veel
+verstoppertje en dan deed tante Marie ook mee. Ook ging zij wel met
+ons uit rijden in 't ezelkarretje, terwijl ook vader er af en toe al
+eens gebruik van maakte voor huisbezoek. Zoo begon Andy meer en meer
+nuttig te worden; hij bracht pakjes naar 't station, reed iedere week
+met mij en Annie Steel, en deed boodschappen in 't dorp. En eindelijk
+kon ook Daan z'n eersten rijtoer weer maken, waarna hij spoedig ook
+weer naar school ging.</p>
+
+<p>Tante Marie veranderde de kooroefeningen van Zaterdag op Vrijdag, en
+dat vonden we heerlijk. Dan konden we den ganschen Zaterdag uitgaan.
+Regende het op Zaterdag, dan was het een allervervelendste dag. Den
+ganschen dag verveelden we ons dan, en meermalen werd hij besloten
+met een vechtpartij.</p>
+
+<p>Verleden Zaterdag regende het den ganschen dag. Wij sloten ons 's
+morgens op in de leskamer, en bedachten allerlei raars. Alex vond,
+dat Andy nu toch wel eens wat kunstjes mocht leeren; 't moest zoo'n
+soort circusezel worden. Opzitten b.v., en aan een tafel eten, dansen
+op de maat der muziek, pianospelen met z'n hoeven, en meer van dat
+moois.</p>
+
+<p>Wij staken de hoofden bijeen, bespraken fluisterend een plannetje, en
+Alex rende weg. Hij ging kijken of Andy in den stal was gebracht.
+Lena en ik gingen naar boven, naar onze "lorrendoos", dat was een
+doos, waar tante Caroline afgedragen kleeren in bewaarde. Wij vonden
+er een oude slaapmuts in, een lange blauwe jurk en een witten
+omslagdoek. We namen naald en draad, spelden en lint, en gingen weer
+naar beneden, nu naar de eetkamer; de leskamer was te hoog voor den
+ezel.</p>
+
+<p>Tante Marie was uitgegaan, om met vader een zieke vrouw te bezoeken.
+Daan zette de staldeur open, en Lena en ik legden kranten op den
+grond, ingeval Andy vuil zou wezen. Maar Alex had vooraf zijn hoeven
+al geboend, zoodat Andy, met den halster om, in bijzonder goed humeur
+kwam aangestapt. Zoodra hij binnen was, sloten we de deur, om
+ongewenschte bezoekers buiten te laten.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/56_halster.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:408px;"></center>
+<br>
+
+<p>Intusschen had Daan een bos wortels, dien hij van Baldwin had
+gekregen, gereed gelegd voor "de dressuur". De eetkamer leende zich
+daar heel goed voor, want als Andy lastig werd, konden we gauw de
+tuindeuren openen, en dan kon ie daardoor weer z'n stal bereiken.
+"Zie zoo," zei Daan, "laten we nu maar es beginnen!"</p>
+
+<p>Andy kreeg de slaapmuts op z'n kop, de bandjes werden om z'n hals
+vastgebonden en hij keek zoo grappig, dat we 't allen uitbarstten van
+lachen. Vervolgens werd de blauwe jurk om z'n lijf geslagen en flink
+met touwen vastgesjord, en toen kwam 't moeilijkste nog aan. De witte
+omslagdoek werd in vieren geknipt, elk stuk om een zijner pooten
+gewonden en daarna aan de blauwe jurk vastgenaaid zoodat de
+vierpijpige broek niet kon afzakken. Alles ging goed; Andy keek wel
+wat vreemd om zich heen, maar hij bleef rustig.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/57_slaapmuts.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:470px;"></center>
+<br>
+
+<p>Totdat Daan wilde beproeven hem te laten opzitten en pootjes geven.
+Daan had een wortel aan een stok gebonden, en hield hem nu heel hoog
+den ezel voor. Maar terwijl wij met alle moeite bezig waren, hem op
+z'n achterpooten te doen zitten, rukte hij zich plotseling los en
+begon de kamer rond te rennen. Onmiddellijk gooiden we de tuindeuren
+open, en hij vloog er uit. Het regende hard, maar Daan en Alex holden
+hem na. En nu had die domme Baldwin het hek open laten staan!
+Natuurlijk rende Andy er door, en holde het dorp in! Daan zei later,
+dat hij haast niet meer had kunnen loopen van 't lachen, zoo koddig
+als Andy er uit zag in z'n galakleed. Enkele menschen, die van hun
+werk kwamen, konden van 't lachen ook al geen hand uitsteken, en zoo
+rende ons ezeltje maar voort.</p>
+
+<p>Toen vader en tante thuis kwamen, vroegen zij ons, waar de jongens
+waren; wij vertelden hun alles, en vader was erg boos. Als Andy weer
+thuis kwam zou hij hem onmiddellijk wegsturen. Tante schudde van 't
+lachen. Kort na 't middageten kwamen de jongens terug; ze waren Andy
+weer kwijt, ze hadden hem niet kunnen vinden. Maar vader zei ernstig:
+"Jelui moet dan maar weer op pad gaan, en net zoo lang zoeken, tot je
+hem vindt. Jelui verdiende, dat ie nooit terugkwam."</p>
+
+<p>Nu, dat leek den jongens wel, om er weer opuit te gaan. Ze bleven nu
+weg tot theetijd, maar .... hadden Andy nog niet ontdekt! Vader zond
+Daan regelrecht naar bed, en vroeg tante, hem wat warms te drinken te
+geven, want hij was na dien brand nog niet geheel de oude.</p>
+
+<p>Het werd nacht en het werd Zondag en het werd Maandag: geen Andy te
+zien. Dien Zondagmorgen was Mevrouw Rogers in de kerk, en wij
+vertelden haar alles. En zij vertelde ons, dat zij spoedig de
+boerderij zouden verlaten, om naar Londen terug te keeren. Wat speet
+ons dat! Wij hielden allen zoo van den kapitein, en gingen zoo vaak
+op de boerderij spelen.</p>
+
+<p>"Heusch, ik weet niet wat wij moeten aanvangen zonder jelui," zei
+Mevrouw. "Wij houden zoo van jelui en van dien armen Andy."</p>
+
+<p>En ik pruilde: "Altijd moet ons wat naars overkomen. Nauwelijks
+hebben we een week, dat er niet wat droevigs geschiedt."</p>
+
+<p>Zij lachte en sprak: "Ik zou er alles voor over hebben, om jelui
+narigheid te besparen."</p>
+
+<p>Toen zij was vertrokken, voelde ik mij droef te moede. Het leelijke
+is, dat de dingen die wij doen, pas verkeerd lijken als ze gedaan
+zijn; ik dacht niet dat het verkeerd was, Andy te dresseeren, maar nu
+blijkt het, want wij hebben hem verloren, door dat te doen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter15"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XV.</h3>
+
+<p>Den Maandag daarna plakten we weer een briefje op den mijlpaal,
+waarop deze woorden:</p>
+
+<center>
+<div class="indent10">
+"Verloren, verdwaald of gestolen:
+<br>
+Een zwarte ezel. 't Laatst gezien in blauwe jurk, wit-zwarte
+broek en witte slaapmuts. Luistert naar den naam van
+Andy. Wie hem aan de pastorie te Warlington brengt,
+krijgt een flinke belooning."
+</div>
+</center>
+
+<p>Vader vond, dat Daan beter gedaan had, met even aan te loopen bij den
+veldwachter, om hem een en ander mee te deelen. Na de lessen ging
+tante Marie met Lena en mij aan den wandel, terwijl we iedereen, dien
+we tegenkwamen vroegen, of hij Andy niet gezien had. Maar niemand
+wist er wat van. Teleurgesteld en weinig hoopvol kwamen we weer
+thuis, en toen de jongens uit school thuis kwamen, ook al uit hun
+humeur, was 't één groote treurpartij.</p>
+
+<p>Nijdig zei Alex: "Als die veldwachter hem niet weet uit te vinden,
+dan gaat z'n hoofd eraf."</p>
+
+<p>"Wat wou hij doen?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Moet je hooren, hij praatte eerst, alsof Andy een meneer was. Hij
+vroeg of ie een ring droeg, of z'n zakdoek geparfumeerd en wie z'n
+barbier was. Toen heeft Daan 'm gezegd, dat dat zijn zaken waren, om
+uit te visschen, en dat hij, als hij den ezel niet vond, geen knip
+voor z'n neus waard was." "Ik vrees," hernam ik beklemd, "dat Andy
+een ongeluk is overkomen; misschien is die jurk wel om z'n nek
+geschoven en heeft ie zich geworgd, misschien is ie wel over die
+lange broekspijpen gestruikeld en in een gracht getuimeld. Ik geloof
+niet meer, dat hij leeft."</p>
+
+<p>"Goed, maar dan is z'n lichaam toch nog ergens te vinden! Zoo klein
+was ie toch niet!"</p>
+
+<p>"Ik vermoed," zei Lena half-huilend, "dat ie zich half dood gejaagd
+heeft, en toen in de struiken gekropen is, om daar te sterven. Arme
+Andy!"</p>
+
+<p>Toen ik een dergelijke veronderstelling maakte, waarbij ik een
+soortgelijk gezicht trok, schoten de jongens in den lach. Maar dat
+duurde niet lang, en spoedig zaten we allemaal weer in zak en asch.</p>
+
+<p>De dagen gingen treurig voorbij. Op een Dinsdag ontmoette ik kapitein
+Rogers, en vertelde hem van onze ellende. "Kom, kom!" riep hij uit,
+"ezels en honden komen altijd weer terug."</p>
+
+<p>"Ja," zei ik, "maar morgen is 't al Woensdag, en dan rekent Annie er
+op, om met hem uit rijden te gaan. Nog niet één keer heb ik haar
+overgeslagen, maar nu weet ik heusch niet, wat ik met haar beginnen
+moet. En als Andy voor altoos weg is, zal zij nooit meer met hem
+kunnen rijden. O, het is verschrikkelijk!" Ik trachtte mijn tranen in
+te houden, maar 't lukte niet.</p>
+
+<p>"Hoor es hier, beste meid," zei kapitein Rogers, "a.s. Maandag
+vertrek ik van hier. Hoe zou je er over denken, je kleine patient in
+mijn rijstoel mede te nemen? Hij rijdt o zoo licht, je zoudt hem zelf
+best kunnen voortduwen. Ik zal hem dan aan jelui huis laten brengen
+en dan kun je elken Woensdag het arme kind erin rondrijden."</p>
+
+<p>Ik deed een sprong van blijdschap en bedankte hem driemaal. "Ik was
+zoo bang, dat ze nu nooit meer naar buiten zou kunnen, en nu kan ik
+haar gaan zeggen, dat ze Maandag weer kan rijden. O, wat vind ik dat
+vriendelijk van u, meneer, maar het spijt me zoo, dat u ons verlaten
+gaat. Wij houden allemaal zoo van u."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/58_afscheid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:298px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ja kind, het gaat mij evenzoo," zei hij lachend, "en ik hoop, dat je
+mij eens schrijven zult, Grietje, al is 't maar eens in de maand. Of
+kun je niet es een mooi boek schrijven en het mij sturen, als 't
+klaar is? Een dagboek bijvoorbeeld?"</p>
+
+<p>"Nu," antwoordde ik, "ik zal hier spoedig een einde aan maken, en dan
+aan deel II beginnen. Zoudt u 't werkelijk graag eens lezen?"</p>
+
+<p>"Ja, heusch."</p>
+
+<p>"Maar ik vrees," hernam ik spijtig, "dat het een heel treurig slot
+zal worden, want alles gaat tegenwoordig verkeerd. U gaat weg, en
+Andy is weg, en de winter komt, en het doet niets dan regenen. Als we
+veel thuis moeten zitten, vervelen we ons en dan gaan we verkeerde
+dingen bedenken. Zelfs tante Marie speelt tegenwoordig niet zooveel
+meer met ons, zij heeft het te druk met ziekenbezoek."</p>
+
+<p>"Nu, in elk geval houd ik je aan je belofte, om mij je boek te
+zenden, als 't klaar is."</p>
+
+<p>"Ja, dat zal ik doen. En hoort u es, kapitein, zoudt u 't goed
+vinden, als ik uw rijstoel ook nog voor andere doeleinden gebruikte
+dan voor Annie? Ziet u, ik breng soms boodschappen van onze
+dorpsgenooten naar Cross Glen, ik ben dan zoo'n soort
+vrachtrijdster."</p>
+
+<p>"Maar hoe ter wereld kom je dáár nu toch bij?"</p>
+
+<p>"Och, daar houd ik van. Vader zegt, je moet nooit iets beginnen, of
+je moet er een nuttige oorzaak voor hebben. En vindt u dat dan geen
+nuttige zaak?"</p>
+
+<p>"Wat voor oorzaak hadt je daar dan voor?"</p>
+
+<p>Ik wou het hem eerst niet zeggen, maar dat leek me toch weer laf ook,
+en ik antwoordde: "Ik wil graag een dienstmaagd van Jezus Christus
+zijn, Die gezegd heeft: Ga en help uw naasten. Dus dan heb ik te
+gaan. Dat noem ik mijn <i>gaan</i>." Kapitein Rogers lachte niet, moedigde
+mij aan, meer ervan te vertellen, en ik vervolgde: "Ik geloof, dat ik
+mijn <i>gaan</i> beter waarneem dan mijn <i>doen</i>. Thuis moet ik tante Marie
+helpen, kousen stoppen, enz., en dat gebeurt haast nooit met graagte.
+Heb ik u niet eens verteld van die woorden op de graftombe van den
+ridder in onze kerk: Semper fidelis, semper paratus? Hij was een
+uitnemend dienstknecht, en ik wenschte te zijn als hij."</p>
+
+<p>"Juist," zei de kapitein, terwijl hij mij ernstig aankeek, "en daar
+zul je zeker in slagen. Maar kind, ik moet weg. Vaarwel hoor! Ik zal
+je den rijstoel zenden. En Zaterdag moet jelui allemaal bij mij op
+een afscheidsfeest komen. Ik zal een deftige uitnoodiging zenden."</p>
+
+<p>Verheugd riep ik uit: "Dat 's heerlijk!" Toen ging ik regelrecht naar
+Annie en vertelde haar alles van ons verdwenen ezeltje en van den
+rijstoel. Zij had reeds van Andy's vlucht gehoord, en had ook reeds
+verwacht, dat het rijden nu wel uit zou zijn; maar ik had haar betere
+dingen te beloven. Dien middag bleef ik meteen maar bij haar en gaf
+haar les in 't lezen. Op Zaterdagmorgen gingen we allen op pad om nog
+eens een onderzoekingstocht naar Andy te doen. Puf ging niet mee, om
+niet vermoeid te zijn vóór de partij bij kapitein Rogers. De
+kapitein had ons genoodigd om 3 uur.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/59_kruisweg.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:423px;"></center>
+<br>
+
+<p>Toen we aan den kruisweg kwamen, stelde Daan voor, dat we ieder een
+weg zouden inslaan, en dien zoo ver mogelijk oploopen. Mij leek het
+plan niet goed; Lena zou zoo ver toch niet kunnen loopen. Toen haalde
+Daan een kaart uit z'n zak. "Kijk hier," zei hij, "al die wegen hier
+leiden naar een dorp of stad; als we nu de volgens deze kaart
+dichtsbij gelegen plaats nemen, kunnen we daarheen wandelen." Na een
+langdurige studie op, en breedvoerig debat over de kaart, werd
+besloten, naar de stad Rockwell te loopen, die op 5 mijlen afstands
+was gelegen. Aldus geschiedde.</p>
+
+<p>Al wandelend, bespraken we verdere plannen. Daan vond, dat we nu den
+volgenden Zaterdag weer een andere plaats in een andere richting
+nemen moesten. We zullen zoowat drie mijlen geloopen hebben, toen
+Alex in een heg klom, om eenige braambessen te plukken. Terwijl hij
+daarmee bezig was, gaf hij eensklaps een schreeuw, die ons allen op
+hem deed toeloopen. Daar in de sloot, bijna verborgen onder doode
+takken lag een stuk zwart-wit omslagdoek!</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/60_braambessen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:422px;"></center>
+<br>
+
+<p>We haalden den lap er dadelijk onderuit, en jawel, het waren de vier
+broekspijpen, nog met mijn garen erin! We keken elkaar verstomd aan,
+niet wetend wat we doen moesten: verheugd zijn of huilen! "Nu hebben
+we eindelijk z'n spoor!" riep Daan uit.</p>
+
+<p>"Laten we dan es even gaan zitten, en overdenken, wat we nu doen
+moeten," stelde ik voor.</p>
+
+<p>"De vraag is: hoe komen die lappen daar," zei Alex.</p>
+
+<p>"Misschien," zei Lena en bibberde van angst, hoewel 't klaarlichte
+dag was, "misschien is ie een moordenaar tegengekomen, die z'n
+kleeren wou hebben, en heeft die hem vermoord en hier ergens
+begraven."</p>
+
+<p>"Ja, en toen zal Andy in z'n laatsten doodstrijd die broekspijpen
+hebben losgescheurd," zei Daan, "en toen is de moordenaar, gekleed in
+blauwe jurk en slaapmuts, heen-gewandeld. Dat is wel een aannemelijke
+voorstelling."</p>
+
+<p>"Ik geloof niet, dat Andy zelf die broekspijpen kon afscheuren,"
+merkte ik op, "daar heb ik ze veel te stevig voor vastgenaaid.
+Bovendien, kijk hier, ze zijn afgesneden."</p>
+
+<p>Daan bekeek het afgesneden stuk met detective-oogen en zei toen
+plechtig: "Ja, dat is ook een verschijnsel, waar we terdege op moeten
+letten. Het is inderdaad het werk van een mes, dat we hier voor ons
+hebben."</p>
+
+<p>"En als er een mes is," besloot Alex, "dan moet er ook een man in 't
+spel zijn."</p>
+
+<p>Waarop ik half-wanhopig uitriep: "Hij is zeker gestolen! Nu moeten we
+'t spoor van den dief uitvinden!" Ik sprong op en wilde dadelijk maar
+weer verder. Doch de jongens hadden er nog geen plan op. Zij
+doorzochten nog eens nauwkeurig de sloot, zij klommen weer over de
+heg, en zie, eensklaps vonden ze een stuk oranjeschil.</p>
+
+<p>"Zie hier," zei Daan, "nu kunnen we er zeker van zijn, dat hier een
+landlooper of zoo geweest is, die Andy heeft meegenomen. Alleen zulke
+lui eten oranje-appels."</p>
+
+<p>Ik was het niet met Daan eens, maar Alex wilde voortmaken en zei:
+"Toe, laten we nu verder gaan. Wij weten nu in elk geval, dat Andy
+hierlangs is gekomen. Ik geloof zeker, als we nu dezen weg volgen
+naar Rockwell we hem nog wel zullen vinden."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/61_vermoeid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>
+<br>
+
+<p>Met nieuwen moed gingen we weer op pad. Toen we te Rockwell
+aankwamen, waren we allen vermoeid. Het was een flink dorp, met wel
+tien winkels in de hoofdstraat. We gingen een melksalon binnen en
+dronken limonade; meteen vroegen we aan de vrouw, die ons bediende,
+of er ook iemand in de buurt ezels op na hield. Het scheen een domme
+vrouw; eindelijk begreep ze ons en vertelde, dat de dominee er een
+had, een heel oude; in de 40 jaren, dat ze daar woonde, had ze nooit
+een anderen ezel gezien.</p>
+
+<p>Daar schoten we dus weinig mee op, en we gingen weer verder. Daan
+ontdekte het bureau van politie, waar hij lange onderhandelingen
+voerde met een agent. Deze schreef alles op, wij gaven onze namen en
+adres op en toen ging 't weer verder. Nog niet tevreden, gingen we
+alle vier in verschillende richtingen nog even het dorp door, en
+kwamen na een kwartier weer in den melksalon bijeen. Iedere man,
+vrouw, jongen of meisje, die we tegenkwamen, werd gevraagd, of ze ook
+een zwarten ezel gezien hadden. Ik was eerst wel wat verlegen, om
+iedereen zoo maar aan te spreken, maar ik deed het ten slotte zoo
+beleefd mogelijk: "Och, neem u me niet kwalijk, hebt u soms kort
+geleden een zwarten ezel gezien? Een week geleden hebben we hem
+verloren, en hij is hierlangs gekomen."</p>
+
+<p>Soms keken de lui ons verbaasd aan, soms ook lachten ze hartelijk.
+Eén keer zei een ruwe jongen: "Ja, als je naar huis gaat, en je
+kijkt in den spiegel, dan zul je een zwarten ezel met rood haar
+zien." Dat sloeg op mij, want ik draag na grootmoe's overlijden
+zwarte kleeren. Maar geen onzer kreeg een bevredigend antwoord.</p>
+
+<p>En zoo werd de terugreis weer ondernomen, in een ver van prettige
+stemming. Toen we thuis kwamen en de vier broekspijpen op de tafel
+uitlegden, schoot tante Marie erg in den lach, hetgeen Daan zeer
+verstoord deed opmerken: "Het moge voor u, tante, een blijspel wezen,
+voor ons is het een treurspel." Toen vroeg ze ons vergiffenis voor
+haar lachbui.</p>
+
+<p>Werkelijk, het wàs een treurspel; hoewel we niettemin naar het
+thee-partijtje van kapitein Rogers gingen en er volop pret hadden,
+hing het verlies van Andy ons als een donkere wolk boven het hoofd.
+Of, zooals Alex het uitdrukte: "Het is erger dan de dood, want het is
+een niet-eindige onzekerheid." Bovendien was het verlies dubbel hard,
+omdat we het onszelf te wijten hadden. De arme Andy was altoos
+geduldig en lijdzaam geweest, zoolang we hem hadden. Of wij al elken
+dag met hem reden, hij klaagde nooit. Maar toen we hem gingen
+uitdossen met een slaapmuts en een blauwe jurk, en toen we hem wilden
+doen opzitten en pootjes geven, toen had hij er genoeg van en ging er
+vandoor; ik geloof heusch, dat hij bepaald bedoeld heeft, ons te
+verlaten en nooit terug te keeren.</p>
+
+<p>En nu kwam nog de treurigheid van het vertrek van kapitein en Mevrouw
+Rogers. Van andere groote menschen dan hen hielden we niet. Ik ben
+beslist van plan, den kapitein dit boek te sturen, als het af is; hij
+heeft gezegd, dat hij probeeren wil, het voor mij te laten drukken.
+Maar nu moet ik zien, dat het boek wat vroolijker eindigt, dat hoort
+bij een goed boek. Boeken met een treurig einde vind ik
+verschrikkelijk; als er verteld wordt van kinderen, dan gaat
+gewoonlijk de liefste van hen dood.</p>
+
+<p>En dat is vreemd, want de Bijbel zegt ons, dat het niet zoo
+vreeselijk is om te sterven; het is "verre te verkiezen". En de hemel
+is een heerlijke plaats, onze kerkliederen zingen daarvan. Maar mij
+maakt een verhaal over 't sterven van kinderen altoos verdrietig, tot
+schreiens toe. Ik weet dat nog best uit de dagen, dat Daan ziek was;
+o, als er toen een van ons gestorven was, zelfs al waren we er bereid
+voor geweest, ik had het niet uitgehouden. Ik geloof wel, dat moeder
+blij zou wezen, als ze ons weerzag. Voor hen, die heengaan is het ook
+zoo erg niet, maar voor hen, die achterblijven, is het zoo
+vreeselijk.</p>
+
+<p>Den volgenden Maandag ging ik naar Annie en reed haar in den
+rijstoel. Wij brachten meteen een paar pakjes voor juffrouw Ribbon
+weg, omdat Tom met een zeeren voet te bed lag. Ik kreeg steeds meer
+te doen met Annie; zij scheen veel last van de kou te hebben en ik
+ben er zeker van, dat ze geen kleeren genoeg had; haar grootouders
+zijn ook zoo arm. Ik sprak er met tante Marie over en die opperde het
+denkbeeld, dat Lena en ik een wollen jurk en een dikken rok voor haar
+zouden maken, om die dan als kerstgeschenk te geven. Ik voelde er
+niet heel veel voor, omdat ik niet van zulk werk houd, maar bij de
+gedachte aan Annie joeg ik die leelijke luiheid op de vlucht en
+beloofde tante, er onverwijld aan te zullen beginnen. Tante vond 't
+best, dat we er 's avonds na de thee aan werkten, dan zou ze ons
+komen helpen, en tegelijk geschiedenissen vertellen. Nu, dat leek
+mij, en gelukkig Lena ook; gisteravond zijn we eraan begonnen. Ook de
+jongens zaten erbij; terwijl ze bezig waren met het roosteren van
+kastanjes. "Ik zie niet in, waarom jongens ook niet zouden kunnen
+naaien," zei Lena. "Als ik jongens had, dan liet ik ze hun eigen
+kleeren maken. Waarom moeten dat altijd hun moeders en zusters en
+tantes doen?"</p>
+
+<p>"Als ik meisjes had," zei Alex, die bijzonder van redetwisten houdt,
+"dan zou ik ze de deur uit sturen, om hun eigen brood te verdienen.
+Waarom moeten hun vaders en broeders en ooms ze altijd thuis houden
+voor een oortje?"</p>
+
+<p>"Wel," zei tante, "de wereld is tegenwoordig erg aan 't veranderen.
+Tegenwoordig verdienen meisjes ook al buitenshuis. Maar ik denk, dat
+jelui vader nog van de ouderwetsche leer is, dat wij vrouwen thuis
+behooren te blijven en naaien, terwijl de jongens zich moeten
+bekwamen, om later geld voor ons te verdienen. Maar wat zal ik jelui
+nu eens vertellen?"</p>
+
+<p>"Iets over tooverpaleizen!" vroeg Puf.</p>
+
+<p>"Gevechten en ontvluchtingen," stelden Daan en Alex voor.</p>
+
+<p>"Een prinses in de gevangenis," vroeg Lena.</p>
+
+<p>"Zoudt u ons niet eens kunnen vertellen van dien ridder in onze
+kerk?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Semper fidelis, semper paratus," zei tante Marie nadenkend. "Jawel,
+dat kan wel."</p>
+
+<p>Wij wilden allemaal die geschiedenis wel graag eens hooren. Maar
+tante Marie wilde eerst vijf minuten hebben, om zich te bedenken;
+terwijl rustten Lena en ik even uit van ons naaiwerk. Even liepen we
+naar de kachel, en aten wat van de kastanjes. Heerlijk brandde het
+vuur, en wij gevoelden ons allen zóó prettig en gezellig thuis, dat
+we onwillekeurig weer aan Andy moesten denken, die daar buiten in
+regen en wind liep te dolen, of afgejakkerd werd door een dronken
+landlooper.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/62_gezellig.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Was hij maar weer hier!" zuchtte Lena. "Dat kan niet," zei Alex.
+"Hè, wat is het toch een ellendige zaak. Daar hebben we nu een kar,
+en een zadel, en mooi tuig, en niet eens een ezel, om ze te
+gebruiken."</p>
+
+<p>"God weet, waar ie is," riep Puf eensklaps uit. "Ik verwacht hem
+spoedig hier. God heeft mij vanmorgen gezegd, dat Hij hem de volgende
+week thuis zou sturen, als ik goed oppaste."</p>
+
+<p>Wij lachten niet om Puf. Waarom zou God ook zijn gebedje niet
+verhooren? Ik geloof, dat hij grooter geloof heeft dan wij.</p>
+
+<p>Nadat het kastanje-maal was verorberd, verklaarde tante zich gereed
+om te beginnen. Terwijl ze bezig was met het stoppen van Daan's
+kousen, begon ze het verhaal, dat ik in het volgende hoofdstuk heb
+oververteld.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter16"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XVI</h3>
+
+<center>HET VERHAAL VAN ONZEN RIDDER</center>
+<br>
+<p>"Lang geleden leefde er een ridder, Sir Roger Dereker geheeten. Reeds
+van zijn veertiende jaar af was hij met z'n koning op het oorlogspad,
+daar hij 's konings page was. Hij was de dapperste der ridders aan 's
+konings hof; vrees scheen hij niet te kennen, en iedereen, die hem
+kende, hield van hem.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/63_ridder.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:454px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wel was hij dapper en streng, maar jegens vrouwen en kinderen was hij
+de zachtheid zelve; wie hem om hulp vroeg, ging nooit teleurgesteld
+heen.</p>
+
+<p>Hij woonde in een groot kasteel, dicht bij den koning en had een
+jonge vrouw, die hij innig lief had...."</p>
+
+<p>"O tante!" riep ik uit, "dan moet u ons eerst vertellen, hoe hij haar
+kreeg. Toe, dat moet u vooral heelemaal vertellen!"</p>
+
+<p>"Wel, op een bitter-kouden winteravond reed hij, met z'n page bij
+zich, naar huis.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/64_koud.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:417px;"></center>
+<br>
+
+<p>Regen en wind stormden hem tegemoet, en zijn handen waren zóó koud,
+dat hij nauwelijks meer de teugels kon vasthouden; z'n paard, een
+goed dier, kon slechts stapvoets gaan, daar zij door een zeer donker
+bosch reden, dat vol struikgewas stond. Eensklaps hoorde hij een
+gekraak in de struiken achter zich, en geen seconde later verscheen
+voor zijn verbaasde blikken een wit paard, dat als dol voortrende, en
+op welks rug hij de gedaante van een vrouw ontwaarde. Zij was geheel
+gewikkeld in een donkerblauw kleed, en scheen tevergeefs te trachten
+haar paard tot staan te brengen.</p>
+
+<p>"Er achteraan!" riep Roger zijn page toe. "Zij wordt tegen haar wil
+ontvoerd!"</p>
+
+<p>Hij gaf ook z'n eigen paard de sporen, en beiden joegen ze het witte
+paard na, totdat ze aan den rand van het bosch kwamen. Er lag daar
+een groote open vlakte voor hen, en heel in de verte zagen ze de
+lichtjes van 's ridders kasteel. Het paard met de dame was zóó snel
+over de vlakte gerend, dat zij haar pas inhaalden vóór de valdeur
+van 't kasteel. Met schuim bedekt, stond daar het paard stil; de dame
+was buiten adem en uitgeput van inspanning. Sir Roger reed op haar
+toe en begroette haar.</p>
+
+<p>"Mevrouw, het is een verschrikkelijke avond, en u is hier voor mijn
+deur, die altoos open staat voor wie in nood verkeert. Wilt u mij het
+genoegen doen, van mijn gastvrijheid gebruik te maken?"</p>
+
+<p>De dame wikkelde zich dichter in haar rijkleed en sprak zoo zacht
+mogelijk: "Ik ben u zeer dankbaar. Ik ben zeer ver van huis en
+inderdaad in nood. Waar mijn bedienden zijn, ik weet het niet. Men
+vervolgt mij; iemand heeft mijn vader vermoord en ons huis verbrand.
+Ik heb hulp noodig."</p>
+
+<p>Sir Roger blies op zijn hoorn; de valdeur werd opgetrokken en
+nauwelijks waren zij binnengereden, of met vreeselijk geweld beukte
+iemand op de poort, met woedende stem uitroepende: "Die dame behoort
+mij. Zij is mijn beloofde vrouw!"</p>
+
+<p>Sir Roger verwaardigde zich niet, een antwoord te geven. Hij bracht
+zijn bezoekster naar de appartementen van zijn moeder, en zag haar
+niet vóór het avondeten.</p>
+
+<p>Haar vervolger trok na nog eenig gebeuk op de poort onverrichterzake
+af. Toen Sir Roger zijn gast bij het avondeten ontmoette, was hij
+verrast door haar schoonheid.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/65_schoonheid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:433px;"></center>
+<br>
+
+<p>Zij scheen nog jong en droeg een wit, met goud-borduursel omzoomd
+kleed. Dichte strengen donkerbruin haar golfden om haar bleek gelaat;
+diep-blauwe oogen keken hem aan met een uitdrukking van onschuld en
+reinheid; toen ze hem aankeek, vloog een lichte blos over haar
+wangen. Zwijgend nam ze haar zetel aan tafel in, en toen de maaltijd
+ten einde was, ging hij met haar naar zijn eigen kamer, waar zij hem
+haar geschiedenis vertelde.</p>
+
+<p>Met oogen vol tranen vertelde ze, hoe haar vader gevallen was in een
+gevecht met zijn aartsvijand, Baron Dacre, die haar hand had
+gevraagd, en was afgewezen. Zij vertelde hem, hoe de baron door het
+verraad van een der bedienden den toegang tot hun tuin vond, waar een
+vreeselijk gevecht plaats had. En toen eindelijk ook hun huis in
+vlammen opging, was ze op haar schimmel gevlucht, achtervolgd door
+den baron en z'n handlangers.</p>
+
+<p>Terwijl ze hem dankbaar aankeek, zei ze: "Hoe zal ik u naar waarde
+danken voor wat ge deedt aan een meisje, dat thans wees is, en alleen
+staat."</p>
+
+<p>En het ernstige antwoord van Sir Roger was: "Als u mij het recht
+geeft, u voortaan te blijven beschermen en helpen." Zoo kreeg hij z'n
+bruid."</p>
+
+<p>Wij klapten allen in onze handen van blijdschap, waarna tante
+vervolgde:</p>
+
+<p>"Er kwamen moeilijke tijden voor onzen dapperen ridder. Zijn koning
+was omringd van onbetrouwbare hovelingen. En diezelfde Baron Dacre
+liet hem niet met rust, verzamelde zich ontevreden mannen, en een
+burgeroorlog was 't gevolg.</p>
+
+<p>Op den avond van Sir Roger's huwelijk met Gravin Gwendolina kwam een
+renbode aan zijn poort, om hem tot den oorlog op te roepen. Roger
+scheurde zich los van zijn jonge vrouw, en toen zij even haar
+bekommering daarover uitsprak, zei hij: "Lieve, ik ben aan mijn
+koning verbonden met mijn eerewoord en mannentrouw. Desniettemin
+bemin ik jou evenzeer. Maar ik mag mijn riddereer niet aanranden,
+door hem te verlaten, als hij mijn diensten vraagt."</p>
+
+<p>Zoo reed hij heen, en bleef vier lange maanden weg. Toen keerde hij
+terug, bedekt met wonden, maar ook beladen met roem.</p>
+
+<p>Eenigen tijd leefde hij nu rustig thuis, doch op zekeren dag werd
+zijn kasteel overvallen door Baron Dacre en een troep handlangers,
+tegen wie hij een harden kamp te strijden had, om zijn bezittingen te
+behouden. Middenin het gevecht kwam een renbode op het kasteel door
+de geheime onderaardsche gang, die een mijl lang was en midden in het
+bosch uitkwam. Hij had opdracht van den koning, om Sir Roger tot een
+samenspreking op te roepen. Eén oogenblik aarzelde de dappere Roger;
+hij wist, dat als hij heenging, zijn huis zou verwoest worden. Hij
+keek zijn vrouw angstig aan en sprak: "Lieve, ik moet naar den
+koning, hij laat mij roepen." Zij sprong overeind als door een
+plotseling besluit aangegrepen: "En ik zal met je trouwe dienaren het
+huis verdedigen, totdat je terugkomt."</p>
+
+<p>"Bravo!" schreeuwde Daan ertusschen in.</p>
+
+<p>Sir Roger gespte z'n zwaard aan en vertrok met den renbode door de
+onderaardsche gang. Hij had vooraf aan zijn vrouw gezegd, dat, als
+het haar te benauwd werd, zij daar ook in moest vluchten; aan het
+eind zou zij wel een verblijfplaats vinden, waar zij veilig zijn
+komst kon afwachten.</p>
+
+<p>Bij den koning gekomen, vond hij dezen omringd van zijn edelen,
+sprekende over een belangrijke zaak, waarover de koning ook Roger's
+meening wilde hooren. Sir Roger gaf zijn oordeel over de zaak te
+kennen, en toen de koning zijn oogen opsloeg en naar buiten keek, zag
+hij boven Roger's kasteel zware rookwolken opstijgen. Hij vroeg naar
+de oorzaak ervan; toen rees Roger op en sprak met van aandoening
+trillende stem:</p>
+
+<p>"Sire, dat is mijn kasteel; in mijn afwezigheid heeft mijn vijand het
+verwoest."</p>
+
+<p>"Wist gij dit, voor ge hier kwaamt?"</p>
+
+<p>"Midden in het gevecht kwam uw boodschapper."</p>
+
+<p>"En liet ge toen uw vrouw alleen achter in zoo groot gevaar?"</p>
+
+<p>"Zij zou het zoo goed als zij kon verdedigen, en ik zei haar, te gaan
+vluchten, zoodra haar leven dreigde gevaar te loopen."</p>
+
+<p>"Sir Roger," zei de koning, "dezen avond zal ik nimmer vergeten. Ga
+nu heen, en moge God uw dappere vrouw van den dood hebben gered."</p>
+
+<p>Dadelijk verliet de ridder het paleis, en vond zijn vrouw in den
+geheimen kelder, omgeven van enkele gewonde getrouwen. Doch toen haar
+man haar in zijn armen drukte, zeeg ze als dood terneer. Hij
+ontdekte, dat een pijl haar linkerarm had doorboord, en haar
+ontzettende pijnen had veroorzaakt.</p>
+
+<p>"O tante, laat haar niet sterven," riep ik uit.</p>
+
+<p>Lang duurde het, eer de ridder weer een goed kasteel had, doch de
+koning schonk hem er een, nog grooter dan wat hij bezeten had. Zoo
+gingen de jaren voorbij. Hij had inmiddels een zoontje gekregen, dat
+de vreugde van z'n leven was; ook zijn kind wilde hij eens zien
+dienen in de gelederen van zijn koning.</p>
+
+<p>Toen op zekeren dag Sir Roger met zijn mannen terugkeerde van een
+gevecht in het buitenland, bracht hij de vreeselijke ziekte, zwarte
+pest geheeten, in zijn kasteel over. Eerst werd één bediende ziek,
+toen een tweede, spoedig tastte de ziekte ook zijn gade en zijn
+zoontje aan. De ridder zonk op z'n knieën en smeekte God om
+uitredding.</p>
+
+<p>Juist op dit oogenblik verscheen weer een boodschapper van den
+koning, die hem opdroeg, zijn koning te vergezellen op een veldtocht
+naar een ver land. De ridder liet niet den minsten angst blijken; hij
+verliet vrouw en kind, en pas na twee weken vernam de koning zijn
+toestand. Een harde strijd stond hem te wachten. Sir Roger redde op
+het meest spannende oogenblik des konings leven, en daardoor wist
+hij een dreigende nederlaag om te zetten in een prachtige
+overwinning. Zelf echter werd hij gewond, en toen het gevecht
+geëindigd was, sprak hij tot zijn page:</p>
+
+<p>"Vervoer mij naar huis; mogelijk zijn mijn vrouw en kind nog
+hersteld. Ik zou ze nog zoo gaarne zien, vóór ik sterf."</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/66_strijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:415px;"></center>
+<br>
+
+<p>Men vervoerde hem naar huis, en wonder boven wonder kwam hij er nog
+levend aan. Toen hij de hal binnengedragen werd, waren daar zijn
+vrouw en kind, die hem met open armen verwelkomden. Dank zij een
+ervaren kruidenlezer, waren zij geheel hersteld.</p>
+
+<p>Weken lang lag de arme ridder tusschen leven en dood. Wel werd hij
+eindelijk iets beter, maar zijn gezondheid was voorgoed geschokt en
+zijn kracht was weg. Nog enkele jaren leefde hij gelukkig, en zag
+zijn zoontje opgroeien tot een dapper soldaat.</p>
+
+<p>Toen, op een stormachtiger avond, hoorde hij aan zijn deur kloppen.
+Verouderd en vermagerd als hij was, strompelde hij naar de deur. Het
+was zijn koning! En opgewonden riep hij uit: "Laat mij hem waardig
+ontvangen en de eer geven, die hem toekomt!"</p>
+
+<p>Zijn bedienden trachtten hem uit de koude voorhal terug te dringen,
+maar hij wilde erheen. "Mijn koning! Mijn koning!"</p>
+
+<p>De koning was verraden, en vluchtte nu, om zijn leven te redden. Hij
+wist, dat er één onderdaan was, die hem van harte zou ontvangen, en
+daarom was hij naar Sir Roger gevlucht. Toen de ridder hem in zijn
+goed verwarmde kamer had genoodigd, viel hij zijn koning te voet.</p>
+
+<p>"O, sire! Ik heb wel gedroomd van deze eer, maar nooit had ik durven
+denken, dat ze mij te beurt zou vallen. Wees welkom binnen deze
+woning, die immers de uwe is, wijl ze aan uw nederigen onderdaan
+toebehoort; al wat hij bezit, bezit ook zijn koning!"</p>
+
+<p>Toen de koning zich neerbukte, om zijn trouwen dienaar op te richten,
+zag hij met grooten schrik, dat hij dood was neergezegen. 't Waren
+zijn laatste woorden geweest, en zijn laatste gedachte was een
+gedachte van trouw en aanhankelijkheid voor zijn koninklijken
+meester.</p>
+
+<p>Toen besloot de koning, dat op het wapen der Derekers voor altoos zou
+gegrift staan: "Semper fidelis, semper paratus"."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/67_fidelis.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:114px;"></center>
+<br>
+
+<p>Toen tante Marie haar verhaal had geëindigd, waren we eenige
+oogenblikken stil. Mijn hart klopte van de inspanning van 't
+luisteren.</p>
+
+<p>Daan en Alex riepen als uit één mond: "Hè, leefden we nog maar in
+die tijden!" Lena schreide en zei: "Arme ridder, de koning had hem
+moeten omarmen en kussen!"</p>
+
+<p>Ik kon geen woord uitbrengen. Tante Marie keek me strak aan en vroeg:
+"Vindt je 't mooi, Griet?"</p>
+
+<p>Ik knikte en zei even later zacht: "Wij moeten evenzoo worden, en ik
+zal het beproeven," "En ik ook," zei Daan, mij ernstig aankijkend.
+Wij begrepen elkaar. Tante Marie zegt nooit iets over de moraal <sup>[1]</sup>
+van haar geschiedenissen, daarom houden we er zoo van. Dat moeten we
+zelf maar uitmaken. Ik was zóó van het verhaal onder den indruk,
+dat ik mijn werk neerlei, de kamer verliet, en naar m'n slaapkamer
+ging. Daar viel ik op m'n knieën, en sprak tot mijn Koning. En Hem
+bad ik, dat Hij mij, door voor- en tegenspoed heen, een trouwe
+dienstmaagd wilde maken. En ik meende oprecht, wat ik bad.</p>
+
+<p>Ook Daan had tante's verhaal gepakt. Toen ik den volgenden dag &mdash;
+Zaterdag &mdash; de kerk binnenging, om vaders toga te halen, die versteld
+moest worden, vond ik tot mijn verbazing Daan geknield liggen bij de
+graftombe van den ridder. Hij sprong op, alsof hij gestoken was, maar
+ik deed net, of ik hem niet bemerkt had. Ik liep op de graftombe toe,
+en beschouwde het beeld van den ridder.</p>
+
+<p>Om maar wat te zeggen, zei ik tot Daan: "Was je bezig om te
+vergelijken, of hij goed lijkt op den ridder van tante Marie?"</p>
+
+<p>Langzaam antwoordde hij: "Ik was bezig een belofte af te leggen."
+Belangstellend vroeg ik hem: "Toe, zeg mij, welke, ik zal het niemand
+vertellen."</p>
+
+<p>Hij wees naar het motto op het schild. "Ik heb beloofd, zoo te zullen
+worden en God zal mij helpen." Dadelijk daarna liep hij de kerk uit.
+Ik was besloten, niet bij hem achter te blijven. Weer knielde ik
+neer, gelijk den vorigen avond, en in weinige woorden deed ik een
+belofte gelijk de zijne. Toen stond ik op en ging welgemoed heen; ik
+voelde mij als tot alles bekwaam.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/68_geknield.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:428px;"></center>
+<br>
+
+<p>Inmiddels begonnen de toebereidselen voor het Kerstfeest. Elken dag
+nog hoopten wij wat van Andy te zullen hooren, maar er kwam geen
+tijding en we bleven hem zeer missen. Vader meende zeker, dat hij was
+gestolen. Toen wij op zekeren avond bij elkaar zaten &mdash; Lena en ik
+bezig aan kleeren voor Annie, en de jongens met het maken van
+Kerstkaarten &mdash; teekende Alex een ezel op een zijner kaarten en zoo
+kwam het gesprek al spoedig op Andy.</p>
+
+<p>Alex begon: "Het zou mij niets verwonderen, als die zigeuners weer
+hier geweest zijn en hem gestolen hebben. Juffrouw Ribbon vertelde
+mij, dat er tegen Kerstmis nog een soort markt te Lemworth is, en als
+we daar nu eens heen gingen, wie weet of we Andy er nog niet zouden
+vinden."</p>
+
+<p>"Zoo dwaas zijn ze niet," vond Daan. "Ze zullen er dan heusch niet
+mee in de buurt komen. Als ze hem gestolen hebben, is ie natuurlijk
+allang weer verkocht."</p>
+
+<p>"Weet je, wie ik denk, dat hem gestolen heeft?" vroeg ik. "Niet die
+zigeuners, maar die man met de vuile ezels, die zoo vreeselijk
+vloekte bij de keuring. Van Bob Tapson heb ik gehoord, dat hij
+iederen zomer naar een badplaats gaat, hier niet ver vandaan, en daar
+de ezels verhuurt."</p>
+
+<p>De jongens schenen voor deze voorstelling veel oor te hebben. "Dan
+moeten we dat heerschap zien te vinden. Waar woont ie?" Ik
+antwoordde: "Ergens aan de andere zijde van Lemworth. Vraag maar aan
+Bob, die weet het wel."</p>
+
+<p>Er werd een plan gemaakt, hoe we zouden handelen. "Ik vermoed," zei
+Daan, "dat, als Andy daar al is, de schurk hem met een andere kleur
+zal hebben geverfd, en hoe zullen we hem dan herkennen? Natuurlijk
+zal hij volhouden, dat het <i>zijn</i> ezel is."</p>
+
+<p>Wij bedachten, of Andy geen bijzondere kenteekenen had, en
+herinnerden ons, dat in zijn eene oor een klein spleetje zat.</p>
+
+<p>"Ik hoop, dat dàt bewijs genoeg zal zijn," hernam Daan. "Anders
+zullen we 't nog door een rechter moeten laten uitmaken."</p>
+
+<p>"Andy is zoo dom," voegde Alex er aan toe. "Als hij z'n naam hoort,
+zal ie heusch niet opkijken. Hij zal even hard naar den dief als naar
+ons loopen, als hij geroepen wordt."</p>
+
+<p>Daan vervolgde: "En misschien moeten we wel een lang proces ervoor
+voeren, dat ons hoopen geld kost. Het zal 'De ezel-zaak' heeten, en
+de bladen zullen er kolommen vol van hebben."</p>
+
+<p>Bij dat denkbeeld schaterde Lena van 't lachen. En ik trachtte zijn
+gedachten wat te kalmeeren: "Als je nu rustig kon uitvinden, waar
+Andy is, en je wist dan zeker, dat ie 't was, kun je hem dan niet
+terug stelen? Dat zou toch niet verkeerd zijn, wel?"</p>
+
+<p>"Nee, natuurlijk niet. We konden hem 's nachts ontvoeren. Maar als ie
+dan maar mee wil!" zei Daan.</p>
+
+<p>"Och kom, dat zal wel lukken. In elk geval, we kunnen 't probeeren!"
+moedigde Alex aan.</p>
+
+<p>En zoo dachten we er ten slotte allemaal over.</p>
+
+<br>
+<div class="fontsize80">
+[1] beteekenis, strekking ten goede.
+</div>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter17"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XVII.</h3>
+
+<p>Ik begin nu te gelooven, dat dit mijn laatste hoofdstuk wordt.
+Misschien schrijf ik een volgend jaar weer een boek, maar dit moet
+naar Kapitein Rogers. Ik heb nu nog te verhalen vanaf den dag, dat we
+over Andy aan 't spreken waren.</p>
+
+<p>Nog vóór het ontbijt was Daan naar Bob Tapson gegaan, en kwam hij
+terug met het adres van den vermeenden roover. Vader scheen niet erg
+hoopvol gestemd, toen we hem ernaar vroegen. Hij stond den jongens
+echter toe, dat zij den eersten den besten vacantiedag met den trein
+naar Lemworth mochten gaan. De man woonde 3 mijlen van Lemworth
+verwijderd. Lena en ik wilden ook graag mee, maar dat verbood vader.
+Den 20sten December begon de vacantie. En dus gingen zij den
+volgenden morgen dadelijk naar Lemworth. Ten afscheid riep ik ze toe:
+"Denk erom, we willen je niet terug zien, dan met Andy!"</p>
+
+<p>Het was een drukke week nu; tante Caroline zou de Kerstdagen bij ons
+komen doorbrengen. Ik denk, dat tante Marie dan ook blijft, en dat
+zou allerprettigst wezen; tante Caroline zorgt dan voor de
+huishouding en tante Marie voor ons.</p>
+
+<p>Lena en ik moesten helpen bij 't halen van de pitten uit de rozijnen
+voor de Kerstpudding, verder moesten we pakjes thee en suiker maken
+voor eenige van vaders oudste gemeenteleden en dan nog hadden we
+allerlei versieringen te maken voor den grooten Kerstboom, die in de
+school wordt opgericht voor alle schoolkinderen.</p>
+
+<p>We hadden 't met al deze dingen zóó druk, dat we nauwelijks den
+tijd hadden, om onze eigen geschenken gereed te maken. En het was
+toch sinds jaren onze gewoonte, om elkaar met het Kerstfeest
+cadeautjes te geven. Nooit koopen we die, dat is juist het aardige.
+Dezen keer zullen Lena en ik een omslag maken voor vaders
+preekbundel; hij wordt van zwart fluweel, met zwart zijden strooken
+afgezet. Lena maakt het omslag en ik borduur in goud-kleurige zijde
+vaders voorletters er in; tante Marie heeft ze voor mij geteekend.</p>
+
+<p>Voor tante Marie maak ik een nachtzak, terwijl Lena voor haar
+waschtafel onderlegkleedjes maakt. Voor Puf vlechten we roode teugels
+met bellen er aan; voor Alex overtrek ik een kartonnen doos voor z'n
+postzegels met sterk, mooi gekleurd linnen, zoodat de doos lang goed
+blijft; Lena maakt voor hem een portretlijstje met denneappels er in;
+worden ze in de lijst gezet, dan gaat dat met zegellak, dat dadelijk
+stolt, zoodat ze goed vast zitten; een beetje vernis er over, en 't
+lijkt prachtig!</p>
+
+<p>Mijn geschenk aan Daan blijft een zwaar geheim, zelfs Lena mag het
+niet weten.</p>
+
+<p>Dit alles neemt veel tijd in beslag, en als ik dan gestoord werd, was
+ik erg boos. Maar ik trachtte toch telkens mij weer te herinneren,
+dat het 's Konings bevel was, om anderen te helpen. En dan gevoelde
+ik weer duidelijker, dat het er niet op aan kwam, hoe vaak ik
+gestoord werd, omdat Hij het is, die mij noodig had.</p>
+
+<p>Den ganschen morgen konden Lena en ik ongestoord aan onze geschenken
+doorwerken. Na het middagmaal nam tante Marie ons en Puf mee naar het
+bosch, waar wij klimop en mos bijeenzamelden voor de versiering der
+kerk. Het was er zoo stil en rustig, maar erg koud.</p>
+
+<p>Vóór 't theedrinken waren we weer thuis en werkten we weer door aan
+onze geschenken. Het werd inmiddels 8 uur, half 9, 9 uur, doch geen
+jongens te zien! En 8 uur kwam de laatste trein aan! Lena en ik
+moesten naar bed. Tante Marie zei, dat ze heelemaal niet angstig was,
+maar vader wel. Natuurlijk dachten Lena en ik, dat hun iets overkomen
+was. Lena meende, dat de man ze vermoord zou hebben en hun lijken
+onder den grond gestopt. Ik veronderstelde, dat ze Andy gevonden
+hadden, en dat de man toen naar den dichtstbijzijnden politiepost was
+gegaan, om te zeggen, dat de jongens den ezel gestolen hadden. En dan
+zouden ze niet worden geloofd, en in de gevangenis komen, totdat ze
+bewezen hadden, dat Andy hun eigendom was. 't Kon ook wezen, dacht
+Lena, dat ze de jongens ergens hadden opgesloten, om zich met Andy
+uit de voeten te maken. Wij spraken zoo druk over al die
+mogelijkheden, dat we ten slotte van vermoeidheid in slaap vielen.</p>
+
+<p>Toen wij den volgenden morgen van Emma hoorden, dat de jongens nòg
+niet terug waren, werden wij zeer beangst en opgewonden. Vader en
+tante Marie keken bij 't ontbijt ook erg somber; vader zei: "Ik had
+ze niet moeten laten gaan; ik moet zelf maar even naar Lemworth
+gaan." En tante Marie voegde eraan toe: "We zullen nog wachten tot
+vanavond. Ik geloof zeker, dat ze den trein gemist hebben, en nu tot
+vanmorgen ergens geslapen hebben."</p>
+
+<p>Lena en ik, we wisten niet, wat te beginnen. Ontelbare keeren liepen
+we naar 't hek, en keken den weg op, of ze nog niet kwamen. En zie,
+toen we juist weer in huis waren gegaan, en aan onze cadeautjes
+begonnen, daar kwamen ze binnenvallen. Wat waren we blij! Lena danste
+de kamer rond en riep: "Wij dachten, dat jelui vermoord waren!" En ik
+vroeg ademloos: "Waar is Andy?" "Raad maar!" zei Daan kalm. Wij
+werden weer angstig, omdat de jongens zoo ernstig keken. En toen zei
+Daan plechtig:</p>
+
+<p>"In den stal beneden!"</p>
+
+<p>Wij juichten van blijdschap en renden naar beneden, om hem te zien;
+ook vader en tante Marie kwamen aangeloopen, zelfs Emma en de
+keukenmeid. Puf vonden we al in den stal, zijn armen geslagen om
+Andy's nek, en den ezel kussende, als deed hij het tante Marie.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/69_blijdschap.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:266px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij konden haast niet gelooven, dat het Andy was. Hij zag er zoo
+vuil, vermagerd en vermoeid uit. Even keek hij ons aan en vrat toen
+weer verder van het hooi, dat Baldwin hem gebracht had. Dat is het
+akeligste van ezels; ze schijnen zoo kalm en onverschillig. Hij
+begreep niets van onze blijdschap. Ik had gewild, dat ie met ons had
+rondgedanst, om te bewijzen, hoe blij hij was met zijn thuiskomst.</p>
+
+<p>Met allerlei vragen overstroomden wij de jongens. "Wie had 'm? Waar
+vond jelui hem? Hoe ben je naar hier gekomen? Waar hebben jelui
+geslapen? Waarom ben jelui gisteren niet thuis gekomen?" Doch vader
+bedaarde ons een beetje; hij was even blij als wij, maar de jongens
+hadden fermen honger. Zoo gingen we dus met hen naar de eetkamer,
+waar ze ons onder een stevig ontbijt hun wedervaren vertelden.</p>
+
+<p>"Wij hebben toch zulke groote avonturen gehad!" zei Alex; "het was
+wel goed, als je alles in je dagboek opschreef, Griet, want het is
+grappig genoeg, om het later nog eens te lezen."</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/70_dagboek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ik zal beginnen bij 't begin," zei Daan, en begon.</p>
+
+<p>"Wij kwamen veilig te Lemworth aan, en gingen van daar uit loopend
+naar het huis van Jem Harvey, zoo heet de kerel. Het was een heel
+eind, en zeker wel langer dan 3 mijlen. Aan de grens der
+gemeenteweide vonden we een soort schuur, waaromheen ezels liepen te
+grazen. We overlegden nog eens rustig, hoe we doen zouden, en gingen
+toen aan den slag."</p>
+
+<p>"Net alsof wij roovers waren, die op dieren af sluipen," viel Alex
+Daan in de rede. "Wij kropen voort in de schaduw van een heg, en
+konden toen al de ezels overzien, zonder dat iemand ons bemerkte."</p>
+
+<p>Daan vervolgde weer: "Wij telden 5 ezels, maar Andy was er niet bij;
+maar natuurlijk dachten wij, dat hij ergens was opgesloten. Wij
+moesten dus eerst de schuren en hokken onderzoeken, en dat was
+verbazend moeilijk, want toen we wat dichterbij kwamen, zagen we een
+man, die daar stond hout te hakken."</p>
+
+<p>"Maar ten slotte hadden we ons plan toch gereed," viel Alex weer in.
+"Vertel jij nou verder, Daan, maar niet zoo langzaam."</p>
+
+<p>"Met flinke stappen gingen we op hem af.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/71_flink.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:276px;"></center>
+<br>
+
+<p>Goeden middag! zei ik. We zijn gekomen, om met u over zaken te
+spreken. Onderwijl nam Alex hem eens goed op. Hij keek ons
+achterdochtig aan en zei toen, dat we hem dat al eens meer gezegd
+hadden. Ik zei: Wij hebben onzen ezel verloren, en komen nu eens
+hier, om te zien of we van u een anderen kunnen koopen. Hij
+antwoordde: Maar mijn ezels zijn niet goed genoeg voor jelui
+bleekneuzen. En hij lachte daarbij zoo akelig, dat ik dadelijk
+vermoedde, dat hij er meer van wist. Misschien hebt u toch nog wel
+een paar mooie beesten, zeiden we; toen klopte hij z'n pijp uit en
+ging met ons een der stallen binnen. Ik zal misschien nog wel wat
+goeds voor jelui hebben, een aardig beest, loopt als de wind, en
+behaalde een prijs te Lincoln.</p>
+
+<p>Hij schuifelde het schuurtje binnen, en zie, daar stond een kleine
+grijze ezel. Wij keken scherp rond...."</p>
+
+<p>"Ik zag hem het eerst," viel Alex uit. "Met mijn scherpziende
+detective-oogen had ik hem onmiddellijk herkend." Daan ging voort,
+als had hij Alex niet gehoord: "In den hoek hing aan een spijker
+Andy's blauwe kleed."</p>
+
+<p>Wij waren allen onder den indruk van de spannende oogenblikken, en
+tante Marie was zóó meegesleept, dat ze gejaagd vroeg: "En wat
+zeiden jelui?"</p>
+
+<p>"Eerst zeiden we niets, we deden, alsof we niets gemerkt hadden,
+praatten over den grijzen ezel, en zeiden, dat we bevreesd waren, dat
+ie te klein voor ons zou wezen. Och, wat keek die man leelijk, hij
+grijnsde ons aan en stonk naar den drank. Ik gaf Alex een knipoogje,
+zich stil te houden; toen wij overal goed hadden rond gekeken, zoodat
+we goed wisten, dat Andy nergens kon verborgen worden, vertrokken we.
+Maar terwijl we wegliepen begon ik eensklaps tegen den kerel uit te
+varen:</p>
+
+<p>"Waar haal jij dat blauwe kleed in je schuur vandaan? En wie heeft
+den zwart-witten omslagdoek in stukken gesneden? En denk nu maar
+niet, dat wij zulke melkmuilen zijn, want wij gaan regelrecht naar de
+politie, en die zullen we je hier op je dak sturen. Eén kans is er,
+om je te redden: onmiddellijk Andy losmaken, hem brengen op de markt
+te Lemworth, en hem daar vastbinden aan een lantaarnpaal. Wij geven
+je den tijd tot 4 uur namiddag, en we beloven je tot zoolang te
+zullen geduld hebben. Is ie er om 4 uur niet, dan sturen we je
+dadelijk de politie, en dan ben je er gloeiend bij."</p>
+
+<p>Natuurlijk was ie woedend. Hij raasde en vloekte, en zei, dat ie dat
+blauwe kleed aan den weg had gevonden, en dat hij ons zou aanklagen
+wegens laster. Wij vertelden hem, dat dat alles tevergeefsch zou
+zijn, want alle veldwachters in den omtrek wisten al van onzen
+verdwenen ezel en het blauwe kleed.</p>
+
+<p>Daarna verlieten we hem, en liepen zoo vlug mogelijk naar Lemworth."</p>
+
+<p>"Toe laat mij nu ook eens vertellen," zei Alex, die zich nooit rustig
+kan houden, als een ander vertelt. Daan hield zich stil, en Alex
+vertelde verder:</p>
+
+<p>"Toen we te Lemworth terug waren, hebben we eerst broodjes met melk
+genomen, en vervolgens onze plannen verder besproken. Natuurlijk was
+het dom geweest, om dien kerel te zeggen, dat wij hem tot 4 uur
+ongemoeid zouden laten, want in dien tusschentijd kon ie al lang
+ontvlucht wezen. Maar nu komt het mooiste nog aan.</p>
+
+<p>Nadat we gegeten hadden gingen we, vermoeid door het
+straat-slenteren, een buitenweg op. Ongeveer een mijl waren we dien
+opgeloopen, toen we plotseling een jongen zagen, die in een droge
+sloot getuimeld was en te keer ging als een mager varken. 't Was een
+echte landlooper, en eerst zei ik: Kom, laten we maar doorloopen.
+Maar dat vonden we toch ook weer al te hard; als hij eens gewond was!
+We gingen dus naar hem toe en vroegen wat hem scheelde. Hij toonde
+ons zijn been, dat leelijk verwond was. Uit zijn verhaal echter
+konden we totaal niet wijs worden. Hij zei, dat z'n baas hem
+afgeranseld had, en toen was hij van de kar gevallen; hij was er nog
+suf van in z'n hoofd. Hij had z'n been een beetje verbonden, maar het
+had vreeselijk gebloed, wij namen dus onze zakdoeken en verbonden hem
+wat steviger, waarna we zeiden, hem naar huis te zullen brengen. Waar
+hij woonde? Bij m'n baas! zei ie. Maar waar die woonde wilde hij niet
+zeggen, want hij wou nooit meer naar 'm terug. Toen zeiden we, dat we
+hem naar 't hospitaal zouden brengen, daar kon z'n been goed worden
+nagekeken. Dat leek hem goed toe, maar om hem te dragen, dat was geen
+grapje. Daan zei tegen me: Wat is het jammer, dat we Andy niet bij
+ons hebben. Toen de jongen dit hoorde, spitste hij plotseling de
+ooren, keek ons verwonderd aan, en in 't volgende oogenblik hadden we
+elkaar herkend. Het was de jongen van Jem Harvey. We zeiden tot hem:
+"Wees maar niet bevreesd. Wij zijn op jou niet boos, omdat jelui
+onzen ezel gestolen hebt. Maar je baas zal er voor boeten. Wij hebben
+alles al ontdekt."</p>
+
+<p>Hij keek verschrikt op. "O, ik wist wel, dat er iets niet in den haak
+was!"</p>
+
+<p>"Waar heb je onzen ezel 't laatst gezien?" vroeg Daan. Toen vertelde
+hij ons alles. Zij waren Andy tegen gekomen toen hij langs den weg
+rende; de baas had hem opgevangen en vastgebonden. Zoo moest Andy
+achter hun wagen aan loopen, tot ze aan een groot bosch kwamen. Toen
+het donker was, werden Andy's kleeren afgetrokken, en zoo gingen ze
+met hem naar huis. Den volgenden dag moest de jongen hem naar een
+stal te Taunerton brengen. Daar moest een kooper voor hem gezocht
+worden. De jongen vertelde ons tegelijk, welk een hondenleven hij bij
+dien baas had gehad, en dat hij daarom was weggeloopen. Hij was wees,
+en Jem had volstrekt geen rechten op hem.</p>
+
+<p>Wat waren we nu in spanning, om Andy terug te krijgen! Maar die
+jongen moest eerst naar 't hospitaal. Wij vernamen, dat Taunerton 5
+mijlen daar vandaan was, te ver dus om nu nog te gaan loopen.
+Gelukkig was er een bakkerswagen, die er heen moest, en de bakker
+stond ons toe, mee te rijden. Wij vertelden hem al ons wedervaren.
+Hij kende den man, dien we zochten. Het was een messenslijper en
+tinnegieter; hij leefde met een vrouw, zoo mogelijk nog slechter dan
+hij. "Maar jelui moet er niet heengaan," zei de bakker, "het zijn
+gevaarlijke lui."</p>
+
+<p>"Het was bijna donker, toen we te Taunerton aankwamen en toen schoot
+ons met schrik te binnen, dat we den laatsten trein zouden missen,
+maar wij konden toch ook niet teruggaan, nu we zoo vlak bij Andy
+waren. Ga jij nou maar weer verder, Daan."</p>
+
+<p>Daan vervolgde dadelijk: "Wij waren bang, dat Jem Andy ergens zou
+verstopt hebben, maar het moest nu gewaagd worden. De bakker wees ons
+het huis. Gelukkig was het goed donker nu, want wij waren vast
+besloten, Andy weg te halen, zoodra we hem zagen.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/72_sluipend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:259px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij slopen naar het huisje, toen den tuin rond, en zie, daar in een
+vervallen schuurtje met een half gebroken deur, stond Andy! Ik kan
+jelui zeggen, dat we geen oogenblik verloren lieten gaan! We sneden
+z'n halster door, en trokken hem uit den stal. Daar kwam de kerel
+aan! Maar 't was te laat! We hoorden hem nog schreeuwen: Houdt den
+dief! Maar beiden hadden we ons op Andy's rug geslingerd, en als
+dollen renden we naar het dorp terug!</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/73_rennend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:253px;"></center>
+<br>
+
+<p>Al spoedig draafden een half dozijn lui achter ons aan, die
+schreeuwden als Indianen. Toen we een flink eind buiten hun bereik
+waren, hielden we wat in, totdat we nog betrekkelijk vroeg te
+Lemworth aankwamen. Wij waren zóó bang, dat Jem ons nog zou
+opmerken, dat we er niet durfden blijven, en dus maar verder reden;
+voor den trein was het nu toch te laat.</p>
+
+<p>Wij reden en liepen om beurten. We waren hongerig en vermoeid, en ook
+Andy begon den kop te laten hangen. Eensklaps hield hij midden op den
+weg stil en wilde niet verder. Wat moesten we beginnen? En vlak voor
+ons kwam een auto aangerend. Wij schreeuwden hard, en zij stopten.
+Wie denk je dat er in zat?"</p>
+
+<p>"Mevrouw Laura!" raadde ik.</p>
+
+<p>"Mis! Generaal Walton, die altijd visch van ons kocht. Hij herkende
+mij, en vroeg wat we uitvoerden. Ik vertelde het hem; hij was o zoo
+vriendelijk. Hij liet z'n knecht uitstijgen en wij mochten in de auto
+zitten. Hij zou ons naar zijn huis rijden, waar wij den nacht konden
+doorbrengen. Zijn knecht droeg hij op, Andy mee te brengen. Verder
+werd er niet gepraat, en wij hadden een heerlijk autotochtje."</p>
+
+<p>"Maar dat had je ons toch wel even kunnen seinen," zei vader. "Dacht
+je dan niet, dat wij in angst zouden zitten?"</p>
+
+<p>"Zeker wel, vader. Generaal Walton zond dadelijk zijn knecht naar
+hier."</p>
+
+<p>"Dien heb ik niet gezien," zei vader.</p>
+
+<p>"Toe, vertel nu verder, wat jelui deden," drong ik aan.</p>
+
+<p>Daan vervolgde: "Wij kregen een heerlijk middagmaal, en wij vertelden
+hem al onze avonturen. Hij heeft ons allen te eten gevraagd op
+Nieuwjaarsavond!"</p>
+
+<p>Dat gaf blijdschap! "En toen zijn we vanmorgen dadelijk na 't ontbijt
+op Andy's rug naar huis gereden, maar hij is bepaald niet goed, want
+telkens hield hij weer stil, en daarom zijn we zoo laat."</p>
+
+<p>Hun verhaal was ten einde. Ik had het spannend gevonden, maar Lena
+had het mooier gevonden, als de jongens waren opgesloten of ongeveer
+vermoord geworden.</p>
+
+<p>En nu wij allen gelukkig zijn met Andy's terugkomst, lijkt het mij
+het beste toe, mijn verhaal hier te eindigen. Alles is nu goed
+afgeloopen en ook ons Kerstfeest was allerprettigst. Het zou te lang
+duren, ook daarvan nog alles te vertellen.</p>
+
+<p>Eén ding moet ik echter nog zeggen. Mijn geschenk aan Daan was het
+motto van den ridder in geschilderde letters, blauw, rood en goud. Op
+den eersten Kerstdag riep Daan mij in zijn kamer en toonde mij, waar
+hij het had opgehangen: juist tegenover zijn bed.</p>
+
+<p>"Het is mooi, Grietje," zei hij. "Het is goed, aan iemands goede
+wenschen herinnerd te worden."</p>
+
+<p>"Ja," zei ik, "en het is ook <i>mijn</i> wensch, Daan. Ik denk, dat de
+oude ridder weinig vermoed zal hebben, dat zijn motto nog zóó zou
+voortleven. 't Is een woord van groote waarde."</p>
+
+<p>"Niet van zoo groote waarde, als vader's preek," zei Daan. "Maar het
+komt er mee overeen. <i>Komen</i> &mdash; <i>gaan</i> &mdash; <i>doen!</i> Nooit zal ik het
+vergeten!"</p>
+
+<p>Terwijl mijn hart klopte van aandoening, zei ik: "En ik geloof, Daan,
+dat, als wij deze bevelen getrouw opvolgen, onze Koning eens tot ons
+zeggen zal, wat de koning zei in het verhaal van tante Marie:</p>
+
+<br>
+<center class="smallcaps">Semper Fidelis, Semper Paratus.</center>
+<br>
+<br>
+<br>
+<center>EINDE.</center>
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+
+<div class="notebox fontsize80">
+Transcriber's Notes:
+<br>
+<div class="indent02">
+<br>   Dit boek bevat een aantal zetfouten.
+<br>   De volgende zetfouten zijn gecorrigeerd:
+<br>
+<br>    [en zie toen van ja.] &mdash;&gt; [en zei toen van ja.]
+<br>    [Allex vroeg haar,] &mdash;&gt; [Alex vroeg haar,]
+<br>    [omdat ze zelf ook haast niet hebben] &mdash;&gt;
+<br>    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[omdat ze zelf ook haast niets hebben]
+<br>    [Toen het Woendag] &mdash;&gt; [Toen het Woensdag]
+<br>    [beloofde tante, er overwijld] &mdash;&gt;
+<br>    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[beloofde tante, er onverwijld]
+<br>    [al ik goed oppaste.] &mdash;&gt; [als ik goed oppaste.]
+<br>    [dat hij nauwlijks meer] &mdash;&gt; [dat hij nauwelijks meer]
+<br>
+<br>   Een inhoudsopgave is toegevoegd.
+<br>   Enkele leestekens zijn toegevoegd maar verder niet vermeld.
+</div>
+<br>
+</div>
+
+<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 50733 ***</div>
+</body>
+</html>
diff --git a/old/50733-0.txt b/old/50733-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..5ce5eed
--- /dev/null
+++ b/old/50733-0.txt
@@ -0,0 +1,6244 @@
+The Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
+other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of
+the Project Gutenberg License included with this eBook or online at
+www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have
+to check the laws of the country where you are located before using this ebook.
+
+Title: Wij en ons ezeltje
+
+Author: Amy le Feuvre
+
+Translator: Silvanus
+
+Release Date: December 20, 2015 [EBook #50733]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***
+
+
+
+
+Produced by R.G.P.M. van Giesen
+
+
+
+
+[Illustratie: kaft voorkant]
+
+WIJ EN ONS EZELTJE.
+
+
+
+
+WIJ EN ONS EZELTJE
+Uit het Engelsch van AMY LE FEUVRE
+
+
+DOOR SILVANUS.
+
+
+[Illustratie: logo]
+
+
+
+
+'s-GRAVENHAGE -- D. A. DAAMEN.
+
+
+
+
+
+  Inhoudsopgave
+
+  HOOFDSTUK I
+  HOOFDSTUK II
+  HOOFDSTUK III
+  HOOFDSTUK IV
+  HOOFDSTUK V
+  HOOFDSTUK VI
+  HOOFDSTUK VII
+  HOOFDSTUK VIII
+  HOOFDSTUK IX
+  HOOFDSTUK X
+  HOOFDSTUK XI
+  HOOFDSTUK XII
+  HOOFDSTUK XIII
+  HOOFDSTUK XIV
+  HOOFDSTUK XV
+  HOOFDSTUK XVI
+  HOOFDSTUK XVII
+
+
+
+
+[Illustratie]
+
+HOOFDSTUK I.
+
+
+Natuurlijk zeggen de jongens, dat ik het weer niet klaar zal spelen.
+Maar ik zeg van wel. Moet u weten, we zijn in een dorp beland, waar
+alles vreemd en nieuw is, en daar is dus heel wat van te vertellen.
+Nu zegt Daan wel, dat iedereen, die schrijft, een kwast is; en Alex,
+dat ik alleen over mezelf zal schrijven, maar dat heeft geen nood;
+want er is heel wat belangrijkers te beschrijven, dan mezelf.
+Bovendien, ik ben zelfs niet van plan, alleen op te schrijven, wat
+wij gedaan en gezegd hebben, d'r zijn hier nog zooveel andere
+menschen, waar ik wat van vertellen wil. 't Is wel gemakkelijk,
+besluiten te nemen, maar ze uit te voeren, is moeilijker. Toch zal ik
+het probeeren.
+
+En daarom zal ik maar eens beginnen met te vertellen, dat onze vader
+Jan Hendrik Marjoribanks heet, en dat hij dominee is. Moeder is een
+jaar geleden gestorven; liever schreef ik daar niet over, maar het
+zal wel moeten. Het was toen ook zulk een vreeselijke tijd. Wij waren
+heel arm, want vader was toen nog maar hulpprediker, en moeder kon
+voor hem geen dikke winterjas koopen. Haar wintermantel versneed ze,
+om er een voor mij van te maken, en toen zij op een bitter kouden
+avond uitging om een zieke vrouw te bezoeken, keerde zij huiverend
+van koorts terug; zij kreeg -- ik weet heusch 't woord niet meer,
+maar 't begon met een p. Haar longen waren aangedaan, en er moest een
+verpleegster komen, die heel wat geld kostte; niemand van ons mocht
+haar zien voor den laatsten dag van haar leven, toen ze ons bij zich
+riep om afscheid te nemen. Ik kan daar niet meer over schrijven, het
+maakt mij zoo bedroefd -- wij hielden zoo veel van moeder. Zij zeide
+mij, dat ik trachten moest, haar plaats in te nemen, want ik was haar
+oudste dochter, en ik gevoel zoo, nooit, nooit zal ik het worden,
+want ik ben zoo vergeetachtig en ik haat het naaiwerk. Om de
+eenvoudigste dingen lach ik, iedereen kan me aan 't lachen maken, en
+dat weten ze.
+
+Onze arme vader werd steeds bedrukter, en Mej. Glass, de vrouw van
+onzen dominee, toonde zich een vreeselijke bemoeial. Haar kinderen
+konden wij niet zetten; 't waren lastposten. Eens, toen we weer aan
+'t vechten waren, zeiden ze: Jullie vader moet doen, wat onze vader
+hem zegt, en als hij 't niet doet, wordt hij weggestuurd. Zij schenen
+te denken, dat vader een soort knecht was; wij hebben ze eens goed de
+waarheid gezegd, en daarna hebben we in geen vijf dagen een woord
+tegen elkaar gesproken.
+
+Kort daarna kwam de blijde tijding: vader gaat naar den Rector van
+Warlington, en dat beteekende: hij zou een eigen kerk en een eigen
+huis krijgen. Wij zouden verhuizen!
+
+Een verhuizing is 't mooiste, wat je kunt beleven. Twee keer waren we
+al verhuisd, en we zouden 't elk jaar wel willen. Ditmaal was het
+niet zóó gezellig meer als vroeger, omdat moeder er niet meer was.
+Tante Caroline kwam nu eens kijken.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Nog denk ik met genot terug aan die dagen; den laatsten dag, toen
+onze maaltijd op een kist werd opgediend en overal de grootste herrie
+heerschte, en alle kamers zachtjesaan leeg raakten, vond ik vooral
+verrukkelijk.
+
+Tante Caroline trok mee naar de nieuwe woning, en zij is nu nog bij
+ons. Zij is een eigen zuster van vader, heel vriendelijk en nog al
+druk. Onze overtocht per spoor duurde lang; wij hadden vlak bij
+Londen gewoond, en ons nieuwe huis stond in Lincolnshire. Toen we
+aankwamen, waren we allen van vermoeidheid in slaap gevallen.
+Misschien is het beter, nu eerst wat van onszelf te vertellen, dan
+wat van het huis, en dan mijn eigenlijke verhaal te beginnen.
+
+Daan is de oudste, hij is 13 en Alex 12 jaar. Zij doen altijd alles
+samen, Daan heeft de leiding, en gewoonlijk is Alex het met hem eens,
+nadat hij er eerst flink met hem over getwist heeft. Iedereen vindt
+hen knappe jongens. Ik ook wel, maar als de menschen tegen vader
+zeggen: Wat flinke jongens! Zulke kleine meneertjes al! -- dan schudt
+hij het hoofd. Na hen volg ik. Ik ben de leelijkste van de familie.
+Ik heb roodachtig haar, een bleek gezicht en groenachtig-bruine
+oogen. Heelemaal rood is mijn haar niet; d'r zijn d'r wel rooder. De
+jongens zeggen, dat roodharige menschen altijd leelijk zijn. Meer zal
+ik over mezelf niet zeggen; alleen nog dit eene, dat ik
+boekenschrijfster wil worden, en daarom er nu vast mee begin. Ik heet
+Grietje. Is 't geen vreeselijke naam? Ik heb hem van een oude tante,
+die mijn peettante was. De jongens noemen mij natuurlijk Griet. Je
+kùnt geen schoonheid zijn met zoo'n naam, zei Daan eens tegen me,
+toen ik hem vertelde zoo mooi te willen wezen als ons zusje Lena.
+Neen, zei ik, maar als ik m'n oogen sluit, klinkt Grietje als een
+grimmige oude vrouw met een baard onder d'r kin, en ik vrees, dat ik
+óók zoo zal worden. Ik denk het ook wel, zei Daan, maar je behoeft
+niet leelijker te zijn dan je verkiest. Je bent nu nog niet oud.
+Ziezoo, dat is ten minste één ding om dankbaar voor te wezen: oud
+ben ik nog niet.
+
+Lena is negen jaar, heel lief, en een echte dolle dries. Zij heeft
+prachtig lang haar, dat in blonde golven neerhangt tot op haar
+middel, en blauwe oogen. Onze jongste is Puf, oftewel onze baby. Zijn
+eigenlijke naam is George, maar wij noemen hem Puf, omdat hij zoo
+snel praat, dat hij tusschen de woorden blaast als een stoommachine,
+en omdat hij stapt als een haan. Hij is pas 6 jaar en heeft altijd
+een schortje voor, waar hij 't land aan heeft, en dat tracht los te
+maken, zooveel hij maar kan. Wij hebben het nu met heel veel knoopen
+van achteren vastgemaakt. Hij probeert het zooveel mogelijk vuil te
+maken, maar als hij dientengevolge meer dan één schortje per dag
+noodig heeft, krijgt hij geen suiker in z'n thee, en dat vindt hij
+verschrikkelijk. Hij heeft een kroeskop, dikke wangen, stapt heel
+zwaar en heeft dus heel wat schoenen noodig.
+
+Nu zal ik ons huis gaan beschrijven. 't Is een heerlijk huis, vlak
+bij de kerk, omringd van vele huisjes met rieten daken. Onze poort is
+naast die van de kerk, maar als we naar de kerk gaan, loopen we langs
+een klein nauw paadje tusschen dichte heesters door, en dan komen we
+door een nauw poortje op het kerkhof, vlak tegenover den ingang. Een
+breed pad leidt van onze poort naar de huisdeur; aan dezen kant zijn
+ook de stallen, een koetshuis met zolder en nog twee stallen voor
+paarden. Wij hebben geen paard of rijtuig, maar er zijn daar
+heerlijke plekjes om te spelen. Vóór ons huis is een groot grasveld
+daar staat ook een prieel, en aan de eene zijde een groepje boomen;
+verder nog struikgewas en bessenstruiken.
+
+Achter de keuken zijn twee grasvelden en daarachter loopt de
+spoorlijn; ons huis ligt wat hoog, zoodat de tuin wat afloopt,
+hetgeen heel geschikt is, om den trein te halen, als je wat laat
+bent. Aan de andere zijde van 't huis zijn bloemperken, waarop vaders
+studeerkamer uitziet. Achter de stallen is het werkhok en de
+kippenren, staande tegen een dijkje, dat ons erf van den weg scheidt.
+Ik ben niet heel sterk in beschrijvingen als deze, maar ik hoop, er
+nu voldoende van te hebben gezegd.
+
+In ons benedenhuis hebben we de eetkamer, de zitkamer en vaders
+studeerkamer. Een lange gang leidt naar de keuken. Boven hebben we
+onze leerkamer, dan vaders slaapkamer, die van tante Caroline, en de
+bergkamer. Ook hier weer een lange gang, aan het eind daarvan onze
+slaapkamers en die van de dienstbode. Alex en Daan slapen samen in de
+eene, Lena en ik in de andere kamer. Puf slaapt bij tante Caroline.
+
+In het gansche huis hangt een echt landelijke geur. Beschrijven kan
+ik dien niet, wij hebben altijd in de stad gewoond, maar als ik m'n
+oogen dicht doe, kan ik zeggen, waar ik ben, door den geur.
+
+De eerste weken na onze aankomst waren gezellig. Wij hielpen tante
+Caroline met het plaatsen der meubelen, terwijl vader naar Lemworth
+ging, een naburige stad, om er eenige nieuwe kleeden en enkele
+nieuwe meubelstukken te koopen. Wij klapten in onze handen, toen wij
+ze zagen, maar vader zei: Ach kinderen, hoe zou moeder dit verblijd
+hebben! Toen ging hij naar z'n studeerkamer en sloot de deur, en wij
+werden in eens stil.
+
+Ge hebt gezien, dat we met onze nieuwe woning bijzonder in onze
+nopjes waren; 't was ook alles zoo nieuw voor ons, en we konden
+nauwelijks gelooven, dat dit alles nu voor ons was.
+
+Wij zijn hier begin Juni gekomen, we hebben onophoudelijk aardbeien
+gegeten en morgen is het Juli! Gisteren hadden we onzen eersten
+regendag, en zijn we allemaal in de leerkamer gebleven; we begonnen
+met een praatje over onze lessen. Daan en Alex moeten elken dag 3
+mijlen loopen naar den dominee van het naastbijzijnde dorp; die
+dominee geeft zijn eigen kinderen en enkelen anderen les. Zij blijven
+daar dan eten, en keeren pas op het theeuurtje terug. Lena en ik
+nemen les van tante Caroline; ik geloof, dat tante niet heel secuur
+is, maar zeker weten doe ik 't niet. Zij en tante Marie komen bij
+beurten vaders huishouding waarnemen. Zij wonen dicht bij Londen; van
+tante Marie houden we erg omdat zij vaak spelletjes met ons doet en
+verhaaltjes vertelt; pas in den herfst is het haar beurt om te komen,
+dat duurt dus nog even.
+
+"Ik vind zes mijlen per dag loopen een vervelend baantje," zei Daan,
+en wierp z'n lei driftig op tafel; "wij moesten een fiets hebben, dan
+zou 't makkelijker gaan." "Die zullen we nooit krijgen," zei Alex,
+"zoolang we zoo arm blijven. Als ik ouder word, zal ik gaan sparen,
+voor ik trouwen ga, en dan geef ik ieder van m'n jongens een fiets,
+als ze zes jaar zijn." "Hoe leg je dat aan?" vroeg Daan. "Zeker niet
+door hard te werken."
+
+"Ik ga goud, of diamanten, of petroleum zoeken," zei Alex. "Kan niet
+schelen wat, maar dàt is _je_ manier om geld te verdienen." Toen
+Daan weer: "Maar goud en diamanten spuiten den grond niet uit, als
+jij voorbij komt." "Dat niet, maar ik zal ze onverwacht ontdekken."
+"Ik wou, dat we een klein ponykarretje konden houden," zei ik.
+"Gisteren zag ik er een rijden door ons dorp, met zoo'n aardigen
+pony, bestuurd door een klein meisje in 't blauw en met een witten
+stroohoed op."
+
+"Pony's kosten veel geld," zei Alex. "Een oude ezel zou niet kwaad
+zijn; hij zou ons in een wip naar school brengen."
+
+"Ja," riep ik verheugd uit, "en ik zou iederen morgen met jullie mee
+gaan om hem weer terug te brengen, omdat we hem hier overdag wel eens
+noodig konden hebben, en dan ga ik jullie 's middags weer met hem
+halen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Daan gooide z'n boek naar mijn hoofd; ik ving het op en wierp het
+terug; 't was goed raak. Gevolg: een geregeld bombardement van
+boeken, totdat tante Caroline in de deur verscheen en ons beval, op
+te houden. Toen begonnen we weer over onzen ezel te denken, en we
+besloten te gaan sparen, om er een te koopen. Wij beloofden elkaar
+plechtig, geen cent meer te zullen uitgeven voor snoepgoed, zoolang
+niet genoeg geld bijeen was, om een ezel te koopen.
+
+"Als we geen karretje kunnen koopen, zullen we hem bij beurten
+berijden," stelde Alex voor. Toen nam Puf het woord:
+
+"Ik ga ook sparen, en dan koop ik een renpaard, dat is heel wat beter
+dan een oude ezel." "Kun jij zes mijlen lang op een paard zitten, jij
+kleine vent?" vroeg Daan. Puf wond zich op: "Een oude ezel weet niet,
+hoe ie loopen moet; en rennen kan ie heelemaal niet, ik hou van
+rennen, en ik wil niet op een ezel zitten, en ik geef mijn geld niet
+voor zoo'n sukkel, en ik...." "Hou op!" riep Daan, "jou kleine
+windhapper, of we zullen je vierkant uit 't raam zetten. Nou, jongens
+hoeveel geld hebben we samen? Ik zal penningmeester zijn; vlug wat!"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Daan had nog niet uitgesproken, of Lena en ik vlogen al naar ons
+kamertje, om onze beursjes te halen. Lena had 5 1/2 cent, ik 9
+dubbeltjes. Wij gaven dit bedrag aan Daan, die het geld in z'n
+spaarpot deed. Daarna nam hij uit zijn beurs 65 cent, terwijl Alex
+met smart beleed, dat ie geen cent bezat. Toen werd Puf bevolen twee
+centen af te staan, hetgeen hij al huilende deed, en telden we ons
+gezamenlijk bezit: één gulden, 62 1/2 cent. Niet veel, om een ezel
+voor te koopen!
+
+"Wij moeten probeeren, er wat geld bij te verdienen," sloeg ik voor.
+"Dat is nog zoo gek niet," zei Daan, "en ik heb er al over gedacht,
+hoe." "Dat heb ik ook," zei ik snel, "maar ik zeg het je niet, wel de
+volgende week, het is o zoo leuk."
+
+Lena was bezig de kamer rond te hinken; even hield ze stil. "Ik wou
+dat we konden bedelen," zei ze. "Er is geen politie, om ons het te
+beletten." Daan sprak: "Alsof wij in onzen stand konden bedelen!"
+Daan is heel trotsch op "onzen stand". Ik vroeg hem eens, van welken
+stand wij waren. Van den tweeden, zei hij; de groote heeren en dames
+zijn van den eersten; maar ik herinnerde hem, dat moeders grootmoeder
+Mevrouw Louise werd genoemd, en wij dus ook tot den eersten stand
+behoorden. Hij zei toen, dat we van gekruist ras zijn. Ik weet niet,
+wat dat beteekent.
+
+"Misschien zal vader ons een ezel geven, als we hem er om vragen,"
+zei Lena; "hij is nu veel rijker. Ik zal hem er over spreken." Ze
+rende de kamer uit. Vader is dol op Lena; nooit bromt hij op haar,
+als ze op zijn studeerkamer komt. Wij wachtten in spanning; ze kwam
+met een lang gezicht terug. "Vader zegt, dat de verhuizing zooveel
+geld heeft gekost, dat hij nauwelijks al z'n rekeningen kan betalen."
+"'t Is ook veel aardiger als wij zelf den ezel kunnen koopen," zei
+Daan. Opeens riep Alex: "Ik heb een eenig plan, om geld te
+verdienen." "Dan hebben we nu drie plannen," merkte Daan op; "laten
+we elkaar daar nu niets van vertellen, dan komen we vandaag over een
+maand hier weer bij elkaar,' en tellen we onze verdiensten. Lena, jij
+moet nog een plannetje verzinnen, om geld te verdienen." Zij schudde
+lachend het hoofd: "Ja, ik weet al wat, en ik vertel het ook aan geen
+mensch."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+De vergadering werd besloten met een harddraverij om de tafel, totdat
+tante Caroline weer verscheen, om ons het te verbieden. Toen Puf dien
+avond naar bed ging, vroeg ie aan vader, of God soms ook geld had.
+Puf doet altijd van die wonderlijke vragen, en vader geeft hem altoos
+ernstig antwoord, hij zal hem nooit uitlachen.
+
+"God is heel rijk, is 't niet vader?"
+
+"Alle dingen in hemel en op aarde zijn van Hem," antwoordde vader.
+
+Puf ging heel gelukkig naar bed, maar eerst stak hij zijn hoofd nog
+even bij ons door de deur; "ik heb een heel mooi plan," zei hij. En
+wij lachten allemaal, omdat wij wel konden gissen, wat het was.
+
+------
+
+
+
+
+[Illustratie]
+
+HOOFDSTUK II
+
+
+Wij hebben twee weken vacantie, voor wij aan de lessen beginnen, en
+dan duurt het nog maar enkele weken, en wij hebben weer vacantie, de
+groote zomervacantie, die einde Juli begint.
+
+Ik verlang er naar te beginnen met mijn plan om geld te verdienen, en
+ik denk er vandaag maar een aanvang mee te maken. Ik wou er eerst
+niets van zeggen, maar ik heb toch vader eerst maar verlof gevraagd,
+en hem gezegd, dat hij er niets van aan de anderen moet zeggen. Lena
+kan nooit een geheim bewaren; vanmorgen al, toen ze nog in bed lag,
+wilde ze mij al vertellen, wat ze doen ging, maar ik stopte mijn
+vingers in mijn ooren, zoodat ze kon zien, dat ik het toch niet
+hooren wou. Ik geloof stellig, dat we ons geheim niet lang zullen
+bewaren; dat spelen we nooit klaar. Was het nu nog één geheim, maar
+'t zijn er vijf, en die houden we onmogelijk stil.
+
+Vandaag is 't Zaterdag. Tante Caroline houdt elken Zaterdagavond een
+huisgodsdienst voor den Zondag, en daar gaan we allen heen. Dat
+geschiedt in onze mooie oude kerk; tante Caroline bespeelt dan het
+orgel, en wij vormen het koor; Daan noemt het een gekras van belang.
+
+Nu is er een oude man, die als voorzanger dienst doet, en de
+antwoorden opzegt, als niemand ze weet. Hij heeft een foei-leelijke
+stem, en zingt altijd een heel eind achter. Hij heet Nathan Porter.
+Verleden Zaterdag zei Daan tegen hem: "Kijk es, u moet niet zoo hard
+zingen, wij kunnen 't best af. Ik denk, dat u wel vermoeid zult zijn
+van 't zingen. Waarom gaat u niet midden in de kerk zitten, met een
+kussen in uw rug?" De oude man was beleedigd en stampte met zijn stok
+op den vloer: "Jongetje, ik ben hier spijkervast huisraad; jelui
+doortrekkend volk gaat voorbij als het gras. Ik ben hier al veertig
+jaar voorzanger, en nog niemand heeft mij ooit van hier willen jagen.
+Ik zing hier al van dat ik knaap was, en ik zal zingen blijven, tot
+dat ik naar het koor hierboven ga, en dan zal ik dáár zingen." Daan
+voelde zich terechtgezet, en zei geen woord meer.
+
+Ook een kreupele jonge kleermaker, en de onderwijzeres, en vier
+schoolkinderen doen aan den kerkdienst mee. Ik houd erg van de
+kooroefeningen, maar de jongens niet. Zij hadden vanmiddag liever
+gecricket in 't veld. Vreeselijk verhit kwamen zij aanhollen, toen 't
+tegen 4 uur liep, en in de grootste haast werden de handen
+gewasschen. De kerk was koel, na het voortdurend gejakker in 't land.
+
+In de kerk is één geschilderd raam; de andere ramen zijn gewoon, en
+je kunt de wuivende boomkruinen, en de blauwe lucht er door zien. Het
+maakt je aan 't droomen, als je dat ziet, terwijl je zit te zingen.
+Soms vergeet ik waar ik ben, en dan stooten de jongens mij aan en
+fluisteren: "Word wakker, Griet, kijk, een wesp!" Zij weten wel, hoe
+bang ik voor wespen ben; en dan schreeuw ik bijna luid van angst, en
+zie, dat er niets is. Het is heel moeilijk, je altijd goed te houden
+als er jongens bij zijn; zij maken je aan 't lachen en doen je 't
+geduld verliezen. En ik wil me juist in de kerk zoo graag goed
+houden, vooral als het een mooie dag is, en alles zoo rustig en stil
+om ons heen. Als ik dan de gouden vlammen zie bij zonsondergang, en
+de blauwe luchten en de rose wolken, dan komt er een lichte huivering
+over me, en ik fluister in mezelf: "O God, maak mij goed! Maak mij
+goed!"
+
+Daan en Alex zingen heel aardig; hun zang klinkt in de kerk als ....
+ja, ik zou haast zeggen als een klok, maar er is nog een lieflijker
+geluid: als ge met uw natgemaakte vingers langs den rand van een glas
+wrijft! Vader zegt, dat ik ook geen slechte stem heb, maar 't haalt
+toch niet bij die van de jongens. Moeder kon prachtig zingen -- maar
+ik zal over haar niet spreken, dat maakt me maar droevig -- en dan
+word ik boos op de jongens. Ik verwonder mij er vaak over, waarom het
+nu zoo verkeerd is, om te schreien. Ik denk, omdat het te
+kinderachtig is. Daan is altoos boos, als er een van ons schreit. Hij
+zegt, dat het fijnste volk van de wereld de Amerikaansche Indianen
+zijn; die lachen nog, terwijl ze onthoofd worden.
+
+Maar ik huil om de minste aanleiding; dan komen de tranen me in de
+oogen en ik kàn ze niet tegenhouden. Zelfs de stemmen der jongens
+bij de kooroefeningen maken me al bedroefd. Ik wou, dat ik een
+Amerikaansche Indiaan was.
+
+Toen de kerkdienst afgeloopen was, bleef ik met tante Caroline nog
+even in de kerk, om de zangboeken op te bergen, en toen kwam vader de
+kerk binnen. Hij zag er opgewekt uit, liep naar een graftombe dicht
+bij den preekstoel, en riep mij bij zich. In den grafsteen was de
+figuur van een ridder gebeiteld; wij vinden het altijd zoo jammer dat
+zijn neus kapot is, want het bederft z'n gansche gelaat. Maar vader
+wees mij op eenige woorden, gegrift aan het voeteneind. "Grietje,"
+zei vader, "dat zijn nu de woorden, welke ik ook op mijn graf zou
+wenschen, tenminste, als ik er naar geleefd heb. Lees ze mij eens
+voor, kind." Ik las ze, hoewel ik ze niet begreep: "Semper fidelis,
+semper paratus."
+
+"Altijd getrouw, altijd bereid," zei vader; "niet soms, Grietje. Hoe
+weinigen van ons kunnen dat "semper" voor onze deugden plaatsen!"
+
+Ik begrijp vader niet altijd, maar ik zei niets, totdat de zon scheen
+door het beschilderde kerkraam, en blauwe en roode stralen over den
+ridder wierp. Toen glimlachte ik.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"O, vader, wat is het toch een lief kerkje, en is u nu niet blijde,
+dat dit alles aan u behoort? Het is toch allemaal van u, is 't niet?"
+
+Hij schudde zijn hoofd.
+
+"Het is niet mijn kerk, Grietje, maar die van mijn Meester."
+
+"Jawel, dat weet ik wel," zei ik langzaam.
+
+Toen zei vader op zachten toon, alsof hij tot zichzelf sprak in
+plaats van tot mij: "Slechts rentmeester. En -- van den rentmeester
+wordt getrouwheid vereischt, semper fidelis."
+
+Tante Caroline kwam bij ons. "'t Is theetijd, Grietje, kom, mee naar
+binnen." Ik ging heen, spijtig, dat ik het heerlijk-koele kerkgebouw
+alweer moest verlaten. Ik wou, dat we altoos buiten eten en drinken
+konden. Thee is zomers zoo heet. Ik ging de eetkamer binnen. De
+jaloezieën waren neer; de pas binnengebrachte theepot stoomde nog.
+Alex was bezig met de vliegen te verdrijven van onze boterhammen;
+Daan leerde Puf op z'n hoofd loopen, en Lena was nergens te zien.
+
+Ik zou ze net gaan zoeken, toen ze de kamer binnenholde. Heur haar
+hing los, haar gezicht was erg verhit en haar schortje vuil als roet.
+Ze danste de kamer door en zong zoo hard als ze kon: "Hoerah! Ik heb
+het gedaan!" Toen stond ze plotseling stil en liet een kwartje zien.
+"Mijn eerste winst," riep ze uit; "ik ben jelui allemaal voor!"
+
+Ik ging naar haar toe en zei: "Ik weet wat je hebt gedaan, ik kan 't
+aan je ruiken." "Zeg het nu maar niet! Vang 'm, meneer de
+penningmeester! Ik ga me wasschen." Zij huppelde de kamer uit, Puf
+keek me ernstig aan.
+
+"Zij heeft suikergoed in de keuken gemaakt." De jongens begonnen te
+lachen.
+
+"Makkelijk genoeg, haar geheim uit te visschen, maar ik zou wel es
+willen weten, wie er haar geld voor geeft," zei Daan. Ik antwoordde:
+"Misschien vader of tante Caroline. Maar laten we daar nu niet naar
+raden, totdat ze 't ons zelf vertelt. Dat zou niet in den vorm zijn."
+"In den vorm" is een woord van Daan; hij zegt het heel veel.
+
+"Het is niet in den vorm, een kwast te wezen," zei hij.
+
+"Dàt weet ik evengoed als jij."
+
+"Dan ben je 't niet, Griet!"
+
+Toen kwam tante Caroline binnen, en wij eindigden ons getwist.
+
+Toen tante Caroline goed en wel gezeten was, schonk ze thee voor ons
+in; daar verscheen Lena, blinkend van frischheid, nu ze zich eens
+terdege had gewasschen. Maar nog was haar gezicht opgezet, zoodat
+tante uitriep: "Kind, wat zie je er uit!" Ze leek ook wel wat op een
+gekookte kreeft. "Ik heb zoo hard gewerkt," zeide ze; "ik zou voor
+geen duizend gulden kok willen wezen!"
+
+Vervolgens kwam vader binnen; hij drinkt altijd gelijk met ons thee;
+maar zijn eigenlijk avondeten gebruikt hij nooit vóór 8 uur; dan
+eet hij met tante Caroline samen. Geen van ons had veel trek in thee;
+ze was zoo heet, en er was alleen brood met boter, niet eens bisquit,
+geen jam en geen aardbeien. Natuurlijk hebben we die lekkernijen niet
+iederen avond.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Na het theedrinken gingen de jongens den tuin in, terwijl ik tante
+Caroline hielp met het klaarleggen van al onze Zondagsche kleeren, en
+het verstellen van eenig ondergoed. We hebben slechts twee
+dienstboden, de keukenmeid en Emma; die kunnen dus het verstellen van
+ons goed er niet bij hebben. Emma helpt Puf bij z'n bad, waarbij hij
+danst en springt en soms over z'n hoofd buitelt in 't water, onder
+veel geschreeuw en drukte. Lena is trotsch op haar verdiende kwartje.
+Ik kan vóór Dinsdag a.s. niets verdienen, maar dan zal het ook raak
+zijn. En nu moet ik met schrijven eindigen, want ik ga naar bed.
+
+Lena kwam juist naar me toe en zei: "Griet, raad eens, hoe ik dat
+kwartje heb verdiend." Ik zei haar, dat het een geheim moest blijven.
+"Jawel," zei ze, "maar jij kunt toch wel een geheim bewaren, is 't
+niet?" "Ik weet, dat je je borstplaat hebt verkocht, maar ik weet
+niet, aan wie. Misschien aan Emma, zij is dol op zoet goed." "Emma!
+Alsof ik van haar een kwartje zou aanpakken! Neen, niemand hier in
+huis gaf het mij, maar een heel voornaam persoon." Dit maakte mij
+nieuwsgierig, doch ik wou het haar niet laten merken. "Vader wil niet
+hebben, dat je je suikergoed aan vreemden verkoopt," zei ik. "'t Is
+geen vreemdeling," en toen, fluisterend aan mijn oor: "mejuffrouw
+Ribbon. Zeg het niet tegen de jongens."
+
+Ik schrok. Mej. Ribbon is een beste vriendin van ons, hoewel we haar
+nog niet lang kennen. Zij is eigenares van den dorpswinkel, en is
+heel dik en heel vriendelijk. Zij heeft een grooten zoon, die dikke
+vrienden is met Emma. Hij heeft een paar dichtregels geschilderd
+buiten de winkeldeur, een heel aardig versje:
+
+
+    Wie hier eens komt, die komt terug,
+    Hij wordt geholpen goed en vlug.
+
+
+Mejuffrouw Ribbon heeft van alles in haar winkel. Alex ging naar haar
+toe, en vroeg een Braziliaanschen postzegel, hij verzamelt
+postzegels. Zij zei, dat ze hem binnen een week zou hebben, er waren
+postzegels besteld. Wij geloofden haar niet, doch op een Dinsdag, als
+het marktdag te Lemworth is, stuurde ze haar zoon naar een grooten
+boekwinkel daar, en hij kwam terug, niet alleen met een
+Braziliaanschen postzegel, maar ook met vele andere, zoodat Alex
+langen tijd keuze had. Later ging Daan er heen en vroeg naar een
+witte muis. Zij ging naar de stad en bracht er een voor hem mee; ik
+zei hem, dat ze een gewone muis had gevangen en die wit geverfd had.
+Maar hij geloofde het niet; 't eenige lastige was, dat zij er meer
+geld voor vroeg, dan hij bezat. Later merkten we, dat Tom, zoo heet
+de zoon van juffrouw Ribbon, een groote menagerie in den tuin had:
+duiven, kanarievogels, honden, katten enz.
+
+In juffrouw Ribbon's winkel hangt zoo'n heerlijke geur. Van alles
+ruik je er; Daan zegt, dat het een mengsel is van zeep, uien, stroop
+en koffie. Ik vind het meer een mengsel van zwavel, spek, appels, en
+kaas. Alex vindt het meer ruiken naar suiker, kool, vet en leer.
+Altoos helpt juffrouw Ribbon met een vriendelijken glimlach haar
+klanten, nooit verliest ze haar hoofd bij de zoo verschillende
+boodschappen. Deze moet pepermunt hebben, die worst, een ander zes el
+katoen, weer een ander een kookpan, kopjes en schoteltjes, dan weer
+touw, veters, inkt, huismiddeltjes, rapen, bisquit, te veel om op te
+noemen; altoos weet ze het precies te vinden. Ik zei haar eens, dat
+winkel houden mij een heel zenuwachtig werkje leek, want je krijgt
+zooveel menschen, die zelf niet weten, wat ze moeten hebben. "Niets
+erg," zei ze, "ik weet beter wat ze noodig hebben, dan zij zelf."
+Daaruit blijkt, dat ze een knappe vrouw is.
+
+"Kocht juffrouw Ribbon je borstplaat?" vroeg ik aan Lena. "Ja, ik gaf
+het haar, en vroeg, of ze 't niet kon gebruiken; ik vertelde haar,
+dat ik wat geld moest verdienen. Dat vond ze heel lief; ze kocht het
+van me en beloofde Woensdag nog meer van me te zullen koopen."
+
+Ik werd een beetje jaloersch. Wij hebben van jongsaf altoos zelf onze
+borstplaat gemaakt. Lena heeft het van mij geleerd. Natuurlijk was
+het slim van haar, om er aan te denken, het te gaan verkoopen; maar
+toen juffrouw Ribbon het eenmaal wilde koopen, was er voor haar geen
+kunst meer aan. En als ik er nu aan denk, wat mijn plannen zijn ....
+maar ik zeg er niets van, want de jongens mochten dit dagboek eens in
+handen krijgen.
+
+"Ik weet niet, of tante Caroline wel goed vindt, dat jij alle boter
+en suiker daarvoor gebruikt," zei ik een beetje gemelijk.
+
+"O, dat maakt de keukenmeid wel in orde, zij heeft al gezegd, dat zij
+er voor zorgen zou. Van elke 25 centen, die ik verdien, geef ik er
+haar vijf en zij kan er meer boter voor koopen, dan zij noodig
+heeft!"
+
+"Ik geloof er niets van, dat zij jou elken dag in de keuken wil
+hebben," zei ik.
+
+"Dat zal ook niet elken dag gebeuren, maar de keukenmeid heeft
+gezegd, dat zij, zoo dikwijls als ik het maken wil, me zal helpen."
+
+Ik wist, dat dit waar was, want Lena speelt het met iedereen klaar
+door haar mooipraterij. Ik begrijp niet, hoe ik zoo verkeerd kwam,
+maar 't was nu eenmaal zoo, en toen werd ik nijdig op mij zelf, dat
+ik zoo nijdig was, en werd dus nog nijdiger. Lena was zóó akelig
+met zichzelf ingenomen, dat zij d'r mond er niet over kon houden.
+
+"Niemand van jelui is nog begonnen met wat te verdienen," zei ze, "ik
+ben jelui allemaal voor."
+
+"Ga toch naar bed," schoot ik uit, "je bent zoo lastig en druk, dat
+ik niet eens rustig kan schrijven."
+
+Zij liep de kamer uit en schold mij uit voor zeurkous. Ik zal ook
+maar naar bed gaan; toch ben ik een beetje huiverig om zoo boos in te
+slapen. Wij hebben eens een verhaal gehoord van een jongen, die z'n
+zuster niet wou vergeven, voor zij ging slapen; maar zij werd niet
+weer wakker: zij stierf van hartzeer.
+
+Ik ben blij, dat 't morgen Zondag is; dan kan niemand van ons geld
+verdienen, en dus behoeven we elkaar daarover dan ook niet in 't haar
+te vliegen. Daar houd ik trouwens toch niet van; wij hebben allen
+noodig, dat we vrede met elkaar houden.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III.
+
+
+Een gansche week lang heb ik niets geschreven, dus mag ik nu wel eens
+spoedig aan 't werk. 'k Zal eerst maar eens wat vertellen van
+verleden Zondag.
+
+Bij het ontbijt krijgen we Zondagsmorgens allemaal een gekookt ei;
+dat is het eerste pleizier van den dag, ongerekend nog het genot der
+Zondagsche kleeren. Lena en ik zijn dol op witte jurken, en daar we
+nu juist uit den rouw zijn, kunnen we ze mooi dragen. Ook onze hoeden
+zijn wit, met witte linten. Lena lijkt Zondags wel een engel; als ze
+vleugels had, zou ze er bepaald een wezen. En het dragen van
+Zondagsche kleeren stemt je ook zoo opgewekt.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+We moeten Zondags heel vlug ontbijten, omdat tante Caroline naar de
+Zondagsschool moet. Nog vóór kerktijd is ze terug, om met ons ter
+kerk te gaan. Verleden Zondag was het verschrikkelijk warm, en de
+brandende zonnestralen door de groote kerkramen maakten het
+daarbinnen benauwd. Leuk was het, toen de zon het kale hoofd van een
+boer ging plagen; hij sloeg met z'n zakdoek over z'n hoofd, als zaten
+er vliegen, eindelijk spreidde hij z'n zakdoek geheel over z'n hoofd
+uit, en had toen zóó 'n koddig voorkomen, dat ik 'n vreeselijken
+toer had, om niet in lachen uit te barsten. Ten slotte kon ik het
+niet meer uithouden, en proestte het zóó hard uit, dat vader
+ophield met preeken en mij strak aankeek. Wat had ik het toen te
+kwaad; m'n oogen stonden vol tranen, en ik kon het toch heusch niet
+helpen, ik had alles gedaan om niet te lachen. Eindelijk ging vader
+weer voort, en luisterde ik met aandacht naar hem. Want vader preekt
+heel mooi, altijd vertelt hij wat nieuws uit den bijbel.
+
+Hij begon met de geschiedenis van den hoofdman over honderd, en sprak
+daarbij over deze woorden: "Ik zeg tot dezen: ga, en hij gaat, en tot
+genen: kom, en hij komt, en tot een anderen: doe dit, en hij doet
+het." Vader zei, dat dit het voorbeeld was voor een goeden
+dienstknecht. En toen zei hij, dat Jezus Christus ook tot ons die
+drie woorden spreekt, maar dan in deze volgorde: Kom, ga, doe. Zoo is
+ons Christelijk leven. Wij moeten komen, vóór wij kunnen gaan, om
+te doen. Wij moeten komen, en onszelf als dienstknechten van Jezus
+opgeven, opdat Hij onze zonden vergeve en ons tot Zijn eigendom make;
+en wij moeten gaan, om anderen van Hem te spreken, eerst onze
+vrienden, en dan hen, die Jezus niet kennen. Sommigen moeten daarvoor
+ver van huis, en vader vertelde hierbij van de zendelingen; anderen
+moeten in hun eigen omgeving doen, wat Jezus hen geboden heeft.
+
+Elk woord van de preek heb ik begrepen, en zelfs de jongens zaten te
+luisteren, omdat vader het een preek over soldaten noemde, en de
+jongens zijn dol op soldaten.
+
+Toen we uit de kerk kwamen, was ik heel stil. De jongens vroegen, of
+ik aan 't tobben was over mijn geheim, maar ik zei hun van niet.
+
+Na het middageten gingen we allen naar het veld, om er de vragen en
+antwoorden uit onzen catechismus te leeren. Tante Caroline ging weer
+naar de Zondagsschool, maar vader kwam naar ons toe, ging in een
+gemakkelijken stoel onder de olmen zitten, en overhoorde ons de
+geleerde vragen. Toen dat afgeloopen was, gingen de jongens weg, en
+Lena ook, maar ik bleef, want ik hoopte, dat vader nog wat over zijn
+preek zou zeggen. Hij deed het al dadelijk; hij legde zijn hand op
+m'n schouder, en vroeg: "Heb je naar de preek geluisterd, Grietje?"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ja, vader." "En welke van de drie bevelen heb je nu gehoorzaamd? Ben
+je op weg, om een van Christus' trouwe volgsters te worden?" Ik
+antwoordde beschroomd: "Ik denk _komen_." Vader zei niets. En ik
+vervolgde: "Maar ik begreep niet goed het _gaan_. Ik kan toch niet
+de geheele wereld doorgaan, en het Evangelie brengen!" Vader sprak:
+"Ik heb gehoord, dat tante je gevraagd heeft, of je haar niet kunt
+helpen in de Zondagsschool; ik dacht, je zoudt daarheen kunnen gaan."
+"Maar vader," riep ik uit, met verbaasde oogen hem aanstarende, "daar
+ben ik toch veel te jong voor; de jongens zouden zeggen, dat ik dan
+nog verwaander was dan ooit, ze noemen me nu al altoos verwaand."
+
+"De vraag is maar, waar je 't meeste om geeft: het bevel van Jezus of
+de jongens." Ik liet mijn hoofd hangen; toen opeens viel ik uit: "Een
+kwast te heeten, is niet in den vorm." Vader lachte luid. En ik
+voegde er haastig aan toe: "Ik vind zelf, dat zulk werk voor mij te
+verwaand zou staan." "Heel wel," zei vader, "ik zal er niets meer
+over zeggen."
+
+Ik voelde mij ver van gelukkig. Net kwam Puf aan en klom op vaders
+knie; ik ging weg, liep naar de leerkamer en nam een boek uit onze
+"Zondagsche" verzameling. Ik las door tot theetijd. Werkelijk, ik
+kàn nog geen klas onderwijzen. Ik zou niet weten, wat ik zeggen
+moest; bovendien, de kinderen kijken je zoo aan, en Daan zou me maar
+uitlachen.
+
+Na de thee gingen we naar de avondkerk, maar ik was al bang, niet
+veel aandacht voor de preek te zullen hebben. En toen wij den
+avondzang gingen zingen, voelde ik de tranen opkomen, omdat ik wist,
+dat ik een lauw hart heb.
+
+Ik was maar wat blij, toen 't weer Maandag was, omdat ik dan heel wat
+te doen had voor onze vergadering op Dinsdag. Alex vroeg vader bij
+het ontbijt, of hij den ganschen dag mee uit hooien mocht met
+Cummins, dat is de boer, die vaders land verzorgt. Als Cummins hem
+mee hebben wou, vond vader 't goed.
+
+Ik beneed Alex, omdat ik er ook zoo van houd, om mee uit hooien te
+gaan. "Je maakt er een mooi lui dagje van, terwijl je zorgen moest om
+je plan uit te voeren," zei ik hem. "Sluit je op, ouwe Griet!" riep
+hij, en rende lachend weg. Daan keek hem een oogenblik na, alsof hij
+ook mee wou. "Ik ga hard aan 't werk," zei hij, "mijn plan is rijp om
+vandaag uit te werken."
+
+"Morgen zal 't mijne rijp zijn," zei ik, en ging den tuin in, om met
+den ouden Baldwin te praten. Dat is onze tuinman. Vroeger hadden we
+geen tuinman, eenvoudig, omdat we geen tuin hadden. Het is een
+alleraardigste oude man, maar hij wil van niemand bevelen hooren,
+zelfs niet van vader.
+
+"De tuin is mijn werk," zei hij eens tot vader, "en preeken maken is
+uw werk, en het is niet goed ze door elkaar te halen. U is er op
+berekend om te preeken, ik om te tuinieren, en zoo weten we zelf onze
+zaken het best."
+
+Altijd is hij gereed voor een praatje, en het spijt mij daarom
+eigenlijk een beetje, dat ik hem iets van mijn plan heb verteld. Nu
+weten vader en hij er allebei iets van; maar dat moet toch ook wel,
+want anders kan ik het niet uitvoeren.
+
+Tegen etenstijd zei tante Caroline tegen me: "Griet, je moet eens
+even soep brengen naar een arme vrouw, die een halve mijl buiten het
+dorp woont. Je kunt Puf meenemen, een wandeling zal hem goed doen."
+
+"Och tante," riep ik teleurgesteld uit, "moet ik nu vanmiddag uit, ik
+wou zoo graag wat in den tuin gewerkt hebben."
+
+"Ik heb gemerkt, Grietje, als ik je wat vraag voor mij te doen, dat
+je dan altijd wat anders hebt te doen. Zoo vreeslijk is dat toch
+niet, even een halve mijl te loopen, om soep bij een arme vrouw te
+brengen! Ik kan zelf niet gaan, want ik heb met je vader nog een en
+ander te bespreken."
+
+Ik trok een lip, en toen dacht ik in eens: dat kon nu wel dat "gaan"
+zijn, waarvan vader sprak. In elk geval was 't prettiger dan het
+onderwijzen in de Zondagsschool. Ik trachtte dus opgeruimd te kijken,
+ging Puf halen, en begaf mij met hem op weg. Lena kwam net het hek
+uit en riep juichend: "Hoera! Ik ga nog meer borstplaat maken! Ik zal
+'t van jelui allemaal winnen, wat zijn jelui ook voor langzame
+kinderen!" Terwijl ze dit zei, wond ze zich zóó op, dat ze van het
+hekje, waarop ze was gaan staan, plat op den grond viel.
+
+"Hoogmoed komt voor den val," riep ik haar na, terwijl ze overeind
+krabbelde en haar elleboog wreef. Toen rende ik met Puf weg.
+
+Hij was natuurlijk weer druk als twee. "Ik wil de volgende week het
+ezeltje naar de wei brengen," zei hij, "en ik wil er den eersten keer
+op rijden."
+
+"Wanneer komt het dan?" vroeg ik hem.
+
+Hij keek even voor zich, en zei toen: "Ik heb al gezegd, dat het een
+mooie ezel moet wezen, niet zooals ze die aan 't strand hebben, maar
+een met blauwe oogen en die niet bijt. Ik verwacht hem binnen 5
+dagen."
+
+Ik moest lachen; hij keek zoo ernstig en babbelde maar weer verder:
+"Het zal de beste ezel van de heele wereld wezen, omdat ik den
+rijksten man van de wereld gevraagd heb, hem te geven." "Ik vind, dat
+je niet zoo oneerbiedig over God spreken mag, Puf." "Ik heb niet
+gezegd, wien ik bedoelde, stoute meid, je hebt mijn geheim geraden."
+Puf stond het huilen nader dan 't lachen, en midden op den weg
+stilstaande riep hij: "'t Kan me ook niet schelen, ik vertel het aan
+niemand anders!" Toen begon ik hem maar een verhaal te vertellen, om
+zijn aandacht af te leiden.
+
+Het was een lange warme wandeling naar juffrouw Tapson; 't leek mij
+meer een mijl dan een halve mijl, maar ten slotte kwamen we er dan
+toch! 't Was een aardig klein huisje met een tuintje, vlak aan den
+weg. De deur stond open, ik liep dus binnen, en zag daar een man,
+bezig met het vuur op te poken.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Soep voor moeder?" vroeg hij, terwijl hij zich omdraaide en van mij
+gehoord had, wat ik kwam doen. "Ik ben er zoo dankbaar voor. Boven
+ligt ze te bed met pijnlijke rheumatiek, en ik verzorg haar zoo goed
+als ik kan. 's Morgens moet ik naar Lemworth, en pas 's avonds 7 uur
+kom ik weer in 't dorp terug." Hij had inmiddels het pannetje van me
+aangenomen en keek er in. "Daar is genoeg in voor vandaag en morgen,"
+zei hij. "Vriendelijk bedankt hoor kind. Wil je niet even naar boven
+gaan, om moeder te groeten? Ze houdt zoo van gezelligheid."
+
+Ik klom de nauwe trap op, en Puf stommelde achter mij aan. Ik ben
+gewoonlijk bang voor zieke menschen, maar van deze oude vrouw hield
+ik. Een helder mutsje had ze op en ze lag onder een lappendeken. Haar
+gansche gezicht helderde op, toen ze ons zag komen. Zij zei, dat ze
+al van ons gehoord had, en of ik nu dat meisje was met het mooie
+haar? Ik lachte terwijl ik mijn roode lokken naar achteren schudde,
+en vertelde haar, dat dat Lena was. Toen begon Puf met haar te
+praten, en natuurlijk vertelde hij haar ook van het ezeltje. Daar was
+hij nu eenmaal vol van.
+
+"Puf begrijpt nog niet, wat bidden is," legde ik haar uit. "Hij
+denkt, dat hij zeker alles krijgt, waar hij God om vraagt. Hij vraagt
+b.v. om z'n speelgoed heel te maken, maar gewoonlijk doe ik het maar,
+anders gaat hij nog rekenen op wonderen."
+
+"Och lieve kind," zei juffrouw Tapson, "de Heere hoort gaarne het
+gebed der kinderen! 't Is net als met mijn Bob; wat die vroeg, kon ik
+niet half geven, toch luisterde ik geduldig naar al zijn wenschen.
+Maar bid, bid gerust; veel gebed maakt je ziel sterk, en zoo ben je
+ons ouderen nog ten voorbeeld."
+
+Puf begreep er niets van. Hij liep wat heen en weer, en ging toen de
+trap af. Ik keek hem na, en zag, dat Bob Tapson met hem spelen wilde.
+En toen heb ik juffrouw Tapson mijn geheim verteld; ik gevoelde, dat
+ik het nu toch aan iemand moest vertellen, en zoo stortte ik mijn
+hart voor haar uit. Zij luisterde met ingehouden adem, en beloofde
+mij, dat haar zoon voor mij zou uitzien, en een plekje in z'n kar
+voor mij zou openlaten.
+
+Ziedaar het geheim! Vader had mij aangeraden, om uit onzen tuin
+bloemen en groenten te verzamelen, die te Lemworth ter markt te
+brengen, en ze daar te verkoopen. Met den trein er heen gaan, was
+veel te duur, en daarom had ik gevraagd, op Baldwins groentenkar te
+mogen meerijden. Maar die gaat 's morgens om 8 uur al heen, en komt
+'s avonds 7 uur pas terug, en ik ben dus bang, dat tante, als ze er
+achter komt, het mij zal verhinderen.
+
+Ik wandelde met Puf naar huis terug en gevoelde mij verdrietig. Als
+ik ging, zou ik het ontbijt moeten missen, want voor 8 uur ontbijten
+we nooit. Ik kon wel gemakkelijk zoo vroeg weg gaan, maar zouden ze
+dan thuis niet denken, dat me wat overkomen was? Maar dan kon ik toch
+een briefje voor vader achterlaten, en hem vragen, er niets van te
+zeggen!
+
+Ik leefde weer op, en zoodra we thuis waren, holde ik den tuin in, om
+mijn mand te gaan inpakken. Toen we kwamen theedrinken, vertelde
+tante ons, dat vader verzocht was, om in een naburig dorp een
+begrafenis te gaan bijwonen, omdat de predikant daar uit was. "En hij
+zal daar den nacht overblijven," voegde zij er bij. "Hij zal niet
+voor morgenavond terugkomen, want morgenochtend is er ook nog een
+huwelijk te bevestigen."
+
+Zoo zou dus mijn brief aan vader weinig geven. Ik zat leelijk in de
+war, en peinsde, wat ik doen moest. 't Beste leek mij toe, dan maar
+voor tante Caroline een briefje achter te laten. Ik schreef nu, voor
+ik naar bed ging, dit briefje:
+
+
+  Lieve tante Caroline,
+
+  Als ik den ganschen dag weg blijf, dan is er niets met mij gebeurd.
+  En vanavond om 7 uur zal ik thuiskomen, het dient om mijn plan uit
+  te voeren, dat echter een geheim is.
+
+                                        Uw liefhebbende nicht Grietje.
+
+  P. S. Het is geen verkeerde zaak, maar een goede.
+
+
+Tante Caroline zei, voordat we naar bed gingen, dat zij vandaag
+nauwelijks een van ons gezien had, en dat zij hoopte, dat wij geen
+van allen verkeerde dingen in 't schild voerden. Alex werd zoo rood
+als een pioen, en zei, dat hij vreeselijk moe was, en Daan zag er
+moedeloos uit, als had hij al z'n geld verloren.
+
+"Ik heb hard genoeg gewerkt, om 10 kwartjes te verdienen," zei hij,
+"en ik durf zeggen, dat ik dat al lang gedaan heb."
+
+"Kinderen," zei tante, "ik houd niet van al dat gepraat over geld.
+Het schijnt, dat jelui aan niets anders denkt tegenwoordig. Het staat
+zoo onkinderlijk!"
+
+"Maar het is om een ezel te krijgen," riepen we allen uit. Toen zei
+tante Caroline niets meer. En wij gingen naar bed; ik vol van de
+plannen voor morgen.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV.
+
+
+Den volgenden morgen was ik al om 4 uur wakker; den ganschen nacht
+had ik gedroomd van juist voor m'n neus vertrekkende treinen, en van
+al de moeite, die ik hebben zou, om mijn plan voor tante Caroline
+geheim te houden. Ik was dan ook wat blij, toen het eindelijk begon
+te lichten en ik kon opstaan; erg gejaagd kleedde ik mij aan, want
+het was een heerlijk avontuur, en wij houden allen van avonturen.
+
+Overal had ik voor gezorgd. Voor niemand wilde ik weten, waar ik was
+heengegaan, en ik had dus een heel oud katoenen jurkje aangetrokken,
+met een boezelaar er over, denzelfden, dien ik altoos in den tuin
+draag. Mijn haar vlocht ik in een paar dichte vlechten, en daarover
+ging een groote zomermuts, die ook achterhoofd en hals bedekte. Tante
+Caroline vindt dat soort zoo geschikt voor onzen tuinarbeid, maar wij
+houden er niet van, om juist als de dorpskinderen gekleed te gaan.
+
+Heel stil moest ik me aankleeden, om Lena niet wakker te maken;
+eindelijk stond ik gereed, en legde het briefje op Lena's tafel dan
+kon zij het aan tante geven. Voorzichtig sloop ik de trappen af,
+opende de deur en liep op m'n teenen de stoep af. Den vorigen avond
+had Baldwin de groentenmand al in den stal gezet, de eenige kunst was
+nu nog, om ze daar vandaan en het hek door te krijgen.
+
+'t Viel niet mee maar ten slotte gelukte het toch; ik moest ze langs
+den grond sleepen, en angstig keek ik naar boven, of niemand mij zag.
+Buiten het hek liet ik ze staan, want de groentenwagens komen hier
+altoos langs, en toen liep ik zoo vlug ik kon naar het huis van
+juffrouw Tapson. Bob had mij gezegd, dat als ik wat vroeg kwam, ik
+een mooi plaatsje op zijn wagen kon krijgen. Toen ik het huis bereikt
+had, was Bob aan 't schoonmaken van zijn paard. Hij keek verwonderd
+op toen hij me zag, en herkende me niet in mijn groote muts.
+
+"Ik wil niet, dat ze in 't dorp weten, wat ik ga doen," zei ik. "Je
+zult er toch niets van zeggen, wel? Mijn mand staat vlak bij ons hek.
+Ik dacht, je rijdt er toch langs, en dan kunnen wij haar zoo
+meenemen."
+
+"'t Komt in orde, hoor," zei hij hartelijk. "Jij bent een vlug
+vogeltje, heb je al wat gegeten?"
+
+Ik haalde twee dikke boterhammen uit m'n zak, die de keukenmeid mij
+den vorigen avond had gegeven, toen ze dacht dat ik ergen honger had.
+Bob verraste me met een heerlijken kop thee. Toen ging hij naar
+boven, om z'n oude moeder goeden dag te zeggen, en vroeg mij, of ik
+haar ook nog even wilde groeten. Ik ging naar boven, en de oude vrouw
+schudde mij glimlachend de hand. "Je bent een dapper meisje," zei ze,
+"om er zoo op uit te trekken, en ik zal je eens zeggen, wie je wel
+zal willen helpen. Vraag maar naar Marie Dutton, ze is een eigen
+zuster van me en woont twee mijlen van Lemworth. Zij zal je graag
+helpen, en Bob zal je wel bij haar brengen."
+
+"Ik ben nog nooit op een markt geweest," zei ik haar, "Ik ben heel
+blij, dat er iemand is, die mij helpen wil."
+
+En toen gingen we naar beneden, en ik klom op den volgeladen wagen,
+die in den tuin te wachten stond. Die Bob is toch zoo'n goeie jongen:
+hij had een stoof in den wagen gezet, zoodat ik zoo echt gemakkelijk
+kon zitten.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+En daar ging het; mijn hart klopte van blijdschap en spanning. Nog
+drie vrouwen met boodschappen voor Lemworth reden mee; bij ons hek
+zette Bob mijn mand in den wagen; terwijl keek een der vrouwen mij
+aan en vroeg: "Wat is dat voor een kleine meid?" Ik draaide mijn
+hoofd niet om en Bob antwoordde kortaf: "Zij is met mij mee gekomen."
+Verder zei ze niets, want ze praatte zóó druk met de andere
+vrouwen, dat ze mij geheel vergat. Doodstil zat ik op den wagen, die
+zóó langzaam reed als duurde de tocht een jaar. Ik kreeg ten slotte
+kramp in mijn beenen, en werd moe ook. Zoo vroeg ook op geweest! Toen
+wij Lemworth naderden, zat ik al te knikkebollen! Het scheen een heel
+groote stad, en ik voelde me wat beangst toen we naar de markt reden;
+wat een menschen, en wat een drukte! Toen de vrouwen waren
+uitgestapt, en Bob z'n paard had afgespannen, nam hij mijn mand op
+z'n schouder, en zei me, hem te volgen.
+
+De markt was alleraardigst; er waren gansche rijen kuikens en eenden,
+vruchten en bloemen, boter en eieren, en iedereen schreeuwde zoo hard
+als ie kon. En wat waren daar grappige oude boerinnen bij, en
+druk-lachende kinderen, net als op de schilderijen, die ik wel eens
+gezien heb.
+
+Bob trok me mee naar een hoekje, waar een vriendelijke oude vrouw
+zat. Zij leek veel op juffrouw Tapson, maar haar gezicht was heel wat
+dikker. Bob vertelde haar, wie ik was; zij lachte en vroeg mij, haar
+alles van mijn plan te vertellen. Dat deed ik; terwijl pakte zij m'n
+mand uit, en maakte ruimte op een hoek van haar stalletje, om mijn
+koopwaar daar neer te leggen. Ik begon er schik in te krijgen, en had
+wat graag gewild, dat de jongens mij zoo even hadden gezien. En mijn
+bloemruikers waren veel mooier dan alle, die ik zag; ik had ze dan
+ook met zorg gerangschikt.
+
+Maar er kwam maar niemand bij me koopen, en ik begon den moed al te
+verliezen. Nooit zal ik dan ook vergeten, dat de eerste koopster mijn
+bloemen opmerkte en mij vroeg, wat de ruikers per stuk kostten. Ik
+zei: een dubbeltje -- juffrouw Dutton had mij gezegd, dat ik er dat
+voor vragen moest -- en zij kocht zes ruikers van me! Ik had de
+gansche markt wel kunnen ronddansen, zoo blij was ik. Spoedig daarna
+kwamen weer twee dames voorbij. Zij hielden stil, wenkten juffrouw
+Dutton goeden morgen, en vroegen haar, of zij crocussen had. Zij zei
+van niet, maar vertelde hun, dat ik heele mooie had. Zij bekeken de
+mijne, kochten er vier, bovendien nog een bundeltje varens, en
+betaalden er negen stuivers voor. De eene dame zei tot de andere:
+"Wat een schilderachtig tafreeltje, die kleine meid te midden harer
+bloemen! Als de arme menschen hun kinderen altijd zóó kleedden, als
+haar moeder haar kleedt, zouden we onder de lagere klassen niet zulke
+armoedige aankleeding vinden. Zij is een voorbeeld voor haar stand!"
+Ik durfde niet te lachen, toen ik dat hoorde....
+
+Later verkocht ik nog vier koolen, en drie bos wortelen. Toen de
+middag ten einde liep, had ik alles verkocht, wat ik had meegebracht,
+behalve twee koolen en één bloemruiker; die kocht juffrouw Tapson
+van me, zij heeft een groentenwinkeltje en zei dat ze haar wel te pas
+zouden komen.
+
+Ik vergat nog te vertellen, dat ik om 1 uur met juffrouw Dutton naar
+een tentje ging, waar thee werd verkocht en koeken. Ik had honger,
+maar ik had geen zin, van mijn verdiende geld veel uit te geven; ik
+kocht dus alleen een kop thee voor 5 cent en een koek voor 5 cent;
+juffrouw Dutton gaf me een van haar grootste appels er bij.
+
+Toen was het tijd, om naar huis terug te keeren. Ik telde nog even
+mijn geld: ik had één gulden en 25 cents verdiend! Wat was ik blij!
+
+Doch daar kwam Bob Tapson aan, om mij te zeggen, dat hij om 4 uur
+vertrok, en dat de vrouwen reeds lang hun manden gepakt hadden. Het
+speet mij, nu al van de markt te moeten scheiden, maar er was niets
+aan te doen, ik klom op den wagen en ging weer op mijn oude plekje
+zitten. De terugweg scheen eindeloos; er reed een oude man mee, die
+erg naar bier rook en om de flauwste kleinigheden lachte. Ik gevoelde
+mij vreeselijk vermoeid, en viel ten slotte in slaap, zóó vast, dat
+Bob mij bij het hek van de pastorie van den wagen moest zetten.
+
+"Wel, Grietje, heb je een goeden dag gemaakt?"
+
+"Ja," zei ik met slaperige stem, "hoeveel moet ik je betalen?"
+
+"O niets, kind, je nam geen ruimte in beslag; en denk er aan, even
+bij moeder aan te komen en haar alles van vandaag te vertellen. Zij
+zal het zoo graag hooren."
+
+Ik nam afscheid van hem, en bedankte hem hartelijk; vervolgens droeg
+ik mijn leege groentenmand naar den stal, opende de keukendeur en
+stapte heel rustig binnen. Ik was wel een beetje bang voor tante
+Caroline. Lena kwam net de trap afrennen.
+
+"O, jou ondeugende meid! Daar zal wat opzitten! Vader is thuis
+gekomen, en hij is o zoo boos op je. En wat heb je toch uitgevoerd?
+Den heelen dag hebben we er naar gegist, en weet je al, dat ik Daan's
+geheim heb geraden? Zou je het graag willen weten?"
+
+Ik antwoordde slechts: "Ik ben zoo moe; heb je wat thee voor me? Waar
+is tante Caroline?"
+
+"Ze zijn allemaal in den tuin, aan 't bloemen begieten. Toe, Griet,
+lieverd, zeg me nou es, wat je hebt uitgevoerd."
+
+Maar ik wilde 't haar niet zeggen. Ik voelde mij niet prettig door
+die ontvangst, en wou maar rechtuit aan vader gaan zeggen, wat ik
+gedaan had. Ik liep den tuin in. Tante kwam dadelijk op mij af.
+
+"Griet, dat is heel ondeugend van je. Waar ben je toch geweest? En
+wat heb je den ganschen dag uitgevoerd? Je weet toch wel, dat zoo
+verdwijnen zonder iets te zeggen, heel onbehoorlijk is."
+
+"Ik wilde het vader gaan zeggen, het is een geheim," zei ik. Tante
+Caroline kwam altijd weer in haar humeur, als we zeiden, naar vader
+te zullen gaan. Zij riep vader, die juist bezig was den gieter te
+vullen, en ging toen heen, vader en mij alleen latende. Daan zegt,
+dat zij geheel "in den vorm" is, als zij zoo doet.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Vader zette zijn bril op, en keek mij scherp aan.
+
+"Grietje, je hebt tante vandaag heel wat angst berokkend. Ik ben niet
+tevreden over je."
+
+"Hoor u eens, vader. Luister es. Het gaat over de groenten en
+bloemen, waarvan u gezegd had, dat ik ze mocht hebben. Ik ben ze gaan
+verkoopen, om mee te helpen voor het koopen van onzen ezel." En ik
+vertelde hem alles, wat ik vandaag gedaan had. Een keer lachte hij,
+en toen wist ik al, dat mijn straf niet heel zwaar zou wezen. Maar ik
+kreeg toch een lichte straf; vader zei me, dat ik er niet aan mocht
+denken, ooit weer zoo iets te doen. Dat maakte mij zeer verdrietig.
+
+"Neen Grietje, ik wil niet, dat mijn kind daar alleen tusschen al dat
+ruwe volk is, hoe vriendelijk ze ook voor je zijn. Het mag niet. Je
+moeder zou het zeker niet hebben toegestaan. En in elk geval had je
+eerst toestemming moeten vragen. Ik ben bang, dat je vermoed hebt,
+die niet te zullen krijgen. Spreek op en zeg de waarheid."
+
+Ik bloosde sterk. "Ja, ik was bang, dat u me niet zoudt laten gaan,
+maar ik was niet ongehoorzaam, want ik wist het niet zeker."
+
+"Dat was juist verkeerd van je. Doe nooit zoo iets weer. En ga nu
+naar binnen, om wat te eten."
+
+"En mag ik het geld houden?"
+
+"Ja, daar heb ik niets tegen; maar je moet een ander middel zoeken,
+om de groenten aan den man te brengen."
+
+Ik ging naar de eetkamer, tante had de thee klaar. Zij zei niet veel;
+maar voor ik het eten op had, holden de jongens en Lena binnen.
+
+"Nou, zondaar, biecht op! Wat heb je vandaag uitgehaald?"
+
+"Bepaald goede zaken! Wij hebben je brief gezien, 't was een
+prachtstuk!"
+
+"En tante Caroline was zoo bang voor je!"
+
+Ik haalde rustig mijn beurs te voorschijn en legde de zilver- en
+koperstukken op tafel.
+
+"Ziedaar," riep ik uit, "kan één van jelui 't beter?"
+
+"Vijf en twintig stuivers!" schreeuwde Daan, en grabbelde er in om,
+als een oude gierigaard.
+
+"Nou, 't is niet slecht voor een meisje! Vertel ons nu es, hoe je 't
+hebt gedaan gekregen."
+
+"Dat is mijn geheim," zei ik.
+
+Het was mijn overwinningskreet. Maar ik wist: mijn geheim zou niet
+lang geheim blijven. Want eigenlijk wou ik ze 't allemaal zoo graag
+vertellen.
+
+"Zeg," riep Lena, "ik weet wat Daan deze laatste twee dagen heeft
+gedaan. Vraag hem es, hoeveel hij al heeft, Griet!"
+
+Daan grinnikte, en hield mij z'n dichtgeknepen vuist voor. "Ik heb
+vandaag een avontuur gehad," zei hij. En hij toonde ons een halven
+gulden.
+
+Ik stond op en danste de tafel rond. "Het duurt niet lang, of wij
+rollen allemaal met rijksdaalders," riep ik uit. En Alex: "Wacht maar
+tot aan 't einde der week, dan zal ik mijn klein millioen er nog
+bijvoegen."
+
+Toen gingen we allen achter elkaar de tafel rond marcheeren, terwijl
+Daan zong:
+
+
+    Een ezel is een heerlijk dier,
+    Over een maand dan komt ie hier,
+        Lang zal ie leven!
+        Lang zal ie leven!
+    Ons ezeltje loopt voor ons pleizier!
+
+
+Daan kan altijd gedichten maken, als hij er zin in heeft. Wij waren
+zoo opgetogen, dat we hoe langer hoe sneller gingen dansen, totdat
+het een complete oorlogsdans werd. Ten slotte vielen we allen over
+elkaar heen, en rolden van den lach over den grond. Toen we buiten
+adem weer opstonden, riep ik uit:
+
+"Hoor es, Daan. Als jij jouw avontuur vertelt, dan zal ik het mijne
+vertellen."
+
+"Dames gaan voor," zei hij, met een buiging.
+
+Toen begon ik, vreeselijk gejaagd, mijn wedervaren te vertellen. Ik
+dacht wel, dat het hen zou verbazen, en dat deed het ook. Maar Daan
+en Alex, al zouden ze 't wat graag zelf gedaan hebben, zouden het
+toch niet zeggen. Daan trok een heel voornaam gezicht en zei: "Ik
+geloof niet, dat jij en Lena de zaak goed aanpakken. Dat kan iedereen
+wel, geld maken uit vaders eigendommen. Wel, ik ging z'n studeerkamer
+binnen, haalde er eenige boeken weg, en verkocht ze."
+
+"Maar dat zou heiligschennis zijn," riep ik uit.
+
+"De bloemen en de groenten zijn niet van jou, om ze te verkoopen,"
+zei Daan, "evenmin als de suiker en de boter, die Lena voor haar
+borstplaat gebruikt."
+
+"O, maar vader heeft er ons toestemming voor gegeven!" liepen wij
+beiden luid.
+
+"En ik betaal ook het mijne," zei Lena. "Het is heel wat zwaarder
+werk, in de dompige, heete keuken te wezen, dan op de markt te zitten
+en daar verkoopen, en ook niet half zoo aardig."
+
+"Vader gaf mij toestemming," herhaalde ik, "en dus is de zaak heel
+zuiver."
+
+"Maar kind, wij hebben allemaal recht, om de bloemen te verkoopen,"
+zei Alex.
+
+"Niet waar," zei ik op stelligen toon, "alleen die daar het eerst om
+vroeg! 't Was mijn plan."
+
+"Nou, als jij het dan voor gisteren hebt gevraagd, dan zal ik het
+voor morgen vragen; waarom niet? Ik heb harder gewerkt dan jelui
+allen, de gansche week."
+
+"Maar ik kan er niet mee voortgaan," zei ik verdrietig; "vader heeft
+gezegd, dat ik het niet weer mocht doen."
+
+"Wil je mijn avontuur nu hooren?" vroeg Daan.
+
+"Hij gaat nog dood, als ie niet over z'n eigen plan kan spreken," zei
+Lena boosaardig. Wij zetten ons allen tot luisteren, maar Daan zou
+z'n redevoering niet houden. Juist was hij z'n keel aan 't schrapen,
+toen tante Caroline binnen kwam, en ons naar bed joeg. "Ik zal het
+bewaren tot morgenochtend," zei Daan. En ik was er eigenlijk blij om,
+want ik was zóó slaperig en vermoeid, dat ik al sliep, vóórdat ik
+nog goed en wel onder de dekens lag.
+
+--------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V.
+
+
+Den volgenden dag vertelde Daan ons zijn geheim. Ik zal het maar net
+zoo overschrijven als hij het zei, dat is gemakkelijker. Hij was de
+rivier langs gegaan, om visch te vangen. Hij begon met deze
+bekentenis:
+
+"Den eersten dag trof ik het heel slecht. Daarom ging ik gisteren
+verder de rivier langs. En daar vond ik een heerlijk, rijk beschaduwd
+plekje, waar je de visschen letterlijk zag spartelen van ongeduld, om
+bij je te komen. Zij beten flink toe, en het ging puik! D'r waren ook
+wel kleintjes bij, maar ik had toch in een oogenblik mijn mandje vol.
+Nu kwam het er op aan, ze aan den man te brengen, en ik besloot, op
+mijn terugweg naar huis bij eenige boeren aan te loopen, en te zien,
+of die ze van mij koopen wilden.
+
+Ik vond al spoedig een groote boerderij, en liep er zoo snel mijn
+beenen mij maar dragen konden, heen. Juist was ik het huis genaderd,
+toen ik een ouden heer in een tuinstoel zag zitten, die uit een
+groote pijp dampte. Ik nam mijn pet voor hem af; hij hield mij
+staande en vroeg me, wie ik was.
+
+"Ik ben vischkoopman," zei ik. "Ik zou zeggen, uw keukenmeid zal wel
+wat visch van me willen koopen."
+
+Hij staarde me aan alsof ik een chimpansee was.
+
+"Maak je mand maar es open," zei hij. Met trots toonde ik hem de
+vangst. Weer staarde hij mij aan.
+
+"Waar heb je die visch gevangen? In welk gedeelte van de rivier?"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik legde het hem uit. "Ik heb alleen vandaag maar geluk gehad; ik
+denk, dat ik eerst naar 't verkeerde plekje ben geweest. Voor zestig
+cent laat ik u het gansche zoodje, meneer. Prachtig en frisch, pas
+gevangen!"
+
+Hij lachte. "Wie heeft je tot vischboer aangesteld?"
+
+"Ikzelf. Ik tracht een eerlijk centje te verdienen, om een ezel te
+kunnen koopen." Toen vertelde ik hem ons plan. Hij vond het zóó
+vermakelijk, dat hij dadelijk z'n beurs trok, mij een halven gulden
+gaf en zei: "Daar, breng de visch maar in huis, en breng mij morgen
+weer zoo'n mandje vol."
+
+Ik danste van blijdschap naar de boerderij, en gaf mijn visch af,
+doch aan de deur stond een knecht, die mij ook al vroeg, waar ik die
+visch vandaan had. Ik vertelde het hem. "Het is een geluk, dat Morris
+je niet gesnapt heeft," zei hij; "dat is juist privaat bezit van
+onzen meneer, en hij vervolgt iedereen, die zich op zijn terrein
+waagt."
+
+Ik zei niets, vertrok, en gevoelde mij verre van prettig gestemd. Ik
+begreep nu, waarom die ouwe heer zoo gegrinnikt had, maar ik was niet
+van plan, domme dingen te doen, ging dus naar hem toe en zei hem, dat
+ik hem z'n halven gulden kwam terugbrengen. "Ik heb bemerkt,
+mijnheer, dat het uw eigen visch is," zei ik. "Het spijt mij, dat ik
+op uw eigendom heb gevischt, ik zal het niet weer doen."
+
+"Hier," zei hij, "je houdt wat je hebt verdiend. Wij zullen zien, of
+je daar niet met een vischacte van mij kunt visschen. Het overkomt
+mij niet vaak, dat ik mijn eigen visch kan koopen. Vroeger mocht ik
+ook dolgraag visschen, maar mijn jicht laat het niet meer toe."
+
+"Nu, als u het goedkeurt, dat ik het geld behoud, zal ik het graag
+aannemen. Maar in uw vischwater zal ik niet meer visschen, uw
+opzichter zou mij kunnen betrappen. Ik ben u zeer dankbaar, goeden
+middag, mijnheer!"
+
+Ik nam weer mijn pet af, en ging heen; hij lachte als om een grap,
+maar ik behield den halven gulden.
+
+Toen zei ik: "Maar Daan, dan schijn je toch niet veel beter dan wij
+allen, want jij vangt visch, die niet aan jou toebehoort."
+
+"Ja, maar ik doe het niet meer," zei Daan snel. "Ik ga niet weer naar
+dien ouden heer. Ik zal het mijlen verder wel weer beproeven. Ik
+weet, dat vader op een deel der rivier ook vischrechten heeft."
+
+"Wie is die oude heer?" vroeg ik.
+
+"Hij is de graaf van Benton, hij heet Generaal Walton. Hij vroeg mijn
+naam niet, dat bewijst zijn voornaamheid." "En je zei eerst, dat hij
+vroeg wie je was," zei Alex.
+
+"Jawel, hij bedoelde mijn beroep," zei Daan deftig. "Heeren vragen
+niet iedereen naar hun naam, dat is niet naar den vorm."
+
+"Welnu, nu alle geheimen onthuld zijn, zal ik jelui het mijne
+vertellen," zei Alex. "Ik heb hard gewerkt en meer uitgevoerd, dan
+jelui allemaal samen." Wij lachten hem allen uit. "Goed," zei Alex,
+"vraag het dan maar aan den ouden Cummins. Hij vertelde aan vader,
+welk een drukke week hij voor zich had met het hooien, en dat hij
+één mannetje te kort kwam, en hoe moeilijk het was, hulp te krijgen.
+
+Maandagmorgen vroeg ging ik naar hem toe en zei hem, dat ik werken
+zou als de beste, als ie me maar betaalde; 't slot van de zaak was,
+dat hij me het loon van een halfwas knecht zou geven, nadat ik hem
+verteld had, waarvoor ik het geld noodig had. Zoo ging ik aan den
+arbeid, en Vrijdag krijg ik m'n loon: dan hoopt hij al het hooi
+binnen te hebben."
+
+Wij hadden wel eerbied voor Alex' plan. Maar wij hadden nog meer
+eerbied voor den afstand, die ons scheidde van het oogenblik, dat we
+geld genoeg zouden hebben. Eensklaps dacht ik aan een ander plan, en
+ik ging spoedig naar juffrouw Tapson, om haar meening erover te
+vragen. Mijn doel was, om elken Dinsdag een mand met groenten aan Bob
+mee te geven, en dan juffrouw Dutton ze te laten verkoopen. Juffrouw
+Tapson vond het een heel goed idee; ik ging weer gauw naar huis
+terug, en vroeg vader, of hij het goed vond; hij zei ja, tenminste
+zoolang Baldwin mij kon geven, wat wij uit onzen tuin te missen
+hadden.
+
+Toen waren we allen een beetje uit ons doen; alle geheimen waren nu
+onthuld, en wij houden juist zoo van geheimen. De volgende week
+beginnen de lessen weer.
+
+Niet weinig schrok ik, toen Lena den volgenden middag naar me toe
+kwam gehold en zei: "O, Griet, ik zit vreeselijk in de rats, toe,
+help me!"
+
+Lena komt altijd naar me toe, als ze wat bijzonders heeft uitgehaald,
+en dat doet ze altoos, als ze niets te doen heeft. Zij vertelde me
+nu, dat ze, bij het hek aan 't spelen zijnde, het meisje had zien
+voorbijrijden, dat ik den vorigen dag in het mooie dogkarretje had
+gezien. Het meisje moest in juffrouw Ribbon's winkel wezen, en daar
+ze alleen was, moest ze haar paardje los laten staan. Lena ging er
+heen, en toen, zonder over de gevolgen na te denken -- Lena denkt
+nooit na, als ze iets gaat doen -- sprong zij in het karretje, en
+reed er het dorp mee in.
+
+"Het was alleen maar uit de grap, Grietje," zei ze; "ik wilde binnen
+twee minuten weer terug zijn, en ze zou er niets van hebben gemerkt,
+maar ik gaf het paard een tikje met de zweep, en het ging er van door
+als de wind en ik kon het niet meer tot stilstaan brengen. Toen ik
+dat gewaar werd" -- hier knipte Lena boosaardig met de oogen, -- "had
+ik eerst dol veel schik. Wij vlogen erlangs en toen we te Cross Glen
+kwamen, draaide het paard een groote poort in! Toen werd ik angstig,
+want ik wist, dat onze baron daar woont zooals vader mij verteld
+heeft. Op zoo'n groot heerenhuis, Griet! Zoodra we de plaats waren
+opgereden, hield de pony stil; een huisknecht kwam de stoep af, en
+keek verbaasd rond, toen hij me zag.
+
+"Waar is juffrouw Clara?" vroeg hij.
+
+Ik klom snel uit het karretje, en zei: "Zij was bij ons in den
+winkel, en toen is het paard met mij weggerend." O, wat was ik
+beangst, Griet; ik vloog de laan uit, en verborg mij achter struiken,
+opdat niemand me zien zou. Eindelijk kroop ik te voorschijn, klom
+over een heg, en kwam zoo weer op den landweg terecht. Wat ben ik
+warm en moe!"
+
+"Maar Lena, wat is dat een leelijke streek van je! Waar is het meisje
+nu?"
+
+"Ik weet het niet. Ik denk, dat ze naar huis is gewandeld. Toe Griet,
+ga 's gauw naar juffrouw Ribbon, en vraag het eens even. Ik hoop nog,
+dat ze niet zullen ontdekken, wie het gedaan heeft."
+
+"Ga zelf," zei ik boos. Toen sloeg Lena haar armen om mijn hals.
+"Lieve Grietje, toe, ik houd zoo van je. Hè toe, ga jij nu even!
+Iedereen weet wel, dat jij er geheel buiten staat."
+
+Ik ging, en vond juffrouw Ribbon heelemaal in de war over wat er was
+voorgevallen.
+
+In één adem door vertelde juffrouw Ribbon wat er gebeurd was.
+
+"'t Gebeurt niet vaak, dat er een van de jonge dames van 't Huis in
+mijn winkeltje komt. Ik stond dan ook verplet, toen ik plotseling den
+pony hoorde wegrennen. Net was ik bezig, Clara een ons van Lena's
+borstplaat af te wegen, en ik vertelde haar wie ze gemaakt had, toen
+we eensklaps opschrikten door het wegrijden van 't karretje; beiden
+vlogen we de deur uit, en daar zagen we met ontzetting Lena
+wegrijden, haar lange haar als een gouden wolk om haar hoofd waaiend,
+en met een snelheid als van een automobiel. Houd haar vast! gilde
+Clara, zij rijdt met mijn pony weg!
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Maar je hadt evengoed een locomotief kunnen tegenhouden. Ik trachtte
+toen de jongejuffrouw weer naar binnen te krijgen, om bij mij te
+wachten. Maar zij was zóó geschrokken, en ook zóó boos, dat ze
+stampvoetend van ergernis bleef staan en zei: Mijn moeder zal dat
+borstplaatmeisje wel eens duchtig straffen! Toen ging ze op den weg
+heen en weer loopen. En als nu Mevrouw er van hoort, zal ze nog hier
+komen en mij vragen, waarom ik niet iemand bij 't paard heb gezet, en
+dan zal ze 't me daarvoor ook nog lastig maken. Ik zou voor geen geld
+van de wereld haar willen boos maken, want dit is haar huis en ik ben
+haar huurster!"
+
+"Maar juffrouw Ribbon, wat spijt het me, dat het zoo geloopen is.
+Maar u weet, hoe Lena is. De borstplaat heeft haar eenigen tijd zoet
+gehouden, maar altoos haalt ze wat uit, dat verkeerd is. Denkt u, dat
+de jongejuffrouw goed thuis gekomen is?"
+
+"Hoe zou ik dat weten? Ik hoorde of zag sedert niets van haar."
+
+Vol van allerlei gedachten kwam ik thuis. Voor verklikker te spelen,
+vind ik verschrikkelijk. Dat is een van de dingen, die niet "in den
+vorm" zijn; bluffen en liegen en klikken vind ik slecht. Maar ik wist
+ook, dat vader van deze geschiedenis hooren zou, en er is niets, wat
+hij meer haat, dan dingen te vernemen, die wij hem verzwegen hebben.
+Hij wil, dat we altoos dadelijk onze verkeerdheden vertellen. Ik ging
+dus naar Lena toe, en zei haar, dat ze naar vader moest gaan, en het
+hem vertellen. Zij wou niet, en toen zei ik haar, dat ik zelf zou
+gaan. Toen begon ze natuurlijk weer heel lief te doen. Juist kwam
+vader binnen, toen we druk aan 't twisten waren, wie gaan zou.
+
+"Wat is er aan de hand?" vroeg hij.
+
+"Lena wou u iets vertellen," zei ik en liep daarna vlug de kamer uit.
+Natuurlijk biechtte ze nu op; vader nam haar mee naar de
+studeerkamer, en las haar daar eens flink de les; schreiende kwam ze
+terug. Later heeft ze me verteld, dat vader haar een briefje van
+schuldbekentenis had laten schrijven; zelf had hij er een aan Mevrouw
+geschreven, waarin hij de toedracht der zaak meedeelde. Hij had tegen
+Lena gezegd, dat hij telkens weer zich voor zijn kinderen moest
+schamen, en daarop was Lena gaan schreien. Maar hij had haar gekust,
+voor ze wegging; vader is dol op Lena; hij zegt altoos, dat ze hem
+aan moeder herinnert!
+
+Den daarop volgenden avond, Vrijdag, waren Lena en ik in de badkamer.
+Wij moesten "de groote wasch" doen, altijd een groot vermaak. Wij
+vullen dan de kuip maar half, en wasschen alles, wat we maar machtig
+kunnen worden. Puf hielp ons dapper. Alle kammen en borstels worden
+eerst gewasschen, dan alle poppenkleeren van Lena, zakdoekjes,
+halskraagjes, schortjes, en alles wat er maar vuil in huis te vinden
+is. Puf bracht ons alle artikelen aan; juist had hij een wollen aapje
+in 't bad laten plonsen, en stonden we te schaterlachen om z'n koddig
+gezicht, toen Emma kwam binnenvliegen.
+
+"De jongedames Grietje en Lena moeten dadelijk naar de huiskamer
+gaan; er is visite, en tante heeft gezegd, dat je komen moet!"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Hè, wat vervelend!" zei ik, "En wie is het, Emma?"
+
+Lena en ik stonden in onzen onderrok, vanwege het geplas met water.
+
+"Het is Mevrouw Londesburg met haar dochtertje."
+
+Lena en ik keken elkaar verschrikt aan.
+
+"Ik ga niet heen," zei Lena, "ik doe het niet."
+
+Maar Emma troonde ons mee naar de slaapkamer, waar we ons
+aankleedden.
+
+"Wij moèten gaan, Lena. O kind, ik wou, dat je 't maar niet gedaan
+hadt. Ik zou wel vriendin met dat meisje willen zijn." "Ik niet
+graag!"
+
+Lena was boos, en zij stond maar steeds heen en weer te wiegen, toen
+Emma trachtte haar het haar met den pas schoongemaakten borstel te
+borstelen. "Ga weg, Emma! Ik zal ze uur aan uur op me laten wachten.
+Ik ben in geen jaren klaar!"
+
+Emma ging boos weg. Toen smeekte ik Lena, om toch anders te doen;
+binnen twee minuten helderde haar gelaat op -- zij is nooit langer
+dan 5 minuten boos -- en was ze bereid, mee naar beneden te gaan.
+
+"Ik zal voorwenden, dat ik van niets afweet," zei ze; "vader is uit,
+en dus kan hij het haar niet zeggen."
+
+Zoo kwamen we de huiskamer binnen; ik was heel wat meer beangst dan
+Lena. Daar zat het meisje; alleraardigst zag ze er uit in haar witte
+zijden jurk en witten hoed. Mevrouw was in druk gesprek met tante
+Caroline. Iedereen in het dorp is bang voor Mevrouw Laura; ik begrijp
+niet waarom; zij keek heelemaal niet streng, en toen ze ons zag,
+barstte ze in een schaterlach uit.
+
+"Wie van jelui heeft me dat aardige briefje geschreven? Ik ben hier
+gekomen, om het je te vergeven, en om je te vragen, of je morgen bij
+mijn dochtertjes komt theedrinken. Wil je komen?"
+
+Lena sloeg niet eens beschaamd de oogen neer.
+
+"Ik ben het, die u vergiffenis woudt schenken," zei ze. Toen gaf
+Mevrouw ons de hand, en wij gaven Clara ook een hand. Zij keek Lena
+heel ernstig aan, maar glimlachte tegen mij.
+
+"Hebben jelui een kinderkamer?" vroeg ze mij.
+
+"Neen, alleen een leskamer; wil je ze eens zien?" Dadelijk ging ze
+met ons mee. Wij gingen zwijgend de trap op; boven gekomen, zei Lena:
+"Wil je ons bad eens zien?"
+
+Zij aarzelde even en zei toen van ja. Wij hadden heelemaal vergeten,
+dat we Puf alleen hadden achtergelaten; toen we de badkamer
+binnengingen vonden we hem bezig met onze oude kat en haar twee
+jongen, die hij in de kuip had gezet, om ze alle drie te wasschen. De
+kleine poesjes waren al bijna verdronken. Vliegens haalden we ze uit
+het water, en in den angst van het oogenblik was alle stugheid
+tusschen Clara en ons geweken, en begon ze al druk over allerlei mee
+te babbelen. Zij vertelde ons, dat ze een tweeling was; haar zusje
+heette Betty. Betty had haar voet verstuikt, en kon nu niet loopen;
+de dokter had gezegd, dat ze heel lang moest blijven liggen. Puf keek
+Clara eens even aan, en zei toen: "Wil je ook niet es wat wasschen?
+Mijn slabbetje is heel erg vuil."
+
+Intusschen was Lena de katten aan 't afdrogen, en toen ze er wat
+toonbaar uitzagen, droegen we ze naar beneden, om ze in de keuken
+verder te laten drogen. Daarna lieten we 't vuile water uit de kuip
+loopen, en deden er weer versch in; Clara vond het zóó verrukkelijk,
+dat zij ook wou wasschen. Wij gaven haar een vuil paardedekje van Puf
+en vertelden haar, terwijl ze ijverig te wasschen stond, hoe we tante
+eens voor den gek hadden gehouden.
+
+Wij waschten toen een roodwollen poppejurkje; dit gaf zóó erg af in
+'t water, dat ik naar beneden vloog, en tante Caroline toeriep: "Kom
+u es gauw boven, Lena bloedt zoo." Tante Caroline liep zoo hard als
+ze kon de trap op, en kwam doodelijk verschrikt bij 't bad. Daar zag
+ze, hoe we haar voor 't lapje hadden gehouden. Clara vond de historie
+allerleukst.
+
+Maar wat was ze nat geworden! Haar jurkje kon je wel uitwringen. Wij
+beproefden haar te drogen, doch toen we beneden kwamen, was tante
+Caroline erg boos, en zelfs Mevrouw Laura keek verstoord. Clara kreeg
+Lena's beste witte jurk aan, die haar heel goed paste; tante zei
+tegen Mevrouw: "Ik verzeker u, dat ik geen oogenblik gerust ben, wat
+er gebeuren zal. Ik kan u niet zeggen, hoe dit me nu weer spijt."
+Maar Clara zei dadelijk: "Och mama, ik vond het zoo heerlijk; ik kan
+me thuis nooit zoo vermaken." Mevrouw Laura glimlachte en sprak: "Ik
+kan me zoo begrijpen, juffrouw, dat u uw handen vol hebt; bij mij
+moeten ze maar niet wasschen, als ze op de thee komen morgen."
+
+Mevrouw en Clara vertrokken nu per rijtuig; Lena en ik kregen droog
+brood bij de thee, omdat we Clara hadden laten wasschen. Ik vind die
+straf niet verdiend. Vader straft ons nooit onverdiend. Tante denkt
+altijd, dat we dan beter zullen opgroeien. Maar wij denken wel eens,
+dat die bijzonder goed opgevoede lui de malste menschen van de wereld
+worden. En daarom zijn we d'r heelemaal niet op gesteld, zoo heel
+best op te groeien.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI.
+
+
+In groote spanning zagen Lena en ik de theevisite bij Mevrouw Laura
+tegemoet. Lang voordat tante Caroline het gewild had, waren we al in
+ons beste pakje gestoken. Emma bracht ons weg, en liep onophoudelijk
+druk te praten over het mooie, groote huis van den baron. Ik wou, dat
+ze allen bij ons in de kerk kwamen, maar dat doen ze niet; dichterbij
+hebben ze een kerk, en daar gaan ze heen. Wat zullen de jongens
+jaloersch op ons zijn; ik heb ze maar gezegd, dat er heelemaal geen
+jongens zijn, waarna Daan opmerkte, dat een visite van louter meisjes
+hem te min was.
+
+Lena was gewoon wild; ik waarschuwde haar, dat, als ze wat verkeerds
+uithaalde, ik dadelijk naar huis terug zou keeren, om haar daar te
+laten. Natuurlijk werd ik weer voor verwaandheidje uitgescholden,
+maar dat is minder: Lena was nu niet kalm.
+
+Toen we de groote voordeur naderden, was ze o zoo schuchter, ik denk
+een beetje angstig. Ikzelf eigenlijk ook wel een weinig, toen een
+deftige huisknecht ons in een vestibule liet, die geheel met
+schilderstukken en platen versierd was, en ons vervolgens langs
+eindelooze gangen geleidde, waarna hij een deur opende, en riep: "De
+jongedames van de pastorie!"
+
+Even daarna stonden we in een allerliefste kinderkamer, en kwam Clara
+ons tegemoet om ons te verwelkomen. Zij bracht ons dadelijk bij 't
+venster, waar Betty op een sofa lag. Zij geleek sprekend op Clara,
+alleen haar gezichtje was wat smaller en bleeker. Dan was er in deze
+kamer nog een vriendelijke gouvernante, Miss Tudor.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Onmiddellijk vroeg Lena haar, of ze nog familie was van den koning
+Tudor. Miss scheen het nog al niet kwaad op te vatten; ze lachte
+althans en zei, dat ze vreesde, wel geen koning in de familie te
+zullen hebben.
+
+Toen trok Clara ons mee, en liet ons al haar prachtige poppenkamers
+en ander speelgoed zien. Al spoedig zat Lena op den vloer en
+vermaakte zich met een der poppenkamers. Inmiddels was ik met Betty
+gaan praten.
+
+"Clara heeft me verteld van jelui badkamer en de groote wasch," zei
+ze; "ik wou, dat ik er bij geweest was. Toe, vertel me d'r es wat
+meer van." Ik ging haar nu vertellen van ons ezeltje, en hoe wij
+probeerden het geld te krijgen; ze vond het allerleukst.
+
+Clara kwam naar ons toe: "Zeg, Betty, wij hebben toch zoo'n schik met
+ons poppenhuis; Lena vertelt me allerlei nieuws, hoe ik er mee om
+moet gaan. Wij hebben inbrekers door den schoorsteen laten klimmen,
+en onder het ledikant verborgen, en" -- hier ging ze fluisteren --
+"als Miss meteen uit de kamer gaat, gaan we een brandje voorstellen,
+en dan zijn wij brandweermannen; dan halen we de tuinslang en
+bespuiten het met water."
+
+Betty's oogen schitterden, maar ik moest zien, dat spelletje te
+voorkomen. Ik vertelde haar, dat wij zooiets thuis ook eens gedaan
+hadden. De jongens staken toen een brandenden lucifer onder een van
+de poppenbedden. 't Was o zoo aardig, maar het gansche bed vatte
+vlam, en al onze poppen verbrandden. 't Was wel heel vermakelijk, het
+toen te blusschen, doch net kwam moeder binnen, en wij moesten haar
+beloven, zooiets nooit weer te zullen uithalen. Als we hier zoo'n
+rommel maken, mogen we nooit weer komen.
+
+Lena keek me nijdig aan. "Hè, Griet, wat ben je weer vervelend, je
+houdt nou ook nooit es van een grapje!"
+
+'t Is wel hard, als je voor vervelend wordt gescholden, terwijl je 't
+goed bedoelt; maar ik zei geen woord meer, zoodat Lena al spoedig
+haar zinnen op wat anders zette. 't Duurde niet lang of de
+poppenkamer was veranderd in een kasteel, door soldaten belegerd; de
+poppen werden verondersteld, te worden gevangen genomen en vermoord,
+waarbij Clara en Lena een afgrijselijk geschreeuw aanhieven.
+
+Inmiddels vertelde Betty mij, hoe het voortdurend liggen op de sofa
+haar vermoeide, en hoe zij ernaar verlangde, er af te mogen en de
+kamer rond te huppelen. Vervolgens toonde ze me haar boeken en
+speelden we een leuk spelletje, totdat de thee kwam. Wij waren toen
+al de beste vrinden; Clara zei, dat er in geen mijlen zulke meisjes
+als wij te vinden waren. Wij vroegen haar de namen van al de dominees
+in de buurt, en van al de baronnen, en het bleek, dat zij ze allen
+bij name kende.
+
+Na de thee, toen Miss Tudor de kamer verlaten had, zei Betty tegen
+me: "Ik ben toch zoo blij, dat jelui niet zoo braaf bent. Ik dacht
+altijd, dat kinderen van een dominee zoo heel braaf waren. En als
+jelui dat waart, zou ik niet van je gehouden hebben."
+
+Ik voelde me wat vernederd en zei langzaam: "Zoo. Ja, heel goed ben
+ik niet, maar ik tracht het toch te worden." Zij keek mij aan. "Maar
+het is toch veel grappiger om ondeugend te zijn."
+
+"Dat weet ik niet," antwoordde ik. "Zoolang je 't bent, lijkt het
+heel dapper, maar daarna is het dat lang niet."
+
+"Ik wou, dat er geen "daarna" bestond," zei Betty ongeduldig. "Dat ik
+hier op die vreeselijke sofa lig, is ook een "daarna". Je weet, ik
+heb mijn voet verstuikt, toen ik als een jongen in een boom wou
+klimmen. Miss Tudor riep me, om er uit te komen, maar ik lachte haar
+uit, klom hooger en -- viel."
+
+"Verschrikkelijk," zei ik, en voegde er aan toe, terwijl ik mijn
+wangen voelde gloeien: "Dat is nu precies hetzelfde, wat ik zou
+gedaan hebben. Het is dan zoo akelig gemakkelijk, zoet te wezen."
+
+"Ik houd ervan, flink ondeugend te wezen," sprak Betty met trots.
+
+"Ik wou, dat je vader kende," zei ik. "Hij gunt ons zooveel mogelijk
+pleizier. Vaak zegt hij tegen tante Caroline: Een losse teugel,
+tante, voor mijn jonge wildebrassen, en zoo weinig mogelijk bevelen
+en regelen als 't maar kan. Dat zal ongehoorzaamheid voorkomen."
+
+"Wat een lieve vader!" riep Betty.
+
+En ik ging voort: "Hij zegt, dat als wij Gods geboden gehoorzamen,
+wij ook de zijne zullen opvolgen. Toen ik nog een klein meisje was,
+las ik vaak de Tien Geboden over, en ik dacht, dat ik er nooit één
+van overtrad. Maar nu weet ik beter. Verleden Zondag noemde vader ons
+drie geboden: Kom, ga, doe."
+
+Betty luisterde met aandacht. "Toe, ga voort. Je bent een
+heerlijkerd; 't eene oogenblik brul je van 't lachen en 't andere hou
+je een preek."
+
+Ik vertelde haar nu, zooveel als ik nog wist van vaders preek. "Zoo
+doet een trouwe knecht. In onze kerk ligt een ridder begraven, die
+altoos trouw en altoos bereid was. Vader zegt, dat hij dat ook wil
+wezen, en natuurlijk is hij het ook, en als ik er maar veel om denk,
+tracht ik het ook te wezen."
+
+"Vergeet je het dan zoo gauw?"
+
+"Bijna altoos," antwoordde ik zuchtend.
+
+In dit gesprek werden we gestoord door Lena en Clara. Ze wilden zich
+verkleeden. Wij gingen dus naar Clara's slaapkamer en trokken
+allerlei malle kleeren aan. Daarna keerden we terug naar Betty. Clara
+stelde een oude bedelares voor; Lena moest een Indiaan verbeelden,
+terwijl ik een deftige Amerikaansche dame voorstelde.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Allemaal deden we verhalen aan Betty, en zeiden, uit Engeland te zijn
+gekomen, omdat we gehoord hadden, dat ze zoo rijk en goed was.
+Vervolgens kondigde Lena een Indiaanschen dans aan; zij klauterde op
+de tafel, en tolde als een dolle rond, zoodat Betty tranen van 't
+lachen kreeg.
+
+Toen deze voorstelling was beëindigd, werd ons meegedeeld, dat Emma
+gekomen was, om met ons weer naar huis te gaan. Wij namen afscheid
+van elkaar; Clara en Betty vroegen ons, toch vooral weer te komen.
+Wij vonden het heerlijk, en Lena zei, toen we thuis kwamen: "Nu zie
+je es, hoe goed het was, dat ik er met den pony vandoor ging, want nu
+hebben we beste vriendjes in Clara en Betty." Toen wij thuis kwamen,
+vonden wij de jongens druk bezig met het tellen van hun geld. Daan
+had 65 cent gemaakt voor gevangen visch, die hij bij drie
+verschillende boeren had verkocht, en Alex had f1.80 verdiend bij
+Cummins; deze had hem 30 cent per dag gegeven voor zijn hulp bij 't
+hooien. Met de noodige plechtigheid verklaarde Alex: "'t Is verdiend
+in het zweet des aanschijns; maar het is ook alles, wat ik kan
+verdienen, want er wordt nergens meer gehooid nu. En de volgende week
+moeten we ook weer naar school."
+
+Oversecuur telden we allen ons geld nog eens na; 't was nog lang niet
+genoeg, om er een ezel voor te koopen, maar wij hadden alle hoop, er
+nog heel wat bij te verdienen. Lena kon doorgaan met het maken van
+borstplaat, en ik met het plukken van bloemen, en het zenden van
+groenten naar de markt. Daan kon voortgaan met zijn visscherij.
+Alleen voor Alex moest fluks een ander plan bedacht worden.
+
+"Niet noodig!" zei hij. "Ik heb harder gewerkt dan jelui allemaal
+samen. Ik heb mijn aandeel geleverd."
+
+"Eén gulden en tachtig cents is niet veel," merkte ik op. Alex begon
+korzelig te worden en zei: "'t Zit 'm niet in de hoeveelheid, 't zit
+'m in de waarde. Deze 36 stuivers vertegenwoordigen een zeer zwaren
+arbeid. Wat zou je meer op prijs stellen als verjaarsgeschenk: een
+boek, dat je zoo maar koopt en weer weggeeft, of een boek, waarvoor
+een jaar lang gespaard is, en de krachten van wie het kocht, bijna
+heeft uitgeput?"
+
+Ik was onder den indruk van deze redevoering, maar Daan heelemaal
+niet. "Je bent een lui stuk mensch," zei hij; "ik weet heel goed, dat
+je den halven dag in 't land lag, en frissche dranken kreeg."
+
+Maar Alex meende een week rust noodig te hebben; daarna zou hij een
+nieuw plan aanvatten. "Mijn lichaam is zoo vermoeid, dat ik niet
+denken kan; maar ik beloof je, dat mijn nieuwe plan niet minder
+aardig zal wezen dan dat van jelui."
+
+De Zaterdag met z'n zangoefening in de kerk kwam weer aan. Juist was
+ik aan 't zingen, toen ik ineens dacht aan vaders preek: Semper
+fidelis, semper paratus. Ik dacht erover, wat vader nu wel van mij
+zou wenschen. Maar ik had den moed niet, om het te doen; Daan zou mij
+uitlachen m'n leven lang. Maar toen ik naar bed ging, bad ik tot God,
+of Hij mij zóó moedig wilde maken, dat ik het doen durfde.
+
+Zondagmorgen vond ons allen aan 't ontbijt. Tante Caroline staat
+gewoonlijk al vóór ons van tafel op, omdat ze naar de Zondagsschool
+moet. Ook nu zou ze juist weer heengaan, toen Daan eensklaps
+opsprong, met rood gezicht haastig z'n kopje thee leegslurpte, en
+zei: "Tante, ik ga met u mee naar de school. Ik zal de klasse der
+kleintjes nemen." Tante nam het heel kalm op, maar voor onze ooren
+was het, of het onweerde.
+
+"Ik heb al zoo vaak er op aangedrongen, dat een van jelui me helpen
+zou," zei tante. "De arme kleintjes begrijpen mijn onderwijs aan de
+ouderen nog niet."
+
+Daan ging de kamer uit. Alex sloeg z'n oogen ten hemel, hief z'n
+handen op en riep: "De hemel komt naar beneden!" Lena begon te
+giegelen. "Stel je voor: Daan de kleintjes aan 't onderwijzen! Hij
+weet ze niets anders te zeggen dan "goede vormen"."
+
+Ik gevoelde mij als aan den grond genageld. Als ik dàt geweten had!
+Dat was nu de jongen, van wien ik vreesde, dat hij mij uit zou
+lachen, als ik deed, wat hij nu doet! Ik liep den tuin in, en
+schreide eens goed uit. En o, hoe bewonderde ik Daan nu! Altijd doet
+hij de dingen zoo onverwacht. Nooit praat hij er over, en je zou
+denken, 't kan hem niet schelen ook, maar plotseling komt ie uit z'n
+rust, gaat heen, en doet het. Ik zou zoo graag als hij wezen.
+
+"Wat zal ik een pret hebben over die zuigelinglessen," zei Alex, toen
+we samen naar de kerk gingen. "Neen, dat mag je niet," zei ik, "want
+het is heel goed, wat Daan gaat doen. Verleden Zondag heeft vader er
+nog over gepreekt. Ik had het ook willen doen, maar ik was bang, dat
+jelui me zouden uitlachen. En nu is Daan me vóór geweest. Heusch
+Alex, onder het ontbijt dacht ik elk oogenblik het te zullen zeggen,
+maar zie, ik kwam net te laat."
+
+Alex keek me een beetje scheef aan, maar zei niets; en toen we Daan
+bij het middageten weer zagen, zei geen van ons wat tegen hem; wij
+deden, alsof er niets gebeurd was. Ik bewonder Daan, als hij zoo
+doet, want hij zegt nooit, dat hij iets goed doet. En om elkaar te
+zeggen, dat je iets goed doet, vind ik verkeerd, lijkt me zoo
+verwaand.
+
+En nu moet ik vertellen van Maandagmorgen, en van de groote
+verrassing, welke ons toen te beurt viel. Puf had al telkens gezegd,
+dat hij iederen dag een brief van God verwachtte, met het geld voor
+een ezel erbij. Elken morgen klampte hij den brievenbesteller aan. 't
+Zal den man wel raar in de ooren geklonken hebben, toen Puf hem
+vroeg: "Weet u wel zeker, dat er geen brief voor mij bij is, want ik
+verwacht er een van God; het moet een heele zware brief wezen."
+
+[Illustratie]
+
+Dezen Maandag bracht hij de brieven weer binnen, en toen vader ze
+nakeek, zei deze plotseling: "Is hier een mijnheer George
+Marjoribanks in de kamer?" "Dat ben ik!" riep Puf, en danste in de
+grootste opwinding om de tafel. "Laat mij hem zelf openmaken!" Hij
+kreeg den brief in z'n handjes. "Maak 'm nu maar open," zei vader,
+ook wel 'n beetje nieuwsgierig. Puf maakte hem open: er zaten drie
+postbewijzen in, en een velletje papier, waarop geschreven stond:
+
+    "Van grootmoeder. Voor een ezeltje."
+
+En elk van de postbewijzen was f12.-- groot.
+
+Wij konden onze oogen niet gelooven. Grootmoe geeft ons zelden geld
+-- alleen op verjaardagen. Ik vermoedde natuurlijk al dadelijk, dat
+tante Caroline haar verteld zal hebben, hoe vurig Puf er om bad. Pufs
+gezicht was een portret waard, toen hem werd uitgelegd, hoe de zaken
+nu stonden. Zijn oogen straalden van blijdschap; hij zette een borst
+op en zei: "Natuurlijk. Ik begrijp heel goed, wat er gebeurd is.
+Vader zegt, dat God geld aan sommige menschen geeft, om er goed voor
+te zorgen. Hij heeft het Zelf te druk gehad, om het te zenden, en
+daarom droeg Hij oma op om het te doen."
+
+"Ik geloof, dat je de waarheid zegt, Puf," sprak vader, terwijl hij
+hem kuste op z'n heerlijken kroeskop. Puf keek met verrukte blikken
+om zich heen. "Mijn plan is het beste geweest van ons allen," juichte
+hij.
+
+Wij waren te verrast, om te spreken. Vader sprak zachtjes: "Want
+derzulken is het Koninkrijk Gods."
+
+Toen, na nog even stilte, barstten we allen uit in een blij gejuich.
+Het ezeltje was zoo goed als gekocht, en we konden zelfs nog wel geld
+over houden. Daan zei al dadelijk, dat dat dan wel kon dienen voor
+een zadel, maar vader zei, dat we voor die 36 gulden en wat we al
+reeds hadden; allicht wel een ezeltje en een tweede-hands wagentje
+konden koopen. Maar vader schat de dingen altijd goedkooper dan ze
+zijn.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII.
+
+
+En nu: waar kunnen we een ezel koopen?
+
+Ziedaar de groote vraag, welke ons allen bezig hield, toen we op een
+pufwarmen middag ons hadden neergevleid onder de boomen langs het
+grasveld. Behalve Puf, die nog niet tot bedaren gekomen was en
+telkens opsprong om vlinders na te jagen.
+
+Alex opende de debatten, kriebelde Lena met een grassprietje in haar
+oor en zei: "Je ziet nog wel es veel ezels zoo grazen, maar ik heb er
+tot nu toe nog niet zoo bijzonder op gelet."
+
+"Laten we naar juffrouw Ribbon gaan, en haar vertellen, wat we noodig
+hebben," stelde ik voor, en begon alvast te zingen:
+
+
+  Wie hier eens komt, die komt terug,
+  Die wordt geholpen, goed en vlug.
+
+
+"Zij zal er een uit haar dierenverzameling halen," zei Daan, "en dan
+zal 't niet veel moois wezen, dat verzeker ik je. Neen, de eenige
+lui, die werkelijk goede ezels hebben, dat zijn de zigeuners, en die
+moeten we vóór alles zien te vinden."
+
+"Hoera!" riep Alex uit, "we gaan een zigeunerkamp bezoeken." En Lena
+voegde erbij: "Juffrouw Ribbon zal ons wel zeggen, waar er een is."
+
+"Wacht es even," zei Daan, "we kunnen het best zelf uitvinden, waar
+ze zitten, evengoed als de politie. Laat mij maar begaan."
+
+"Nou ja, maar we kunnen toch evengoed eerst es bij juffrouw Ribbon
+gaan hooren," meende ik.
+
+Aldus werd besloten; we sprongen allen overeind en draafden naar het
+"dorpsmagazijn". Er stonden juist twee vrouwen af te rekenen, maar
+toen ze ons zagen, gingen ze heen, en spoedig had ons clubje den
+ganschen winkel gevuld, natuurlijk Puf vooraan. O, wat was het er
+snikheet! De vliegen zaten overal op, en juffrouw Ribbon zag er uit,
+alsof ze zoo van een wilde vliegenjacht kwam, natuurlijk kwamen de
+vliegen nu ook nog op haar gezicht af, alsof het met stroop besmeerd
+was. Met haar zakdoek trachtte ze de lastige dieren op 'n afstand te
+houden. Niettemin glimlachte ze, zooals altijd en onder alle
+omstandigheden.
+
+Daan nam eerst het woord en zei alsof het een bestelling gold: "Wij
+wilden een zigeunerkamp hebben." Juffrouw Ribbon keek hem versteld
+aan, maar glimlachte alweer spoedig; zij houdt van een grap, en
+daarom wij ook van haar.
+
+"Hoeveel geld heb je daarvoor beschikbaar? Ze zijn duur, jongeheer
+Daan!"
+
+"O, dat komt later wel terecht, als u er ons maar aan een helpt," zei
+Daan.
+
+"Een zigeunerkamp is een flinke bestelling," zei juffrouw Ribbon
+nadenkend. "Maar je moet me eens wat nader zeggen, wat je bedoelt.
+Hoeveel zigeuners moet je hebben? Of is de bedoeling een kamp
+alleen?"
+
+Wij zagen, hoe ze lachte. Maar Alex zei nog eens uitdrukkelijk: "Dat
+zou nu de eerste keer worden, dat we hier tevergeefs kwamen. Neen,
+juffrouw, we moeten een compleet kamp hebben, met levende zigeuners
+erin."
+
+"Maar groote goedheid, kinderen, ik verkoop alleen dingen, die de
+menschen kunnen koopen. Levende zigeuners zijn niet te koop in dit
+Christelijk land."
+
+Wij begonnen terrein te verliezen, juffrouw Ribbon is ons te knap af.
+Toen zei Daan met potsierlijke verontwaardiging: "Wij zullen het
+onthouden, juffrouw. Wat wij wilden koopen was de inlichting over een
+zigeunerkamp. Maar we zullen u verder niet lastig vallen."
+
+Allen verlieten we den winkel, 't hoofd in den nek als vertoornde
+klanten.
+
+"'t Zal haar wàt spijten, dat ze ons niet heeft geholpen," zei Daan.
+We gingen dadelijk weer naar huis. Daar schreef Daan, op een groot
+vel van vaders preekenpapier, zoo mooi als hij kon:
+
+
+    "Onmiddellijk inlichtingen gevraagd
+    naar het naastbijgelegen zigeunerkamp.
+    Gedurende één week in te zenden
+    aan de pastorie.
+                                      Daniël Marjoribanks."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Toen was de vraag: Waar zullen we dien brief brengen? We waren 't er
+allemaal over eens: niet bij juffrouw Ribbon. Daan had een mooi idee.
+Bij den kruisweg, juist aan 't begin van ons dorp, staat een groote
+mijlpaal. Wij namen een beetje lijm mee en gingen er heen. Onderweg
+zei ik tegen Daan: "Je zult er nog een belooning voor moeten geven."
+Daar had hij niet aan gedacht, maar vlug krabbelde hij nog op den
+brief: "De aanbrenger zal goed beloond worden." Zoo hoog als wij
+erbij konden, werd het papier tegen den paal geplakt, en daarna
+keerden we weer naar huis terug. Na de thee ging Daan nog twee keer
+kijken, of de lijm wel goed hield. Den tweeden keer zag hij, dat er
+twee mannen en een jongen bij stonden te lezen. "Ik hield me weg,"
+vertelde hij; "ik kroop achter een heg. Zij schenen er veel belang in
+te stellen."
+
+"Ik geloof, dat we beter gedaan hadden, met naar een ezel te vragen,"
+merkte ik op. Maar de jongens moesten daar niets van hebben. "Dat
+zigeunerkamp is juist de grap!" schreeuwde Daan. "Misschien zijn er
+in Lincolnshire niet eens zigeunerkampen," zei Lena.
+
+Dat hadden we nog niet overdacht. En dus gingen we op nader onderzoek
+uit. Vader werd aangeklampt om ons daar wat meer van te vertellen.
+Hij vertelde ons, dat hij eens zoo'n kamp had bezocht, toen daar een
+man ziek was geworden. Wij vertelden vader echter niet, waarom wij
+onze vraag deden, maar Puf wilde weten, of ze ook jongens en meisjes
+stalen.
+
+Den dag daarna kwam er een jongen aan de achterdeur en vroeg Daan te
+spreken. Gelukkig was hij thuis, want den volgenden dag begonnen de
+lessen weer. Zeer gejaagd kwam Daan aanloopen. De jongen vertelde:
+"Ik heb dien brief gelezen. Boer Brown, aan den weg naar Lemworth,
+laat altijd zigeunertroepen op een stuk land bij z'n boerderij
+uitrusten. In deze maand komen ze gewoonlijk, omdat ze dan naar de
+Lemworthsche kermis gaan, en die is vandaag over een week."
+
+"Sjonge, dat treffen we!" riep Alex. "Hoeveel heb je hem gegeven?"
+
+"Dertig centen. Dat vond ie heel best. Ik zal het natuurlijk uit onze
+ezelkas betalen."
+
+"Ik wou, dat we nu morgen dien ezel maar kochten, dat lange wachten
+is nergens goed voor," vond ik.
+
+Maar de jongens vonden, dat het wel een week uitstel waard was, om
+een echten ezel te kiezen uit een echt zigeunerkamp. En toen begonnen
+de lessen; alle dagen waren de jongens weg. Lena en ik kregen 's
+morgens les van tante Caroline, en Puf verbeeldde zich dat ook maar.
+De middagen hadden we voor onszelf, maar dan was er altijd wel wat
+naar een zieke te brengen, of andere boodschappen.
+
+Op zekeren dag hoorde vader mij brommen, omdat ik zoo graag een nieuw
+leesboek uit de school-bibliotheek wou lezen, en tante me toen een
+boodschap wilde laten doen, terwijl ik pas voor haar was weggeweest.
+Vader schudde zijn hoofd, en zei: "Semper paratus! Grietje, zoo wordt
+je niet een goede dienstmaagd."
+
+"Maar ik ben de meid van tante Caroline niet," flapte ik eruit.
+
+"Ik dacht, dat je een van Christus' dienstmaagden waart," sprak vader
+ernstig. "Jou kleine dagelijksche werkzaamheden zijn de plichten, die
+Hij je oplegt, Je kunt niet Zijn dienst scheiden van den dienst hier
+in huis, het zijn dezelfde plichten. Denk je wel altijd aan Zijn
+bevelen, kind?"
+
+"Ik vergeet het zoo vaak," zuchtte ik.
+
+"Een ontrouwe dienstmaagd is zulk een teleurstelling voor Jezus,"
+sprak vader zacht.
+
+Toen begon ik te schreien. Ik kon er niets aan doen.
+
+"Ik geloof niet vader, dat ik ooit een trouwe, gewillige dienstmaagd
+zal worden."
+
+"Waarom niet? Deze boodschap van je tante was een oproep tot _gaan_,
+nietwaar?"
+
+"Ik denk van wel," fluisterde ik.
+
+"Geloof je zelf, dat je in Christus' dienst bent?" vroeg hij me.
+
+"Ik hoop van wel, vader. Ik wil Hem dienen, omdat Hij voor mij
+gestorven is, en ik heb Hem lief, maar niet zóó, als het moest
+wezen. Ik denk, dat het _komen_, waarover u preekte, heel wat
+gemakkelijker is, dan het _gaan_. En wat het _doen_ betreft, ik heb
+er niet eens over gedacht. En, vader, het spijt me toch zoo, dat ik
+die Zondagsschoolklas niet heb genomen; Daan was me net voor."
+
+"Elken dag, Grietje, moet je zoowel komen als doen. Het eerste wat
+een knecht des morgens doet, is zijn heer om orders vragen. Heb je
+van morgen den Heer om Zijn bevelen gevraagd?"
+
+"Neen vader," zei ik, "ik heb mijn gebed vanmorgen afgeraffeld, omdat
+ik te laat op was."
+
+"O, maar dàt is de oorzaak van je ontrouw. Ik ben in mijns Meesters
+dienst al heel wat jaren meer, dan gij Grietje. Als ik beproef Zijn
+bevelen uit te voeren, zonder Hem steeds te bidden, dan geraak ik
+dadelijk in moeite. Den ganschen dag, en elken dag is het "komen" en
+"gaan"."
+
+Vader ging heen, ik bleef in nadenken verzonken staan, en beloofde
+mijzelf in stilte, dat ik trachten zou, nooit meer te mopperen, al
+werden mij honderd boodschappen per dag opgedragen.
+
+Ons plan, om op de kermis van Lemworth te gaan kijken naar een
+ezeltje, vond vader niet goed. De jongens vroegen hem toen, of we
+Zaterdag een langen dagmarsch mochten gaan maken; we zouden dan ons
+twaalf-uurtje meenemen, en zien, of er ook zigeuners te vinden waren,
+die een ezel voor ons te koop hadden.
+
+Vader vond dit goed, maar zei erbij, dat we slechts inlichtingen
+mochten vragen; het koopen van een ezel moesten we aan hem overlaten.
+
+Wat duurde het lang, voor 't Zaterdag was! Eindelijk was de
+langverwachte dag er, en dadelijk na 't ontbijt gingen we op weg. Puf
+ging te keer als een wanhopige, omdat hij niet mee mocht, en tante
+Caroline trachtte hem met allerlei schoone beloften tot bedaren te
+brengen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij begonnen met twee mijlen te marcheeren langs den kalen, stoffigen
+weg; daarna klommen we over een schutting en gingen dwars over de
+landerijen. Drukke gesprekken en allerlei verhalen maakten de
+wandeling kort. Daan vertelde van een jongen op zijn school, met wien
+hij altoos aan 't vechten is. Hij komt uit Londen, heeft een
+verbeelding, alsof z'n vader hertog is, en ziet met minachting neer
+op "dat gewone volk", zooals hij het noemt.
+
+"Ik vind het niet erg "in den vorm" voor zoo'n heertje om te
+vechten", merkte ik op. Ik houd er van, om Daan met z'n eigen woorden
+te bekampen.
+
+"Ik heb 'm als een worst in mekaar gedraaid," zei Daan. "Ik had er
+zin in, met mijn vuisten er nog eens goed op te beuken. Maar ik laat
+hem nog liever heelemaal links liggen, omdat hij gewone menschen
+minacht."
+
+Lena vroeg: "Zouden we de zigeuners wel thuis vinden? Ze zullen
+allicht naar de kermis te Lemworth zijn." Daar hadden we zoowaar nog
+niet aan gedacht. We hielden even stil, om de zaak te overdenken;
+inmiddels werd de lunch in 't gras gebruikt.
+
+"Alle ezels zullen toch niet naar de kermis zijn," zei ik. "Hebben
+zigeuners wel altijd ezels?" vroeg Lena. "Och, hou toch op en doe
+niet van die malle vragen," zei Daan verstoord.
+
+Na nog een heelen tijd te hebben geloopen, kwamen we bij de boerderij
+van Brown, en daar vonden we tot onze blijdschap een kamp, een vuile
+tent, en een troep kinderen, die er bij speelden. Een zwart-uitziende
+vrouw was bezig met kleeren wasschen in een groote braadpan. Maar
+ezels waren er niet te zien; slechts een oud wit paard liep er te
+grazen.
+
+"Ik vrees, dat ze naar de kermis zijn," fluisterde Alex. "Toe Daan,
+ga es heen en groet die vrouw es."
+
+Daan kan dat altijd heel netjes; de lui op 't dorp mogen hem graag,
+omdat hij zoo netjes z'n pet kan afnemen. Hij ging recht op de vrouw
+af, en groette met z'n stroohoed.
+
+"Morgen juffrouw, mogen wij het genoegen hebben, enkele minuten met u
+te spreken?" Zij trok haar handen uit de braadpan en staarde ons aan,
+of we wilde dieren waren. Daan ging voort: "Ik weet niet wie
+de .... baas van dit kamp is, maar ik zou hem graag over zaken
+spreken."
+
+"Houdt je me voor den mal?" vroeg de vrouw ruw.
+
+"We meenen het allemaal ernstig," zei Daan. "U moet weten, wij willen
+een ezel koopen, en wij meenden, dat u er wel een te koop zoudt
+hebben."
+
+De vrouw lachte, en riep daarna: "Jim! Kom es hier en vertel dien
+jongens es, dat ze aan 't verkeerde adres zijn voor ezels."
+
+Een man, een echte zigeuner, kwam langzaam aanslenteren. Hij droeg
+groote blinkende knoopen aan jas en vest en broek, had een grooten
+geelrooden zakdoek om z'n hals en een zwaren ring aan een der
+vingers.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Wij doen niet in ezels!" zei hij, terwijl hij aan een groote pijp
+trok en ons met loerende oogen bekeek. "Hoeveel heb je er voor over?"
+
+"Dat zal vader wel behandelen," zei Daan met beslistheid. "We moeten
+een goeden, vluggen ezel hebben, een die loopt als de wind, en wij
+wenschen hem Maandagavond na zes uur aan de pastorie te Warlington te
+hebben, om 'm te bezien. Kan ik daarop rekenen?"
+
+Daan doet altijd zaken, als was hij een koopman van zessen klaar.
+Maar wij waren toch allen teleurgesteld, dat wij nu niet één
+ezeltje te zien kregen. Intusschen sloop Lena wat verder het kamp in,
+kwam weer terug en vroeg aan de zwarte vrouw: "Laat mij eens uw
+woning van binnen zien; ik zou ook wel in zoo'n kamp willen wonen."
+
+De vrouw vond het goed en ging ons voor; Alex ging mee, en Daan bleef
+met den man praten. De wagen zag er van binnen wat aardig uit. Aan
+den wand hingen schilderijtjes, platen en helder geschuurde pannen;
+maar lekker rook het er niet. Lena vond het er verrukkelijk en zei:
+"Zeg u es -- we zullen 't aan niemand verklappen -- maar is het waar,
+dat jelui kleine kinderen stelen, of staat dat alleen in de boeken?"
+
+De vrouw moest hardop lachen. "Wou je een tijdje met ons mee op reis,
+juffie?"
+
+"O, dolgraag, maar slechts voor een paar weken, in de vacantie. Ik
+geloof, dat het heerlijk is, gestolen te zijn!" De vrouw schudde haar
+hoofd. "Kinderen geven meer kwelling, dan ze waard zijn; die wij
+hebben, zijn al meer dan genoeg," zei ze.
+
+Lena was geheel uit 't veld geslagen. Alex vroeg haar, of ze wel
+waarzeggen kon. Ze schudde van neen. Maar -- zeiden we haar -- dan
+kun je ook geen echt zigeunerkind wezen.
+
+Toen we den wagen weer verlaten hadden, riep Daan ons. "De zaak is al
+in orde," zei hij; "wij zullen eenige ezels thuis krijgen, om uit te
+kiezen. Overmorgen komen ze; zoolang zullen we moeten wachten."
+
+Alex vroeg hem toen, of hij den zigeuner wilde vragen, dat die ons
+zou verzoeken om op een avond een echt zigeunermaal te komen
+bijwonen.
+
+Daan vroeg het en antwoordde ons, dat we er zelfs aan mochten
+deelnemen, voor twintig cent de man. De man verzocht ons te komen den
+eerstvolgenden Dinsdag, 's avonds om 9 uur. Toen zeiden we hem goeden
+dag, en vertrokken.
+
+Ik weet niet, hoe dat kwam, maar we waren allemaal een beetje
+teleurgesteld. Wij hadden verwacht een prachtigen ezel te zullen
+zien, en met een mooi-gezadeld exemplaar thuis te zullen komen; wij
+hadden gedacht, een groot, dichtbevolkt zigeunerkamp te zullen
+aantreffen, met een waarzegster er bij, met mannen er bij, die ringen
+in hun ooren droegen, die dansten en feest vierden, en een of ander
+gestolen kind, dat achter een boom stond te huilen. Maar van dat
+alles niets; niet één ezel, één kermiswagen maar, geen gestolen
+kind, één man maar en ééne vrouw.
+
+Intusschen vertelde Daan ons, dat de man iemand wist, die ezels
+verkocht, en dat die persoon op de kermis was. Maar hij zou hem wel
+vertellen, wat wij wenschten, en dan zou die koopman ze wel brengen.
+"Ik heb hem den tijd gegeven tot Maandagavond," zei hij deftig, "en
+ik heb er nog een mooi plan bij bedacht. Wij zullen op den mijlpaal
+aan den kruisweg een nieuw briefje plakken, waarop te lezen staat,
+dat iedereen die een ezel te koop heeft, er dienzelfden avond mee aan
+de pastorie moet komen." "Dat wordt een ezelen-revue!" juichte Alex,
+en sprong in 't rond.
+
+Met groot verlangen zagen we Maandagavond tegemoet. Wij houden er erg
+van, iets lang vooraf te weten, dan heb je altijd schik vooruit en je
+wordt niet zwartgallig. Betty en Clara zeggen, dat ze haast altoos
+somber gestemd zijn, daarom heb ik ze gezegd, dat ze vooral veel
+plannetjes moeten maken.
+
+In een tevreden stemming naderden we ons dorp weer. Bij het spreken
+over de avondpartij in 't zigeunerkamp, liet ik Daan merken, dat ik
+vreesde, dat vader ons geen toestemming zou geven, om er heen te
+gaan. "Nu ja," zei hij, "jelui -- Lena en jij -- doen ook beter met
+niet te gaan. Alex en ik wel, omdat vader het ook wel eens gedaan
+heeft; vader zei, dat sommigen van die zigeuners heel nette menschen
+zijn."
+
+"Maar wij zouden toch graag meegaan," zei ik wat ontevreden. "Alles
+wat lekker is, is nog niet verkeerd!"
+
+"Wees toch zoo'n kwast niet," zei Alex. En Lena voegde er nijdig aan
+toe: "Ik ga toch, 't kan me niet schelen, wat ouwe Griet doet; als ik
+er voor gestraft word, heb ik het toch al gehad!"
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII.
+
+
+Puf was danig verstoord, toen we zonder ezeltje thuis kwamen.
+Dadelijk na de thee ging Daan het nieuwe briefje aan den mijlpaal
+hechten. Allen gingen we mee en hielpen hem. Hij schreef er op:
+
+"Gevraagd een eerste-klas ezel. Op bezien te zenden Maandagavond 6
+uur aan de pastorie." Erboven schreef hij nog: "Belangrijk en
+spoed-eischend."
+
+Toen dat afgeloopen was, gingen we weer naar huis, en hielp ik tante
+Caroline met opruimen, want het was Zaterdagavond. De zangoefening
+had ze ons ditmaal geschonken, omdat we uit waren geweest; doch voor
+we naar bed gingen, nam ze ons mee naar de piano in de zitkamer, en
+zongen wij de gezangen nog eens, die we voor Zondag moesten kennen.
+Daarna zei tante Caroline tot Daan: "Kom je morgen naar de
+Zondagsschool?" Daan antwoordde erg ruw: "Ja, ik denk 't wel."
+
+Toen zei ik: "Tante, ik wou wel een klas nemen, als u nog een andere
+had."
+
+"Ik denk, Grietje, dat er daarvoor niet genoeg kinderen zijn. Lang
+geleden heb ik het je al gevraagd."
+
+"Wat leer je hun toch, Daan?" vroeg Lena. Maar Daan ging de kamer
+fluitende uit, en zei geen woord. Ik was er ook zeer benieuwd naar,
+wat hij ze leerde, maar toen ik het tante vroeg, zei ze: "'t Is
+jammer, dat jongens altijd denken, dat ze hun gevoelens onder zich
+moeten houden. Hij weet uitnemend de orde te bewaren, leert ze hun
+tekst en versje, en vertelt hun heel aardig een Bijbelsch verhaal."
+Ik zuchtte, want ik wou zoo graag hetzelfde werk doen.
+
+Maandagmiddag kwam Lena naar me toe rennen: "O Griet! ik ben bij
+juffrouw Ribbon geweest, en zij zegt, dat ze een prachtigen ezel
+weet, en dat had ze ons allang kunnen zeggen, als we 't haar maar
+verteld hadden, en we niet naar die zigeuners waren gegaan. Zij zegt,
+dat ie aan een boer behoort, en dat die 'm verkoopen wil.
+
+"Wel," zei ik, "zeg haar, dat ze hem bericht den ezel vanavond
+opzicht te zenden."
+
+"Dat heb ik haar gezegd, maar zij zei dat ze niemand had om hem die
+boodschap te brengen."
+
+"Waar woont hij?"
+
+"Dat weet ik niet."
+
+Ik ging dadelijk naar juffrouw Ribbon, en kwam te weten, waar de boer
+woonde. Het was wel een heel eind, maar ik dacht, als tante Caroline
+me maar even vrij liet, kon ik wel even heengaan. Tante zou juist met
+vader uitgaan. Ze gingen naar een vergadering in Lemworth, en vader
+zou er spreken. Zij vonden goed, dat ik ging, en zeiden meteen, dat
+we met de thee niet op ze behoefden te wachten. Ik vroeg angstig:
+"Maar u zult toch tijdig genoeg terug zijn, vader, om ons ezeltje uit
+te kiezen?" Hij glimlachte: "Ik vrees, dat we zullen moeten
+adverteeren, kind; ik twijfel er aan of je hier wel ezels heen zult
+krijgen."
+
+"Wij verwachten wagenladingen vol!" riep ik uit, en rende heen.
+
+Lena wou meegaan, en samen staken we dus de velden dwarsover. 't
+Rennen hield spoedig op, want het was o zoo warm; wij plukten bladen
+van zuring en varenkruid om ons te verkoelen. Eindelijk waren we aan
+de boerderij. Een prachtige tuin lag vóór de groote boerderij; in
+dien tuin lag een heer in een rieten stoel, en daarbij zat een dame.
+Ik vreesde, dat we verkeerd waren, maar we moesten den tuin door, om
+bij de voordeur te komen. Ik vroeg hun, of daar Mr. Donnyball woonde.
+De dame glimlachte: "Ja zeker, ga maar naar het huis, daar zul je
+zijn vrouw wel vinden. Wij zijn maar logé's."
+
+Ik liep door, maar Lena bleef achter, zij mag graag met vreemde
+menschen praten; ik niet. Ik belde en een boerenmeid kwam voor; zij
+riep dadelijk de boerin, die heel blij was, toen ze hoorde wie ik
+was. Ik herkende haar dadelijk; zij en haar man komen elken
+Zondagmorgen bij ons in de kerk en zitten in de middelste banken.
+
+Zij zei: "Kom binnen, lieve. Jan en ik zeggen altijd tegen mekaar,
+jelui zitten als engelen in het koor, en het is een genot, jelui te
+hooren zingen, en jelui goeje lieve vader preekt als een apostel.
+Kom, ga binnen, dan zal ik je een stuk van mijn eigengebakken koek
+geven, en een glas melk. En wat is nu de boodschap, kind?"
+
+Zij sprak zóó snel, dat ik er geen woord tusschen had kunnen
+krijgen. Toen ik haar het doel van mijn komst verteld had, zei ze:
+
+"Ja, jelui hebt een ezel noodig, hé? Kijk es wij hebben logé's,
+kapitein en mevrouw Rogers. Zij komen uit Londen; zij hebben familie
+te Lincoln. Hij is sedert den oorlog kreupel, en wij dachten, dat
+onze Nell hem heel zacht in een rieten wagentje zou kunnen trekken,
+maar hij ziet het ding niet, of maakt rechtsomkeert, en is niet tot
+kalmte te krijgen. Wij hebben er toen over gedacht, een pony te
+nemen. Mijn mans broer heeft er een; en zoo is het gekomen, dat ik
+tegen juffrouw Ribbon zei, dat we Nell niet wilden houden. Mijn
+kleine jongen reed er altijd op" -- ze begon eensklaps te schreien;
+ik begreep, dat haar kind was overleden en betuigde haar mijn
+deelneming daarover. Vervolgens zette ze mij in een heerlijk koele
+serre, riep Lena ook, en beiden kregen we toen een glas melk en een
+stuk gebak. Ze beloofde, dat de ezel dien avond door een der knechts
+zou gebracht worden. Ik was wat in m'n schik; we wilden nog graag den
+ezel zien, maar men was met 'm naar den molen om meel te malen. We
+namen nu afscheid en bij 't heengaan hielden de heer en mevrouw
+Rogers ons nog aan.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Lena had hun natuurlijk alles al verteld; de kapitein vroeg lachend:
+"Wat geven jelui voor den ouden knol?" Ik vertelde hem, dat we een
+ezelen-revue zouden hebben, en daaruit kiezen zouden.
+
+"O!" riep hij uit, "daar moet ik bij wezen." Lena klapte in de handen
+en liet hem beloven, dat hij komen zou. Maar Mevrouw Rogers was er
+niet voor; hij was niet erg sterk, vertelde zij. Toen zei Lena: "Ik
+zal u een brief sturen, als u 't goed vindt, en daarin van de revue
+vertellen. Tante Caroline laat ons brieven schrijven, om te leeren
+stellen." Mevrouw Rogers vond het heel aardig, en wij vertrokken.
+
+Lena begon te rammelen: "Wat zijn ze lief hé? Ik geloof, dat
+kapitein Rogers vergeten heeft te groeien, hij praat net als de
+jongens; Mevrouw Rogers keek hem onophoudelijk aan, en zei een keer:
+"Charles, breng het kind nu niet in de war." Ik zei, dat ik nooit in
+de war kwam. Toen fluisterde hij: "Als je met je hoofd omlaag slaapt,
+hou je ook op met groeien."
+
+"Hij spreekt net als tante Marie," merkte ik op. "Ik hoop, dat hij
+bij ons zal komen."
+
+"Ik zal hem een brief schrijven en vragen, om toch vooral te komen,"
+zei Lena.
+
+Toen wij thuis kwamen, was het theetijd, en waren de jongens juist
+uit school terug. Zij spotten met ons ezeltje. "Als de ezel van
+juffrouw Ribbon komt, zullen we 'm slaan, waar de anderen bij zijn,"
+dreigden ze. Wij vertelden hun, dat het niet juffrouw Ribbon's, maar
+boer Donnyball's ezel was.
+
+En zoo naderde het met spanning verwachte oogenblik van de
+ezelen-revue.
+
+Toen 't zes uur was, stonden we allen aan 't hek; Puf was op 't
+poortje geklommen, om toch vooral de eerste te wezen, die hen zag
+komen. Wij wachtten, wachtten tot bijna halfzeven, toen Nell kwam
+opdagen. Hij zag er prachtig uit, dik en helder, en met een mooie
+grijze kleur; de jongen, die hem bracht, scheen ook zeer met hem
+ingenomen. Terwijl we ons om den aankomeling verdrongen, kwamen, in
+een stofwolk gehuld, vier leelijke, ruwe beesten aangedraafd,
+begeleid door een man en een jongen. En toen begon de revue.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik wenschte, dat vader er nu maar was, maar Daan meende zelf de keuze
+wel te kunnen maken. Nog waren we bezig, van alle kanten het vijftal
+te bekijken, toen een oude vrouw kwam opzetten, ook met een ezel, en
+werkelijk een aardig beest.
+
+Het begon nu vermakelijk te worden; een troep kinderen stond om ons
+heen, en nog meerderen kwamen erbij kijken. Wij hadden nu zes ezels,
+en nog was vader er niet.
+
+De vier magere ezels behoorden aan onzen vriend den zigeuner, en de
+mooie zwarte behoorde aan een vriendin van juffrouw Tapson. Daan deed
+heel gewichtig; hij fluisterde Alex wat in, waarna deze z'n pet in de
+lucht wierp en uit alle macht Hoera! riep. Onmiddellijk daarna nam
+Daan het woord en schreeuwde: "Kijk hier, we moeten een ezel hebben,
+die goed kan loopen, en nu willen we uit deze zes den besten kiezen.
+Daarvoor zullen we een wedstrijd houden; wie van de zes het vlugst
+een afstand van één mijl loopt, is ons."
+
+De dorpskinderen juichten bij het hooren van deze afkondiging, en wij
+niet minder. De man met de vier magere exemplaren keek niet bijzonder
+opgewekt. En hij mopperde: "Ik heb deze puike beestjes 10 mijlen
+moeten laten loopen, om ze hier te brengen, en ik heb er niet op
+gerekend, dat ze nu ook nog een wedstrijd moeten meemaken. En dat op
+zoo'n heeten dag!"
+
+"Wel," zei Daan, die altijd rake opmerkingen heeft, "we zullen ze een
+voorsprong geven. Op den hoogen weg zal de wedloop plaats hebben; tot
+den ouden eik, waar de bliksem is ingeslagen, is het een halve mijl,
+ik heb het opgemeten. Nu zullen we ze tot daar laten rennen; de start
+is bij ons hek."
+
+Vervolgens vroeg hij aan juffrouw Tapson's vriendin, die Rowe heette,
+hoe ver haar ezel had geloopen; 5 mijlen, was het antwoord. Bob
+Tapson had ons briefje aan den mijlpaal gelezen, en toen haar
+gewaarschuwd. Zij was nu met het ezelkarretje hierheen gekomen.
+
+Daan begon nu den wedstrijd te regelen. "Wij moeten jockeys hebben,"
+vond Alex, en voegde er meteen bij: "ik zal den grijzen berijden."
+Toen deed Daan ook maar eerst een keus, en bestemde den zwarten voor
+zich. Dit was de ezel van juffrouw Rowe.
+
+Maar de jongen van boer Donnyball zei, dat hij zelf z'n ezel moest
+berijden, want hij kende z'n eigenaardigheden. Alex koos zich dus een
+van de vier zigeuner-ezels; dan nam de jongen, die erbij was, een
+tweeden van 't viertal, de man wilde dan den derden nemen. Maar Daan
+vond hem daar te zwaar voor. Lena en ik vroegen hem, ook een ezel te
+mogen berijden, maar hij wou 't niet hebben. Hij vond, dat wij
+moesten post vatten bij de start. Twee jongens uit 't dorp bestegen
+toen de twee andere zigeuner-ezels. Zij moesten alle vier zonder
+zadel bereden worden.
+
+Het begon nu te spannen; iedereen wond zich op, en toen we de ezels
+alle op den hoogen weg brachten, en ze daar op een rij plaatsten,
+scheen het heele dorp wel uitgeloopen, om er naar te kijken.
+
+Daan gaf den 10-mijlen-ezels 200 meter voorsprong, dien van juffrouw
+Rowe 100 meter, en de grijze, die maar een mijl geloopen had, vertrok
+bij ons hek. Het kostte heel wat tijd, voordat alles in orde was. Als
+vertreksein vind Daan een pistool heel geschikt, maar we hadden geen
+bruikbaar exemplaar meer; dus werd de tafelbel gekozen. Hiermee liep
+ik tot midden op den weg, en luidde haar toen uit alle macht. De zes
+harddravers zetten zich in beweging, maar ook de gansche troep
+kinderen rende er achter aan, schreeuwend en juichend, dat je hooren
+en zien verging. Lena en ik hadden graag evenzoo gedaan, maar wij
+hadden de wacht bij het eindpunt, en hielden ons dus gereed voor een
+nauwkeurige opname van den tijd der terugkomst.
+
+Een van de bruine ezels wilde niet; hij struikelde over een kuiltje,
+en bleef bewegingloos staan. De man, die hem en z'n 3 makkers
+gebracht had, begon te vloeken en hem te slaan. Lena en ik werden
+beangst, en we vroegen Baldwin, er heen te gaan, en hem te vragen,
+maar op te houden. Natuurlijk waren de keukenmeid en Emma en Baldwin
+ook komen kijken.
+
+Het duurde lang, eer ze terugkwamen, maar eindelijk hoorden we
+juichkreten en zagen we Daan op den zwarten ezel in draf aanrijden.
+Met een galop sprong hij het eindpunt binnen. Van de anderen was nog
+niets te zien. Eindelijk verscheen ook Alex; hij was twee keer
+afgeworpen; hij zei, dat zijn ezel kuren had, en terwijl hij ons
+daarvan vertelde, nam het dier juist weer een sprong, en buitelde
+Alex over z'n kop in een bed brandnetels. Ik kon m'n lachen niet
+houden, hoewel ik het voor Alex jammer vond. Vervolgens verscheen de
+boerenknecht; zijn ezel lag aan den weg, en had hem enkele
+oogenblikken geleden afgeworpen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+De andere ezels waren geen van alle goed, zij kwamen niet eens tot
+aan den eikeboom, ze stonden koppig op den weg, en wilden niet voort,
+waarop Daan den man te kennen gaf, dat we een loopenden, geen
+stilstaanden ezel moesten hebben. De man was verre van prettig
+gestemd en raasde van belang. Hij wilde voor z'n vergeefsche reis
+betaald worden, en ging naar de herberg om vaders thuiskomst af te
+wachten. Natuurlijk waren we 't allen eens over den winnaar, en
+juffrouw Rowe was wàt in haar schik. Zij prees haar ezel als een
+eerste-klas-harddraver en wilde er haar karretje en het tuig bij
+verkoopen voor een prijsje. Nu kwam het belangrijkste nog: de
+koopsom. Zij zei, dat ze den ezel en het karretje niet meer noodig
+had, omdat ze te Lemworth ging wonen, en daarom zou ze 't ons voor
+een prijsje laten: voor de gansche verzameling vroeg ze 54 gulden. 't
+Scheen goedkoop, maar ... wij hadden het niet! Daan telde onze kas na;
+er was slechts 10 gulden en 20 cent in, en daar kwam dan bij
+grootmoeders 36 gulden. Terwijl we hierover nog aan 't onderhandelen
+waren, kwamen vader en tante Caroline van 't station.
+
+Hoewel vader zeer vermoeid was, kwam hij ons dadelijk helpen. Hij
+deed eenige vragen over den ezel, hoe oud hij was, en hoe lang ze hem
+had gehad, en of ie ook rare kuren had, en hoe snel of ie loopen kon;
+wij vertelden hem dadelijk van den wedstrijd, en toen wilde vader ook
+de andere zien.
+
+Te midden van deze nieuwe drukte riep tante Caroline Lena en mij naar
+binnen, om naar bed te gaan. Toen ze was thuisgekomen, had ze Puf al
+naar bed gestuurd. We moesten dus van al dat moois scheiden, doch
+waren er zeker van, dat vader Andy, den ezel van juffrouw Rowe, zou
+kiezen.
+
+Zoo gebeurde het ook, en Alex kwam ons nog even vertellen, toen we al
+in bed lagen, dat vader ook het karretje gekocht had; wij moesten hem
+ons verdiende geld geven, en hij zou de rest er bijvoegen. Juffrouw
+Rowe had den ezel met toebehooren voor 48 gulden achtergelaten.
+
+Lena en ik waren verschrikkelijk verdrietig, dat we den intocht van
+ons ezeltje in den stal niet konden bijwonen. Den volgenden morgen
+had Baldwin hem al in 't grasveld bij de keuken gelaten. Wij gingen
+naar 'm toe en Lena gaf hem een wortel. Hij kwam dadelijk op ons af,
+en at 'm op. Maar toen we op z'n rug wilden klimmen, sprong ie weg.
+
+Na het ontbijt gingen vader en tante hem bekijken. Vader vond, dat de
+jongens best zelf het karretje konden opschilderen.
+
+Na school gingen we allen, verheugd over onzen nieuwen makker, naar
+den stal, en beproefden het karretje. Het bleek ons alle vijf best te
+kunnen houden.
+
+Daarna gingen we Andy vangen, zetten Puf op z'n rug, en maakten een
+plechtigen rondgang over het grasveld. Vervolgens maakte ieder van
+ons een rijtoer, totdat Andy zóó vermoeid was, dat ie op z'n
+voorknieën ging liggen, zich tuimelen liet, en in 't gras lag te
+rollen.
+
+Wij gingen in huis, en Alex fluisterde mij in: "We gaan morgenavond
+naar 't zigeuner-feestmaal!"
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX.
+
+
+Het is zoo angstig, als je met heel je hart het goede wilt doen, en
+je ontdekt dan, dat je toch eigenlijk bezig bent om te doen, wat niet
+goed is. Alle mooie dingen schijnen dan verkeerd te zijn. Dat
+feestmaal bij de zigeuners b.v. leek mij toch wel een der heerlijkste
+zaken, waarvan ik ooit gehoord had. Den volgenden dag na theetijd
+wandelde ik in den tuin rond en overdacht deze dingen. Ik wist heel
+wel, dat ons niet zou worden toegestaan, er heen te gaan, en in elk
+geval ons meisjes niet. Maar wij bleven altoos tot beddegaanstijd in
+den tuin, en het zou dus niet moeilijk vallen, in 't duister te
+ontsnappen. Zoo'n wandeling in 't donker en zoo'n feestmaal in 't
+zigeunerkamp scheen wàt avontuurlijk. En dan de terugtocht bij
+maanlicht!
+
+En toen begon ik over mijzelf te denken. Als ik een trouwe
+dienstmaagd wilde wezen, mocht ik natuurlijk niet gaan naar een
+plaats, waar mijn Meester mij niet wilde hebben en dus moest ik Hem
+daar eerst over vragen. En nu hoop ik, dat ge het niet verwaand zult
+vinden, als ik vertel, dat 'k naar het struikgewas bij de kerk ging
+waar niemand me kon zien. Daar vertelde ik alles aan Jezus, en ik
+vroeg hem, om mij thuis te houden, als het verkeerd was er heen te
+gaan. Toen ik opstond, gevoelde ik met groote zekerheid dat ik niet
+mocht gaan, en ik wist ook, dat ik moest trachten, Lena eraf te
+houden.
+
+Ik ging haar dus zoeken. En ik was allesbehalve op m'n gemak, toen ik
+zag, dat de jongens al den weg op slopen. Ik vloog ze achterna en
+vroeg:
+
+"Gaan jelui?"
+
+"Ja zeker," zei Daan. "Je deedt beter met wat haast te maken, als je
+meewilt."
+
+"Ik ga niet mee," zei ik. "Waar is Lena?"
+
+"Die probeert even braaf te worden als jij," zei Alex mopperend. De
+tranen kwamen mij in de oogen.
+
+"O, ik wou, ik wou dat ik mee mocht!" riep ik uit, en liep toen naar
+huis terug zoo hard als ik kon, want het trof mij, dat ik anders net
+zou doen als Bileam, die wilde doen, wat God hem had verboden. Maar
+ik was blij, dat Lena ten minste ook niet meegegaan was.
+
+In huis ging ik haar overal zoeken, maar ze was nergens te vinden.
+Toen schoot mij te binnen dat ze misschien Andy goedennacht was gaan
+zeggen. Ik ging dus den tuin weer door en vroeg aan Baldwin en Emma
+en de keukenmeid, of ze haar ook gezien hadden. Niemand had haar
+gezien. Terwijl ik nog druk zocht, kwam tante Caroline naar buiten,
+zei me dat het bedtijd was en vroeg, waar Lena zat. Ik vertelde haar,
+dat ik overal naar Lena gezocht had, maar ze nergens kon vinden.
+Tante vond, dat ik dan maar vast naar bed moest gaan, Lena zou dan
+wel volgen. Ik zei vader, die in z'n studeerkamer was, dus
+goedennacht, en ging de trap op. Ik gevoelde mij verdrietig, en begon
+weer te wenschen, dat ik toch nog maar met de jongens was meegegaan.
+En ik herinnerde mij nu ook, hoe Lena gezegd had, dat ze toch zou
+meegaan, hoe ze er ook later voor gestraft zou worden.
+
+Ik lag juist in bed, toen tante Caroline boven kwam. "Griet, waar is
+Lena toch? Emma zegt, dat ze nergens te vinden is, en de jongens,
+waar zitten die?"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik zweeg; het is bij ons niet "in den vorm", te klikken. Dat doen we
+nooit. Maar tante wou me aan den praat hebben. Zij dreigde, vader te
+zullen halen, als ik niet antwoordde. Ik zei toen: "Ik weet, waar de
+jongens zijn, tante, maar ik wil het liever niet zeggen, en ik weet
+niet, of Lena ook met hen mee is." "Maar je moèt zeggen, waar ze
+heen zijn, Griet; het is heel leelijk van ze, om zoo weg te snappen."
+"Ze zullen niets geen verkeerds uithalen, maar het zal wel laat
+worden, eer ze thuis zijn." "Ik zal dadelijk met vader er over
+spreken," zei tante; zij wist wel, dat we nooit van elkaar zouden
+klikken; 't speet mij wel voor haar, want ze zag er zoo bezorgd uit.
+Na eenigen tijd kwam vader boven, en toen ik hem hoorde komen, stopte
+ik m'n hoofd goed onder de dekens en deed alsof ik sliep. Maar dat
+lukte niet best, want hij legde zijn hand op mijn hoofd, en dat is
+als een kus, en dan gevoel ik, dat ik hem alles kan vertellen. "Wel,
+kind, is Lena nog niet boven water? Wat zijn jelui toch lastig. Tante
+is er heelemaal van in de war."
+
+"Het spijt mij vader, maar Lena heeft mij niet gezegd, dat en waar ze
+heenging, en ik heb haar ook niet zien heengaan."
+
+"Weet je, waar de jongens zijn?"
+
+"Ja, vader."
+
+Hij zweeg even, en zei toen: "Je moet me alles zeggen. Ik kan niet
+hebben, dat een van m'n kleintjes zoo laat op den avond de deur uit
+is, zonder dat ik weet, waar ie zit."
+
+Ik vertelde hem nu de geschiedenis, en hij zuchtte. "Het is heel
+ondeugend van ze, en dat zullen ze weten ook. Daan heeft mij zeer
+teleurgesteld."
+
+"Och vader," zei ik, zijn hand grijpende, "als u nog een jongen was,
+dan ben ik er zeker van, dat u het ook zoudt gedaan hebben. Denk u
+eens in: Zij mogen rond een kampvuur zitten en konijnenvleesch eten,
+en dan worden er zigeunerliederen bij gezongen. Wat is daar nu voor
+verkeerds in?"
+
+Vader glimlachte. "Wel Grietje, het zal de jongens geen kwaad doen,
+maar zigeuners zijn geen goede vriendjes voor mijn volkje, en Daan
+had beter moeten weten. En dan, Lena is nog een popje!"
+
+Hij ging naar de deur, knikte mij toe, en zei: "Goed kind." Even
+daarna hoorde ik de huisdeur toeslaan, en ik begreep, dat hij hen
+ging halen. Ik trachtte wakker te blijven, maar 't lukte mij niet, en
+gewoonlijk sliep ik in eens door tot het uur van opstaan. Toen ik
+wakker werd, keek ik allereerst naar Lena's bed, en zag, dat ze er
+weer was. Toen ze wakker werd, zag ze er nog erg slaperig en hangerig
+uit. "Toe, vertel me es gauw," zei ik. "Ben je met de jongens
+meegegaan?"
+
+"Natuurlijk, domme meid. Ik heb je toch gezegd, dat ik het zou doen.
+Ik ben nog vóór hen weggegaan, in geval je mij hadt willen
+tegenhouden; op de stoep bij juffrouw Ribbon wachtte ik ze op." Op
+boosaardigen toon vervolgde Lena: "Daan wou me terugsturen, maar ik
+zei hem, dat ik niet een van z'n Zondagsschoolkinderen was. Maar hij
+vond 't niets prettig, en dreigde, mij niet te zullen helpen, als ik
+achter raakte!"
+
+"Vertel me nu van het feestmaal," drong ik nieuwsgierig aan. "Dat was
+er niet," zei Lena boos. "We hebben heelemaal tevergeefs geloopen, en
+mijn voeten gingen zeer doen. Toen wij er kwamen, was alles donker;
+het gansche kamp was verdwenen, en er was geen mensch meer te zien.
+Maar aan een boom was een briefje gespijkerd, en daar stond met
+vreeselijk slechte letters opgeschreven:
+
+"Zigeuner-feestmaal Eerst den haas vangen, dan braden."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Daan vond het een heel knappen zigeuners streek, maar zij waren met
+dat al heel boos, en ik niet minder."
+
+Wat was ik blij, dat ik niet was meegegaan! Ik had nu niets gemist.
+Maar die blijdschap was weer niet goed, ik had even blij moeten
+wezen, als ze een heerlijken maaltijd hadden genoten. "'t Is wat
+moois," bromde Lena. "Nu krijgen we allemaal straf voor niets. En we
+hebben niet eens den maaltijd gehad." Bij het ontbijt waren de
+jongens o zoo kalm. Vader had hun een flinke bestraffing gegeven, en
+na theetijd mochten ze, evenmin als Lena, in den tuin. Vader straft
+ons heel weinig, maar wij hebben altijd meer verdriet van zijn
+boosheid dan van de straf zelf.
+
+Voordat de jongens naar school gingen, zei Daan tegen me: "Ik
+verwonder me er niet over, dat wel-opgevoede lui zeggen, dat de
+wereld steeds slechter wordt. Dat heb ik nu weer aan de zigeuners
+gezien!" Dat was alles, wat hij ooit nog weer over het mislukte
+zigeuner-feestmaal zei.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+De volgende dagen werden besteed aan het schilderen van het karretje;
+de jongens vonden helgroen de beste kleur. Vervolgens werd
+onderhandeld over den aankoop van een zadel voor Andy. Ook hiervoor
+gingen we weer, ieder op z'n vroegere manier, aan 't verdienen; Daan
+werd weer vischboer, Alex voor ditmaal ook, Lena ging weer borstplaat
+verkoopen, en ik gaf Bob Tapson weer wat groenten en bloemen mee voor
+de markt.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Te midden van al deze bezigheden kwam ons jaarlijksch schoolfeest,
+dat hier meest op een der landerijen of in het park van Mevrouw Laura
+wordt gehouden. Ditmaal ontving Mevrouw Laura de kinderen in haar
+park; wij marcheerden er, allen met vlaggen gewapend heen, en
+onderweg voegden zich ook de kinderen van het naaste dorp er bij,
+zoodat het een groote optocht werd.
+
+Den dag vóór het schoolfeest kwam Daan thuis met een blauw oog en
+een snede er boven. Hij vertelde me, dat hij aan 't vechten was
+geweest met den "wilde", dat is die vuile jongen met z'n dikke
+beenen. Vader ondervroeg Daan terstond, en deze vertelde: "Ik heb hem
+al te lang gespaard, vader. Hij meende alles maar tegen mij te kunnen
+zeggen.
+
+Hij zei b.v., dat in de gevangenis haast allemaal domineeszoontjes
+zitten, omdat hun vaders allen huichelaars zijn. Ik eischte van hem,
+dat ie z'n woorden zou terugnemen, maar hij keek me brutaal aan en
+zei: Jou lieve papa mag de lui van den preekstoel de les lezen, maar
+zijn brave zoon heeft mij niets te vertellen, begrepen? En toen vloog
+ik op 'm los, hij rende weg, pakte een steen op en slingerde dien
+naar mij toe. Dat ie me z'n vuist onder de oogen zou geduwd hebben,
+alla, maar een steen! Wij vlogen allen op 'm aan, en hij vluchtte in
+een der schoollokalen, maar spoedig hadden we hem daar weer uit;
+terwijl de jongens hem stevig vast hielden, heb ik hem een flinke
+aframmeling gegeven. Het was goed, dat ik het deed, en niet een van
+de andere jongens, want ik weet, wanneer ik moet ophouden; als de
+jonge Gray hem te pakken had gekregen, wel ik geloof, dat ie 'm half
+dood had geslagen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ja," voegde Alex er bij. "En toen ging ie huilend naar meester, maar
+die zei 'm, dat ie gekregen had, wat ie verdiende."
+
+Vader zei niet veel. Hij verstaat jongens zoo goed. Net voor we naar
+bed gingen, kwam Daan naar me toe, en zei: "Hoor es, Griet, ik wil je
+de kleine Zondagsschoolklas overdoen. Ik kan het niet meer doen. Ik
+kan die kinderen niet verbieden te vechten, als ik het zelf doe.
+Gisteren heb ik in 't dorp nog twee vechtende jongens gescheiden. Het
+was eigenlijk verkeerd zoo op te treden, maar ik dacht aan het
+_gaan_, dat ons geleerd is. En dan dat geval met Lena. Neen, ik kan
+die klas niet meer houden."
+
+"Goed," zei ik, "maar ik vrees, dat ik 't niet veel beter zal maken.
+Mag je nooit iets verkeerds doen, als je aan de Zondagsschool bent?"
+
+"Ik wil geen huichelaar wezen," zei Daan en ging weer weg. Toen vader
+te hooren kwam, dat de klas aan mij was overgedaan, riep vader Daan
+bij zich. "M'n jongen, weet je wel, waarin je verkeerd hebt gedaan?
+Je hebt het paard achter den wagen gespannen; je begon al te gaan nog
+vóór je was gekomen."
+
+Daan kleurde, en zweeg even. Toen: "Hoe bedoelt u dat, vader?"
+
+"Je gelijkt op een burger, die met de soldaten mee wil om te strijden
+en zichzelf als soldaat beschouwt, maar hij heeft zich nooit geoefend
+en kan niet eens de wapenen der soldaten hanteeren en hun gewoonten
+volgen."
+
+Daan zei niets meer; ik zag, dat hij ernstig nadacht. Ik deed
+evenzoo, en ik meen vaders bedoeling te begrijpen. Hij heeft ons wel
+meer gezegd, dat, hoewel hij ons in den doop aan God heeft gewijd, om
+Zijn dienstknechten te worden, de tijd komt, dat we dat ook zelf
+moeten doen. En daarmee moeten we niet wachten, tot we onze
+belijdenis doen. Heb ik nu mijzelve aan den Heer gewijd, dan zal Hij
+me ondersteunen in alles, wat ik noodig heb.
+
+Het lachte Daan niet bijzonder toe, om met z'n blauwe oog aan het
+schoolfeest deel te nemen. Vader zei, dat hij daar blij om moest
+wezen, want als hij thuis bleef, mocht hij met den ezel naar Relton
+rijden. Dat is vijf mijlen van hier, vader had er een boodschap voor
+een boer. Dat leek Daan en om dat te bewijzen, deed hij een sprong in
+de lucht.
+
+Zaterdagmiddag te twee uur gingen we allen, behalve Daan, naar 't
+schoolfeest; zelfs Puf was van de partij. Toen we aan 't Huis kwamen,
+stonden Clara en Betty op 't bordes, en toonden zich zeer verheugd,
+toen ze ons opmerkten tusschen de lange rijen schoolkinderen. Betty
+was nu aardig beter, en kon met behulp van krukken goed vorderen. Wij
+bleven even met ze praten, terwijl de andere kinderen verder trokken.
+
+In het park werden allerlei spelletjes en wedstrijden gehouden,
+waarna we op thee werden onthaald, waarbij heerlijk geboterde koeken
+werden opgediend. Tante had mij opgedragen, goed op Puf te letten,
+want die is nog al gemakkelijk van innemen.
+
+Intusschen hadden we met Clara en Betty een afspraakje gemaakt, dat
+ze met hun ponyrijtuigje bij ons zouden komen. Wij zouden dan onze
+équipage ook voor den dag brengen en er zou weer een wedstrijd
+worden gehouden. Ik denk, dat Andy wel even vlug zal loopen, als hun
+pony.
+
+Terwijl we zoo aan 't praten waren, kwam Mevrouw Rogers op me toe;
+zij nam me even mee, om haar man te groeten, die onder een boom zat
+met verscheidene heeren en dames. Wij hadden 't zóó druk gehad, dat
+Lena geheel vergeten had, haar brief aan den Kapitein te schrijven,
+en deze vroeg dus, of wij al een ezel hadden gekregen. "Wij hoorden
+al, dat de ouwe Nell niet best heeft voldaan," zei hij; "dat
+verwondert me niet."
+
+Ik vertelde hem van de proefritten, van het schilderen van ons
+karretje, en van onzen arbeid om nog een zadel te verdienen. Toen hij
+hoorde, dat de jongens uit visschen gingen, vroeg hij, of ze elken
+morgen versche visch voor z'n ontbijt konden brengen. Ik haalde Alex
+en zei hem, dat ik een goeden afnemer voor hem gevonden had. Toen hij
+vernam, wie, kwam hij dadelijk, en was spoedig druk aan 't praten met
+den Kapitein.
+
+Deze vertelde hem, dat hij vroeger een renpaard hield, maar nu in een
+mandewagentje moest voortsukkelen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Daar kunt u ook in meedoen," vond Alex.
+
+"Ja," voegde ik er aan toe, "de volgende week hebben we een
+wedstrijd. Betty en Clara komen met hun rijtuigje, en als u nu met uw
+wagentje kwam, dan hebben we al drie deelnemers.
+
+"Het lijkt me wel," zei de Kapitein, "maar jelui hebt toch zoo'n
+breeden weg niet."
+
+"Neen," zei ik, "maar ik dacht om het te doen op een groot veld, en
+dan in de rondte, net als de Romeinen in een ampi... hoe heet zoo'n
+ding ook?"
+
+"Heb je lauwerkransen?"
+
+"Jawel," zei ik opgewonden, "we hebben wel laurierbladeren in den
+tuin, en daar zullen we wel kransen van maken."
+
+"Och Karel, wat praat je toch een nonsens," zei Mevrouw Rogers
+lachend, maar haar oogen stonden droevig. Ik trok een lip, bang, dat
+er nu weer niets van komen zou, en ik vroeg Mevrouw nog eens, ons
+vooral te helpen. Zij antwoordde: "De dokter verbiedt mijn man, te
+loopen, lieve, hij mag geen opwinding hebben."
+
+"Dat is nòg niet erg," zei de Kapitein vroolijk, "dan zal ik de
+keizer wezen, en de lauwerkransen uitreiken."
+
+"We zouden ook een schildpadden-wedstrijd kunnen houden," vond Alex;
+"dat zou voor u nog wel te doen zijn, meneer."
+
+"'t Is het beste, dat jelui maar allemaal hier naar de boerderij
+komen. Boer Donnyball heeft al gehooid, en dus ligt er een groot stuk
+land beschikbaar."
+
+"Dat zou heerlijk zijn," zei ik. "Als u een dag zoudt willen
+vaststellen, dan zal ik er met Betty en Clara over spreken. Zaterdag
+is voor ons de beste dag, dan hebben we vacantie."
+
+"Goed, aanstaanden Zaterdag dan, precies om twee uur."
+
+"Maar de zangoefening dan?" fluisterde Alex me in. "Die missen we
+telkens. Ik wou, dat tante die maar op een anderen dag zette, 't is
+onze eenige vacantiedag."
+
+Alex' opmerking deed me aarzelen. Vader had ons al eens gezegd, dat
+we tegenwoordig aan niets anders dan aan pleizier schenen te denken.
+Maar ik wou toch ook niet graag den wedstrijd afbestellen. Kapitein
+Rogers, onze aarzeling bemerkende, vroeg: "Wanneer begint jelui
+zomervacantie?"
+
+"Den laatsten van deze maand," antwoordde ik, "tenminste voor de
+jongens. Ik denk, dat tante Lena en mij nog wat na-lessen zal geven,
+omdat wij met het verhuizen nog al achterop zijn gekomen."
+
+"Wel, laten we den wedstrijd dan verdagen tot 1 Augustus," stelde de
+Kapitein voor; "dat valt op een Donderdag." "Best, dat zullen we
+doen!"
+
+Ik ging gauw naar Betty en Clara, die het plan heerlijk vonden.
+Thuisgekomen, vertelden we het plan aan Daan, die het ook best vond.
+Lena en ik maakten vervolgens plannen, om ons karretje met bloemen te
+versieren. En zoo zagen we allen met verlangen den eersten Augustus
+tegemoet.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X.
+
+
+Ik zag er erg tegen op, om Daan's Zondagsschoolklas te gaan
+onderwijzen, maar tante ried mij aan, om den Bijbel te nemen. Ik las
+de geschiedenis van Samuel over, totdat ik ze van buiten kende, en
+den volgenden morgen ging ik met tante naar het lokaal, mij gelukkig
+voelende in het besef, dat het nu eindelijk aan _gaan_ was
+toegekomen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Mijn klas bestond uit 4 jongens en 3 meisjes, geen ouder dan 6 jaar.
+Zij riekten erg naar zeep en pomade, en hun gezichten glommen van 't
+wasschen. Een van de jongens, Freddy Salt, kon of wou niet
+stilzitten, en de drie meisjes hadden daar zooveel belangstelling
+voor, dat zij niet eens naar mij luisterden. Eerst probeerde Freddy
+een vlieg te vangen, en toen ie 'm had, werd het diertje van hand tot
+hand doorgegeven. D'r was geen orde in te krijgen, en ik zei
+eindelijk boos tegen 'm: "Freddy, als je niet stil kunt zitten, zal
+ik je als een popje op mijn schoot nemen."
+
+Hij staarde me angstig aan, eindigde met z'n vliegenjacht, en bleef
+verder rustig zitten. Ik vertelde de geschiedenis van Samuel en
+merkte op, dat God van ons allen gehoorzame dienstknechten wil maken.
+Eensklaps zei een jongen, Bertie geheeten: "Ik hoor God nooit roepen,
+als ik in bed lig." "Neen," antwoordde ik, "maar als je iets
+verkeerds van plan bent, dan spreekt Hij in je hart, dat je 't niet
+doen moogt." Ze schenen dit te begrijpen, en toen zei er een: "God
+kan ons niet iets zeggen, Hij is veel te ver weg." Ik vertelde hun
+toen, hoe dichtbij Hij was, en hoe lief Hij ons heeft, zoodat we,
+niet uit vrees voor straf, maar alleen om Hem te believen, ons best
+moeten doen. Maar ik weet niet, of ze 't begrepen; voor hen was de
+eenige reden, om gehoorzaam te zijn, gelegen in de vrees voor straf.
+Hoofdschuddend zei een der meisjes: "Ik heb Jezus altijd lief. Als ik
+zoet ben evengoed als wanneer ik stout ben."
+
+"Je kunt Hem niet liefhebben, als je verkeerd doet," antwoordde ik.
+"Je doet Jezus verdriet aan, als je ongehoorzaam bent." Ze herhaalde:
+"Dan heb ik Hem evengoed lief." Ik gevoelde, dat ik het haar niet
+goed duidelijk had gemaakt.
+
+Toen de les ten einde was, ging ik vermoeid en ook dankbaar, dat ik
+er doorheen was gekomen, naar huis. Na kerktijd vertelde ik vader een
+en ander, en zei hem, dat het verbazend moeilijk was, om kleine
+kinderen te leeren. Hij vroeg mij, wat we besproken hadden, en toen
+ik het hem verteld had, zei hij: "Denk eens aan de gelijkenis, Griet;
+het uitgezaaide zaad komt na vele dagen op. Vertel den kleintjes van
+hun Verlosser, Die voor hen stierf en Die nu zoo dicht nabij hen
+leeft, dat Hij ze elk uur van den dag zal helpen. Als je hart vol is
+van Hem, kind, zal het je gemakkelijk vallen, anderen van Hem te
+vertellen."
+
+"Maar," zei ik, "mijn hart is zoo vol van allerlei andere dingen, en
+ik weet niet, wat ik er aan doen moet."
+
+"Heb je den Heere lief?"
+
+"O, ik hoop van wel, en ik geloof ook van wel, maar ik doe zoo vaak,
+wat verkeerd is."
+
+"Zie niet altoos op jezelf, maar zie op Hem!"
+
+Meer zei vader niet. Met de jongens had ik toen nog een gesprek over
+het trouw blijven ... in het ezelkarretje. 't Was gisteravond, toen
+we na de thee een ritje gingen maken. Daan stuurde en Puf zat naast
+hem op het voorbankje; Lena, Alex en ik waren achterin gekropen.
+'t Was een heerlijke tocht; overal keken de lui ons na om de nieuwe
+équipage van den dominee te zien. Zoodra we buiten de huizen waren,
+begon het gesprek, eerst over Andy.
+
+"Ik zou wel es willen weten, of ie ons nu al kent," zei Lena. "Hij
+zou wel een ezel moeten zijn, als ie dat nu nog niet wist," vond Alex
+en wij lachten dat we schaterden!
+
+"'t Is een ezel," zei ik, "dat is 't 'm juist, als 't een hond was,
+zou ie wel slimmer wezen."
+
+"Ja maar alle honden zijn niet slim," zei Daan.
+
+"Maar ze zijn trouw," merkte ik op. "Je hoort altijd van trouwe
+honden, nooit van trouwe ezels."
+
+"Wat beteekent dat eigenlijk, trouw?" vroeg Lena.
+
+"Ik denk," antwoordde ik, "dat trouw beteekent: altoos dezelfde zijn
+en nimmer veranderen. Houdt je eenmaal van iemand, dan ook voorgoed."
+
+"Een trouw ridder," zei Daan, "is iemand, die nooit z'n vrouw in den
+steek laat, zij is altijd zeker van hem."
+
+"En wat is dan een trouwe dienstknecht?" vroeg Lena. "Iemand, die
+nooit z'n werk in den steek laat," antwoordde Daan.
+
+"Ik geloof niet, dat je trouw kunt zijn zonder lief te hebben,"
+merkte ik op.
+
+"Juist, dat is de zaak," zei Alex. "Als een hond z'n baas niet
+liefheeft, kan hij ook niet trouw zijn. Evenmin kan een dienstbode
+trouw zijn, als ze niet van haar meesteres houdt. Dat moet altoos
+samengaan."
+
+"Semper fidelis," fluisterde ik.
+
+"Doe nou niet, alsof je Latijn kent, Griet; je hebt dat gelezen op de
+graftombe in de kerk."
+
+"Ja, dat is ook zoo. Maar wat is het ook moeilijk, om zóó trouw te
+zijn, en altoos zóó lief te hebben, als die ridder."
+
+"Och," zei Daan, "ik geloof, dat als je werkelijk iemand lief hebt,
+dan doe je dat zonder erbij te denken, net als een hond."
+
+Hier brak Puf eensklaps de debatten af, door met uitgelatenheid af te
+kondigen, dat ie een heerlijken verjaardag tegemoet zag, en dan een
+completen ezel zou krijgen. Want -- zei hij -- van dezen heb ik maar
+een stukje. Waaraan Daan toevoegde:
+
+"Hij heeft er een vijfde van. Maar vertel ons es, Puf Dikkert, wie
+zal je d'r een geven?"
+
+"De Heer," zei Puf, terwijl hij hoogst ernstig keek. "Het zal geheel
+m'n eigen ezel zijn en ik zal 'm zóó voeden, dat ie dikker wordt
+dan ons huis." Op dit oogenblik reden we een oude vrouw voorbij, die
+een bos takken op haar rug meevoerde.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Hé!" riep Daan, "moet je nog ver? Willen wij je vrachtje
+overnemen?"
+
+Zij wou dat wàt graag, en overlaadde ons met dankbetuigingen. Ze
+zei, dat haar hut nog een heel eind verder stond; zij had hout
+gesprokkeld. Daan beloofde haar, dat we den bos bij haar voor de deur
+zouden neerleggen, en toen reden we door.
+
+"Toen ik dien dag, dat jelui naar het schoolfeest waren, naar Relton
+reed," vertelde Daan, "bood ik iedereen, dien ik voorbijreed, een
+plaatsje in de kar aan, en zoo had ik twee oude vrouwen en een jongen
+aan boord, toen ik in 't dorp kwam."
+
+"Dat zullen we nu weer zoo doen," riep Alex geestdriftig uit.
+
+"Ja maar, we hebben geen plaats meer," merkte ik op. "We zitten hier
+als haring in een ton."
+
+"Dan moeten jelui d'r maar uitgaan, en loopen," vond Daan. "Hè, als
+we es een rijtuig tegenkwamen, dat niet meer voort kon, of een
+verongelukte auto met een dame er in, die de handen wrong om redding,
+dàt zou nog es "in den vorm" zijn."
+
+Maar zulke ontmoetingen hadden we niet, en we kwamen zonder eenig
+avontuur thuis. Daar ging ik over denken. Het was heel leuk, om uit
+rijden te gaan in een ezelkarretje, maar daar deed je toch nog maar
+weinig goeds mee. Toen we langs den mijlpaal reden, waaraan we onze
+advertenties geplakt hadden, zei ik: "Hoor es! Als onze vacantie
+begint, moeten we om beurten den ezel sturen. Ik kan dat evengoed als
+jij, Daan. Ik zou zeggen, minstens één keer per week moest ik 'm
+hebben."
+
+"Wel," zei Daan, "d'r zijn zes dagen in een week, den Zondag erbuiten
+gerekend. Als wij nu ieder een dag nemen, blijven er nog twee voor
+vader en tante en Puf." Dat was heel aardig berekend van Daan. En
+Alex voegde erbij: "En dan zullen we de beurten naar ouderdom
+regelen. Daan op Maandag, ik op Dinsdag, Griet op Woensdag en Lena op
+Donderdag."
+
+Het plan werd algemeen toegejuicht.
+
+Inmiddels had ik een plannetje bedacht, dat de jongens niet weten
+mogen. Het is dit. Ik heb een briefje geschreven, en dat wil ik aan
+den mijlpaal plakken; er staat op:
+
+"Iedereen, die zelf of voor anderen vrij vervoer wenscht, vervoege
+zich bij Grietje Marjoribanks, elken Woensdagmorgen aan de pastorie."
+
+Aan Lena vertelde ik het dien avond nog. "Je lijkt wel koetsier te
+willen worden," zei ze, "ik heb liever zelf het genot er van."
+
+"Neen," zei ik, "vader zegt, dat z'n tijd en z'n kracht altoos ter
+beschikking van de gemeenteleden staan. En dat moet Andy nu ook. Hij
+moet een echte gemeente-ezel worden, en dan zal ik 'm zelf besturen."
+
+"Ik zal er eens over denken, wat ik met 'm doen zal," zei Lena. Daar
+heb ik geen al te beste verwachtingen van.
+
+Het scheen wel of de vacantie nooit komen zou. En toen ze eindelijk
+aanbrak, had Daan al menige oefening met Andy achter den rug; 't
+ezeltje was voor 1 Augustus al goed gewend, den weg langs te rennen.
+Men vond, dat het dier bovendien nog op diëet moest, om z'n gewicht
+te verminderen. Nu is 't waar, Andy wordt erg dik, want hij eet den
+ganschen lieven dag maar gras, behalve dan, als ie met ons uit moet.
+
+Maar wat moesten we hem geven? Haver kost veel geld. Lena vond
+bouillon heel geschikt, maar bouillon is ook duur, en zoo is ten
+slotte alles, wat versterkt. Andy loopt uitstekend en heeft geen
+kuren, behalve deze, dat ie zoo nu en dan plotseling stilstaat, om
+dan na een of twee minuten weer door te draven. Ik heb gezegd, dat
+hij dat doet, om even uit te rusten en op krachten te komen. Daan
+meent, dat ie dan even staat te denken. En Alex denkt, dat ie dat
+doet, om ons te toonen, dat ie een eigen wil heeft, en dien op z'n
+tijd wenscht te gebruiken.
+
+Intusschen waren Lena en ik druk bezig met het vlechten van
+laurierkransen en het bijeenzoeken van bloemen om ons karretje te
+versieren.
+
+Den dag voor 1 Augustus waren we van 's morgens vroeg tot 's avonds
+laat in de weer; wij hadden rosetten van fel-roode geraniums gemaakt,
+om die aan Andy's oogkleppen te hechten; dan hadden we varenkruid en
+madeliefjes langs de buitenzijde van het karretje gehangen en verder
+nog slingers van madeliefjes om den disselboom gestrengeld. Baldwin
+wilde niet toestaan, dat we de mooiste bloemen plukten, maar we
+hebben toch, toen hij even weg was, eenige fijne bloempjes om de
+zweep weten te vlechten. Ik heb al zoo vaak mee helpen versieren in
+de kerk, dat ik de goede soorten wel wist te kiezen, tot groote
+tevredenheid dan ook van de jongens, die op dit gebied toch maar
+weinig te vertellen hebben.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Om half één zaten we al aan ons middageten. We kleedden ons allen
+op z'n Zondagsch, en wisten Baldwin nog enkele mooie rozen af te
+bedelen, die we om onze hoeden vlochten. Toen we uitreden, liep het
+halve dorp uit, om ons bloemenrijtuig te zien; ze vonden het allemaal
+even prachtig. Ik hoorde nog, dat een vrouw tegen haar buurvrouw zei:
+"Wat beleven we toch wondere tijden, mensch! Wie had dat nou ooit
+kunnen denken, hè? Altijd bedenken ze maar weer wat nieuws."
+
+Met groot gejuich reden we het dorp door, en toen het veld in, een
+prachtig ruim en effen veld, terzijde waarvan onder een boom Kapitein
+Rogers in z'n mandewagentje al zat te wachten. Toen hij en zijn vrouw
+ons zagen naderen, herkenden ze ons nauwelijks, zóó was ons
+karretje veranderd door de bloemen.
+
+Na vijf minuten kwamen ook Betty en Clara aangereden, en toen zaten
+we al voor de eerste moeilijkheid. Zij dachten er niet aan, Alex als
+koetsier bij zich te nemen, wilden bepaald zelf sturen. Alex was er
+leelijk door in z'n wiek geschoten; gelukkig had kapitein Rogers een
+goeden inval. Hij rees moeilijk uit z'n wagentje op, en liet zich met
+behulp van Mevr. Rogers in z'n badstoel neer; toen zei hij tegen
+Alex, dat hij op de boerderij den pony mocht gaan halen, dien voor
+het wagentje spannen, en dan daarmee deelnemen aan den wedstrijd. Wij
+juichten van blijdschap, want nu hadden we drie mededingers. Er werd
+nu afgesproken, dat Daan en ik in ons karretje zouden plaats nemen,
+Alex en Lena in het mandewagentje van den kapitein -- er was net
+genoeg plaats voor twee -- en Puf wezen we een plaats aan als
+controleur bij het eindpunt. Dat beviel 'm slecht; hij begon hard te
+huilen, en jammerde, dat hij het ezeltje had gekregen, en dat hij er
+mee wilde rijden. Daan zeide hem, dat hij de gansche onderneming in
+de war bracht, maar Puf bleef te keer gaan, en we konden zoo niet
+beginnen. Ik stelde hem ten slotte voor, met Daan te gaan, inplaats
+van mij, want het was toch ook wel hard, hem alleen te laten staan.
+En Daan was dat voorstel al heel welkom, want hij had liever het
+lichte gewicht van Puf, dan mijn gewichtigheid. Mevr. Rogers vroeg
+mij nog, of ik het niet akelig vond, maar ik zei haar van niet, want
+ik kreeg nu de gelegenheid, de drie mededingers bij den eindpaal te
+zien aankomen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ik ben niet zoo kinderachtig, om te gaan huilen, als ik niet mee mag
+rijden," zei ik, terwijl ik Pufs tranen van z'n bolle wangen veegde.
+Hij was spoedig weer in z'n hum en klom zoo vlug als ie kon, in ons
+karretje. Betty vond ons wagentje heel lief. Zuchtend zei ze: "Ik
+wou, dat Clara en ik ook zulke aardige ideetjes hadden. Maar als
+jelui d'r niet bij zijn, voelen we ons lang niet zoo pleizierig."
+
+Ik keek naar haar keurig rijtuigje met de blauwe kussens, naar het
+nikkelen beslag van het paardetuig, naar den prachtigen pony, en
+schudde het hoofd. "Jawel," zei ik, "maar wij moeten onze armoede
+achter bloemen verbergen, en dat behoeven jelui niet." Ze lachten
+luid en vonden ook, dat dàt het wel zou wezen.
+
+Kapitein Rogers had den weg bepaald; een boerenknecht had hij hier en
+daar steenen laten opstellen, en toen onze kibbelpartij was
+beëindigd, stelde hij ons op een rij naast elkaar op. Hij had ook
+een echt pistool bij zich, om het vertreksein te geven. 't Was eenig!
+
+Tweemaal moest het veld worden rondgereden, en toen ik bij het
+eindpunt gereed stond, leek het mij nog wel zoo aardig buiten dan in
+de wagentjes. Eerst scheen het, of Betty en Clara 't zouden winnen,
+maar langzamerhand begon Daan ze in te halen, en toen Andy ze achter
+zich liet, gaf ik een schreeuw van vreugde. In de tweede rondte begon
+de pony met het mandewagentje, die eerst een heel eind achter was
+geweest, steeds harder te rennen, en haalde eindelijk Daan in. Maar
+Daan begon Andy zóó onbarmhartig te slaan, dat zij een tijdlang
+gelijkop reden.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Zelfs haalde hij den pony weer in, en ik dacht werkelijk, dat hij 't
+nog zou winnen, toen Andy, dicht bij het eindpunt plotseling
+stilhield, en zóó hardnekkig, dat er geen beweging meer in te
+krijgen was.
+
+Daan schreeuwde en sloeg er op los, maar Andy bleef staan, koppig en
+tot geen toegeven geneigd. 't Was verschrikkelijk, ik schreide haast.
+Al spoedig kwamen Alex en Lena aanrijden, en precies gelijk met Clara
+en Betty reden ze het eindpunt binnen. Zij wonnen dus beiden, en niet
+zoodra hoorde Andy hen hoerah! roepen, of hij zette eensklaps weer
+aan, en draafde naar het eindpunt, maar natuurlijk te laat nu.
+
+Wat waren we boos op 'm! Behalve natuurlijk Alex en Lena, die 't nu
+gewonnen hadden; zij schenen wel heelemaal te vergeten, dat het ook
+hun ezel was, die verloren had. Mevr. Rogers wist niet, wie ze nu den
+lauwerkrans moest geven, en dus stelde de kapitein voor, dat de twee
+pony's nog eens tegen elkaar moesten draven; ditmaal echter maar een
+kleineren afstand. De pony van de boerderij won het nu gemakkelijk.
+En zoo kreeg Lena den lauwerkrans. Ze was er zóó verheerlijkt mee,
+dat ze haar hoed afwierp en den krans op haar hoofd zette.
+
+Na afloop van den wedstrijd zochten we allen een rustig plekje aan de
+rivier, en bepraatten daar nog eens druk de gebeurtenissen van den
+heerlijken middag. Er werd een vuurtje gemaakt, en thee gezet, en
+rondom 't vuurtje gezeten, konden we ons heel wel verbeelden, in een
+zigeunerkamp te zijn aangeland.
+
+Vervolgens werden allerlei spelletjes gedaan, vooral ook die, waarbij
+we konden blijven zitten, omdat Betty nog niet vlug loopen kon. 't
+Speet ons, toen we naar huis moesten. Naast elkaar reden wij, te
+weten Clara en Betty in haar, en wij allen in ons wagentje, naar
+huis.
+
+Eigenlijk waren we allemaal ook nog 'n klein beetje uit ons humeur;
+Clara en Betty, omdat ze 't niet gewonnen hadden; Daan en ik, omdat
+Andy ons door z'n malle kuren had doen verliezen. Kapitein Rogers
+zei, dat je zooiets nu eenmaal van een ezel moet verwachten, daar
+zijn 't ezels voor.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI.
+
+
+We zijn deze week begonnen met het op beurten rijden met Andy.
+Afgesproken is, dat we, als het onze beurt is, niet bepaald alleen
+behoeven te gaan, we mogen ook wel anderen meenemen; maar wiens beurt
+het is, die stuurt, daar gaat niets van af.
+
+Maandagmorgen vóór 't ontbijt nog bevestigde ik mijn briefje aan
+den mijlpaal. De jongens wisten er niets van, en bemerkten het pas 's
+middags, toen er enkele menschen naar stonden te kijken; ze kwamen
+naar huis en vroegen mij lachend: "Wou je de menschen op je rug
+dragen, Griet? Dat lijkt wel zoo, want er staat op dat briefje niets
+van Andy."
+
+"Dat is mijn zaak," gaf ik ze terug, "als ze d'r verstand gebruiken,
+zullen ze dat wel snappen." Het hinderde mij, dat ze me alweer
+uitlachten, want ik was zoo echt in m'n schik met het plan van
+personenvervoer per open équipage. Ook vader had mijn briefje
+gelezen, en zei tot me: "Dat vind ik best, Grietje, je lijkt in dat
+opzicht op je moeder. Ik ben er blij om, dat je er iets voor voelt,
+om je genoegens te deelen met hen, die minder gelukkig zijn dan jij."
+
+Daan bleef den heelen dag met Alex weg; zij hadden hun boterhammen
+meegenomen, en kwamen laat thuis. Alex scheen zich bij dien rijtoer
+door de omliggende dorpen zóó ingespannen te hebben, dat hij den
+volgenden dag niet in staat was, zelf goed te sturen. Maar 's middags
+knapte hij op en reed met Lena weg; ik merkte, dat zij wat in 't
+schild voerden. Voor den armen Andy was 't een zware dag. Er stond
+veel wind, en Alex nam twee groote vliegers mee, die Daan en hij den
+vorigen winter gemaakt hadden.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Hij en Lena lieten de touwen geheel vieren en bonden de uiteinden elk
+aan een kant van 't karretje. Zij reden het dorp uit, en trokken de
+vliegers mee, die door den flinken gang mooi hoog stonden. Zoodra ze
+echter een hoek omreden, rukten de vliegers een anderen kant op, dan
+Andy trok. Lena vertelde mij later, dat ze gehoopt had, dat de
+vliegers hen hadden voortgetrokken. Andy deed z'n best ze mee te
+trekken, maar spoedig gaf hij het op, en bleef ineens koppig staan.
+Een half uur lang trachtten ze hem vooruit te krijgen; Alex liet hem
+keeren, en sleurde hem een eindje mee. Toen brak een vliegertouw en
+een vlieger verdween als de wind; de ander kwam in een boom terecht
+en bleef daar vast zitten; Alex klom in den boom, en kreeg hem zoo
+terug. Vrij tijdig kwamen ze weer thuis. Daan vroeg Alex
+belangstellend, waarom of ie zoo dom gedaan had. Hij had gedacht, dat
+Alex de vliegers had willen gebruiken als zeilen op het karretje, dan
+hadden ze dubbel zoo snel gereden. Maar Alex was boos op Andy en
+mopperde: "Ik vind 'm niet half zoo aardig meer als eerst."
+
+"Och kom," zei ik tot hem, "je moet er eerst eens gewoon mee gaan
+rijden. Jij en Daan hebben zoo graag een ezel willen hebben, om je
+naar school te brengen, maar daarvoor heb je hem nog niet één keer
+gebruikt."
+
+Alex keek zuur en zei: "Weet je waarom niet? Dat is het begin van
+Daan's ruzie met Sausaye geweest. Toen Sausaye hoorde, dat wij een
+ezel hadden, ging hij staan dansen en zong een spotliedje op vader.
+Daan liep dadelijk op hem toe; hij hield niet op en kreeg toen een
+opstopper van Daan. En als Daan 't niet had gedurfd, had ik het wel
+even opgeknapt."
+
+Ik keek hem aan en zei: "Was het wel goed om zoo te doen? Sausaye mag
+z'n spotlust botvieren, maar de kinderen van iemand als vader moesten
+dat niet zóó beantwoorden."
+
+"Sta toch niet zoo mal te preeken," zei Alex, en toen ik nog wat
+zeggen wou, stopte hij z'n vingers in z'n ooren en rende weg. Nu
+begrijp ik, waarom de jongens niet met Andy naar school willen
+rijden: ze zijn bang, dat ze uitgelachen zullen worden. Ik denk, dat
+jongens daar banger voor zijn dan meisjes.
+
+De dag van Lena's beurt eindigde niet best. Pas na den middag reed ze
+uit, want we hadden tante Caroline geholpen met pruimen plukken voor
+jam. Zij wil altoos de jam zelf maken. Wij wilden haar allen eerst
+helpen, maar werden vrij moe; Lena werd stekelig, omdat zij niet
+vóór 't middageten met Andy kon wegrijden. "Ik zal zien, dat ik Puf
+mee krijg; ik heb het 'm ook beloofd."
+
+"Zal ik ook meegaan?" vroeg ik.
+
+"Neen, dank je, jij speelt toch maar den baas over mij. Hè, laten
+we die akelige jam toch laten zitten, waarom doet de meid het niet?
+Vader heeft tante geroepen, die zal dus zoo gauw wel niet terug
+zijn."
+
+"Je behoeft niet te wachten," zei ik; "ik zal tante wel helpen; de
+meid moet de provisiekasten schoonmaken."
+
+"Maar 't is veel te laat, om Andy nu nog te halen, 't is wat moois!"
+
+Zij vloog de keuken uit; toen tante terugkwam, was het juist
+etenstijd.
+
+"Ik hoop, dat er nu maar niet meer jam behoeft gemaakt te worden,"
+zei ik. "Ik heb er zoo 'n hekel aan, en het is hier zoo heet."
+
+"Het is heel goed voor kinderen, om te doen, wat ze niet graag doen,"
+zei tante ernstig. "Het leven is je niet alleen gegeven, Grietje, om
+het voor jezelf te hebben."
+
+Ik voelde mij beschaamd, ook omdat wij een groote vacantie hebben, en
+Lena en ik juist deze eerste twee weken niets aan de lessen doen.
+Maar tante ging voort: "Ik vind het ook zoo pleizierig niet, Griet,
+om in een heete keuken jam te maken, maar ik doe het, omdat het
+gedaan moet worden."
+
+Ik antwoordde: "Ik dacht, dat volwassen menschen alles prettig
+vonden. Als zij niet willen, dan doen ze 't niet, niemand, die hen
+beveelt."
+
+"Het plichtsgevoel beveelt hen," zei tante. "Als je grooter wordt,
+zul je soms bemerken, dat je gansche leven bestaat uit dingen,
+waarvan je niet houdt, en die toch gedaan moeten worden."
+
+Dat was wat nieuws voor me. Ik dacht altijd, dat volwassen menschen
+alleen doen, wat ze prettig vinden. Misschien vindt tante Caroline 't
+ook wel niet prettig, om altijd op ons te passen; wellicht zou ze
+veel liever thuis zijn. Ik geloof, dat ik goed zou doen, haar beter
+te helpen. Ik loop altoos weg, om te spelen, als zij wat van mij
+verlangt. Ik denk, dat het bij het _doen_ behoort, om haar beter te
+gaan helpen, en ik zal het ernstig gaan beproeven.
+
+Den ganschen middag speelde ik cricket met de jongens. Zoowat 4 uur
+verscheen Lena, met loshangend haar en angstige blikken. Zij riep
+Daan toe: "Kom gauw, Andy is gewoon woest en ik vrees, dat Puf
+verdrinken zal."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij vlogen allemaal met haar mee, terwijl zij, geheel buiten adem,
+haar wedervaren vertelde.
+
+Hortend en stootend kwam het er uit: "Ik wou met hem de sloot
+doorrijden, juist bij de doorwaadbare plaats. Ik stuurde hem het
+water in, maar toen, in plaats van recht door te stappen begon hij
+rond te draaien, zoodat de kar ten slotte tegen een steen terecht
+kwam. Toen was er geen beweging meer in te krijgen; uren lang heb ik
+er mee getobd, en eindelijk ben ik uit de kar geklommen en ben door
+het water gewaad. Ik trok mijn kousen en schoenen uit en beval Puf,
+stil te blijven zitten, totdat ik terug kwam, en nu moeten we gauw
+doorloopen en zien, hem eruit te krijgen."
+
+Verschrikt riep ik uit: "Heb je Puf midden in de sloot laten staan?"
+En Daan vroeg: "Waarom heb je niet dadelijk den eersten den besten
+man, dien je tegenkwam, om hulp gevraagd?" "Ik kwam niemand tegen,"
+zei Lena, "en bovendien was ik veel te bang, dat ze 't aan vader
+zouden zeggen, daarom ben ik dadelijk hierheen gekomen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Gelukkig was het niet ver weg, maar hoe Lena op 't idee was gekomen,
+om de sloot door te gaan, daar begreep ik niets van. Ik zou het nooit
+gewaagd hebben; had Daan nog pas niet verteld van een man, die daar
+met z'n wagen verdronken was? Toen wij bij de rivier kwamen, was er
+geen spoor van Puf meer te zien. Lena ging vreeselijk te keer en
+jammerde: "Ze zijn allebei verdronken, en ik zal vermoord worden,
+omdat het mijn schuld was!"
+
+Wij gingen een beetje verderop een brug over; Daan begon te gelooven,
+dat Andy weer was doorgeloopen en hier of daar heen gedraafd. Alex en
+hij gingen toen plat op den grond liggen, net als detectives of
+Indianen, om eenig spoor te ontdekken. "De wielen waren natuurlijk
+nat, en moeten dus in het gras een spoor hebben gemaakt," zei Alex en
+keek er heel geleerd bij. "Kijk, hier bij m'n hand is een heel nat
+spoor!"
+
+"Ja, en de grassprietjes zijn plat gereden," voegde Daan eraan toe;
+"nu moeten we dat spoor volgen. Hadden we maar een bloedhond!"
+
+Lena fleurde wat op. Wij volgden het spoor, maar het grasveld was
+niet lang, en we waren spoedig bij een weg aangeland. We begonnen nu
+een soort springpas te maken, dat is een manier van loopen, waarbij
+je nooit moe wordt, omdat het je nooit buiten adem brengt. Maar wij
+zagen, hoe nauwkeurig we ook tuurden, geen wielsporen. We kwamen nu
+aan een hoogen weg, en wisten niet, wat nu te doen, verder of terug.
+Maar daar stond een huisje vlak bij; fluks daarheen gerend, vroegen
+we aan de vrouw, of ze ook een ezelkarretje gezien had met een
+jongetje erin. Zij opende haar huisdeur, en daar zagen we Puf aan
+tafel zitten, kalm aan 't oppeuzelen van een appel! Wat waren wij
+blij! Andy had een plekje op haar grasveld gekregen. Zij vertelde
+ons, dat zij het karretje had zien aankomen, en dat Puf zoo hard als
+ie kon had geschreeuwd: Ho! Ho! Zij was naar buiten gevlogen, had de
+zaak tot staan gebracht, Andy vastgebonden, en Puf, die huilde van
+angst, in huis gehaald en tot bedaren gebracht. Natuurlijk was Andy,
+zoodra Lena verdwenen was, er vandoor gegaan; het was maar een geluk,
+dat Puf stil was blijven zitten.
+
+Wij bedankten de vrouw vriendelijk, haalden Andy uit het grasveld en
+reden tezamen naar huis terug. Vader bromde erg op Lena, dat zij zulk
+een gevaarlijke poging had gewaagd. Zij zal zulke fratsen nu
+voorloopig wel uit haar hoofd laten. Puf deed natuurlijk net, of ie
+het heerlijk had gevonden. "Ik stuurde zelf, en we reden als een
+sneltrein!" "Ja," zei Alex, "en je huilde van geweld!"
+
+"Ik heb alleen gehuild, toen ik die vrouw zag," zei Puf, die nooit
+verlegen is met een antwoord; "ik wist, dat ze ons zou tegenhouden,
+daarom huilde ik."
+
+"Jij mag niet liegen, Puf," kwam ik tusschenbeiden, "dat is niet "in
+den vorm", behalve als je een boosdoener bent."
+
+"Ik was zoo bang met Andy, en als ik bang ben dan huil ik altijd!"
+verdedigde zich Puf. Hij moet altijd 't laatste woord hebben, en ik
+zweeg dus maar.
+
+Toen het mijn dag was, ben ik 's morgens om 10 uur al op rit gegaan.
+Vlak bij ons hek vond ik een heel groot pak, waarop geschreven was:
+"Wil zoo goed zijn, dit te bezorgen bij Mejuffrouw C. Londesburg te
+Cross Clen." Het was heel leelijk en fout geschreven, en ik dacht
+dus, het zal wel van een der dorpsbewoners zijn. Het was een
+verbazend zwaar pak, en ik kon het haast niet in de kar tillen. Maar
+ik was wat blij weer eens op 't Huis te mogen komen, want ik was er
+sinds onzen wedstrijd niet weer geweest. Langzaam reed ik het dorp
+door met mijn zware vracht. Toen juffrouw Ribbon mij zag, kwam ze
+even aan het hek en zei:
+
+"Beste Griet, wil je heusch vrachtrijdster worden? Kijk es, lieve, ik
+heb aan de oude Suze Combe beloofd een zak steenkolen te sturen. Aan
+het station zul je 't vinden; Tom moest al vroeg naar Lincoln en ik
+heb het ook zoo druk, het goeje mensch heeft geen brand meer om haar
+middagmaal gereed te maken."
+
+"Goed, ik zal 't doen, ik zal 't dadelijk gaan halen."
+
+Wat was vrouw Combe blij, toen ze me zag komen. Maar we konden geen
+van beiden de zak uit het karretje krijgen; ze haalde de steenkolen
+er dus bij beetjes uit, en dat kostte heel wat tijd. Terwijl wij nog
+bezig waren, kwamen juist Clara en Betty in haar ponykarretje
+voorbijrijden. Ze keken gek op, toen ik haar vertelde, waaraan ik
+bezig was. "Ik ben vandaag vrachtrijdster," vertelde ik, "en ik heb
+ook een vrachtje voor jelui!"
+
+Dat vonden ze heerlijk. "Voor ons? O, zeg, laat es gauw kijken! Wat
+eenig!" Zoodra vrouw Combe al haar steenkolen eruit had, klommen ze
+op ons karretje en bekeken het pak van alle kanten. Wij maakten het
+open in de kar, want het was ons te zwaar, om het er uit te lichten.
+Toen het papier er af was, vonden we .... een ouden emmer vol
+steenen! Clara was heel boos. En ik begreep dadelijk, dat het een
+grap van de jongens was. Ik trachtte Clara dat aan 't verstand te
+brengen, maar zij zei: "'t Zijn ruwe, leelijke jongens, ik zal 't
+moeder eens vertellen."
+
+Zij sprong weer van de kar af en ging naar Betty, om het haar te
+vertellen. Deze lachte; zij kan beter tegen een grapje dan Clara, en
+ik stelde haar voor, dat ze den jongens ook weer een pak moesten
+zenden. Dat vonden ze beiden best, en beloofden, het per post te
+zullen sturen. Wij haalden de steenen en den emmer uit de kar en
+gooiden ze in een sloot. Ik reed fluks naar ons dorp terug,
+nieuwsgierig of er nog iemand een boodschap voor me zou hebben. En
+zie, daar zag ik kreupele Hanna, die onze kleeren verstelt en ook in
+'t koor zingt; zij stond bij haar hek, en keek naar mij, alsof ze mij
+wat zeggen wou.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik hield stil en zei: "Kan ik iets voor je doen, Hanna?"
+
+Zij kleurde en sprak aarzelend: "Ik moet naar boer Luscombe, kind, en
+het is een lange weg voor mij met zoo'n hitte, en nu dacht moeder,
+toen we u zagen aankomen ... en omdat we uw briefje hadden
+gelezen...."
+
+"O, ik begrijp je al," zei ik, "je wou, dat ik je daarheen bracht?
+Stap maar in Hanna, dat zal ik graag doen."
+
+Zij steeg in, en vertelde mij, dat haar been zooveel pijn deed, als
+ze ver moest loopen, maar zij had een japon voor juffrouw Luscombe
+moeten maken, en nu moest die toch weggebracht worden. Ik zei haar,
+dat ik Andy elke week een dag voor mij had, om er boodschappen mee te
+doen voor wie ik wilde. Toen we zoo een tijdje gepraat hadden, zei ik
+tot haar: "Na dezen rit moet ik naar huis, want dan moeten we eten.
+Maar vanmiddag kom ik weer terug. Weet je dan nog iets te doen,
+Hanna?" Zij antwoordde, na even te hebben nagedacht:
+
+"Ik weet niet, Grietje, of je de kleine Annie Steel kent. Zij komt
+uit Londen, en woont bij haar grootmoeder, juffrouw Buston; zij is
+geheel kreupel en kan niet loopen. Omdat ik zelf kreupel ben, spreek
+ik nog al eens met haar, want juffrouw Buston en haar man zijn erg
+streng en lastig voor haar. Zij vinden het een grooten last haar te
+helpen, omdat ze zelf ook haast niets hebben, en dan zit ze daar maar
+troosteloos in dat donker keukentje. Nooit komt ze er uit, ze zit
+zelfs niet eens aan de deur; ze is ook misvormd, heeft een bochel, en
+de oude vrouw schijnt zich te schamen voor zulk een kleindochter. Je
+zoudt het kind in 't paradijs brengen, als je haar eens liet
+meerijden."
+
+"O, prachtig, dat zal ik doen!" riep ik uit. "Maar zou 't rijden haar
+niet te veel schokken?"
+
+"Neen, dat gaat best; als je een paar kussens neemt, en je zet haar
+op den bodem der kar, dan zal 't best gaan."
+
+"Ik zal dadelijk na 't eten haar gaan halen," zei ik verheugd. Toen
+ik thuis kwam, vroegen ze allen, wat ik gedaan had. De jongens
+spraken geen woord over hun grap, en ik natuurlijk ook niet. Tante
+vond het heel mooi van me, dat ik Annie Steel eens liet meerijden.
+Vader ook, maar die waarschuwde ons, dat we Andy door al die drukke
+ritten niet moesten afjakkeren, en Daan zei, terwijl we Andy weer
+inspanden: "Overdrijf nou niet, barmhartige Samaritaansche, anders
+loopt het nog op schade uit."
+
+"Ik doe het alleen, omdat ik ervan houd, en ik zal er mee voortgaan,
+omdat vader gezegd heeft, dat moeder het zou goedgekeurd hebben."
+
+Daan zei niets meer, want Daan hield zoo van moeder, gelijk wij
+allen.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII.
+
+
+Toen ik naar juffrouw Buston ging, vond ik haar in den tuin, bezig
+met groentenplukken. Zij was meer verbaasd dan verblijd, toen ik haar
+vertelde wat mijn plan was. En ze zei dan ook eerst, dat ze de kleine
+Annie niet wilde meegeven.
+
+"Ik zou haar nooit hier gehad hebben, als ik geweten had, dat ze zoo
+hulpeloos was. Haar moeder, die reeds op 20-jarigen leeftijd weduwe
+was, stierf plotseling, en Annie moest toen in een weeshuis. Maar
+mijn man wilde daar niet van weten, en ik eigenlijk ook niet. Zoo
+namen we de kleine dan in huis, en sedert is ze er gebleven, totaal
+krachteloos, alsof ze geen ruggegraat heeft. Ze doet zoowat niets
+anders dan in elkaar gedoken zitten huilen. Loopen kan ze geen stap.
+Maar kind, als je er nu bepaald op staat, haar mee te nemen, kom dan
+binnen, dan kunnen we haar samen gemakkelijk genoeg in 't karretje
+tillen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik bond Andy aan den muur vast en ging het huisje binnen. De keuken
+was klein en het rook er duf; in een laag stoeltje zat Annie.
+Werkelijk, ze zag er uit als een afgeleefd oud vrouwtje; alleen het
+haar was nog blond, maar kort geknipt. Toen ik haar meedeelde, wat
+mijn plan was, glimlachte ze zoo hartroerend, dat ik bijna begon te
+weenen. Ze zag er even bleek als haar schortje uit; ze is pas negen
+jaar oud, evenals Lena. Ik had vier kussens en een deken meegebracht
+en maakte het haar zoo gemakkelijk mogelijk; haar Grootmoeder
+plaatste haar zoo in de kussens, dat ze rechtop zitten kon. Bovendien
+zette ze haar nog een katoenen mutsje op, en daarna reden we weg.
+
+Heel langzaam reed ik de laan af, om het schokken te voorkomen. Al
+vrij spoedig begon ze te praten. Eerst had ze doodstil liggen staren
+in de blauwe lucht, terwijl haar mond open en dicht ging als die van
+een visch. Toen ik haar vroeg, waarom ze zoo deed, zei ze: "De lucht,
+juffrouw. Sinds ik bij grootmoe ben, krijg ik haast geen frissche
+lucht. Voordat moeder stierf, zat ik altoos aan 't open venster, maar
+grootmoe doet haar ramen nooit open."
+
+Zij vertelde mij verder, dat zij veel van Hanna hield, en al meer
+begon ze los te komen, er blijkbaar schik in krijgende, allerlei
+prettigs te vertellen.
+
+"Kijk, daar zijn heelemaal geen huizen, wat een leege plek. Dit is nu
+echt buiten zijn. Nooit ben ik hier geweest, voordat ik bij grootmoe
+kwam, en sedert ik er ben, kom ik er nooit uit.
+
+Moeder zei altijd, dat God ook buiten leeft, niet in de stad. Moeder
+hield niets van Londen; zij vond het zoo'n vuile stad; de lucht zie
+je in Londen maar heel zelden en dan nog maar een klein stukje er
+van. O, juffrouw, wat is het hier heerlijk! Die velden, en die boomen
+en die bloemen! Ik heb wel schilderijen gezien, maar die waren niet
+zoo levend als dit alles."
+
+Bij een landhek hield ik stil, om haar konijnen te laten zien, die
+daar aan 't spelen waren, en toen een vlinder op den rand van 't
+karretje kwam zitten, schreeuwde ze 't uit van pleizier.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Maar ze werd al spoedig weer vermoeid van al die ongewone opwinding
+en toen begon ik maar eens te praten. Ik vertelde haar, hoe we aan
+Andy waren gekomen, en toen ik dat verhaal ten einde had, zei ze:
+
+"Luistert God naar alle menschen, juffrouw, of alleen naar rijke lui?
+Ik heb nog niets van Hem gehoord, sinds ik bij grootmoe ben. Moeder
+kreeg altijd bezoek van een wijkzuster, maar daar hield ik niet van;
+ze had altoos zoo'n haast om weer weg te komen, en ze wilde altijd
+maar weer, dat ik naar een gesticht of naar een hospitaal werd
+gezonden."
+
+"Natuurlijk luistert God naar ons allemaal," antwoordde ik, verbaasd
+over zóóveel onwetendheid; "bidt je niet tot Hem?"
+
+Ze wendde haar hoofd af. "Ik was gewoon het "Onze Vader" op te
+zeggen, maar ik ben nu totaal vergeten hoe het is."
+
+"Kun je lezen?" vroeg ik.
+
+Weer schudde ze haar hoofd.
+
+"Ik ben begonnen het te leeren, maar moeder stierf, vóórdat ik
+groote woorden kon lezen, en later heeft niemand het mij geleerd."
+
+"Arm klein schaap," sprak ik met diep medelijden; "wat doe je dan
+toch wel den ganschen dag?"
+
+"Plaatjes kijken en dan naaien, naaien kan ik wel. Ik maak op 't
+oogenblik reepjes voor een lappendeken voor grootmoeder."
+
+"Je moet God gaan bidden," zei ik.
+
+"Waarom?"
+
+"Wel, omdat Hij je liefheeft. Weet je, wie Jezus Christus was?"
+
+"Die aan een kruis is ter dood gebracht? Ja, daar heeft moeder mij
+wel van verteld."
+
+"Weet je, waarom Hij is ter dood gebracht?"
+
+Zij schudde haar hoofd, en sprak: "Het is zoo iets van het redden der
+zondaars en der wereld. Maar ik ben het vergeten. Ik geloof, dat Hij
+zeer vriendelijk en goed was. Het is al eeuwen geleden, dat hij
+gedood werd, is 't niet?"
+
+"Hij is heelemaal niet dood," zei ik, als verstomd door zooveel
+onkunde. "Lieve kind, jij weet nog niet eens zooveel als de kinderen
+uit mijn klas."
+
+Met doffe stem sprak ze: "Er is ook niemand, die me wat leert."
+
+En ik begon maar dadelijk te vertellen, wat Jezus voor haar gedaan
+had. Zij had er totaal geen besef van, dat zij ook zondaar was; maar
+ik geloof toch wel, dat het haar na eenigen tijd duidelijk werd.
+Verwonderd keek ze op, toen ik vertelde, dat Jezus nòg leefde, en
+dat Hij nog machtig is om ons te helpen en ons te leiden, al kunnen
+we Hem niet zien. Zij wist niet, dat het kruis ook voor haar van
+beteekenis was; met open mond en groote oogen hoorde zij alles aan
+wat ik vertelde, en ik wenschte soms, dat een wijzere dan ik haar
+vertellen kon. Meteen moest ik ook op mijn ezeltje letten; af en toe
+hield ik even stil, en plukte wat wilde bloemen en kamperfoelie voor
+haar, om mee naar huis te nemen. Toen ik meende, dat we nu lang
+genoeg gereden hadden, bracht ik haar weer naar huis terug; maar als
+we 't huis naderden, begon ze te schreien en greep mijn hand.
+
+"Zult u terugkomen en mij weer meenemen? Zult u mij niet vergeten?
+Toe, beloof mij, dat u me weer spoedig komt halen!"
+
+"Ik zal probeeren, deze week nog één keer te komen, Annie, en in
+elk geval zal ik hier komen, om je wat te helpen met lezen; misschien
+kan ik dan wel een paar boeken meebrengen." Haar grootmoeder tilde
+haar uit het karretje en scheen nogal in haar schik.
+
+"Nu kind, daar heb je goed aan gedaan, hoor, en 't zal Annie ook goed
+doen. Arm schaap, wat zou het goed voor haar zijn, als God haar maar
+tot Zich nam. Ze zal toch nooit voor iemand ter wereld van nut kunnen
+zijn."
+
+Ik werd boos, maar ik wist niet wat te zeggen. Ik zag, hoe Annie
+huiverde bij het hooren van die zelfzuchtige woorden, en meende maar
+het best te doen, met heen te gaan. Ik nam dus afscheid. "Vaarwel,
+Annie! Ik kom spoedig weer bij je terug."
+
+In draf ging het nu naar huis, en nadat ik Andy had uitgespannen,
+vertelde ik vader dadelijk mijn wedervaren. "Wat spijt het mij," zei
+vader, "dat ik haar niet eerder gevonden heb. Ik ben wel bij juffrouw
+Buxton op bezoek geweest, maar die vertelde mij nooit, dat ze een
+kleinkind in huis had."
+
+"Zij schaamt zich voor het kind," zei ik. "Hanna vertelde mij, dat
+zij denkt, dat een misvormd kind door iedereen wordt gemeden. Is dat
+niet wreed gedacht? Vader, denkt u, dat ik haar zou kunnen leeren
+lezen?"
+
+"Zeker, kind, zeker. Ga zoo vaak als je kunt naar haar toe, maar denk
+er aan om juffrouw Buxton te vragen, of het mag."
+
+Toen ik den jongens en Lena van Annie vertelde, lachten ze niet, en
+Lena was er zelfs mee begaan. Zij haalde een paar oude poppen voor
+den dag, en vroeg mij, die voor Annie mee te nemen.
+
+Bij de thee zei tante Caroline: "Ik geloof, dat Grietje den mooisten
+dag heeft gehad van jullie allemaal!"
+
+"O ja, tante," zei Alex snel, "ik weet wel wat u wilt zeggen: omdat
+zij meer aan anderer genoegen dacht dan aan haar eigen vermaak; maar
+dat doet ze niet uit haarzelf, daar is ze toe aangezet. U moet haar
+niet verwaand maken, ze heeft al genoeg dunk van zichzelf."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Dat is niet waar," zei ik boos.
+
+"Hé, hé, geen getwist nu!"
+
+Zoo komt tante altoos tusschenbeiden en we spraken dus geen woord
+meer over de zaak.
+
+Den volgenden morgen kwam er een groot pakket met de post,
+geadresseerd aan "de Jongeheeren Daan en Alex Marjoribanks". De
+jongens gunden zich geen tijd om het uit te pakken, en scheurden het
+eene na het andere papier eraf, niet bemerkend, dat Lena en ik in ons
+vuistje lachten (ik had het Lena ook verteld). Eindelijk kwam een
+kartonnen doos te voorschijn, en toen ze die openden, vonden ze haar
+vol koolstronken; op den bodem lag een klein briefje, waarop de
+woorden: "Met vriendelijken dank van Betty en Clara."
+
+Inmiddels waren Lena en ik een rondedans om de tafel begonnen,
+waarbij we hen dapper uitlachten. Ze hadden 't ook verdiend, en ik
+vertelde hun, dat hun pakket nooit aan 't Huis bezorgd was. Toen
+waren ze woest van boosheid, en scholden ons uit, dat het een lust
+was.
+
+Ik zei hun nog, dat zij altijd grapjes hadden ten koste van anderen,
+en nooit zichzelf eens vermaken konden. Daan beloofde wraak; maar dat
+doet ie wel meer als ie ten einde raad is, en later is ie 't al lang
+weer vergeten.
+
+Ik ging nu zooveel belang stellen in Annie Steel, dat ik er bijna
+iederen dag heen ging; als ik haar bezocht, had ze een kleur van
+blijdschap, en ze begon er werkelijk wat opgewekter uit te zien.
+Elken Woensdag nam ik haar mee op een rij toer.
+
+Intusschen waren we allen druk bezig met bijverdienen, om een zadel
+voor Andy te kunnen koopen. De jongens verkochten aan kapitein Rogers
+enorme partijen visch. Zij kunnen er gewoon niet tegen hengelen, en
+hij betaalt best. Zelf zend ik weer groenten en bloemen naar de markt
+te Lemworth, waar Bob Tapson ze wel aan den man brengt, en Lena maakt
+weer borstplaat zonder eind. Maar het geld komt heel langzaam bij
+elkaar. Mevrouw Rogers kwam gistermiddag met haar man bij ons
+theedrinken; de kapitein liet ons den spaarpot openen; er was nu
+negen gulden in.
+
+We hadden recht veel schik dien middag. De thee werd buiten
+gedronken, zoodat het veel had van een pic-nic; kapitein Rogers
+spoorde ons aan, het geld wat vlugger te maken, anders zouden we
+nooit aan een zadel toekomen. We vroegen hem, of hij soms een middel
+wist, en hij zei van ja. Het was dit: Hij en zijn vrouw wilden een
+wedstrijd in het boogschieten organiseeren bij hun huis; daarbij
+zouden veel volwassen menschen komen, en nu wilde hij ook een
+wedstrijd houden voor kinderen; de beste schutter zou een prijs
+verdienen van twaalf gulden.
+
+"Jelui hebt dus niet anders te doen, dan dien prijs te winnen,"
+voegde hij er aan toe; "en dan weet ik wel een adres, waar je een
+flink zadel kunt koopen voor een gulden of twintig."
+
+Met gejuich werd het plan ontvangen, het was een eenig denkbeeld.
+Maar wij moesten den kapitein toch vertellen, dat we geen van allen
+konden schieten, en dat we niet met boog en pijl konden omgaan. Hij
+antwoordde, dat hij ons dat wel even leeren zou, dat ging heel vlug;
+we moesten dan maar telkens bij hem komen en oefeningen houden in den
+tuin bij de boerderij.
+
+"En we kunnen ook hier een schijf opstellen en er ons op oefenen,"
+vond Daan. "Ik zal er wel een maken, maar dan hebben we nog geen boog
+en pijlen. Zijn die duur?"
+
+"Dat zullen we aan juffrouw Ribbon vragen," zei Alex. "Maar ik wil
+wedden, dat ze die niet heeft."
+
+"Nee, nee," zei kapitein Rogers, "ik zal jelui enkele van de mijne
+leenen tot na den wedstrijd. Laat es zien: jelui zult er vier noodig
+hebben, is 't niet? Ieder een."
+
+"Ik ook!" riep Puf op dreigenden toon. "Ik wil ook schieten."
+
+Dus beloofde kapitein Rogers vijf bogen te zullen zenden, met een
+bundel pijlen. En Daan stelde hem voor, om moeite te besparen, dat
+hij dadelijk maar even mee zou gaan, om ze te halen, dan konden wij
+zoo spoedig mogelijk beginnen.
+
+"En hoe maakt Andy het tegenwoordig?" vroeg de kapitein.
+
+"Even onberekenbaar als altoos," antwoordde ik. "Soms gaat het heel
+goed, maar dan eensklaps krijgt hij weer z'n oude kuur van stilstaan,
+en geen van ons kan hem dan weer in beweging krijgen. 't Is geen
+trouw dier, en dat zal ie nooit worden ook."
+
+De kapitein lachte hartelijk en trok mij aan een haarlok. "Kom hier,
+oud vrouwtje, en vertel mij es, wat een trouw dier is."
+
+"Dat is er een, waarop je rekenen kunt," hervatte ik; "een dier, dat
+altoos hetzelfde is en waar je op aan kunt. Dat is toch de beteekenis
+van trouw? Gisteren hebben we 't er nog over gehad."
+
+"Ja," zei hij, "dat is een heel juiste omschrijving van trouw. Ik
+denk, dat jij dan ook wel heel trouw zult wezen, Grietje."
+
+"O, ik wou dat ik het was. Maar ik ben het niet. Men is niet volkomen
+trouw, als men het niet altijd en overal is, zooals onze ridder:
+semper fidelis. Ik tracht een trouwe dienstmaagd te wezen, maar
+steeds weer vergeet ik het."
+
+"Wiens dienstmaagd? Ik zou zoo zeggen, Grietje, je bent een trouw
+vriendinnetje."
+
+"Christus' dienstmaagd," was mijn fluisterend antwoord. "Hij is in
+alles de eerste, zooals u weet. Maar daarom zou ik dan ook evengoed
+uw trouw vriendinnetje willen wezen, kapitein."
+
+"Wij zullen een verbond sluiten. Als ik in moeite of verdriet kom, en
+hulp noodig heb, dan weet ik, op wie ik kan rekenen."
+
+De beide jongens gingen met den kapitein mee naar de boerderij, en
+kwamen al spoedig weer thuis, o zoo verheugd met hun pijlen en bogen.
+Reeds hebben we een schijf gemaakt van wit calico, gespannen over een
+met stroo gevulde platte doos. En nu hoop ik maar dat wij den prijs
+zullen halen; wij hebben goede kans, omdat we met z'n vieren zijn.
+Betty en Clara zullen ook gevraagd worden, en nog heel wat kinderen
+meer. Ik geloof, dat kapitein Rogers eigenlijk hoopt, dat wij het
+maar zullen winnen.
+
+   *   *
+     *
+
+Het is eenigen tijd geleden, dat ik in dit boek heb geschreven, want
+ik heb het verschrikkelijk druk gehad. Allereerst dien ik te
+vertellen van onzen hand-boogwedstrijd.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Vanaf het oogenblik, dat de schijf gereed was, hebben we ons druk
+geoefend. Aan het einde van de laan hadden we haar opgehangen, en
+gingen er dan zoo ver mogelijk van af staan, om goed te leeren
+mikken. Die oefeningen waren wel inspannend, maar toch ook verbazend
+prettig. Ik zelf had er zooveel schik in dat ik boos werd, als ik er
+telkens weer werd afgeroepen. Dat kwam zoo.
+
+Emma had haar voet verstuikt, en moest dagen achtereen in bed liggen,
+en toen ze eruit mocht, kon ze nog heel moeilijk loopen. Tante
+Caroline droeg nu aan Lena en mij op, de bedden op te maken, de
+kamers te doen, en zooveel mogelijk in huis te helpen. Het scheen ons
+een uitdaging, want wij wilden zoo graag vóór alles goede schutters
+worden. Ik kàn niet hebben, dat we zulke dingen maar half goed doen.
+Lena ging er vandoor, maar dàt kon ik ook niet doen, en ik hielp dus
+zooveel als ik kon, maar veelal met een nijdig hoofd. Ik geloof, dat
+ik die gansche week niet in m'n humeur ben geweest. Toen het Woensdag
+werd, had ik er niet eens zin in, om Annie te halen voor een rijtoer;
+Betty en Clara kwamen 's middags om met ons te oefenen in 't
+schijfschieten. Toch reed ik met Andy uit, inwendig wenschend, dat ik
+haar maar nooit beloofd had, iedere week te zullen rijden. Maar toen
+ik haar bleek gelaat zag, dat opvroolijkte toen ik aankwam, was ik
+beschaamd. Ik was een half uur te laat, en ze zei:
+
+"Grootmoe heeft al gezegd, dat u niet zoudt komen. Maar ik wist zeker
+dat u komen zoudt. U zult mij nooit alleen laten, wel juffrouw?"
+
+Ik antwoordde slechts: "Ik hoop van nooit!"
+
+Annie was zeer spraakzaam. Ze vertelde, hoe ze nu geregeld bad, en
+ook dankte voor al het goede, dat ze ontving. Zij begreep nu ook iets
+van wat Jezus voor haar aan het kruis geleden had. "O, kon ik maar
+wat voor Hem doen!" riep ze uit.
+
+"Van ons, die nog kinderen zijn, verwacht Hij geen groote dingen,
+Annie. Maar wat wij te doen hebben, dat is zóó te spreken en te
+handelen, alsof Hij altoos bij ons is, in onze kamer en bij ons werk;
+wij zien Hem wel niet, maar toch leeft Hij dicht bij ons. Hij
+glimlacht als we ons best doen, en met droeve oogen staart Hij ons
+aan, als we ongehoorzaam zijn of toornig, zooals ik vandaag."
+
+Het deed mij goed, haar eens te kunnen zeggen, hoe verkeerd ik
+vandaag gehandeld had. En ik voelde mij gelukkig, toen ik weer thuis
+kwam, nog vol van ons gesprek en van het heerlijk gevoel, dat ik had
+na het erkennen van mijn zonden.
+
+Eindelijk kwam dan de groote dag. De tuin bij kapitein Rogers was vol
+volk; ook waren er vier jongens en vijf meisjes, die we geen van
+allen kenden; zij waren met den trein gekomen uit Tenburg en zeven
+mijlen hier vandaan, uit Lincoln. Twee meisjes en drie jongens waren
+ook uit een pastorie.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Naarmate de wedstrijd vorderde werd de pret, maar ook de spanning
+grooter. Toen het mijn beurt was, gevoelde ik mij erg zenuwachtig;
+mijn hand trilde alsof ik de koorts had. Maar het ging gelukkig
+nogal, hoewel ik natuurlijk den prijs niet won, dat wist ik vooruit
+wel. Ik geloof eigenlijk, dat wij er allemaal wel zoo'n beetje op
+rekenden, dat Daan de gelukkige winner zou wezen. Hij stond zoo kalm,
+mikte zoo vast, net een volwassen man. Later zei hij nog, dat ie een
+gevoel had gehad, als ging het om leven of dood.
+
+En toen bleek, dat hij den prijs had verdiend, juichten we allen als
+uitgelatenen. Mevrouw Rogers overhandigde den prijs in een met kralen
+bezette beurs.
+
+Innig verheugd kwamen we thuis, want nu hadden we ook het zadel zelf
+verdiend. En geen onzer behoefde nu ooit meer geld te gaan verdienen.
+
+Het leek te mooi, om waar te wezen.
+
+------
+
+
+
+
+[Illustratie]
+
+HOOFDSTUK XIII
+
+
+En nu heb ik te schrijven over een vreeslijken dag. Onze vacantie was
+bijna om; het zadel voor Andy was juist ontvangen, en allen reden wij
+druk met hem. Hij bleef ons over 't algemeen goed voldoen, en
+galoppeerde soms, dat 't een lust was.
+
+Terwijl wij bezig waren, aan 't ontbijt onze plannen voor den dag te
+bespreken, kwam Emma binnen met een telegram voor vader. Vader krijgt
+vaak telegrammen over spreekbeurten, zoodat wij er weinig notitie van
+namen. Maar eensklaps hoorden we hem een onderdrukten snik geven,
+terwijl hij het telegram aan tante Caroline overgaf. Toen die het
+las, begon ze te weenen, en wij begrepen nu, dat er slechte tijding
+was gekomen. En zoo was het: Grootmoeder was gevaarlijk ziek, en
+vader moest onmiddellijk overkomen.
+
+Tante Caroline riep in haar droefheid: "Zij is stervende, Jan, ik ga
+met je mee."
+
+"Er is geen trein vóór 10.30, dien moeten we hebben." Tante verliet
+haastig de kamer, en vader richtte zich tot ons: "Kinderen, kan ik
+jelui met vertrouwen alleen laten? Het zou voor tante een bittere
+teleurstelling wezen, als ze niet met mij mee kon gaan. Wil jelui je
+best doen, om je goed te gedragen? Daan, jij wordt al een groote
+jongen, en je kent het onderscheid tusschen goed en kwaad. Op jou
+reken ik, terwijl ik weg ben. Grietje, neem jij Lena onder je hoede,
+en laat haar geen verkeerde dingen uithalen. Ik zal even met de
+keukenmeid een en ander bespreken. We moeten geen tijd verliezen."
+
+Wij beloofden, ons goed te zullen gedragen. We waren wel bedroefd om
+grootmoeder, maar we konden ons toch ook niet ontveinzen, dat we wel
+een klein beetje vermaak erin hadden, nu eens alleen te zijn, zonder
+eenig toezicht. Dat was nooit tevoren geschied, en vooral in de
+vacantie is het een heerlijk gevoel, es echt alleen te wezen, en baas
+over jezelf te zijn.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Intusschen ging ik naar boven, om tante te helpen bij het inpakken
+van haar koffertje. Tante was erg in de war; ook de keukenmeid en
+Emma waren zenuwachtig, zoodat ze tante met allerlei vragen en
+opmerkingen nog meer opwonden. Toen alles gereed was, reed Daan de
+bagage in ons ezelkarretje naar het station.
+
+Daar het nu Dinsdag was, beloofde vader, zeker nog vóór Zondag weer
+thuis te zijn. Tante Caroline kuste mij hartelijk bij 't afscheid, en
+zei, dat ze wist, dat ik mijn best zou doen, en ook den anderen tot
+voorbeeld zou wezen, omdat zij mij kende als haar vertrouwde hulp in
+'t huiselijk werk. Ik was zoo blijde met deze lofspraak, dat ik bijna
+schreide, maar ik hield mij goed, sloeg mijn armen om haar hals, en
+kuste haar hartelijk ten afscheid.
+
+Toen Daan van 't station terug was, gingen wij allen naar het priëel
+in den tuin, om te praten over de onverwachte verandering.
+
+"Twee dagen geleden was grootmoe nog zoo best," zei ik; "zij schreef
+nog aan tante Caroline, dat zij pas een rijtoertje gemaakt had. Ik
+wist niet, dat de menschen konden sterven, zonder eerst ziek te
+zijn."
+
+"Maar zij is ziek," merkte Alex op.
+
+"Jawel, maar ze kan toch niet ineens zoo verschrikkelijk ziek zijn,
+wel?"
+
+"Och, zeker wel; dat zie je telkens."
+
+"En wij dan ook?" vroeg Lena angstig. "Daar zou ik heel bang voor
+wezen. Tante zei nog wel, dat ze zeker wist, dat grootmoe al dood
+was."
+
+"In elk geval," zei ik, "zal grootmoe nog heelemaal niet graag willen
+sterven. Maar zij is, evenals de ridder: semper paratus. En dat
+behoor jij ook te wezen, Lena."
+
+"Dat ben ik niet," zei ze. "Ben jij het?"
+
+"O, hou toch op met dien onzin!" riep Alex eensklaps uit. "En wat
+zullen we nu gaan doen met onszelf?"
+
+"Een pic-nic zou heerlijk zijn," stelde ik voor. "In het gras bij de
+rivier."
+
+"En dan moesten we Andy meenemen, dan kan hij eens een flink bad
+krijgen. Hij ziet er zoo verschrikkelijk vuil uit, omdat ie nooit een
+bad krijgt."
+
+Zoo sprak Lena. Als er één ding is, waar die verzot op blijft, dan
+is het water en wasschen.
+
+"En dan zullen we een ketel water koken, dan lijken we net
+zigeuners," vond Alex.
+
+"Goed zoo. Laten we eerst naar de keukenmeid gaan, en zien, of die
+wat rauw vleesch voor ons heeft, dan kunnen we 't zelf braden."
+
+Daan en ik gingen dus naar de keuken en de meid vond het maar wàt
+heerlijk, ons een ganschen dag kwijt te wezen. Zij gaf ons wat
+saucijzen en een braadpan met wat vet erin om ze te braden, verder
+een stukje konijnenvleesch, wat koude aardappelen, appelen, een stuk
+brood, een flesch melk, een beetje suiker, een zakje met zout en een
+zakje met thee. Dan holden we naar de leskamer en haalden er kopjes
+en schoteltjes weg, zoomede een ketel. Vervolgens werd alles in het
+ezelkarretje geladen, en reden we weg, allen zóó opgewonden blij
+met ons mooie pic-nic-plan, dat we al spoedig vergeten waren, dat
+grootmoe stervende was. Zoo nu en dan, als het iemand te binnen
+schoot en ervan sprak, keken we wat sip. Maar dat begon Daan te
+vervelen en hij zei:
+
+"Kijk es hier lui, dat gaat zoo niet langer. Wij willen hopen, dat ze
+nog weer beter zal worden. Dat gebeurt met zoovelen en de dokters
+zeggen altijd: Zoolang er leven is, is er hoop. En daarom moeten we
+zooveel pleizier hebben als we maar kunnen, alsof grootmoe al beter
+werd."
+
+Dat woord deed ons allen weer opleven. Het was ook zooveel prettiger,
+vroolijke gedachten over grootmoeder te hebben, dan sombere. En ik
+vrees, dat wel niemand onzer veel meer aan haar zal gedacht hebben,
+want we waren bij de rivier gekomen, en ons plan nam alle gedachten
+in beslag. Daan zei tegen Lena:
+
+"Hoor eens, als jij wasschen wilt, dan moet je jezelf maar gaan
+wasschen; je handjes staan er goed voor, en dan kun je ook de borden
+en kopjes wasschen. Maar probeer het niet met Andy, want dan zal ik
+je met je hoofd in 't water duwen. Ezels zijn er niet voor, om
+gewasschen te worden."
+
+Lena keek erg knorrig, maar ze is bang voor Daan. De toebereiding van
+onzen maaltijd gaf heel wat pret. Eerst werd er een vuurtje gemaakt,
+daarna de ketel erop gezet, want we moesten allemaal theedrinken.
+Vervolgens werd de braadpan opgezet, gevuld met de saucijzen, de
+koude aardappelen en het stuk konijnenvleesch. Het rook heerlijk!
+Daan en ik waren om beurten de kok; Alex wilde zóó vaak proeven, of
+'t eten al goed was, dat wij bevreesd werden, dat er niet genoeg voor
+ons allen zou wezen. En Lena kwam er telkens zóó dicht bij staan,
+dat ze haar gezicht verschroeide.
+
+Ik geloof niet, dat grooten menschen ons baksel zou gesmaakt hebben,
+omdat het nog al sterk rook; eenmaal zelfs helde de pan zóóver
+over, dat eenige aardappels er uit rolden, maar ze werden niettemin
+met graagte opgegeten. Na het "diner" werd de thee gebruikt, zooals
+we dat nu eenmaal gewoon waren. Vervolgens beproefden wij de appels
+te roosteren, maar dat ging heel lastig en bovendien waren we van 't
+koken al erg vermoeid, zoodat we ze maar rauw hebben opgegeten.
+
+Lena en Puf en ik gingen nu de borden omwasschen en spoelen; ze
+werden weer ingepakt en in 't karretje gelegd, waarna we
+verstoppertje gingen spelen. Vlak bij was een klein bosch, zoodat we
+er heel wat pret mee hadden. Maar toen begon ook de eerste ellende.
+Wij hadden Andy afgetuigd en lieten hem gras eten, maar toen we
+spelen gingen, vergaten we hem geheel, en eensklaps ontdekten we, dat
+ie er vandoor gegaan was.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Dadelijk gingen we allen op zoek, schreeuwden en klapten in onze
+handen, maar er was geen spoor van hem te ontdekken. Toen werden we
+boos op 'm. Lena vond, dat hij zich den dag had moeten herinneren,
+waarop hij met Puf was weggereden. En Alex zei pruttelend: "We zullen
+de rest van den dag wel moeten besteden aan 't zoeken naar dat oude
+beest! Laten we maar naar huis gaan, hij zal zelf wel den weg naar
+huis vinden!"
+
+"Maar we kunnen toch het karretje niet hier laten," zei Daan.
+
+"Span Alex dan maar in, dan zal ik hem wel sturen," zei Lena, terwijl
+ze danste van pret om het plannetje.
+
+De jongens echter hadden er geen ooren naar. Nog een uur lang zochten
+we naar Andy. We waren al drie mijlen van huis, en we wisten niet,
+wat te beginnen. Ten slotte vonden de jongens 't toch maar 't beste,
+om met vereende krachten het karretje naar huis te brengen. Wij
+juichten van pleizier, want dat leek ons bijzonder. Er werd nog lang
+en breed over gepraat, voordat het aan 't vertrek toe was. Op
+voorstel van Daan werd eindelijk besloten, dat Puf in 't karretje zou
+zitten (hij was erg vermoeid), en dat de anderen als vierspan er voor
+zouden trekken. Lena en ik vormden het eerste tweespan, Daan en Alex
+het tweede. Gelukkig hadden we touw bij ons; na nog eens weer
+overlegd en geregeld te hebben, waren we eindelijk gereed, en zette
+de stoet zich in beweging.
+
+"Laten we nu zeggen, dat Puf juist gekozen is als afgevaardigde voor
+het graafschap, en nu hebben we de paarden voor z'n rijtuig
+afgespannen, en trekken nu met hem de stad rond," stelde Daan voor.
+Dat viel in den smaak, luidjuichend riepen we allen: "Leve Puf, de
+vriend der arbeiders!"
+
+Wij wisten wel, hoe dat toeging bij die verkiezingen.
+
+Maar, o wee, wat was dat zwaar trekken met het ezelen-karretje!
+Doodop waren we, toen we het ding eindelijk weer op den weg hadden
+gekregen, en we rustten dan ook al dadelijk even uit. Puf vond het
+natuurlijk heerlijk; voor alle zekerheid hadden we hem de zweep maar
+afgenomen, toen hij, vol verrukking over zijn zegetocht, de zweep ter
+hand had genomen, als waren wij een heusch vierspan. En zie, terwijl
+we even wachtten, daar kwam Mevrouw Laura aan in haar rijtuig met
+twee paarden, vergezeld van Betty en Clara.
+
+"Wij hebben ons ezeltje verloren!" riepen we haar toe. Wij trachtten
+in galop haar voorbij te rijden, want de weg was daar heuvelachtig,
+doch Mevrouw Laura hield ons staande. "O jelui dwaze kinderen," zei
+ze, "wat ben ik blij, dat ik niet op jelui heb te passen."
+
+Wij vonden dat niet erg aardig van haar, omdat wij het heusch niet
+zoo prettig vonden om zoo met ons karretje heuvel op heuvel af te
+moeten sjouwen; maar het moest wel. Daan groette haar nu beleefd,
+door z'n pet af te nemen, en legde haar uit, waarom we zoo deden. Hij
+vroeg haar, of ze Andy ook ergens gezien had; zij beloofde, ons
+dadelijk te zullen boodschappen, als zij hem ergens zag. Betty en
+Clara vonden het zoo leuk, dat ze wilden uitstappen, om met ons samen
+een zesspan te vormen, doch ze hadden hun beste kleeren aan, en daar
+kon dus niet van komen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Na deze afwisseling gingen we weer welgemoed verder, totdat wij,
+dicht bij ons dorp, aan een vrij steilen heuvel kwamen. Wij stelden
+ons voor, er in een prachtigen galop af te draven en zoo in volle
+vaart ons dorp binnen te rijden. Ik vermoed, dat we het wat al te
+haastig aanlegden, want juist voor dat we weer op gelijken grond
+kwamen, scheen het karretje over te hellen, Daan en Alex konden het
+niet meer houden, Lena struikelde, en voor dat ik goed zien kon, wat
+er gebeurde, lagen wij allen door elkaar in een droge sloot, waarbij
+Puf tekeer ging, alsof ie vermoord werd. De mand tuimelde uit de kar,
+en alle borden, kopjes en schoteltjes waren aan scherven.
+
+Daan was de eerste, die overeind scharrelde. Hij scheen er goed aan
+toe te wezen, was alleen een beetje gekneusd, zooals hij zei. Lena
+had een groote buil op haar voorhoofd, zoo groot wel als een
+kievitsei. Alex had een zijner beenen leelijk bezeerd en zei, dat het
+zeker gebroken was, maar Daan betastte het eens en besliste van niet,
+omdat er nergens een beentje van z'n plaats was. Puf had alleen z'n
+knieën bezeerd, de eene bloedde vrij erg, en ik bond er mijn zakdoek
+om. Ik zelf had mijn elleboog aan een steen gestooten, het deed erg
+zeer, maar anders ook niet.
+
+Nadat we al deze akeligheden overzien hadden, gingen we een oogenblik
+in een haag uitrusten. Maar wijl er niemand kwam opdagen om ons te
+helpen, lieten we ons karretje liggen, nam Daan, Alex op z'n rug en
+zoo marcheerden we als een verslagen vijand ons dorp binnen; Lena's
+jurk was erg gescheurd, en mijn hoed zag zwart van modder. Toen wij
+zoo thuis kwamen, gaf Emma een gil van schrik. Ze was echter spoedig
+weer bekomen, en zei Baldwin, de kar te gaan halen. Alex ging binnen
+op de sofa liggen, waar de keukenmeid z'n been onderzocht. Zij
+meende, dat het wel voldoende zou zijn, als er een koud-waterverband
+werd omgelegd. Het been was wel wat gezwollen, maar er was geen
+sprake van gebroken.
+
+Dat we allemaal weinig opgeruimd waren, laat zich denken, maar het
+was natuurlijk Andy's schuld en niet de onze. Nadat we thee hadden
+gedronken, kwam er een jongen aan de pastorie; hij had Andy gevonden
+in een grasveld, waar ie met een paar veulens aan 't hollen was. Hoe
+hij daar terecht was gekomen, daar begrepen we niets van; hij moèst
+over een heg zijn gesprongen. Wij waren heel blij, dat we 'm weer
+hadden, maar Daan gaf 'm een flink pak slaag. Emma vond, dat het hier
+nu wel een hospitaal geleek, met zooveel gewonden en gekneusden.
+
+En nu wou ik maar, dat ik hier de beschrijving van onze ellende kon
+eindigen, maar het ergste moet nog komen.
+
+Ik zat in den tuin een boek te lezen; Puf was al naar bed, en Lena
+speelde binnen halma met Alex. Plotseling kwam Daan opgewonden naar
+mij toe en riep:
+
+"Zeg, d'r staat een boerderij in brand, een halve mijl van hier! Het
+is de boerderij van Gaythorpe! Ik ga er heen!" "Ik ga mee!" riep ik.
+
+'t Is wel treurig voor wie 't treft, maar we houden allen van brand;
+dag of nacht, altijd gingen we er heen.
+
+Vlug zette ik m'n hoed op, en rende met Daan weg. Al spoedig zagen we
+dikke rookwolken in de verte. Daan vermoedde, dat er hooibergen in
+brand stonden.
+
+Wij holden zoo hard als wij konden door, en toen we er kwamen, bleek
+inderdaad een hooiberg in brand te staan, doch de vlammen waren al
+overgeslagen op de stallen, die vlak aan het huis grensden. Daar er
+geen brandspuit dichterbij te vinden was dan te Lemworth, waren er
+vele menschen bezig met emmers water in de vuurzee te gooien, maar
+dat hielp weinig, en 't stond er dus niet best voor. Daan begon
+dadelijk te helpen bij het redden van de meubelen uit het woonhuis;
+het had een rieten dak, en er was dus weinig kans, dat het gespaard
+zou blijven.
+
+Gelukkig waren de kinderen van den boer al uit het huis, en ook de
+paarden waren al losgesneden, zoodat er geen levende ziel meer in
+huis was. De boer deed al z'n best, om nog te redden, wat er te
+redden was.
+
+Intusschen had een der mannen een ladder tegen het woonhuis gezet, en
+begon nu het riet van het dak weg te snijden; doch de ladder vatte
+plotseling vuur, zoodat de man z'n werk moest opgeven; zóó snel
+schoten de vlammen toe, dat hij z'n handen er nog bij brandde. Ik
+wilde Daan nog helpen met het sjouwen der meubelen, maar hij stond
+het niet toe; dat is geen werk voor dames, vond ie.
+
+Eensklaps hoorde ik een gejank in een schuurtje, wij liepen toe, en
+daar zagen we boven een der vensters een lief klein hondje staan op
+den hooizolder!
+
+"O, het is Fox!" jammerde juffrouw Gaythorpe "ik heb hem opgesloten,
+toen ik de kinderen uitliet!"
+
+"Ik zal hem eruit halen!" riep Daan, en hij vloog het huis binnen en
+de trap op. Nog geen minuut was hij weg, of daar sloeg een vreeslijke
+vlam uit de schuur. Juffrouw Gaythorpe zei, dat zou van een vat
+petroleum zijn. Tegelijkertijd zagen we Daan, die den hond voor zich
+uithield boven het venster.
+
+"Zal ik hem eruit werpen?" riep Daan.
+
+"Kom zelf er gauw uit!" riep de boer. "Het vat met petroleum is
+gesprongen!"
+
+Daan verdween weer. Maar spoedig verscheen hij aan het venster en
+riep: "De trap staat in brand! Ik kan niet naar beneden!"
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Ik stond te trillen op mijn beenen van angst. "Houdt een deken
+gespannen!" schreeuwde Daan. "Ik zal Fox erin gooien. Twee mannen
+spreidden een deken uit, en Fox werd er in opgevangen. Intusschen was
+Gaythorpe de ladder gaan halen, maar die was gebroken en nu te kort,
+om Daan te bereiken. Een andere werd gehaald, die was ook te kort.
+Toen werden ze aan elkaar gebonden. Ik stond doodsangsten uit, maar
+Daan bleef kalm.
+
+"Schiet wat op!" riep hij; "het vuur komt hier al in de kamer!" En
+geen seconde daarna stond hij al in een rookwolk gehuld; het huis
+brandde als papier weg.
+
+"O Daan, Daan!" jammerde ik. "Is er niemand, die hem redden kan?" En
+meteen hoorde ik, dat de ladders al zóó verkoold waren, dat ze niet
+meer te gebruiken waren. En nog verloor Daan den moed niet.
+
+"Werpt me een touw toe!" riep hij nu weer. "Ik moèt hieruit, de
+vloer begint al onder mij te branden." Hij stond nu in de
+vensterbank; men haalde een matras, en vier mannen hielden haar
+gestrekt.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Spring!" riepen ze. "'t Is je eenige kans!"
+
+Een oogenblik aarzelde Daan .... hij keek omlaag .... hij was zoo
+hoog .... nog even gekeken .... daar sprong hij omlaag .... ik deed
+m'n oogen dicht....
+
+Ik vrees, dat hij te wild gesprongen heeft, want ik hoorde een
+vreeslijk gekraak. Nooit zal ik dit ontzettend oogenblik vergeten. De
+menschen gilden van schrik, en toen was het ineens doodstil. Ik vloog
+er heen, maar boer Gaythorpe greep me bij den arm.
+
+"Hier blijven, kind, dat is niet voor je om te zien. Arme, arme
+jongen!" Wat mij nog nooit overkomen was: ik viel in zwijm. En toen
+ik weer bijkwam, was ik in een huisje gebracht, waar een vrouw bezig
+was in mijn neus met verbrande veeren te kietelen. Dadelijk
+herinnerde ik mij alles, en vroeg verschrikt: "Waar is Daan?"
+
+"De dokter is bij hem, lieve. Gelukkig was die net onderweg naar boer
+Turt, waar hij den brand zag en dadelijk naar hier kwam."
+
+"Is hij dood?" vroeg ik schreiend. "O toe, hij kan niet dood wezen!"
+
+"Kom, kind, we willen er 't beste van hopen!"
+
+Ik stond op, en liep zoo snel als ik kon naar buiten, waar ik Baldwin
+vond. Ook de keukenmeid was hier gekomen, en stond handenwringend te
+schreien. Ik ging het huis binnen. Daar kwam de vrouw, die daar
+woonde, op mij af, en op mijn geroep van "Is hij dood?" antwoordde
+ze:
+
+"Och lieve, houd moed, hij heeft gebroken beenen, maar jonge beenen
+genezen spoedig, zeggen de dokters! Kom, binnen twee dagen lacht ie
+alweer! Maar hij mag niet vervoerd worden. Ik ben verpleegster te
+Lemworth geweest, en ik zal hem zoo best verzorgen, als ik kan. Dat
+beloof ik je!"
+
+We bleven nu in de kamer naast die waar Daan lag, op den dokter
+wachten.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIV.
+
+
+Dr. Fenning is al oud, hij woont zes mijlen bij ons vandaan.
+Glimlachend kwam hij uit de ziekenkamer, hij bemerkte wel, hoe
+beangst we allen keken. "'t Zal wel gaan," zei hij, "mits hij met
+zorg verpleegd wordt. Maar hij moet volledig rust houden, niemand mag
+hem zien dan juffrouw Blatch. Zij zal hem verzorgen naar mijn
+aanwijzingen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Och dokter," smeekte ik, "zou ik hem niet even mogen zien, heel even
+maar? Vader is op reis. Is hij erg gewond?" "Het is een geluk, dat
+hij juist op het gras terecht kwam, en het is een wonder, dat hij er
+nog zoo goed aan toe is, als nu. Gewond? Ja, hij heeft een rib
+gebroken en ook een arm is gebroken, verder een leelijke wonde aan
+z'n hoofd, maar hij is nog jong en ik zal het wel met hem klaar
+spelen. Ga jelui maar gerust naar huis, hij is hier goed verzorgd."
+
+Baldwin en de meid wilden nog weer wat aan Dr. Fenning vragen, maar
+hij werd ongeduldig en ging heen, zoodat wij naar huis terugkeerden.
+Lena en Alex wisten nog van niets af, die had ik dus al het droeve
+nieuws te vertellen. Wij besloten, dat ik dadelijk aan vader zou
+schrijven, en hem alles vertellen. Nog vóórdat ik naar bed ging,
+geschiedde dat, zoodat de brief den volgenden morgen nog met de
+eerste post wegkwam.
+
+En toen naar bed. Voor 't eerst van m'n leven verlangde ik naar bed,
+om tot rust te komen na zulk een vreeselijken dag. Van
+oververmoeidheid viel ik dadelijk in slaap; toen ik den volgenden
+morgen wakker werd, was het mij, als lag er een zwaar gewicht op mijn
+hoofd: het was de herinnering aan Daan. Bij het ontbijt kwam er een
+brief van vader; hij schreef, dat grootmoe was gestorven, en dat hij
+niet eerder dan na de begrafenis kon thuiskomen, dat was Zaterdag.
+Lena en ik waren droevig gestemd; we konden maar niet gelooven, dat
+grootmoe werkelijk dood was.
+
+Alex had nog veel last van zijn verwonde been, hetgeen niet opwekkend
+werkte op z'n humeur. Daar er dus thuis weinig aantrekkelijks te
+beleven viel, gingen wij maar weer eens naar juffrouw Blatch, om te
+hooren, hoe het met Daan ging. Zij vertelde ons, dat hij sliep, en
+niet gestoord mocht worden.
+
+"Heeft hij veel pijn?" vroeg ik. "Spreekt hij ook over wat er gebeurd
+is?"
+
+"Hij is niet geheel helder nog, lieve; maar dokter geeft hem wat in,
+om rustig te blijven. Hij zal wel voorspoedig genezen, wees daar maar
+niet bang voor."
+
+"Vader komt niet vóór Zaterdag thuis," vertelde ik haar, met tranen
+in de oogen; "en zonder Daan is het nu thuis zoo eenzaam. Weet u
+zeker, dat hij niet sterven zal, juffrouw?"
+
+"Ik heb er alle hoop op, kindlief. Als de goede God ons helpt, zal 't
+niet aan mij liggen."
+
+"Toe Lena, laten we dan maar naar huis gaan en voor hem bidden; wat
+verkeerd van ons, dat we dat nog niet gedaan hebben!"
+
+Zoo gingen we weer terug. Lena was ongewoon ernstig; thuisgekomen,
+gingen we dadelijk naar onze slaapkamer, knielden voor ons bed neer,
+en baden, dat Daan spoedig mocht genezen. Toen we gebeden hadden,
+gevoelden we ons wel moediger gestemd. We gingen vervolgens naar
+Alex, die nog altoos op de tot bed ingerichte sofa lag. Puf was met
+Andy aan 't rijden in 't grasveld.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij vonden Alex erg terneergeslagen. Toen we hem van Daan vertelden,
+zei hij: "Maar ik ben er ook leelijk aan toe, mijn been wordt al
+erger. Ik denk, dat er koudvuur is bijgekomen, het wordt zwart. En
+dan ben ik spoedig evenver heen als Daan, en dan zullen ze mijn been
+afzetten, en kan ik de rest van mijn leven op één been rondhinken."
+
+Wij werden beangst door zijn spreken en vroegen hem, zijn verband
+eens af te doen, dat we zijn been bezien konden. Toen ik het zag,
+riep ik verlicht uit. "O, dat zijn de ontvellingen, dat ziet er
+altoos veel erger uit, dan 't is. Die heb ik ook gehad, op mijn
+armen."
+
+"Ja," riep Lena, "en ik ook, kijk maar op m'n voorhoofd."
+
+"Puh!" zei Alex. "Wat zou nu jelui gebeuzel over die ontvellinkjes
+te maken hebben met mijn been! Had ik den dokter maar laten roepen!
+Die meid denkt, dat ze heel knap is, maar zij maakt nog gehakt van
+me."
+
+Wij konden niet helpen, dat we in den lach schoten, want dat zegt
+Mary altijd tegen tante, als ze niets weet voor 't middagmaal. "We
+zullen d'r maar gehakt van maken, juffrouw." Ze zou ons op die manier
+wel dag aan dag gehakt willen geven, als ze er ten minste vleesch
+voor krijgen kon.
+
+"Het zal mij benieuwen, wat voor pijn Daan heeft," merkte ik op. "Wat
+een verschrikkelijke dag gisteren!"
+
+"En daar was Andy de schuld van," mompelde Alex. "Als hij niet was
+weggeloopen, zou ik mijn been niet bezeerd hebben, en dan was ik met
+jelui naar den brand gegaan."
+
+"En wat dan?" vroeg ik.
+
+"Dan zou ik Daan hebben weerhouden van zijn dwaasheid, om een
+brandend huis binnen te rennen."
+
+"Hij heeft den hond gered," zei ik. "Ik geloof, dat hij daarmee een
+goede en dappere daad verrichtte. Ik zou niet graag in zijn plaats
+zijn geweest, toen hij daar gereed stond, om van boven af te
+springen. O, wat was dat vreeselijk, om te zien. En dan die angst, om
+toch vooral op de matras te springen! En toch stond hij er zoo dapper
+en kalm bij. De lui uit 't dorp noemden hem een echten held!"
+
+Alex zei niets meer. Wij droegen hem naar den tuin, waar hij in 't
+gras kon liggen, en wat met ons babbelen. Wat duurde die dag lang!
+Mary en Emma waren naar juffrouw Blatch gegaan, om naar Daan's
+toestand te informeeren; ze waren vreeselijk lang onder weg, omdat ze
+in 't dorp met iedereen gingen praten over de vreeselijke
+gebeurtenis. Juffrouw Ribbon vond, dat wij vader hadden moeten
+telegrafeeren over Daan; maar later zei ze weer, dat 't toch maar
+beter was, zooals we gedaan hadden want in een telegram kan je niet
+alles goed duidelijk maken.
+
+Tegen den avond kregen we bezoek van Mevr. Rogers. Wat waren we blij,
+dat zij eens kwam kijken. Ik verbeeldde mij zelfs, dat ik er behoefte
+aan had, nu ook eens met groote menschen te praten. Zij wilde ook
+Daan gaarne zien, en bleef wachten, totdat dokter kwam. Ook wilde ze
+aan vader schrijven.
+
+"Jelui moeten allemaal maar eens een heelen dag op de boerderij
+komen," zei ze, "dan kun je mijn man meteen weer eens wat
+opmonteren."
+
+"Maar," merkte ik op, "wij hebben de laatste dagen niet anders gehad
+dan ongelukken; brand en dood en ziekte, zoodat we ons niet erg
+opgewekt gevoelen."
+
+"Jawel kinderen, dat weet ik wel, maar we moeten nu niet alles van
+den zwarten kant bezien. Andy is weer terecht en niemand van jelui is
+levensgevaarlijk gewond bij den tuimel in de droge sloot. En Daan
+wordt alweer beter, en Zaterdag komt je vader weer thuis. Kom, kom!"
+
+"O ik wou, dat u hier kondt komen en blijven, totdat vader weer thuis
+is!" riep ik zuchtend uit.
+
+Maar Mevrouw zei, dat ze den kapitein niet alleen kon laten. We waren
+echt bedroefd, toen ze weer vertrok, maar wij beloofden haar toch,
+den volgenden dag op de boerderij te komen doorbrengen. Zoo
+geschiedde, en we hebben ons best vermaakt.
+
+Intusschen kreeg ik een tweeden brief van vader, en Mary kreeg er ook
+een. Hij schreef, dat hij onmiddellijk naar huis had willen
+terugkeeren, doch dat hij eerst aan den dokter getelegrafeerd had,
+die hem berichtte, dat het niet noodig was, omdat Daan goed
+vooruitging. Verder schreef hij nog, dat hij zoo moeilijk vóór
+grootmoe's begrafenis kon wegkomen, omdat er nog zooveel te bespreken
+en te regelen was. En dan deelde vader ons mee, dat in plaats van
+tante Caroline, tante Marie Zaterdag met hem mee kwam. Dat was een
+blijde tijding voor ons! Tante Marie kan 't best geschiedenissen
+vertellen, beter dan wie ook. Als wij in den winter om 't gezellige
+haardvuur in 't schemerdonker zijn neergezeten, dan begint zij te
+vertellen van den burgeroorlog, die eeuwen geleden werd gevoerd. Zij
+vertelt ons van jongens en meisjes, die hun vaders in donkere kerkers
+opsloten, en waaruit ze dan weer door geheime gangen ontvluchtten. En
+ons hart beeft, en we houden onzen adem in, als ze vertelt van die
+ontvluchtingen, dat de menschen bijna weer werden gegrepen. De tijd
+vliegt om, en eer we 't weten, is 't bedtijd. Het is heerlijk, naar
+tante Marie te luisteren!
+
+Langzaam herstelde Daan; toen vader en tante Marie thuis kwamen, kon
+hij nòg niet vervoerd worden; dat gebeurde pas drie weken later.
+Toen hij thuis kwam, zag hij er nog erg bleek en smalletjes uit; zijn
+arm droeg hij nog in een verband, en hij moest steeds nog in bed
+blijven.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Overdag gingen we veel bij zijn bed zitten, om hem op de een of
+andere manier gezellig bezig te houden. Den eenen keer deden wij
+spelletjes met hem, den anderen keer haalden wij acrobatische toeren
+voor hem uit. Alex beproefde, over een stok te loopen, dien hij
+tusschen twee stoelen gelegd had, of balanceerde een glas op z'n
+neus. De stok brak, en hij maakte een flinken smak. Gewoonlijk was
+Daan bij al deze uitvoeringen best in z'n schik, doch toen ik op een
+Zondagmiddag bij hem kwam zitten, vond ik hem heel ernstig.
+
+Hij had het over mijn Zondagsschoolklas en zei: "Vader had toch wel
+gelijk, Griet, ik was er niet voor geschikt, die kleintjes te leeren.
+Ik had de taak van een dienstknecht op mij genomen, terwijl ik het
+nog niet eens was. Weet je wat ik dacht, toen ik daar in het venster
+stond te wachten op de ladder, en de vlammen reeds om mij heen
+lekten?"
+
+"Neen," antwoordde ik, "ik wist wel, dat je aan iets dacht, je keek
+zoo ernstig en kalm. Hè, laten we daar maar niet meer over praten,
+'t was vreeselijk!"
+
+"Maar ik wou er nu juist zoo graag eens over praten. Het waren de
+woorden van den ridder, die mij door het hoofd vlogen: Semper
+fidelis, semper paratus. En ik gevoelde, toen ik den dood voor mij
+had, dat ik niet paratus, niet bereid was. En bovendien, ik was niet
+fidelis, niet getrouw geweest."
+
+"Maar je keek toch niets bevreesd," merkte ik op. "Ik dacht juist,
+dat je niet zag, hoe dicht het vuur al bij je was."
+
+"Het staat niet dapper, om bang te zijn," zei Daan met z'n oude
+deftigheid; "het is niet in den vorm, om je gevoelens aan iedereen te
+openbaren." En hij vervolgde:
+
+"Maar met dat al zat ik leelijk in de benauwdheid, en daar was reden
+voor, want ik was niet bereid om te sterven. Wat zou jij hebben
+gedaan, Griet?"
+
+"Ik denk, dat ik het uitgegild zou hebben van angst," antwoordde ik.
+"Maar niet voor het sterven zou ik zoo bevreesd zijn geweest, doch
+voor 't vuur. Ik geloof, dat ik -- ik aarzelde even verder te gaan,
+want ik vind het altijd moeilijk over mezelf te spreken -- dat ik
+niet bang voor den dood zou geweest zijn, omdat alles daarna wel weer
+in orde zou gekomen zijn."
+
+"Hoe weet je dat?"
+
+"Dat staat in den Bijbel. Ik denk aan dat hoofdstuk over de schapen,
+en hoe Jezus daarvan zei: Ik geef hun het eeuwige leven, en nimmer
+zullen ze omkomen, en niemand zal ze uit Mijn hand rukken."
+
+"Jawel, maar hoe weet je nu, dat jij een van die schapen bent?"
+
+Aarzelend antwoordde ik: "Hij stierf voor mij, Hij riep mij en ik
+ging tot Hem. Anders kan ik er niet van zeggen." Daan was even stil,
+en sprak toen:
+
+"Ik wil ook zekerheid van mijzelf hebben, voor dat ik dit bed
+verlaat. Ik wil er zekerheid van hebben, dat, als ik plotseling den
+dood ontmoet, ik zoo gerust zal zijn, als kon het mij niets hinderen.
+Een mensch moet geen enkele oorzaak _in_ zich hebben, om bevreesd te
+zijn. Ik zal paratus, bereid zijn om te sterven. Daar wil ik ernstig
+naar streven."
+
+"Vader kan je daarin helpen," zei ik.
+
+Verder spraken we niet over deze zaken, en enkele dagen daarna zei
+Daan tegen me: "Ik heb zekerheid nu. Of beter gezegd, God heeft mij
+die zekerheid gegeven. Ik heb er alle hoop op, dat ik nu nimmer meer
+bevreesd zal zijn voor den dood. En ik hoop ook, dat als ik paratus,
+bereid ben, ik dan ook in staat zal wezen, fidelis, getrouw te zijn."
+
+Ik knikte even, en wij spraken er verder niet meer over. Toen Alex
+weer naar school ging, was Daan nog niet geheel hersteld. Lena en ik
+kregen nu les van tante Marie. Langzaam aan begon het buiten koud en
+nat te worden: de winter naderde, en onze kachels werden weer te
+voorschijn gehaald.
+
+Als we niet buiten konden spelen, speelden we thuis veel
+verstoppertje en dan deed tante Marie ook mee. Ook ging zij wel met
+ons uit rijden in 't ezelkarretje, terwijl ook vader er af en toe al
+eens gebruik van maakte voor huisbezoek. Zoo begon Andy meer en meer
+nuttig te worden; hij bracht pakjes naar 't station, reed iedere week
+met mij en Annie Steel, en deed boodschappen in 't dorp. En eindelijk
+kon ook Daan z'n eersten rijtoer weer maken, waarna hij spoedig ook
+weer naar school ging.
+
+Tante Marie veranderde de kooroefeningen van Zaterdag op Vrijdag, en
+dat vonden we heerlijk. Dan konden we den ganschen Zaterdag uitgaan.
+Regende het op Zaterdag, dan was het een allervervelendste dag. Den
+ganschen dag verveelden we ons dan, en meermalen werd hij besloten
+met een vechtpartij.
+
+Verleden Zaterdag regende het den ganschen dag. Wij sloten ons 's
+morgens op in de leskamer, en bedachten allerlei raars. Alex vond,
+dat Andy nu toch wel eens wat kunstjes mocht leeren; 't moest zoo'n
+soort circusezel worden. Opzitten b.v., en aan een tafel eten, dansen
+op de maat der muziek, pianospelen met z'n hoeven, en meer van dat
+moois.
+
+Wij staken de hoofden bijeen, bespraken fluisterend een plannetje, en
+Alex rende weg. Hij ging kijken of Andy in den stal was gebracht.
+Lena en ik gingen naar boven, naar onze "lorrendoos", dat was een
+doos, waar tante Caroline afgedragen kleeren in bewaarde. Wij vonden
+er een oude slaapmuts in, een lange blauwe jurk en een witten
+omslagdoek. We namen naald en draad, spelden en lint, en gingen weer
+naar beneden, nu naar de eetkamer; de leskamer was te hoog voor den
+ezel.
+
+Tante Marie was uitgegaan, om met vader een zieke vrouw te bezoeken.
+Daan zette de staldeur open, en Lena en ik legden kranten op den
+grond, ingeval Andy vuil zou wezen. Maar Alex had vooraf zijn hoeven
+al geboend, zoodat Andy, met den halster om, in bijzonder goed humeur
+kwam aangestapt. Zoodra hij binnen was, sloten we de deur, om
+ongewenschte bezoekers buiten te laten.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Intusschen had Daan een bos wortels, dien hij van Baldwin had
+gekregen, gereed gelegd voor "de dressuur". De eetkamer leende zich
+daar heel goed voor, want als Andy lastig werd, konden we gauw de
+tuindeuren openen, en dan kon ie daardoor weer z'n stal bereiken.
+"Zie zoo," zei Daan, "laten we nu maar es beginnen!"
+
+Andy kreeg de slaapmuts op z'n kop, de bandjes werden om z'n hals
+vastgebonden en hij keek zoo grappig, dat we 't allen uitbarstten van
+lachen. Vervolgens werd de blauwe jurk om z'n lijf geslagen en flink
+met touwen vastgesjord, en toen kwam 't moeilijkste nog aan. De witte
+omslagdoek werd in vieren geknipt, elk stuk om een zijner pooten
+gewonden en daarna aan de blauwe jurk vastgenaaid zoodat de
+vierpijpige broek niet kon afzakken. Alles ging goed; Andy keek wel
+wat vreemd om zich heen, maar hij bleef rustig.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Totdat Daan wilde beproeven hem te laten opzitten en pootjes geven.
+Daan had een wortel aan een stok gebonden, en hield hem nu heel hoog
+den ezel voor. Maar terwijl wij met alle moeite bezig waren, hem op
+z'n achterpooten te doen zitten, rukte hij zich plotseling los en
+begon de kamer rond te rennen. Onmiddellijk gooiden we de tuindeuren
+open, en hij vloog er uit. Het regende hard, maar Daan en Alex holden
+hem na. En nu had die domme Baldwin het hek open laten staan!
+Natuurlijk rende Andy er door, en holde het dorp in! Daan zei later,
+dat hij haast niet meer had kunnen loopen van 't lachen, zoo koddig
+als Andy er uit zag in z'n galakleed. Enkele menschen, die van hun
+werk kwamen, konden van 't lachen ook al geen hand uitsteken, en zoo
+rende ons ezeltje maar voort.
+
+Toen vader en tante thuis kwamen, vroegen zij ons, waar de jongens
+waren; wij vertelden hun alles, en vader was erg boos. Als Andy weer
+thuis kwam zou hij hem onmiddellijk wegsturen. Tante schudde van 't
+lachen. Kort na 't middageten kwamen de jongens terug; ze waren Andy
+weer kwijt, ze hadden hem niet kunnen vinden. Maar vader zei ernstig:
+"Jelui moet dan maar weer op pad gaan, en net zoo lang zoeken, tot je
+hem vindt. Jelui verdiende, dat ie nooit terugkwam."
+
+Nu, dat leek den jongens wel, om er weer opuit te gaan. Ze bleven nu
+weg tot theetijd, maar .... hadden Andy nog niet ontdekt! Vader zond
+Daan regelrecht naar bed, en vroeg tante, hem wat warms te drinken te
+geven, want hij was na dien brand nog niet geheel de oude.
+
+Het werd nacht en het werd Zondag en het werd Maandag: geen Andy te
+zien. Dien Zondagmorgen was Mevrouw Rogers in de kerk, en wij
+vertelden haar alles. En zij vertelde ons, dat zij spoedig de
+boerderij zouden verlaten, om naar Londen terug te keeren. Wat speet
+ons dat! Wij hielden allen zoo van den kapitein, en gingen zoo vaak
+op de boerderij spelen.
+
+"Heusch, ik weet niet wat wij moeten aanvangen zonder jelui," zei
+Mevrouw. "Wij houden zoo van jelui en van dien armen Andy."
+
+En ik pruilde: "Altijd moet ons wat naars overkomen. Nauwelijks
+hebben we een week, dat er niet wat droevigs geschiedt."
+
+Zij lachte en sprak: "Ik zou er alles voor over hebben, om jelui
+narigheid te besparen."
+
+Toen zij was vertrokken, voelde ik mij droef te moede. Het leelijke
+is, dat de dingen die wij doen, pas verkeerd lijken als ze gedaan
+zijn; ik dacht niet dat het verkeerd was, Andy te dresseeren, maar nu
+blijkt het, want wij hebben hem verloren, door dat te doen.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XV.
+
+
+Den Maandag daarna plakten we weer een briefje op den mijlpaal,
+waarop deze woorden:
+
+
+                "Verloren, verdwaald of gestolen:
+  Een zwarte ezel. 't Laatst gezien in blauwe jurk, wit-zwarte
+   broek en witte slaapmuts. Luistert naar den naam van
+   Andy. Wie hem aan de pastorie te Warlington brengt,
+                krijgt een flinke belooning."
+
+
+Vader vond, dat Daan beter gedaan had, met even aan te loopen bij den
+veldwachter, om hem een en ander mee te deelen. Na de lessen ging
+tante Marie met Lena en mij aan den wandel, terwijl we iedereen, dien
+we tegenkwamen vroegen, of hij Andy niet gezien had. Maar niemand
+wist er wat van. Teleurgesteld en weinig hoopvol kwamen we weer
+thuis, en toen de jongens uit school thuis kwamen, ook al uit hun
+humeur, was 't één groote treurpartij.
+
+Nijdig zei Alex: "Als die veldwachter hem niet weet uit te vinden,
+dan gaat z'n hoofd eraf."
+
+"Wat wou hij doen?" vroeg ik.
+
+"Moet je hooren, hij praatte eerst, alsof Andy een meneer was. Hij
+vroeg of ie een ring droeg, of z'n zakdoek geparfumeerd en wie z'n
+barbier was. Toen heeft Daan 'm gezegd, dat dat zijn zaken waren, om
+uit te visschen, en dat hij, als hij den ezel niet vond, geen knip
+voor z'n neus waard was." "Ik vrees," hernam ik beklemd, "dat Andy
+een ongeluk is overkomen; misschien is die jurk wel om z'n nek
+geschoven en heeft ie zich geworgd, misschien is ie wel over die
+lange broekspijpen gestruikeld en in een gracht getuimeld. Ik geloof
+niet meer, dat hij leeft."
+
+"Goed, maar dan is z'n lichaam toch nog ergens te vinden! Zoo klein
+was ie toch niet!"
+
+"Ik vermoed," zei Lena half-huilend, "dat ie zich half dood gejaagd
+heeft, en toen in de struiken gekropen is, om daar te sterven. Arme
+Andy!"
+
+Toen ik een dergelijke veronderstelling maakte, waarbij ik een
+soortgelijk gezicht trok, schoten de jongens in den lach. Maar dat
+duurde niet lang, en spoedig zaten we allemaal weer in zak en asch.
+
+De dagen gingen treurig voorbij. Op een Dinsdag ontmoette ik kapitein
+Rogers, en vertelde hem van onze ellende. "Kom, kom!" riep hij uit,
+"ezels en honden komen altijd weer terug."
+
+"Ja," zei ik, "maar morgen is 't al Woensdag, en dan rekent Annie er
+op, om met hem uit rijden te gaan. Nog niet één keer heb ik haar
+overgeslagen, maar nu weet ik heusch niet, wat ik met haar beginnen
+moet. En als Andy voor altoos weg is, zal zij nooit meer met hem
+kunnen rijden. O, het is verschrikkelijk!" Ik trachtte mijn tranen in
+te houden, maar 't lukte niet.
+
+"Hoor es hier, beste meid," zei kapitein Rogers, "a.s. Maandag
+vertrek ik van hier. Hoe zou je er over denken, je kleine patient in
+mijn rijstoel mede te nemen? Hij rijdt o zoo licht, je zoudt hem zelf
+best kunnen voortduwen. Ik zal hem dan aan jelui huis laten brengen
+en dan kun je elken Woensdag het arme kind erin rondrijden."
+
+Ik deed een sprong van blijdschap en bedankte hem driemaal. "Ik was
+zoo bang, dat ze nu nooit meer naar buiten zou kunnen, en nu kan ik
+haar gaan zeggen, dat ze Maandag weer kan rijden. O, wat vind ik dat
+vriendelijk van u, meneer, maar het spijt me zoo, dat u ons verlaten
+gaat. Wij houden allemaal zoo van u."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ja kind, het gaat mij evenzoo," zei hij lachend, "en ik hoop, dat je
+mij eens schrijven zult, Grietje, al is 't maar eens in de maand. Of
+kun je niet es een mooi boek schrijven en het mij sturen, als 't
+klaar is? Een dagboek bijvoorbeeld?"
+
+"Nu," antwoordde ik, "ik zal hier spoedig een einde aan maken, en dan
+aan deel II beginnen. Zoudt u 't werkelijk graag eens lezen?"
+
+"Ja, heusch."
+
+"Maar ik vrees," hernam ik spijtig, "dat het een heel treurig slot
+zal worden, want alles gaat tegenwoordig verkeerd. U gaat weg, en
+Andy is weg, en de winter komt, en het doet niets dan regenen. Als we
+veel thuis moeten zitten, vervelen we ons en dan gaan we verkeerde
+dingen bedenken. Zelfs tante Marie speelt tegenwoordig niet zooveel
+meer met ons, zij heeft het te druk met ziekenbezoek."
+
+"Nu, in elk geval houd ik je aan je belofte, om mij je boek te
+zenden, als 't klaar is."
+
+"Ja, dat zal ik doen. En hoort u es, kapitein, zoudt u 't goed
+vinden, als ik uw rijstoel ook nog voor andere doeleinden gebruikte
+dan voor Annie? Ziet u, ik breng soms boodschappen van onze
+dorpsgenooten naar Cross Glen, ik ben dan zoo'n soort
+vrachtrijdster."
+
+"Maar hoe ter wereld kom je dáár nu toch bij?"
+
+"Och, daar houd ik van. Vader zegt, je moet nooit iets beginnen, of
+je moet er een nuttige oorzaak voor hebben. En vindt u dat dan geen
+nuttige zaak?"
+
+"Wat voor oorzaak hadt je daar dan voor?"
+
+Ik wou het hem eerst niet zeggen, maar dat leek me toch weer laf ook,
+en ik antwoordde: "Ik wil graag een dienstmaagd van Jezus Christus
+zijn, Die gezegd heeft: Ga en help uw naasten. Dus dan heb ik te
+gaan. Dat noem ik mijn _gaan_." Kapitein Rogers lachte niet, moedigde
+mij aan, meer ervan te vertellen, en ik vervolgde: "Ik geloof, dat ik
+mijn _gaan_ beter waarneem dan mijn _doen_. Thuis moet ik tante Marie
+helpen, kousen stoppen, enz., en dat gebeurt haast nooit met graagte.
+Heb ik u niet eens verteld van die woorden op de graftombe van den
+ridder in onze kerk: Semper fidelis, semper paratus? Hij was een
+uitnemend dienstknecht, en ik wenschte te zijn als hij."
+
+"Juist," zei de kapitein, terwijl hij mij ernstig aankeek, "en daar
+zul je zeker in slagen. Maar kind, ik moet weg. Vaarwel hoor! Ik zal
+je den rijstoel zenden. En Zaterdag moet jelui allemaal bij mij op
+een afscheidsfeest komen. Ik zal een deftige uitnoodiging zenden."
+
+Verheugd riep ik uit: "Dat 's heerlijk!" Toen ging ik regelrecht naar
+Annie en vertelde haar alles van ons verdwenen ezeltje en van den
+rijstoel. Zij had reeds van Andy's vlucht gehoord, en had ook reeds
+verwacht, dat het rijden nu wel uit zou zijn; maar ik had haar betere
+dingen te beloven. Dien middag bleef ik meteen maar bij haar en gaf
+haar les in 't lezen. Op Zaterdagmorgen gingen we allen op pad om nog
+eens een onderzoekingstocht naar Andy te doen. Puf ging niet mee, om
+niet vermoeid te zijn vóór de partij bij kapitein Rogers. De
+kapitein had ons genoodigd om 3 uur.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Toen we aan den kruisweg kwamen, stelde Daan voor, dat we ieder een
+weg zouden inslaan, en dien zoo ver mogelijk oploopen. Mij leek het
+plan niet goed; Lena zou zoo ver toch niet kunnen loopen. Toen haalde
+Daan een kaart uit z'n zak. "Kijk hier," zei hij, "al die wegen hier
+leiden naar een dorp of stad; als we nu de volgens deze kaart
+dichtsbij gelegen plaats nemen, kunnen we daarheen wandelen." Na een
+langdurige studie op, en breedvoerig debat over de kaart, werd
+besloten, naar de stad Rockwell te loopen, die op 5 mijlen afstands
+was gelegen. Aldus geschiedde.
+
+Al wandelend, bespraken we verdere plannen. Daan vond, dat we nu den
+volgenden Zaterdag weer een andere plaats in een andere richting
+nemen moesten. We zullen zoowat drie mijlen geloopen hebben, toen
+Alex in een heg klom, om eenige braambessen te plukken. Terwijl hij
+daarmee bezig was, gaf hij eensklaps een schreeuw, die ons allen op
+hem deed toeloopen. Daar in de sloot, bijna verborgen onder doode
+takken lag een stuk zwart-wit omslagdoek!
+
+
+[Illustratie]
+
+
+We haalden den lap er dadelijk onderuit, en jawel, het waren de vier
+broekspijpen, nog met mijn garen erin! We keken elkaar verstomd aan,
+niet wetend wat we doen moesten: verheugd zijn of huilen! "Nu hebben
+we eindelijk z'n spoor!" riep Daan uit.
+
+"Laten we dan es even gaan zitten, en overdenken, wat we nu doen
+moeten," stelde ik voor.
+
+"De vraag is: hoe komen die lappen daar," zei Alex.
+
+"Misschien," zei Lena en bibberde van angst, hoewel 't klaarlichte
+dag was, "misschien is ie een moordenaar tegengekomen, die z'n
+kleeren wou hebben, en heeft die hem vermoord en hier ergens
+begraven."
+
+"Ja, en toen zal Andy in z'n laatsten doodstrijd die broekspijpen
+hebben losgescheurd," zei Daan, "en toen is de moordenaar, gekleed in
+blauwe jurk en slaapmuts, heen-gewandeld. Dat is wel een aannemelijke
+voorstelling."
+
+"Ik geloof niet, dat Andy zelf die broekspijpen kon afscheuren,"
+merkte ik op, "daar heb ik ze veel te stevig voor vastgenaaid.
+Bovendien, kijk hier, ze zijn afgesneden."
+
+Daan bekeek het afgesneden stuk met detective-oogen en zei toen
+plechtig: "Ja, dat is ook een verschijnsel, waar we terdege op moeten
+letten. Het is inderdaad het werk van een mes, dat we hier voor ons
+hebben."
+
+"En als er een mes is," besloot Alex, "dan moet er ook een man in 't
+spel zijn."
+
+Waarop ik half-wanhopig uitriep: "Hij is zeker gestolen! Nu moeten we
+'t spoor van den dief uitvinden!" Ik sprong op en wilde dadelijk maar
+weer verder. Doch de jongens hadden er nog geen plan op. Zij
+doorzochten nog eens nauwkeurig de sloot, zij klommen weer over de
+heg, en zie, eensklaps vonden ze een stuk oranjeschil.
+
+"Zie hier," zei Daan, "nu kunnen we er zeker van zijn, dat hier een
+landlooper of zoo geweest is, die Andy heeft meegenomen. Alleen zulke
+lui eten oranje-appels."
+
+Ik was het niet met Daan eens, maar Alex wilde voortmaken en zei:
+"Toe, laten we nu verder gaan. Wij weten nu in elk geval, dat Andy
+hierlangs is gekomen. Ik geloof zeker, als we nu dezen weg volgen
+naar Rockwell we hem nog wel zullen vinden."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Met nieuwen moed gingen we weer op pad. Toen we te Rockwell
+aankwamen, waren we allen vermoeid. Het was een flink dorp, met wel
+tien winkels in de hoofdstraat. We gingen een melksalon binnen en
+dronken limonade; meteen vroegen we aan de vrouw, die ons bediende,
+of er ook iemand in de buurt ezels op na hield. Het scheen een domme
+vrouw; eindelijk begreep ze ons en vertelde, dat de dominee er een
+had, een heel oude; in de 40 jaren, dat ze daar woonde, had ze nooit
+een anderen ezel gezien.
+
+Daar schoten we dus weinig mee op, en we gingen weer verder. Daan
+ontdekte het bureau van politie, waar hij lange onderhandelingen
+voerde met een agent. Deze schreef alles op, wij gaven onze namen en
+adres op en toen ging 't weer verder. Nog niet tevreden, gingen we
+alle vier in verschillende richtingen nog even het dorp door, en
+kwamen na een kwartier weer in den melksalon bijeen. Iedere man,
+vrouw, jongen of meisje, die we tegenkwamen, werd gevraagd, of ze ook
+een zwarten ezel gezien hadden. Ik was eerst wel wat verlegen, om
+iedereen zoo maar aan te spreken, maar ik deed het ten slotte zoo
+beleefd mogelijk: "Och, neem u me niet kwalijk, hebt u soms kort
+geleden een zwarten ezel gezien? Een week geleden hebben we hem
+verloren, en hij is hierlangs gekomen."
+
+Soms keken de lui ons verbaasd aan, soms ook lachten ze hartelijk.
+Eén keer zei een ruwe jongen: "Ja, als je naar huis gaat, en je
+kijkt in den spiegel, dan zul je een zwarten ezel met rood haar
+zien." Dat sloeg op mij, want ik draag na grootmoe's overlijden
+zwarte kleeren. Maar geen onzer kreeg een bevredigend antwoord.
+
+En zoo werd de terugreis weer ondernomen, in een ver van prettige
+stemming. Toen we thuis kwamen en de vier broekspijpen op de tafel
+uitlegden, schoot tante Marie erg in den lach, hetgeen Daan zeer
+verstoord deed opmerken: "Het moge voor u, tante, een blijspel wezen,
+voor ons is het een treurspel." Toen vroeg ze ons vergiffenis voor
+haar lachbui.
+
+Werkelijk, het wàs een treurspel; hoewel we niettemin naar het
+thee-partijtje van kapitein Rogers gingen en er volop pret hadden,
+hing het verlies van Andy ons als een donkere wolk boven het hoofd.
+Of, zooals Alex het uitdrukte: "Het is erger dan de dood, want het is
+een niet-eindige onzekerheid." Bovendien was het verlies dubbel hard,
+omdat we het onszelf te wijten hadden. De arme Andy was altoos
+geduldig en lijdzaam geweest, zoolang we hem hadden. Of wij al elken
+dag met hem reden, hij klaagde nooit. Maar toen we hem gingen
+uitdossen met een slaapmuts en een blauwe jurk, en toen we hem wilden
+doen opzitten en pootjes geven, toen had hij er genoeg van en ging er
+vandoor; ik geloof heusch, dat hij bepaald bedoeld heeft, ons te
+verlaten en nooit terug te keeren.
+
+En nu kwam nog de treurigheid van het vertrek van kapitein en Mevrouw
+Rogers. Van andere groote menschen dan hen hielden we niet. Ik ben
+beslist van plan, den kapitein dit boek te sturen, als het af is; hij
+heeft gezegd, dat hij probeeren wil, het voor mij te laten drukken.
+Maar nu moet ik zien, dat het boek wat vroolijker eindigt, dat hoort
+bij een goed boek. Boeken met een treurig einde vind ik
+verschrikkelijk; als er verteld wordt van kinderen, dan gaat
+gewoonlijk de liefste van hen dood.
+
+En dat is vreemd, want de Bijbel zegt ons, dat het niet zoo
+vreeselijk is om te sterven; het is "verre te verkiezen". En de hemel
+is een heerlijke plaats, onze kerkliederen zingen daarvan. Maar mij
+maakt een verhaal over 't sterven van kinderen altoos verdrietig, tot
+schreiens toe. Ik weet dat nog best uit de dagen, dat Daan ziek was;
+o, als er toen een van ons gestorven was, zelfs al waren we er bereid
+voor geweest, ik had het niet uitgehouden. Ik geloof wel, dat moeder
+blij zou wezen, als ze ons weerzag. Voor hen, die heengaan is het ook
+zoo erg niet, maar voor hen, die achterblijven, is het zoo
+vreeselijk.
+
+Den volgenden Maandag ging ik naar Annie en reed haar in den
+rijstoel. Wij brachten meteen een paar pakjes voor juffrouw Ribbon
+weg, omdat Tom met een zeeren voet te bed lag. Ik kreeg steeds meer
+te doen met Annie; zij scheen veel last van de kou te hebben en ik
+ben er zeker van, dat ze geen kleeren genoeg had; haar grootouders
+zijn ook zoo arm. Ik sprak er met tante Marie over en die opperde het
+denkbeeld, dat Lena en ik een wollen jurk en een dikken rok voor haar
+zouden maken, om die dan als kerstgeschenk te geven. Ik voelde er
+niet heel veel voor, omdat ik niet van zulk werk houd, maar bij de
+gedachte aan Annie joeg ik die leelijke luiheid op de vlucht en
+beloofde tante, er onverwijld aan te zullen beginnen. Tante vond 't
+best, dat we er 's avonds na de thee aan werkten, dan zou ze ons
+komen helpen, en tegelijk geschiedenissen vertellen. Nu, dat leek
+mij, en gelukkig Lena ook; gisteravond zijn we eraan begonnen. Ook de
+jongens zaten erbij; terwijl ze bezig waren met het roosteren van
+kastanjes. "Ik zie niet in, waarom jongens ook niet zouden kunnen
+naaien," zei Lena. "Als ik jongens had, dan liet ik ze hun eigen
+kleeren maken. Waarom moeten dat altijd hun moeders en zusters en
+tantes doen?"
+
+"Als ik meisjes had," zei Alex, die bijzonder van redetwisten houdt,
+"dan zou ik ze de deur uit sturen, om hun eigen brood te verdienen.
+Waarom moeten hun vaders en broeders en ooms ze altijd thuis houden
+voor een oortje?"
+
+"Wel," zei tante, "de wereld is tegenwoordig erg aan 't veranderen.
+Tegenwoordig verdienen meisjes ook al buitenshuis. Maar ik denk, dat
+jelui vader nog van de ouderwetsche leer is, dat wij vrouwen thuis
+behooren te blijven en naaien, terwijl de jongens zich moeten
+bekwamen, om later geld voor ons te verdienen. Maar wat zal ik jelui
+nu eens vertellen?"
+
+"Iets over tooverpaleizen!" vroeg Puf.
+
+"Gevechten en ontvluchtingen," stelden Daan en Alex voor.
+
+"Een prinses in de gevangenis," vroeg Lena.
+
+"Zoudt u ons niet eens kunnen vertellen van dien ridder in onze
+kerk?" vroeg ik.
+
+"Semper fidelis, semper paratus," zei tante Marie nadenkend. "Jawel,
+dat kan wel."
+
+Wij wilden allemaal die geschiedenis wel graag eens hooren. Maar
+tante Marie wilde eerst vijf minuten hebben, om zich te bedenken;
+terwijl rustten Lena en ik even uit van ons naaiwerk. Even liepen we
+naar de kachel, en aten wat van de kastanjes. Heerlijk brandde het
+vuur, en wij gevoelden ons allen zóó prettig en gezellig thuis, dat
+we onwillekeurig weer aan Andy moesten denken, die daar buiten in
+regen en wind liep te dolen, of afgejakkerd werd door een dronken
+landlooper.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Was hij maar weer hier!" zuchtte Lena. "Dat kan niet," zei Alex.
+"Hè, wat is het toch een ellendige zaak. Daar hebben we nu een kar,
+en een zadel, en mooi tuig, en niet eens een ezel, om ze te
+gebruiken."
+
+"God weet, waar ie is," riep Puf eensklaps uit. "Ik verwacht hem
+spoedig hier. God heeft mij vanmorgen gezegd, dat Hij hem de volgende
+week thuis zou sturen, als ik goed oppaste."
+
+Wij lachten niet om Puf. Waarom zou God ook zijn gebedje niet
+verhooren? Ik geloof, dat hij grooter geloof heeft dan wij.
+
+Nadat het kastanje-maal was verorberd, verklaarde tante zich gereed
+om te beginnen. Terwijl ze bezig was met het stoppen van Daan's
+kousen, begon ze het verhaal, dat ik in het volgende hoofdstuk heb
+oververteld.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XVI
+
+HET VERHAAL VAN ONZEN RIDDER
+
+
+"Lang geleden leefde er een ridder, Sir Roger Dereker geheeten. Reeds
+van zijn veertiende jaar af was hij met z'n koning op het oorlogspad,
+daar hij 's konings page was. Hij was de dapperste der ridders aan 's
+konings hof; vrees scheen hij niet te kennen, en iedereen, die hem
+kende, hield van hem.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wel was hij dapper en streng, maar jegens vrouwen en kinderen was hij
+de zachtheid zelve; wie hem om hulp vroeg, ging nooit teleurgesteld
+heen.
+
+Hij woonde in een groot kasteel, dicht bij den koning en had een
+jonge vrouw, die hij innig lief had...."
+
+"O tante!" riep ik uit, "dan moet u ons eerst vertellen, hoe hij haar
+kreeg. Toe, dat moet u vooral heelemaal vertellen!"
+
+"Wel, op een bitter-kouden winteravond reed hij, met z'n page bij
+zich, naar huis.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Regen en wind stormden hem tegemoet, en zijn handen waren zóó koud,
+dat hij nauwelijks meer de teugels kon vasthouden; z'n paard, een
+goed dier, kon slechts stapvoets gaan, daar zij door een zeer donker
+bosch reden, dat vol struikgewas stond. Eensklaps hoorde hij een
+gekraak in de struiken achter zich, en geen seconde later verscheen
+voor zijn verbaasde blikken een wit paard, dat als dol voortrende, en
+op welks rug hij de gedaante van een vrouw ontwaarde. Zij was geheel
+gewikkeld in een donkerblauw kleed, en scheen tevergeefs te trachten
+haar paard tot staan te brengen.
+
+"Er achteraan!" riep Roger zijn page toe. "Zij wordt tegen haar wil
+ontvoerd!"
+
+Hij gaf ook z'n eigen paard de sporen, en beiden joegen ze het witte
+paard na, totdat ze aan den rand van het bosch kwamen. Er lag daar
+een groote open vlakte voor hen, en heel in de verte zagen ze de
+lichtjes van 's ridders kasteel. Het paard met de dame was zóó snel
+over de vlakte gerend, dat zij haar pas inhaalden vóór de valdeur
+van 't kasteel. Met schuim bedekt, stond daar het paard stil; de dame
+was buiten adem en uitgeput van inspanning. Sir Roger reed op haar
+toe en begroette haar.
+
+"Mevrouw, het is een verschrikkelijke avond, en u is hier voor mijn
+deur, die altoos open staat voor wie in nood verkeert. Wilt u mij het
+genoegen doen, van mijn gastvrijheid gebruik te maken?"
+
+De dame wikkelde zich dichter in haar rijkleed en sprak zoo zacht
+mogelijk: "Ik ben u zeer dankbaar. Ik ben zeer ver van huis en
+inderdaad in nood. Waar mijn bedienden zijn, ik weet het niet. Men
+vervolgt mij; iemand heeft mijn vader vermoord en ons huis verbrand.
+Ik heb hulp noodig."
+
+Sir Roger blies op zijn hoorn; de valdeur werd opgetrokken en
+nauwelijks waren zij binnengereden, of met vreeselijk geweld beukte
+iemand op de poort, met woedende stem uitroepende: "Die dame behoort
+mij. Zij is mijn beloofde vrouw!"
+
+Sir Roger verwaardigde zich niet, een antwoord te geven. Hij bracht
+zijn bezoekster naar de appartementen van zijn moeder, en zag haar
+niet vóór het avondeten.
+
+Haar vervolger trok na nog eenig gebeuk op de poort onverrichterzake
+af. Toen Sir Roger zijn gast bij het avondeten ontmoette, was hij
+verrast door haar schoonheid.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Zij scheen nog jong en droeg een wit, met goud-borduursel omzoomd
+kleed. Dichte strengen donkerbruin haar golfden om haar bleek gelaat;
+diep-blauwe oogen keken hem aan met een uitdrukking van onschuld en
+reinheid; toen ze hem aankeek, vloog een lichte blos over haar
+wangen. Zwijgend nam ze haar zetel aan tafel in, en toen de maaltijd
+ten einde was, ging hij met haar naar zijn eigen kamer, waar zij hem
+haar geschiedenis vertelde.
+
+Met oogen vol tranen vertelde ze, hoe haar vader gevallen was in een
+gevecht met zijn aartsvijand, Baron Dacre, die haar hand had
+gevraagd, en was afgewezen. Zij vertelde hem, hoe de baron door het
+verraad van een der bedienden den toegang tot hun tuin vond, waar een
+vreeselijk gevecht plaats had. En toen eindelijk ook hun huis in
+vlammen opging, was ze op haar schimmel gevlucht, achtervolgd door
+den baron en z'n handlangers.
+
+Terwijl ze hem dankbaar aankeek, zei ze: "Hoe zal ik u naar waarde
+danken voor wat ge deedt aan een meisje, dat thans wees is, en alleen
+staat."
+
+En het ernstige antwoord van Sir Roger was: "Als u mij het recht
+geeft, u voortaan te blijven beschermen en helpen." Zoo kreeg hij z'n
+bruid."
+
+Wij klapten allen in onze handen van blijdschap, waarna tante
+vervolgde:
+
+"Er kwamen moeilijke tijden voor onzen dapperen ridder. Zijn koning
+was omringd van onbetrouwbare hovelingen. En diezelfde Baron Dacre
+liet hem niet met rust, verzamelde zich ontevreden mannen, en een
+burgeroorlog was 't gevolg.
+
+Op den avond van Sir Roger's huwelijk met Gravin Gwendolina kwam een
+renbode aan zijn poort, om hem tot den oorlog op te roepen. Roger
+scheurde zich los van zijn jonge vrouw, en toen zij even haar
+bekommering daarover uitsprak, zei hij: "Lieve, ik ben aan mijn
+koning verbonden met mijn eerewoord en mannentrouw. Desniettemin
+bemin ik jou evenzeer. Maar ik mag mijn riddereer niet aanranden,
+door hem te verlaten, als hij mijn diensten vraagt."
+
+Zoo reed hij heen, en bleef vier lange maanden weg. Toen keerde hij
+terug, bedekt met wonden, maar ook beladen met roem.
+
+Eenigen tijd leefde hij nu rustig thuis, doch op zekeren dag werd
+zijn kasteel overvallen door Baron Dacre en een troep handlangers,
+tegen wie hij een harden kamp te strijden had, om zijn bezittingen te
+behouden. Middenin het gevecht kwam een renbode op het kasteel door
+de geheime onderaardsche gang, die een mijl lang was en midden in het
+bosch uitkwam. Hij had opdracht van den koning, om Sir Roger tot een
+samenspreking op te roepen. Eén oogenblik aarzelde de dappere Roger;
+hij wist, dat als hij heenging, zijn huis zou verwoest worden. Hij
+keek zijn vrouw angstig aan en sprak: "Lieve, ik moet naar den
+koning, hij laat mij roepen." Zij sprong overeind als door een
+plotseling besluit aangegrepen: "En ik zal met je trouwe dienaren het
+huis verdedigen, totdat je terugkomt."
+
+"Bravo!" schreeuwde Daan ertusschen in.
+
+Sir Roger gespte z'n zwaard aan en vertrok met den renbode door de
+onderaardsche gang. Hij had vooraf aan zijn vrouw gezegd, dat, als
+het haar te benauwd werd, zij daar ook in moest vluchten; aan het
+eind zou zij wel een verblijfplaats vinden, waar zij veilig zijn
+komst kon afwachten.
+
+Bij den koning gekomen, vond hij dezen omringd van zijn edelen,
+sprekende over een belangrijke zaak, waarover de koning ook Roger's
+meening wilde hooren. Sir Roger gaf zijn oordeel over de zaak te
+kennen, en toen de koning zijn oogen opsloeg en naar buiten keek, zag
+hij boven Roger's kasteel zware rookwolken opstijgen. Hij vroeg naar
+de oorzaak ervan; toen rees Roger op en sprak met van aandoening
+trillende stem:
+
+"Sire, dat is mijn kasteel; in mijn afwezigheid heeft mijn vijand het
+verwoest."
+
+"Wist gij dit, voor ge hier kwaamt?"
+
+"Midden in het gevecht kwam uw boodschapper."
+
+"En liet ge toen uw vrouw alleen achter in zoo groot gevaar?"
+
+"Zij zou het zoo goed als zij kon verdedigen, en ik zei haar, te gaan
+vluchten, zoodra haar leven dreigde gevaar te loopen."
+
+"Sir Roger," zei de koning, "dezen avond zal ik nimmer vergeten. Ga
+nu heen, en moge God uw dappere vrouw van den dood hebben gered."
+
+Dadelijk verliet de ridder het paleis, en vond zijn vrouw in den
+geheimen kelder, omgeven van enkele gewonde getrouwen. Doch toen haar
+man haar in zijn armen drukte, zeeg ze als dood terneer. Hij
+ontdekte, dat een pijl haar linkerarm had doorboord, en haar
+ontzettende pijnen had veroorzaakt.
+
+"O tante, laat haar niet sterven," riep ik uit.
+
+Lang duurde het, eer de ridder weer een goed kasteel had, doch de
+koning schonk hem er een, nog grooter dan wat hij bezeten had. Zoo
+gingen de jaren voorbij. Hij had inmiddels een zoontje gekregen, dat
+de vreugde van z'n leven was; ook zijn kind wilde hij eens zien
+dienen in de gelederen van zijn koning.
+
+Toen op zekeren dag Sir Roger met zijn mannen terugkeerde van een
+gevecht in het buitenland, bracht hij de vreeselijke ziekte, zwarte
+pest geheeten, in zijn kasteel over. Eerst werd één bediende ziek,
+toen een tweede, spoedig tastte de ziekte ook zijn gade en zijn
+zoontje aan. De ridder zonk op z'n knieën en smeekte God om
+uitredding.
+
+Juist op dit oogenblik verscheen weer een boodschapper van den
+koning, die hem opdroeg, zijn koning te vergezellen op een veldtocht
+naar een ver land. De ridder liet niet den minsten angst blijken; hij
+verliet vrouw en kind, en pas na twee weken vernam de koning zijn
+toestand. Een harde strijd stond hem te wachten. Sir Roger redde op
+het meest spannende oogenblik des konings leven, en daardoor wist
+hij een dreigende nederlaag om te zetten in een prachtige
+overwinning. Zelf echter werd hij gewond, en toen het gevecht
+geëindigd was, sprak hij tot zijn page:
+
+"Vervoer mij naar huis; mogelijk zijn mijn vrouw en kind nog
+hersteld. Ik zou ze nog zoo gaarne zien, vóór ik sterf."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Men vervoerde hem naar huis, en wonder boven wonder kwam hij er nog
+levend aan. Toen hij de hal binnengedragen werd, waren daar zijn
+vrouw en kind, die hem met open armen verwelkomden. Dank zij een
+ervaren kruidenlezer, waren zij geheel hersteld.
+
+Weken lang lag de arme ridder tusschen leven en dood. Wel werd hij
+eindelijk iets beter, maar zijn gezondheid was voorgoed geschokt en
+zijn kracht was weg. Nog enkele jaren leefde hij gelukkig, en zag
+zijn zoontje opgroeien tot een dapper soldaat.
+
+Toen, op een stormachtiger avond, hoorde hij aan zijn deur kloppen.
+Verouderd en vermagerd als hij was, strompelde hij naar de deur. Het
+was zijn koning! En opgewonden riep hij uit: "Laat mij hem waardig
+ontvangen en de eer geven, die hem toekomt!"
+
+Zijn bedienden trachtten hem uit de koude voorhal terug te dringen,
+maar hij wilde erheen. "Mijn koning! Mijn koning!"
+
+De koning was verraden, en vluchtte nu, om zijn leven te redden. Hij
+wist, dat er één onderdaan was, die hem van harte zou ontvangen, en
+daarom was hij naar Sir Roger gevlucht. Toen de ridder hem in zijn
+goed verwarmde kamer had genoodigd, viel hij zijn koning te voet.
+
+"O, sire! Ik heb wel gedroomd van deze eer, maar nooit had ik durven
+denken, dat ze mij te beurt zou vallen. Wees welkom binnen deze
+woning, die immers de uwe is, wijl ze aan uw nederigen onderdaan
+toebehoort; al wat hij bezit, bezit ook zijn koning!"
+
+Toen de koning zich neerbukte, om zijn trouwen dienaar op te richten,
+zag hij met grooten schrik, dat hij dood was neergezegen. 't Waren
+zijn laatste woorden geweest, en zijn laatste gedachte was een
+gedachte van trouw en aanhankelijkheid voor zijn koninklijken
+meester.
+
+Toen besloot de koning, dat op het wapen der Derekers voor altoos zou
+gegrift staan: "Semper fidelis, semper paratus"."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Toen tante Marie haar verhaal had geëindigd, waren we eenige
+oogenblikken stil. Mijn hart klopte van de inspanning van 't
+luisteren.
+
+Daan en Alex riepen als uit één mond: "Hè, leefden we nog maar in
+die tijden!" Lena schreide en zei: "Arme ridder, de koning had hem
+moeten omarmen en kussen!"
+
+Ik kon geen woord uitbrengen. Tante Marie keek me strak aan en vroeg:
+"Vindt je 't mooi, Griet?"
+
+Ik knikte en zei even later zacht: "Wij moeten evenzoo worden, en ik
+zal het beproeven," "En ik ook," zei Daan, mij ernstig aankijkend.
+Wij begrepen elkaar. Tante Marie zegt nooit iets over de moraal [1]
+van haar geschiedenissen, daarom houden we er zoo van. Dat moeten we
+zelf maar uitmaken. Ik was zóó van het verhaal onder den indruk,
+dat ik mijn werk neerlei, de kamer verliet, en naar m'n slaapkamer
+ging. Daar viel ik op m'n knieën, en sprak tot mijn Koning. En Hem
+bad ik, dat Hij mij, door voor- en tegenspoed heen, een trouwe
+dienstmaagd wilde maken. En ik meende oprecht, wat ik bad.
+
+Ook Daan had tante's verhaal gepakt. Toen ik den volgenden dag --
+Zaterdag -- de kerk binnenging, om vaders toga te halen, die versteld
+moest worden, vond ik tot mijn verbazing Daan geknield liggen bij de
+graftombe van den ridder. Hij sprong op, alsof hij gestoken was, maar
+ik deed net, of ik hem niet bemerkt had. Ik liep op de graftombe toe,
+en beschouwde het beeld van den ridder.
+
+Om maar wat te zeggen, zei ik tot Daan: "Was je bezig om te
+vergelijken, of hij goed lijkt op den ridder van tante Marie?"
+
+Langzaam antwoordde hij: "Ik was bezig een belofte af te leggen."
+Belangstellend vroeg ik hem: "Toe, zeg mij, welke, ik zal het niemand
+vertellen."
+
+Hij wees naar het motto op het schild. "Ik heb beloofd, zoo te zullen
+worden en God zal mij helpen." Dadelijk daarna liep hij de kerk uit.
+Ik was besloten, niet bij hem achter te blijven. Weer knielde ik
+neer, gelijk den vorigen avond, en in weinige woorden deed ik een
+belofte gelijk de zijne. Toen stond ik op en ging welgemoed heen; ik
+voelde mij als tot alles bekwaam.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Inmiddels begonnen de toebereidselen voor het Kerstfeest. Elken dag
+nog hoopten wij wat van Andy te zullen hooren, maar er kwam geen
+tijding en we bleven hem zeer missen. Vader meende zeker, dat hij was
+gestolen. Toen wij op zekeren avond bij elkaar zaten -- Lena en ik
+bezig aan kleeren voor Annie, en de jongens met het maken van
+Kerstkaarten -- teekende Alex een ezel op een zijner kaarten en zoo
+kwam het gesprek al spoedig op Andy.
+
+Alex begon: "Het zou mij niets verwonderen, als die zigeuners weer
+hier geweest zijn en hem gestolen hebben. Juffrouw Ribbon vertelde
+mij, dat er tegen Kerstmis nog een soort markt te Lemworth is, en als
+we daar nu eens heen gingen, wie weet of we Andy er nog niet zouden
+vinden."
+
+"Zoo dwaas zijn ze niet," vond Daan. "Ze zullen er dan heusch niet
+mee in de buurt komen. Als ze hem gestolen hebben, is ie natuurlijk
+allang weer verkocht."
+
+"Weet je, wie ik denk, dat hem gestolen heeft?" vroeg ik. "Niet die
+zigeuners, maar die man met de vuile ezels, die zoo vreeselijk
+vloekte bij de keuring. Van Bob Tapson heb ik gehoord, dat hij
+iederen zomer naar een badplaats gaat, hier niet ver vandaan, en daar
+de ezels verhuurt."
+
+De jongens schenen voor deze voorstelling veel oor te hebben. "Dan
+moeten we dat heerschap zien te vinden. Waar woont ie?" Ik
+antwoordde: "Ergens aan de andere zijde van Lemworth. Vraag maar aan
+Bob, die weet het wel."
+
+Er werd een plan gemaakt, hoe we zouden handelen. "Ik vermoed," zei
+Daan, "dat, als Andy daar al is, de schurk hem met een andere kleur
+zal hebben geverfd, en hoe zullen we hem dan herkennen? Natuurlijk
+zal hij volhouden, dat het _zijn_ ezel is."
+
+Wij bedachten, of Andy geen bijzondere kenteekenen had, en
+herinnerden ons, dat in zijn eene oor een klein spleetje zat.
+
+"Ik hoop, dat dàt bewijs genoeg zal zijn," hernam Daan. "Anders
+zullen we 't nog door een rechter moeten laten uitmaken."
+
+"Andy is zoo dom," voegde Alex er aan toe. "Als hij z'n naam hoort,
+zal ie heusch niet opkijken. Hij zal even hard naar den dief als naar
+ons loopen, als hij geroepen wordt."
+
+Daan vervolgde: "En misschien moeten we wel een lang proces ervoor
+voeren, dat ons hoopen geld kost. Het zal 'De ezel-zaak' heeten, en
+de bladen zullen er kolommen vol van hebben."
+
+Bij dat denkbeeld schaterde Lena van 't lachen. En ik trachtte zijn
+gedachten wat te kalmeeren: "Als je nu rustig kon uitvinden, waar
+Andy is, en je wist dan zeker, dat ie 't was, kun je hem dan niet
+terug stelen? Dat zou toch niet verkeerd zijn, wel?"
+
+"Nee, natuurlijk niet. We konden hem 's nachts ontvoeren. Maar als ie
+dan maar mee wil!" zei Daan.
+
+"Och kom, dat zal wel lukken. In elk geval, we kunnen 't probeeren!"
+moedigde Alex aan.
+
+En zoo dachten we er ten slotte allemaal over.
+
+
+[1] beteekenis, strekking ten goede.
+
+------
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XVII.
+
+
+Ik begin nu te gelooven, dat dit mijn laatste hoofdstuk wordt.
+Misschien schrijf ik een volgend jaar weer een boek, maar dit moet
+naar Kapitein Rogers. Ik heb nu nog te verhalen vanaf den dag, dat we
+over Andy aan 't spreken waren.
+
+Nog vóór het ontbijt was Daan naar Bob Tapson gegaan, en kwam hij
+terug met het adres van den vermeenden roover. Vader scheen niet erg
+hoopvol gestemd, toen we hem ernaar vroegen. Hij stond den jongens
+echter toe, dat zij den eersten den besten vacantiedag met den trein
+naar Lemworth mochten gaan. De man woonde 3 mijlen van Lemworth
+verwijderd. Lena en ik wilden ook graag mee, maar dat verbood vader.
+Den 20sten December begon de vacantie. En dus gingen zij den
+volgenden morgen dadelijk naar Lemworth. Ten afscheid riep ik ze toe:
+"Denk erom, we willen je niet terug zien, dan met Andy!"
+
+Het was een drukke week nu; tante Caroline zou de Kerstdagen bij ons
+komen doorbrengen. Ik denk, dat tante Marie dan ook blijft, en dat
+zou allerprettigst wezen; tante Caroline zorgt dan voor de
+huishouding en tante Marie voor ons.
+
+Lena en ik moesten helpen bij 't halen van de pitten uit de rozijnen
+voor de Kerstpudding, verder moesten we pakjes thee en suiker maken
+voor eenige van vaders oudste gemeenteleden en dan nog hadden we
+allerlei versieringen te maken voor den grooten Kerstboom, die in de
+school wordt opgericht voor alle schoolkinderen.
+
+We hadden 't met al deze dingen zóó druk, dat we nauwelijks den
+tijd hadden, om onze eigen geschenken gereed te maken. En het was
+toch sinds jaren onze gewoonte, om elkaar met het Kerstfeest
+cadeautjes te geven. Nooit koopen we die, dat is juist het aardige.
+Dezen keer zullen Lena en ik een omslag maken voor vaders
+preekbundel; hij wordt van zwart fluweel, met zwart zijden strooken
+afgezet. Lena maakt het omslag en ik borduur in goud-kleurige zijde
+vaders voorletters er in; tante Marie heeft ze voor mij geteekend.
+
+Voor tante Marie maak ik een nachtzak, terwijl Lena voor haar
+waschtafel onderlegkleedjes maakt. Voor Puf vlechten we roode teugels
+met bellen er aan; voor Alex overtrek ik een kartonnen doos voor z'n
+postzegels met sterk, mooi gekleurd linnen, zoodat de doos lang goed
+blijft; Lena maakt voor hem een portretlijstje met denneappels er in;
+worden ze in de lijst gezet, dan gaat dat met zegellak, dat dadelijk
+stolt, zoodat ze goed vast zitten; een beetje vernis er over, en 't
+lijkt prachtig!
+
+Mijn geschenk aan Daan blijft een zwaar geheim, zelfs Lena mag het
+niet weten.
+
+Dit alles neemt veel tijd in beslag, en als ik dan gestoord werd, was
+ik erg boos. Maar ik trachtte toch telkens mij weer te herinneren,
+dat het 's Konings bevel was, om anderen te helpen. En dan gevoelde
+ik weer duidelijker, dat het er niet op aan kwam, hoe vaak ik
+gestoord werd, omdat Hij het is, die mij noodig had.
+
+Den ganschen morgen konden Lena en ik ongestoord aan onze geschenken
+doorwerken. Na het middagmaal nam tante Marie ons en Puf mee naar het
+bosch, waar wij klimop en mos bijeenzamelden voor de versiering der
+kerk. Het was er zoo stil en rustig, maar erg koud.
+
+Vóór 't theedrinken waren we weer thuis en werkten we weer door aan
+onze geschenken. Het werd inmiddels 8 uur, half 9, 9 uur, doch geen
+jongens te zien! En 8 uur kwam de laatste trein aan! Lena en ik
+moesten naar bed. Tante Marie zei, dat ze heelemaal niet angstig was,
+maar vader wel. Natuurlijk dachten Lena en ik, dat hun iets overkomen
+was. Lena meende, dat de man ze vermoord zou hebben en hun lijken
+onder den grond gestopt. Ik veronderstelde, dat ze Andy gevonden
+hadden, en dat de man toen naar den dichtstbijzijnden politiepost was
+gegaan, om te zeggen, dat de jongens den ezel gestolen hadden. En dan
+zouden ze niet worden geloofd, en in de gevangenis komen, totdat ze
+bewezen hadden, dat Andy hun eigendom was. 't Kon ook wezen, dacht
+Lena, dat ze de jongens ergens hadden opgesloten, om zich met Andy
+uit de voeten te maken. Wij spraken zoo druk over al die
+mogelijkheden, dat we ten slotte van vermoeidheid in slaap vielen.
+
+Toen wij den volgenden morgen van Emma hoorden, dat de jongens nòg
+niet terug waren, werden wij zeer beangst en opgewonden. Vader en
+tante Marie keken bij 't ontbijt ook erg somber; vader zei: "Ik had
+ze niet moeten laten gaan; ik moet zelf maar even naar Lemworth
+gaan." En tante Marie voegde eraan toe: "We zullen nog wachten tot
+vanavond. Ik geloof zeker, dat ze den trein gemist hebben, en nu tot
+vanmorgen ergens geslapen hebben."
+
+Lena en ik, we wisten niet, wat te beginnen. Ontelbare keeren liepen
+we naar 't hek, en keken den weg op, of ze nog niet kwamen. En zie,
+toen we juist weer in huis waren gegaan, en aan onze cadeautjes
+begonnen, daar kwamen ze binnenvallen. Wat waren we blij! Lena danste
+de kamer rond en riep: "Wij dachten, dat jelui vermoord waren!" En ik
+vroeg ademloos: "Waar is Andy?" "Raad maar!" zei Daan kalm. Wij
+werden weer angstig, omdat de jongens zoo ernstig keken. En toen zei
+Daan plechtig:
+
+"In den stal beneden!"
+
+Wij juichten van blijdschap en renden naar beneden, om hem te zien;
+ook vader en tante Marie kwamen aangeloopen, zelfs Emma en de
+keukenmeid. Puf vonden we al in den stal, zijn armen geslagen om
+Andy's nek, en den ezel kussende, als deed hij het tante Marie.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij konden haast niet gelooven, dat het Andy was. Hij zag er zoo
+vuil, vermagerd en vermoeid uit. Even keek hij ons aan en vrat toen
+weer verder van het hooi, dat Baldwin hem gebracht had. Dat is het
+akeligste van ezels; ze schijnen zoo kalm en onverschillig. Hij
+begreep niets van onze blijdschap. Ik had gewild, dat ie met ons had
+rondgedanst, om te bewijzen, hoe blij hij was met zijn thuiskomst.
+
+Met allerlei vragen overstroomden wij de jongens. "Wie had 'm? Waar
+vond jelui hem? Hoe ben je naar hier gekomen? Waar hebben jelui
+geslapen? Waarom ben jelui gisteren niet thuis gekomen?" Doch vader
+bedaarde ons een beetje; hij was even blij als wij, maar de jongens
+hadden fermen honger. Zoo gingen we dus met hen naar de eetkamer,
+waar ze ons onder een stevig ontbijt hun wedervaren vertelden.
+
+"Wij hebben toch zulke groote avonturen gehad!" zei Alex; "het was
+wel goed, als je alles in je dagboek opschreef, Griet, want het is
+grappig genoeg, om het later nog eens te lezen."
+
+
+[Illustratie]
+
+
+"Ik zal beginnen bij 't begin," zei Daan, en begon.
+
+"Wij kwamen veilig te Lemworth aan, en gingen van daar uit loopend
+naar het huis van Jem Harvey, zoo heet de kerel. Het was een heel
+eind, en zeker wel langer dan 3 mijlen. Aan de grens der
+gemeenteweide vonden we een soort schuur, waaromheen ezels liepen te
+grazen. We overlegden nog eens rustig, hoe we doen zouden, en gingen
+toen aan den slag."
+
+"Net alsof wij roovers waren, die op dieren af sluipen," viel Alex
+Daan in de rede. "Wij kropen voort in de schaduw van een heg, en
+konden toen al de ezels overzien, zonder dat iemand ons bemerkte."
+
+Daan vervolgde weer: "Wij telden 5 ezels, maar Andy was er niet bij;
+maar natuurlijk dachten wij, dat hij ergens was opgesloten. Wij
+moesten dus eerst de schuren en hokken onderzoeken, en dat was
+verbazend moeilijk, want toen we wat dichterbij kwamen, zagen we een
+man, die daar stond hout te hakken."
+
+"Maar ten slotte hadden we ons plan toch gereed," viel Alex weer in.
+"Vertel jij nou verder, Daan, maar niet zoo langzaam."
+
+"Met flinke stappen gingen we op hem af.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Goeden middag! zei ik. We zijn gekomen, om met u over zaken te
+spreken. Onderwijl nam Alex hem eens goed op. Hij keek ons
+achterdochtig aan en zei toen, dat we hem dat al eens meer gezegd
+hadden. Ik zei: Wij hebben onzen ezel verloren, en komen nu eens
+hier, om te zien of we van u een anderen kunnen koopen. Hij
+antwoordde: Maar mijn ezels zijn niet goed genoeg voor jelui
+bleekneuzen. En hij lachte daarbij zoo akelig, dat ik dadelijk
+vermoedde, dat hij er meer van wist. Misschien hebt u toch nog wel
+een paar mooie beesten, zeiden we; toen klopte hij z'n pijp uit en
+ging met ons een der stallen binnen. Ik zal misschien nog wel wat
+goeds voor jelui hebben, een aardig beest, loopt als de wind, en
+behaalde een prijs te Lincoln.
+
+Hij schuifelde het schuurtje binnen, en zie, daar stond een kleine
+grijze ezel. Wij keken scherp rond...."
+
+"Ik zag hem het eerst," viel Alex uit. "Met mijn scherpziende
+detective-oogen had ik hem onmiddellijk herkend." Daan ging voort,
+als had hij Alex niet gehoord: "In den hoek hing aan een spijker
+Andy's blauwe kleed."
+
+Wij waren allen onder den indruk van de spannende oogenblikken, en
+tante Marie was zóó meegesleept, dat ze gejaagd vroeg: "En wat
+zeiden jelui?"
+
+"Eerst zeiden we niets, we deden, alsof we niets gemerkt hadden,
+praatten over den grijzen ezel, en zeiden, dat we bevreesd waren, dat
+ie te klein voor ons zou wezen. Och, wat keek die man leelijk, hij
+grijnsde ons aan en stonk naar den drank. Ik gaf Alex een knipoogje,
+zich stil te houden; toen wij overal goed hadden rond gekeken, zoodat
+we goed wisten, dat Andy nergens kon verborgen worden, vertrokken we.
+Maar terwijl we wegliepen begon ik eensklaps tegen den kerel uit te
+varen:
+
+"Waar haal jij dat blauwe kleed in je schuur vandaan? En wie heeft
+den zwart-witten omslagdoek in stukken gesneden? En denk nu maar
+niet, dat wij zulke melkmuilen zijn, want wij gaan regelrecht naar de
+politie, en die zullen we je hier op je dak sturen. Eén kans is er,
+om je te redden: onmiddellijk Andy losmaken, hem brengen op de markt
+te Lemworth, en hem daar vastbinden aan een lantaarnpaal. Wij geven
+je den tijd tot 4 uur namiddag, en we beloven je tot zoolang te
+zullen geduld hebben. Is ie er om 4 uur niet, dan sturen we je
+dadelijk de politie, en dan ben je er gloeiend bij."
+
+Natuurlijk was ie woedend. Hij raasde en vloekte, en zei, dat ie dat
+blauwe kleed aan den weg had gevonden, en dat hij ons zou aanklagen
+wegens laster. Wij vertelden hem, dat dat alles tevergeefsch zou
+zijn, want alle veldwachters in den omtrek wisten al van onzen
+verdwenen ezel en het blauwe kleed.
+
+Daarna verlieten we hem, en liepen zoo vlug mogelijk naar Lemworth."
+
+"Toe laat mij nu ook eens vertellen," zei Alex, die zich nooit rustig
+kan houden, als een ander vertelt. Daan hield zich stil, en Alex
+vertelde verder:
+
+"Toen we te Lemworth terug waren, hebben we eerst broodjes met melk
+genomen, en vervolgens onze plannen verder besproken. Natuurlijk was
+het dom geweest, om dien kerel te zeggen, dat wij hem tot 4 uur
+ongemoeid zouden laten, want in dien tusschentijd kon ie al lang
+ontvlucht wezen. Maar nu komt het mooiste nog aan.
+
+Nadat we gegeten hadden gingen we, vermoeid door het
+straat-slenteren, een buitenweg op. Ongeveer een mijl waren we dien
+opgeloopen, toen we plotseling een jongen zagen, die in een droge
+sloot getuimeld was en te keer ging als een mager varken. 't Was een
+echte landlooper, en eerst zei ik: Kom, laten we maar doorloopen.
+Maar dat vonden we toch ook weer al te hard; als hij eens gewond was!
+We gingen dus naar hem toe en vroegen wat hem scheelde. Hij toonde
+ons zijn been, dat leelijk verwond was. Uit zijn verhaal echter
+konden we totaal niet wijs worden. Hij zei, dat z'n baas hem
+afgeranseld had, en toen was hij van de kar gevallen; hij was er nog
+suf van in z'n hoofd. Hij had z'n been een beetje verbonden, maar het
+had vreeselijk gebloed, wij namen dus onze zakdoeken en verbonden hem
+wat steviger, waarna we zeiden, hem naar huis te zullen brengen. Waar
+hij woonde? Bij m'n baas! zei ie. Maar waar die woonde wilde hij niet
+zeggen, want hij wou nooit meer naar 'm terug. Toen zeiden we, dat we
+hem naar 't hospitaal zouden brengen, daar kon z'n been goed worden
+nagekeken. Dat leek hem goed toe, maar om hem te dragen, dat was geen
+grapje. Daan zei tegen me: Wat is het jammer, dat we Andy niet bij
+ons hebben. Toen de jongen dit hoorde, spitste hij plotseling de
+ooren, keek ons verwonderd aan, en in 't volgende oogenblik hadden we
+elkaar herkend. Het was de jongen van Jem Harvey. We zeiden tot hem:
+"Wees maar niet bevreesd. Wij zijn op jou niet boos, omdat jelui
+onzen ezel gestolen hebt. Maar je baas zal er voor boeten. Wij hebben
+alles al ontdekt."
+
+Hij keek verschrikt op. "O, ik wist wel, dat er iets niet in den haak
+was!"
+
+"Waar heb je onzen ezel 't laatst gezien?" vroeg Daan. Toen vertelde
+hij ons alles. Zij waren Andy tegen gekomen toen hij langs den weg
+rende; de baas had hem opgevangen en vastgebonden. Zoo moest Andy
+achter hun wagen aan loopen, tot ze aan een groot bosch kwamen. Toen
+het donker was, werden Andy's kleeren afgetrokken, en zoo gingen ze
+met hem naar huis. Den volgenden dag moest de jongen hem naar een
+stal te Taunerton brengen. Daar moest een kooper voor hem gezocht
+worden. De jongen vertelde ons tegelijk, welk een hondenleven hij bij
+dien baas had gehad, en dat hij daarom was weggeloopen. Hij was wees,
+en Jem had volstrekt geen rechten op hem.
+
+Wat waren we nu in spanning, om Andy terug te krijgen! Maar die
+jongen moest eerst naar 't hospitaal. Wij vernamen, dat Taunerton 5
+mijlen daar vandaan was, te ver dus om nu nog te gaan loopen.
+Gelukkig was er een bakkerswagen, die er heen moest, en de bakker
+stond ons toe, mee te rijden. Wij vertelden hem al ons wedervaren.
+Hij kende den man, dien we zochten. Het was een messenslijper en
+tinnegieter; hij leefde met een vrouw, zoo mogelijk nog slechter dan
+hij. "Maar jelui moet er niet heengaan," zei de bakker, "het zijn
+gevaarlijke lui."
+
+"Het was bijna donker, toen we te Taunerton aankwamen en toen schoot
+ons met schrik te binnen, dat we den laatsten trein zouden missen,
+maar wij konden toch ook niet teruggaan, nu we zoo vlak bij Andy
+waren. Ga jij nou maar weer verder, Daan."
+
+Daan vervolgde dadelijk: "Wij waren bang, dat Jem Andy ergens zou
+verstopt hebben, maar het moest nu gewaagd worden. De bakker wees ons
+het huis. Gelukkig was het goed donker nu, want wij waren vast
+besloten, Andy weg te halen, zoodra we hem zagen.
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Wij slopen naar het huisje, toen den tuin rond, en zie, daar in een
+vervallen schuurtje met een half gebroken deur, stond Andy! Ik kan
+jelui zeggen, dat we geen oogenblik verloren lieten gaan! We sneden
+z'n halster door, en trokken hem uit den stal. Daar kwam de kerel
+aan! Maar 't was te laat! We hoorden hem nog schreeuwen: Houdt den
+dief! Maar beiden hadden we ons op Andy's rug geslingerd, en als
+dollen renden we naar het dorp terug!
+
+
+[Illustratie]
+
+
+Al spoedig draafden een half dozijn lui achter ons aan, die
+schreeuwden als Indianen. Toen we een flink eind buiten hun bereik
+waren, hielden we wat in, totdat we nog betrekkelijk vroeg te
+Lemworth aankwamen. Wij waren zóó bang, dat Jem ons nog zou
+opmerken, dat we er niet durfden blijven, en dus maar verder reden;
+voor den trein was het nu toch te laat.
+
+Wij reden en liepen om beurten. We waren hongerig en vermoeid, en ook
+Andy begon den kop te laten hangen. Eensklaps hield hij midden op den
+weg stil en wilde niet verder. Wat moesten we beginnen? En vlak voor
+ons kwam een auto aangerend. Wij schreeuwden hard, en zij stopten.
+Wie denk je dat er in zat?"
+
+"Mevrouw Laura!" raadde ik.
+
+"Mis! Generaal Walton, die altijd visch van ons kocht. Hij herkende
+mij, en vroeg wat we uitvoerden. Ik vertelde het hem; hij was o zoo
+vriendelijk. Hij liet z'n knecht uitstijgen en wij mochten in de auto
+zitten. Hij zou ons naar zijn huis rijden, waar wij den nacht konden
+doorbrengen. Zijn knecht droeg hij op, Andy mee te brengen. Verder
+werd er niet gepraat, en wij hadden een heerlijk autotochtje."
+
+"Maar dat had je ons toch wel even kunnen seinen," zei vader. "Dacht
+je dan niet, dat wij in angst zouden zitten?"
+
+"Zeker wel, vader. Generaal Walton zond dadelijk zijn knecht naar
+hier."
+
+"Dien heb ik niet gezien," zei vader.
+
+"Toe, vertel nu verder, wat jelui deden," drong ik aan.
+
+Daan vervolgde: "Wij kregen een heerlijk middagmaal, en wij vertelden
+hem al onze avonturen. Hij heeft ons allen te eten gevraagd op
+Nieuwjaarsavond!"
+
+Dat gaf blijdschap! "En toen zijn we vanmorgen dadelijk na 't ontbijt
+op Andy's rug naar huis gereden, maar hij is bepaald niet goed, want
+telkens hield hij weer stil, en daarom zijn we zoo laat."
+
+Hun verhaal was ten einde. Ik had het spannend gevonden, maar Lena
+had het mooier gevonden, als de jongens waren opgesloten of ongeveer
+vermoord geworden.
+
+En nu wij allen gelukkig zijn met Andy's terugkomst, lijkt het mij
+het beste toe, mijn verhaal hier te eindigen. Alles is nu goed
+afgeloopen en ook ons Kerstfeest was allerprettigst. Het zou te lang
+duren, ook daarvan nog alles te vertellen.
+
+Eén ding moet ik echter nog zeggen. Mijn geschenk aan Daan was het
+motto van den ridder in geschilderde letters, blauw, rood en goud. Op
+den eersten Kerstdag riep Daan mij in zijn kamer en toonde mij, waar
+hij het had opgehangen: juist tegenover zijn bed.
+
+"Het is mooi, Grietje," zei hij. "Het is goed, aan iemands goede
+wenschen herinnerd te worden."
+
+"Ja," zei ik, "en het is ook _mijn_ wensch, Daan. Ik denk, dat de
+oude ridder weinig vermoed zal hebben, dat zijn motto nog zóó zou
+voortleven. 't Is een woord van groote waarde."
+
+"Niet van zoo groote waarde, als vader's preek," zei Daan. "Maar het
+komt er mee overeen. _Komen_ -- _gaan_ -- _doen!_ Nooit zal ik het
+vergeten!"
+
+Terwijl mijn hart klopte van aandoening, zei ik: "En ik geloof, Daan,
+dat, als wij deze bevelen getrouw opvolgen, onze Koning eens tot ons
+zeggen zal, wat de koning zei in het verhaal van tante Marie:
+
+
+         SEMPER FIDELIS, SEMPER PARATUS.
+
+
+
+                       EINDE.
+
+
+
+
+  [Transcriber's Notes:
+
+   Dit boek bevat een aantal zetfouten.
+   De volgende zetfouten zijn gecorrigeerd:
+
+    [en zie toen van ja.] -> [en zei toen van ja.]
+    [Allex vroeg haar,] -> [Alex vroeg haar,]
+    [omdat ze zelf ook haast niet hebben] ->
+        [omdat ze zelf ook haast niets hebben]
+    [Toen het Woendag] -> [Toen het Woensdag]
+    [beloofde tante, er overwijld] ->
+        [beloofde tante, er onverwijld]
+    [al ik goed oppaste.] -> [als ik goed oppaste.]
+    [dat hij nauwlijks meer] -> [dat hij nauwelijks meer]
+
+   Een inhoudsopgave is toegevoegd.
+   Enkele leestekens zijn toegevoegd maar verder niet vermeld.
+  ]
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***
+
+***** This file should be named 50733-0.txt or 50733-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/5/0/7/3/50733/
+
+Produced by R.G.P.M. van Giesen
+Updated editions will replace the previous one--the old editions will
+be renamed.
+
+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
+law means that no one owns a United States copyright in these works,
+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
+States without permission and without paying copyright
+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
+of this license, apply to copying and distributing Project
+Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm
+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
+and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive
+specific permission. If you do not charge anything for copies of this
+eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook
+for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports,
+performances and research. They may be modified and printed and given
+away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks
+not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the
+trademark license, especially commercial redistribution.
+
+START: FULL LICENSE
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full
+Project Gutenberg-tm License available with this file or online at
+www.gutenberg.org/license.
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project
+Gutenberg-tm electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or
+destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your
+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
+Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound
+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the
+person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph
+1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this
+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm
+electronic works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the
+Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
+of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual
+works in the collection are in the public domain in the United
+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
+United States and you are located in the United States, we do not
+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
+displaying or creating derivative works based on the work as long as
+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
+that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting
+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm
+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
+Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily
+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
+same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when
+you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
+in a constant state of change. If you are outside the United States,
+check the laws of your country in addition to the terms of this
+agreement before downloading, copying, displaying, performing,
+distributing or creating derivative works based on this work or any
+other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no
+representations concerning the copyright status of any work in any
+country outside the United States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
+immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear
+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work
+on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the
+phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,
+performed, viewed, copied or distributed:
+
+  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+  most other parts of the world at no cost and with almost no
+  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it
+  under the terms of the Project Gutenberg License included with this
+  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the
+  United States, you'll have to check the laws of the country where you
+  are located before using this ebook.
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is
+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
+contain a notice indicating that it is posted with permission of the
+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
+the United States without paying any fees or charges. If you are
+redistributing or providing access to a work with the phrase "Project
+Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply
+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm
+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
+will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works
+posted with the permission of the copyright holder found at the
+beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
+any word processing or hypertext form. However, if you provide access
+to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format
+other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official
+version posted on the official Project Gutenberg-tm web site
+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
+of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain
+Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the
+full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works
+provided that
+
+* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
+  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has
+  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
+  within 60 days following each date on which you prepare (or are
+  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
+  payments should be clearly marked as such and sent to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
+  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg
+  Literary Archive Foundation."
+
+* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+  License. You must require such a user to return or destroy all
+  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
+  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm
+  works.
+
+* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
+  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
+  receipt of the work.
+
+* You comply with all other terms of this agreement for free
+  distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
+Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than
+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
+from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The
+Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm
+trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
+Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm
+electronic works, and the medium on which they may be stored, may
+contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
+cannot be read by your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium
+with your written explanation. The person or entity that provided you
+with the defective work may elect to provide a replacement copy in
+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
+or entity providing it to you may choose to give you a second
+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
+without further opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO
+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of
+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
+violates the law of the state applicable to this agreement, the
+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
+remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in
+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
+production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm
+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
+or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or
+additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any
+Defect you cause.
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of
+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
+from people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future
+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at
+www.gutenberg.org
+
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
+U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the
+mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its
+volunteers and employees are scattered throughout numerous
+locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt
+Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to
+date contact information can be found at the Foundation's web site and
+official page at www.gutenberg.org/contact
+
+For additional contact information:
+
+    Dr. Gregory B. Newby
+    Chief Executive and Director
+    gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular
+state visit www.gutenberg.org/donate
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations. To
+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
+Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be
+freely shared with anyone. For forty years, he produced and
+distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of
+volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
+edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search
+facility: www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
diff --git a/50733-0.zip b/old/50733-0.zip
index 4abeeb9..4abeeb9 100644
--- a/50733-0.zip
+++ b/old/50733-0.zip
diff --git a/50733-h.zip b/old/50733-h.zip
index f0f8ef6..f0f8ef6 100644
--- a/50733-h.zip
+++ b/old/50733-h.zip
diff --git a/old/50733-h/50733-h.htm b/old/50733-h/50733-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..f099608
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/50733-h.htm
@@ -0,0 +1,6483 @@
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+	<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+	<title>WIJ EN ONS EZELTJE</title>
+
+	<style type="text/css">
+
+	BODY {margin-left: 10%; margin-right: 10%}
+
+	p {text-indent: 2%}
+
+    .p_no_indent {display: block;
+                  margin-top: 0.5em;
+                  margin-bottom: 0.5em;
+                  margin-left: 0;
+                  margin-right: 0;}
+
+	sup {
+    vertical-align: super;
+    font-size: 50%;
+    }
+
+	sub {
+    vertical-align: sub;
+    font-size: 50%;
+    }
+
+	body {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}
+
+	.standard {font-size: 100%; font-weight: normal;}
+
+	.indent02 {margin-left: 2%; margin-right: 10%;}
+	.indent10 {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}
+	.indent20 {margin-left: 20%; margin-right: 10%;}
+	.indent30 {margin-left: 30%; margin-right: 10%;}
+	.indent50 {margin-left: 50%; margin-right: 10%;}
+	.indent60 {margin-left: 60%; margin-right: 10%;}
+
+	.fontsize80 {font-size: 80%;}
+	.fontsize60 {font-size: 60%;}
+	.fontsize133 {font-size: 133%;}
+
+	/* for big and small caps on one line. Usable as class in a 'span' tag around text or in the 'p'/tag */
+	.smallcaps {font-variant: small-caps;}
+
+	/* use for Transribers Notes and such */
+	.notebox {margin-left: 10%; margin-right: 10%; margin-top: 5%; margin-bottom: 5%; padding: 1em; border: solid black 1px;}
+
+	</style>
+
+
+</head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
+other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of
+the Project Gutenberg License included with this eBook or online at
+www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have
+to check the laws of the country where you are located before using this ebook.
+
+Title: Wij en ons ezeltje
+
+Author: Amy le Feuvre
+
+Translator: Silvanus
+
+Release Date: December 20, 2015 [EBook #50733]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***
+
+
+
+
+Produced by R.G.P.M. van Giesen
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<a name="cover"></a>
+<center><img src="images/01_cover.jpg" alt="[Illustratie: kaft voorkant" style="width:100%; height:auto; max-width:600px;"></center>
+<center>[Illustratie: kaft voorkant]</center>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<center><h2>WIJ EN ONS EZELTJE.</h2></center>
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+
+
+<center>
+<h1>WIJ EN ONS EZELTJE</h1>
+<h3>Uit het Engelsch van AMY LE FEUVRE</h3>
+</center>
+
+<center>
+<h3><span class="fontsize80">DOOR</span> SILVANUS.</h3>
+</center>
+<br>
+<br>
+<br>
+
+<center>
+<a name="02_logo"></a>
+<img src="images/02_logo.jpg" alt="[Illustratie: logo]" style="width:100%; height:auto; max-width:77px;">
+</center>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+
+<center>'s-GRAVENHAGE &mdash; D. A. DAAMEN.</center>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<h3 align="center">Inhoudsopgave</h3>
+<hr width="25%" align="center">
+<table align="center" width="80%" summary="contents">
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">I.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter01">HOOFDSTUK I</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">II.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter02">HOOFDSTUK II</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">III.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter03">HOOFDSTUK III</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">IV.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter04">HOOFDSTUK IV</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">V.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter05">HOOFDSTUK V</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">VI.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter06">HOOFDSTUK VI</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">VII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter07">HOOFDSTUK VII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">VIII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter08">HOOFDSTUK VIII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">IX.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter09">HOOFDSTUK IX</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">X.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter10">HOOFDSTUK X</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XI.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter11">HOOFDSTUK XI</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter12">HOOFDSTUK XII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XIII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter13">HOOFDSTUK XIII</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XIV.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter14">HOOFDSTUK XIV</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XV.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter15">HOOFDSTUK XV</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XVI.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter16">HOOFDSTUK XVI</a></td>
+</tr>
+
+<tr>
+<td align="right" valign="top">XVII.&nbsp;&nbsp;</td>
+<td align="left" valign="top">
+<a href="#chapter17">HOOFDSTUK XVII</a></td>
+</tr>
+</tbody></table>
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter01"></a>
+<center><img src="images/03_hoofdstuk1.jpg" alt="[Illustratie]"style="width:100%; height:auto; max-width:414px;"></center>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK I</h3>
+
+<p>Natuurlijk zeggen de jongens, dat ik het weer niet klaar zal spelen.
+Maar ik zeg van wel. Moet u weten, we zijn in een dorp beland, waar
+alles vreemd en nieuw is, en daar is dus heel wat van te vertellen.
+Nu zegt Daan wel, dat iedereen, die schrijft, een kwast is; en Alex,
+dat ik alleen over mezelf zal schrijven, maar dat heeft geen nood;
+want er is heel wat belangrijkers te beschrijven, dan mezelf.
+Bovendien, ik ben zelfs niet van plan, alleen op te schrijven, wat
+wij gedaan en gezegd hebben, d'r zijn hier nog zooveel andere
+menschen, waar ik wat van vertellen wil. 't Is wel gemakkelijk,
+besluiten te nemen, maar ze uit te voeren, is moeilijker. Toch zal ik
+het probeeren.</p>
+
+<p>En daarom zal ik maar eens beginnen met te vertellen, dat onze vader
+Jan Hendrik Marjoribanks heet, en dat hij dominee is. Moeder is een
+jaar geleden gestorven; liever schreef ik daar niet over, maar het
+zal wel moeten. Het was toen ook zulk een vreeselijke tijd. Wij waren
+heel arm, want vader was toen nog maar hulpprediker, en moeder kon
+voor hem geen dikke winterjas koopen. Haar wintermantel versneed ze,
+om er een voor mij van te maken, en toen zij op een bitter kouden
+avond uitging om een zieke vrouw te bezoeken, keerde zij huiverend
+van koorts terug; zij kreeg &mdash; ik weet heusch 't woord niet meer,
+maar 't begon met een p. Haar longen waren aangedaan, en er moest een
+verpleegster komen, die heel wat geld kostte; niemand van ons mocht
+haar zien voor den laatsten dag van haar leven, toen ze ons bij zich
+riep om afscheid te nemen. Ik kan daar niet meer over schrijven, het
+maakt mij zoo bedroefd &mdash; wij hielden zoo veel van moeder. Zij zeide
+mij, dat ik trachten moest, haar plaats in te nemen, want ik was haar
+oudste dochter, en ik gevoel zoo, nooit, nooit zal ik het worden,
+want ik ben zoo vergeetachtig en ik haat het naaiwerk. Om de
+eenvoudigste dingen lach ik, iedereen kan me aan 't lachen maken, en
+dat weten ze.</p>
+
+<p>Onze arme vader werd steeds bedrukter, en Mej. Glass, de vrouw van
+onzen dominee, toonde zich een vreeselijke bemoeial. Haar kinderen
+konden wij niet zetten; 't waren lastposten. Eens, toen we weer aan
+'t vechten waren, zeiden ze: Jullie vader moet doen, wat onze vader
+hem zegt, en als hij 't niet doet, wordt hij weggestuurd. Zij schenen
+te denken, dat vader een soort knecht was; wij hebben ze eens goed de
+waarheid gezegd, en daarna hebben we in geen vijf dagen een woord
+tegen elkaar gesproken.</p>
+
+<p>Kort daarna kwam de blijde tijding: vader gaat naar den Rector van
+Warlington, en dat beteekende: hij zou een eigen kerk en een eigen
+huis krijgen. Wij zouden verhuizen!</p>
+
+<p>Een verhuizing is 't mooiste, wat je kunt beleven. Twee keer waren we
+al verhuisd, en we zouden 't elk jaar wel willen. Ditmaal was het
+niet zóó gezellig meer als vroeger, omdat moeder er niet meer was.
+Tante Caroline kwam nu eens kijken.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/04_maaltijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:252px;"></center>
+<br>
+
+<p>Nog denk ik met genot terug aan die dagen; den laatsten dag, toen
+onze maaltijd op een kist werd opgediend en overal de grootste herrie
+heerschte, en alle kamers zachtjesaan leeg raakten, vond ik vooral
+verrukkelijk.</p>
+
+<p>Tante Caroline trok mee naar de nieuwe woning, en zij is nu nog bij
+ons. Zij is een eigen zuster van vader, heel vriendelijk en nog al
+druk. Onze overtocht per spoor duurde lang; wij hadden vlak bij
+Londen gewoond, en ons nieuwe huis stond in Lincolnshire. Toen we
+aankwamen, waren we allen van vermoeidheid in slaap gevallen.
+Misschien is het beter, nu eerst wat van onszelf te vertellen, dan
+wat van het huis, en dan mijn eigenlijke verhaal te beginnen.</p>
+
+<p>Daan is de oudste, hij is 13 en Alex 12 jaar. Zij doen altijd alles
+samen, Daan heeft de leiding, en gewoonlijk is Alex het met hem eens,
+nadat hij er eerst flink met hem over getwist heeft. Iedereen vindt
+hen knappe jongens. Ik ook wel, maar als de menschen tegen vader
+zeggen: Wat flinke jongens! Zulke kleine meneertjes al! &mdash; dan schudt
+hij het hoofd. Na hen volg ik. Ik ben de leelijkste van de familie.
+Ik heb roodachtig haar, een bleek gezicht en groenachtig-bruine
+oogen. Heelemaal rood is mijn haar niet; d'r zijn d'r wel rooder. De
+jongens zeggen, dat roodharige menschen altijd leelijk zijn. Meer zal
+ik over mezelf niet zeggen; alleen nog dit eene, dat ik
+boekenschrijfster wil worden, en daarom er nu vast mee begin. Ik heet
+Grietje. Is 't geen vreeselijke naam? Ik heb hem van een oude tante,
+die mijn peettante was. De jongens noemen mij natuurlijk Griet. Je
+kùnt geen schoonheid zijn met zoo'n naam, zei Daan eens tegen me,
+toen ik hem vertelde zoo mooi te willen wezen als ons zusje Lena.
+Neen, zei ik, maar als ik m'n oogen sluit, klinkt Grietje als een
+grimmige oude vrouw met een baard onder d'r kin, en ik vrees, dat ik
+óók zoo zal worden. Ik denk het ook wel, zei Daan, maar je behoeft
+niet leelijker te zijn dan je verkiest. Je bent nu nog niet oud.
+Ziezoo, dat is ten minste één ding om dankbaar voor te wezen: oud
+ben ik nog niet.</p>
+
+<p>Lena is negen jaar, heel lief, en een echte dolle dries. Zij heeft
+prachtig lang haar, dat in blonde golven neerhangt tot op haar
+middel, en blauwe oogen. Onze jongste is Puf, oftewel onze baby. Zijn
+eigenlijke naam is George, maar wij noemen hem Puf, omdat hij zoo
+snel praat, dat hij tusschen de woorden blaast als een stoommachine,
+en omdat hij stapt als een haan. Hij is pas 6 jaar en heeft altijd
+een schortje voor, waar hij 't land aan heeft, en dat tracht los te
+maken, zooveel hij maar kan. Wij hebben het nu met heel veel knoopen
+van achteren vastgemaakt. Hij probeert het zooveel mogelijk vuil te
+maken, maar als hij dientengevolge meer dan één schortje per dag
+noodig heeft, krijgt hij geen suiker in z'n thee, en dat vindt hij
+verschrikkelijk. Hij heeft een kroeskop, dikke wangen, stapt heel
+zwaar en heeft dus heel wat schoenen noodig.</p>
+
+<p>Nu zal ik ons huis gaan beschrijven. 't Is een heerlijk huis, vlak
+bij de kerk, omringd van vele huisjes met rieten daken. Onze poort is
+naast die van de kerk, maar als we naar de kerk gaan, loopen we langs
+een klein nauw paadje tusschen dichte heesters door, en dan komen we
+door een nauw poortje op het kerkhof, vlak tegenover den ingang. Een
+breed pad leidt van onze poort naar de huisdeur; aan dezen kant zijn
+ook de stallen, een koetshuis met zolder en nog twee stallen voor
+paarden. Wij hebben geen paard of rijtuig, maar er zijn daar
+heerlijke plekjes om te spelen. Vóór ons huis is een groot grasveld
+daar staat ook een prieel, en aan de eene zijde een groepje boomen;
+verder nog struikgewas en bessenstruiken.</p>
+
+<p>Achter de keuken zijn twee grasvelden en daarachter loopt de
+spoorlijn; ons huis ligt wat hoog, zoodat de tuin wat afloopt,
+hetgeen heel geschikt is, om den trein te halen, als je wat laat
+bent. Aan de andere zijde van 't huis zijn bloemperken, waarop vaders
+studeerkamer uitziet. Achter de stallen is het werkhok en de
+kippenren, staande tegen een dijkje, dat ons erf van den weg scheidt.
+Ik ben niet heel sterk in beschrijvingen als deze, maar ik hoop, er
+nu voldoende van te hebben gezegd.</p>
+
+<p>In ons benedenhuis hebben we de eetkamer, de zitkamer en vaders
+studeerkamer. Een lange gang leidt naar de keuken. Boven hebben we
+onze leerkamer, dan vaders slaapkamer, die van tante Caroline, en de
+bergkamer. Ook hier weer een lange gang, aan het eind daarvan onze
+slaapkamers en die van de dienstbode. Alex en Daan slapen samen in de
+eene, Lena en ik in de andere kamer. Puf slaapt bij tante Caroline.</p>
+
+<p>In het gansche huis hangt een echt landelijke geur. Beschrijven kan
+ik dien niet, wij hebben altijd in de stad gewoond, maar als ik m'n
+oogen dicht doe, kan ik zeggen, waar ik ben, door den geur.</p>
+
+<p>De eerste weken na onze aankomst waren gezellig. Wij hielpen tante
+Caroline met het plaatsen der meubelen, terwijl vader naar Lemworth
+ging, een naburige stad, om er eenige nieuwe kleeden en enkele
+nieuwe meubelstukken te koopen. Wij klapten in onze handen, toen wij
+ze zagen, maar vader zei: Ach kinderen, hoe zou moeder dit verblijd
+hebben! Toen ging hij naar z'n studeerkamer en sloot de deur, en wij
+werden in eens stil.</p>
+
+<p>Ge hebt gezien, dat we met onze nieuwe woning bijzonder in onze
+nopjes waren; 't was ook alles zoo nieuw voor ons, en we konden
+nauwelijks gelooven, dat dit alles nu voor ons was.</p>
+
+<p>Wij zijn hier begin Juni gekomen, we hebben onophoudelijk aardbeien
+gegeten en morgen is het Juli! Gisteren hadden we onzen eersten
+regendag, en zijn we allemaal in de leerkamer gebleven; we begonnen
+met een praatje over onze lessen. Daan en Alex moeten elken dag 3
+mijlen loopen naar den dominee van het naastbijzijnde dorp; die
+dominee geeft zijn eigen kinderen en enkelen anderen les. Zij blijven
+daar dan eten, en keeren pas op het theeuurtje terug. Lena en ik
+nemen les van tante Caroline; ik geloof, dat tante niet heel secuur
+is, maar zeker weten doe ik 't niet. Zij en tante Marie komen bij
+beurten vaders huishouding waarnemen. Zij wonen dicht bij Londen; van
+tante Marie houden we erg omdat zij vaak spelletjes met ons doet en
+verhaaltjes vertelt; pas in den herfst is het haar beurt om te komen,
+dat duurt dus nog even.</p>
+
+<p>"Ik vind zes mijlen per dag loopen een vervelend baantje," zei Daan,
+en wierp z'n lei driftig op tafel; "wij moesten een fiets hebben, dan
+zou 't makkelijker gaan." "Die zullen we nooit krijgen," zei Alex,
+"zoolang we zoo arm blijven. Als ik ouder word, zal ik gaan sparen,
+voor ik trouwen ga, en dan geef ik ieder van m'n jongens een fiets,
+als ze zes jaar zijn." "Hoe leg je dat aan?" vroeg Daan. "Zeker niet
+door hard te werken."</p>
+
+<p>"Ik ga goud, of diamanten, of petroleum zoeken," zei Alex. "Kan niet
+schelen wat, maar dàt is <i>je</i> manier om geld te verdienen." Toen
+Daan weer: "Maar goud en diamanten spuiten den grond niet uit, als
+jij voorbij komt." "Dat niet, maar ik zal ze onverwacht ontdekken."
+"Ik wou, dat we een klein ponykarretje konden houden," zei ik.
+"Gisteren zag ik er een rijden door ons dorp, met zoo'n aardigen
+pony, bestuurd door een klein meisje in 't blauw en met een witten
+stroohoed op."</p>
+
+<p>"Pony's kosten veel geld," zei Alex. "Een oude ezel zou niet kwaad
+zijn; hij zou ons in een wip naar school brengen."</p>
+
+<p>"Ja," riep ik verheugd uit, "en ik zou iederen morgen met jullie mee
+gaan om hem weer terug te brengen, omdat we hem hier overdag wel eens
+noodig konden hebben, en dan ga ik jullie 's middags weer met hem
+halen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/05_boek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:279px;"></center>
+<br>
+
+<p>Daan gooide z'n boek naar mijn hoofd; ik ving het op en wierp het
+terug; 't was goed raak. Gevolg: een geregeld bombardement van
+boeken, totdat tante Caroline in de deur verscheen en ons beval, op
+te houden. Toen begonnen we weer over onzen ezel te denken, en we
+besloten te gaan sparen, om er een te koopen. Wij beloofden elkaar
+plechtig, geen cent meer te zullen uitgeven voor snoepgoed, zoolang
+niet genoeg geld bijeen was, om een ezel te koopen.</p>
+
+<p>"Als we geen karretje kunnen koopen, zullen we hem bij beurten
+berijden," stelde Alex voor. Toen nam Puf het woord:</p>
+
+<p>"Ik ga ook sparen, en dan koop ik een renpaard, dat is heel wat beter
+dan een oude ezel." "Kun jij zes mijlen lang op een paard zitten, jij
+kleine vent?" vroeg Daan. Puf wond zich op: "Een oude ezel weet niet,
+hoe ie loopen moet; en rennen kan ie heelemaal niet, ik hou van
+rennen, en ik wil niet op een ezel zitten, en ik geef mijn geld niet
+voor zoo'n sukkel, en ik...." "Hou op!" riep Daan, "jou kleine
+windhapper, of we zullen je vierkant uit 't raam zetten. Nou, jongens
+hoeveel geld hebben we samen? Ik zal penningmeester zijn; vlug wat!"</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/06_spaarpot.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:219px;"></center>
+<br>
+
+<p>Daan had nog niet uitgesproken, of Lena en ik vlogen al naar ons
+kamertje, om onze beursjes te halen. Lena had 5 &frac12; cent, ik 9
+dubbeltjes. Wij gaven dit bedrag aan Daan, die het geld in z'n
+spaarpot deed. Daarna nam hij uit zijn beurs 65 cent, terwijl Alex
+met smart beleed, dat ie geen cent bezat. Toen werd Puf bevolen twee
+centen af te staan, hetgeen hij al huilende deed, en telden we ons
+gezamenlijk bezit: één gulden, 62 &frac12; cent. Niet veel, om een ezel
+voor te koopen!</p>
+
+<p>"Wij moeten probeeren, er wat geld bij te verdienen," sloeg ik voor.
+"Dat is nog zoo gek niet," zei Daan, "en ik heb er al over gedacht,
+hoe." "Dat heb ik ook," zei ik snel, "maar ik zeg het je niet, wel de
+volgende week, het is o zoo leuk."</p>
+
+<p>Lena was bezig de kamer rond te hinken; even hield ze stil. "Ik wou
+dat we konden bedelen," zei ze. "Er is geen politie, om ons het te
+beletten." Daan sprak: "Alsof wij in onzen stand konden bedelen!"
+Daan is heel trotsch op "onzen stand". Ik vroeg hem eens, van welken
+stand wij waren. Van den tweeden, zei hij; de groote heeren en dames
+zijn van den eersten; maar ik herinnerde hem, dat moeders grootmoeder
+Mevrouw Louise werd genoemd, en wij dus ook tot den eersten stand
+behoorden. Hij zei toen, dat we van gekruist ras zijn. Ik weet niet,
+wat dat beteekent.</p>
+
+<p>"Misschien zal vader ons een ezel geven, als we hem er om vragen,"
+zei Lena; "hij is nu veel rijker. Ik zal hem er over spreken." Ze
+rende de kamer uit. Vader is dol op Lena; nooit bromt hij op haar,
+als ze op zijn studeerkamer komt. Wij wachtten in spanning; ze kwam
+met een lang gezicht terug. "Vader zegt, dat de verhuizing zooveel
+geld heeft gekost, dat hij nauwelijks al z'n rekeningen kan betalen."
+"'t Is ook veel aardiger als wij zelf den ezel kunnen koopen," zei
+Daan. Opeens riep Alex: "Ik heb een eenig plan, om geld te
+verdienen." "Dan hebben we nu drie plannen," merkte Daan op; "laten
+we elkaar daar nu niets van vertellen, dan komen we vandaag over een
+maand hier weer bij elkaar,' en tellen we onze verdiensten. Lena, jij
+moet nog een plannetje verzinnen, om geld te verdienen." Zij schudde
+lachend het hoofd: "Ja, ik weet al wat, en ik vertel het ook aan geen
+mensch."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/07_puf.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:286px;"></center>
+<br>
+
+<p>De vergadering werd besloten met een harddraverij om de tafel, totdat
+tante Caroline weer verscheen, om ons het te verbieden. Toen Puf dien
+avond naar bed ging, vroeg ie aan vader, of God soms ook geld had.
+Puf doet altijd van die wonderlijke vragen, en vader geeft hem altoos
+ernstig antwoord, hij zal hem nooit uitlachen.</p>
+
+<p>"God is heel rijk, is 't niet vader?"</p>
+
+<p>"Alle dingen in hemel en op aarde zijn van Hem," antwoordde vader.</p>
+
+<p>Puf ging heel gelukkig naar bed, maar eerst stak hij zijn hoofd nog
+even bij ons door de deur; "ik heb een heel mooi plan," zei hij. En
+wij lachten allemaal, omdat wij wel konden gissen, wat het was.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter02"></a>
+<center><img src="images/08_hoofdstuk2.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:465px;"></center>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK II</h3>
+
+<p>Wij hebben twee weken vacantie, voor wij aan de lessen beginnen, en
+dan duurt het nog maar enkele weken, en wij hebben weer vacantie, de
+groote zomervacantie, die einde Juli begint.</p>
+
+<p>Ik verlang er naar te beginnen met mijn plan om geld te verdienen, en
+ik denk er vandaag maar een aanvang mee te maken. Ik wou er eerst
+niets van zeggen, maar ik heb toch vader eerst maar verlof gevraagd,
+en hem gezegd, dat hij er niets van aan de anderen moet zeggen. Lena
+kan nooit een geheim bewaren; vanmorgen al, toen ze nog in bed lag,
+wilde ze mij al vertellen, wat ze doen ging, maar ik stopte mijn
+vingers in mijn ooren, zoodat ze kon zien, dat ik het toch niet
+hooren wou. Ik geloof stellig, dat we ons geheim niet lang zullen
+bewaren; dat spelen we nooit klaar. Was het nu nog één geheim, maar
+'t zijn er vijf, en die houden we onmogelijk stil.</p>
+
+<p>Vandaag is 't Zaterdag. Tante Caroline houdt elken Zaterdagavond een
+huisgodsdienst voor den Zondag, en daar gaan we allen heen. Dat
+geschiedt in onze mooie oude kerk; tante Caroline bespeelt dan het
+orgel, en wij vormen het koor; Daan noemt het een gekras van belang.</p>
+
+<p>Nu is er een oude man, die als voorzanger dienst doet, en de
+antwoorden opzegt, als niemand ze weet. Hij heeft een foei-leelijke
+stem, en zingt altijd een heel eind achter. Hij heet Nathan Porter.
+Verleden Zaterdag zei Daan tegen hem: "Kijk es, u moet niet zoo hard
+zingen, wij kunnen 't best af. Ik denk, dat u wel vermoeid zult zijn
+van 't zingen. Waarom gaat u niet midden in de kerk zitten, met een
+kussen in uw rug?" De oude man was beleedigd en stampte met zijn stok
+op den vloer: "Jongetje, ik ben hier spijkervast huisraad; jelui
+doortrekkend volk gaat voorbij als het gras. Ik ben hier al veertig
+jaar voorzanger, en nog niemand heeft mij ooit van hier willen jagen.
+Ik zing hier al van dat ik knaap was, en ik zal zingen blijven, tot
+dat ik naar het koor hierboven ga, en dan zal ik dáár zingen." Daan
+voelde zich terechtgezet, en zei geen woord meer.</p>
+
+<p>Ook een kreupele jonge kleermaker, en de onderwijzeres, en vier
+schoolkinderen doen aan den kerkdienst mee. Ik houd erg van de
+kooroefeningen, maar de jongens niet. Zij hadden vanmiddag liever
+gecricket in 't veld. Vreeselijk verhit kwamen zij aanhollen, toen 't
+tegen 4 uur liep, en in de grootste haast werden de handen
+gewasschen. De kerk was koel, na het voortdurend gejakker in 't land.</p>
+
+<p>In de kerk is één geschilderd raam; de andere ramen zijn gewoon, en
+je kunt de wuivende boomkruinen, en de blauwe lucht er door zien. Het
+maakt je aan 't droomen, als je dat ziet, terwijl je zit te zingen.
+Soms vergeet ik waar ik ben, en dan stooten de jongens mij aan en
+fluisteren: "Word wakker, Griet, kijk, een wesp!" Zij weten wel, hoe
+bang ik voor wespen ben; en dan schreeuw ik bijna luid van angst, en
+zie, dat er niets is. Het is heel moeilijk, je altijd goed te houden
+als er jongens bij zijn; zij maken je aan 't lachen en doen je 't
+geduld verliezen. En ik wil me juist in de kerk zoo graag goed
+houden, vooral als het een mooie dag is, en alles zoo rustig en stil
+om ons heen. Als ik dan de gouden vlammen zie bij zonsondergang, en
+de blauwe luchten en de rose wolken, dan komt er een lichte huivering
+over me, en ik fluister in mezelf: "O God, maak mij goed! Maak mij
+goed!"</p>
+
+<p>Daan en Alex zingen heel aardig; hun zang klinkt in de kerk als ....
+ja, ik zou haast zeggen als een klok, maar er is nog een lieflijker
+geluid: als ge met uw natgemaakte vingers langs den rand van een glas
+wrijft! Vader zegt, dat ik ook geen slechte stem heb, maar 't haalt
+toch niet bij die van de jongens. Moeder kon prachtig zingen &mdash; maar
+ik zal over haar niet spreken, dat maakt me maar droevig &mdash; en dan
+word ik boos op de jongens. Ik verwonder mij er vaak over, waarom het
+nu zoo verkeerd is, om te schreien. Ik denk, omdat het te
+kinderachtig is. Daan is altoos boos, als er een van ons schreit. Hij
+zegt, dat het fijnste volk van de wereld de Amerikaansche Indianen
+zijn; die lachen nog, terwijl ze onthoofd worden.</p>
+
+<p>Maar ik huil om de minste aanleiding; dan komen de tranen me in de
+oogen en ik kàn ze niet tegenhouden. Zelfs de stemmen der jongens
+bij de kooroefeningen maken me al bedroefd. Ik wou, dat ik een
+Amerikaansche Indiaan was.</p>
+
+<p>Toen de kerkdienst afgeloopen was, bleef ik met tante Caroline nog
+even in de kerk, om de zangboeken op te bergen, en toen kwam vader de
+kerk binnen. Hij zag er opgewekt uit, liep naar een graftombe dicht
+bij den preekstoel, en riep mij bij zich. In den grafsteen was de
+figuur van een ridder gebeiteld; wij vinden het altijd zoo jammer dat
+zijn neus kapot is, want het bederft z'n gansche gelaat. Maar vader
+wees mij op eenige woorden, gegrift aan het voeteneind. "Grietje,"
+zei vader, "dat zijn nu de woorden, welke ik ook op mijn graf zou
+wenschen, tenminste, als ik er naar geleefd heb. Lees ze mij eens
+voor, kind." Ik las ze, hoewel ik ze niet begreep: "Semper fidelis,
+semper paratus."</p>
+
+<p>"Altijd getrouw, altijd bereid," zei vader; "niet soms, Grietje. Hoe
+weinigen van ons kunnen dat "semper" voor onze deugden plaatsen!"</p>
+
+<p>Ik begrijp vader niet altijd, maar ik zei niets, totdat de zon scheen
+door het beschilderde kerkraam, en blauwe en roode stralen over den
+ridder wierp. Toen glimlachte ik.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/09_preek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:463px;"></center>
+<br>
+
+<p>"O, vader, wat is het toch een lief kerkje, en is u nu niet blijde,
+dat dit alles aan u behoort? Het is toch allemaal van u, is 't niet?"</p>
+
+<p>Hij schudde zijn hoofd.</p>
+
+<p>"Het is niet mijn kerk, Grietje, maar die van mijn Meester."</p>
+
+<p>"Jawel, dat weet ik wel," zei ik langzaam.</p>
+
+<p>Toen zei vader op zachten toon, alsof hij tot zichzelf sprak in
+plaats van tot mij: "Slechts rentmeester. En &mdash; van den rentmeester
+wordt getrouwheid vereischt, semper fidelis."</p>
+
+<p>Tante Caroline kwam bij ons. "'t Is theetijd, Grietje, kom, mee naar
+binnen." Ik ging heen, spijtig, dat ik het heerlijk-koele kerkgebouw
+alweer moest verlaten. Ik wou, dat we altoos buiten eten en drinken
+konden. Thee is zomers zoo heet. Ik ging de eetkamer binnen. De
+jaloezieën waren neer; de pas binnengebrachte theepot stoomde nog.
+Alex was bezig met de vliegen te verdrijven van onze boterhammen;
+Daan leerde Puf op z'n hoofd loopen, en Lena was nergens te zien.</p>
+
+<p>Ik zou ze net gaan zoeken, toen ze de kamer binnenholde. Heur haar
+hing los, haar gezicht was erg verhit en haar schortje vuil als roet.
+Ze danste de kamer door en zong zoo hard als ze kon: "Hoerah! Ik heb
+het gedaan!" Toen stond ze plotseling stil en liet een kwartje zien.
+"Mijn eerste winst," riep ze uit; "ik ben jelui allemaal voor!"</p>
+
+<p>Ik ging naar haar toe en zei: "Ik weet wat je hebt gedaan, ik kan 't
+aan je ruiken." "Zeg het nu maar niet! Vang 'm, meneer de
+penningmeester! Ik ga me wasschen." Zij huppelde de kamer uit, Puf
+keek me ernstig aan.</p>
+
+<p>"Zij heeft suikergoed in de keuken gemaakt." De jongens begonnen te
+lachen.</p>
+
+<p>"Makkelijk genoeg, haar geheim uit te visschen, maar ik zou wel es
+willen weten, wie er haar geld voor geeft," zei Daan. Ik antwoordde:
+"Misschien vader of tante Caroline. Maar laten we daar nu niet naar
+raden, totdat ze 't ons zelf vertelt. Dat zou niet in den vorm zijn."
+"In den vorm" is een woord van Daan; hij zegt het heel veel.</p>
+
+<p>"Het is niet in den vorm, een kwast te wezen," zei hij.</p>
+
+<p>"Dàt weet ik evengoed als jij."</p>
+
+<p>"Dan ben je 't niet, Griet!"</p>
+
+<p>Toen kwam tante Caroline binnen, en wij eindigden ons getwist.</p>
+
+<p>Toen tante Caroline goed en wel gezeten was, schonk ze thee voor ons
+in; daar verscheen Lena, blinkend van frischheid, nu ze zich eens
+terdege had gewasschen. Maar nog was haar gezicht opgezet, zoodat
+tante uitriep: "Kind, wat zie je er uit!" Ze leek ook wel wat op een
+gekookte kreeft. "Ik heb zoo hard gewerkt," zeide ze; "ik zou voor
+geen duizend gulden kok willen wezen!"</p>
+
+<p>Vervolgens kwam vader binnen; hij drinkt altijd gelijk met ons thee;
+maar zijn eigenlijk avondeten gebruikt hij nooit vóór 8 uur; dan
+eet hij met tante Caroline samen. Geen van ons had veel trek in thee;
+ze was zoo heet, en er was alleen brood met boter, niet eens bisquit,
+geen jam en geen aardbeien. Natuurlijk hebben we die lekkernijen niet
+iederen avond.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/10_bad.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:269px;"></center>
+<br>
+
+<p>Na het theedrinken gingen de jongens den tuin in, terwijl ik tante
+Caroline hielp met het klaarleggen van al onze Zondagsche kleeren, en
+het verstellen van eenig ondergoed. We hebben slechts twee
+dienstboden, de keukenmeid en Emma; die kunnen dus het verstellen van
+ons goed er niet bij hebben. Emma helpt Puf bij z'n bad, waarbij hij
+danst en springt en soms over z'n hoofd buitelt in 't water, onder
+veel geschreeuw en drukte. Lena is trotsch op haar verdiende kwartje.
+Ik kan vóór Dinsdag a.s. niets verdienen, maar dan zal het ook raak
+zijn. En nu moet ik met schrijven eindigen, want ik ga naar bed.</p>
+
+<p>Lena kwam juist naar me toe en zei: "Griet, raad eens, hoe ik dat
+kwartje heb verdiend." Ik zei haar, dat het een geheim moest blijven.
+"Jawel," zei ze, "maar jij kunt toch wel een geheim bewaren, is 't
+niet?" "Ik weet, dat je je borstplaat hebt verkocht, maar ik weet
+niet, aan wie. Misschien aan Emma, zij is dol op zoet goed." "Emma!
+Alsof ik van haar een kwartje zou aanpakken! Neen, niemand hier in
+huis gaf het mij, maar een heel voornaam persoon." Dit maakte mij
+nieuwsgierig, doch ik wou het haar niet laten merken. "Vader wil niet
+hebben, dat je je suikergoed aan vreemden verkoopt," zei ik. "'t Is
+geen vreemdeling," en toen, fluisterend aan mijn oor: "mejuffrouw
+Ribbon. Zeg het niet tegen de jongens."</p>
+
+<p>Ik schrok. Mej. Ribbon is een beste vriendin van ons, hoewel we haar
+nog niet lang kennen. Zij is eigenares van den dorpswinkel, en is
+heel dik en heel vriendelijk. Zij heeft een grooten zoon, die dikke
+vrienden is met Emma. Hij heeft een paar dichtregels geschilderd
+buiten de winkeldeur, een heel aardig versje:</p>
+
+<pre class="indent10">
+    Wie hier eens komt, die komt terug,
+    Hij wordt geholpen goed en vlug.
+</pre>
+
+<p>Mejuffrouw Ribbon heeft van alles in haar winkel. Alex ging naar haar
+toe, en vroeg een Braziliaanschen postzegel, hij verzamelt
+postzegels. Zij zei, dat ze hem binnen een week zou hebben, er waren
+postzegels besteld. Wij geloofden haar niet, doch op een Dinsdag, als
+het marktdag te Lemworth is, stuurde ze haar zoon naar een grooten
+boekwinkel daar, en hij kwam terug, niet alleen met een
+Braziliaanschen postzegel, maar ook met vele andere, zoodat Alex
+langen tijd keuze had. Later ging Daan er heen en vroeg naar een
+witte muis. Zij ging naar de stad en bracht er een voor hem mee; ik
+zei hem, dat ze een gewone muis had gevangen en die wit geverfd had.
+Maar hij geloofde het niet; 't eenige lastige was, dat zij er meer
+geld voor vroeg, dan hij bezat. Later merkten we, dat Tom, zoo heet
+de zoon van juffrouw Ribbon, een groote menagerie in den tuin had:
+duiven, kanarievogels, honden, katten enz.</p>
+
+<p>In juffrouw Ribbon's winkel hangt zoo'n heerlijke geur. Van alles
+ruik je er; Daan zegt, dat het een mengsel is van zeep, uien, stroop
+en koffie. Ik vind het meer een mengsel van zwavel, spek, appels, en
+kaas. Alex vindt het meer ruiken naar suiker, kool, vet en leer.
+Altoos helpt juffrouw Ribbon met een vriendelijken glimlach haar
+klanten, nooit verliest ze haar hoofd bij de zoo verschillende
+boodschappen. Deze moet pepermunt hebben, die worst, een ander zes el
+katoen, weer een ander een kookpan, kopjes en schoteltjes, dan weer
+touw, veters, inkt, huismiddeltjes, rapen, bisquit, te veel om op te
+noemen; altoos weet ze het precies te vinden. Ik zei haar eens, dat
+winkel houden mij een heel zenuwachtig werkje leek, want je krijgt
+zooveel menschen, die zelf niet weten, wat ze moeten hebben. "Niets
+erg," zei ze, "ik weet beter wat ze noodig hebben, dan zij zelf."
+Daaruit blijkt, dat ze een knappe vrouw is.</p>
+
+<p>"Kocht juffrouw Ribbon je borstplaat?" vroeg ik aan Lena. "Ja, ik gaf
+het haar, en vroeg, of ze 't niet kon gebruiken; ik vertelde haar,
+dat ik wat geld moest verdienen. Dat vond ze heel lief; ze kocht het
+van me en beloofde Woensdag nog meer van me te zullen koopen."</p>
+
+<p>Ik werd een beetje jaloersch. Wij hebben van jongsaf altoos zelf onze
+borstplaat gemaakt. Lena heeft het van mij geleerd. Natuurlijk was
+het slim van haar, om er aan te denken, het te gaan verkoopen; maar
+toen juffrouw Ribbon het eenmaal wilde koopen, was er voor haar geen
+kunst meer aan. En als ik er nu aan denk, wat mijn plannen zijn ....
+maar ik zeg er niets van, want de jongens mochten dit dagboek eens in
+handen krijgen.</p>
+
+<p>"Ik weet niet, of tante Caroline wel goed vindt, dat jij alle boter
+en suiker daarvoor gebruikt," zei ik een beetje gemelijk.</p>
+
+<p>"O, dat maakt de keukenmeid wel in orde, zij heeft al gezegd, dat zij
+er voor zorgen zou. Van elke 25 centen, die ik verdien, geef ik er
+haar vijf en zij kan er meer boter voor koopen, dan zij noodig
+heeft!"</p>
+
+<p>"Ik geloof er niets van, dat zij jou elken dag in de keuken wil
+hebben," zei ik.</p>
+
+<p>"Dat zal ook niet elken dag gebeuren, maar de keukenmeid heeft
+gezegd, dat zij, zoo dikwijls als ik het maken wil, me zal helpen."</p>
+
+<p>Ik wist, dat dit waar was, want Lena speelt het met iedereen klaar
+door haar mooipraterij. Ik begrijp niet, hoe ik zoo verkeerd kwam,
+maar 't was nu eenmaal zoo, en toen werd ik nijdig op mij zelf, dat
+ik zoo nijdig was, en werd dus nog nijdiger. Lena was zóó akelig
+met zichzelf ingenomen, dat zij d'r mond er niet over kon houden.</p>
+
+<p>"Niemand van jelui is nog begonnen met wat te verdienen," zei ze, "ik
+ben jelui allemaal voor."</p>
+
+<p>"Ga toch naar bed," schoot ik uit, "je bent zoo lastig en druk, dat
+ik niet eens rustig kan schrijven."</p>
+
+<p>Zij liep de kamer uit en schold mij uit voor zeurkous. Ik zal ook
+maar naar bed gaan; toch ben ik een beetje huiverig om zoo boos in te
+slapen. Wij hebben eens een verhaal gehoord van een jongen, die z'n
+zuster niet wou vergeven, voor zij ging slapen; maar zij werd niet
+weer wakker: zij stierf van hartzeer.</p>
+
+<p>Ik ben blij, dat 't morgen Zondag is; dan kan niemand van ons geld
+verdienen, en dus behoeven we elkaar daarover dan ook niet in 't haar
+te vliegen. Daar houd ik trouwens toch niet van; wij hebben allen
+noodig, dat we vrede met elkaar houden.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter03"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK III</h3>
+
+<p>Een gansche week lang heb ik niets geschreven, dus mag ik nu wel eens
+spoedig aan 't werk. 'k Zal eerst maar eens wat vertellen van
+verleden Zondag.</p>
+
+<p>Bij het ontbijt krijgen we Zondagsmorgens allemaal een gekookt ei;
+dat is het eerste pleizier van den dag, ongerekend nog het genot der
+Zondagsche kleeren. Lena en ik zijn dol op witte jurken, en daar we
+nu juist uit den rouw zijn, kunnen we ze mooi dragen. Ook onze hoeden
+zijn wit, met witte linten. Lena lijkt Zondags wel een engel; als ze
+vleugels had, zou ze er bepaald een wezen. En het dragen van
+Zondagsche kleeren stemt je ook zoo opgewekt.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/11_kaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:197px;"></center>
+<br>
+
+<p>We moeten Zondags heel vlug ontbijten, omdat tante Caroline naar de
+Zondagsschool moet. Nog vóór kerktijd is ze terug, om met ons ter
+kerk te gaan. Verleden Zondag was het verschrikkelijk warm, en de
+brandende zonnestralen door de groote kerkramen maakten het
+daarbinnen benauwd. Leuk was het, toen de zon het kale hoofd van een
+boer ging plagen; hij sloeg met z'n zakdoek over z'n hoofd, als zaten
+er vliegen, eindelijk spreidde hij z'n zakdoek geheel over z'n hoofd
+uit, en had toen zóó 'n koddig voorkomen, dat ik 'n vreeselijken
+toer had, om niet in lachen uit te barsten. Ten slotte kon ik het
+niet meer uithouden, en proestte het zóó hard uit, dat vader
+ophield met preeken en mij strak aankeek. Wat had ik het toen te
+kwaad; m'n oogen stonden vol tranen, en ik kon het toch heusch niet
+helpen, ik had alles gedaan om niet te lachen. Eindelijk ging vader
+weer voort, en luisterde ik met aandacht naar hem. Want vader preekt
+heel mooi, altijd vertelt hij wat nieuws uit den bijbel.</p>
+
+<p>Hij begon met de geschiedenis van den hoofdman over honderd, en sprak
+daarbij over deze woorden: "Ik zeg tot dezen: ga, en hij gaat, en tot
+genen: kom, en hij komt, en tot een anderen: doe dit, en hij doet
+het." Vader zei, dat dit het voorbeeld was voor een goeden
+dienstknecht. En toen zei hij, dat Jezus Christus ook tot ons die
+drie woorden spreekt, maar dan in deze volgorde: Kom, ga, doe. Zoo is
+ons Christelijk leven. Wij moeten komen, vóór wij kunnen gaan, om
+te doen. Wij moeten komen, en onszelf als dienstknechten van Jezus
+opgeven, opdat Hij onze zonden vergeve en ons tot Zijn eigendom make;
+en wij moeten gaan, om anderen van Hem te spreken, eerst onze
+vrienden, en dan hen, die Jezus niet kennen. Sommigen moeten daarvoor
+ver van huis, en vader vertelde hierbij van de zendelingen; anderen
+moeten in hun eigen omgeving doen, wat Jezus hen geboden heeft.</p>
+
+<p>Elk woord van de preek heb ik begrepen, en zelfs de jongens zaten te
+luisteren, omdat vader het een preek over soldaten noemde, en de
+jongens zijn dol op soldaten.</p>
+
+<p>Toen we uit de kerk kwamen, was ik heel stil. De jongens vroegen, of
+ik aan 't tobben was over mijn geheim, maar ik zei hun van niet.</p>
+
+<p>Na het middageten gingen we allen naar het veld, om er de vragen en
+antwoorden uit onzen catechismus te leeren. Tante Caroline ging weer
+naar de Zondagsschool, maar vader kwam naar ons toe, ging in een
+gemakkelijken stoel onder de olmen zitten, en overhoorde ons de
+geleerde vragen. Toen dat afgeloopen was, gingen de jongens weg, en
+Lena ook, maar ik bleef, want ik hoopte, dat vader nog wat over zijn
+preek zou zeggen. Hij deed het al dadelijk; hij legde zijn hand op
+m'n schouder, en vroeg: "Heb je naar de preek geluisterd, Grietje?"</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/12_vragen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:421px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ja, vader." "En welke van de drie bevelen heb je nu gehoorzaamd? Ben
+je op weg, om een van Christus' trouwe volgsters te worden?" Ik
+antwoordde beschroomd: "Ik denk <i>komen</i>." Vader zei niets. En ik
+vervolgde: "Maar ik begreep niet goed het <i>gaan</i>. Ik kan toch niet
+de geheele wereld doorgaan, en het Evangelie brengen!" Vader sprak:
+"Ik heb gehoord, dat tante je gevraagd heeft, of je haar niet kunt
+helpen in de Zondagsschool; ik dacht, je zoudt daarheen kunnen gaan."
+"Maar vader," riep ik uit, met verbaasde oogen hem aanstarende, "daar
+ben ik toch veel te jong voor; de jongens zouden zeggen, dat ik dan
+nog verwaander was dan ooit, ze noemen me nu al altoos verwaand."</p>
+
+<p>"De vraag is maar, waar je 't meeste om geeft: het bevel van Jezus of
+de jongens." Ik liet mijn hoofd hangen; toen opeens viel ik uit: "Een
+kwast te heeten, is niet in den vorm." Vader lachte luid. En ik
+voegde er haastig aan toe: "Ik vind zelf, dat zulk werk voor mij te
+verwaand zou staan." "Heel wel," zei vader, "ik zal er niets meer
+over zeggen."</p>
+
+<p>Ik voelde mij ver van gelukkig. Net kwam Puf aan en klom op vaders
+knie; ik ging weg, liep naar de leerkamer en nam een boek uit onze
+"Zondagsche" verzameling. Ik las door tot theetijd. Werkelijk, ik
+kàn nog geen klas onderwijzen. Ik zou niet weten, wat ik zeggen
+moest; bovendien, de kinderen kijken je zoo aan, en Daan zou me maar
+uitlachen.</p>
+
+<p>Na de thee gingen we naar de avondkerk, maar ik was al bang, niet
+veel aandacht voor de preek te zullen hebben. En toen wij den
+avondzang gingen zingen, voelde ik de tranen opkomen, omdat ik wist,
+dat ik een lauw hart heb.</p>
+
+<p>Ik was maar wat blij, toen 't weer Maandag was, omdat ik dan heel wat
+te doen had voor onze vergadering op Dinsdag. Alex vroeg vader bij
+het ontbijt, of hij den ganschen dag mee uit hooien mocht met
+Cummins, dat is de boer, die vaders land verzorgt. Als Cummins hem
+mee hebben wou, vond vader 't goed.</p>
+
+<p>Ik beneed Alex, omdat ik er ook zoo van houd, om mee uit hooien te
+gaan. "Je maakt er een mooi lui dagje van, terwijl je zorgen moest om
+je plan uit te voeren," zei ik hem. "Sluit je op, ouwe Griet!" riep
+hij, en rende lachend weg. Daan keek hem een oogenblik na, alsof hij
+ook mee wou. "Ik ga hard aan 't werk," zei hij, "mijn plan is rijp om
+vandaag uit te werken."</p>
+
+<p>"Morgen zal 't mijne rijp zijn," zei ik, en ging den tuin in, om met
+den ouden Baldwin te praten. Dat is onze tuinman. Vroeger hadden we
+geen tuinman, eenvoudig, omdat we geen tuin hadden. Het is een
+alleraardigste oude man, maar hij wil van niemand bevelen hooren,
+zelfs niet van vader.</p>
+
+<p>"De tuin is mijn werk," zei hij eens tot vader, "en preeken maken is
+uw werk, en het is niet goed ze door elkaar te halen. U is er op
+berekend om te preeken, ik om te tuinieren, en zoo weten we zelf onze
+zaken het best."</p>
+
+<p>Altijd is hij gereed voor een praatje, en het spijt mij daarom
+eigenlijk een beetje, dat ik hem iets van mijn plan heb verteld. Nu
+weten vader en hij er allebei iets van; maar dat moet toch ook wel,
+want anders kan ik het niet uitvoeren.</p>
+
+<p>Tegen etenstijd zei tante Caroline tegen me: "Griet, je moet eens
+even soep brengen naar een arme vrouw, die een halve mijl buiten het
+dorp woont. Je kunt Puf meenemen, een wandeling zal hem goed doen."</p>
+
+<p>"Och tante," riep ik teleurgesteld uit, "moet ik nu vanmiddag uit, ik
+wou zoo graag wat in den tuin gewerkt hebben."</p>
+
+<p>"Ik heb gemerkt, Grietje, als ik je wat vraag voor mij te doen, dat
+je dan altijd wat anders hebt te doen. Zoo vreeslijk is dat toch
+niet, even een halve mijl te loopen, om soep bij een arme vrouw te
+brengen! Ik kan zelf niet gaan, want ik heb met je vader nog een en
+ander te bespreken."</p>
+
+<p>Ik trok een lip, en toen dacht ik in eens: dat kon nu wel dat "gaan"
+zijn, waarvan vader sprak. In elk geval was 't prettiger dan het
+onderwijzen in de Zondagsschool. Ik trachtte dus opgeruimd te kijken,
+ging Puf halen, en begaf mij met hem op weg. Lena kwam net het hek
+uit en riep juichend: "Hoera! Ik ga nog meer borstplaat maken! Ik zal
+'t van jelui allemaal winnen, wat zijn jelui ook voor langzame
+kinderen!" Terwijl ze dit zei, wond ze zich zóó op, dat ze van het
+hekje, waarop ze was gaan staan, plat op den grond viel.</p>
+
+<p>"Hoogmoed komt voor den val," riep ik haar na, terwijl ze overeind
+krabbelde en haar elleboog wreef. Toen rende ik met Puf weg.</p>
+
+<p>Hij was natuurlijk weer druk als twee. "Ik wil de volgende week het
+ezeltje naar de wei brengen," zei hij, "en ik wil er den eersten keer
+op rijden."</p>
+
+<p>"Wanneer komt het dan?" vroeg ik hem.</p>
+
+<p>Hij keek even voor zich, en zei toen: "Ik heb al gezegd, dat het een
+mooie ezel moet wezen, niet zooals ze die aan 't strand hebben, maar
+een met blauwe oogen en die niet bijt. Ik verwacht hem binnen 5
+dagen."</p>
+
+<p>Ik moest lachen; hij keek zoo ernstig en babbelde maar weer verder:
+"Het zal de beste ezel van de heele wereld wezen, omdat ik den
+rijksten man van de wereld gevraagd heb, hem te geven." "Ik vind, dat
+je niet zoo oneerbiedig over God spreken mag, Puf." "Ik heb niet
+gezegd, wien ik bedoelde, stoute meid, je hebt mijn geheim geraden."
+Puf stond het huilen nader dan 't lachen, en midden op den weg
+stilstaande riep hij: "'t Kan me ook niet schelen, ik vertel het aan
+niemand anders!" Toen begon ik hem maar een verhaal te vertellen, om
+zijn aandacht af te leiden.</p>
+
+<p>Het was een lange warme wandeling naar juffrouw Tapson; 't leek mij
+meer een mijl dan een halve mijl, maar ten slotte kwamen we er dan
+toch! 't Was een aardig klein huisje met een tuintje, vlak aan den
+weg. De deur stond open, ik liep dus binnen, en zag daar een man,
+bezig met het vuur op te poken.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/13_soep.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:417px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Soep voor moeder?" vroeg hij, terwijl hij zich omdraaide en van mij
+gehoord had, wat ik kwam doen. "Ik ben er zoo dankbaar voor. Boven
+ligt ze te bed met pijnlijke rheumatiek, en ik verzorg haar zoo goed
+als ik kan. 's Morgens moet ik naar Lemworth, en pas 's avonds 7 uur
+kom ik weer in 't dorp terug." Hij had inmiddels het pannetje van me
+aangenomen en keek er in. "Daar is genoeg in voor vandaag en morgen,"
+zei hij. "Vriendelijk bedankt hoor kind. Wil je niet even naar boven
+gaan, om moeder te groeten? Ze houdt zoo van gezelligheid."</p>
+
+<p>Ik klom de nauwe trap op, en Puf stommelde achter mij aan. Ik ben
+gewoonlijk bang voor zieke menschen, maar van deze oude vrouw hield
+ik. Een helder mutsje had ze op en ze lag onder een lappendeken. Haar
+gansche gezicht helderde op, toen ze ons zag komen. Zij zei, dat ze
+al van ons gehoord had, en of ik nu dat meisje was met het mooie
+haar? Ik lachte terwijl ik mijn roode lokken naar achteren schudde,
+en vertelde haar, dat dat Lena was. Toen begon Puf met haar te
+praten, en natuurlijk vertelde hij haar ook van het ezeltje. Daar was
+hij nu eenmaal vol van.</p>
+
+<p>"Puf begrijpt nog niet, wat bidden is," legde ik haar uit. "Hij
+denkt, dat hij zeker alles krijgt, waar hij God om vraagt. Hij vraagt
+b.v. om z'n speelgoed heel te maken, maar gewoonlijk doe ik het maar,
+anders gaat hij nog rekenen op wonderen."</p>
+
+<p>"Och lieve kind," zei juffrouw Tapson, "de Heere hoort gaarne het
+gebed der kinderen! 't Is net als met mijn Bob; wat die vroeg, kon ik
+niet half geven, toch luisterde ik geduldig naar al zijn wenschen.
+Maar bid, bid gerust; veel gebed maakt je ziel sterk, en zoo ben je
+ons ouderen nog ten voorbeeld."</p>
+
+<p>Puf begreep er niets van. Hij liep wat heen en weer, en ging toen de
+trap af. Ik keek hem na, en zag, dat Bob Tapson met hem spelen wilde.
+En toen heb ik juffrouw Tapson mijn geheim verteld; ik gevoelde, dat
+ik het nu toch aan iemand moest vertellen, en zoo stortte ik mijn
+hart voor haar uit. Zij luisterde met ingehouden adem, en beloofde
+mij, dat haar zoon voor mij zou uitzien, en een plekje in z'n kar
+voor mij zou openlaten.</p>
+
+<p>Ziedaar het geheim! Vader had mij aangeraden, om uit onzen tuin
+bloemen en groenten te verzamelen, die te Lemworth ter markt te
+brengen, en ze daar te verkoopen. Met den trein er heen gaan, was
+veel te duur, en daarom had ik gevraagd, op Baldwins groentenkar te
+mogen meerijden. Maar die gaat 's morgens om 8 uur al heen, en komt
+'s avonds 7 uur pas terug, en ik ben dus bang, dat tante, als ze er
+achter komt, het mij zal verhinderen.</p>
+
+<p>Ik wandelde met Puf naar huis terug en gevoelde mij verdrietig. Als
+ik ging, zou ik het ontbijt moeten missen, want voor 8 uur ontbijten
+we nooit. Ik kon wel gemakkelijk zoo vroeg weg gaan, maar zouden ze
+dan thuis niet denken, dat me wat overkomen was? Maar dan kon ik toch
+een briefje voor vader achterlaten, en hem vragen, er niets van te
+zeggen!</p>
+
+<p>Ik leefde weer op, en zoodra we thuis waren, holde ik den tuin in, om
+mijn mand te gaan inpakken. Toen we kwamen theedrinken, vertelde
+tante ons, dat vader verzocht was, om in een naburig dorp een
+begrafenis te gaan bijwonen, omdat de predikant daar uit was. "En hij
+zal daar den nacht overblijven," voegde zij er bij. "Hij zal niet
+voor morgenavond terugkomen, want morgenochtend is er ook nog een
+huwelijk te bevestigen."</p>
+
+<p>Zoo zou dus mijn brief aan vader weinig geven. Ik zat leelijk in de
+war, en peinsde, wat ik doen moest. 't Beste leek mij toe, dan maar
+voor tante Caroline een briefje achter te laten. Ik schreef nu, voor
+ik naar bed ging, dit briefje:</p>
+
+<div class="indent10">
+Lieve tante Caroline,
+<br>
+<br>
+Als ik den ganschen dag weg blijf, dan is er niets met mij gebeurd.
+En vanavond om 7 uur zal ik thuiskomen, het dient om mijn plan uit
+te voeren, dat echter een geheim is.
+<br>
+<span style="float: right;">Uw liefhebbende nicht Grietje.</span>
+<br>
+<br>P. S. Het is geen verkeerde zaak, maar een goede.
+</div>
+
+<p>Tante Caroline zei, voordat we naar bed gingen, dat zij vandaag
+nauwelijks een van ons gezien had, en dat zij hoopte, dat wij geen
+van allen verkeerde dingen in 't schild voerden. Alex werd zoo rood
+als een pioen, en zei, dat hij vreeselijk moe was, en Daan zag er
+moedeloos uit, als had hij al z'n geld verloren.</p>
+
+<p>"Ik heb hard genoeg gewerkt, om 10 kwartjes te verdienen," zei hij,
+"en ik durf zeggen, dat ik dat al lang gedaan heb."</p>
+
+<p>"Kinderen," zei tante, "ik houd niet van al dat gepraat over geld.
+Het schijnt, dat jelui aan niets anders denkt tegenwoordig. Het staat
+zoo onkinderlijk!"</p>
+
+<p>"Maar het is om een ezel te krijgen," riepen we allen uit. Toen zei
+tante Caroline niets meer. En wij gingen naar bed; ik vol van de
+plannen voor morgen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter04"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK IV.</h3>
+
+<p>Den volgenden morgen was ik al om 4 uur wakker; den ganschen nacht
+had ik gedroomd van juist voor m'n neus vertrekkende treinen, en van
+al de moeite, die ik hebben zou, om mijn plan voor tante Caroline
+geheim te houden. Ik was dan ook wat blij, toen het eindelijk begon
+te lichten en ik kon opstaan; erg gejaagd kleedde ik mij aan, want
+het was een heerlijk avontuur, en wij houden allen van avonturen.</p>
+
+<p>Overal had ik voor gezorgd. Voor niemand wilde ik weten, waar ik was
+heengegaan, en ik had dus een heel oud katoenen jurkje aangetrokken,
+met een boezelaar er over, denzelfden, dien ik altoos in den tuin
+draag. Mijn haar vlocht ik in een paar dichte vlechten, en daarover
+ging een groote zomermuts, die ook achterhoofd en hals bedekte. Tante
+Caroline vindt dat soort zoo geschikt voor onzen tuinarbeid, maar wij
+houden er niet van, om juist als de dorpskinderen gekleed te gaan.</p>
+
+<p>Heel stil moest ik me aankleeden, om Lena niet wakker te maken;
+eindelijk stond ik gereed, en legde het briefje op Lena's tafel dan
+kon zij het aan tante geven. Voorzichtig sloop ik de trappen af,
+opende de deur en liep op m'n teenen de stoep af. Den vorigen avond
+had Baldwin de groentenmand al in den stal gezet, de eenige kunst was
+nu nog, om ze daar vandaan en het hek door te krijgen.</p>
+
+<p>'t Viel niet mee maar ten slotte gelukte het toch; ik moest ze langs
+den grond sleepen, en angstig keek ik naar boven, of niemand mij zag.
+Buiten het hek liet ik ze staan, want de groentenwagens komen hier
+altoos langs, en toen liep ik zoo vlug ik kon naar het huis van
+juffrouw Tapson. Bob had mij gezegd, dat als ik wat vroeg kwam, ik
+een mooi plaatsje op zijn wagen kon krijgen. Toen ik het huis bereikt
+had, was Bob aan 't schoonmaken van zijn paard. Hij keek verwonderd
+op toen hij me zag, en herkende me niet in mijn groote muts.</p>
+
+<p>"Ik wil niet, dat ze in 't dorp weten, wat ik ga doen," zei ik. "Je
+zult er toch niets van zeggen, wel? Mijn mand staat vlak bij ons hek.
+Ik dacht, je rijdt er toch langs, en dan kunnen wij haar zoo
+meenemen."</p>
+
+<p>"'t Komt in orde, hoor," zei hij hartelijk. "Jij bent een vlug
+vogeltje, heb je al wat gegeten?"</p>
+
+<p>Ik haalde twee dikke boterhammen uit m'n zak, die de keukenmeid mij
+den vorigen avond had gegeven, toen ze dacht dat ik ergen honger had.
+Bob verraste me met een heerlijken kop thee. Toen ging hij naar
+boven, om z'n oude moeder goeden dag te zeggen, en vroeg mij, of ik
+haar ook nog even wilde groeten. Ik ging naar boven, en de oude vrouw
+schudde mij glimlachend de hand. "Je bent een dapper meisje," zei ze,
+"om er zoo op uit te trekken, en ik zal je eens zeggen, wie je wel
+zal willen helpen. Vraag maar naar Marie Dutton, ze is een eigen
+zuster van me en woont twee mijlen van Lemworth. Zij zal je graag
+helpen, en Bob zal je wel bij haar brengen."</p>
+
+<p>"Ik ben nog nooit op een markt geweest," zei ik haar, "Ik ben heel
+blij, dat er iemand is, die mij helpen wil."</p>
+
+<p>En toen gingen we naar beneden, en ik klom op den volgeladen wagen,
+die in den tuin te wachten stond. Die Bob is toch zoo'n goeie jongen:
+hij had een stoof in den wagen gezet, zoodat ik zoo echt gemakkelijk
+kon zitten.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/14_wagen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:425px;"></center>
+<br>
+
+<p>
+En daar ging het; mijn hart klopte van blijdschap en spanning. Nog
+drie vrouwen met boodschappen voor Lemworth reden mee; bij ons hek
+zette Bob mijn mand in den wagen; terwijl keek een der vrouwen mij
+aan en vroeg: "Wat is dat voor een kleine meid?" Ik draaide mijn
+hoofd niet om en Bob antwoordde kortaf: "Zij is met mij mee gekomen."
+Verder zei ze niets, want ze praatte zóó druk met de andere
+vrouwen, dat ze mij geheel vergat. Doodstil zat ik op den wagen, die
+zóó langzaam reed als duurde de tocht een jaar. Ik kreeg ten slotte
+kramp in mijn beenen, en werd moe ook. Zoo vroeg ook op geweest! Toen
+wij Lemworth naderden, zat ik al te knikkebollen! Het scheen een heel
+groote stad, en ik voelde me wat beangst toen we naar de markt reden;
+wat een menschen, en wat een drukte! Toen de vrouwen waren
+uitgestapt, en Bob z'n paard had afgespannen, nam hij mijn mand op
+z'n schouder, en zei me, hem te volgen.</p>
+
+<p>De markt was alleraardigst; er waren gansche rijen kuikens en eenden,
+vruchten en bloemen, boter en eieren, en iedereen schreeuwde zoo hard
+als ie kon. En wat waren daar grappige oude boerinnen bij, en
+druk-lachende kinderen, net als op de schilderijen, die ik wel eens
+gezien heb.</p>
+
+<p>Bob trok me mee naar een hoekje, waar een vriendelijke oude vrouw
+zat. Zij leek veel op juffrouw Tapson, maar haar gezicht was heel wat
+dikker. Bob vertelde haar, wie ik was; zij lachte en vroeg mij, haar
+alles van mijn plan te vertellen. Dat deed ik; terwijl pakte zij m'n
+mand uit, en maakte ruimte op een hoek van haar stalletje, om mijn
+koopwaar daar neer te leggen. Ik begon er schik in te krijgen, en had
+wat graag gewild, dat de jongens mij zoo even hadden gezien. En mijn
+bloemruikers waren veel mooier dan alle, die ik zag; ik had ze dan
+ook met zorg gerangschikt.</p>
+
+<p>Maar er kwam maar niemand bij me koopen, en ik begon den moed al te
+verliezen. Nooit zal ik dan ook vergeten, dat de eerste koopster mijn
+bloemen opmerkte en mij vroeg, wat de ruikers per stuk kostten. Ik
+zei: een dubbeltje &mdash; juffrouw Dutton had mij gezegd, dat ik er dat
+voor vragen moest &mdash; en zij kocht zes ruikers van me! Ik had de
+gansche markt wel kunnen ronddansen, zoo blij was ik. Spoedig daarna
+kwamen weer twee dames voorbij. Zij hielden stil, wenkten juffrouw
+Dutton goeden morgen, en vroegen haar, of zij crocussen had. Zij zei
+van niet, maar vertelde hun, dat ik heele mooie had. Zij bekeken de
+mijne, kochten er vier, bovendien nog een bundeltje varens, en
+betaalden er negen stuivers voor. De eene dame zei tot de andere:
+"Wat een schilderachtig tafreeltje, die kleine meid te midden harer
+bloemen! Als de arme menschen hun kinderen altijd zóó kleedden, als
+haar moeder haar kleedt, zouden we onder de lagere klassen niet zulke
+armoedige aankleeding vinden. Zij is een voorbeeld voor haar stand!"
+Ik durfde niet te lachen, toen ik dat hoorde....</p>
+
+<p>Later verkocht ik nog vier koolen, en drie bos wortelen. Toen de
+middag ten einde liep, had ik alles verkocht, wat ik had meegebracht,
+behalve twee koolen en één bloemruiker; die kocht juffrouw Tapson
+van me, zij heeft een groentenwinkeltje en zei dat ze haar wel te pas
+zouden komen.</p>
+
+<p>Ik vergat nog te vertellen, dat ik om 1 uur met juffrouw Dutton naar
+een tentje ging, waar thee werd verkocht en koeken. Ik had honger,
+maar ik had geen zin, van mijn verdiende geld veel uit te geven; ik
+kocht dus alleen een kop thee voor 5 cent en een koek voor 5 cent;
+juffrouw Dutton gaf me een van haar grootste appels er bij.</p>
+
+<p>Toen was het tijd, om naar huis terug te keeren. Ik telde nog even
+mijn geld: ik had één gulden en 25 cents verdiend! Wat was ik blij!</p>
+
+<p>Doch daar kwam Bob Tapson aan, om mij te zeggen, dat hij om 4 uur
+vertrok, en dat de vrouwen reeds lang hun manden gepakt hadden. Het
+speet mij, nu al van de markt te moeten scheiden, maar er was niets
+aan te doen, ik klom op den wagen en ging weer op mijn oude plekje
+zitten. De terugweg scheen eindeloos; er reed een oude man mee, die
+erg naar bier rook en om de flauwste kleinigheden lachte. Ik gevoelde
+mij vreeselijk vermoeid, en viel ten slotte in slaap, zóó vast, dat
+Bob mij bij het hek van de pastorie van den wagen moest zetten.</p>
+
+<p>"Wel, Grietje, heb je een goeden dag gemaakt?"</p>
+
+<p>"Ja," zei ik met slaperige stem, "hoeveel moet ik je betalen?"</p>
+
+<p>"O niets, kind, je nam geen ruimte in beslag; en denk er aan, even
+bij moeder aan te komen en haar alles van vandaag te vertellen. Zij
+zal het zoo graag hooren."</p>
+
+<p>Ik nam afscheid van hem, en bedankte hem hartelijk; vervolgens droeg
+ik mijn leege groentenmand naar den stal, opende de keukendeur en
+stapte heel rustig binnen. Ik was wel een beetje bang voor tante
+Caroline. Lena kwam net de trap afrennen.</p>
+
+<p>"O, jou ondeugende meid! Daar zal wat opzitten! Vader is thuis
+gekomen, en hij is o zoo boos op je. En wat heb je toch uitgevoerd?
+Den heelen dag hebben we er naar gegist, en weet je al, dat ik Daan's
+geheim heb geraden? Zou je het graag willen weten?"</p>
+
+<p>Ik antwoordde slechts: "Ik ben zoo moe; heb je wat thee voor me? Waar
+is tante Caroline?"</p>
+
+<p>"Ze zijn allemaal in den tuin, aan 't bloemen begieten. Toe, Griet,
+lieverd, zeg me nou es, wat je hebt uitgevoerd."</p>
+
+<p>Maar ik wilde 't haar niet zeggen. Ik voelde mij niet prettig door
+die ontvangst, en wou maar rechtuit aan vader gaan zeggen, wat ik
+gedaan had. Ik liep den tuin in. Tante kwam dadelijk op mij af.</p>
+
+<p>"Griet, dat is heel ondeugend van je. Waar ben je toch geweest? En
+wat heb je den ganschen dag uitgevoerd? Je weet toch wel, dat zoo
+verdwijnen zonder iets te zeggen, heel onbehoorlijk is."</p>
+
+<p>"Ik wilde het vader gaan zeggen, het is een geheim," zei ik. Tante
+Caroline kwam altijd weer in haar humeur, als we zeiden, naar vader
+te zullen gaan. Zij riep vader, die juist bezig was den gieter te
+vullen, en ging toen heen, vader en mij alleen latende. Daan zegt,
+dat zij geheel "in den vorm" is, als zij zoo doet.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/15_bril.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:253px;"></center>
+<br>
+
+<p>Vader zette zijn bril op, en keek mij scherp aan.</p>
+
+<p>"Grietje, je hebt tante vandaag heel wat angst berokkend. Ik ben niet
+tevreden over je."</p>
+
+<p>"Hoor u eens, vader. Luister es. Het gaat over de groenten en
+bloemen, waarvan u gezegd had, dat ik ze mocht hebben. Ik ben ze gaan
+verkoopen, om mee te helpen voor het koopen van onzen ezel." En ik
+vertelde hem alles, wat ik vandaag gedaan had. Een keer lachte hij,
+en toen wist ik al, dat mijn straf niet heel zwaar zou wezen. Maar ik
+kreeg toch een lichte straf; vader zei me, dat ik er niet aan mocht
+denken, ooit weer zoo iets te doen. Dat maakte mij zeer verdrietig.</p>
+
+<p>"Neen Grietje, ik wil niet, dat mijn kind daar alleen tusschen al dat
+ruwe volk is, hoe vriendelijk ze ook voor je zijn. Het mag niet. Je
+moeder zou het zeker niet hebben toegestaan. En in elk geval had je
+eerst toestemming moeten vragen. Ik ben bang, dat je vermoed hebt,
+die niet te zullen krijgen. Spreek op en zeg de waarheid."</p>
+
+<p>Ik bloosde sterk. "Ja, ik was bang, dat u me niet zoudt laten gaan,
+maar ik was niet ongehoorzaam, want ik wist het niet zeker."</p>
+
+<p>"Dat was juist verkeerd van je. Doe nooit zoo iets weer. En ga nu
+naar binnen, om wat te eten."</p>
+
+<p>"En mag ik het geld houden?"</p>
+
+<p>"Ja, daar heb ik niets tegen; maar je moet een ander middel zoeken,
+om de groenten aan den man te brengen."</p>
+
+<p>Ik ging naar de eetkamer, tante had de thee klaar. Zij zei niet veel;
+maar voor ik het eten op had, holden de jongens en Lena binnen.</p>
+
+<p>"Nou, zondaar, biecht op! Wat heb je vandaag uitgehaald?"</p>
+
+<p>"Bepaald goede zaken! Wij hebben je brief gezien, 't was een
+prachtstuk!"</p>
+
+<p>"En tante Caroline was zoo bang voor je!"</p>
+
+<p>Ik haalde rustig mijn beurs te voorschijn en legde de zilver- en
+koperstukken op tafel.</p>
+
+<p>"Ziedaar," riep ik uit, "kan één van jelui 't beter?"</p>
+
+<p>"Vijf en twintig stuivers!" schreeuwde Daan, en grabbelde er in om,
+als een oude gierigaard.</p>
+
+<p>"Nou, 't is niet slecht voor een meisje! Vertel ons nu es, hoe je 't
+hebt gedaan gekregen."</p>
+
+<p>"Dat is mijn geheim," zei ik.</p>
+
+<p>Het was mijn overwinningskreet. Maar ik wist: mijn geheim zou niet
+lang geheim blijven. Want eigenlijk wou ik ze 't allemaal zoo graag
+vertellen.</p>
+
+<p>"Zeg," riep Lena, "ik weet wat Daan deze laatste twee dagen heeft
+gedaan. Vraag hem es, hoeveel hij al heeft, Griet!"</p>
+
+<p>Daan grinnikte, en hield mij z'n dichtgeknepen vuist voor. "Ik heb
+vandaag een avontuur gehad," zei hij. En hij toonde ons een halven
+gulden.</p>
+
+<p>Ik stond op en danste de tafel rond. "Het duurt niet lang, of wij
+rollen allemaal met rijksdaalders," riep ik uit. En Alex: "Wacht maar
+tot aan 't einde der week, dan zal ik mijn klein millioen er nog
+bijvoegen."</p>
+
+<p>Toen gingen we allen achter elkaar de tafel rond marcheeren, terwijl
+Daan zong:</p>
+
+<pre class="indent10">
+    Een ezel is een heerlijk dier,
+    Over een maand dan komt ie hier,
+        Lang zal ie leven!
+        Lang zal ie leven!
+    Ons ezeltje loopt voor ons pleizier!
+</pre>
+
+<p>Daan kan altijd gedichten maken, als hij er zin in heeft. Wij waren
+zoo opgetogen, dat we hoe langer hoe sneller gingen dansen, totdat
+het een complete oorlogsdans werd. Ten slotte vielen we allen over
+elkaar heen, en rolden van den lach over den grond. Toen we buiten
+adem weer opstonden, riep ik uit:</p>
+
+<p>"Hoor es, Daan. Als jij jouw avontuur vertelt, dan zal ik het mijne
+vertellen."</p>
+
+<p>"Dames gaan voor," zei hij, met een buiging.</p>
+
+<p>Toen begon ik, vreeselijk gejaagd, mijn wedervaren te vertellen. Ik
+dacht wel, dat het hen zou verbazen, en dat deed het ook. Maar Daan
+en Alex, al zouden ze 't wat graag zelf gedaan hebben, zouden het
+toch niet zeggen. Daan trok een heel voornaam gezicht en zei: "Ik
+geloof niet, dat jij en Lena de zaak goed aanpakken. Dat kan iedereen
+wel, geld maken uit vaders eigendommen. Wel, ik ging z'n studeerkamer
+binnen, haalde er eenige boeken weg, en verkocht ze."</p>
+
+<p>"Maar dat zou heiligschennis zijn," riep ik uit.</p>
+
+<p>"De bloemen en de groenten zijn niet van jou, om ze te verkoopen,"
+zei Daan, "evenmin als de suiker en de boter, die Lena voor haar
+borstplaat gebruikt."</p>
+
+<p>"O, maar vader heeft er ons toestemming voor gegeven!" liepen wij
+beiden luid.</p>
+
+<p>"En ik betaal ook het mijne," zei Lena. "Het is heel wat zwaarder
+werk, in de dompige, heete keuken te wezen, dan op de markt te zitten
+en daar verkoopen, en ook niet half zoo aardig."</p>
+
+<p>"Vader gaf mij toestemming," herhaalde ik, "en dus is de zaak heel
+zuiver."</p>
+
+<p>"Maar kind, wij hebben allemaal recht, om de bloemen te verkoopen,"
+zei Alex.</p>
+
+<p>"Niet waar," zei ik op stelligen toon, "alleen die daar het eerst om
+vroeg! 't Was mijn plan."</p>
+
+<p>"Nou, als jij het dan voor gisteren hebt gevraagd, dan zal ik het
+voor morgen vragen; waarom niet? Ik heb harder gewerkt dan jelui
+allen, de gansche week."</p>
+
+<p>"Maar ik kan er niet mee voortgaan," zei ik verdrietig; "vader heeft
+gezegd, dat ik het niet weer mocht doen."</p>
+
+<p>"Wil je mijn avontuur nu hooren?" vroeg Daan.</p>
+
+<p>"Hij gaat nog dood, als ie niet over z'n eigen plan kan spreken," zei
+Lena boosaardig. Wij zetten ons allen tot luisteren, maar Daan zou
+z'n redevoering niet houden. Juist was hij z'n keel aan 't schrapen,
+toen tante Caroline binnen kwam, en ons naar bed joeg. "Ik zal het
+bewaren tot morgenochtend," zei Daan. En ik was er eigenlijk blij om,
+want ik was zóó slaperig en vermoeid, dat ik al sliep, vóórdat ik
+nog goed en wel onder de dekens lag.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter05"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK V.</h3>
+
+<p>Den volgenden dag vertelde Daan ons zijn geheim. Ik zal het maar net
+zoo overschrijven als hij het zei, dat is gemakkelijker. Hij was de
+rivier langs gegaan, om visch te vangen. Hij begon met deze
+bekentenis:</p>
+
+<p>"Den eersten dag trof ik het heel slecht. Daarom ging ik gisteren
+verder de rivier langs. En daar vond ik een heerlijk, rijk beschaduwd
+plekje, waar je de visschen letterlijk zag spartelen van ongeduld, om
+bij je te komen. Zij beten flink toe, en het ging puik! D'r waren ook
+wel kleintjes bij, maar ik had toch in een oogenblik mijn mandje vol.
+Nu kwam het er op aan, ze aan den man te brengen, en ik besloot, op
+mijn terugweg naar huis bij eenige boeren aan te loopen, en te zien,
+of die ze van mij koopen wilden.</p>
+
+<p>Ik vond al spoedig een groote boerderij, en liep er zoo snel mijn
+beenen mij maar dragen konden, heen. Juist was ik het huis genaderd,
+toen ik een ouden heer in een tuinstoel zag zitten, die uit een
+groote pijp dampte. Ik nam mijn pet voor hem af; hij hield mij
+staande en vroeg me, wie ik was.</p>
+
+<p>"Ik ben vischkoopman," zei ik. "Ik zou zeggen, uw keukenmeid zal wel
+wat visch van me willen koopen."</p>
+
+<p>Hij staarde me aan alsof ik een chimpansee was.</p>
+
+<p>"Maak je mand maar es open," zei hij. Met trots toonde ik hem de
+vangst. Weer staarde hij mij aan.</p>
+
+<p>"Waar heb je die visch gevangen? In welk gedeelte van de rivier?"</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/16_vissen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:413px;"></center>
+<br>
+
+<p>
+Ik legde het hem uit. "Ik heb alleen vandaag maar geluk gehad; ik
+denk, dat ik eerst naar 't verkeerde plekje ben geweest. Voor zestig
+cent laat ik u het gansche zoodje, meneer. Prachtig en frisch, pas
+gevangen!"</p>
+
+<p>Hij lachte. "Wie heeft je tot vischboer aangesteld?"</p>
+
+<p>"Ikzelf. Ik tracht een eerlijk centje te verdienen, om een ezel te
+kunnen koopen." Toen vertelde ik hem ons plan. Hij vond het zóó
+vermakelijk, dat hij dadelijk z'n beurs trok, mij een halven gulden
+gaf en zei: "Daar, breng de visch maar in huis, en breng mij morgen
+weer zoo'n mandje vol."</p>
+
+<p>Ik danste van blijdschap naar de boerderij, en gaf mijn visch af,
+doch aan de deur stond een knecht, die mij ook al vroeg, waar ik die
+visch vandaan had. Ik vertelde het hem. "Het is een geluk, dat Morris
+je niet gesnapt heeft," zei hij; "dat is juist privaat bezit van
+onzen meneer, en hij vervolgt iedereen, die zich op zijn terrein
+waagt."</p>
+
+<p>Ik zei niets, vertrok, en gevoelde mij verre van prettig gestemd. Ik
+begreep nu, waarom die ouwe heer zoo gegrinnikt had, maar ik was niet
+van plan, domme dingen te doen, ging dus naar hem toe en zei hem, dat
+ik hem z'n halven gulden kwam terugbrengen. "Ik heb bemerkt,
+mijnheer, dat het uw eigen visch is," zei ik. "Het spijt mij, dat ik
+op uw eigendom heb gevischt, ik zal het niet weer doen."</p>
+
+<p>"Hier," zei hij, "je houdt wat je hebt verdiend. Wij zullen zien, of
+je daar niet met een vischacte van mij kunt visschen. Het overkomt
+mij niet vaak, dat ik mijn eigen visch kan koopen. Vroeger mocht ik
+ook dolgraag visschen, maar mijn jicht laat het niet meer toe."</p>
+
+<p>"Nu, als u het goedkeurt, dat ik het geld behoud, zal ik het graag
+aannemen. Maar in uw vischwater zal ik niet meer visschen, uw
+opzichter zou mij kunnen betrappen. Ik ben u zeer dankbaar, goeden
+middag, mijnheer!"</p>
+
+<p>Ik nam weer mijn pet af, en ging heen; hij lachte als om een grap,
+maar ik behield den halven gulden.</p>
+
+<p>Toen zei ik: "Maar Daan, dan schijn je toch niet veel beter dan wij
+allen, want jij vangt visch, die niet aan jou toebehoort."</p>
+
+<p>"Ja, maar ik doe het niet meer," zei Daan snel. "Ik ga niet weer naar
+dien ouden heer. Ik zal het mijlen verder wel weer beproeven. Ik
+weet, dat vader op een deel der rivier ook vischrechten heeft."</p>
+
+<p>"Wie is die oude heer?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Hij is de graaf van Benton, hij heet Generaal Walton. Hij vroeg mijn
+naam niet, dat bewijst zijn voornaamheid." "En je zei eerst, dat hij
+vroeg wie je was," zei Alex.</p>
+
+<p>"Jawel, hij bedoelde mijn beroep," zei Daan deftig. "Heeren vragen
+niet iedereen naar hun naam, dat is niet naar den vorm."</p>
+
+<p>"Welnu, nu alle geheimen onthuld zijn, zal ik jelui het mijne
+vertellen," zei Alex. "Ik heb hard gewerkt en meer uitgevoerd, dan
+jelui allemaal samen." Wij lachten hem allen uit. "Goed," zei Alex,
+"vraag het dan maar aan den ouden Cummins. Hij vertelde aan vader,
+welk een drukke week hij voor zich had met het hooien, en dat hij
+één mannetje te kort kwam, en hoe moeilijk het was, hulp te krijgen.</p>
+
+<p>Maandagmorgen vroeg ging ik naar hem toe en zei hem, dat ik werken
+zou als de beste, als ie me maar betaalde; 't slot van de zaak was,
+dat hij me het loon van een halfwas knecht zou geven, nadat ik hem
+verteld had, waarvoor ik het geld noodig had. Zoo ging ik aan den
+arbeid, en Vrijdag krijg ik m'n loon: dan hoopt hij al het hooi
+binnen te hebben."</p>
+
+<p>Wij hadden wel eerbied voor Alex' plan. Maar wij hadden nog meer
+eerbied voor den afstand, die ons scheidde van het oogenblik, dat we
+geld genoeg zouden hebben. Eensklaps dacht ik aan een ander plan, en
+ik ging spoedig naar juffrouw Tapson, om haar meening erover te
+vragen. Mijn doel was, om elken Dinsdag een mand met groenten aan Bob
+mee te geven, en dan juffrouw Dutton ze te laten verkoopen. Juffrouw
+Tapson vond het een heel goed idee; ik ging weer gauw naar huis
+terug, en vroeg vader, of hij het goed vond; hij zei ja, tenminste
+zoolang Baldwin mij kon geven, wat wij uit onzen tuin te missen
+hadden.</p>
+
+<p>Toen waren we allen een beetje uit ons doen; alle geheimen waren nu
+onthuld, en wij houden juist zoo van geheimen. De volgende week
+beginnen de lessen weer.</p>
+
+<p>Niet weinig schrok ik, toen Lena den volgenden middag naar me toe
+kwam gehold en zei: "O, Griet, ik zit vreeselijk in de rats, toe,
+help me!"</p>
+
+<p>Lena komt altijd naar me toe, als ze wat bijzonders heeft uitgehaald,
+en dat doet ze altoos, als ze niets te doen heeft. Zij vertelde me
+nu, dat ze, bij het hek aan 't spelen zijnde, het meisje had zien
+voorbijrijden, dat ik den vorigen dag in het mooie dogkarretje had
+gezien. Het meisje moest in juffrouw Ribbon's winkel wezen, en daar
+ze alleen was, moest ze haar paardje los laten staan. Lena ging er
+heen, en toen, zonder over de gevolgen na te denken &mdash; Lena denkt
+nooit na, als ze iets gaat doen &mdash; sprong zij in het karretje, en
+reed er het dorp mee in.</p>
+
+<p>"Het was alleen maar uit de grap, Grietje," zei ze; "ik wilde binnen
+twee minuten weer terug zijn, en ze zou er niets van hebben gemerkt,
+maar ik gaf het paard een tikje met de zweep, en het ging er van door
+als de wind en ik kon het niet meer tot stilstaan brengen. Toen ik
+dat gewaar werd" &mdash; hier knipte Lena boosaardig met de oogen, &mdash; "had
+ik eerst dol veel schik. Wij vlogen erlangs en toen we te Cross Glen
+kwamen, draaide het paard een groote poort in! Toen werd ik angstig,
+want ik wist, dat onze baron daar woont zooals vader mij verteld
+heeft. Op zoo'n groot heerenhuis, Griet! Zoodra we de plaats waren
+opgereden, hield de pony stil; een huisknecht kwam de stoep af, en
+keek verbaasd rond, toen hij me zag.</p>
+
+<p>"Waar is juffrouw Clara?" vroeg hij.</p>
+
+<p>Ik klom snel uit het karretje, en zei: "Zij was bij ons in den
+winkel, en toen is het paard met mij weggerend." O, wat was ik
+beangst, Griet; ik vloog de laan uit, en verborg mij achter struiken,
+opdat niemand me zien zou. Eindelijk kroop ik te voorschijn, klom
+over een heg, en kwam zoo weer op den landweg terecht. Wat ben ik
+warm en moe!"</p>
+
+<p>"Maar Lena, wat is dat een leelijke streek van je! Waar is het meisje
+nu?"</p>
+
+<p>"Ik weet het niet. Ik denk, dat ze naar huis is gewandeld. Toe Griet,
+ga 's gauw naar juffrouw Ribbon, en vraag het eens even. Ik hoop nog,
+dat ze niet zullen ontdekken, wie het gedaan heeft."</p>
+
+<p>"Ga zelf," zei ik boos. Toen sloeg Lena haar armen om mijn hals.
+"Lieve Grietje, toe, ik houd zoo van je. Hè toe, ga jij nu even!
+Iedereen weet wel, dat jij er geheel buiten staat."</p>
+
+<p>Ik ging, en vond juffrouw Ribbon heelemaal in de war over wat er was
+voorgevallen.</p>
+
+<p>In één adem door vertelde juffrouw Ribbon wat er gebeurd was.</p>
+
+<p>"'t Gebeurt niet vaak, dat er een van de jonge dames van 't Huis in
+mijn winkeltje komt. Ik stond dan ook verplet, toen ik plotseling den
+pony hoorde wegrennen. Net was ik bezig, Clara een ons van Lena's
+borstplaat af te wegen, en ik vertelde haar wie ze gemaakt had, toen
+we eensklaps opschrikten door het wegrijden van 't karretje; beiden
+vlogen we de deur uit, en daar zagen we met ontzetting Lena
+wegrijden, haar lange haar als een gouden wolk om haar hoofd waaiend,
+en met een snelheid als van een automobiel. Houd haar vast! gilde
+Clara, zij rijdt met mijn pony weg!</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/17_locomotief.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:312px;"></center>
+<br>
+
+<p>Maar je hadt evengoed een locomotief kunnen tegenhouden. Ik trachtte
+toen de jongejuffrouw weer naar binnen te krijgen, om bij mij te
+wachten. Maar zij was zóó geschrokken, en ook zóó boos, dat ze
+stampvoetend van ergernis bleef staan en zei: Mijn moeder zal dat
+borstplaatmeisje wel eens duchtig straffen! Toen ging ze op den weg
+heen en weer loopen. En als nu Mevrouw er van hoort, zal ze nog hier
+komen en mij vragen, waarom ik niet iemand bij 't paard heb gezet, en
+dan zal ze 't me daarvoor ook nog lastig maken. Ik zou voor geen geld
+van de wereld haar willen boos maken, want dit is haar huis en ik ben
+haar huurster!"</p>
+
+<p>"Maar juffrouw Ribbon, wat spijt het me, dat het zoo geloopen is.
+Maar u weet, hoe Lena is. De borstplaat heeft haar eenigen tijd zoet
+gehouden, maar altoos haalt ze wat uit, dat verkeerd is. Denkt u, dat
+de jongejuffrouw goed thuis gekomen is?"</p>
+
+<p>"Hoe zou ik dat weten? Ik hoorde of zag sedert niets van haar."</p>
+
+<p>Vol van allerlei gedachten kwam ik thuis. Voor verklikker te spelen,
+vind ik verschrikkelijk. Dat is een van de dingen, die niet "in den
+vorm" zijn; bluffen en liegen en klikken vind ik slecht. Maar ik wist
+ook, dat vader van deze geschiedenis hooren zou, en er is niets, wat
+hij meer haat, dan dingen te vernemen, die wij hem verzwegen hebben.
+Hij wil, dat we altoos dadelijk onze verkeerdheden vertellen. Ik ging
+dus naar Lena toe, en zei haar, dat ze naar vader moest gaan, en het
+hem vertellen. Zij wou niet, en toen zei ik haar, dat ik zelf zou
+gaan. Toen begon ze natuurlijk weer heel lief te doen. Juist kwam
+vader binnen, toen we druk aan 't twisten waren, wie gaan zou.</p>
+
+<p>"Wat is er aan de hand?" vroeg hij.</p>
+
+<p>"Lena wou u iets vertellen," zei ik en liep daarna vlug de kamer uit.
+Natuurlijk biechtte ze nu op; vader nam haar mee naar de
+studeerkamer, en las haar daar eens flink de les; schreiende kwam ze
+terug. Later heeft ze me verteld, dat vader haar een briefje van
+schuldbekentenis had laten schrijven; zelf had hij er een aan Mevrouw
+geschreven, waarin hij de toedracht der zaak meedeelde. Hij had tegen
+Lena gezegd, dat hij telkens weer zich voor zijn kinderen moest
+schamen, en daarop was Lena gaan schreien. Maar hij had haar gekust,
+voor ze wegging; vader is dol op Lena; hij zegt altoos, dat ze hem
+aan moeder herinnert!</p>
+
+<p>Den daarop volgenden avond, Vrijdag, waren Lena en ik in de badkamer.
+Wij moesten "de groote wasch" doen, altijd een groot vermaak. Wij
+vullen dan de kuip maar half, en wasschen alles, wat we maar machtig
+kunnen worden. Puf hielp ons dapper. Alle kammen en borstels worden
+eerst gewasschen, dan alle poppenkleeren van Lena, zakdoekjes,
+halskraagjes, schortjes, en alles wat er maar vuil in huis te vinden
+is. Puf bracht ons alle artikelen aan; juist had hij een wollen aapje
+in 't bad laten plonsen, en stonden we te schaterlachen om z'n koddig
+gezicht, toen Emma kwam binnenvliegen.</p>
+
+<p>"De jongedames Grietje en Lena moeten dadelijk naar de huiskamer
+gaan; er is visite, en tante heeft gezegd, dat je komen moet!"</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/18_badkamer.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Hè, wat vervelend!" zei ik, "En wie is het, Emma?"</p>
+
+<p>Lena en ik stonden in onzen onderrok, vanwege het geplas met water.</p>
+
+<p>"Het is Mevrouw Londesburg met haar dochtertje."</p>
+
+<p>Lena en ik keken elkaar verschrikt aan.</p>
+
+<p>"Ik ga niet heen," zei Lena, "ik doe het niet."</p>
+
+<p>Maar Emma troonde ons mee naar de slaapkamer, waar we ons
+aankleedden.</p>
+
+<p>"Wij moèten gaan, Lena. O kind, ik wou, dat je 't maar niet gedaan
+hadt. Ik zou wel vriendin met dat meisje willen zijn." "Ik niet
+graag!"</p>
+
+<p>Lena was boos, en zij stond maar steeds heen en weer te wiegen, toen
+Emma trachtte haar het haar met den pas schoongemaakten borstel te
+borstelen. "Ga weg, Emma! Ik zal ze uur aan uur op me laten wachten.
+Ik ben in geen jaren klaar!"</p>
+
+<p>Emma ging boos weg. Toen smeekte ik Lena, om toch anders te doen;
+binnen twee minuten helderde haar gelaat op &mdash; zij is nooit langer
+dan 5 minuten boos &mdash; en was ze bereid, mee naar beneden te gaan.</p>
+
+<p>"Ik zal voorwenden, dat ik van niets afweet," zei ze; "vader is uit,
+en dus kan hij het haar niet zeggen."</p>
+
+<p>Zoo kwamen we de huiskamer binnen; ik was heel wat meer beangst dan
+Lena. Daar zat het meisje; alleraardigst zag ze er uit in haar witte
+zijden jurk en witten hoed. Mevrouw was in druk gesprek met tante
+Caroline. Iedereen in het dorp is bang voor Mevrouw Laura; ik begrijp
+niet waarom; zij keek heelemaal niet streng, en toen ze ons zag,
+barstte ze in een schaterlach uit.</p>
+
+<p>"Wie van jelui heeft me dat aardige briefje geschreven? Ik ben hier
+gekomen, om het je te vergeven, en om je te vragen, of je morgen bij
+mijn dochtertjes komt theedrinken. Wil je komen?"</p>
+
+<p>Lena sloeg niet eens beschaamd de oogen neer.</p>
+
+<p>"Ik ben het, die u vergiffenis woudt schenken," zei ze. Toen gaf
+Mevrouw ons de hand, en wij gaven Clara ook een hand. Zij keek Lena
+heel ernstig aan, maar glimlachte tegen mij.</p>
+
+<p>"Hebben jelui een kinderkamer?" vroeg ze mij.</p>
+
+<p>"Neen, alleen een leskamer; wil je ze eens zien?" Dadelijk ging ze
+met ons mee. Wij gingen zwijgend de trap op; boven gekomen, zei Lena:
+"Wil je ons bad eens zien?"</p>
+
+<p>Zij aarzelde even en zei toen van ja. Wij hadden heelemaal vergeten,
+dat we Puf alleen hadden achtergelaten; toen we de badkamer
+binnengingen vonden we hem bezig met onze oude kat en haar twee
+jongen, die hij in de kuip had gezet, om ze alle drie te wasschen. De
+kleine poesjes waren al bijna verdronken. Vliegens haalden we ze uit
+het water, en in den angst van het oogenblik was alle stugheid
+tusschen Clara en ons geweken, en begon ze al druk over allerlei mee
+te babbelen. Zij vertelde ons, dat ze een tweeling was; haar zusje
+heette Betty. Betty had haar voet verstuikt, en kon nu niet loopen;
+de dokter had gezegd, dat ze heel lang moest blijven liggen. Puf keek
+Clara eens even aan, en zei toen: "Wil je ook niet es wat wasschen?
+Mijn slabbetje is heel erg vuil."</p>
+
+<p>Intusschen was Lena de katten aan 't afdrogen, en toen ze er wat
+toonbaar uitzagen, droegen we ze naar beneden, om ze in de keuken
+verder te laten drogen. Daarna lieten we 't vuile water uit de kuip
+loopen, en deden er weer versch in; Clara vond het zóó verrukkelijk,
+dat zij ook wou wasschen. Wij gaven haar een vuil paardedekje van Puf
+en vertelden haar, terwijl ze ijverig te wasschen stond, hoe we tante
+eens voor den gek hadden gehouden.</p>
+
+<p>Wij waschten toen een roodwollen poppejurkje; dit gaf zóó erg af in
+'t water, dat ik naar beneden vloog, en tante Caroline toeriep: "Kom
+u es gauw boven, Lena bloedt zoo." Tante Caroline liep zoo hard als
+ze kon de trap op, en kwam doodelijk verschrikt bij 't bad. Daar zag
+ze, hoe we haar voor 't lapje hadden gehouden. Clara vond de historie
+allerleukst.</p>
+
+<p>Maar wat was ze nat geworden! Haar jurkje kon je wel uitwringen. Wij
+beproefden haar te drogen, doch toen we beneden kwamen, was tante
+Caroline erg boos, en zelfs Mevrouw Laura keek verstoord. Clara kreeg
+Lena's beste witte jurk aan, die haar heel goed paste; tante zei
+tegen Mevrouw: "Ik verzeker u, dat ik geen oogenblik gerust ben, wat
+er gebeuren zal. Ik kan u niet zeggen, hoe dit me nu weer spijt."
+Maar Clara zei dadelijk: "Och mama, ik vond het zoo heerlijk; ik kan
+me thuis nooit zoo vermaken." Mevrouw Laura glimlachte en sprak: "Ik
+kan me zoo begrijpen, juffrouw, dat u uw handen vol hebt; bij mij
+moeten ze maar niet wasschen, als ze op de thee komen morgen."</p>
+
+<p>Mevrouw en Clara vertrokken nu per rijtuig; Lena en ik kregen droog
+brood bij de thee, omdat we Clara hadden laten wasschen. Ik vind die
+straf niet verdiend. Vader straft ons nooit onverdiend. Tante denkt
+altijd, dat we dan beter zullen opgroeien. Maar wij denken wel eens,
+dat die bijzonder goed opgevoede lui de malste menschen van de wereld
+worden. En daarom zijn we d'r heelemaal niet op gesteld, zoo heel
+best op te groeien.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter06"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK VI.</h3>
+
+<p>In groote spanning zagen Lena en ik de theevisite bij Mevrouw Laura
+tegemoet. Lang voordat tante Caroline het gewild had, waren we al in
+ons beste pakje gestoken. Emma bracht ons weg, en liep onophoudelijk
+druk te praten over het mooie, groote huis van den baron. Ik wou, dat
+ze allen bij ons in de kerk kwamen, maar dat doen ze niet; dichterbij
+hebben ze een kerk, en daar gaan ze heen. Wat zullen de jongens
+jaloersch op ons zijn; ik heb ze maar gezegd, dat er heelemaal geen
+jongens zijn, waarna Daan opmerkte, dat een visite van louter meisjes
+hem te min was.</p>
+
+<p>Lena was gewoon wild; ik waarschuwde haar, dat, als ze wat verkeerds
+uithaalde, ik dadelijk naar huis terug zou keeren, om haar daar te
+laten. Natuurlijk werd ik weer voor verwaandheidje uitgescholden,
+maar dat is minder: Lena was nu niet kalm.</p>
+
+<p>Toen we de groote voordeur naderden, was ze o zoo schuchter, ik denk
+een beetje angstig. Ikzelf eigenlijk ook wel een weinig, toen een
+deftige huisknecht ons in een vestibule liet, die geheel met
+schilderstukken en platen versierd was, en ons vervolgens langs
+eindelooze gangen geleidde, waarna hij een deur opende, en riep: "De
+jongedames van de pastorie!"</p>
+
+<p>Even daarna stonden we in een allerliefste kinderkamer, en kwam Clara
+ons tegemoet om ons te verwelkomen. Zij bracht ons dadelijk bij 't
+venster, waar Betty op een sofa lag. Zij geleek sprekend op Clara,
+alleen haar gezichtje was wat smaller en bleeker. Dan was er in deze
+kamer nog een vriendelijke gouvernante, Miss Tudor.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/19_gouvernante.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:424px;"></center>
+<br>
+
+<p>Onmiddellijk vroeg Lena haar, of ze nog familie was van den koning
+Tudor. Miss scheen het nog al niet kwaad op te vatten; ze lachte
+althans en zei, dat ze vreesde, wel geen koning in de familie te
+zullen hebben.</p>
+
+<p>Toen trok Clara ons mee, en liet ons al haar prachtige poppenkamers
+en ander speelgoed zien. Al spoedig zat Lena op den vloer en
+vermaakte zich met een der poppenkamers. Inmiddels was ik met Betty
+gaan praten.</p>
+
+<p>"Clara heeft me verteld van jelui badkamer en de groote wasch," zei
+ze; "ik wou, dat ik er bij geweest was. Toe, vertel me d'r es wat
+meer van." Ik ging haar nu vertellen van ons ezeltje, en hoe wij
+probeerden het geld te krijgen; ze vond het allerleukst.</p>
+
+<p>Clara kwam naar ons toe: "Zeg, Betty, wij hebben toch zoo'n schik met
+ons poppenhuis; Lena vertelt me allerlei nieuws, hoe ik er mee om
+moet gaan. Wij hebben inbrekers door den schoorsteen laten klimmen,
+en onder het ledikant verborgen, en" &mdash; hier ging ze fluisteren &mdash;
+"als Miss meteen uit de kamer gaat, gaan we een brandje voorstellen,
+en dan zijn wij brandweermannen; dan halen we de tuinslang en
+bespuiten het met water."</p>
+
+<p>Betty's oogen schitterden, maar ik moest zien, dat spelletje te
+voorkomen. Ik vertelde haar, dat wij zooiets thuis ook eens gedaan
+hadden. De jongens staken toen een brandenden lucifer onder een van
+de poppenbedden. 't Was o zoo aardig, maar het gansche bed vatte
+vlam, en al onze poppen verbrandden. 't Was wel heel vermakelijk, het
+toen te blusschen, doch net kwam moeder binnen, en wij moesten haar
+beloven, zooiets nooit weer te zullen uithalen. Als we hier zoo'n
+rommel maken, mogen we nooit weer komen.</p>
+
+<p>Lena keek me nijdig aan. "Hè, Griet, wat ben je weer vervelend, je
+houdt nou ook nooit es van een grapje!"</p>
+
+<p>'t Is wel hard, als je voor vervelend wordt gescholden, terwijl je 't
+goed bedoelt; maar ik zei geen woord meer, zoodat Lena al spoedig
+haar zinnen op wat anders zette. 't Duurde niet lang of de
+poppenkamer was veranderd in een kasteel, door soldaten belegerd; de
+poppen werden verondersteld, te worden gevangen genomen en vermoord,
+waarbij Clara en Lena een afgrijselijk geschreeuw aanhieven.</p>
+
+<p>Inmiddels vertelde Betty mij, hoe het voortdurend liggen op de sofa
+haar vermoeide, en hoe zij ernaar verlangde, er af te mogen en de
+kamer rond te huppelen. Vervolgens toonde ze me haar boeken en
+speelden we een leuk spelletje, totdat de thee kwam. Wij waren toen
+al de beste vrinden; Clara zei, dat er in geen mijlen zulke meisjes
+als wij te vinden waren. Wij vroegen haar de namen van al de dominees
+in de buurt, en van al de baronnen, en het bleek, dat zij ze allen
+bij name kende.</p>
+
+<p>Na de thee, toen Miss Tudor de kamer verlaten had, zei Betty tegen
+me: "Ik ben toch zoo blij, dat jelui niet zoo braaf bent. Ik dacht
+altijd, dat kinderen van een dominee zoo heel braaf waren. En als
+jelui dat waart, zou ik niet van je gehouden hebben."</p>
+
+<p>Ik voelde me wat vernederd en zei langzaam: "Zoo. Ja, heel goed ben
+ik niet, maar ik tracht het toch te worden." Zij keek mij aan. "Maar
+het is toch veel grappiger om ondeugend te zijn."</p>
+
+<p>"Dat weet ik niet," antwoordde ik. "Zoolang je 't bent, lijkt het
+heel dapper, maar daarna is het dat lang niet."</p>
+
+<p>"Ik wou, dat er geen "daarna" bestond," zei Betty ongeduldig. "Dat ik
+hier op die vreeselijke sofa lig, is ook een "daarna". Je weet, ik
+heb mijn voet verstuikt, toen ik als een jongen in een boom wou
+klimmen. Miss Tudor riep me, om er uit te komen, maar ik lachte haar
+uit, klom hooger en &mdash; viel."</p>
+
+<p>"Verschrikkelijk," zei ik, en voegde er aan toe, terwijl ik mijn
+wangen voelde gloeien: "Dat is nu precies hetzelfde, wat ik zou
+gedaan hebben. Het is dan zoo akelig gemakkelijk, zoet te wezen."</p>
+
+<p>"Ik houd ervan, flink ondeugend te wezen," sprak Betty met trots.</p>
+
+<p>"Ik wou, dat je vader kende," zei ik. "Hij gunt ons zooveel mogelijk
+pleizier. Vaak zegt hij tegen tante Caroline: Een losse teugel,
+tante, voor mijn jonge wildebrassen, en zoo weinig mogelijk bevelen
+en regelen als 't maar kan. Dat zal ongehoorzaamheid voorkomen."</p>
+
+<p>"Wat een lieve vader!" riep Betty.</p>
+
+<p>En ik ging voort: "Hij zegt, dat als wij Gods geboden gehoorzamen,
+wij ook de zijne zullen opvolgen. Toen ik nog een klein meisje was,
+las ik vaak de Tien Geboden over, en ik dacht, dat ik er nooit één
+van overtrad. Maar nu weet ik beter. Verleden Zondag noemde vader ons
+drie geboden: Kom, ga, doe."</p>
+
+<p>Betty luisterde met aandacht. "Toe, ga voort. Je bent een
+heerlijkerd; 't eene oogenblik brul je van 't lachen en 't andere hou
+je een preek."</p>
+
+<p>Ik vertelde haar nu, zooveel als ik nog wist van vaders preek. "Zoo
+doet een trouwe knecht. In onze kerk ligt een ridder begraven, die
+altoos trouw en altoos bereid was. Vader zegt, dat hij dat ook wil
+wezen, en natuurlijk is hij het ook, en als ik er maar veel om denk,
+tracht ik het ook te wezen."</p>
+
+<p>"Vergeet je het dan zoo gauw?"</p>
+
+<p>"Bijna altoos," antwoordde ik zuchtend.</p>
+
+<p>In dit gesprek werden we gestoord door Lena en Clara. Ze wilden zich
+verkleeden. Wij gingen dus naar Clara's slaapkamer en trokken
+allerlei malle kleeren aan. Daarna keerden we terug naar Betty. Clara
+stelde een oude bedelares voor; Lena moest een Indiaan verbeelden,
+terwijl ik een deftige Amerikaansche dame voorstelde.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/20_dame.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:409px;"></center>
+<br>
+
+<p>Allemaal deden we verhalen aan Betty, en zeiden, uit Engeland te zijn
+gekomen, omdat we gehoord hadden, dat ze zoo rijk en goed was.
+Vervolgens kondigde Lena een Indiaanschen dans aan; zij klauterde op
+de tafel, en tolde als een dolle rond, zoodat Betty tranen van 't
+lachen kreeg.</p>
+
+<p>Toen deze voorstelling was beëindigd, werd ons meegedeeld, dat Emma
+gekomen was, om met ons weer naar huis te gaan. Wij namen afscheid
+van elkaar; Clara en Betty vroegen ons, toch vooral weer te komen.
+Wij vonden het heerlijk, en Lena zei, toen we thuis kwamen: "Nu zie
+je es, hoe goed het was, dat ik er met den pony vandoor ging, want nu
+hebben we beste vriendjes in Clara en Betty." Toen wij thuis kwamen,
+vonden wij de jongens druk bezig met het tellen van hun geld. Daan
+had 65 cent gemaakt voor gevangen visch, die hij bij drie
+verschillende boeren had verkocht, en Alex had f1.80 verdiend bij
+Cummins; deze had hem 30 cent per dag gegeven voor zijn hulp bij 't
+hooien. Met de noodige plechtigheid verklaarde Alex: "'t Is verdiend
+in het zweet des aanschijns; maar het is ook alles, wat ik kan
+verdienen, want er wordt nergens meer gehooid nu. En de volgende week
+moeten we ook weer naar school."</p>
+
+<p>Oversecuur telden we allen ons geld nog eens na; 't was nog lang niet
+genoeg, om er een ezel voor te koopen, maar wij hadden alle hoop, er
+nog heel wat bij te verdienen. Lena kon doorgaan met het maken van
+borstplaat, en ik met het plukken van bloemen, en het zenden van
+groenten naar de markt. Daan kon voortgaan met zijn visscherij.
+Alleen voor Alex moest fluks een ander plan bedacht worden.</p>
+
+<p>"Niet noodig!" zei hij. "Ik heb harder gewerkt dan jelui allemaal
+samen. Ik heb mijn aandeel geleverd."</p>
+
+<p>"Eén gulden en tachtig cents is niet veel," merkte ik op. Alex begon
+korzelig te worden en zei: "'t Zit 'm niet in de hoeveelheid, 't zit
+'m in de waarde. Deze 36 stuivers vertegenwoordigen een zeer zwaren
+arbeid. Wat zou je meer op prijs stellen als verjaarsgeschenk: een
+boek, dat je zoo maar koopt en weer weggeeft, of een boek, waarvoor
+een jaar lang gespaard is, en de krachten van wie het kocht, bijna
+heeft uitgeput?"</p>
+
+<p>Ik was onder den indruk van deze redevoering, maar Daan heelemaal
+niet. "Je bent een lui stuk mensch," zei hij; "ik weet heel goed, dat
+je den halven dag in 't land lag, en frissche dranken kreeg."</p>
+
+<p>Maar Alex meende een week rust noodig te hebben; daarna zou hij een
+nieuw plan aanvatten. "Mijn lichaam is zoo vermoeid, dat ik niet
+denken kan; maar ik beloof je, dat mijn nieuwe plan niet minder
+aardig zal wezen dan dat van jelui."</p>
+
+<p>De Zaterdag met z'n zangoefening in de kerk kwam weer aan. Juist was
+ik aan 't zingen, toen ik ineens dacht aan vaders preek: Semper
+fidelis, semper paratus. Ik dacht erover, wat vader nu wel van mij
+zou wenschen. Maar ik had den moed niet, om het te doen; Daan zou mij
+uitlachen m'n leven lang. Maar toen ik naar bed ging, bad ik tot God,
+of Hij mij zóó moedig wilde maken, dat ik het doen durfde.</p>
+
+<p>Zondagmorgen vond ons allen aan 't ontbijt. Tante Caroline staat
+gewoonlijk al vóór ons van tafel op, omdat ze naar de Zondagsschool
+moet. Ook nu zou ze juist weer heengaan, toen Daan eensklaps
+opsprong, met rood gezicht haastig z'n kopje thee leegslurpte, en
+zei: "Tante, ik ga met u mee naar de school. Ik zal de klasse der
+kleintjes nemen." Tante nam het heel kalm op, maar voor onze ooren
+was het, of het onweerde.</p>
+
+<p>"Ik heb al zoo vaak er op aangedrongen, dat een van jelui me helpen
+zou," zei tante. "De arme kleintjes begrijpen mijn onderwijs aan de
+ouderen nog niet."</p>
+
+<p>Daan ging de kamer uit. Alex sloeg z'n oogen ten hemel, hief z'n
+handen op en riep: "De hemel komt naar beneden!" Lena begon te
+giegelen. "Stel je voor: Daan de kleintjes aan 't onderwijzen! Hij
+weet ze niets anders te zeggen dan "goede vormen"."</p>
+
+
+<p>Ik gevoelde mij als aan den grond genageld. Als ik dàt geweten had!
+Dat was nu de jongen, van wien ik vreesde, dat hij mij uit zou
+lachen, als ik deed, wat hij nu doet! Ik liep den tuin in, en
+schreide eens goed uit. En o, hoe bewonderde ik Daan nu! Altijd doet
+hij de dingen zoo onverwacht. Nooit praat hij er over, en je zou
+denken, 't kan hem niet schelen ook, maar plotseling komt ie uit z'n
+rust, gaat heen, en doet het. Ik zou zoo graag als hij wezen.</p>
+
+<p>"Wat zal ik een pret hebben over die zuigelinglessen," zei Alex, toen
+we samen naar de kerk gingen. "Neen, dat mag je niet," zei ik, "want
+het is heel goed, wat Daan gaat doen. Verleden Zondag heeft vader er
+nog over gepreekt. Ik had het ook willen doen, maar ik was bang, dat
+jelui me zouden uitlachen. En nu is Daan me vóór geweest. Heusch
+Alex, onder het ontbijt dacht ik elk oogenblik het te zullen zeggen,
+maar zie, ik kwam net te laat."</p>
+
+<p>Alex keek me een beetje scheef aan, maar zei niets; en toen we Daan
+bij het middageten weer zagen, zei geen van ons wat tegen hem; wij
+deden, alsof er niets gebeurd was. Ik bewonder Daan, als hij zoo
+doet, want hij zegt nooit, dat hij iets goed doet. En om elkaar te
+zeggen, dat je iets goed doet, vind ik verkeerd, lijkt me zoo
+verwaand.</p>
+
+<p>En nu moet ik vertellen van Maandagmorgen, en van de groote
+verrassing, welke ons toen te beurt viel. Puf had al telkens gezegd,
+dat hij iederen dag een brief van God verwachtte, met het geld voor
+een ezel erbij. Elken morgen klampte hij den brievenbesteller aan. 't
+Zal den man wel raar in de ooren geklonken hebben, toen Puf hem
+vroeg: "Weet u wel zeker, dat er geen brief voor mij bij is, want ik
+verwacht er een van God; het moet een heele zware brief wezen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/21_brief.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:189px;"></center>
+<br>
+
+<p>Dezen Maandag bracht hij de brieven weer binnen, en toen vader ze
+nakeek, zei deze plotseling: "Is hier een mijnheer George
+Marjoribanks in de kamer?" "Dat ben ik!" riep Puf, en danste in de
+grootste opwinding om de tafel. "Laat mij hem zelf openmaken!" Hij
+kreeg den brief in z'n handjes. "Maak 'm nu maar open," zei vader,
+ook wel 'n beetje nieuwsgierig. Puf maakte hem open: er zaten drie
+postbewijzen in, en een velletje papier, waarop geschreven stond:</p>
+
+<pre class="indent10">"Van grootmoeder. Voor een ezeltje."</pre>
+
+<p>En elk van de postbewijzen was f12.&mdash; groot.</p>
+
+<p>Wij konden onze oogen niet gelooven. Grootmoe geeft ons zelden geld
+&mdash; alleen op verjaardagen. Ik vermoedde natuurlijk al dadelijk, dat
+tante Caroline haar verteld zal hebben, hoe vurig Puf er om bad. Pufs
+gezicht was een portret waard, toen hem werd uitgelegd, hoe de zaken
+nu stonden. Zijn oogen straalden van blijdschap; hij zette een borst
+op en zei: "Natuurlijk. Ik begrijp heel goed, wat er gebeurd is.
+Vader zegt, dat God geld aan sommige menschen geeft, om er goed voor
+te zorgen. Hij heeft het Zelf te druk gehad, om het te zenden, en
+daarom droeg Hij oma op om het te doen."</p>
+
+<p>"Ik geloof, dat je de waarheid zegt, Puf," sprak vader, terwijl hij
+hem kuste op z'n heerlijken kroeskop. Puf keek met verrukte blikken
+om zich heen. "Mijn plan is het beste geweest van ons allen," juichte
+hij.</p>
+
+<p>Wij waren te verrast, om te spreken. Vader sprak zachtjes: "Want
+derzulken is het Koninkrijk Gods."</p>
+
+<p>Toen, na nog even stilte, barstten we allen uit in een blij gejuich.
+Het ezeltje was zoo goed als gekocht, en we konden zelfs nog wel geld
+over houden. Daan zei al dadelijk, dat dat dan wel kon dienen voor
+een zadel, maar vader zei, dat we voor die 36 gulden en wat we al
+reeds hadden; allicht wel een ezeltje en een tweede-hands wagentje
+konden koopen. Maar vader schat de dingen altijd goedkooper dan ze
+zijn.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter07"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK VII.</h3>
+
+<p>En nu: waar kunnen we een ezel koopen?</p>
+
+<p>Ziedaar de groote vraag, welke ons allen bezig hield, toen we op een
+pufwarmen middag ons hadden neergevleid onder de boomen langs het
+grasveld. Behalve Puf, die nog niet tot bedaren gekomen was en
+telkens opsprong om vlinders na te jagen.</p>
+
+<p>Alex opende de debatten, kriebelde Lena met een grassprietje in haar
+oor en zei: "Je ziet nog wel es veel ezels zoo grazen, maar ik heb er
+tot nu toe nog niet zoo bijzonder op gelet."</p>
+
+<p>"Laten we naar juffrouw Ribbon gaan, en haar vertellen, wat we noodig
+hebben," stelde ik voor, en begon alvast te zingen:</p>
+
+<pre class="indent10">
+  Wie hier eens komt, die komt terug,
+  Die wordt geholpen, goed en vlug.
+</pre>
+
+<p>"Zij zal er een uit haar dierenverzameling halen," zei Daan, "en dan
+zal 't niet veel moois wezen, dat verzeker ik je. Neen, de eenige
+lui, die werkelijk goede ezels hebben, dat zijn de zigeuners, en die
+moeten we vóór alles zien te vinden."</p>
+
+<p>"Hoera!" riep Alex uit, "we gaan een zigeunerkamp bezoeken." En Lena
+voegde erbij: "Juffrouw Ribbon zal ons wel zeggen, waar er een is."</p>
+
+<p>"Wacht es even," zei Daan, "we kunnen het best zelf uitvinden, waar
+ze zitten, evengoed als de politie. Laat mij maar begaan."</p>
+
+<p>"Nou ja, maar we kunnen toch evengoed eerst es bij juffrouw Ribbon
+gaan hooren," meende ik.</p>
+
+<p>Aldus werd besloten; we sprongen allen overeind en draafden naar het
+"dorpsmagazijn". Er stonden juist twee vrouwen af te rekenen, maar
+toen ze ons zagen, gingen ze heen, en spoedig had ons clubje den
+ganschen winkel gevuld, natuurlijk Puf vooraan. O, wat was het er
+snikheet! De vliegen zaten overal op, en juffrouw Ribbon zag er uit,
+alsof ze zoo van een wilde vliegenjacht kwam, natuurlijk kwamen de
+vliegen nu ook nog op haar gezicht af, alsof het met stroop besmeerd
+was. Met haar zakdoek trachtte ze de lastige dieren op 'n afstand te
+houden. Niettemin glimlachte ze, zooals altijd en onder alle
+omstandigheden.</p>
+
+<p>Daan nam eerst het woord en zei alsof het een bestelling gold: "Wij
+wilden een zigeunerkamp hebben." Juffrouw Ribbon keek hem versteld
+aan, maar glimlachte alweer spoedig; zij houdt van een grap, en
+daarom wij ook van haar.</p>
+
+<p>"Hoeveel geld heb je daarvoor beschikbaar? Ze zijn duur, jongeheer
+Daan!"</p>
+
+<p>"O, dat komt later wel terecht, als u er ons maar aan een helpt," zei
+Daan.</p>
+
+<p>"Een zigeunerkamp is een flinke bestelling," zei juffrouw Ribbon
+nadenkend. "Maar je moet me eens wat nader zeggen, wat je bedoelt.
+Hoeveel zigeuners moet je hebben? Of is de bedoeling een kamp
+alleen?"</p>
+
+<p>Wij zagen, hoe ze lachte. Maar Alex zei nog eens uitdrukkelijk: "Dat
+zou nu de eerste keer worden, dat we hier tevergeefs kwamen. Neen,
+juffrouw, we moeten een compleet kamp hebben, met levende zigeuners
+erin."</p>
+
+<p>"Maar groote goedheid, kinderen, ik verkoop alleen dingen, die de
+menschen kunnen koopen. Levende zigeuners zijn niet te koop in dit
+Christelijk land."</p>
+
+<p>Wij begonnen terrein te verliezen, juffrouw Ribbon is ons te knap af.
+Toen zei Daan met potsierlijke verontwaardiging: "Wij zullen het
+onthouden, juffrouw. Wat wij wilden koopen was de inlichting over een
+zigeunerkamp. Maar we zullen u verder niet lastig vallen."</p>
+
+<p>Allen verlieten we den winkel, 't hoofd in den nek als vertoornde
+klanten.</p>
+
+<p>"'t Zal haar wàt spijten, dat ze ons niet heeft geholpen," zei Daan.
+We gingen dadelijk weer naar huis. Daar schreef Daan, op een groot
+vel van vaders preekenpapier, zoo mooi als hij kon:</p>
+
+<pre class="indent10">
+    "Onmiddellijk inlichtingen gevraagd
+    naar het naastbijgelegen zigeunerkamp.
+    Gedurende één week in te zenden
+    aan de pastorie.
+<span style="float: right;">Daniël Marjoribanks."</span>
+</pre>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/22_mijlpaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:235px;"></center>
+<br>
+
+<p>Toen was de vraag: Waar zullen we dien brief brengen? We waren 't er
+allemaal over eens: niet bij juffrouw Ribbon. Daan had een mooi idee.
+Bij den kruisweg, juist aan 't begin van ons dorp, staat een groote
+mijlpaal. Wij namen een beetje lijm mee en gingen er heen. Onderweg
+zei ik tegen Daan: "Je zult er nog een belooning voor moeten geven."
+Daar had hij niet aan gedacht, maar vlug krabbelde hij nog op den
+brief: "De aanbrenger zal goed beloond worden." Zoo hoog als wij
+erbij konden, werd het papier tegen den paal geplakt, en daarna
+keerden we weer naar huis terug. Na de thee ging Daan nog twee keer
+kijken, of de lijm wel goed hield. Den tweeden keer zag hij, dat er
+twee mannen en een jongen bij stonden te lezen. "Ik hield me weg,"
+vertelde hij; "ik kroop achter een heg. Zij schenen er veel belang in
+te stellen."</p>
+
+<p>"Ik geloof, dat we beter gedaan hadden, met naar een ezel te vragen,"
+merkte ik op. Maar de jongens moesten daar niets van hebben. "Dat
+zigeunerkamp is juist de grap!" schreeuwde Daan. "Misschien zijn er
+in Lincolnshire niet eens zigeunerkampen," zei Lena.</p>
+
+<p>Dat hadden we nog niet overdacht. En dus gingen we op nader onderzoek
+uit. Vader werd aangeklampt om ons daar wat meer van te vertellen.
+Hij vertelde ons, dat hij eens zoo'n kamp had bezocht, toen daar een
+man ziek was geworden. Wij vertelden vader echter niet, waarom wij
+onze vraag deden, maar Puf wilde weten, of ze ook jongens en meisjes
+stalen.</p>
+
+<p>Den dag daarna kwam er een jongen aan de achterdeur en vroeg Daan te
+spreken. Gelukkig was hij thuis, want den volgenden dag begonnen de
+lessen weer. Zeer gejaagd kwam Daan aanloopen. De jongen vertelde:
+"Ik heb dien brief gelezen. Boer Brown, aan den weg naar Lemworth,
+laat altijd zigeunertroepen op een stuk land bij z'n boerderij
+uitrusten. In deze maand komen ze gewoonlijk, omdat ze dan naar de
+Lemworthsche kermis gaan, en die is vandaag over een week."</p>
+
+<p>"Sjonge, dat treffen we!" riep Alex. "Hoeveel heb je hem gegeven?"</p>
+
+<p>"Dertig centen. Dat vond ie heel best. Ik zal het natuurlijk uit onze
+ezelkas betalen."</p>
+
+<p>"Ik wou, dat we nu morgen dien ezel maar kochten, dat lange wachten
+is nergens goed voor," vond ik.</p>
+
+<p>Maar de jongens vonden, dat het wel een week uitstel waard was, om
+een echten ezel te kiezen uit een echt zigeunerkamp. En toen begonnen
+de lessen; alle dagen waren de jongens weg. Lena en ik kregen 's
+morgens les van tante Caroline, en Puf verbeeldde zich dat ook maar.
+De middagen hadden we voor onszelf, maar dan was er altijd wel wat
+naar een zieke te brengen, of andere boodschappen.</p>
+
+<p>Op zekeren dag hoorde vader mij brommen, omdat ik zoo graag een nieuw
+leesboek uit de school-bibliotheek wou lezen, en tante me toen een
+boodschap wilde laten doen, terwijl ik pas voor haar was weggeweest.
+Vader schudde zijn hoofd, en zei: "Semper paratus! Grietje, zoo wordt
+je niet een goede dienstmaagd."</p>
+
+<p>"Maar ik ben de meid van tante Caroline niet," flapte ik eruit.</p>
+
+<p>"Ik dacht, dat je een van Christus' dienstmaagden waart," sprak vader
+ernstig. "Jou kleine dagelijksche werkzaamheden zijn de plichten, die
+Hij je oplegt, Je kunt niet Zijn dienst scheiden van den dienst hier
+in huis, het zijn dezelfde plichten. Denk je wel altijd aan Zijn
+bevelen, kind?"</p>
+
+<p>"Ik vergeet het zoo vaak," zuchtte ik.</p>
+
+<p>"Een ontrouwe dienstmaagd is zulk een teleurstelling voor Jezus,"
+sprak vader zacht.</p>
+
+<p>Toen begon ik te schreien. Ik kon er niets aan doen.</p>
+
+<p>"Ik geloof niet vader, dat ik ooit een trouwe, gewillige dienstmaagd
+zal worden."</p>
+
+<p>"Waarom niet? Deze boodschap van je tante was een oproep tot <i>gaan</i>,
+nietwaar?"</p>
+
+<p>"Ik denk van wel," fluisterde ik.</p>
+
+<p>"Geloof je zelf, dat je in Christus' dienst bent?" vroeg hij me.</p>
+
+<p>"Ik hoop van wel, vader. Ik wil Hem dienen, omdat Hij voor mij
+gestorven is, en ik heb Hem lief, maar niet zóó, als het moest
+wezen. Ik denk, dat het <i>komen</i>, waarover u preekte, heel wat
+gemakkelijker is, dan het <i>gaan</i>. En wat het <i>doen</i> betreft, ik heb er
+niet eens over gedacht. En, vader, het spijt me toch zoo, dat ik die
+Zondagsschoolklas niet heb genomen; Daan was me net voor."</p>
+
+<p>"Elken dag, Grietje, moet je zoowel komen als doen. Het eerste wat
+een knecht des morgens doet, is zijn heer om orders vragen. Heb je
+van morgen den Heer om Zijn bevelen gevraagd?"</p>
+
+<p>"Neen vader," zei ik, "ik heb mijn gebed vanmorgen afgeraffeld, omdat
+ik te laat op was."</p>
+
+<p>"O, maar dàt is de oorzaak van je ontrouw. Ik ben in mijns Meesters
+dienst al heel wat jaren meer, dan gij Grietje. Als ik beproef Zijn
+bevelen uit te voeren, zonder Hem steeds te bidden, dan geraak ik
+dadelijk in moeite. Den ganschen dag, en elken dag is het "komen" en
+"gaan"."</p>
+
+<p>Vader ging heen, ik bleef in nadenken verzonken staan, en beloofde
+mijzelf in stilte, dat ik trachten zou, nooit meer te mopperen, al
+werden mij honderd boodschappen per dag opgedragen.</p>
+
+<p>Ons plan, om op de kermis van Lemworth te gaan kijken naar een
+ezeltje, vond vader niet goed. De jongens vroegen hem toen, of we
+Zaterdag een langen dagmarsch mochten gaan maken; we zouden dan ons
+twaalf-uurtje meenemen, en zien, of er ook zigeuners te vinden waren,
+die een ezel voor ons te koop hadden.</p>
+
+<p>Vader vond dit goed, maar zei erbij, dat we slechts inlichtingen
+mochten vragen; het koopen van een ezel moesten we aan hem overlaten.</p>
+
+<p>Wat duurde het lang, voor 't Zaterdag was! Eindelijk was de
+langverwachte dag er, en dadelijk na 't ontbijt gingen we op weg. Puf
+ging te keer als een wanhopige, omdat hij niet mee mocht, en tante
+Caroline trachtte hem met allerlei schoone beloften tot bedaren te
+brengen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/23_schutting.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:465px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij begonnen met twee mijlen te marcheeren langs den kalen, stoffigen
+weg; daarna klommen we over een schutting en gingen dwars over de
+landerijen. Drukke gesprekken en allerlei verhalen maakten de
+wandeling kort. Daan vertelde van een jongen op zijn school, met wien
+hij altoos aan 't vechten is. Hij komt uit Londen, heeft een
+verbeelding, alsof z'n vader hertog is, en ziet met minachting neer
+op "dat gewone volk", zooals hij het noemt.</p>
+
+<p>"Ik vind het niet erg "in den vorm" voor zoo'n heertje om te
+vechten", merkte ik op. Ik houd er van, om Daan met z'n eigen woorden
+te bekampen.</p>
+
+<p>"Ik heb 'm als een worst in mekaar gedraaid," zei Daan. "Ik had er
+zin in, met mijn vuisten er nog eens goed op te beuken. Maar ik laat
+hem nog liever heelemaal links liggen, omdat hij gewone menschen
+minacht."</p>
+
+<p>Lena vroeg: "Zouden we de zigeuners wel thuis vinden? Ze zullen
+allicht naar de kermis te Lemworth zijn." Daar hadden we zoowaar nog
+niet aan gedacht. We hielden even stil, om de zaak te overdenken;
+inmiddels werd de lunch in 't gras gebruikt.</p>
+
+<p>"Alle ezels zullen toch niet naar de kermis zijn," zei ik. "Hebben
+zigeuners wel altijd ezels?" vroeg Lena. "Och, hou toch op en doe
+niet van die malle vragen," zei Daan verstoord.</p>
+
+<p>Na nog een heelen tijd te hebben geloopen, kwamen we bij de boerderij
+van Brown, en daar vonden we tot onze blijdschap een kamp, een vuile
+tent, en een troep kinderen, die er bij speelden. Een zwart-uitziende
+vrouw was bezig met kleeren wasschen in een groote braadpan. Maar
+ezels waren er niet te zien; slechts een oud wit paard liep er te
+grazen.</p>
+
+<p>"Ik vrees, dat ze naar de kermis zijn," fluisterde Alex. "Toe Daan,
+ga es heen en groet die vrouw es."</p>
+
+<p>Daan kan dat altijd heel netjes; de lui op 't dorp mogen hem graag,
+omdat hij zoo netjes z'n pet kan afnemen. Hij ging recht op de vrouw
+af, en groette met z'n stroohoed.</p>
+
+<p>"Morgen juffrouw, mogen wij het genoegen hebben, enkele minuten met u
+te spreken?" Zij trok haar handen uit de braadpan en staarde ons aan,
+of we wilde dieren waren. Daan ging voort: "Ik weet niet wie
+de .... baas van dit kamp is, maar ik zou hem graag over zaken
+spreken."</p>
+
+<p>"Houdt je me voor den mal?" vroeg de vrouw ruw.</p>
+
+<p>"We meenen het allemaal ernstig," zei Daan. "U moet weten, wij willen
+een ezel koopen, en wij meenden, dat u er wel een te koop zoudt
+hebben."</p>
+
+<p>De vrouw lachte, en riep daarna: "Jim! Kom es hier en vertel dien
+jongens es, dat ze aan 't verkeerde adres zijn voor ezels."</p>
+
+<p>Een man, een echte zigeuner, kwam langzaam aanslenteren. Hij droeg
+groote blinkende knoopen aan jas en vest en broek, had een grooten
+geelrooden zakdoek om z'n hals en een zwaren ring aan een der
+vingers.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/24_zigeuner.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Wij doen niet in ezels!" zei hij, terwijl hij aan een groote pijp
+trok en ons met loerende oogen bekeek. "Hoeveel heb je er voor over?"</p>
+
+<p>"Dat zal vader wel behandelen," zei Daan met beslistheid. "We moeten
+een goeden, vluggen ezel hebben, een die loopt als de wind, en wij
+wenschen hem Maandagavond na zes uur aan de pastorie te Warlington te
+hebben, om 'm te bezien. Kan ik daarop rekenen?"</p>
+
+<p>Daan doet altijd zaken, als was hij een koopman van zessen klaar.
+Maar wij waren toch allen teleurgesteld, dat wij nu niet één
+ezeltje te zien kregen. Intusschen sloop Lena wat verder het kamp in,
+kwam weer terug en vroeg aan de zwarte vrouw: "Laat mij eens uw
+woning van binnen zien; ik zou ook wel in zoo'n kamp willen wonen."</p>
+
+<p>De vrouw vond het goed en ging ons voor; Alex ging mee, en Daan bleef
+met den man praten. De wagen zag er van binnen wat aardig uit. Aan
+den wand hingen schilderijtjes, platen en helder geschuurde pannen;
+maar lekker rook het er niet. Lena vond het er verrukkelijk en zei:
+"Zeg u es &mdash; we zullen 't aan niemand verklappen &mdash; maar is het waar,
+dat jelui kleine kinderen stelen, of staat dat alleen in de boeken?"</p>
+
+<p>De vrouw moest hardop lachen. "Wou je een tijdje met ons mee op reis,
+juffie?"</p>
+
+<p>"O, dolgraag, maar slechts voor een paar weken, in de vacantie. Ik
+geloof, dat het heerlijk is, gestolen te zijn!" De vrouw schudde haar
+hoofd. "Kinderen geven meer kwelling, dan ze waard zijn; die wij
+hebben, zijn al meer dan genoeg," zei ze.</p>
+
+<p>Lena was geheel uit 't veld geslagen. Alex vroeg haar, of ze wel
+waarzeggen kon. Ze schudde van neen. Maar &mdash; zeiden we haar &mdash; dan
+kun je ook geen echt zigeunerkind wezen.</p>
+
+<p>Toen we den wagen weer verlaten hadden, riep Daan ons. "De zaak is al
+in orde," zei hij; "wij zullen eenige ezels thuis krijgen, om uit te
+kiezen. Overmorgen komen ze; zoolang zullen we moeten wachten."</p>
+
+<p>Alex vroeg hem toen, of hij den zigeuner wilde vragen, dat die ons
+zou verzoeken om op een avond een echt zigeunermaal te komen
+bijwonen.</p>
+
+<p>Daan vroeg het en antwoordde ons, dat we er zelfs aan mochten
+deelnemen, voor twintig cent de man. De man verzocht ons te komen den
+eerstvolgenden Dinsdag, 's avonds om 9 uur. Toen zeiden we hem goeden
+dag, en vertrokken.</p>
+
+<p>Ik weet niet, hoe dat kwam, maar we waren allemaal een beetje
+teleurgesteld. Wij hadden verwacht een prachtigen ezel te zullen
+zien, en met een mooi-gezadeld exemplaar thuis te zullen komen; wij
+hadden gedacht, een groot, dichtbevolkt zigeunerkamp te zullen
+aantreffen, met een waarzegster er bij, met mannen er bij, die ringen
+in hun ooren droegen, die dansten en feest vierden, en een of ander
+gestolen kind, dat achter een boom stond te huilen. Maar van dat
+alles niets; niet één ezel, één kermiswagen maar, geen gestolen
+kind, één man maar en ééne vrouw.</p>
+
+<p>Intusschen vertelde Daan ons, dat de man iemand wist, die ezels
+verkocht, en dat die persoon op de kermis was. Maar hij zou hem wel
+vertellen, wat wij wenschten, en dan zou die koopman ze wel brengen.
+"Ik heb hem den tijd gegeven tot Maandagavond," zei hij deftig, "en
+ik heb er nog een mooi plan bij bedacht. Wij zullen op den mijlpaal
+aan den kruisweg een nieuw briefje plakken, waarop te lezen staat,
+dat iedereen die een ezel te koop heeft, er dienzelfden avond mee aan
+de pastorie moet komen." "Dat wordt een ezelen-revue!" juichte Alex,
+en sprong in 't rond.</p>
+
+<p>Met groot verlangen zagen we Maandagavond tegemoet. Wij houden er erg
+van, iets lang vooraf te weten, dan heb je altijd schik vooruit en je
+wordt niet zwartgallig. Betty en Clara zeggen, dat ze haast altoos
+somber gestemd zijn, daarom heb ik ze gezegd, dat ze vooral veel
+plannetjes moeten maken.</p>
+
+<p>In een tevreden stemming naderden we ons dorp weer. Bij het spreken
+over de avondpartij in 't zigeunerkamp, liet ik Daan merken, dat ik
+vreesde, dat vader ons geen toestemming zou geven, om er heen te
+gaan. "Nu ja," zei hij, "jelui &mdash; Lena en jij &mdash; doen ook beter met
+niet te gaan. Alex en ik wel, omdat vader het ook wel eens gedaan
+heeft; vader zei, dat sommigen van die zigeuners heel nette menschen
+zijn."</p>
+
+<p>"Maar wij zouden toch graag meegaan," zei ik wat ontevreden. "Alles
+wat lekker is, is nog niet verkeerd!"</p>
+
+<p>"Wees toch zoo'n kwast niet," zei Alex. En Lena voegde er nijdig aan
+toe: "Ik ga toch, 't kan me niet schelen, wat ouwe Griet doet; als ik
+er voor gestraft word, heb ik het toch al gehad!"</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter08"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK VIII.</h3>
+
+<p>Puf was danig verstoord, toen we zonder ezeltje thuis kwamen.
+Dadelijk na de thee ging Daan het nieuwe briefje aan den mijlpaal
+hechten. Allen gingen we mee en hielpen hem. Hij schreef er op:</p>
+
+<p>"Gevraagd een eerste-klas ezel. Op bezien te zenden Maandagavond 6
+uur aan de pastorie." Erboven schreef hij nog: "Belangrijk en
+spoed-eischend."</p>
+
+<p>Toen dat afgeloopen was, gingen we weer naar huis, en hielp ik tante
+Caroline met opruimen, want het was Zaterdagavond. De zangoefening
+had ze ons ditmaal geschonken, omdat we uit waren geweest; doch voor
+we naar bed gingen, nam ze ons mee naar de piano in de zitkamer, en
+zongen wij de gezangen nog eens, die we voor Zondag moesten kennen.
+Daarna zei tante Caroline tot Daan: "Kom je morgen naar de
+Zondagsschool?" Daan antwoordde erg ruw: "Ja, ik denk 't wel."</p>
+
+<p>Toen zei ik: "Tante, ik wou wel een klas nemen, als u nog een andere
+had."</p>
+
+<p>"Ik denk, Grietje, dat er daarvoor niet genoeg kinderen zijn. Lang
+geleden heb ik het je al gevraagd."</p>
+
+<p>"Wat leer je hun toch, Daan?" vroeg Lena. Maar Daan ging de kamer
+fluitende uit, en zei geen woord. Ik was er ook zeer benieuwd naar,
+wat hij ze leerde, maar toen ik het tante vroeg, zei ze: "'t Is
+jammer, dat jongens altijd denken, dat ze hun gevoelens onder zich
+moeten houden. Hij weet uitnemend de orde te bewaren, leert ze hun
+tekst en versje, en vertelt hun heel aardig een Bijbelsch verhaal."
+Ik zuchtte, want ik wou zoo graag hetzelfde werk doen.</p>
+
+<p>Maandagmiddag kwam Lena naar me toe rennen: "O Griet! ik ben bij
+juffrouw Ribbon geweest, en zij zegt, dat ze een prachtigen ezel
+weet, en dat had ze ons allang kunnen zeggen, als we 't haar maar
+verteld hadden, en we niet naar die zigeuners waren gegaan. Zij zegt,
+dat ie aan een boer behoort, en dat die 'm verkoopen wil.</p>
+
+<p>"Wel," zei ik, "zeg haar, dat ze hem bericht den ezel vanavond
+opzicht te zenden."</p>
+
+<p>"Dat heb ik haar gezegd, maar zij zei dat ze niemand had om hem die
+boodschap te brengen."</p>
+
+<p>"Waar woont hij?"</p>
+
+<p>"Dat weet ik niet."</p>
+
+<p>Ik ging dadelijk naar juffrouw Ribbon, en kwam te weten, waar de boer
+woonde. Het was wel een heel eind, maar ik dacht, als tante Caroline
+me maar even vrij liet, kon ik wel even heengaan. Tante zou juist met
+vader uitgaan. Ze gingen naar een vergadering in Lemworth, en vader
+zou er spreken. Zij vonden goed, dat ik ging, en zeiden meteen, dat
+we met de thee niet op ze behoefden te wachten. Ik vroeg angstig:
+"Maar u zult toch tijdig genoeg terug zijn, vader, om ons ezeltje uit
+te kiezen?" Hij glimlachte: "Ik vrees, dat we zullen moeten
+adverteeren, kind; ik twijfel er aan of je hier wel ezels heen zult
+krijgen."</p>
+
+<p>"Wij verwachten wagenladingen vol!" riep ik uit, en rende heen.</p>
+
+<p>Lena wou meegaan, en samen staken we dus de velden dwarsover. 't
+Rennen hield spoedig op, want het was o zoo warm; wij plukten bladen
+van zuring en varenkruid om ons te verkoelen. Eindelijk waren we aan
+de boerderij. Een prachtige tuin lag vóór de groote boerderij; in
+dien tuin lag een heer in een rieten stoel, en daarbij zat een dame.
+Ik vreesde, dat we verkeerd waren, maar we moesten den tuin door, om
+bij de voordeur te komen. Ik vroeg hun, of daar Mr. Donnyball woonde.
+De dame glimlachte: "Ja zeker, ga maar naar het huis, daar zul je
+zijn vrouw wel vinden. Wij zijn maar logé's."</p>
+
+<p>Ik liep door, maar Lena bleef achter, zij mag graag met vreemde
+menschen praten; ik niet. Ik belde en een boerenmeid kwam voor; zij
+riep dadelijk de boerin, die heel blij was, toen ze hoorde wie ik
+was. Ik herkende haar dadelijk; zij en haar man komen elken
+Zondagmorgen bij ons in de kerk en zitten in de middelste banken.</p>
+
+<p>Zij zei: "Kom binnen, lieve. Jan en ik zeggen altijd tegen mekaar,
+jelui zitten als engelen in het koor, en het is een genot, jelui te
+hooren zingen, en jelui goeje lieve vader preekt als een apostel.
+Kom, ga binnen, dan zal ik je een stuk van mijn eigengebakken koek
+geven, en een glas melk. En wat is nu de boodschap, kind?"</p>
+
+<p>Zij sprak zóó snel, dat ik er geen woord tusschen had kunnen
+krijgen. Toen ik haar het doel van mijn komst verteld had, zei ze:</p>
+
+<p>"Ja, jelui hebt een ezel noodig, hé? Kijk es wij hebben logé's,
+kapitein en mevrouw Rogers. Zij komen uit Londen; zij hebben familie
+te Lincoln. Hij is sedert den oorlog kreupel, en wij dachten, dat
+onze Nell hem heel zacht in een rieten wagentje zou kunnen trekken,
+maar hij ziet het ding niet, of maakt rechtsomkeert, en is niet tot
+kalmte te krijgen. Wij hebben er toen over gedacht, een pony te
+nemen. Mijn mans broer heeft er een; en zoo is het gekomen, dat ik
+tegen juffrouw Ribbon zei, dat we Nell niet wilden houden. Mijn
+kleine jongen reed er altijd op" &mdash; ze begon eensklaps te schreien;
+ik begreep, dat haar kind was overleden en betuigde haar mijn
+deelneming daarover. Vervolgens zette ze mij in een heerlijk koele
+serre, riep Lena ook, en beiden kregen we toen een glas melk en een
+stuk gebak. Ze beloofde, dat de ezel dien avond door een der knechts
+zou gebracht worden. Ik was wat in m'n schik; we wilden nog graag den
+ezel zien, maar men was met 'm naar den molen om meel te malen. We
+namen nu afscheid en bij 't heengaan hielden de heer en mevrouw
+Rogers ons nog aan.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/25_stoel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>
+<br>
+
+<p>Lena had hun natuurlijk alles al verteld; de kapitein vroeg lachend:
+"Wat geven jelui voor den ouden knol?" Ik vertelde hem, dat we een
+ezelen-revue zouden hebben, en daaruit kiezen zouden.</p>
+
+<p>"O!" riep hij uit, "daar moet ik bij wezen." Lena klapte in de handen
+en liet hem beloven, dat hij komen zou. Maar Mevrouw Rogers was er
+niet voor; hij was niet erg sterk, vertelde zij. Toen zei Lena: "Ik
+zal u een brief sturen, als u 't goed vindt, en daarin van de revue
+vertellen. Tante Caroline laat ons brieven schrijven, om te leeren
+stellen." Mevrouw Rogers vond het heel aardig, en wij vertrokken.</p>
+
+<p>Lena begon te rammelen: "Wat zijn ze lief hé? Ik geloof, dat
+kapitein Rogers vergeten heeft te groeien, hij praat net als de
+jongens; Mevrouw Rogers keek hem onophoudelijk aan, en zei een keer:
+"Charles, breng het kind nu niet in de war." Ik zei, dat ik nooit in
+de war kwam. Toen fluisterde hij: "Als je met je hoofd omlaag slaapt,
+hou je ook op met groeien."</p>
+
+<p>"Hij spreekt net als tante Marie," merkte ik op. "Ik hoop, dat hij
+bij ons zal komen."</p>
+
+<p>"Ik zal hem een brief schrijven en vragen, om toch vooral te komen,"
+zei Lena.</p>
+
+<p>Toen wij thuis kwamen, was het theetijd, en waren de jongens juist
+uit school terug. Zij spotten met ons ezeltje. "Als de ezel van
+juffrouw Ribbon komt, zullen we 'm slaan, waar de anderen bij zijn,"
+dreigden ze. Wij vertelden hun, dat het niet juffrouw Ribbon's, maar
+boer Donnyball's ezel was.</p>
+
+<p>En zoo naderde het met spanning verwachte oogenblik van de
+ezelen-revue.</p>
+
+<p>Toen 't zes uur was, stonden we allen aan 't hek; Puf was op 't
+poortje geklommen, om toch vooral de eerste te wezen, die hen zag
+komen. Wij wachtten, wachtten tot bijna halfzeven, toen Nell kwam
+opdagen. Hij zag er prachtig uit, dik en helder, en met een mooie
+grijze kleur; de jongen, die hem bracht, scheen ook zeer met hem
+ingenomen. Terwijl we ons om den aankomeling verdrongen, kwamen, in
+een stofwolk gehuld, vier leelijke, ruwe beesten aangedraafd,
+begeleid door een man en een jongen. En toen begon de revue.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/26_ezels.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:463px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik wenschte, dat vader er nu maar was, maar Daan meende zelf de keuze
+wel te kunnen maken. Nog waren we bezig, van alle kanten het vijftal
+te bekijken, toen een oude vrouw kwam opzetten, ook met een ezel, en
+werkelijk een aardig beest.</p>
+
+<p>Het begon nu vermakelijk te worden; een troep kinderen stond om ons
+heen, en nog meerderen kwamen erbij kijken. Wij hadden nu zes ezels,
+en nog was vader er niet.</p>
+
+<p>De vier magere ezels behoorden aan onzen vriend den zigeuner, en de
+mooie zwarte behoorde aan een vriendin van juffrouw Tapson. Daan deed
+heel gewichtig; hij fluisterde Alex wat in, waarna deze z'n pet in de
+lucht wierp en uit alle macht Hoera! riep. Onmiddellijk daarna nam
+Daan het woord en schreeuwde: "Kijk hier, we moeten een ezel hebben,
+die goed kan loopen, en nu willen we uit deze zes den besten kiezen.
+Daarvoor zullen we een wedstrijd houden; wie van de zes het vlugst
+een afstand van één mijl loopt, is ons."</p>
+
+<p>De dorpskinderen juichten bij het hooren van deze afkondiging, en wij
+niet minder. De man met de vier magere exemplaren keek niet bijzonder
+opgewekt. En hij mopperde: "Ik heb deze puike beestjes 10 mijlen
+moeten laten loopen, om ze hier te brengen, en ik heb er niet op
+gerekend, dat ze nu ook nog een wedstrijd moeten meemaken. En dat op
+zoo'n heeten dag!"</p>
+
+<p>"Wel," zei Daan, die altijd rake opmerkingen heeft, "we zullen ze een
+voorsprong geven. Op den hoogen weg zal de wedloop plaats hebben; tot
+den ouden eik, waar de bliksem is ingeslagen, is het een halve mijl,
+ik heb het opgemeten. Nu zullen we ze tot daar laten rennen; de start
+is bij ons hek."</p>
+
+<p>Vervolgens vroeg hij aan juffrouw Tapson's vriendin, die Rowe heette,
+hoe ver haar ezel had geloopen; 5 mijlen, was het antwoord. Bob
+Tapson had ons briefje aan den mijlpaal gelezen, en toen haar
+gewaarschuwd. Zij was nu met het ezelkarretje hierheen gekomen.</p>
+
+<p>Daan begon nu den wedstrijd te regelen. "Wij moeten jockeys hebben,"
+vond Alex, en voegde er meteen bij: "ik zal den grijzen berijden."
+Toen deed Daan ook maar eerst een keus, en bestemde den zwarten voor
+zich. Dit was de ezel van juffrouw Rowe.</p>
+
+<p>Maar de jongen van boer Donnyball zei, dat hij zelf z'n ezel moest
+berijden, want hij kende z'n eigenaardigheden. Alex koos zich dus een
+van de vier zigeuner-ezels; dan nam de jongen, die erbij was, een
+tweeden van 't viertal, de man wilde dan den derden nemen. Maar Daan
+vond hem daar te zwaar voor. Lena en ik vroegen hem, ook een ezel te
+mogen berijden, maar hij wou 't niet hebben. Hij vond, dat wij
+moesten post vatten bij de start. Twee jongens uit 't dorp bestegen
+toen de twee andere zigeuner-ezels. Zij moesten alle vier zonder
+zadel bereden worden.</p>
+
+<p>Het begon nu te spannen; iedereen wond zich op, en toen we de ezels
+alle op den hoogen weg brachten, en ze daar op een rij plaatsten,
+scheen het heele dorp wel uitgeloopen, om er naar te kijken.</p>
+
+<p>Daan gaf den 10-mijlen-ezels 200 meter voorsprong, dien van juffrouw
+Rowe 100 meter, en de grijze, die maar een mijl geloopen had, vertrok
+bij ons hek. Het kostte heel wat tijd, voordat alles in orde was. Als
+vertreksein vind Daan een pistool heel geschikt, maar we hadden geen
+bruikbaar exemplaar meer; dus werd de tafelbel gekozen. Hiermee liep
+ik tot midden op den weg, en luidde haar toen uit alle macht. De zes
+harddravers zetten zich in beweging, maar ook de gansche troep
+kinderen rende er achter aan, schreeuwend en juichend, dat je hooren
+en zien verging. Lena en ik hadden graag evenzoo gedaan, maar wij
+hadden de wacht bij het eindpunt, en hielden ons dus gereed voor een
+nauwkeurige opname van den tijd der terugkomst.</p>
+
+<p>Een van de bruine ezels wilde niet; hij struikelde over een kuiltje,
+en bleef bewegingloos staan. De man, die hem en z'n 3 makkers
+gebracht had, begon te vloeken en hem te slaan. Lena en ik werden
+beangst, en we vroegen Baldwin, er heen te gaan, en hem te vragen,
+maar op te houden. Natuurlijk waren de keukenmeid en Emma en Baldwin
+ook komen kijken.</p>
+
+<p>Het duurde lang, eer ze terugkwamen, maar eindelijk hoorden we
+juichkreten en zagen we Daan op den zwarten ezel in draf aanrijden.
+Met een galop sprong hij het eindpunt binnen. Van de anderen was nog
+niets te zien. Eindelijk verscheen ook Alex; hij was twee keer
+afgeworpen; hij zei, dat zijn ezel kuren had, en terwijl hij ons
+daarvan vertelde, nam het dier juist weer een sprong, en buitelde
+Alex over z'n kop in een bed brandnetels. Ik kon m'n lachen niet
+houden, hoewel ik het voor Alex jammer vond. Vervolgens verscheen de
+boerenknecht; zijn ezel lag aan den weg, en had hem enkele
+oogenblikken geleden afgeworpen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/27_afgeworpen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:411px;"></center>
+<br>
+
+<p>De andere ezels waren geen van alle goed, zij kwamen niet eens tot
+aan den eikeboom, ze stonden koppig op den weg, en wilden niet voort,
+waarop Daan den man te kennen gaf, dat we een loopenden, geen
+stilstaanden ezel moesten hebben. De man was verre van prettig
+gestemd en raasde van belang. Hij wilde voor z'n vergeefsche reis
+betaald worden, en ging naar de herberg om vaders thuiskomst af te
+wachten. Natuurlijk waren we 't allen eens over den winnaar, en
+juffrouw Rowe was wàt in haar schik. Zij prees haar ezel als een
+eerste-klas-harddraver en wilde er haar karretje en het tuig bij
+verkoopen voor een prijsje. Nu kwam het belangrijkste nog: de
+koopsom. Zij zei, dat ze den ezel en het karretje niet meer noodig
+had, omdat ze te Lemworth ging wonen, en daarom zou ze 't ons voor
+een prijsje laten: voor de gansche verzameling vroeg ze 54 gulden. 't
+Scheen goedkoop, maar ... wij hadden het niet! Daan telde onze kas na;
+er was slechts 10 gulden en 20 cent in, en daar kwam dan bij
+grootmoeders 36 gulden. Terwijl we hierover nog aan 't onderhandelen
+waren, kwamen vader en tante Caroline van 't station.</p>
+
+<p>Hoewel vader zeer vermoeid was, kwam hij ons dadelijk helpen. Hij
+deed eenige vragen over den ezel, hoe oud hij was, en hoe lang ze hem
+had gehad, en of ie ook rare kuren had, en hoe snel of ie loopen kon;
+wij vertelden hem dadelijk van den wedstrijd, en toen wilde vader ook
+de andere zien.</p>
+
+<p>Te midden van deze nieuwe drukte riep tante Caroline Lena en mij naar
+binnen, om naar bed te gaan. Toen ze was thuisgekomen, had ze Puf al
+naar bed gestuurd. We moesten dus van al dat moois scheiden, doch
+waren er zeker van, dat vader Andy, den ezel van juffrouw Rowe, zou
+kiezen.</p>
+
+<p>Zoo gebeurde het ook, en Alex kwam ons nog even vertellen, toen we al
+in bed lagen, dat vader ook het karretje gekocht had; wij moesten hem
+ons verdiende geld geven, en hij zou de rest er bijvoegen. Juffrouw
+Rowe had den ezel met toebehooren voor 48 gulden achtergelaten.</p>
+
+<p>Lena en ik waren verschrikkelijk verdrietig, dat we den intocht van
+ons ezeltje in den stal niet konden bijwonen. Den volgenden morgen
+had Baldwin hem al in 't grasveld bij de keuken gelaten. Wij gingen
+naar 'm toe en Lena gaf hem een wortel. Hij kwam dadelijk op ons af,
+en at 'm op. Maar toen we op z'n rug wilden klimmen, sprong ie weg.</p>
+
+<p>Na het ontbijt gingen vader en tante hem bekijken. Vader vond, dat de
+jongens best zelf het karretje konden opschilderen.</p>
+
+<p>Na school gingen we allen, verheugd over onzen nieuwen makker, naar
+den stal, en beproefden het karretje. Het bleek ons alle vijf best te
+kunnen houden.</p>
+
+<p>Daarna gingen we Andy vangen, zetten Puf op z'n rug, en maakten een
+plechtigen rondgang over het grasveld. Vervolgens maakte ieder van
+ons een rijtoer, totdat Andy zóó vermoeid was, dat ie op z'n
+voorknieën ging liggen, zich tuimelen liet, en in 't gras lag te
+rollen.</p>
+
+<p>Wij gingen in huis, en Alex fluisterde mij in: "We gaan morgenavond
+naar 't zigeuner-feestmaal!"</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter09"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK IX.</h3>
+
+<p>Het is zoo angstig, als je met heel je hart het goede wilt doen, en
+je ontdekt dan, dat je toch eigenlijk bezig bent om te doen, wat niet
+goed is. Alle mooie dingen schijnen dan verkeerd te zijn. Dat
+feestmaal bij de zigeuners b.v. leek mij toch wel een der heerlijkste
+zaken, waarvan ik ooit gehoord had. Den volgenden dag na theetijd
+wandelde ik in den tuin rond en overdacht deze dingen. Ik wist heel
+wel, dat ons niet zou worden toegestaan, er heen te gaan, en in elk
+geval ons meisjes niet. Maar wij bleven altoos tot beddegaanstijd in
+den tuin, en het zou dus niet moeilijk vallen, in 't duister te
+ontsnappen. Zoo'n wandeling in 't donker en zoo'n feestmaal in 't
+zigeunerkamp scheen wàt avontuurlijk. En dan de terugtocht bij
+maanlicht!</p>
+
+<p>En toen begon ik over mijzelf te denken. Als ik een trouwe
+dienstmaagd wilde wezen, mocht ik natuurlijk niet gaan naar een
+plaats, waar mijn Meester mij niet wilde hebben en dus moest ik Hem
+daar eerst over vragen. En nu hoop ik, dat ge het niet verwaand zult
+vinden, als ik vertel, dat 'k naar het struikgewas bij de kerk ging
+waar niemand me kon zien. Daar vertelde ik alles aan Jezus, en ik
+vroeg hem, om mij thuis te houden, als het verkeerd was er heen te
+gaan. Toen ik opstond, gevoelde ik met groote zekerheid dat ik niet
+mocht gaan, en ik wist ook, dat ik moest trachten, Lena eraf te
+houden.</p>
+
+<p>Ik ging haar dus zoeken. En ik was allesbehalve op m'n gemak, toen ik
+zag, dat de jongens al den weg op slopen. Ik vloog ze achterna en
+vroeg:</p>
+
+<p>"Gaan jelui?"</p>
+
+<p>"Ja zeker," zei Daan. "Je deedt beter met wat haast te maken, als je
+meewilt."</p>
+
+<p>"Ik ga niet mee," zei ik. "Waar is Lena?"</p>
+
+<p>"Die probeert even braaf te worden als jij," zei Alex mopperend. De
+tranen kwamen mij in de oogen.</p>
+
+<p>"O, ik wou, ik wou dat ik mee mocht!" riep ik uit, en liep toen naar
+huis terug zoo hard als ik kon, want het trof mij, dat ik anders net
+zou doen als Bileam, die wilde doen, wat God hem had verboden. Maar
+ik was blij, dat Lena ten minste ook niet meegegaan was.</p>
+
+<p>In huis ging ik haar overal zoeken, maar ze was nergens te vinden.
+Toen schoot mij te binnen dat ze misschien Andy goedennacht was gaan
+zeggen. Ik ging dus den tuin weer door en vroeg aan Baldwin en Emma
+en de keukenmeid, of ze haar ook gezien hadden. Niemand had haar
+gezien. Terwijl ik nog druk zocht, kwam tante Caroline naar buiten,
+zei me dat het bedtijd was en vroeg, waar Lena zat. Ik vertelde haar,
+dat ik overal naar Lena gezocht had, maar ze nergens kon vinden.
+Tante vond, dat ik dan maar vast naar bed moest gaan, Lena zou dan
+wel volgen. Ik zei vader, die in z'n studeerkamer was, dus
+goedennacht, en ging de trap op. Ik gevoelde mij verdrietig, en begon
+weer te wenschen, dat ik toch nog maar met de jongens was meegegaan.
+En ik herinnerde mij nu ook, hoe Lena gezegd had, dat ze toch zou
+meegaan, hoe ze er ook later voor gestraft zou worden.</p>
+
+<p>Ik lag juist in bed, toen tante Caroline boven kwam. "Griet, waar is
+Lena toch? Emma zegt, dat ze nergens te vinden is, en de jongens,
+waar zitten die?"</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/28_klikken.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:426px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik zweeg; het is bij ons niet "in den vorm", te klikken. Dat doen we
+nooit. Maar tante wou me aan den praat hebben. Zij dreigde, vader te
+zullen halen, als ik niet antwoordde. Ik zei toen: "Ik weet, waar de
+jongens zijn, tante, maar ik wil het liever niet zeggen, en ik weet
+niet, of Lena ook met hen mee is." "Maar je moèt zeggen, waar ze
+heen zijn, Griet; het is heel leelijk van ze, om zoo weg te snappen."
+"Ze zullen niets geen verkeerds uithalen, maar het zal wel laat
+worden, eer ze thuis zijn." "Ik zal dadelijk met vader er over
+spreken," zei tante; zij wist wel, dat we nooit van elkaar zouden
+klikken; 't speet mij wel voor haar, want ze zag er zoo bezorgd uit.
+Na eenigen tijd kwam vader boven, en toen ik hem hoorde komen, stopte
+ik m'n hoofd goed onder de dekens en deed alsof ik sliep. Maar dat
+lukte niet best, want hij legde zijn hand op mijn hoofd, en dat is
+als een kus, en dan gevoel ik, dat ik hem alles kan vertellen. "Wel,
+kind, is Lena nog niet boven water? Wat zijn jelui toch lastig. Tante
+is er heelemaal van in de war."</p>
+
+<p>"Het spijt mij vader, maar Lena heeft mij niet gezegd, dat en waar ze
+heenging, en ik heb haar ook niet zien heengaan."</p>
+
+<p>"Weet je, waar de jongens zijn?"</p>
+
+<p>"Ja, vader."</p>
+
+<p>Hij zweeg even, en zei toen: "Je moet me alles zeggen. Ik kan niet
+hebben, dat een van m'n kleintjes zoo laat op den avond de deur uit
+is, zonder dat ik weet, waar ie zit."</p>
+
+<p>Ik vertelde hem nu de geschiedenis, en hij zuchtte. "Het is heel
+ondeugend van ze, en dat zullen ze weten ook. Daan heeft mij zeer
+teleurgesteld."</p>
+
+<p>"Och vader," zei ik, zijn hand grijpende, "als u nog een jongen was,
+dan ben ik er zeker van, dat u het ook zoudt gedaan hebben. Denk u
+eens in: Zij mogen rond een kampvuur zitten en konijnenvleesch eten,
+en dan worden er zigeunerliederen bij gezongen. Wat is daar nu voor
+verkeerds in?"</p>
+
+<p>Vader glimlachte. "Wel Grietje, het zal de jongens geen kwaad doen,
+maar zigeuners zijn geen goede vriendjes voor mijn volkje, en Daan
+had beter moeten weten. En dan, Lena is nog een popje!"</p>
+
+<p>Hij ging naar de deur, knikte mij toe, en zei: "Goed kind." Even
+daarna hoorde ik de huisdeur toeslaan, en ik begreep, dat hij hen
+ging halen. Ik trachtte wakker te blijven, maar 't lukte mij niet, en
+gewoonlijk sliep ik in eens door tot het uur van opstaan. Toen ik
+wakker werd, keek ik allereerst naar Lena's bed, en zag, dat ze er
+weer was. Toen ze wakker werd, zag ze er nog erg slaperig en hangerig
+uit. "Toe, vertel me es gauw," zei ik. "Ben je met de jongens
+meegegaan?"</p>
+
+<p>"Natuurlijk, domme meid. Ik heb je toch gezegd, dat ik het zou doen.
+Ik ben nog vóór hen weggegaan, in geval je mij hadt willen
+tegenhouden; op de stoep bij juffrouw Ribbon wachtte ik ze op." Op
+boosaardigen toon vervolgde Lena: "Daan wou me terugsturen, maar ik
+zei hem, dat ik niet een van z'n Zondagsschoolkinderen was. Maar hij
+vond 't niets prettig, en dreigde, mij niet te zullen helpen, als ik
+achter raakte!"</p>
+
+<p>"Vertel me nu van het feestmaal," drong ik nieuwsgierig aan. "Dat was
+er niet," zei Lena boos. "We hebben heelemaal tevergeefs geloopen, en
+mijn voeten gingen zeer doen. Toen wij er kwamen, was alles donker;
+het gansche kamp was verdwenen, en er was geen mensch meer te zien.
+Maar aan een boom was een briefje gespijkerd, en daar stond met
+vreeselijk slechte letters opgeschreven:</p>
+
+<p>"Zigeuner-feestmaal Eerst den haas vangen, dan braden."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/29_gespijkerd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:248px;"></center>
+<br>
+
+<p>Daan vond het een heel knappen zigeuners streek, maar zij waren met
+dat al heel boos, en ik niet minder."</p>
+
+<p>Wat was ik blij, dat ik niet was meegegaan! Ik had nu niets gemist.
+Maar die blijdschap was weer niet goed, ik had even blij moeten
+wezen, als ze een heerlijken maaltijd hadden genoten. "'t Is wat
+moois," bromde Lena. "Nu krijgen we allemaal straf voor niets. En we
+hebben niet eens den maaltijd gehad." Bij het ontbijt waren de
+jongens o zoo kalm. Vader had hun een flinke bestraffing gegeven, en
+na theetijd mochten ze, evenmin als Lena, in den tuin. Vader straft
+ons heel weinig, maar wij hebben altijd meer verdriet van zijn
+boosheid dan van de straf zelf.</p>
+
+<p>Voordat de jongens naar school gingen, zei Daan tegen me: "Ik
+verwonder me er niet over, dat wel-opgevoede lui zeggen, dat de
+wereld steeds slechter wordt. Dat heb ik nu weer aan de zigeuners
+gezien!" Dat was alles, wat hij ooit nog weer over het mislukte
+zigeuner-feestmaal zei.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/30_schilderen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>De volgende dagen werden besteed aan het schilderen van het karretje;
+de jongens vonden helgroen de beste kleur. Vervolgens werd
+onderhandeld over den aankoop van een zadel voor Andy. Ook hiervoor
+gingen we weer, ieder op z'n vroegere manier, aan 't verdienen; Daan
+werd weer vischboer, Alex voor ditmaal ook, Lena ging weer borstplaat
+verkoopen, en ik gaf Bob Tapson weer wat groenten en bloemen mee voor
+de markt.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/31_marcheren.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:424px;"></center>
+<br>
+
+<p>Te midden van al deze bezigheden kwam ons jaarlijksch schoolfeest,
+dat hier meest op een der landerijen of in het park van Mevrouw Laura
+wordt gehouden. Ditmaal ontving Mevrouw Laura de kinderen in haar
+park; wij marcheerden er, allen met vlaggen gewapend heen, en
+onderweg voegden zich ook de kinderen van het naaste dorp er bij,
+zoodat het een groote optocht werd.</p>
+
+<p>Den dag vóór het schoolfeest kwam Daan thuis met een blauw oog en
+een snede er boven. Hij vertelde me, dat hij aan 't vechten was
+geweest met den "wilde", dat is die vuile jongen met z'n dikke
+beenen. Vader ondervroeg Daan terstond, en deze vertelde: "Ik heb hem
+al te lang gespaard, vader. Hij meende alles maar tegen mij te kunnen
+zeggen.</p>
+
+<p>Hij zei b.v., dat in de gevangenis haast allemaal domineeszoontjes
+zitten, omdat hun vaders allen huichelaars zijn. Ik eischte van hem,
+dat ie z'n woorden zou terugnemen, maar hij keek me brutaal aan en
+zei: Jou lieve papa mag de lui van den preekstoel de les lezen, maar
+zijn brave zoon heeft mij niets te vertellen, begrepen? En toen vloog
+ik op 'm los, hij rende weg, pakte een steen op en slingerde dien
+naar mij toe. Dat ie me z'n vuist onder de oogen zou geduwd hebben,
+alla, maar een steen! Wij vlogen allen op 'm aan, en hij vluchtte in
+een der schoollokalen, maar spoedig hadden we hem daar weer uit;
+terwijl de jongens hem stevig vast hielden, heb ik hem een flinke
+aframmeling gegeven. Het was goed, dat ik het deed, en niet een van
+de andere jongens, want ik weet, wanneer ik moet ophouden; als de
+jonge Gray hem te pakken had gekregen, wel ik geloof, dat ie 'm half
+dood had geslagen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/32_aframmeling.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:188px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ja," voegde Alex er bij. "En toen ging ie huilend naar meester, maar
+die zei 'm, dat ie gekregen had, wat ie verdiende."</p>
+
+<p>Vader zei niet veel. Hij verstaat jongens zoo goed. Net voor we naar
+bed gingen, kwam Daan naar me toe, en zei: "Hoor es, Griet, ik wil je
+de kleine Zondagsschoolklas overdoen. Ik kan het niet meer doen. Ik
+kan die kinderen niet verbieden te vechten, als ik het zelf doe.
+Gisteren heb ik in 't dorp nog twee vechtende jongens gescheiden. Het
+was eigenlijk verkeerd zoo op te treden, maar ik dacht aan het
+<i>gaan</i>, dat ons geleerd is. En dan dat geval met Lena. Neen, ik kan
+die klas niet meer houden."</p>
+
+<p>"Goed," zei ik, "maar ik vrees, dat ik 't niet veel beter zal maken.
+Mag je nooit iets verkeerds doen, als je aan de Zondagsschool bent?"</p>
+
+<p>"Ik wil geen huichelaar wezen," zei Daan en ging weer weg. Toen vader
+te hooren kwam, dat de klas aan mij was overgedaan, riep vader Daan
+bij zich. "M'n jongen, weet je wel, waarin je verkeerd hebt gedaan?
+Je hebt het paard achter den wagen gespannen; je begon al te gaan nog
+vóór je was gekomen."</p>
+
+<p>Daan kleurde, en zweeg even. Toen: "Hoe bedoelt u dat, vader?"</p>
+
+<p>"Je gelijkt op een burger, die met de soldaten mee wil om te strijden
+en zichzelf als soldaat beschouwt, maar hij heeft zich nooit geoefend
+en kan niet eens de wapenen der soldaten hanteeren en hun gewoonten
+volgen."</p>
+
+<p>Daan zei niets meer; ik zag, dat hij ernstig nadacht. Ik deed
+evenzoo, en ik meen vaders bedoeling te begrijpen. Hij heeft ons wel
+meer gezegd, dat, hoewel hij ons in den doop aan God heeft gewijd, om
+Zijn dienstknechten te worden, de tijd komt, dat we dat ook zelf
+moeten doen. En daarmee moeten we niet wachten, tot we onze
+belijdenis doen. Heb ik nu mijzelve aan den Heer gewijd, dan zal Hij
+me ondersteunen in alles, wat ik noodig heb.</p>
+
+<p>Het lachte Daan niet bijzonder toe, om met z'n blauwe oog aan het
+schoolfeest deel te nemen. Vader zei, dat hij daar blij om moest
+wezen, want als hij thuis bleef, mocht hij met den ezel naar Relton
+rijden. Dat is vijf mijlen van hier, vader had er een boodschap voor
+een boer. Dat leek Daan en om dat te bewijzen, deed hij een sprong in
+de lucht.</p>
+
+<p>Zaterdagmiddag te twee uur gingen we allen, behalve Daan, naar 't
+schoolfeest; zelfs Puf was van de partij. Toen we aan 't Huis kwamen,
+stonden Clara en Betty op 't bordes, en toonden zich zeer verheugd,
+toen ze ons opmerkten tusschen de lange rijen schoolkinderen. Betty
+was nu aardig beter, en kon met behulp van krukken goed vorderen. Wij
+bleven even met ze praten, terwijl de andere kinderen verder trokken.</p>
+
+<p>In het park werden allerlei spelletjes en wedstrijden gehouden,
+waarna we op thee werden onthaald, waarbij heerlijk geboterde koeken
+werden opgediend. Tante had mij opgedragen, goed op Puf te letten,
+want die is nog al gemakkelijk van innemen.</p>
+
+<p>Intusschen hadden we met Clara en Betty een afspraakje gemaakt, dat
+ze met hun ponyrijtuigje bij ons zouden komen. Wij zouden dan onze
+équipage ook voor den dag brengen en er zou weer een wedstrijd
+worden gehouden. Ik denk, dat Andy wel even vlug zal loopen, als hun
+pony.</p>
+
+<p>Terwijl we zoo aan 't praten waren, kwam Mevrouw Rogers op me toe;
+zij nam me even mee, om haar man te groeten, die onder een boom zat
+met verscheidene heeren en dames. Wij hadden 't zóó druk gehad, dat
+Lena geheel vergeten had, haar brief aan den Kapitein te schrijven,
+en deze vroeg dus, of wij al een ezel hadden gekregen. "Wij hoorden
+al, dat de ouwe Nell niet best heeft voldaan," zei hij; "dat
+verwondert me niet."</p>
+
+<p>Ik vertelde hem van de proefritten, van het schilderen van ons
+karretje, en van onzen arbeid om nog een zadel te verdienen. Toen hij
+hoorde, dat de jongens uit visschen gingen, vroeg hij, of ze elken
+morgen versche visch voor z'n ontbijt konden brengen. Ik haalde Alex
+en zei hem, dat ik een goeden afnemer voor hem gevonden had. Toen hij
+vernam, wie, kwam hij dadelijk, en was spoedig druk aan 't praten met
+den Kapitein.</p>
+
+<p>Deze vertelde hem, dat hij vroeger een renpaard hield, maar nu in een
+mandewagentje moest voortsukkelen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/33_afnemer.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Daar kunt u ook in meedoen," vond Alex.</p>
+
+<p>"Ja," voegde ik er aan toe, "de volgende week hebben we een
+wedstrijd. Betty en Clara komen met hun rijtuigje, en als u nu met uw
+wagentje kwam, dan hebben we al drie deelnemers.</p>
+
+<p>"Het lijkt me wel," zei de Kapitein, "maar jelui hebt toch zoo'n
+breeden weg niet."</p>
+
+<p>"Neen," zei ik, "maar ik dacht om het te doen op een groot veld, en
+dan in de rondte, net als de Romeinen in een ampi... hoe heet zoo'n
+ding ook?"</p>
+
+<p>"Heb je lauwerkransen?"</p>
+
+<p>"Jawel," zei ik opgewonden, "we hebben wel laurierbladeren in den
+tuin, en daar zullen we wel kransen van maken."</p>
+
+<p>"Och Karel, wat praat je toch een nonsens," zei Mevrouw Rogers
+lachend, maar haar oogen stonden droevig. Ik trok een lip, bang, dat
+er nu weer niets van komen zou, en ik vroeg Mevrouw nog eens, ons
+vooral te helpen. Zij antwoordde: "De dokter verbiedt mijn man, te
+loopen, lieve, hij mag geen opwinding hebben."</p>
+
+<p>"Dat is nòg niet erg," zei de Kapitein vroolijk, "dan zal ik de
+keizer wezen, en de lauwerkransen uitreiken."</p>
+
+<p>"We zouden ook een schildpadden-wedstrijd kunnen houden," vond Alex;
+"dat zou voor u nog wel te doen zijn, meneer."</p>
+
+<p>"'t Is het beste, dat jelui maar allemaal hier naar de boerderij
+komen. Boer Donnyball heeft al gehooid, en dus ligt er een groot stuk
+land beschikbaar."</p>
+
+<p>"Dat zou heerlijk zijn," zei ik. "Als u een dag zoudt willen
+vaststellen, dan zal ik er met Betty en Clara over spreken. Zaterdag
+is voor ons de beste dag, dan hebben we vacantie."</p>
+
+<p>"Goed, aanstaanden Zaterdag dan, precies om twee uur."</p>
+
+<p>"Maar de zangoefening dan?" fluisterde Alex me in. "Die missen we
+telkens. Ik wou, dat tante die maar op een anderen dag zette, 't is
+onze eenige vacantiedag."</p>
+
+<p>Alex' opmerking deed me aarzelen. Vader had ons al eens gezegd, dat
+we tegenwoordig aan niets anders dan aan pleizier schenen te denken.
+Maar ik wou toch ook niet graag den wedstrijd afbestellen. Kapitein
+Rogers, onze aarzeling bemerkende, vroeg: "Wanneer begint jelui
+zomervacantie?"</p>
+
+<p>"Den laatsten van deze maand," antwoordde ik, "tenminste voor de
+jongens. Ik denk, dat tante Lena en mij nog wat na-lessen zal geven,
+omdat wij met het verhuizen nog al achterop zijn gekomen."</p>
+
+<p>"Wel, laten we den wedstrijd dan verdagen tot 1 Augustus," stelde de
+Kapitein voor; "dat valt op een Donderdag." "Best, dat zullen we
+doen!"</p>
+
+<p>Ik ging gauw naar Betty en Clara, die het plan heerlijk vonden.
+Thuisgekomen, vertelden we het plan aan Daan, die het ook best vond.
+Lena en ik maakten vervolgens plannen, om ons karretje met bloemen te
+versieren. En zoo zagen we allen met verlangen den eersten Augustus
+tegemoet.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter10"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK X.</h3>
+
+<p>Ik zag er erg tegen op, om Daan's Zondagsschoolklas te gaan
+onderwijzen, maar tante ried mij aan, om den Bijbel te nemen. Ik las
+de geschiedenis van Samuel over, totdat ik ze van buiten kende, en
+den volgenden morgen ging ik met tante naar het lokaal, mij gelukkig
+voelende in het besef, dat het nu eindelijk aan <i>gaan</i> was toegekomen.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/34_samuel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:236px;"></center>
+<br>
+
+<p>Mijn klas bestond uit 4 jongens en 3 meisjes, geen ouder dan 6 jaar.
+Zij riekten erg naar zeep en pomade, en hun gezichten glommen van 't
+wasschen. Een van de jongens, Freddy Salt, kon of wou niet
+stilzitten, en de drie meisjes hadden daar zooveel belangstelling
+voor, dat zij niet eens naar mij luisterden. Eerst probeerde Freddy
+een vlieg te vangen, en toen ie 'm had, werd het diertje van hand tot
+hand doorgegeven. D'r was geen orde in te krijgen, en ik zei
+eindelijk boos tegen 'm: "Freddy, als je niet stil kunt zitten, zal
+ik je als een popje op mijn schoot nemen."</p>
+
+<p>Hij staarde me angstig aan, eindigde met z'n vliegenjacht, en bleef
+verder rustig zitten. Ik vertelde de geschiedenis van Samuel en
+merkte op, dat God van ons allen gehoorzame dienstknechten wil maken.
+Eensklaps zei een jongen, Bertie geheeten: "Ik hoor God nooit roepen,
+als ik in bed lig." "Neen," antwoordde ik, "maar als je iets
+verkeerds van plan bent, dan spreekt Hij in je hart, dat je 't niet
+doen moogt." Ze schenen dit te begrijpen, en toen zei er een: "God
+kan ons niet iets zeggen, Hij is veel te ver weg." Ik vertelde hun
+toen, hoe dichtbij Hij was, en hoe lief Hij ons heeft, zoodat we,
+niet uit vrees voor straf, maar alleen om Hem te believen, ons best
+moeten doen. Maar ik weet niet, of ze 't begrepen; voor hen was de
+eenige reden, om gehoorzaam te zijn, gelegen in de vrees voor straf.
+Hoofdschuddend zei een der meisjes: "Ik heb Jezus altijd lief. Als ik
+zoet ben evengoed als wanneer ik stout ben."</p>
+
+<p>"Je kunt Hem niet liefhebben, als je verkeerd doet," antwoordde ik.
+"Je doet Jezus verdriet aan, als je ongehoorzaam bent." Ze herhaalde:
+"Dan heb ik Hem evengoed lief." Ik gevoelde, dat ik het haar niet
+goed duidelijk had gemaakt.</p>
+
+<p>Toen de les ten einde was, ging ik vermoeid en ook dankbaar, dat ik
+er doorheen was gekomen, naar huis. Na kerktijd vertelde ik vader een
+en ander, en zei hem, dat het verbazend moeilijk was, om kleine
+kinderen te leeren. Hij vroeg mij, wat we besproken hadden, en toen
+ik het hem verteld had, zei hij: "Denk eens aan de gelijkenis, Griet;
+het uitgezaaide zaad komt na vele dagen op. Vertel den kleintjes van
+hun Verlosser, Die voor hen stierf en Die nu zoo dicht nabij hen
+leeft, dat Hij ze elk uur van den dag zal helpen. Als je hart vol is
+van Hem, kind, zal het je gemakkelijk vallen, anderen van Hem te
+vertellen."</p>
+
+<p>"Maar," zei ik, "mijn hart is zoo vol van allerlei andere dingen, en
+ik weet niet, wat ik er aan doen moet."</p>
+
+<p>"Heb je den Heere lief?"</p>
+
+<p>"O, ik hoop van wel, en ik geloof ook van wel, maar ik doe zoo vaak,
+wat verkeerd is."</p>
+
+<p>"Zie niet altoos op jezelf, maar zie op Hem!"</p>
+
+<p>Meer zei vader niet. Met de jongens had ik toen nog een gesprek over
+het trouw blijven ... in het ezelkarretje. 't Was gisteravond, toen we
+na de thee een ritje gingen maken. Daan stuurde en Puf zat naast hem
+op het voorbankje; Lena, Alex en ik waren achterin gekropen. 't Was
+een heerlijke tocht; overal keken de lui ons na om de nieuwe
+équipage van den dominee te zien. Zoodra we buiten de huizen waren,
+begon het gesprek, eerst over Andy.</p>
+
+<p>"Ik zou wel es willen weten, of ie ons nu al kent," zei Lena. "Hij
+zou wel een ezel moeten zijn, als ie dat nu nog niet wist," vond Alex
+en wij lachten dat we schaterden!</p>
+
+<p>"'t Is een ezel," zei ik, "dat is 't 'm juist, als 't een hond was,
+zou ie wel slimmer wezen."</p>
+
+<p>"Ja maar alle honden zijn niet slim," zei Daan.</p>
+
+<p>"Maar ze zijn trouw," merkte ik op. "Je hoort altijd van trouwe
+honden, nooit van trouwe ezels."</p>
+
+<p>"Wat beteekent dat eigenlijk, trouw?" vroeg Lena.</p>
+
+<p>"Ik denk," antwoordde ik, "dat trouw beteekent: altoos dezelfde zijn
+en nimmer veranderen. Houdt je eenmaal van iemand, dan ook voorgoed."</p>
+
+<p>"Een trouw ridder," zei Daan, "is iemand, die nooit z'n vrouw in den
+steek laat, zij is altijd zeker van hem."</p>
+
+<p>"En wat is dan een trouwe dienstknecht?" vroeg Lena. "Iemand, die
+nooit z'n werk in den steek laat," antwoordde Daan.</p>
+
+<p>"Ik geloof niet, dat je trouw kunt zijn zonder lief te hebben,"
+merkte ik op.</p>
+
+<p>"Juist, dat is de zaak," zei Alex. "Als een hond z'n baas niet
+liefheeft, kan hij ook niet trouw zijn. Evenmin kan een dienstbode
+trouw zijn, als ze niet van haar meesteres houdt. Dat moet altoos
+samengaan."</p>
+
+<p>"Semper fidelis," fluisterde ik.</p>
+
+<p>"Doe nou niet, alsof je Latijn kent, Griet; je hebt dat gelezen op de
+graftombe in de kerk."</p>
+
+<p>"Ja, dat is ook zoo. Maar wat is het ook moeilijk, om zóó trouw te
+zijn, en altoos zóó lief te hebben, als die ridder."</p>
+
+<p>"Och," zei Daan, "ik geloof, dat als je werkelijk iemand lief hebt,
+dan doe je dat zonder erbij te denken, net als een hond."</p>
+
+<p>Hier brak Puf eensklaps de debatten af, door met uitgelatenheid af te
+kondigen, dat ie een heerlijken verjaardag tegemoet zag, en dan een
+completen ezel zou krijgen. Want &mdash; zei hij &mdash; van dezen heb ik maar
+een stukje. Waaraan Daan toevoegde:</p>
+
+<p>"Hij heeft er een vijfde van. Maar vertel ons es, Puf Dikkert, wie
+zal je d'r een geven?"</p>
+
+<p>"De Heer," zei Puf, terwijl hij hoogst ernstig keek. "Het zal geheel
+m'n eigen ezel zijn en ik zal 'm zóó voeden, dat ie dikker wordt
+dan ons huis." Op dit oogenblik reden we een oude vrouw voorbij, die
+een bos takken op haar rug meevoerde.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/35_vrachtje.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:234px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Hé!" riep Daan, "moet je nog ver? Willen wij je vrachtje
+overnemen?"</p>
+
+<p>Zij wou dat wàt graag, en overlaadde ons met dankbetuigingen. Ze
+zei, dat haar hut nog een heel eind verder stond; zij had hout
+gesprokkeld. Daan beloofde haar, dat we den bos bij haar voor de deur
+zouden neerleggen, en toen reden we door.</p>
+
+<p>"Toen ik dien dag, dat jelui naar het schoolfeest waren, naar Relton
+reed," vertelde Daan, "bood ik iedereen, dien ik voorbijreed, een
+plaatsje in de kar aan, en zoo had ik twee oude vrouwen en een jongen
+aan boord, toen ik in 't dorp kwam."</p>
+
+<p>"Dat zullen we nu weer zoo doen," riep Alex geestdriftig uit.</p>
+
+<p>"Ja maar, we hebben geen plaats meer," merkte ik op. "We zitten hier
+als haring in een ton."</p>
+
+<p>"Dan moeten jelui d'r maar uitgaan, en loopen," vond Daan. "Hè, als
+we es een rijtuig tegenkwamen, dat niet meer voort kon, of een
+verongelukte auto met een dame er in, die de handen wrong om redding,
+dàt zou nog es "in den vorm" zijn."</p>
+
+<p>Maar zulke ontmoetingen hadden we niet, en we kwamen zonder eenig
+avontuur thuis. Daar ging ik over denken. Het was heel leuk, om uit
+rijden te gaan in een ezelkarretje, maar daar deed je toch nog maar
+weinig goeds mee. Toen we langs den mijlpaal reden, waaraan we onze
+advertenties geplakt hadden, zei ik: "Hoor es! Als onze vacantie
+begint, moeten we om beurten den ezel sturen. Ik kan dat evengoed als
+jij, Daan. Ik zou zeggen, minstens één keer per week moest ik 'm
+hebben."</p>
+
+<p>"Wel," zei Daan, "d'r zijn zes dagen in een week, den Zondag erbuiten
+gerekend. Als wij nu ieder een dag nemen, blijven er nog twee voor
+vader en tante en Puf." Dat was heel aardig berekend van Daan. En
+Alex voegde erbij: "En dan zullen we de beurten naar ouderdom
+regelen. Daan op Maandag, ik op Dinsdag, Griet op Woensdag en Lena op
+Donderdag."</p>
+
+<p>Het plan werd algemeen toegejuicht.</p>
+
+<p>Inmiddels had ik een plannetje bedacht, dat de jongens niet weten
+mogen. Het is dit. Ik heb een briefje geschreven, en dat wil ik aan
+den mijlpaal plakken; er staat op:</p>
+
+<p>"Iedereen, die zelf of voor anderen vrij vervoer wenscht, vervoege
+zich bij Grietje Marjoribanks, elken Woensdagmorgen aan de pastorie."</p>
+
+<p>Aan Lena vertelde ik het dien avond nog. "Je lijkt wel koetsier te
+willen worden," zei ze, "ik heb liever zelf het genot er van."</p>
+
+<p>"Neen," zei ik, "vader zegt, dat z'n tijd en z'n kracht altoos ter
+beschikking van de gemeenteleden staan. En dat moet Andy nu ook. Hij
+moet een echte gemeente-ezel worden, en dan zal ik 'm zelf besturen."</p>
+
+<p>"Ik zal er eens over denken, wat ik met 'm doen zal," zei Lena. Daar
+heb ik geen al te beste verwachtingen van.</p>
+
+<p>Het scheen wel of de vacantie nooit komen zou. En toen ze eindelijk
+aanbrak, had Daan al menige oefening met Andy achter den rug; 't
+ezeltje was voor 1 Augustus al goed gewend, den weg langs te rennen.
+Men vond, dat het dier bovendien nog op diëet moest, om z'n gewicht
+te verminderen. Nu is 't waar, Andy wordt erg dik, want hij eet den
+ganschen lieven dag maar gras, behalve dan, als ie met ons uit moet.</p>
+
+<p>Maar wat moesten we hem geven? Haver kost veel geld. Lena vond
+bouillon heel geschikt, maar bouillon is ook duur, en zoo is ten
+slotte alles, wat versterkt. Andy loopt uitstekend en heeft geen
+kuren, behalve deze, dat ie zoo nu en dan plotseling stilstaat, om
+dan na een of twee minuten weer door te draven. Ik heb gezegd, dat
+hij dat doet, om even uit te rusten en op krachten te komen. Daan
+meent, dat ie dan even staat te denken. En Alex denkt, dat ie dat
+doet, om ons te toonen, dat ie een eigen wil heeft, en dien op z'n
+tijd wenscht te gebruiken.</p>
+
+<p>Intusschen waren Lena en ik druk bezig met het vlechten van
+laurierkransen en het bijeenzoeken van bloemen om ons karretje te
+versieren.</p>
+
+<p>Den dag voor 1 Augustus waren we van 's morgens vroeg tot 's avonds
+laat in de weer; wij hadden rosetten van fel-roode geraniums gemaakt,
+om die aan Andy's oogkleppen te hechten; dan hadden we varenkruid en
+madeliefjes langs de buitenzijde van het karretje gehangen en verder
+nog slingers van madeliefjes om den disselboom gestrengeld. Baldwin
+wilde niet toestaan, dat we de mooiste bloemen plukten, maar we
+hebben toch, toen hij even weg was, eenige fijne bloempjes om de
+zweep weten te vlechten. Ik heb al zoo vaak mee helpen versieren in
+de kerk, dat ik de goede soorten wel wist te kiezen, tot groote
+tevredenheid dan ook van de jongens, die op dit gebied toch maar
+weinig te vertellen hebben.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/36_bloemenrijtuig.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:282px;"></center>
+<br>
+
+<p>Om half één zaten we al aan ons middageten. We kleedden ons allen
+op z'n Zondagsch, en wisten Baldwin nog enkele mooie rozen af te
+bedelen, die we om onze hoeden vlochten. Toen we uitreden, liep het
+halve dorp uit, om ons bloemenrijtuig te zien; ze vonden het allemaal
+even prachtig. Ik hoorde nog, dat een vrouw tegen haar buurvrouw zei:
+"Wat beleven we toch wondere tijden, mensch! Wie had dat nou ooit
+kunnen denken, hè? Altijd bedenken ze maar weer wat nieuws."</p>
+
+<p>Met groot gejuich reden we het dorp door, en toen het veld in, een
+prachtig ruim en effen veld, terzijde waarvan onder een boom Kapitein
+Rogers in z'n mandewagentje al zat te wachten. Toen hij en zijn vrouw
+ons zagen naderen, herkenden ze ons nauwelijks, zóó was ons
+karretje veranderd door de bloemen.</p>
+
+<p>Na vijf minuten kwamen ook Betty en Clara aangereden, en toen zaten
+we al voor de eerste moeilijkheid. Zij dachten er niet aan, Alex als
+koetsier bij zich te nemen, wilden bepaald zelf sturen. Alex was er
+leelijk door in z'n wiek geschoten; gelukkig had kapitein Rogers een
+goeden inval. Hij rees moeilijk uit z'n wagentje op, en liet zich met
+behulp van Mevr. Rogers in z'n badstoel neer; toen zei hij tegen
+Alex, dat hij op de boerderij den pony mocht gaan halen, dien voor
+het wagentje spannen, en dan daarmee deelnemen aan den wedstrijd. Wij
+juichten van blijdschap, want nu hadden we drie mededingers. Er werd
+nu afgesproken, dat Daan en ik in ons karretje zouden plaats nemen,
+Alex en Lena in het mandewagentje van den kapitein &mdash; er was net
+genoeg plaats voor twee &mdash; en Puf wezen we een plaats aan als
+controleur bij het eindpunt. Dat beviel 'm slecht; hij begon hard te
+huilen, en jammerde, dat hij het ezeltje had gekregen, en dat hij er
+mee wilde rijden. Daan zeide hem, dat hij de gansche onderneming in
+de war bracht, maar Puf bleef te keer gaan, en we konden zoo niet
+beginnen. Ik stelde hem ten slotte voor, met Daan te gaan, inplaats
+van mij, want het was toch ook wel hard, hem alleen te laten staan.
+En Daan was dat voorstel al heel welkom, want hij had liever het
+lichte gewicht van Puf, dan mijn gewichtigheid. Mevr. Rogers vroeg
+mij nog, of ik het niet akelig vond, maar ik zei haar van niet, want
+ik kreeg nu de gelegenheid, de drie mededingers bij den eindpaal te
+zien aankomen.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/37_eindpaal.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:146px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ik ben niet zoo kinderachtig, om te gaan huilen, als ik niet mee mag
+rijden," zei ik, terwijl ik Pufs tranen van z'n bolle wangen veegde.
+Hij was spoedig weer in z'n hum en klom zoo vlug als ie kon, in ons
+karretje. Betty vond ons wagentje heel lief. Zuchtend zei ze: "Ik
+wou, dat Clara en ik ook zulke aardige ideetjes hadden. Maar als
+jelui d'r niet bij zijn, voelen we ons lang niet zoo pleizierig."</p>
+
+<p>Ik keek naar haar keurig rijtuigje met de blauwe kussens, naar het
+nikkelen beslag van het paardetuig, naar den prachtigen pony, en
+schudde het hoofd. "Jawel," zei ik, "maar wij moeten onze armoede
+achter bloemen verbergen, en dat behoeven jelui niet." Ze lachten
+luid en vonden ook, dat dàt het wel zou wezen.</p>
+
+<p>Kapitein Rogers had den weg bepaald; een boerenknecht had hij hier en
+daar steenen laten opstellen, en toen onze kibbelpartij was
+beëindigd, stelde hij ons op een rij naast elkaar op. Hij had ook
+een echt pistool bij zich, om het vertreksein te geven. 't Was eenig!</p>
+
+<p>Tweemaal moest het veld worden rondgereden, en toen ik bij het
+eindpunt gereed stond, leek het mij nog wel zoo aardig buiten dan in
+de wagentjes. Eerst scheen het, of Betty en Clara 't zouden winnen,
+maar langzamerhand begon Daan ze in te halen, en toen Andy ze achter
+zich liet, gaf ik een schreeuw van vreugde. In de tweede rondte begon
+de pony met het mandewagentje, die eerst een heel eind achter was
+geweest, steeds harder te rennen, en haalde eindelijk Daan in. Maar
+Daan begon Andy zóó onbarmhartig te slaan, dat zij een tijdlang
+gelijkop reden.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/38_wedstrijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:446px;"></center>
+<br>
+
+<p>Zelfs haalde hij den pony weer in, en ik dacht werkelijk, dat hij 't
+nog zou winnen, toen Andy, dicht bij het eindpunt plotseling
+stilhield, en zóó hardnekkig, dat er geen beweging meer in te
+krijgen was.</p>
+
+<p>Daan schreeuwde en sloeg er op los, maar Andy bleef staan, koppig en
+tot geen toegeven geneigd. 't Was verschrikkelijk, ik schreide haast.
+Al spoedig kwamen Alex en Lena aanrijden, en precies gelijk met Clara
+en Betty reden ze het eindpunt binnen. Zij wonnen dus beiden, en niet
+zoodra hoorde Andy hen hoerah! roepen, of hij zette eensklaps weer
+aan, en draafde naar het eindpunt, maar natuurlijk te laat nu.</p>
+
+<p>Wat waren we boos op 'm! Behalve natuurlijk Alex en Lena, die 't nu
+gewonnen hadden; zij schenen wel heelemaal te vergeten, dat het ook
+hun ezel was, die verloren had. Mevr. Rogers wist niet, wie ze nu den
+lauwerkrans moest geven, en dus stelde de kapitein voor, dat de twee
+pony's nog eens tegen elkaar moesten draven; ditmaal echter maar een
+kleineren afstand. De pony van de boerderij won het nu gemakkelijk.
+En zoo kreeg Lena den lauwerkrans. Ze was er zóó verheerlijkt mee,
+dat ze haar hoed afwierp en den krans op haar hoofd zette.</p>
+
+<p>Na afloop van den wedstrijd zochten we allen een rustig plekje aan de
+rivier, en bepraatten daar nog eens druk de gebeurtenissen van den
+heerlijken middag. Er werd een vuurtje gemaakt, en thee gezet, en
+rondom 't vuurtje gezeten, konden we ons heel wel verbeelden, in een
+zigeunerkamp te zijn aangeland.</p>
+
+<p>Vervolgens werden allerlei spelletjes gedaan, vooral ook die, waarbij
+we konden blijven zitten, omdat Betty nog niet vlug loopen kon. 't
+Speet ons, toen we naar huis moesten. Naast elkaar reden wij, te
+weten Clara en Betty in haar, en wij allen in ons wagentje, naar
+huis.</p>
+
+<p>Eigenlijk waren we allemaal ook nog 'n klein beetje uit ons humeur;
+Clara en Betty, omdat ze 't niet gewonnen hadden; Daan en ik, omdat
+Andy ons door z'n malle kuren had doen verliezen. Kapitein Rogers
+zei, dat je zooiets nu eenmaal van een ezel moet verwachten, daar
+zijn 't ezels voor.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter11"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XI.</h3>
+
+<p>We zijn deze week begonnen met het op beurten rijden met Andy.
+Afgesproken is, dat we, als het onze beurt is, niet bepaald alleen
+behoeven te gaan, we mogen ook wel anderen meenemen; maar wiens beurt
+het is, die stuurt, daar gaat niets van af.</p>
+
+<p>Maandagmorgen vóór 't ontbijt nog bevestigde ik mijn briefje aan
+den mijlpaal. De jongens wisten er niets van, en bemerkten het pas 's
+middags, toen er enkele menschen naar stonden te kijken; ze kwamen
+naar huis en vroegen mij lachend: "Wou je de menschen op je rug
+dragen, Griet? Dat lijkt wel zoo, want er staat op dat briefje niets
+van Andy."</p>
+
+<p>"Dat is mijn zaak," gaf ik ze terug, "als ze d'r verstand gebruiken,
+zullen ze dat wel snappen." Het hinderde mij, dat ze me alweer
+uitlachten, want ik was zoo echt in m'n schik met het plan van
+personenvervoer per open équipage. Ook vader had mijn briefje
+gelezen, en zei tot me: "Dat vind ik best, Grietje, je lijkt in dat
+opzicht op je moeder. Ik ben er blij om, dat je er iets voor voelt,
+om je genoegens te deelen met hen, die minder gelukkig zijn dan jij."</p>
+
+<p>Daan bleef den heelen dag met Alex weg; zij hadden hun boterhammen
+meegenomen, en kwamen laat thuis. Alex scheen zich bij dien rijtoer
+door de omliggende dorpen zóó ingespannen te hebben, dat hij den
+volgenden dag niet in staat was, zelf goed te sturen. Maar 's middags
+knapte hij op en reed met Lena weg; ik merkte, dat zij wat in 't
+schild voerden. Voor den armen Andy was 't een zware dag. Er stond
+veel wind, en Alex nam twee groote vliegers mee, die Daan en hij den
+vorigen winter gemaakt hadden.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/39_vliegers.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:223px;"></center>
+<br>
+
+<p>Hij en Lena lieten de touwen geheel vieren en bonden de uiteinden elk
+aan een kant van 't karretje. Zij reden het dorp uit, en trokken de
+vliegers mee, die door den flinken gang mooi hoog stonden. Zoodra ze
+echter een hoek omreden, rukten de vliegers een anderen kant op, dan
+Andy trok. Lena vertelde mij later, dat ze gehoopt had, dat de
+vliegers hen hadden voortgetrokken. Andy deed z'n best ze mee te
+trekken, maar spoedig gaf hij het op, en bleef ineens koppig staan.
+Een half uur lang trachtten ze hem vooruit te krijgen; Alex liet hem
+keeren, en sleurde hem een eindje mee. Toen brak een vliegertouw en
+een vlieger verdween als de wind; de ander kwam in een boom terecht
+en bleef daar vast zitten; Alex klom in den boom, en kreeg hem zoo
+terug. Vrij tijdig kwamen ze weer thuis. Daan vroeg Alex
+belangstellend, waarom of ie zoo dom gedaan had. Hij had gedacht, dat
+Alex de vliegers had willen gebruiken als zeilen op het karretje, dan
+hadden ze dubbel zoo snel gereden. Maar Alex was boos op Andy en
+mopperde: "Ik vind 'm niet half zoo aardig meer als eerst."</p>
+
+<p>"Och kom," zei ik tot hem, "je moet er eerst eens gewoon mee gaan
+rijden. Jij en Daan hebben zoo graag een ezel willen hebben, om je
+naar school te brengen, maar daarvoor heb je hem nog niet één keer
+gebruikt."</p>
+
+<p>Alex keek zuur en zei: "Weet je waarom niet? Dat is het begin van
+Daan's ruzie met Sausaye geweest. Toen Sausaye hoorde, dat wij een
+ezel hadden, ging hij staan dansen en zong een spotliedje op vader.
+Daan liep dadelijk op hem toe; hij hield niet op en kreeg toen een
+opstopper van Daan. En als Daan 't niet had gedurfd, had ik het wel
+even opgeknapt."</p>
+
+<p>Ik keek hem aan en zei: "Was het wel goed om zoo te doen? Sausaye mag
+z'n spotlust botvieren, maar de kinderen van iemand als vader moesten
+dat niet zóó beantwoorden."</p>
+
+<p>"Sta toch niet zoo mal te preeken," zei Alex, en toen ik nog wat
+zeggen wou, stopte hij z'n vingers in z'n ooren en rende weg. Nu
+begrijp ik, waarom de jongens niet met Andy naar school willen
+rijden: ze zijn bang, dat ze uitgelachen zullen worden. Ik denk, dat
+jongens daar banger voor zijn dan meisjes.</p>
+
+<p>De dag van Lena's beurt eindigde niet best. Pas na den middag reed ze
+uit, want we hadden tante Caroline geholpen met pruimen plukken voor
+jam. Zij wil altoos de jam zelf maken. Wij wilden haar allen eerst
+helpen, maar werden vrij moe; Lena werd stekelig, omdat zij niet
+vóór 't middageten met Andy kon wegrijden. "Ik zal zien, dat ik Puf
+mee krijg; ik heb het 'm ook beloofd."</p>
+
+<p>"Zal ik ook meegaan?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Neen, dank je, jij speelt toch maar den baas over mij. Hè, laten
+we die akelige jam toch laten zitten, waarom doet de meid het niet?
+Vader heeft tante geroepen, die zal dus zoo gauw wel niet terug
+zijn."</p>
+
+<p>"Je behoeft niet te wachten," zei ik; "ik zal tante wel helpen; de
+meid moet de provisiekasten schoonmaken."</p>
+
+<p>"Maar 't is veel te laat, om Andy nu nog te halen, 't is wat moois!"</p>
+
+<p>Zij vloog de keuken uit; toen tante terugkwam, was het juist
+etenstijd.</p>
+
+<p>"Ik hoop, dat er nu maar niet meer jam behoeft gemaakt te worden,"
+zei ik. "Ik heb er zoo 'n hekel aan, en het is hier zoo heet."</p>
+
+<p>"Het is heel goed voor kinderen, om te doen, wat ze niet graag doen,"
+zei tante ernstig. "Het leven is je niet alleen gegeven, Grietje, om
+het voor jezelf te hebben."</p>
+
+<p>Ik voelde mij beschaamd, ook omdat wij een groote vacantie hebben, en
+Lena en ik juist deze eerste twee weken niets aan de lessen doen.
+Maar tante ging voort: "Ik vind het ook zoo pleizierig niet, Griet,
+om in een heete keuken jam te maken, maar ik doe het, omdat het
+gedaan moet worden."</p>
+
+<p>Ik antwoordde: "Ik dacht, dat volwassen menschen alles prettig
+vonden. Als zij niet willen, dan doen ze 't niet, niemand, die hen
+beveelt."</p>
+
+<p>"Het plichtsgevoel beveelt hen," zei tante. "Als je grooter wordt,
+zul je soms bemerken, dat je gansche leven bestaat uit dingen,
+waarvan je niet houdt, en die toch gedaan moeten worden."</p>
+
+<p>Dat was wat nieuws voor me. Ik dacht altijd, dat volwassen menschen
+alleen doen, wat ze prettig vinden. Misschien vindt tante Caroline 't
+ook wel niet prettig, om altijd op ons te passen; wellicht zou ze
+veel liever thuis zijn. Ik geloof, dat ik goed zou doen, haar beter
+te helpen. Ik loop altoos weg, om te spelen, als zij wat van mij
+verlangt. Ik denk, dat het bij het <i>doen</i> behoort, om haar beter te
+gaan helpen, en ik zal het ernstig gaan beproeven.</p>
+
+<p>Den ganschen middag speelde ik cricket met de jongens. Zoowat 4 uur
+verscheen Lena, met loshangend haar en angstige blikken. Zij riep
+Daan toe: "Kom gauw, Andy is gewoon woest en ik vrees, dat Puf
+verdrinken zal."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/40_cricket.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:263px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij vlogen allemaal met haar mee, terwijl zij, geheel buiten adem,
+haar wedervaren vertelde.</p>
+
+<p>Hortend en stootend kwam het er uit: "Ik wou met hem de sloot
+doorrijden, juist bij de doorwaadbare plaats. Ik stuurde hem het
+water in, maar toen, in plaats van recht door te stappen begon hij
+rond te draaien, zoodat de kar ten slotte tegen een steen terecht
+kwam. Toen was er geen beweging meer in te krijgen; uren lang heb ik
+er mee getobd, en eindelijk ben ik uit de kar geklommen en ben door
+het water gewaad. Ik trok mijn kousen en schoenen uit en beval Puf,
+stil te blijven zitten, totdat ik terug kwam, en nu moeten we gauw
+doorloopen en zien, hem eruit te krijgen."</p>
+
+<p>Verschrikt riep ik uit: "Heb je Puf midden in de sloot laten staan?"
+En Daan vroeg: "Waarom heb je niet dadelijk den eersten den besten
+man, dien je tegenkwam, om hulp gevraagd?" "Ik kwam niemand tegen,"
+zei Lena, "en bovendien was ik veel te bang, dat ze 't aan vader
+zouden zeggen, daarom ben ik dadelijk hierheen gekomen."</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/41_sloot.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:436px;"></center>
+<br>
+
+<p>Gelukkig was het niet ver weg, maar hoe Lena op 't idee was gekomen,
+om de sloot door te gaan, daar begreep ik niets van. Ik zou het nooit
+gewaagd hebben; had Daan nog pas niet verteld van een man, die daar
+met z'n wagen verdronken was? Toen wij bij de rivier kwamen, was er
+geen spoor van Puf meer te zien. Lena ging vreeselijk te keer en
+jammerde: "Ze zijn allebei verdronken, en ik zal vermoord worden,
+omdat het mijn schuld was!"</p>
+
+<p>Wij gingen een beetje verderop een brug over; Daan begon te gelooven,
+dat Andy weer was doorgeloopen en hier of daar heen gedraafd. Alex en
+hij gingen toen plat op den grond liggen, net als detectives of
+Indianen, om eenig spoor te ontdekken. "De wielen waren natuurlijk
+nat, en moeten dus in het gras een spoor hebben gemaakt," zei Alex en
+keek er heel geleerd bij. "Kijk, hier bij m'n hand is een heel nat
+spoor!"</p>
+
+<p>"Ja, en de grassprietjes zijn plat gereden," voegde Daan eraan toe;
+"nu moeten we dat spoor volgen. Hadden we maar een bloedhond!"</p>
+
+<p>Lena fleurde wat op. Wij volgden het spoor, maar het grasveld was
+niet lang, en we waren spoedig bij een weg aangeland. We begonnen nu
+een soort springpas te maken, dat is een manier van loopen, waarbij
+je nooit moe wordt, omdat het je nooit buiten adem brengt. Maar wij
+zagen, hoe nauwkeurig we ook tuurden, geen wielsporen. We kwamen nu
+aan een hoogen weg, en wisten niet, wat nu te doen, verder of terug.
+Maar daar stond een huisje vlak bij; fluks daarheen gerend, vroegen
+we aan de vrouw, of ze ook een ezelkarretje gezien had met een
+jongetje erin. Zij opende haar huisdeur, en daar zagen we Puf aan
+tafel zitten, kalm aan 't oppeuzelen van een appel! Wat waren wij
+blij! Andy had een plekje op haar grasveld gekregen. Zij vertelde
+ons, dat zij het karretje had zien aankomen, en dat Puf zoo hard als
+ie kon had geschreeuwd: Ho! Ho! Zij was naar buiten gevlogen, had de
+zaak tot staan gebracht, Andy vastgebonden, en Puf, die huilde van
+angst, in huis gehaald en tot bedaren gebracht. Natuurlijk was Andy,
+zoodra Lena verdwenen was, er vandoor gegaan; het was maar een geluk,
+dat Puf stil was blijven zitten.</p>
+
+<p>Wij bedankten de vrouw vriendelijk, haalden Andy uit het grasveld en
+reden tezamen naar huis terug. Vader bromde erg op Lena, dat zij zulk
+een gevaarlijke poging had gewaagd. Zij zal zulke fratsen nu
+voorloopig wel uit haar hoofd laten. Puf deed natuurlijk net, of ie
+het heerlijk had gevonden. "Ik stuurde zelf, en we reden als een
+sneltrein!" "Ja," zei Alex, "en je huilde van geweld!"</p>
+
+<p>"Ik heb alleen gehuild, toen ik die vrouw zag," zei Puf, die nooit
+verlegen is met een antwoord; "ik wist, dat ze ons zou tegenhouden,
+daarom huilde ik."</p>
+
+<p>"Jij mag niet liegen, Puf," kwam ik tusschenbeiden, "dat is niet "in
+den vorm", behalve als je een boosdoener bent."</p>
+
+<p>"Ik was zoo bang met Andy, en als ik bang ben dan huil ik altijd!"
+verdedigde zich Puf. Hij moet altijd 't laatste woord hebben, en ik
+zweeg dus maar.</p>
+
+<p>Toen het mijn dag was, ben ik 's morgens om 10 uur al op rit gegaan.
+Vlak bij ons hek vond ik een heel groot pak, waarop geschreven was:
+"Wil zoo goed zijn, dit te bezorgen bij Mejuffrouw C. Londesburg te
+Cross Clen." Het was heel leelijk en fout geschreven, en ik dacht
+dus, het zal wel van een der dorpsbewoners zijn. Het was een
+verbazend zwaar pak, en ik kon het haast niet in de kar tillen. Maar
+ik was wat blij weer eens op 't Huis te mogen komen, want ik was er
+sinds onzen wedstrijd niet weer geweest. Langzaam reed ik het dorp
+door met mijn zware vracht. Toen juffrouw Ribbon mij zag, kwam ze
+even aan het hek en zei:</p>
+
+<p>"Beste Griet, wil je heusch vrachtrijdster worden? Kijk es, lieve, ik
+heb aan de oude Suze Combe beloofd een zak steenkolen te sturen. Aan
+het station zul je 't vinden; Tom moest al vroeg naar Lincoln en ik
+heb het ook zoo druk, het goeje mensch heeft geen brand meer om haar
+middagmaal gereed te maken."</p>
+
+<p>"Goed, ik zal 't doen, ik zal 't dadelijk gaan halen."</p>
+
+<p>Wat was vrouw Combe blij, toen ze me zag komen. Maar we konden geen
+van beiden de zak uit het karretje krijgen; ze haalde de steenkolen
+er dus bij beetjes uit, en dat kostte heel wat tijd. Terwijl wij nog
+bezig waren, kwamen juist Clara en Betty in haar ponykarretje
+voorbijrijden. Ze keken gek op, toen ik haar vertelde, waaraan ik
+bezig was. "Ik ben vandaag vrachtrijdster," vertelde ik, "en ik heb
+ook een vrachtje voor jelui!"</p>
+
+<p>Dat vonden ze heerlijk. "Voor ons? O, zeg, laat es gauw kijken! Wat
+eenig!" Zoodra vrouw Combe al haar steenkolen eruit had, klommen ze
+op ons karretje en bekeken het pak van alle kanten. Wij maakten het
+open in de kar, want het was ons te zwaar, om het er uit te lichten.
+Toen het papier er af was, vonden we .... een ouden emmer vol
+steenen! Clara was heel boos. En ik begreep dadelijk, dat het een
+grap van de jongens was. Ik trachtte Clara dat aan 't verstand te
+brengen, maar zij zei: "'t Zijn ruwe, leelijke jongens, ik zal 't
+moeder eens vertellen."</p>
+
+<p>Zij sprong weer van de kar af en ging naar Betty, om het haar te
+vertellen. Deze lachte; zij kan beter tegen een grapje dan Clara, en
+ik stelde haar voor, dat ze den jongens ook weer een pak moesten
+zenden. Dat vonden ze beiden best, en beloofden, het per post te
+zullen sturen. Wij haalden de steenen en den emmer uit de kar en
+gooiden ze in een sloot. Ik reed fluks naar ons dorp terug,
+nieuwsgierig of er nog iemand een boodschap voor me zou hebben. En
+zie, daar zag ik kreupele Hanna, die onze kleeren verstelt en ook in
+'t koor zingt; zij stond bij haar hek, en keek naar mij, alsof ze mij
+wat zeggen wou.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/42_kreupel.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:415px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik hield stil en zei: "Kan ik iets voor je doen, Hanna?"</p>
+
+<p>Zij kleurde en sprak aarzelend: "Ik moet naar boer Luscombe, kind, en
+het is een lange weg voor mij met zoo'n hitte, en nu dacht moeder,
+toen we u zagen aankomen ... en omdat we uw briefje hadden
+gelezen...."</p>
+
+<p>"O, ik begrijp je al," zei ik, "je wou, dat ik je daarheen bracht?
+Stap maar in Hanna, dat zal ik graag doen."</p>
+
+<p>Zij steeg in, en vertelde mij, dat haar been zooveel pijn deed, als
+ze ver moest loopen, maar zij had een japon voor juffrouw Luscombe
+moeten maken, en nu moest die toch weggebracht worden. Ik zei haar,
+dat ik Andy elke week een dag voor mij had, om er boodschappen mee te
+doen voor wie ik wilde. Toen we zoo een tijdje gepraat hadden, zei ik
+tot haar: "Na dezen rit moet ik naar huis, want dan moeten we eten.
+Maar vanmiddag kom ik weer terug. Weet je dan nog iets te doen,
+Hanna?" Zij antwoordde, na even te hebben nagedacht:</p>
+
+<p>"Ik weet niet, Grietje, of je de kleine Annie Steel kent. Zij komt
+uit Londen, en woont bij haar grootmoeder, juffrouw Buston; zij is
+geheel kreupel en kan niet loopen. Omdat ik zelf kreupel ben, spreek
+ik nog al eens met haar, want juffrouw Buston en haar man zijn erg
+streng en lastig voor haar. Zij vinden het een grooten last haar te
+helpen, omdat ze zelf ook haast niets hebben, en dan zit ze daar maar
+troosteloos in dat donker keukentje. Nooit komt ze er uit, ze zit
+zelfs niet eens aan de deur; ze is ook misvormd, heeft een bochel, en
+de oude vrouw schijnt zich te schamen voor zulk een kleindochter. Je
+zoudt het kind in 't paradijs brengen, als je haar eens liet
+meerijden."</p>
+
+<p>"O, prachtig, dat zal ik doen!" riep ik uit. "Maar zou 't rijden haar
+niet te veel schokken?"</p>
+
+<p>"Neen, dat gaat best; als je een paar kussens neemt, en je zet haar
+op den bodem der kar, dan zal 't best gaan."</p>
+
+<p>"Ik zal dadelijk na 't eten haar gaan halen," zei ik verheugd. Toen
+ik thuis kwam, vroegen ze allen, wat ik gedaan had. De jongens
+spraken geen woord over hun grap, en ik natuurlijk ook niet. Tante
+vond het heel mooi van me, dat ik Annie Steel eens liet meerijden.
+Vader ook, maar die waarschuwde ons, dat we Andy door al die drukke
+ritten niet moesten afjakkeren, en Daan zei, terwijl we Andy weer
+inspanden: "Overdrijf nou niet, barmhartige Samaritaansche, anders
+loopt het nog op schade uit."</p>
+
+<p>"Ik doe het alleen, omdat ik ervan houd, en ik zal er mee voortgaan,
+omdat vader gezegd heeft, dat moeder het zou goedgekeurd hebben."</p>
+
+<p>Daan zei niets meer, want Daan hield zoo van moeder, gelijk wij
+allen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter12"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XII.</h3>
+
+<p>Toen ik naar juffrouw Buston ging, vond ik haar in den tuin, bezig
+met groentenplukken. Zij was meer verbaasd dan verblijd, toen ik haar
+vertelde wat mijn plan was. En ze zei dan ook eerst, dat ze de kleine
+Annie niet wilde meegeven.</p>
+
+<p>"Ik zou haar nooit hier gehad hebben, als ik geweten had, dat ze zoo
+hulpeloos was. Haar moeder, die reeds op 20-jarigen leeftijd weduwe
+was, stierf plotseling, en Annie moest toen in een weeshuis. Maar
+mijn man wilde daar niet van weten, en ik eigenlijk ook niet. Zoo
+namen we de kleine dan in huis, en sedert is ze er gebleven, totaal
+krachteloos, alsof ze geen ruggegraat heeft. Ze doet zoowat niets
+anders dan in elkaar gedoken zitten huilen. Loopen kan ze geen stap.
+Maar kind, als je er nu bepaald op staat, haar mee te nemen, kom dan
+binnen, dan kunnen we haar samen gemakkelijk genoeg in 't karretje
+tillen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/43_krachteloos.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:287px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik bond Andy aan den muur vast en ging het huisje binnen. De keuken
+was klein en het rook er duf; in een laag stoeltje zat Annie.
+Werkelijk, ze zag er uit als een afgeleefd oud vrouwtje; alleen het
+haar was nog blond, maar kort geknipt. Toen ik haar meedeelde, wat
+mijn plan was, glimlachte ze zoo hartroerend, dat ik bijna begon te
+weenen. Ze zag er even bleek als haar schortje uit; ze is pas negen
+jaar oud, evenals Lena. Ik had vier kussens en een deken meegebracht
+en maakte het haar zoo gemakkelijk mogelijk; haar Grootmoeder
+plaatste haar zoo in de kussens, dat ze rechtop zitten kon. Bovendien
+zette ze haar nog een katoenen mutsje op, en daarna reden we weg.</p>
+
+<p>Heel langzaam reed ik de laan af, om het schokken te voorkomen. Al
+vrij spoedig begon ze te praten. Eerst had ze doodstil liggen staren
+in de blauwe lucht, terwijl haar mond open en dicht ging als die van
+een visch. Toen ik haar vroeg, waarom ze zoo deed, zei ze: "De lucht,
+juffrouw. Sinds ik bij grootmoe ben, krijg ik haast geen frissche
+lucht. Voordat moeder stierf, zat ik altoos aan 't open venster, maar
+grootmoe doet haar ramen nooit open."</p>
+
+<p>Zij vertelde mij verder, dat zij veel van Hanna hield, en al meer
+begon ze los te komen, er blijkbaar schik in krijgende, allerlei
+prettigs te vertellen.</p>
+
+<p>"Kijk, daar zijn heelemaal geen huizen, wat een leege plek. Dit is nu
+echt buiten zijn. Nooit ben ik hier geweest, voordat ik bij grootmoe
+kwam, en sedert ik er ben, kom ik er nooit uit.</p>
+
+<p>Moeder zei altijd, dat God ook buiten leeft, niet in de stad. Moeder
+hield niets van Londen; zij vond het zoo'n vuile stad; de lucht zie
+je in Londen maar heel zelden en dan nog maar een klein stukje er
+van. O, juffrouw, wat is het hier heerlijk! Die velden, en die boomen
+en die bloemen! Ik heb wel schilderijen gezien, maar die waren niet
+zoo levend als dit alles."</p>
+
+<p>Bij een landhek hield ik stil, om haar konijnen te laten zien, die
+daar aan 't spelen waren, en toen een vlinder op den rand van 't
+karretje kwam zitten, schreeuwde ze 't uit van pleizier.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/44_landhek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>
+<br>
+
+<p>Maar ze werd al spoedig weer vermoeid van al die ongewone opwinding
+en toen begon ik maar eens te praten. Ik vertelde haar, hoe we aan
+Andy waren gekomen, en toen ik dat verhaal ten einde had, zei ze:</p>
+
+<p>"Luistert God naar alle menschen, juffrouw, of alleen naar rijke lui?
+Ik heb nog niets van Hem gehoord, sinds ik bij grootmoe ben. Moeder
+kreeg altijd bezoek van een wijkzuster, maar daar hield ik niet van;
+ze had altoos zoo'n haast om weer weg te komen, en ze wilde altijd
+maar weer, dat ik naar een gesticht of naar een hospitaal werd
+gezonden."</p>
+
+<p>"Natuurlijk luistert God naar ons allemaal," antwoordde ik, verbaasd
+over zóóveel onwetendheid; "bidt je niet tot Hem?"</p>
+
+<p>Ze wendde haar hoofd af. "Ik was gewoon het "Onze Vader" op te
+zeggen, maar ik ben nu totaal vergeten hoe het is."</p>
+
+<p>"Kun je lezen?" vroeg ik.</p>
+
+<p>Weer schudde ze haar hoofd.</p>
+
+<p>"Ik ben begonnen het te leeren, maar moeder stierf, vóórdat ik
+groote woorden kon lezen, en later heeft niemand het mij geleerd."</p>
+
+<p>"Arm klein schaap," sprak ik met diep medelijden; "wat doe je dan
+toch wel den ganschen dag?"</p>
+
+<p>"Plaatjes kijken en dan naaien, naaien kan ik wel. Ik maak op 't
+oogenblik reepjes voor een lappendeken voor grootmoeder."</p>
+
+<p>"Je moet God gaan bidden," zei ik.</p>
+
+<p>"Waarom?"</p>
+
+<p>"Wel, omdat Hij je liefheeft. Weet je, wie Jezus Christus was?"</p>
+
+<p>"Die aan een kruis is ter dood gebracht? Ja, daar heeft moeder mij
+wel van verteld."</p>
+
+<p>"Weet je, waarom Hij is ter dood gebracht?"</p>
+
+<p>Zij schudde haar hoofd, en sprak: "Het is zoo iets van het redden der
+zondaars en der wereld. Maar ik ben het vergeten. Ik geloof, dat Hij
+zeer vriendelijk en goed was. Het is al eeuwen geleden, dat hij
+gedood werd, is 't niet?"</p>
+
+<p>"Hij is heelemaal niet dood," zei ik, als verstomd door zooveel
+onkunde. "Lieve kind, jij weet nog niet eens zooveel als de kinderen
+uit mijn klas."</p>
+
+<p>Met doffe stem sprak ze: "Er is ook niemand, die me wat leert."</p>
+
+<p>En ik begon maar dadelijk te vertellen, wat Jezus voor haar gedaan
+had. Zij had er totaal geen besef van, dat zij ook zondaar was; maar
+ik geloof toch wel, dat het haar na eenigen tijd duidelijk werd.
+Verwonderd keek ze op, toen ik vertelde, dat Jezus nòg leefde, en
+dat Hij nog machtig is om ons te helpen en ons te leiden, al kunnen
+we Hem niet zien. Zij wist niet, dat het kruis ook voor haar van
+beteekenis was; met open mond en groote oogen hoorde zij alles aan
+wat ik vertelde, en ik wenschte soms, dat een wijzere dan ik haar
+vertellen kon. Meteen moest ik ook op mijn ezeltje letten; af en toe
+hield ik even stil, en plukte wat wilde bloemen en kamperfoelie voor
+haar, om mee naar huis te nemen. Toen ik meende, dat we nu lang
+genoeg gereden hadden, bracht ik haar weer naar huis terug; maar als
+we 't huis naderden, begon ze te schreien en greep mijn hand.</p>
+
+<p>"Zult u terugkomen en mij weer meenemen? Zult u mij niet vergeten?
+Toe, beloof mij, dat u me weer spoedig komt halen!"</p>
+
+<p>"Ik zal probeeren, deze week nog één keer te komen, Annie, en in
+elk geval zal ik hier komen, om je wat te helpen met lezen; misschien
+kan ik dan wel een paar boeken meebrengen." Haar grootmoeder tilde
+haar uit het karretje en scheen nogal in haar schik.</p>
+
+<p>"Nu kind, daar heb je goed aan gedaan, hoor, en 't zal Annie ook goed
+doen. Arm schaap, wat zou het goed voor haar zijn, als God haar maar
+tot Zich nam. Ze zal toch nooit voor iemand ter wereld van nut kunnen
+zijn."</p>
+
+<p>Ik werd boos, maar ik wist niet wat te zeggen. Ik zag, hoe Annie
+huiverde bij het hooren van die zelfzuchtige woorden, en meende maar
+het best te doen, met heen te gaan. Ik nam dus afscheid. "Vaarwel,
+Annie! Ik kom spoedig weer bij je terug."</p>
+
+<p>In draf ging het nu naar huis, en nadat ik Andy had uitgespannen,
+vertelde ik vader dadelijk mijn wedervaren. "Wat spijt het mij," zei
+vader, "dat ik haar niet eerder gevonden heb. Ik ben wel bij juffrouw
+Buxton op bezoek geweest, maar die vertelde mij nooit, dat ze een
+kleinkind in huis had."</p>
+
+<p>"Zij schaamt zich voor het kind," zei ik. "Hanna vertelde mij, dat
+zij denkt, dat een misvormd kind door iedereen wordt gemeden. Is dat
+niet wreed gedacht? Vader, denkt u, dat ik haar zou kunnen leeren
+lezen?"</p>
+
+<p>"Zeker, kind, zeker. Ga zoo vaak als je kunt naar haar toe, maar denk
+er aan om juffrouw Buxton te vragen, of het mag."</p>
+
+<p>Toen ik den jongens en Lena van Annie vertelde, lachten ze niet, en
+Lena was er zelfs mee begaan. Zij haalde een paar oude poppen voor
+den dag, en vroeg mij, die voor Annie mee te nemen.</p>
+
+<p>Bij de thee zei tante Caroline: "Ik geloof, dat Grietje den mooisten
+dag heeft gehad van jullie allemaal!"</p>
+
+<p>"O ja, tante," zei Alex snel, "ik weet wel wat u wilt zeggen: omdat
+zij meer aan anderer genoegen dacht dan aan haar eigen vermaak; maar
+dat doet ze niet uit haarzelf, daar is ze toe aangezet. U moet haar
+niet verwaand maken, ze heeft al genoeg dunk van zichzelf."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/45_pakket.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:260px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Dat is niet waar," zei ik boos.</p>
+
+<p>"Hé, hé, geen getwist nu!"</p>
+
+<p>Zoo komt tante altoos tusschenbeiden en we spraken dus geen woord
+meer over de zaak.</p>
+
+<p>Den volgenden morgen kwam er een groot pakket met de post,
+geadresseerd aan "de Jongeheeren Daan en Alex Marjoribanks". De
+jongens gunden zich geen tijd om het uit te pakken, en scheurden het
+eene na het andere papier eraf, niet bemerkend, dat Lena en ik in ons
+vuistje lachten (ik had het Lena ook verteld). Eindelijk kwam een
+kartonnen doos te voorschijn, en toen ze die openden, vonden ze haar
+vol koolstronken; op den bodem lag een klein briefje, waarop de
+woorden: "Met vriendelijken dank van Betty en Clara."</p>
+
+<p>Inmiddels waren Lena en ik een rondedans om de tafel begonnen,
+waarbij we hen dapper uitlachten. Ze hadden 't ook verdiend, en ik
+vertelde hun, dat hun pakket nooit aan 't Huis bezorgd was. Toen
+waren ze woest van boosheid, en scholden ons uit, dat het een lust
+was.</p>
+
+<p>Ik zei hun nog, dat zij altijd grapjes hadden ten koste van anderen,
+en nooit zichzelf eens vermaken konden. Daan beloofde wraak; maar dat
+doet ie wel meer als ie ten einde raad is, en later is ie 't al lang
+weer vergeten.</p>
+
+<p>Ik ging nu zooveel belang stellen in Annie Steel, dat ik er bijna
+iederen dag heen ging; als ik haar bezocht, had ze een kleur van
+blijdschap, en ze begon er werkelijk wat opgewekter uit te zien.
+Elken Woensdag nam ik haar mee op een rij toer.</p>
+
+<p>Intusschen waren we allen druk bezig met bijverdienen, om een zadel
+voor Andy te kunnen koopen. De jongens verkochten aan kapitein Rogers
+enorme partijen visch. Zij kunnen er gewoon niet tegen hengelen, en
+hij betaalt best. Zelf zend ik weer groenten en bloemen naar de markt
+te Lemworth, waar Bob Tapson ze wel aan den man brengt, en Lena maakt
+weer borstplaat zonder eind. Maar het geld komt heel langzaam bij
+elkaar. Mevrouw Rogers kwam gistermiddag met haar man bij ons
+theedrinken; de kapitein liet ons den spaarpot openen; er was nu
+negen gulden in.</p>
+
+<p>We hadden recht veel schik dien middag. De thee werd buiten
+gedronken, zoodat het veel had van een pic-nic; kapitein Rogers
+spoorde ons aan, het geld wat vlugger te maken, anders zouden we
+nooit aan een zadel toekomen. We vroegen hem, of hij soms een middel
+wist, en hij zei van ja. Het was dit: Hij en zijn vrouw wilden een
+wedstrijd in het boogschieten organiseeren bij hun huis; daarbij
+zouden veel volwassen menschen komen, en nu wilde hij ook een
+wedstrijd houden voor kinderen; de beste schutter zou een prijs
+verdienen van twaalf gulden.</p>
+
+<p>"Jelui hebt dus niet anders te doen, dan dien prijs te winnen,"
+voegde hij er aan toe; "en dan weet ik wel een adres, waar je een
+flink zadel kunt koopen voor een gulden of twintig."</p>
+
+<p>Met gejuich werd het plan ontvangen, het was een eenig denkbeeld.
+Maar wij moesten den kapitein toch vertellen, dat we geen van allen
+konden schieten, en dat we niet met boog en pijl konden omgaan. Hij
+antwoordde, dat hij ons dat wel even leeren zou, dat ging heel vlug;
+we moesten dan maar telkens bij hem komen en oefeningen houden in den
+tuin bij de boerderij.</p>
+
+<p>"En we kunnen ook hier een schijf opstellen en er ons op oefenen,"
+vond Daan. "Ik zal er wel een maken, maar dan hebben we nog geen boog
+en pijlen. Zijn die duur?"</p>
+
+<p>"Dat zullen we aan juffrouw Ribbon vragen," zei Alex. "Maar ik wil
+wedden, dat ze die niet heeft."</p>
+
+<p>"Nee, nee," zei kapitein Rogers, "ik zal jelui enkele van de mijne
+leenen tot na den wedstrijd. Laat es zien: jelui zult er vier noodig
+hebben, is 't niet? Ieder een."</p>
+
+<p>"Ik ook!" riep Puf op dreigenden toon. "Ik wil ook schieten."</p>
+
+<p>Dus beloofde kapitein Rogers vijf bogen te zullen zenden, met een
+bundel pijlen. En Daan stelde hem voor, om moeite te besparen, dat
+hij dadelijk maar even mee zou gaan, om ze te halen, dan konden wij
+zoo spoedig mogelijk beginnen.</p>
+
+<p>"En hoe maakt Andy het tegenwoordig?" vroeg de kapitein.</p>
+
+<p>"Even onberekenbaar als altoos," antwoordde ik. "Soms gaat het heel
+goed, maar dan eensklaps krijgt hij weer z'n oude kuur van stilstaan,
+en geen van ons kan hem dan weer in beweging krijgen. 't Is geen
+trouw dier, en dat zal ie nooit worden ook."</p>
+
+<p>De kapitein lachte hartelijk en trok mij aan een haarlok. "Kom hier,
+oud vrouwtje, en vertel mij es, wat een trouw dier is."</p>
+
+<p>"Dat is er een, waarop je rekenen kunt," hervatte ik; "een dier, dat
+altoos hetzelfde is en waar je op aan kunt. Dat is toch de beteekenis
+van trouw? Gisteren hebben we 't er nog over gehad."</p>
+
+<p>"Ja," zei hij, "dat is een heel juiste omschrijving van trouw. Ik
+denk, dat jij dan ook wel heel trouw zult wezen, Grietje."</p>
+
+<p>"O, ik wou dat ik het was. Maar ik ben het niet. Men is niet volkomen
+trouw, als men het niet altijd en overal is, zooals onze ridder:
+semper fidelis. Ik tracht een trouwe dienstmaagd te wezen, maar
+steeds weer vergeet ik het."</p>
+
+<p>"Wiens dienstmaagd? Ik zou zoo zeggen, Grietje, je bent een trouw
+vriendinnetje."</p>
+
+<p>"Christus' dienstmaagd," was mijn fluisterend antwoord. "Hij is in
+alles de eerste, zooals u weet. Maar daarom zou ik dan ook evengoed
+uw trouw vriendinnetje willen wezen, kapitein."</p>
+
+<p>"Wij zullen een verbond sluiten. Als ik in moeite of verdriet kom, en
+hulp noodig heb, dan weet ik, op wie ik kan rekenen."</p>
+
+<p>De beide jongens gingen met den kapitein mee naar de boerderij, en
+kwamen al spoedig weer thuis, o zoo verheugd met hun pijlen en bogen.
+Reeds hebben we een schijf gemaakt van wit calico, gespannen over een
+met stroo gevulde platte doos. En nu hoop ik maar dat wij den prijs
+zullen halen; wij hebben goede kans, omdat we met z'n vieren zijn.
+Betty en Clara zullen ook gevraagd worden, en nog heel wat kinderen
+meer. Ik geloof, dat kapitein Rogers eigenlijk hoopt, dat wij het
+maar zullen winnen.</p>
+
+<pre>   *   *
+     *
+</pre>
+
+<p>Het is eenigen tijd geleden, dat ik in dit boek heb geschreven, want
+ik heb het verschrikkelijk druk gehad. Allereerst dien ik te
+vertellen van onzen hand-boogwedstrijd.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/46_schietschijf.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:127px;"></center>
+<br>
+
+<p>Vanaf het oogenblik, dat de schijf gereed was, hebben we ons druk
+geoefend. Aan het einde van de laan hadden we haar opgehangen, en
+gingen er dan zoo ver mogelijk van af staan, om goed te leeren
+mikken. Die oefeningen waren wel inspannend, maar toch ook verbazend
+prettig. Ik zelf had er zooveel schik in dat ik boos werd, als ik er
+telkens weer werd afgeroepen. Dat kwam zoo.</p>
+
+<p>Emma had haar voet verstuikt, en moest dagen achtereen in bed liggen,
+en toen ze eruit mocht, kon ze nog heel moeilijk loopen. Tante
+Caroline droeg nu aan Lena en mij op, de bedden op te maken, de
+kamers te doen, en zooveel mogelijk in huis te helpen. Het scheen ons
+een uitdaging, want wij wilden zoo graag vóór alles goede schutters
+worden. Ik kàn niet hebben, dat we zulke dingen maar half goed doen.
+Lena ging er vandoor, maar dàt kon ik ook niet doen, en ik hielp dus
+zooveel als ik kon, maar veelal met een nijdig hoofd. Ik geloof, dat
+ik die gansche week niet in m'n humeur ben geweest. Toen het Woensdag
+werd, had ik er niet eens zin in, om Annie te halen voor een rijtoer;
+Betty en Clara kwamen 's middags om met ons te oefenen in 't
+schijfschieten. Toch reed ik met Andy uit, inwendig wenschend, dat ik
+haar maar nooit beloofd had, iedere week te zullen rijden. Maar toen
+ik haar bleek gelaat zag, dat opvroolijkte toen ik aankwam, was ik
+beschaamd. Ik was een half uur te laat, en ze zei:</p>
+
+<p>"Grootmoe heeft al gezegd, dat u niet zoudt komen. Maar ik wist zeker
+dat u komen zoudt. U zult mij nooit alleen laten, wel juffrouw?"</p>
+
+<p>Ik antwoordde slechts: "Ik hoop van nooit!"</p>
+
+<p>Annie was zeer spraakzaam. Ze vertelde, hoe ze nu geregeld bad, en
+ook dankte voor al het goede, dat ze ontving. Zij begreep nu ook iets
+van wat Jezus voor haar aan het kruis geleden had. "O, kon ik maar
+wat voor Hem doen!" riep ze uit.</p>
+
+<p>"Van ons, die nog kinderen zijn, verwacht Hij geen groote dingen,
+Annie. Maar wat wij te doen hebben, dat is zóó te spreken en te
+handelen, alsof Hij altoos bij ons is, in onze kamer en bij ons werk;
+wij zien Hem wel niet, maar toch leeft Hij dicht bij ons. Hij
+glimlacht als we ons best doen, en met droeve oogen staart Hij ons
+aan, als we ongehoorzaam zijn of toornig, zooals ik vandaag."</p>
+
+<p>Het deed mij goed, haar eens te kunnen zeggen, hoe verkeerd ik
+vandaag gehandeld had. En ik voelde mij gelukkig, toen ik weer thuis
+kwam, nog vol van ons gesprek en van het heerlijk gevoel, dat ik had
+na het erkennen van mijn zonden.</p>
+
+<p>Eindelijk kwam dan de groote dag. De tuin bij kapitein Rogers was vol
+volk; ook waren er vier jongens en vijf meisjes, die we geen van
+allen kenden; zij waren met den trein gekomen uit Tenburg en zeven
+mijlen hier vandaan, uit Lincoln. Twee meisjes en drie jongens waren
+ook uit een pastorie.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/47_boogschieten.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:464px;"></center>
+<br>
+
+<p>Naarmate de wedstrijd vorderde werd de pret, maar ook de spanning
+grooter. Toen het mijn beurt was, gevoelde ik mij erg zenuwachtig;
+mijn hand trilde alsof ik de koorts had. Maar het ging gelukkig
+nogal, hoewel ik natuurlijk den prijs niet won, dat wist ik vooruit
+wel. Ik geloof eigenlijk, dat wij er allemaal wel zoo'n beetje op
+rekenden, dat Daan de gelukkige winner zou wezen. Hij stond zoo kalm,
+mikte zoo vast, net een volwassen man. Later zei hij nog, dat ie een
+gevoel had gehad, als ging het om leven of dood.</p>
+
+<p>En toen bleek, dat hij den prijs had verdiend, juichten we allen als
+uitgelatenen. Mevrouw Rogers overhandigde den prijs in een met kralen
+bezette beurs.</p>
+
+<p>Innig verheugd kwamen we thuis, want nu hadden we ook het zadel zelf
+verdiend. En geen onzer behoefde nu ooit meer geld te gaan verdienen.</p>
+
+<p>Het leek te mooi, om waar te wezen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter13"></a>
+<center><img src="images/48_hoofdstuk13.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:236px;"></center>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XIII</h3>
+
+<p>En nu heb ik te schrijven over een vreeslijken dag. Onze vacantie was
+bijna om; het zadel voor Andy was juist ontvangen, en allen reden wij
+druk met hem. Hij bleef ons over 't algemeen goed voldoen, en
+galoppeerde soms, dat 't een lust was.</p>
+
+<p>Terwijl wij bezig waren, aan 't ontbijt onze plannen voor den dag te
+bespreken, kwam Emma binnen met een telegram voor vader. Vader krijgt
+vaak telegrammen over spreekbeurten, zoodat wij er weinig notitie van
+namen. Maar eensklaps hoorden we hem een onderdrukten snik geven,
+terwijl hij het telegram aan tante Caroline overgaf. Toen die het
+las, begon ze te weenen, en wij begrepen nu, dat er slechte tijding
+was gekomen. En zoo was het: Grootmoeder was gevaarlijk ziek, en
+vader moest onmiddellijk overkomen.</p>
+
+<p>Tante Caroline riep in haar droefheid: "Zij is stervende, Jan, ik ga
+met je mee."</p>
+
+<p>"Er is geen trein vóór 10.30, dien moeten we hebben." Tante verliet
+haastig de kamer, en vader richtte zich tot ons: "Kinderen, kan ik
+jelui met vertrouwen alleen laten? Het zou voor tante een bittere
+teleurstelling wezen, als ze niet met mij mee kon gaan. Wil jelui je
+best doen, om je goed te gedragen? Daan, jij wordt al een groote
+jongen, en je kent het onderscheid tusschen goed en kwaad. Op jou
+reken ik, terwijl ik weg ben. Grietje, neem jij Lena onder je hoede,
+en laat haar geen verkeerde dingen uithalen. Ik zal even met de
+keukenmeid een en ander bespreken. We moeten geen tijd verliezen."</p>
+
+<p>Wij beloofden, ons goed te zullen gedragen. We waren wel bedroefd om
+grootmoeder, maar we konden ons toch ook niet ontveinzen, dat we wel
+een klein beetje vermaak erin hadden, nu eens alleen te zijn, zonder
+eenig toezicht. Dat was nooit tevoren geschied, en vooral in de
+vacantie is het een heerlijk gevoel, es echt alleen te wezen, en baas
+over jezelf te zijn.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/49_inpakken.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:419px;"></center>
+<br>
+
+<p>Intusschen ging ik naar boven, om tante te helpen bij het inpakken
+van haar koffertje. Tante was erg in de war; ook de keukenmeid en
+Emma waren zenuwachtig, zoodat ze tante met allerlei vragen en
+opmerkingen nog meer opwonden. Toen alles gereed was, reed Daan de
+bagage in ons ezelkarretje naar het station.</p>
+
+<p>Daar het nu Dinsdag was, beloofde vader, zeker nog vóór Zondag weer
+thuis te zijn. Tante Caroline kuste mij hartelijk bij 't afscheid, en
+zei, dat ze wist, dat ik mijn best zou doen, en ook den anderen tot
+voorbeeld zou wezen, omdat zij mij kende als haar vertrouwde hulp in
+'t huiselijk werk. Ik was zoo blijde met deze lofspraak, dat ik bijna
+schreide, maar ik hield mij goed, sloeg mijn armen om haar hals, en
+kuste haar hartelijk ten afscheid.</p>
+
+<p>Toen Daan van 't station terug was, gingen wij allen naar het priëel
+in den tuin, om te praten over de onverwachte verandering.</p>
+
+<p>"Twee dagen geleden was grootmoe nog zoo best," zei ik; "zij schreef
+nog aan tante Caroline, dat zij pas een rijtoertje gemaakt had. Ik
+wist niet, dat de menschen konden sterven, zonder eerst ziek te
+zijn."</p>
+
+<p>"Maar zij is ziek," merkte Alex op.</p>
+
+<p>"Jawel, maar ze kan toch niet ineens zoo verschrikkelijk ziek zijn,
+wel?"</p>
+
+<p>"Och, zeker wel; dat zie je telkens."</p>
+
+<p>"En wij dan ook?" vroeg Lena angstig. "Daar zou ik heel bang voor
+wezen. Tante zei nog wel, dat ze zeker wist, dat grootmoe al dood
+was."</p>
+
+<p>"In elk geval," zei ik, "zal grootmoe nog heelemaal niet graag willen
+sterven. Maar zij is, evenals de ridder: semper paratus. En dat
+behoor jij ook te wezen, Lena."</p>
+
+<p>"Dat ben ik niet," zei ze. "Ben jij het?"</p>
+
+<p>"O, hou toch op met dien onzin!" riep Alex eensklaps uit. "En wat
+zullen we nu gaan doen met onszelf?"</p>
+
+<p>"Een pic-nic zou heerlijk zijn," stelde ik voor. "In het gras bij de
+rivier."</p>
+
+<p>"En dan moesten we Andy meenemen, dan kan hij eens een flink bad
+krijgen. Hij ziet er zoo verschrikkelijk vuil uit, omdat ie nooit een
+bad krijgt."</p>
+
+<p>Zoo sprak Lena. Als er één ding is, waar die verzot op blijft, dan
+is het water en wasschen.</p>
+
+<p>"En dan zullen we een ketel water koken, dan lijken we net
+zigeuners," vond Alex.</p>
+
+<p>"Goed zoo. Laten we eerst naar de keukenmeid gaan, en zien, of die
+wat rauw vleesch voor ons heeft, dan kunnen we 't zelf braden."</p>
+
+<p>Daan en ik gingen dus naar de keuken en de meid vond het maar wàt
+heerlijk, ons een ganschen dag kwijt te wezen. Zij gaf ons wat
+saucijzen en een braadpan met wat vet erin om ze te braden, verder
+een stukje konijnenvleesch, wat koude aardappelen, appelen, een stuk
+brood, een flesch melk, een beetje suiker, een zakje met zout en een
+zakje met thee. Dan holden we naar de leskamer en haalden er kopjes
+en schoteltjes weg, zoomede een ketel. Vervolgens werd alles in het
+ezelkarretje geladen, en reden we weg, allen zóó opgewonden blij
+met ons mooie pic-nic-plan, dat we al spoedig vergeten waren, dat
+grootmoe stervende was. Zoo nu en dan, als het iemand te binnen
+schoot en ervan sprak, keken we wat sip. Maar dat begon Daan te
+vervelen en hij zei:</p>
+
+<p>"Kijk es hier lui, dat gaat zoo niet langer. Wij willen hopen, dat ze
+nog weer beter zal worden. Dat gebeurt met zoovelen en de dokters
+zeggen altijd: Zoolang er leven is, is er hoop. En daarom moeten we
+zooveel pleizier hebben als we maar kunnen, alsof grootmoe al beter
+werd."</p>
+
+<p>Dat woord deed ons allen weer opleven. Het was ook zooveel prettiger,
+vroolijke gedachten over grootmoeder te hebben, dan sombere. En ik
+vrees, dat wel niemand onzer veel meer aan haar zal gedacht hebben,
+want we waren bij de rivier gekomen, en ons plan nam alle gedachten
+in beslag. Daan zei tegen Lena:</p>
+
+<p>"Hoor eens, als jij wasschen wilt, dan moet je jezelf maar gaan
+wasschen; je handjes staan er goed voor, en dan kun je ook de borden
+en kopjes wasschen. Maar probeer het niet met Andy, want dan zal ik
+je met je hoofd in 't water duwen. Ezels zijn er niet voor, om
+gewasschen te worden."</p>
+
+<p>Lena keek erg knorrig, maar ze is bang voor Daan. De toebereiding van
+onzen maaltijd gaf heel wat pret. Eerst werd er een vuurtje gemaakt,
+daarna de ketel erop gezet, want we moesten allemaal theedrinken.
+Vervolgens werd de braadpan opgezet, gevuld met de saucijzen, de
+koude aardappelen en het stuk konijnenvleesch. Het rook heerlijk!
+Daan en ik waren om beurten de kok; Alex wilde zóó vaak proeven, of
+'t eten al goed was, dat wij bevreesd werden, dat er niet genoeg voor
+ons allen zou wezen. En Lena kwam er telkens zóó dicht bij staan,
+dat ze haar gezicht verschroeide.</p>
+
+<p>Ik geloof niet, dat grooten menschen ons baksel zou gesmaakt hebben,
+omdat het nog al sterk rook; eenmaal zelfs helde de pan zóóver
+over, dat eenige aardappels er uit rolden, maar ze werden niettemin
+met graagte opgegeten. Na het "diner" werd de thee gebruikt, zooals
+we dat nu eenmaal gewoon waren. Vervolgens beproefden wij de appels
+te roosteren, maar dat ging heel lastig en bovendien waren we van 't
+koken al erg vermoeid, zoodat we ze maar rauw hebben opgegeten.</p>
+
+<p>Lena en Puf en ik gingen nu de borden omwasschen en spoelen; ze
+werden weer ingepakt en in 't karretje gelegd, waarna we
+verstoppertje gingen spelen. Vlak bij was een klein bosch, zoodat we
+er heel wat pret mee hadden. Maar toen begon ook de eerste ellende.
+Wij hadden Andy afgetuigd en lieten hem gras eten, maar toen we
+spelen gingen, vergaten we hem geheel, en eensklaps ontdekten we, dat
+ie er vandoor gegaan was.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/50_weggelopen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:282px;"></center>
+<br>
+
+<p>Dadelijk gingen we allen op zoek, schreeuwden en klapten in onze
+handen, maar er was geen spoor van hem te ontdekken. Toen werden we
+boos op 'm. Lena vond, dat hij zich den dag had moeten herinneren,
+waarop hij met Puf was weggereden. En Alex zei pruttelend: "We zullen
+de rest van den dag wel moeten besteden aan 't zoeken naar dat oude
+beest! Laten we maar naar huis gaan, hij zal zelf wel den weg naar
+huis vinden!"</p>
+
+<p>"Maar we kunnen toch het karretje niet hier laten," zei Daan.</p>
+
+<p>"Span Alex dan maar in, dan zal ik hem wel sturen," zei Lena, terwijl
+ze danste van pret om het plannetje.</p>
+
+<p>De jongens echter hadden er geen ooren naar. Nog een uur lang zochten
+we naar Andy. We waren al drie mijlen van huis, en we wisten niet,
+wat te beginnen. Ten slotte vonden de jongens 't toch maar 't beste,
+om met vereende krachten het karretje naar huis te brengen. Wij
+juichten van pleizier, want dat leek ons bijzonder. Er werd nog lang
+en breed over gepraat, voordat het aan 't vertrek toe was. Op
+voorstel van Daan werd eindelijk besloten, dat Puf in 't karretje zou
+zitten (hij was erg vermoeid), en dat de anderen als vierspan er voor
+zouden trekken. Lena en ik vormden het eerste tweespan, Daan en Alex
+het tweede. Gelukkig hadden we touw bij ons; na nog eens weer
+overlegd en geregeld te hebben, waren we eindelijk gereed, en zette
+de stoet zich in beweging.</p>
+
+<p>"Laten we nu zeggen, dat Puf juist gekozen is als afgevaardigde voor
+het graafschap, en nu hebben we de paarden voor z'n rijtuig
+afgespannen, en trekken nu met hem de stad rond," stelde Daan voor.
+Dat viel in den smaak, luidjuichend riepen we allen: "Leve Puf, de
+vriend der arbeiders!"</p>
+
+<p>Wij wisten wel, hoe dat toeging bij die verkiezingen.</p>
+
+<p>Maar, o wee, wat was dat zwaar trekken met het ezelen-karretje!
+Doodop waren we, toen we het ding eindelijk weer op den weg hadden
+gekregen, en we rustten dan ook al dadelijk even uit. Puf vond het
+natuurlijk heerlijk; voor alle zekerheid hadden we hem de zweep maar
+afgenomen, toen hij, vol verrukking over zijn zegetocht, de zweep ter
+hand had genomen, als waren wij een heusch vierspan. En zie, terwijl
+we even wachtten, daar kwam Mevrouw Laura aan in haar rijtuig met
+twee paarden, vergezeld van Betty en Clara.</p>
+
+<p>"Wij hebben ons ezeltje verloren!" riepen we haar toe. Wij trachtten
+in galop haar voorbij te rijden, want de weg was daar heuvelachtig,
+doch Mevrouw Laura hield ons staande. "O jelui dwaze kinderen," zei
+ze, "wat ben ik blij, dat ik niet op jelui heb te passen."</p>
+
+<p>Wij vonden dat niet erg aardig van haar, omdat wij het heusch niet
+zoo prettig vonden om zoo met ons karretje heuvel op heuvel af te
+moeten sjouwen; maar het moest wel. Daan groette haar nu beleefd,
+door z'n pet af te nemen, en legde haar uit, waarom we zoo deden. Hij
+vroeg haar, of ze Andy ook ergens gezien had; zij beloofde, ons
+dadelijk te zullen boodschappen, als zij hem ergens zag. Betty en
+Clara vonden het zoo leuk, dat ze wilden uitstappen, om met ons samen
+een zesspan te vormen, doch ze hadden hun beste kleeren aan, en daar
+kon dus niet van komen.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/51_omgevallen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:456px;"></center>
+<br>
+
+<p>Na deze afwisseling gingen we weer welgemoed verder, totdat wij,
+dicht bij ons dorp, aan een vrij steilen heuvel kwamen. Wij stelden
+ons voor, er in een prachtigen galop af te draven en zoo in volle
+vaart ons dorp binnen te rijden. Ik vermoed, dat we het wat al te
+haastig aanlegden, want juist voor dat we weer op gelijken grond
+kwamen, scheen het karretje over te hellen, Daan en Alex konden het
+niet meer houden, Lena struikelde, en voor dat ik goed zien kon, wat
+er gebeurde, lagen wij allen door elkaar in een droge sloot, waarbij
+Puf tekeer ging, alsof ie vermoord werd. De mand tuimelde uit de kar,
+en alle borden, kopjes en schoteltjes waren aan scherven.</p>
+
+<p>Daan was de eerste, die overeind scharrelde. Hij scheen er goed aan
+toe te wezen, was alleen een beetje gekneusd, zooals hij zei. Lena
+had een groote buil op haar voorhoofd, zoo groot wel als een
+kievitsei. Alex had een zijner beenen leelijk bezeerd en zei, dat het
+zeker gebroken was, maar Daan betastte het eens en besliste van niet,
+omdat er nergens een beentje van z'n plaats was. Puf had alleen z'n
+knieën bezeerd, de eene bloedde vrij erg, en ik bond er mijn zakdoek
+om. Ik zelf had mijn elleboog aan een steen gestooten, het deed erg
+zeer, maar anders ook niet.</p>
+
+<p>Nadat we al deze akeligheden overzien hadden, gingen we een oogenblik
+in een haag uitrusten. Maar wijl er niemand kwam opdagen om ons te
+helpen, lieten we ons karretje liggen, nam Daan, Alex op z'n rug en
+zoo marcheerden we als een verslagen vijand ons dorp binnen; Lena's
+jurk was erg gescheurd, en mijn hoed zag zwart van modder. Toen wij
+zoo thuis kwamen, gaf Emma een gil van schrik. Ze was echter spoedig
+weer bekomen, en zei Baldwin, de kar te gaan halen. Alex ging binnen
+op de sofa liggen, waar de keukenmeid z'n been onderzocht. Zij
+meende, dat het wel voldoende zou zijn, als er een koud-waterverband
+werd omgelegd. Het been was wel wat gezwollen, maar er was geen
+sprake van gebroken.</p>
+
+<p>Dat we allemaal weinig opgeruimd waren, laat zich denken, maar het
+was natuurlijk Andy's schuld en niet de onze. Nadat we thee hadden
+gedronken, kwam er een jongen aan de pastorie; hij had Andy gevonden
+in een grasveld, waar ie met een paar veulens aan 't hollen was. Hoe
+hij daar terecht was gekomen, daar begrepen we niets van; hij moèst
+over een heg zijn gesprongen. Wij waren heel blij, dat we 'm weer
+hadden, maar Daan gaf 'm een flink pak slaag. Emma vond, dat het hier
+nu wel een hospitaal geleek, met zooveel gewonden en gekneusden.</p>
+
+<p>En nu wou ik maar, dat ik hier de beschrijving van onze ellende kon
+eindigen, maar het ergste moet nog komen.</p>
+
+<p>Ik zat in den tuin een boek te lezen; Puf was al naar bed, en Lena
+speelde binnen halma met Alex. Plotseling kwam Daan opgewonden naar
+mij toe en riep:</p>
+
+<p>"Zeg, d'r staat een boerderij in brand, een halve mijl van hier! Het
+is de boerderij van Gaythorpe! Ik ga er heen!" "Ik ga mee!" riep ik.</p>
+
+<p>'t Is wel treurig voor wie 't treft, maar we houden allen van brand;
+dag of nacht, altijd gingen we er heen.</p>
+
+<p>Vlug zette ik m'n hoed op, en rende met Daan weg. Al spoedig zagen we
+dikke rookwolken in de verte. Daan vermoedde, dat er hooibergen in
+brand stonden.</p>
+
+<p>Wij holden zoo hard als wij konden door, en toen we er kwamen, bleek
+inderdaad een hooiberg in brand te staan, doch de vlammen waren al
+overgeslagen op de stallen, die vlak aan het huis grensden. Daar er
+geen brandspuit dichterbij te vinden was dan te Lemworth, waren er
+vele menschen bezig met emmers water in de vuurzee te gooien, maar
+dat hielp weinig, en 't stond er dus niet best voor. Daan begon
+dadelijk te helpen bij het redden van de meubelen uit het woonhuis;
+het had een rieten dak, en er was dus weinig kans, dat het gespaard
+zou blijven.</p>
+
+<p>Gelukkig waren de kinderen van den boer al uit het huis, en ook de
+paarden waren al losgesneden, zoodat er geen levende ziel meer in
+huis was. De boer deed al z'n best, om nog te redden, wat er te
+redden was.</p>
+
+<p>Intusschen had een der mannen een ladder tegen het woonhuis gezet, en
+begon nu het riet van het dak weg te snijden; doch de ladder vatte
+plotseling vuur, zoodat de man z'n werk moest opgeven; zóó snel
+schoten de vlammen toe, dat hij z'n handen er nog bij brandde. Ik
+wilde Daan nog helpen met het sjouwen der meubelen, maar hij stond
+het niet toe; dat is geen werk voor dames, vond ie.</p>
+
+<p>Eensklaps hoorde ik een gejank in een schuurtje, wij liepen toe, en
+daar zagen we boven een der vensters een lief klein hondje staan op
+den hooizolder!</p>
+
+<p>"O, het is Fox!" jammerde juffrouw Gaythorpe "ik heb hem opgesloten,
+toen ik de kinderen uitliet!"</p>
+
+<p>"Ik zal hem eruit halen!" riep Daan, en hij vloog het huis binnen en
+de trap op. Nog geen minuut was hij weg, of daar sloeg een vreeslijke
+vlam uit de schuur. Juffrouw Gaythorpe zei, dat zou van een vat
+petroleum zijn. Tegelijkertijd zagen we Daan, die den hond voor zich
+uithield boven het venster.</p>
+
+<p>"Zal ik hem eruit werpen?" riep Daan.</p>
+
+<p>"Kom zelf er gauw uit!" riep de boer. "Het vat met petroleum is
+gesprongen!"</p>
+
+<p>Daan verdween weer. Maar spoedig verscheen hij aan het venster en
+riep: "De trap staat in brand! Ik kan niet naar beneden!"</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/52_afgesneden.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:267px;"></center>
+<br>
+
+<p>Ik stond te trillen op mijn beenen van angst. "Houdt een deken
+gespannen!" schreeuwde Daan. "Ik zal Fox erin gooien. Twee mannen
+spreidden een deken uit, en Fox werd er in opgevangen. Intusschen was
+Gaythorpe de ladder gaan halen, maar die was gebroken en nu te kort,
+om Daan te bereiken. Een andere werd gehaald, die was ook te kort.
+Toen werden ze aan elkaar gebonden. Ik stond doodsangsten uit, maar
+Daan bleef kalm.</p>
+
+<p>"Schiet wat op!" riep hij; "het vuur komt hier al in de kamer!" En
+geen seconde daarna stond hij al in een rookwolk gehuld; het huis
+brandde als papier weg.</p>
+
+<p>"O Daan, Daan!" jammerde ik. "Is er niemand, die hem redden kan?" En
+meteen hoorde ik, dat de ladders al zóó verkoold waren, dat ze niet
+meer te gebruiken waren. En nog verloor Daan den moed niet.</p>
+
+<p>"Werpt me een touw toe!" riep hij nu weer. "Ik moèt hieruit, de
+vloer begint al onder mij te branden." Hij stond nu in de
+vensterbank; men haalde een matras, en vier mannen hielden haar
+gestrekt.</p>
+
+<p>"Spring!" riepen ze. "'t Is je eenige kans!"</p>
+
+<p>Een oogenblik aarzelde Daan .... hij keek omlaag .... hij was zoo
+hoog .... nog even gekeken .... daar sprong hij omlaag .... ik deed
+m'n oogen dicht....</p>
+
+<p>Ik vrees, dat hij te wild gesprongen heeft, want ik hoorde een
+vreeslijk gekraak. Nooit zal ik dit ontzettend oogenblik vergeten. De
+menschen gilden van schrik, en toen was het ineens doodstil. Ik vloog
+er heen, maar boer Gaythorpe greep me bij den arm.</p>
+
+<p>"Hier blijven, kind, dat is niet voor je om te zien. Arme, arme
+jongen!" Wat mij nog nooit overkomen was: ik viel in zwijm. En toen
+ik weer bijkwam, was ik in een huisje gebracht, waar een vrouw bezig
+was in mijn neus met verbrande veeren te kietelen. Dadelijk
+herinnerde ik mij alles, en vroeg verschrikt: "Waar is Daan?"</p>
+
+<p>"De dokter is bij hem, lieve. Gelukkig was die net onderweg naar boer
+Turt, waar hij den brand zag en dadelijk naar hier kwam."</p>
+
+<p>"Is hij dood?" vroeg ik schreiend. "O toe, hij kan niet dood wezen!"</p>
+
+<p>"Kom, kind, we willen er 't beste van hopen!"</p>
+
+<p>Ik stond op, en liep zoo snel als ik kon naar buiten, waar ik Baldwin
+vond. Ook de keukenmeid was hier gekomen, en stond handenwringend te
+schreien. Ik ging het huis binnen. Daar kwam de vrouw, die daar
+woonde, op mij af, en op mijn geroep van "Is hij dood?" antwoordde
+ze:</p>
+
+<p>"Och lieve, houd moed, hij heeft gebroken beenen, maar jonge beenen
+genezen spoedig, zeggen de dokters! Kom, binnen twee dagen lacht ie
+alweer! Maar hij mag niet vervoerd worden. Ik ben verpleegster te
+Lemworth geweest, en ik zal hem zoo best verzorgen, als ik kan. Dat
+beloof ik je!"</p>
+
+<p>We bleven nu in de kamer naast die waar Daan lag, op den dokter
+wachten.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter14"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XIV.</h3>
+
+<p>Dr. Fenning is al oud, hij woont zes mijlen bij ons vandaan.
+Glimlachend kwam hij uit de ziekenkamer, hij bemerkte wel, hoe
+beangst we allen keken. "'t Zal wel gaan," zei hij, "mits hij met
+zorg verpleegd wordt. Maar hij moet volledig rust houden, niemand mag
+hem zien dan juffrouw Blatch. Zij zal hem verzorgen naar mijn
+aanwijzingen."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/53_dokter.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:134px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Och dokter," smeekte ik, "zou ik hem niet even mogen zien, heel even
+maar? Vader is op reis. Is hij erg gewond?" "Het is een geluk, dat
+hij juist op het gras terecht kwam, en het is een wonder, dat hij er
+nog zoo goed aan toe is, als nu. Gewond? Ja, hij heeft een rib
+gebroken en ook een arm is gebroken, verder een leelijke wonde aan
+z'n hoofd, maar hij is nog jong en ik zal het wel met hem klaar
+spelen. Ga jelui maar gerust naar huis, hij is hier goed verzorgd."</p>
+
+<p>Baldwin en de meid wilden nog weer wat aan Dr. Fenning vragen, maar
+hij werd ongeduldig en ging heen, zoodat wij naar huis terugkeerden.
+Lena en Alex wisten nog van niets af, die had ik dus al het droeve
+nieuws te vertellen. Wij besloten, dat ik dadelijk aan vader zou
+schrijven, en hem alles vertellen. Nog vóórdat ik naar bed ging,
+geschiedde dat, zoodat de brief den volgenden morgen nog met de
+eerste post wegkwam.</p>
+
+<p>En toen naar bed. Voor 't eerst van m'n leven verlangde ik naar bed,
+om tot rust te komen na zulk een vreeselijken dag. Van
+oververmoeidheid viel ik dadelijk in slaap; toen ik den volgenden
+morgen wakker werd, was het mij, als lag er een zwaar gewicht op mijn
+hoofd: het was de herinnering aan Daan. Bij het ontbijt kwam er een
+brief van vader; hij schreef, dat grootmoe was gestorven, en dat hij
+niet eerder dan na de begrafenis kon thuiskomen, dat was Zaterdag.
+Lena en ik waren droevig gestemd; we konden maar niet gelooven, dat
+grootmoe werkelijk dood was.</p>
+
+<p>Alex had nog veel last van zijn verwonde been, hetgeen niet opwekkend
+werkte op z'n humeur. Daar er dus thuis weinig aantrekkelijks te
+beleven viel, gingen wij maar weer eens naar juffrouw Blatch, om te
+hooren, hoe het met Daan ging. Zij vertelde ons, dat hij sliep, en
+niet gestoord mocht worden.</p>
+
+<p>"Heeft hij veel pijn?" vroeg ik. "Spreekt hij ook over wat er gebeurd
+is?"</p>
+
+<p>"Hij is niet geheel helder nog, lieve; maar dokter geeft hem wat in,
+om rustig te blijven. Hij zal wel voorspoedig genezen, wees daar maar
+niet bang voor."</p>
+
+<p>"Vader komt niet vóór Zaterdag thuis," vertelde ik haar, met tranen
+in de oogen; "en zonder Daan is het nu thuis zoo eenzaam. Weet u
+zeker, dat hij niet sterven zal, juffrouw?"</p>
+
+<p>"Ik heb er alle hoop op, kindlief. Als de goede God ons helpt, zal 't
+niet aan mij liggen."</p>
+
+<p>"Toe Lena, laten we dan maar naar huis gaan en voor hem bidden; wat
+verkeerd van ons, dat we dat nog niet gedaan hebben!"</p>
+
+<p>Zoo gingen we weer terug. Lena was ongewoon ernstig; thuisgekomen,
+gingen we dadelijk naar onze slaapkamer, knielden voor ons bed neer,
+en baden, dat Daan spoedig mocht genezen. Toen we gebeden hadden,
+gevoelden we ons wel moediger gestemd. We gingen vervolgens naar
+Alex, die nog altoos op de tot bed ingerichte sofa lag. Puf was met
+Andy aan 't rijden in 't grasveld.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/54_sofa.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:265px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij vonden Alex erg terneergeslagen. Toen we hem van Daan vertelden,
+zei hij: "Maar ik ben er ook leelijk aan toe, mijn been wordt al
+erger. Ik denk, dat er koudvuur is bijgekomen, het wordt zwart. En
+dan ben ik spoedig evenver heen als Daan, en dan zullen ze mijn been
+afzetten, en kan ik de rest van mijn leven op één been rondhinken."</p>
+
+<p>Wij werden beangst door zijn spreken en vroegen hem, zijn verband
+eens af te doen, dat we zijn been bezien konden. Toen ik het zag,
+riep ik verlicht uit. "O, dat zijn de ontvellingen, dat ziet er
+altoos veel erger uit, dan 't is. Die heb ik ook gehad, op mijn
+armen."</p>
+
+<p>"Ja," riep Lena, "en ik ook, kijk maar op m'n voorhoofd."</p>
+
+<p>"Puh!" zei Alex. "Wat zou nu jelui gebeuzel over die ontvellinkjes
+te maken hebben met mijn been! Had ik den dokter maar laten roepen!
+Die meid denkt, dat ze heel knap is, maar zij maakt nog gehakt van
+me."</p>
+
+<p>Wij konden niet helpen, dat we in den lach schoten, want dat zegt
+Mary altijd tegen tante, als ze niets weet voor 't middagmaal. "We
+zullen d'r maar gehakt van maken, juffrouw." Ze zou ons op die manier
+wel dag aan dag gehakt willen geven, als ze er ten minste vleesch
+voor krijgen kon.</p>
+
+<p>"Het zal mij benieuwen, wat voor pijn Daan heeft," merkte ik op. "Wat
+een verschrikkelijke dag gisteren!"</p>
+
+<p>"En daar was Andy de schuld van," mompelde Alex. "Als hij niet was
+weggeloopen, zou ik mijn been niet bezeerd hebben, en dan was ik met
+jelui naar den brand gegaan."</p>
+
+<p>"En wat dan?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Dan zou ik Daan hebben weerhouden van zijn dwaasheid, om een
+brandend huis binnen te rennen."</p>
+
+<p>"Hij heeft den hond gered," zei ik. "Ik geloof, dat hij daarmee een
+goede en dappere daad verrichtte. Ik zou niet graag in zijn plaats
+zijn geweest, toen hij daar gereed stond, om van boven af te
+springen. O, wat was dat vreeselijk, om te zien. En dan die angst, om
+toch vooral op de matras te springen! En toch stond hij er zoo dapper
+en kalm bij. De lui uit 't dorp noemden hem een echten held!"</p>
+
+<p>Alex zei niets meer. Wij droegen hem naar den tuin, waar hij in 't
+gras kon liggen, en wat met ons babbelen. Wat duurde die dag lang!
+Mary en Emma waren naar juffrouw Blatch gegaan, om naar Daan's
+toestand te informeeren; ze waren vreeselijk lang onder weg, omdat ze
+in 't dorp met iedereen gingen praten over de vreeselijke
+gebeurtenis. Juffrouw Ribbon vond, dat wij vader hadden moeten
+telegrafeeren over Daan; maar later zei ze weer, dat 't toch maar
+beter was, zooals we gedaan hadden want in een telegram kan je niet
+alles goed duidelijk maken.</p>
+
+<p>Tegen den avond kregen we bezoek van Mevr. Rogers. Wat waren we blij,
+dat zij eens kwam kijken. Ik verbeeldde mij zelfs, dat ik er behoefte
+aan had, nu ook eens met groote menschen te praten. Zij wilde ook
+Daan gaarne zien, en bleef wachten, totdat dokter kwam. Ook wilde ze
+aan vader schrijven.</p>
+
+<p>"Jelui moeten allemaal maar eens een heelen dag op de boerderij
+komen," zei ze, "dan kun je mijn man meteen weer eens wat
+opmonteren."</p>
+
+<p>"Maar," merkte ik op, "wij hebben de laatste dagen niet anders gehad
+dan ongelukken; brand en dood en ziekte, zoodat we ons niet erg
+opgewekt gevoelen."</p>
+
+<p>"Jawel kinderen, dat weet ik wel, maar we moeten nu niet alles van
+den zwarten kant bezien. Andy is weer terecht en niemand van jelui is
+levensgevaarlijk gewond bij den tuimel in de droge sloot. En Daan
+wordt alweer beter, en Zaterdag komt je vader weer thuis. Kom, kom!"</p>
+
+<p>"O ik wou, dat u hier kondt komen en blijven, totdat vader weer thuis
+is!" riep ik zuchtend uit.</p>
+
+<p>Maar Mevrouw zei, dat ze den kapitein niet alleen kon laten. We waren
+echt bedroefd, toen ze weer vertrok, maar wij beloofden haar toch,
+den volgenden dag op de boerderij te komen doorbrengen. Zoo
+geschiedde, en we hebben ons best vermaakt.</p>
+
+<p>Intusschen kreeg ik een tweeden brief van vader, en Mary kreeg er ook
+een. Hij schreef, dat hij onmiddellijk naar huis had willen
+terugkeeren, doch dat hij eerst aan den dokter getelegrafeerd had,
+die hem berichtte, dat het niet noodig was, omdat Daan goed
+vooruitging. Verder schreef hij nog, dat hij zoo moeilijk vóór
+grootmoe's begrafenis kon wegkomen, omdat er nog zooveel te bespreken
+en te regelen was. En dan deelde vader ons mee, dat in plaats van
+tante Caroline, tante Marie Zaterdag met hem mee kwam. Dat was een
+blijde tijding voor ons! Tante Marie kan 't best geschiedenissen
+vertellen, beter dan wie ook. Als wij in den winter om 't gezellige
+haardvuur in 't schemerdonker zijn neergezeten, dan begint zij te
+vertellen van den burgeroorlog, die eeuwen geleden werd gevoerd. Zij
+vertelt ons van jongens en meisjes, die hun vaders in donkere kerkers
+opsloten, en waaruit ze dan weer door geheime gangen ontvluchtten. En
+ons hart beeft, en we houden onzen adem in, als ze vertelt van die
+ontvluchtingen, dat de menschen bijna weer werden gegrepen. De tijd
+vliegt om, en eer we 't weten, is 't bedtijd. Het is heerlijk, naar
+tante Marie te luisteren!</p>
+
+<p>Langzaam herstelde Daan; toen vader en tante Marie thuis kwamen, kon
+hij nòg niet vervoerd worden; dat gebeurde pas drie weken later.
+Toen hij thuis kwam, zag hij er nog erg bleek en smalletjes uit; zijn
+arm droeg hij nog in een verband, en hij moest steeds nog in bed
+blijven.</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/55_herstellend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:213px;"></center>
+<br>
+
+<p>Overdag gingen we veel bij zijn bed zitten, om hem op de een of
+andere manier gezellig bezig te houden. Den eenen keer deden wij
+spelletjes met hem, den anderen keer haalden wij acrobatische toeren
+voor hem uit. Alex beproefde, over een stok te loopen, dien hij
+tusschen twee stoelen gelegd had, of balanceerde een glas op z'n
+neus. De stok brak, en hij maakte een flinken smak. Gewoonlijk was
+Daan bij al deze uitvoeringen best in z'n schik, doch toen ik op een
+Zondagmiddag bij hem kwam zitten, vond ik hem heel ernstig.</p>
+
+<p>Hij had het over mijn Zondagsschoolklas en zei: "Vader had toch wel
+gelijk, Griet, ik was er niet voor geschikt, die kleintjes te leeren.
+Ik had de taak van een dienstknecht op mij genomen, terwijl ik het
+nog niet eens was. Weet je wat ik dacht, toen ik daar in het venster
+stond te wachten op de ladder, en de vlammen reeds om mij heen
+lekten?"</p>
+
+<p>"Neen," antwoordde ik, "ik wist wel, dat je aan iets dacht, je keek
+zoo ernstig en kalm. Hè, laten we daar maar niet meer over praten,
+'t was vreeselijk!"</p>
+
+<p>"Maar ik wou er nu juist zoo graag eens over praten. Het waren de
+woorden van den ridder, die mij door het hoofd vlogen: Semper
+fidelis, semper paratus. En ik gevoelde, toen ik den dood voor mij
+had, dat ik niet paratus, niet bereid was. En bovendien, ik was niet
+fidelis, niet getrouw geweest."</p>
+
+<p>"Maar je keek toch niets bevreesd," merkte ik op. "Ik dacht juist,
+dat je niet zag, hoe dicht het vuur al bij je was."</p>
+
+<p>"Het staat niet dapper, om bang te zijn," zei Daan met z'n oude
+deftigheid; "het is niet in den vorm, om je gevoelens aan iedereen te
+openbaren." En hij vervolgde:</p>
+
+<p>"Maar met dat al zat ik leelijk in de benauwdheid, en daar was reden
+voor, want ik was niet bereid om te sterven. Wat zou jij hebben
+gedaan, Griet?"</p>
+
+<p>"Ik denk, dat ik het uitgegild zou hebben van angst," antwoordde ik.
+"Maar niet voor het sterven zou ik zoo bevreesd zijn geweest, doch
+voor 't vuur. Ik geloof, dat ik &mdash; ik aarzelde even verder te gaan,
+want ik vind het altijd moeilijk over mezelf te spreken &mdash; dat ik
+niet bang voor den dood zou geweest zijn, omdat alles daarna wel weer
+in orde zou gekomen zijn."</p>
+
+<p>"Hoe weet je dat?"</p>
+
+<p>"Dat staat in den Bijbel. Ik denk aan dat hoofdstuk over de schapen,
+en hoe Jezus daarvan zei: Ik geef hun het eeuwige leven, en nimmer
+zullen ze omkomen, en niemand zal ze uit Mijn hand rukken."</p>
+
+<p>"Jawel, maar hoe weet je nu, dat jij een van die schapen bent?"</p>
+
+<p>Aarzelend antwoordde ik: "Hij stierf voor mij, Hij riep mij en ik
+ging tot Hem. Anders kan ik er niet van zeggen." Daan was even stil,
+en sprak toen:</p>
+
+<p>"Ik wil ook zekerheid van mijzelf hebben, voor dat ik dit bed
+verlaat. Ik wil er zekerheid van hebben, dat, als ik plotseling den
+dood ontmoet, ik zoo gerust zal zijn, als kon het mij niets hinderen.
+Een mensch moet geen enkele oorzaak <i>in</i> zich hebben, om bevreesd te
+zijn. Ik zal paratus, bereid zijn om te sterven. Daar wil ik ernstig
+naar streven."</p>
+
+<p>"Vader kan je daarin helpen," zei ik.</p>
+
+<p>Verder spraken we niet over deze zaken, en enkele dagen daarna zei
+Daan tegen me: "Ik heb zekerheid nu. Of beter gezegd, God heeft mij
+die zekerheid gegeven. Ik heb er alle hoop op, dat ik nu nimmer meer
+bevreesd zal zijn voor den dood. En ik hoop ook, dat als ik paratus,
+bereid ben, ik dan ook in staat zal wezen, fidelis, getrouw te zijn."</p>
+
+<p>Ik knikte even, en wij spraken er verder niet meer over. Toen Alex
+weer naar school ging, was Daan nog niet geheel hersteld. Lena en ik
+kregen nu les van tante Marie. Langzaam aan begon het buiten koud en
+nat te worden: de winter naderde, en onze kachels werden weer te
+voorschijn gehaald.</p>
+
+<p>Als we niet buiten konden spelen, speelden we thuis veel
+verstoppertje en dan deed tante Marie ook mee. Ook ging zij wel met
+ons uit rijden in 't ezelkarretje, terwijl ook vader er af en toe al
+eens gebruik van maakte voor huisbezoek. Zoo begon Andy meer en meer
+nuttig te worden; hij bracht pakjes naar 't station, reed iedere week
+met mij en Annie Steel, en deed boodschappen in 't dorp. En eindelijk
+kon ook Daan z'n eersten rijtoer weer maken, waarna hij spoedig ook
+weer naar school ging.</p>
+
+<p>Tante Marie veranderde de kooroefeningen van Zaterdag op Vrijdag, en
+dat vonden we heerlijk. Dan konden we den ganschen Zaterdag uitgaan.
+Regende het op Zaterdag, dan was het een allervervelendste dag. Den
+ganschen dag verveelden we ons dan, en meermalen werd hij besloten
+met een vechtpartij.</p>
+
+<p>Verleden Zaterdag regende het den ganschen dag. Wij sloten ons 's
+morgens op in de leskamer, en bedachten allerlei raars. Alex vond,
+dat Andy nu toch wel eens wat kunstjes mocht leeren; 't moest zoo'n
+soort circusezel worden. Opzitten b.v., en aan een tafel eten, dansen
+op de maat der muziek, pianospelen met z'n hoeven, en meer van dat
+moois.</p>
+
+<p>Wij staken de hoofden bijeen, bespraken fluisterend een plannetje, en
+Alex rende weg. Hij ging kijken of Andy in den stal was gebracht.
+Lena en ik gingen naar boven, naar onze "lorrendoos", dat was een
+doos, waar tante Caroline afgedragen kleeren in bewaarde. Wij vonden
+er een oude slaapmuts in, een lange blauwe jurk en een witten
+omslagdoek. We namen naald en draad, spelden en lint, en gingen weer
+naar beneden, nu naar de eetkamer; de leskamer was te hoog voor den
+ezel.</p>
+
+<p>Tante Marie was uitgegaan, om met vader een zieke vrouw te bezoeken.
+Daan zette de staldeur open, en Lena en ik legden kranten op den
+grond, ingeval Andy vuil zou wezen. Maar Alex had vooraf zijn hoeven
+al geboend, zoodat Andy, met den halster om, in bijzonder goed humeur
+kwam aangestapt. Zoodra hij binnen was, sloten we de deur, om
+ongewenschte bezoekers buiten te laten.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/56_halster.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:408px;"></center>
+<br>
+
+<p>Intusschen had Daan een bos wortels, dien hij van Baldwin had
+gekregen, gereed gelegd voor "de dressuur". De eetkamer leende zich
+daar heel goed voor, want als Andy lastig werd, konden we gauw de
+tuindeuren openen, en dan kon ie daardoor weer z'n stal bereiken.
+"Zie zoo," zei Daan, "laten we nu maar es beginnen!"</p>
+
+<p>Andy kreeg de slaapmuts op z'n kop, de bandjes werden om z'n hals
+vastgebonden en hij keek zoo grappig, dat we 't allen uitbarstten van
+lachen. Vervolgens werd de blauwe jurk om z'n lijf geslagen en flink
+met touwen vastgesjord, en toen kwam 't moeilijkste nog aan. De witte
+omslagdoek werd in vieren geknipt, elk stuk om een zijner pooten
+gewonden en daarna aan de blauwe jurk vastgenaaid zoodat de
+vierpijpige broek niet kon afzakken. Alles ging goed; Andy keek wel
+wat vreemd om zich heen, maar hij bleef rustig.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/57_slaapmuts.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:470px;"></center>
+<br>
+
+<p>Totdat Daan wilde beproeven hem te laten opzitten en pootjes geven.
+Daan had een wortel aan een stok gebonden, en hield hem nu heel hoog
+den ezel voor. Maar terwijl wij met alle moeite bezig waren, hem op
+z'n achterpooten te doen zitten, rukte hij zich plotseling los en
+begon de kamer rond te rennen. Onmiddellijk gooiden we de tuindeuren
+open, en hij vloog er uit. Het regende hard, maar Daan en Alex holden
+hem na. En nu had die domme Baldwin het hek open laten staan!
+Natuurlijk rende Andy er door, en holde het dorp in! Daan zei later,
+dat hij haast niet meer had kunnen loopen van 't lachen, zoo koddig
+als Andy er uit zag in z'n galakleed. Enkele menschen, die van hun
+werk kwamen, konden van 't lachen ook al geen hand uitsteken, en zoo
+rende ons ezeltje maar voort.</p>
+
+<p>Toen vader en tante thuis kwamen, vroegen zij ons, waar de jongens
+waren; wij vertelden hun alles, en vader was erg boos. Als Andy weer
+thuis kwam zou hij hem onmiddellijk wegsturen. Tante schudde van 't
+lachen. Kort na 't middageten kwamen de jongens terug; ze waren Andy
+weer kwijt, ze hadden hem niet kunnen vinden. Maar vader zei ernstig:
+"Jelui moet dan maar weer op pad gaan, en net zoo lang zoeken, tot je
+hem vindt. Jelui verdiende, dat ie nooit terugkwam."</p>
+
+<p>Nu, dat leek den jongens wel, om er weer opuit te gaan. Ze bleven nu
+weg tot theetijd, maar .... hadden Andy nog niet ontdekt! Vader zond
+Daan regelrecht naar bed, en vroeg tante, hem wat warms te drinken te
+geven, want hij was na dien brand nog niet geheel de oude.</p>
+
+<p>Het werd nacht en het werd Zondag en het werd Maandag: geen Andy te
+zien. Dien Zondagmorgen was Mevrouw Rogers in de kerk, en wij
+vertelden haar alles. En zij vertelde ons, dat zij spoedig de
+boerderij zouden verlaten, om naar Londen terug te keeren. Wat speet
+ons dat! Wij hielden allen zoo van den kapitein, en gingen zoo vaak
+op de boerderij spelen.</p>
+
+<p>"Heusch, ik weet niet wat wij moeten aanvangen zonder jelui," zei
+Mevrouw. "Wij houden zoo van jelui en van dien armen Andy."</p>
+
+<p>En ik pruilde: "Altijd moet ons wat naars overkomen. Nauwelijks
+hebben we een week, dat er niet wat droevigs geschiedt."</p>
+
+<p>Zij lachte en sprak: "Ik zou er alles voor over hebben, om jelui
+narigheid te besparen."</p>
+
+<p>Toen zij was vertrokken, voelde ik mij droef te moede. Het leelijke
+is, dat de dingen die wij doen, pas verkeerd lijken als ze gedaan
+zijn; ik dacht niet dat het verkeerd was, Andy te dresseeren, maar nu
+blijkt het, want wij hebben hem verloren, door dat te doen.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter15"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XV.</h3>
+
+<p>Den Maandag daarna plakten we weer een briefje op den mijlpaal,
+waarop deze woorden:</p>
+
+<center>
+<div class="indent10">
+"Verloren, verdwaald of gestolen:
+<br>
+Een zwarte ezel. 't Laatst gezien in blauwe jurk, wit-zwarte
+broek en witte slaapmuts. Luistert naar den naam van
+Andy. Wie hem aan de pastorie te Warlington brengt,
+krijgt een flinke belooning."
+</div>
+</center>
+
+<p>Vader vond, dat Daan beter gedaan had, met even aan te loopen bij den
+veldwachter, om hem een en ander mee te deelen. Na de lessen ging
+tante Marie met Lena en mij aan den wandel, terwijl we iedereen, dien
+we tegenkwamen vroegen, of hij Andy niet gezien had. Maar niemand
+wist er wat van. Teleurgesteld en weinig hoopvol kwamen we weer
+thuis, en toen de jongens uit school thuis kwamen, ook al uit hun
+humeur, was 't één groote treurpartij.</p>
+
+<p>Nijdig zei Alex: "Als die veldwachter hem niet weet uit te vinden,
+dan gaat z'n hoofd eraf."</p>
+
+<p>"Wat wou hij doen?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Moet je hooren, hij praatte eerst, alsof Andy een meneer was. Hij
+vroeg of ie een ring droeg, of z'n zakdoek geparfumeerd en wie z'n
+barbier was. Toen heeft Daan 'm gezegd, dat dat zijn zaken waren, om
+uit te visschen, en dat hij, als hij den ezel niet vond, geen knip
+voor z'n neus waard was." "Ik vrees," hernam ik beklemd, "dat Andy
+een ongeluk is overkomen; misschien is die jurk wel om z'n nek
+geschoven en heeft ie zich geworgd, misschien is ie wel over die
+lange broekspijpen gestruikeld en in een gracht getuimeld. Ik geloof
+niet meer, dat hij leeft."</p>
+
+<p>"Goed, maar dan is z'n lichaam toch nog ergens te vinden! Zoo klein
+was ie toch niet!"</p>
+
+<p>"Ik vermoed," zei Lena half-huilend, "dat ie zich half dood gejaagd
+heeft, en toen in de struiken gekropen is, om daar te sterven. Arme
+Andy!"</p>
+
+<p>Toen ik een dergelijke veronderstelling maakte, waarbij ik een
+soortgelijk gezicht trok, schoten de jongens in den lach. Maar dat
+duurde niet lang, en spoedig zaten we allemaal weer in zak en asch.</p>
+
+<p>De dagen gingen treurig voorbij. Op een Dinsdag ontmoette ik kapitein
+Rogers, en vertelde hem van onze ellende. "Kom, kom!" riep hij uit,
+"ezels en honden komen altijd weer terug."</p>
+
+<p>"Ja," zei ik, "maar morgen is 't al Woensdag, en dan rekent Annie er
+op, om met hem uit rijden te gaan. Nog niet één keer heb ik haar
+overgeslagen, maar nu weet ik heusch niet, wat ik met haar beginnen
+moet. En als Andy voor altoos weg is, zal zij nooit meer met hem
+kunnen rijden. O, het is verschrikkelijk!" Ik trachtte mijn tranen in
+te houden, maar 't lukte niet.</p>
+
+<p>"Hoor es hier, beste meid," zei kapitein Rogers, "a.s. Maandag
+vertrek ik van hier. Hoe zou je er over denken, je kleine patient in
+mijn rijstoel mede te nemen? Hij rijdt o zoo licht, je zoudt hem zelf
+best kunnen voortduwen. Ik zal hem dan aan jelui huis laten brengen
+en dan kun je elken Woensdag het arme kind erin rondrijden."</p>
+
+<p>Ik deed een sprong van blijdschap en bedankte hem driemaal. "Ik was
+zoo bang, dat ze nu nooit meer naar buiten zou kunnen, en nu kan ik
+haar gaan zeggen, dat ze Maandag weer kan rijden. O, wat vind ik dat
+vriendelijk van u, meneer, maar het spijt me zoo, dat u ons verlaten
+gaat. Wij houden allemaal zoo van u."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/58_afscheid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:298px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ja kind, het gaat mij evenzoo," zei hij lachend, "en ik hoop, dat je
+mij eens schrijven zult, Grietje, al is 't maar eens in de maand. Of
+kun je niet es een mooi boek schrijven en het mij sturen, als 't
+klaar is? Een dagboek bijvoorbeeld?"</p>
+
+<p>"Nu," antwoordde ik, "ik zal hier spoedig een einde aan maken, en dan
+aan deel II beginnen. Zoudt u 't werkelijk graag eens lezen?"</p>
+
+<p>"Ja, heusch."</p>
+
+<p>"Maar ik vrees," hernam ik spijtig, "dat het een heel treurig slot
+zal worden, want alles gaat tegenwoordig verkeerd. U gaat weg, en
+Andy is weg, en de winter komt, en het doet niets dan regenen. Als we
+veel thuis moeten zitten, vervelen we ons en dan gaan we verkeerde
+dingen bedenken. Zelfs tante Marie speelt tegenwoordig niet zooveel
+meer met ons, zij heeft het te druk met ziekenbezoek."</p>
+
+<p>"Nu, in elk geval houd ik je aan je belofte, om mij je boek te
+zenden, als 't klaar is."</p>
+
+<p>"Ja, dat zal ik doen. En hoort u es, kapitein, zoudt u 't goed
+vinden, als ik uw rijstoel ook nog voor andere doeleinden gebruikte
+dan voor Annie? Ziet u, ik breng soms boodschappen van onze
+dorpsgenooten naar Cross Glen, ik ben dan zoo'n soort
+vrachtrijdster."</p>
+
+<p>"Maar hoe ter wereld kom je dáár nu toch bij?"</p>
+
+<p>"Och, daar houd ik van. Vader zegt, je moet nooit iets beginnen, of
+je moet er een nuttige oorzaak voor hebben. En vindt u dat dan geen
+nuttige zaak?"</p>
+
+<p>"Wat voor oorzaak hadt je daar dan voor?"</p>
+
+<p>Ik wou het hem eerst niet zeggen, maar dat leek me toch weer laf ook,
+en ik antwoordde: "Ik wil graag een dienstmaagd van Jezus Christus
+zijn, Die gezegd heeft: Ga en help uw naasten. Dus dan heb ik te
+gaan. Dat noem ik mijn <i>gaan</i>." Kapitein Rogers lachte niet, moedigde
+mij aan, meer ervan te vertellen, en ik vervolgde: "Ik geloof, dat ik
+mijn <i>gaan</i> beter waarneem dan mijn <i>doen</i>. Thuis moet ik tante Marie
+helpen, kousen stoppen, enz., en dat gebeurt haast nooit met graagte.
+Heb ik u niet eens verteld van die woorden op de graftombe van den
+ridder in onze kerk: Semper fidelis, semper paratus? Hij was een
+uitnemend dienstknecht, en ik wenschte te zijn als hij."</p>
+
+<p>"Juist," zei de kapitein, terwijl hij mij ernstig aankeek, "en daar
+zul je zeker in slagen. Maar kind, ik moet weg. Vaarwel hoor! Ik zal
+je den rijstoel zenden. En Zaterdag moet jelui allemaal bij mij op
+een afscheidsfeest komen. Ik zal een deftige uitnoodiging zenden."</p>
+
+<p>Verheugd riep ik uit: "Dat 's heerlijk!" Toen ging ik regelrecht naar
+Annie en vertelde haar alles van ons verdwenen ezeltje en van den
+rijstoel. Zij had reeds van Andy's vlucht gehoord, en had ook reeds
+verwacht, dat het rijden nu wel uit zou zijn; maar ik had haar betere
+dingen te beloven. Dien middag bleef ik meteen maar bij haar en gaf
+haar les in 't lezen. Op Zaterdagmorgen gingen we allen op pad om nog
+eens een onderzoekingstocht naar Andy te doen. Puf ging niet mee, om
+niet vermoeid te zijn vóór de partij bij kapitein Rogers. De
+kapitein had ons genoodigd om 3 uur.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/59_kruisweg.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:423px;"></center>
+<br>
+
+<p>Toen we aan den kruisweg kwamen, stelde Daan voor, dat we ieder een
+weg zouden inslaan, en dien zoo ver mogelijk oploopen. Mij leek het
+plan niet goed; Lena zou zoo ver toch niet kunnen loopen. Toen haalde
+Daan een kaart uit z'n zak. "Kijk hier," zei hij, "al die wegen hier
+leiden naar een dorp of stad; als we nu de volgens deze kaart
+dichtsbij gelegen plaats nemen, kunnen we daarheen wandelen." Na een
+langdurige studie op, en breedvoerig debat over de kaart, werd
+besloten, naar de stad Rockwell te loopen, die op 5 mijlen afstands
+was gelegen. Aldus geschiedde.</p>
+
+<p>Al wandelend, bespraken we verdere plannen. Daan vond, dat we nu den
+volgenden Zaterdag weer een andere plaats in een andere richting
+nemen moesten. We zullen zoowat drie mijlen geloopen hebben, toen
+Alex in een heg klom, om eenige braambessen te plukken. Terwijl hij
+daarmee bezig was, gaf hij eensklaps een schreeuw, die ons allen op
+hem deed toeloopen. Daar in de sloot, bijna verborgen onder doode
+takken lag een stuk zwart-wit omslagdoek!</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/60_braambessen.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:422px;"></center>
+<br>
+
+<p>We haalden den lap er dadelijk onderuit, en jawel, het waren de vier
+broekspijpen, nog met mijn garen erin! We keken elkaar verstomd aan,
+niet wetend wat we doen moesten: verheugd zijn of huilen! "Nu hebben
+we eindelijk z'n spoor!" riep Daan uit.</p>
+
+<p>"Laten we dan es even gaan zitten, en overdenken, wat we nu doen
+moeten," stelde ik voor.</p>
+
+<p>"De vraag is: hoe komen die lappen daar," zei Alex.</p>
+
+<p>"Misschien," zei Lena en bibberde van angst, hoewel 't klaarlichte
+dag was, "misschien is ie een moordenaar tegengekomen, die z'n
+kleeren wou hebben, en heeft die hem vermoord en hier ergens
+begraven."</p>
+
+<p>"Ja, en toen zal Andy in z'n laatsten doodstrijd die broekspijpen
+hebben losgescheurd," zei Daan, "en toen is de moordenaar, gekleed in
+blauwe jurk en slaapmuts, heen-gewandeld. Dat is wel een aannemelijke
+voorstelling."</p>
+
+<p>"Ik geloof niet, dat Andy zelf die broekspijpen kon afscheuren,"
+merkte ik op, "daar heb ik ze veel te stevig voor vastgenaaid.
+Bovendien, kijk hier, ze zijn afgesneden."</p>
+
+<p>Daan bekeek het afgesneden stuk met detective-oogen en zei toen
+plechtig: "Ja, dat is ook een verschijnsel, waar we terdege op moeten
+letten. Het is inderdaad het werk van een mes, dat we hier voor ons
+hebben."</p>
+
+<p>"En als er een mes is," besloot Alex, "dan moet er ook een man in 't
+spel zijn."</p>
+
+<p>Waarop ik half-wanhopig uitriep: "Hij is zeker gestolen! Nu moeten we
+'t spoor van den dief uitvinden!" Ik sprong op en wilde dadelijk maar
+weer verder. Doch de jongens hadden er nog geen plan op. Zij
+doorzochten nog eens nauwkeurig de sloot, zij klommen weer over de
+heg, en zie, eensklaps vonden ze een stuk oranjeschil.</p>
+
+<p>"Zie hier," zei Daan, "nu kunnen we er zeker van zijn, dat hier een
+landlooper of zoo geweest is, die Andy heeft meegenomen. Alleen zulke
+lui eten oranje-appels."</p>
+
+<p>Ik was het niet met Daan eens, maar Alex wilde voortmaken en zei:
+"Toe, laten we nu verder gaan. Wij weten nu in elk geval, dat Andy
+hierlangs is gekomen. Ik geloof zeker, als we nu dezen weg volgen
+naar Rockwell we hem nog wel zullen vinden."</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/61_vermoeid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:228px;"></center>
+<br>
+
+<p>Met nieuwen moed gingen we weer op pad. Toen we te Rockwell
+aankwamen, waren we allen vermoeid. Het was een flink dorp, met wel
+tien winkels in de hoofdstraat. We gingen een melksalon binnen en
+dronken limonade; meteen vroegen we aan de vrouw, die ons bediende,
+of er ook iemand in de buurt ezels op na hield. Het scheen een domme
+vrouw; eindelijk begreep ze ons en vertelde, dat de dominee er een
+had, een heel oude; in de 40 jaren, dat ze daar woonde, had ze nooit
+een anderen ezel gezien.</p>
+
+<p>Daar schoten we dus weinig mee op, en we gingen weer verder. Daan
+ontdekte het bureau van politie, waar hij lange onderhandelingen
+voerde met een agent. Deze schreef alles op, wij gaven onze namen en
+adres op en toen ging 't weer verder. Nog niet tevreden, gingen we
+alle vier in verschillende richtingen nog even het dorp door, en
+kwamen na een kwartier weer in den melksalon bijeen. Iedere man,
+vrouw, jongen of meisje, die we tegenkwamen, werd gevraagd, of ze ook
+een zwarten ezel gezien hadden. Ik was eerst wel wat verlegen, om
+iedereen zoo maar aan te spreken, maar ik deed het ten slotte zoo
+beleefd mogelijk: "Och, neem u me niet kwalijk, hebt u soms kort
+geleden een zwarten ezel gezien? Een week geleden hebben we hem
+verloren, en hij is hierlangs gekomen."</p>
+
+<p>Soms keken de lui ons verbaasd aan, soms ook lachten ze hartelijk.
+Eén keer zei een ruwe jongen: "Ja, als je naar huis gaat, en je
+kijkt in den spiegel, dan zul je een zwarten ezel met rood haar
+zien." Dat sloeg op mij, want ik draag na grootmoe's overlijden
+zwarte kleeren. Maar geen onzer kreeg een bevredigend antwoord.</p>
+
+<p>En zoo werd de terugreis weer ondernomen, in een ver van prettige
+stemming. Toen we thuis kwamen en de vier broekspijpen op de tafel
+uitlegden, schoot tante Marie erg in den lach, hetgeen Daan zeer
+verstoord deed opmerken: "Het moge voor u, tante, een blijspel wezen,
+voor ons is het een treurspel." Toen vroeg ze ons vergiffenis voor
+haar lachbui.</p>
+
+<p>Werkelijk, het wàs een treurspel; hoewel we niettemin naar het
+thee-partijtje van kapitein Rogers gingen en er volop pret hadden,
+hing het verlies van Andy ons als een donkere wolk boven het hoofd.
+Of, zooals Alex het uitdrukte: "Het is erger dan de dood, want het is
+een niet-eindige onzekerheid." Bovendien was het verlies dubbel hard,
+omdat we het onszelf te wijten hadden. De arme Andy was altoos
+geduldig en lijdzaam geweest, zoolang we hem hadden. Of wij al elken
+dag met hem reden, hij klaagde nooit. Maar toen we hem gingen
+uitdossen met een slaapmuts en een blauwe jurk, en toen we hem wilden
+doen opzitten en pootjes geven, toen had hij er genoeg van en ging er
+vandoor; ik geloof heusch, dat hij bepaald bedoeld heeft, ons te
+verlaten en nooit terug te keeren.</p>
+
+<p>En nu kwam nog de treurigheid van het vertrek van kapitein en Mevrouw
+Rogers. Van andere groote menschen dan hen hielden we niet. Ik ben
+beslist van plan, den kapitein dit boek te sturen, als het af is; hij
+heeft gezegd, dat hij probeeren wil, het voor mij te laten drukken.
+Maar nu moet ik zien, dat het boek wat vroolijker eindigt, dat hoort
+bij een goed boek. Boeken met een treurig einde vind ik
+verschrikkelijk; als er verteld wordt van kinderen, dan gaat
+gewoonlijk de liefste van hen dood.</p>
+
+<p>En dat is vreemd, want de Bijbel zegt ons, dat het niet zoo
+vreeselijk is om te sterven; het is "verre te verkiezen". En de hemel
+is een heerlijke plaats, onze kerkliederen zingen daarvan. Maar mij
+maakt een verhaal over 't sterven van kinderen altoos verdrietig, tot
+schreiens toe. Ik weet dat nog best uit de dagen, dat Daan ziek was;
+o, als er toen een van ons gestorven was, zelfs al waren we er bereid
+voor geweest, ik had het niet uitgehouden. Ik geloof wel, dat moeder
+blij zou wezen, als ze ons weerzag. Voor hen, die heengaan is het ook
+zoo erg niet, maar voor hen, die achterblijven, is het zoo
+vreeselijk.</p>
+
+<p>Den volgenden Maandag ging ik naar Annie en reed haar in den
+rijstoel. Wij brachten meteen een paar pakjes voor juffrouw Ribbon
+weg, omdat Tom met een zeeren voet te bed lag. Ik kreeg steeds meer
+te doen met Annie; zij scheen veel last van de kou te hebben en ik
+ben er zeker van, dat ze geen kleeren genoeg had; haar grootouders
+zijn ook zoo arm. Ik sprak er met tante Marie over en die opperde het
+denkbeeld, dat Lena en ik een wollen jurk en een dikken rok voor haar
+zouden maken, om die dan als kerstgeschenk te geven. Ik voelde er
+niet heel veel voor, omdat ik niet van zulk werk houd, maar bij de
+gedachte aan Annie joeg ik die leelijke luiheid op de vlucht en
+beloofde tante, er onverwijld aan te zullen beginnen. Tante vond 't
+best, dat we er 's avonds na de thee aan werkten, dan zou ze ons
+komen helpen, en tegelijk geschiedenissen vertellen. Nu, dat leek
+mij, en gelukkig Lena ook; gisteravond zijn we eraan begonnen. Ook de
+jongens zaten erbij; terwijl ze bezig waren met het roosteren van
+kastanjes. "Ik zie niet in, waarom jongens ook niet zouden kunnen
+naaien," zei Lena. "Als ik jongens had, dan liet ik ze hun eigen
+kleeren maken. Waarom moeten dat altijd hun moeders en zusters en
+tantes doen?"</p>
+
+<p>"Als ik meisjes had," zei Alex, die bijzonder van redetwisten houdt,
+"dan zou ik ze de deur uit sturen, om hun eigen brood te verdienen.
+Waarom moeten hun vaders en broeders en ooms ze altijd thuis houden
+voor een oortje?"</p>
+
+<p>"Wel," zei tante, "de wereld is tegenwoordig erg aan 't veranderen.
+Tegenwoordig verdienen meisjes ook al buitenshuis. Maar ik denk, dat
+jelui vader nog van de ouderwetsche leer is, dat wij vrouwen thuis
+behooren te blijven en naaien, terwijl de jongens zich moeten
+bekwamen, om later geld voor ons te verdienen. Maar wat zal ik jelui
+nu eens vertellen?"</p>
+
+<p>"Iets over tooverpaleizen!" vroeg Puf.</p>
+
+<p>"Gevechten en ontvluchtingen," stelden Daan en Alex voor.</p>
+
+<p>"Een prinses in de gevangenis," vroeg Lena.</p>
+
+<p>"Zoudt u ons niet eens kunnen vertellen van dien ridder in onze
+kerk?" vroeg ik.</p>
+
+<p>"Semper fidelis, semper paratus," zei tante Marie nadenkend. "Jawel,
+dat kan wel."</p>
+
+<p>Wij wilden allemaal die geschiedenis wel graag eens hooren. Maar
+tante Marie wilde eerst vijf minuten hebben, om zich te bedenken;
+terwijl rustten Lena en ik even uit van ons naaiwerk. Even liepen we
+naar de kachel, en aten wat van de kastanjes. Heerlijk brandde het
+vuur, en wij gevoelden ons allen zóó prettig en gezellig thuis, dat
+we onwillekeurig weer aan Andy moesten denken, die daar buiten in
+regen en wind liep te dolen, of afgejakkerd werd door een dronken
+landlooper.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/62_gezellig.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Was hij maar weer hier!" zuchtte Lena. "Dat kan niet," zei Alex.
+"Hè, wat is het toch een ellendige zaak. Daar hebben we nu een kar,
+en een zadel, en mooi tuig, en niet eens een ezel, om ze te
+gebruiken."</p>
+
+<p>"God weet, waar ie is," riep Puf eensklaps uit. "Ik verwacht hem
+spoedig hier. God heeft mij vanmorgen gezegd, dat Hij hem de volgende
+week thuis zou sturen, als ik goed oppaste."</p>
+
+<p>Wij lachten niet om Puf. Waarom zou God ook zijn gebedje niet
+verhooren? Ik geloof, dat hij grooter geloof heeft dan wij.</p>
+
+<p>Nadat het kastanje-maal was verorberd, verklaarde tante zich gereed
+om te beginnen. Terwijl ze bezig was met het stoppen van Daan's
+kousen, begon ze het verhaal, dat ik in het volgende hoofdstuk heb
+oververteld.</p>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter16"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XVI</h3>
+
+<center>HET VERHAAL VAN ONZEN RIDDER</center>
+<br>
+<p>"Lang geleden leefde er een ridder, Sir Roger Dereker geheeten. Reeds
+van zijn veertiende jaar af was hij met z'n koning op het oorlogspad,
+daar hij 's konings page was. Hij was de dapperste der ridders aan 's
+konings hof; vrees scheen hij niet te kennen, en iedereen, die hem
+kende, hield van hem.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/63_ridder.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:454px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wel was hij dapper en streng, maar jegens vrouwen en kinderen was hij
+de zachtheid zelve; wie hem om hulp vroeg, ging nooit teleurgesteld
+heen.</p>
+
+<p>Hij woonde in een groot kasteel, dicht bij den koning en had een
+jonge vrouw, die hij innig lief had...."</p>
+
+<p>"O tante!" riep ik uit, "dan moet u ons eerst vertellen, hoe hij haar
+kreeg. Toe, dat moet u vooral heelemaal vertellen!"</p>
+
+<p>"Wel, op een bitter-kouden winteravond reed hij, met z'n page bij
+zich, naar huis.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/64_koud.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:417px;"></center>
+<br>
+
+<p>Regen en wind stormden hem tegemoet, en zijn handen waren zóó koud,
+dat hij nauwelijks meer de teugels kon vasthouden; z'n paard, een
+goed dier, kon slechts stapvoets gaan, daar zij door een zeer donker
+bosch reden, dat vol struikgewas stond. Eensklaps hoorde hij een
+gekraak in de struiken achter zich, en geen seconde later verscheen
+voor zijn verbaasde blikken een wit paard, dat als dol voortrende, en
+op welks rug hij de gedaante van een vrouw ontwaarde. Zij was geheel
+gewikkeld in een donkerblauw kleed, en scheen tevergeefs te trachten
+haar paard tot staan te brengen.</p>
+
+<p>"Er achteraan!" riep Roger zijn page toe. "Zij wordt tegen haar wil
+ontvoerd!"</p>
+
+<p>Hij gaf ook z'n eigen paard de sporen, en beiden joegen ze het witte
+paard na, totdat ze aan den rand van het bosch kwamen. Er lag daar
+een groote open vlakte voor hen, en heel in de verte zagen ze de
+lichtjes van 's ridders kasteel. Het paard met de dame was zóó snel
+over de vlakte gerend, dat zij haar pas inhaalden vóór de valdeur
+van 't kasteel. Met schuim bedekt, stond daar het paard stil; de dame
+was buiten adem en uitgeput van inspanning. Sir Roger reed op haar
+toe en begroette haar.</p>
+
+<p>"Mevrouw, het is een verschrikkelijke avond, en u is hier voor mijn
+deur, die altoos open staat voor wie in nood verkeert. Wilt u mij het
+genoegen doen, van mijn gastvrijheid gebruik te maken?"</p>
+
+<p>De dame wikkelde zich dichter in haar rijkleed en sprak zoo zacht
+mogelijk: "Ik ben u zeer dankbaar. Ik ben zeer ver van huis en
+inderdaad in nood. Waar mijn bedienden zijn, ik weet het niet. Men
+vervolgt mij; iemand heeft mijn vader vermoord en ons huis verbrand.
+Ik heb hulp noodig."</p>
+
+<p>Sir Roger blies op zijn hoorn; de valdeur werd opgetrokken en
+nauwelijks waren zij binnengereden, of met vreeselijk geweld beukte
+iemand op de poort, met woedende stem uitroepende: "Die dame behoort
+mij. Zij is mijn beloofde vrouw!"</p>
+
+<p>Sir Roger verwaardigde zich niet, een antwoord te geven. Hij bracht
+zijn bezoekster naar de appartementen van zijn moeder, en zag haar
+niet vóór het avondeten.</p>
+
+<p>Haar vervolger trok na nog eenig gebeuk op de poort onverrichterzake
+af. Toen Sir Roger zijn gast bij het avondeten ontmoette, was hij
+verrast door haar schoonheid.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/65_schoonheid.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:433px;"></center>
+<br>
+
+<p>Zij scheen nog jong en droeg een wit, met goud-borduursel omzoomd
+kleed. Dichte strengen donkerbruin haar golfden om haar bleek gelaat;
+diep-blauwe oogen keken hem aan met een uitdrukking van onschuld en
+reinheid; toen ze hem aankeek, vloog een lichte blos over haar
+wangen. Zwijgend nam ze haar zetel aan tafel in, en toen de maaltijd
+ten einde was, ging hij met haar naar zijn eigen kamer, waar zij hem
+haar geschiedenis vertelde.</p>
+
+<p>Met oogen vol tranen vertelde ze, hoe haar vader gevallen was in een
+gevecht met zijn aartsvijand, Baron Dacre, die haar hand had
+gevraagd, en was afgewezen. Zij vertelde hem, hoe de baron door het
+verraad van een der bedienden den toegang tot hun tuin vond, waar een
+vreeselijk gevecht plaats had. En toen eindelijk ook hun huis in
+vlammen opging, was ze op haar schimmel gevlucht, achtervolgd door
+den baron en z'n handlangers.</p>
+
+<p>Terwijl ze hem dankbaar aankeek, zei ze: "Hoe zal ik u naar waarde
+danken voor wat ge deedt aan een meisje, dat thans wees is, en alleen
+staat."</p>
+
+<p>En het ernstige antwoord van Sir Roger was: "Als u mij het recht
+geeft, u voortaan te blijven beschermen en helpen." Zoo kreeg hij z'n
+bruid."</p>
+
+<p>Wij klapten allen in onze handen van blijdschap, waarna tante
+vervolgde:</p>
+
+<p>"Er kwamen moeilijke tijden voor onzen dapperen ridder. Zijn koning
+was omringd van onbetrouwbare hovelingen. En diezelfde Baron Dacre
+liet hem niet met rust, verzamelde zich ontevreden mannen, en een
+burgeroorlog was 't gevolg.</p>
+
+<p>Op den avond van Sir Roger's huwelijk met Gravin Gwendolina kwam een
+renbode aan zijn poort, om hem tot den oorlog op te roepen. Roger
+scheurde zich los van zijn jonge vrouw, en toen zij even haar
+bekommering daarover uitsprak, zei hij: "Lieve, ik ben aan mijn
+koning verbonden met mijn eerewoord en mannentrouw. Desniettemin
+bemin ik jou evenzeer. Maar ik mag mijn riddereer niet aanranden,
+door hem te verlaten, als hij mijn diensten vraagt."</p>
+
+<p>Zoo reed hij heen, en bleef vier lange maanden weg. Toen keerde hij
+terug, bedekt met wonden, maar ook beladen met roem.</p>
+
+<p>Eenigen tijd leefde hij nu rustig thuis, doch op zekeren dag werd
+zijn kasteel overvallen door Baron Dacre en een troep handlangers,
+tegen wie hij een harden kamp te strijden had, om zijn bezittingen te
+behouden. Middenin het gevecht kwam een renbode op het kasteel door
+de geheime onderaardsche gang, die een mijl lang was en midden in het
+bosch uitkwam. Hij had opdracht van den koning, om Sir Roger tot een
+samenspreking op te roepen. Eén oogenblik aarzelde de dappere Roger;
+hij wist, dat als hij heenging, zijn huis zou verwoest worden. Hij
+keek zijn vrouw angstig aan en sprak: "Lieve, ik moet naar den
+koning, hij laat mij roepen." Zij sprong overeind als door een
+plotseling besluit aangegrepen: "En ik zal met je trouwe dienaren het
+huis verdedigen, totdat je terugkomt."</p>
+
+<p>"Bravo!" schreeuwde Daan ertusschen in.</p>
+
+<p>Sir Roger gespte z'n zwaard aan en vertrok met den renbode door de
+onderaardsche gang. Hij had vooraf aan zijn vrouw gezegd, dat, als
+het haar te benauwd werd, zij daar ook in moest vluchten; aan het
+eind zou zij wel een verblijfplaats vinden, waar zij veilig zijn
+komst kon afwachten.</p>
+
+<p>Bij den koning gekomen, vond hij dezen omringd van zijn edelen,
+sprekende over een belangrijke zaak, waarover de koning ook Roger's
+meening wilde hooren. Sir Roger gaf zijn oordeel over de zaak te
+kennen, en toen de koning zijn oogen opsloeg en naar buiten keek, zag
+hij boven Roger's kasteel zware rookwolken opstijgen. Hij vroeg naar
+de oorzaak ervan; toen rees Roger op en sprak met van aandoening
+trillende stem:</p>
+
+<p>"Sire, dat is mijn kasteel; in mijn afwezigheid heeft mijn vijand het
+verwoest."</p>
+
+<p>"Wist gij dit, voor ge hier kwaamt?"</p>
+
+<p>"Midden in het gevecht kwam uw boodschapper."</p>
+
+<p>"En liet ge toen uw vrouw alleen achter in zoo groot gevaar?"</p>
+
+<p>"Zij zou het zoo goed als zij kon verdedigen, en ik zei haar, te gaan
+vluchten, zoodra haar leven dreigde gevaar te loopen."</p>
+
+<p>"Sir Roger," zei de koning, "dezen avond zal ik nimmer vergeten. Ga
+nu heen, en moge God uw dappere vrouw van den dood hebben gered."</p>
+
+<p>Dadelijk verliet de ridder het paleis, en vond zijn vrouw in den
+geheimen kelder, omgeven van enkele gewonde getrouwen. Doch toen haar
+man haar in zijn armen drukte, zeeg ze als dood terneer. Hij
+ontdekte, dat een pijl haar linkerarm had doorboord, en haar
+ontzettende pijnen had veroorzaakt.</p>
+
+<p>"O tante, laat haar niet sterven," riep ik uit.</p>
+
+<p>Lang duurde het, eer de ridder weer een goed kasteel had, doch de
+koning schonk hem er een, nog grooter dan wat hij bezeten had. Zoo
+gingen de jaren voorbij. Hij had inmiddels een zoontje gekregen, dat
+de vreugde van z'n leven was; ook zijn kind wilde hij eens zien
+dienen in de gelederen van zijn koning.</p>
+
+<p>Toen op zekeren dag Sir Roger met zijn mannen terugkeerde van een
+gevecht in het buitenland, bracht hij de vreeselijke ziekte, zwarte
+pest geheeten, in zijn kasteel over. Eerst werd één bediende ziek,
+toen een tweede, spoedig tastte de ziekte ook zijn gade en zijn
+zoontje aan. De ridder zonk op z'n knieën en smeekte God om
+uitredding.</p>
+
+<p>Juist op dit oogenblik verscheen weer een boodschapper van den
+koning, die hem opdroeg, zijn koning te vergezellen op een veldtocht
+naar een ver land. De ridder liet niet den minsten angst blijken; hij
+verliet vrouw en kind, en pas na twee weken vernam de koning zijn
+toestand. Een harde strijd stond hem te wachten. Sir Roger redde op
+het meest spannende oogenblik des konings leven, en daardoor wist
+hij een dreigende nederlaag om te zetten in een prachtige
+overwinning. Zelf echter werd hij gewond, en toen het gevecht
+geëindigd was, sprak hij tot zijn page:</p>
+
+<p>"Vervoer mij naar huis; mogelijk zijn mijn vrouw en kind nog
+hersteld. Ik zou ze nog zoo gaarne zien, vóór ik sterf."</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/66_strijd.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:415px;"></center>
+<br>
+
+<p>Men vervoerde hem naar huis, en wonder boven wonder kwam hij er nog
+levend aan. Toen hij de hal binnengedragen werd, waren daar zijn
+vrouw en kind, die hem met open armen verwelkomden. Dank zij een
+ervaren kruidenlezer, waren zij geheel hersteld.</p>
+
+<p>Weken lang lag de arme ridder tusschen leven en dood. Wel werd hij
+eindelijk iets beter, maar zijn gezondheid was voorgoed geschokt en
+zijn kracht was weg. Nog enkele jaren leefde hij gelukkig, en zag
+zijn zoontje opgroeien tot een dapper soldaat.</p>
+
+<p>Toen, op een stormachtiger avond, hoorde hij aan zijn deur kloppen.
+Verouderd en vermagerd als hij was, strompelde hij naar de deur. Het
+was zijn koning! En opgewonden riep hij uit: "Laat mij hem waardig
+ontvangen en de eer geven, die hem toekomt!"</p>
+
+<p>Zijn bedienden trachtten hem uit de koude voorhal terug te dringen,
+maar hij wilde erheen. "Mijn koning! Mijn koning!"</p>
+
+<p>De koning was verraden, en vluchtte nu, om zijn leven te redden. Hij
+wist, dat er één onderdaan was, die hem van harte zou ontvangen, en
+daarom was hij naar Sir Roger gevlucht. Toen de ridder hem in zijn
+goed verwarmde kamer had genoodigd, viel hij zijn koning te voet.</p>
+
+<p>"O, sire! Ik heb wel gedroomd van deze eer, maar nooit had ik durven
+denken, dat ze mij te beurt zou vallen. Wees welkom binnen deze
+woning, die immers de uwe is, wijl ze aan uw nederigen onderdaan
+toebehoort; al wat hij bezit, bezit ook zijn koning!"</p>
+
+<p>Toen de koning zich neerbukte, om zijn trouwen dienaar op te richten,
+zag hij met grooten schrik, dat hij dood was neergezegen. 't Waren
+zijn laatste woorden geweest, en zijn laatste gedachte was een
+gedachte van trouw en aanhankelijkheid voor zijn koninklijken
+meester.</p>
+
+<p>Toen besloot de koning, dat op het wapen der Derekers voor altoos zou
+gegrift staan: "Semper fidelis, semper paratus"."</p>
+
+<br>
+<center><img align="left" src="images/67_fidelis.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:114px;"></center>
+<br>
+
+<p>Toen tante Marie haar verhaal had geëindigd, waren we eenige
+oogenblikken stil. Mijn hart klopte van de inspanning van 't
+luisteren.</p>
+
+<p>Daan en Alex riepen als uit één mond: "Hè, leefden we nog maar in
+die tijden!" Lena schreide en zei: "Arme ridder, de koning had hem
+moeten omarmen en kussen!"</p>
+
+<p>Ik kon geen woord uitbrengen. Tante Marie keek me strak aan en vroeg:
+"Vindt je 't mooi, Griet?"</p>
+
+<p>Ik knikte en zei even later zacht: "Wij moeten evenzoo worden, en ik
+zal het beproeven," "En ik ook," zei Daan, mij ernstig aankijkend.
+Wij begrepen elkaar. Tante Marie zegt nooit iets over de moraal <sup>[1]</sup>
+van haar geschiedenissen, daarom houden we er zoo van. Dat moeten we
+zelf maar uitmaken. Ik was zóó van het verhaal onder den indruk,
+dat ik mijn werk neerlei, de kamer verliet, en naar m'n slaapkamer
+ging. Daar viel ik op m'n knieën, en sprak tot mijn Koning. En Hem
+bad ik, dat Hij mij, door voor- en tegenspoed heen, een trouwe
+dienstmaagd wilde maken. En ik meende oprecht, wat ik bad.</p>
+
+<p>Ook Daan had tante's verhaal gepakt. Toen ik den volgenden dag &mdash;
+Zaterdag &mdash; de kerk binnenging, om vaders toga te halen, die versteld
+moest worden, vond ik tot mijn verbazing Daan geknield liggen bij de
+graftombe van den ridder. Hij sprong op, alsof hij gestoken was, maar
+ik deed net, of ik hem niet bemerkt had. Ik liep op de graftombe toe,
+en beschouwde het beeld van den ridder.</p>
+
+<p>Om maar wat te zeggen, zei ik tot Daan: "Was je bezig om te
+vergelijken, of hij goed lijkt op den ridder van tante Marie?"</p>
+
+<p>Langzaam antwoordde hij: "Ik was bezig een belofte af te leggen."
+Belangstellend vroeg ik hem: "Toe, zeg mij, welke, ik zal het niemand
+vertellen."</p>
+
+<p>Hij wees naar het motto op het schild. "Ik heb beloofd, zoo te zullen
+worden en God zal mij helpen." Dadelijk daarna liep hij de kerk uit.
+Ik was besloten, niet bij hem achter te blijven. Weer knielde ik
+neer, gelijk den vorigen avond, en in weinige woorden deed ik een
+belofte gelijk de zijne. Toen stond ik op en ging welgemoed heen; ik
+voelde mij als tot alles bekwaam.</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/68_geknield.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:428px;"></center>
+<br>
+
+<p>Inmiddels begonnen de toebereidselen voor het Kerstfeest. Elken dag
+nog hoopten wij wat van Andy te zullen hooren, maar er kwam geen
+tijding en we bleven hem zeer missen. Vader meende zeker, dat hij was
+gestolen. Toen wij op zekeren avond bij elkaar zaten &mdash; Lena en ik
+bezig aan kleeren voor Annie, en de jongens met het maken van
+Kerstkaarten &mdash; teekende Alex een ezel op een zijner kaarten en zoo
+kwam het gesprek al spoedig op Andy.</p>
+
+<p>Alex begon: "Het zou mij niets verwonderen, als die zigeuners weer
+hier geweest zijn en hem gestolen hebben. Juffrouw Ribbon vertelde
+mij, dat er tegen Kerstmis nog een soort markt te Lemworth is, en als
+we daar nu eens heen gingen, wie weet of we Andy er nog niet zouden
+vinden."</p>
+
+<p>"Zoo dwaas zijn ze niet," vond Daan. "Ze zullen er dan heusch niet
+mee in de buurt komen. Als ze hem gestolen hebben, is ie natuurlijk
+allang weer verkocht."</p>
+
+<p>"Weet je, wie ik denk, dat hem gestolen heeft?" vroeg ik. "Niet die
+zigeuners, maar die man met de vuile ezels, die zoo vreeselijk
+vloekte bij de keuring. Van Bob Tapson heb ik gehoord, dat hij
+iederen zomer naar een badplaats gaat, hier niet ver vandaan, en daar
+de ezels verhuurt."</p>
+
+<p>De jongens schenen voor deze voorstelling veel oor te hebben. "Dan
+moeten we dat heerschap zien te vinden. Waar woont ie?" Ik
+antwoordde: "Ergens aan de andere zijde van Lemworth. Vraag maar aan
+Bob, die weet het wel."</p>
+
+<p>Er werd een plan gemaakt, hoe we zouden handelen. "Ik vermoed," zei
+Daan, "dat, als Andy daar al is, de schurk hem met een andere kleur
+zal hebben geverfd, en hoe zullen we hem dan herkennen? Natuurlijk
+zal hij volhouden, dat het <i>zijn</i> ezel is."</p>
+
+<p>Wij bedachten, of Andy geen bijzondere kenteekenen had, en
+herinnerden ons, dat in zijn eene oor een klein spleetje zat.</p>
+
+<p>"Ik hoop, dat dàt bewijs genoeg zal zijn," hernam Daan. "Anders
+zullen we 't nog door een rechter moeten laten uitmaken."</p>
+
+<p>"Andy is zoo dom," voegde Alex er aan toe. "Als hij z'n naam hoort,
+zal ie heusch niet opkijken. Hij zal even hard naar den dief als naar
+ons loopen, als hij geroepen wordt."</p>
+
+<p>Daan vervolgde: "En misschien moeten we wel een lang proces ervoor
+voeren, dat ons hoopen geld kost. Het zal 'De ezel-zaak' heeten, en
+de bladen zullen er kolommen vol van hebben."</p>
+
+<p>Bij dat denkbeeld schaterde Lena van 't lachen. En ik trachtte zijn
+gedachten wat te kalmeeren: "Als je nu rustig kon uitvinden, waar
+Andy is, en je wist dan zeker, dat ie 't was, kun je hem dan niet
+terug stelen? Dat zou toch niet verkeerd zijn, wel?"</p>
+
+<p>"Nee, natuurlijk niet. We konden hem 's nachts ontvoeren. Maar als ie
+dan maar mee wil!" zei Daan.</p>
+
+<p>"Och kom, dat zal wel lukken. In elk geval, we kunnen 't probeeren!"
+moedigde Alex aan.</p>
+
+<p>En zoo dachten we er ten slotte allemaal over.</p>
+
+<br>
+<div class="fontsize80">
+[1] beteekenis, strekking ten goede.
+</div>
+
+<br>
+<br>
+<hr width="25%" align="center">
+
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<a name="chapter17"></a>
+<h3 align="center">HOOFDSTUK XVII.</h3>
+
+<p>Ik begin nu te gelooven, dat dit mijn laatste hoofdstuk wordt.
+Misschien schrijf ik een volgend jaar weer een boek, maar dit moet
+naar Kapitein Rogers. Ik heb nu nog te verhalen vanaf den dag, dat we
+over Andy aan 't spreken waren.</p>
+
+<p>Nog vóór het ontbijt was Daan naar Bob Tapson gegaan, en kwam hij
+terug met het adres van den vermeenden roover. Vader scheen niet erg
+hoopvol gestemd, toen we hem ernaar vroegen. Hij stond den jongens
+echter toe, dat zij den eersten den besten vacantiedag met den trein
+naar Lemworth mochten gaan. De man woonde 3 mijlen van Lemworth
+verwijderd. Lena en ik wilden ook graag mee, maar dat verbood vader.
+Den 20sten December begon de vacantie. En dus gingen zij den
+volgenden morgen dadelijk naar Lemworth. Ten afscheid riep ik ze toe:
+"Denk erom, we willen je niet terug zien, dan met Andy!"</p>
+
+<p>Het was een drukke week nu; tante Caroline zou de Kerstdagen bij ons
+komen doorbrengen. Ik denk, dat tante Marie dan ook blijft, en dat
+zou allerprettigst wezen; tante Caroline zorgt dan voor de
+huishouding en tante Marie voor ons.</p>
+
+<p>Lena en ik moesten helpen bij 't halen van de pitten uit de rozijnen
+voor de Kerstpudding, verder moesten we pakjes thee en suiker maken
+voor eenige van vaders oudste gemeenteleden en dan nog hadden we
+allerlei versieringen te maken voor den grooten Kerstboom, die in de
+school wordt opgericht voor alle schoolkinderen.</p>
+
+<p>We hadden 't met al deze dingen zóó druk, dat we nauwelijks den
+tijd hadden, om onze eigen geschenken gereed te maken. En het was
+toch sinds jaren onze gewoonte, om elkaar met het Kerstfeest
+cadeautjes te geven. Nooit koopen we die, dat is juist het aardige.
+Dezen keer zullen Lena en ik een omslag maken voor vaders
+preekbundel; hij wordt van zwart fluweel, met zwart zijden strooken
+afgezet. Lena maakt het omslag en ik borduur in goud-kleurige zijde
+vaders voorletters er in; tante Marie heeft ze voor mij geteekend.</p>
+
+<p>Voor tante Marie maak ik een nachtzak, terwijl Lena voor haar
+waschtafel onderlegkleedjes maakt. Voor Puf vlechten we roode teugels
+met bellen er aan; voor Alex overtrek ik een kartonnen doos voor z'n
+postzegels met sterk, mooi gekleurd linnen, zoodat de doos lang goed
+blijft; Lena maakt voor hem een portretlijstje met denneappels er in;
+worden ze in de lijst gezet, dan gaat dat met zegellak, dat dadelijk
+stolt, zoodat ze goed vast zitten; een beetje vernis er over, en 't
+lijkt prachtig!</p>
+
+<p>Mijn geschenk aan Daan blijft een zwaar geheim, zelfs Lena mag het
+niet weten.</p>
+
+<p>Dit alles neemt veel tijd in beslag, en als ik dan gestoord werd, was
+ik erg boos. Maar ik trachtte toch telkens mij weer te herinneren,
+dat het 's Konings bevel was, om anderen te helpen. En dan gevoelde
+ik weer duidelijker, dat het er niet op aan kwam, hoe vaak ik
+gestoord werd, omdat Hij het is, die mij noodig had.</p>
+
+<p>Den ganschen morgen konden Lena en ik ongestoord aan onze geschenken
+doorwerken. Na het middagmaal nam tante Marie ons en Puf mee naar het
+bosch, waar wij klimop en mos bijeenzamelden voor de versiering der
+kerk. Het was er zoo stil en rustig, maar erg koud.</p>
+
+<p>Vóór 't theedrinken waren we weer thuis en werkten we weer door aan
+onze geschenken. Het werd inmiddels 8 uur, half 9, 9 uur, doch geen
+jongens te zien! En 8 uur kwam de laatste trein aan! Lena en ik
+moesten naar bed. Tante Marie zei, dat ze heelemaal niet angstig was,
+maar vader wel. Natuurlijk dachten Lena en ik, dat hun iets overkomen
+was. Lena meende, dat de man ze vermoord zou hebben en hun lijken
+onder den grond gestopt. Ik veronderstelde, dat ze Andy gevonden
+hadden, en dat de man toen naar den dichtstbijzijnden politiepost was
+gegaan, om te zeggen, dat de jongens den ezel gestolen hadden. En dan
+zouden ze niet worden geloofd, en in de gevangenis komen, totdat ze
+bewezen hadden, dat Andy hun eigendom was. 't Kon ook wezen, dacht
+Lena, dat ze de jongens ergens hadden opgesloten, om zich met Andy
+uit de voeten te maken. Wij spraken zoo druk over al die
+mogelijkheden, dat we ten slotte van vermoeidheid in slaap vielen.</p>
+
+<p>Toen wij den volgenden morgen van Emma hoorden, dat de jongens nòg
+niet terug waren, werden wij zeer beangst en opgewonden. Vader en
+tante Marie keken bij 't ontbijt ook erg somber; vader zei: "Ik had
+ze niet moeten laten gaan; ik moet zelf maar even naar Lemworth
+gaan." En tante Marie voegde eraan toe: "We zullen nog wachten tot
+vanavond. Ik geloof zeker, dat ze den trein gemist hebben, en nu tot
+vanmorgen ergens geslapen hebben."</p>
+
+<p>Lena en ik, we wisten niet, wat te beginnen. Ontelbare keeren liepen
+we naar 't hek, en keken den weg op, of ze nog niet kwamen. En zie,
+toen we juist weer in huis waren gegaan, en aan onze cadeautjes
+begonnen, daar kwamen ze binnenvallen. Wat waren we blij! Lena danste
+de kamer rond en riep: "Wij dachten, dat jelui vermoord waren!" En ik
+vroeg ademloos: "Waar is Andy?" "Raad maar!" zei Daan kalm. Wij
+werden weer angstig, omdat de jongens zoo ernstig keken. En toen zei
+Daan plechtig:</p>
+
+<p>"In den stal beneden!"</p>
+
+<p>Wij juichten van blijdschap en renden naar beneden, om hem te zien;
+ook vader en tante Marie kwamen aangeloopen, zelfs Emma en de
+keukenmeid. Puf vonden we al in den stal, zijn armen geslagen om
+Andy's nek, en den ezel kussende, als deed hij het tante Marie.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/69_blijdschap.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:266px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij konden haast niet gelooven, dat het Andy was. Hij zag er zoo
+vuil, vermagerd en vermoeid uit. Even keek hij ons aan en vrat toen
+weer verder van het hooi, dat Baldwin hem gebracht had. Dat is het
+akeligste van ezels; ze schijnen zoo kalm en onverschillig. Hij
+begreep niets van onze blijdschap. Ik had gewild, dat ie met ons had
+rondgedanst, om te bewijzen, hoe blij hij was met zijn thuiskomst.</p>
+
+<p>Met allerlei vragen overstroomden wij de jongens. "Wie had 'm? Waar
+vond jelui hem? Hoe ben je naar hier gekomen? Waar hebben jelui
+geslapen? Waarom ben jelui gisteren niet thuis gekomen?" Doch vader
+bedaarde ons een beetje; hij was even blij als wij, maar de jongens
+hadden fermen honger. Zoo gingen we dus met hen naar de eetkamer,
+waar ze ons onder een stevig ontbijt hun wedervaren vertelden.</p>
+
+<p>"Wij hebben toch zulke groote avonturen gehad!" zei Alex; "het was
+wel goed, als je alles in je dagboek opschreef, Griet, want het is
+grappig genoeg, om het later nog eens te lezen."</p>
+
+<br>
+<center><img src="images/70_dagboek.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:429px;"></center>
+<br>
+
+<p>"Ik zal beginnen bij 't begin," zei Daan, en begon.</p>
+
+<p>"Wij kwamen veilig te Lemworth aan, en gingen van daar uit loopend
+naar het huis van Jem Harvey, zoo heet de kerel. Het was een heel
+eind, en zeker wel langer dan 3 mijlen. Aan de grens der
+gemeenteweide vonden we een soort schuur, waaromheen ezels liepen te
+grazen. We overlegden nog eens rustig, hoe we doen zouden, en gingen
+toen aan den slag."</p>
+
+<p>"Net alsof wij roovers waren, die op dieren af sluipen," viel Alex
+Daan in de rede. "Wij kropen voort in de schaduw van een heg, en
+konden toen al de ezels overzien, zonder dat iemand ons bemerkte."</p>
+
+<p>Daan vervolgde weer: "Wij telden 5 ezels, maar Andy was er niet bij;
+maar natuurlijk dachten wij, dat hij ergens was opgesloten. Wij
+moesten dus eerst de schuren en hokken onderzoeken, en dat was
+verbazend moeilijk, want toen we wat dichterbij kwamen, zagen we een
+man, die daar stond hout te hakken."</p>
+
+<p>"Maar ten slotte hadden we ons plan toch gereed," viel Alex weer in.
+"Vertel jij nou verder, Daan, maar niet zoo langzaam."</p>
+
+<p>"Met flinke stappen gingen we op hem af.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/71_flink.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:276px;"></center>
+<br>
+
+<p>Goeden middag! zei ik. We zijn gekomen, om met u over zaken te
+spreken. Onderwijl nam Alex hem eens goed op. Hij keek ons
+achterdochtig aan en zei toen, dat we hem dat al eens meer gezegd
+hadden. Ik zei: Wij hebben onzen ezel verloren, en komen nu eens
+hier, om te zien of we van u een anderen kunnen koopen. Hij
+antwoordde: Maar mijn ezels zijn niet goed genoeg voor jelui
+bleekneuzen. En hij lachte daarbij zoo akelig, dat ik dadelijk
+vermoedde, dat hij er meer van wist. Misschien hebt u toch nog wel
+een paar mooie beesten, zeiden we; toen klopte hij z'n pijp uit en
+ging met ons een der stallen binnen. Ik zal misschien nog wel wat
+goeds voor jelui hebben, een aardig beest, loopt als de wind, en
+behaalde een prijs te Lincoln.</p>
+
+<p>Hij schuifelde het schuurtje binnen, en zie, daar stond een kleine
+grijze ezel. Wij keken scherp rond...."</p>
+
+<p>"Ik zag hem het eerst," viel Alex uit. "Met mijn scherpziende
+detective-oogen had ik hem onmiddellijk herkend." Daan ging voort,
+als had hij Alex niet gehoord: "In den hoek hing aan een spijker
+Andy's blauwe kleed."</p>
+
+<p>Wij waren allen onder den indruk van de spannende oogenblikken, en
+tante Marie was zóó meegesleept, dat ze gejaagd vroeg: "En wat
+zeiden jelui?"</p>
+
+<p>"Eerst zeiden we niets, we deden, alsof we niets gemerkt hadden,
+praatten over den grijzen ezel, en zeiden, dat we bevreesd waren, dat
+ie te klein voor ons zou wezen. Och, wat keek die man leelijk, hij
+grijnsde ons aan en stonk naar den drank. Ik gaf Alex een knipoogje,
+zich stil te houden; toen wij overal goed hadden rond gekeken, zoodat
+we goed wisten, dat Andy nergens kon verborgen worden, vertrokken we.
+Maar terwijl we wegliepen begon ik eensklaps tegen den kerel uit te
+varen:</p>
+
+<p>"Waar haal jij dat blauwe kleed in je schuur vandaan? En wie heeft
+den zwart-witten omslagdoek in stukken gesneden? En denk nu maar
+niet, dat wij zulke melkmuilen zijn, want wij gaan regelrecht naar de
+politie, en die zullen we je hier op je dak sturen. Eén kans is er,
+om je te redden: onmiddellijk Andy losmaken, hem brengen op de markt
+te Lemworth, en hem daar vastbinden aan een lantaarnpaal. Wij geven
+je den tijd tot 4 uur namiddag, en we beloven je tot zoolang te
+zullen geduld hebben. Is ie er om 4 uur niet, dan sturen we je
+dadelijk de politie, en dan ben je er gloeiend bij."</p>
+
+<p>Natuurlijk was ie woedend. Hij raasde en vloekte, en zei, dat ie dat
+blauwe kleed aan den weg had gevonden, en dat hij ons zou aanklagen
+wegens laster. Wij vertelden hem, dat dat alles tevergeefsch zou
+zijn, want alle veldwachters in den omtrek wisten al van onzen
+verdwenen ezel en het blauwe kleed.</p>
+
+<p>Daarna verlieten we hem, en liepen zoo vlug mogelijk naar Lemworth."</p>
+
+<p>"Toe laat mij nu ook eens vertellen," zei Alex, die zich nooit rustig
+kan houden, als een ander vertelt. Daan hield zich stil, en Alex
+vertelde verder:</p>
+
+<p>"Toen we te Lemworth terug waren, hebben we eerst broodjes met melk
+genomen, en vervolgens onze plannen verder besproken. Natuurlijk was
+het dom geweest, om dien kerel te zeggen, dat wij hem tot 4 uur
+ongemoeid zouden laten, want in dien tusschentijd kon ie al lang
+ontvlucht wezen. Maar nu komt het mooiste nog aan.</p>
+
+<p>Nadat we gegeten hadden gingen we, vermoeid door het
+straat-slenteren, een buitenweg op. Ongeveer een mijl waren we dien
+opgeloopen, toen we plotseling een jongen zagen, die in een droge
+sloot getuimeld was en te keer ging als een mager varken. 't Was een
+echte landlooper, en eerst zei ik: Kom, laten we maar doorloopen.
+Maar dat vonden we toch ook weer al te hard; als hij eens gewond was!
+We gingen dus naar hem toe en vroegen wat hem scheelde. Hij toonde
+ons zijn been, dat leelijk verwond was. Uit zijn verhaal echter
+konden we totaal niet wijs worden. Hij zei, dat z'n baas hem
+afgeranseld had, en toen was hij van de kar gevallen; hij was er nog
+suf van in z'n hoofd. Hij had z'n been een beetje verbonden, maar het
+had vreeselijk gebloed, wij namen dus onze zakdoeken en verbonden hem
+wat steviger, waarna we zeiden, hem naar huis te zullen brengen. Waar
+hij woonde? Bij m'n baas! zei ie. Maar waar die woonde wilde hij niet
+zeggen, want hij wou nooit meer naar 'm terug. Toen zeiden we, dat we
+hem naar 't hospitaal zouden brengen, daar kon z'n been goed worden
+nagekeken. Dat leek hem goed toe, maar om hem te dragen, dat was geen
+grapje. Daan zei tegen me: Wat is het jammer, dat we Andy niet bij
+ons hebben. Toen de jongen dit hoorde, spitste hij plotseling de
+ooren, keek ons verwonderd aan, en in 't volgende oogenblik hadden we
+elkaar herkend. Het was de jongen van Jem Harvey. We zeiden tot hem:
+"Wees maar niet bevreesd. Wij zijn op jou niet boos, omdat jelui
+onzen ezel gestolen hebt. Maar je baas zal er voor boeten. Wij hebben
+alles al ontdekt."</p>
+
+<p>Hij keek verschrikt op. "O, ik wist wel, dat er iets niet in den haak
+was!"</p>
+
+<p>"Waar heb je onzen ezel 't laatst gezien?" vroeg Daan. Toen vertelde
+hij ons alles. Zij waren Andy tegen gekomen toen hij langs den weg
+rende; de baas had hem opgevangen en vastgebonden. Zoo moest Andy
+achter hun wagen aan loopen, tot ze aan een groot bosch kwamen. Toen
+het donker was, werden Andy's kleeren afgetrokken, en zoo gingen ze
+met hem naar huis. Den volgenden dag moest de jongen hem naar een
+stal te Taunerton brengen. Daar moest een kooper voor hem gezocht
+worden. De jongen vertelde ons tegelijk, welk een hondenleven hij bij
+dien baas had gehad, en dat hij daarom was weggeloopen. Hij was wees,
+en Jem had volstrekt geen rechten op hem.</p>
+
+<p>Wat waren we nu in spanning, om Andy terug te krijgen! Maar die
+jongen moest eerst naar 't hospitaal. Wij vernamen, dat Taunerton 5
+mijlen daar vandaan was, te ver dus om nu nog te gaan loopen.
+Gelukkig was er een bakkerswagen, die er heen moest, en de bakker
+stond ons toe, mee te rijden. Wij vertelden hem al ons wedervaren.
+Hij kende den man, dien we zochten. Het was een messenslijper en
+tinnegieter; hij leefde met een vrouw, zoo mogelijk nog slechter dan
+hij. "Maar jelui moet er niet heengaan," zei de bakker, "het zijn
+gevaarlijke lui."</p>
+
+<p>"Het was bijna donker, toen we te Taunerton aankwamen en toen schoot
+ons met schrik te binnen, dat we den laatsten trein zouden missen,
+maar wij konden toch ook niet teruggaan, nu we zoo vlak bij Andy
+waren. Ga jij nou maar weer verder, Daan."</p>
+
+<p>Daan vervolgde dadelijk: "Wij waren bang, dat Jem Andy ergens zou
+verstopt hebben, maar het moest nu gewaagd worden. De bakker wees ons
+het huis. Gelukkig was het goed donker nu, want wij waren vast
+besloten, Andy weg te halen, zoodra we hem zagen.</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/72_sluipend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:259px;"></center>
+<br>
+
+<p>Wij slopen naar het huisje, toen den tuin rond, en zie, daar in een
+vervallen schuurtje met een half gebroken deur, stond Andy! Ik kan
+jelui zeggen, dat we geen oogenblik verloren lieten gaan! We sneden
+z'n halster door, en trokken hem uit den stal. Daar kwam de kerel
+aan! Maar 't was te laat! We hoorden hem nog schreeuwen: Houdt den
+dief! Maar beiden hadden we ons op Andy's rug geslingerd, en als
+dollen renden we naar het dorp terug!</p>
+
+<br>
+<center><img align="right" src="images/73_rennend.jpg" alt="[Illustratie]" style="width:100%; height:auto; max-width:253px;"></center>
+<br>
+
+<p>Al spoedig draafden een half dozijn lui achter ons aan, die
+schreeuwden als Indianen. Toen we een flink eind buiten hun bereik
+waren, hielden we wat in, totdat we nog betrekkelijk vroeg te
+Lemworth aankwamen. Wij waren zóó bang, dat Jem ons nog zou
+opmerken, dat we er niet durfden blijven, en dus maar verder reden;
+voor den trein was het nu toch te laat.</p>
+
+<p>Wij reden en liepen om beurten. We waren hongerig en vermoeid, en ook
+Andy begon den kop te laten hangen. Eensklaps hield hij midden op den
+weg stil en wilde niet verder. Wat moesten we beginnen? En vlak voor
+ons kwam een auto aangerend. Wij schreeuwden hard, en zij stopten.
+Wie denk je dat er in zat?"</p>
+
+<p>"Mevrouw Laura!" raadde ik.</p>
+
+<p>"Mis! Generaal Walton, die altijd visch van ons kocht. Hij herkende
+mij, en vroeg wat we uitvoerden. Ik vertelde het hem; hij was o zoo
+vriendelijk. Hij liet z'n knecht uitstijgen en wij mochten in de auto
+zitten. Hij zou ons naar zijn huis rijden, waar wij den nacht konden
+doorbrengen. Zijn knecht droeg hij op, Andy mee te brengen. Verder
+werd er niet gepraat, en wij hadden een heerlijk autotochtje."</p>
+
+<p>"Maar dat had je ons toch wel even kunnen seinen," zei vader. "Dacht
+je dan niet, dat wij in angst zouden zitten?"</p>
+
+<p>"Zeker wel, vader. Generaal Walton zond dadelijk zijn knecht naar
+hier."</p>
+
+<p>"Dien heb ik niet gezien," zei vader.</p>
+
+<p>"Toe, vertel nu verder, wat jelui deden," drong ik aan.</p>
+
+<p>Daan vervolgde: "Wij kregen een heerlijk middagmaal, en wij vertelden
+hem al onze avonturen. Hij heeft ons allen te eten gevraagd op
+Nieuwjaarsavond!"</p>
+
+<p>Dat gaf blijdschap! "En toen zijn we vanmorgen dadelijk na 't ontbijt
+op Andy's rug naar huis gereden, maar hij is bepaald niet goed, want
+telkens hield hij weer stil, en daarom zijn we zoo laat."</p>
+
+<p>Hun verhaal was ten einde. Ik had het spannend gevonden, maar Lena
+had het mooier gevonden, als de jongens waren opgesloten of ongeveer
+vermoord geworden.</p>
+
+<p>En nu wij allen gelukkig zijn met Andy's terugkomst, lijkt het mij
+het beste toe, mijn verhaal hier te eindigen. Alles is nu goed
+afgeloopen en ook ons Kerstfeest was allerprettigst. Het zou te lang
+duren, ook daarvan nog alles te vertellen.</p>
+
+<p>Eén ding moet ik echter nog zeggen. Mijn geschenk aan Daan was het
+motto van den ridder in geschilderde letters, blauw, rood en goud. Op
+den eersten Kerstdag riep Daan mij in zijn kamer en toonde mij, waar
+hij het had opgehangen: juist tegenover zijn bed.</p>
+
+<p>"Het is mooi, Grietje," zei hij. "Het is goed, aan iemands goede
+wenschen herinnerd te worden."</p>
+
+<p>"Ja," zei ik, "en het is ook <i>mijn</i> wensch, Daan. Ik denk, dat de
+oude ridder weinig vermoed zal hebben, dat zijn motto nog zóó zou
+voortleven. 't Is een woord van groote waarde."</p>
+
+<p>"Niet van zoo groote waarde, als vader's preek," zei Daan. "Maar het
+komt er mee overeen. <i>Komen</i> &mdash; <i>gaan</i> &mdash; <i>doen!</i> Nooit zal ik het
+vergeten!"</p>
+
+<p>Terwijl mijn hart klopte van aandoening, zei ik: "En ik geloof, Daan,
+dat, als wij deze bevelen getrouw opvolgen, onze Koning eens tot ons
+zeggen zal, wat de koning zei in het verhaal van tante Marie:</p>
+
+<br>
+<center class="smallcaps">Semper Fidelis, Semper Paratus.</center>
+<br>
+<br>
+<br>
+<center>EINDE.</center>
+<br>
+<br>
+<br>
+<br>
+
+<div class="notebox fontsize80">
+Transcriber's Notes:
+<br>
+<div class="indent02">
+<br>   Dit boek bevat een aantal zetfouten.
+<br>   De volgende zetfouten zijn gecorrigeerd:
+<br>
+<br>    [en zie toen van ja.] &mdash;&gt; [en zei toen van ja.]
+<br>    [Allex vroeg haar,] &mdash;&gt; [Alex vroeg haar,]
+<br>    [omdat ze zelf ook haast niet hebben] &mdash;&gt;
+<br>    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[omdat ze zelf ook haast niets hebben]
+<br>    [Toen het Woendag] &mdash;&gt; [Toen het Woensdag]
+<br>    [beloofde tante, er overwijld] &mdash;&gt;
+<br>    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[beloofde tante, er onverwijld]
+<br>    [al ik goed oppaste.] &mdash;&gt; [als ik goed oppaste.]
+<br>    [dat hij nauwlijks meer] &mdash;&gt; [dat hij nauwelijks meer]
+<br>
+<br>   Een inhoudsopgave is toegevoegd.
+<br>   Enkele leestekens zijn toegevoegd maar verder niet vermeld.
+</div>
+<br>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Wij en ons ezeltje, by Amy le Feuvre
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WIJ EN ONS EZELTJE ***
+
+***** This file should be named 50733-h.htm or 50733-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/5/0/7/3/50733/
+
+Produced by R.G.P.M. van Giesen
+Updated editions will replace the previous one--the old editions will
+be renamed.
+
+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
+law means that no one owns a United States copyright in these works,
+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
+States without permission and without paying copyright
+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
+of this license, apply to copying and distributing Project
+Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm
+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
+and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive
+specific permission. If you do not charge anything for copies of this
+eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook
+for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports,
+performances and research. They may be modified and printed and given
+away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks
+not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the
+trademark license, especially commercial redistribution.
+
+START: FULL LICENSE
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full
+Project Gutenberg-tm License available with this file or online at
+www.gutenberg.org/license.
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project
+Gutenberg-tm electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or
+destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your
+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
+Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound
+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the
+person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph
+1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this
+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm
+electronic works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the
+Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
+of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual
+works in the collection are in the public domain in the United
+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
+United States and you are located in the United States, we do not
+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
+displaying or creating derivative works based on the work as long as
+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
+that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting
+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm
+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
+Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily
+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
+same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when
+you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
+in a constant state of change. If you are outside the United States,
+check the laws of your country in addition to the terms of this
+agreement before downloading, copying, displaying, performing,
+distributing or creating derivative works based on this work or any
+other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no
+representations concerning the copyright status of any work in any
+country outside the United States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
+immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear
+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work
+on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the
+phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,
+performed, viewed, copied or distributed:
+
+  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+  most other parts of the world at no cost and with almost no
+  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it
+  under the terms of the Project Gutenberg License included with this
+  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the
+  United States, you'll have to check the laws of the country where you
+  are located before using this ebook.
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is
+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
+contain a notice indicating that it is posted with permission of the
+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
+the United States without paying any fees or charges. If you are
+redistributing or providing access to a work with the phrase "Project
+Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply
+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm
+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
+will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works
+posted with the permission of the copyright holder found at the
+beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
+any word processing or hypertext form. However, if you provide access
+to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format
+other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official
+version posted on the official Project Gutenberg-tm web site
+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
+of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain
+Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the
+full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works
+provided that
+
+* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
+  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has
+  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
+  within 60 days following each date on which you prepare (or are
+  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
+  payments should be clearly marked as such and sent to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
+  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg
+  Literary Archive Foundation."
+
+* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+  License. You must require such a user to return or destroy all
+  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
+  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm
+  works.
+
+* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
+  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
+  receipt of the work.
+
+* You comply with all other terms of this agreement for free
+  distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
+Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than
+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
+from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The
+Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm
+trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
+Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm
+electronic works, and the medium on which they may be stored, may
+contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
+cannot be read by your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium
+with your written explanation. The person or entity that provided you
+with the defective work may elect to provide a replacement copy in
+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
+or entity providing it to you may choose to give you a second
+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
+without further opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO
+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of
+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
+violates the law of the state applicable to this agreement, the
+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
+remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in
+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
+production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm
+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
+or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or
+additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any
+Defect you cause.
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of
+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
+from people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future
+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at
+www.gutenberg.org
+
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
+U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the
+mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its
+volunteers and employees are scattered throughout numerous
+locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt
+Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to
+date contact information can be found at the Foundation's web site and
+official page at www.gutenberg.org/contact
+
+For additional contact information:
+
+    Dr. Gregory B. Newby
+    Chief Executive and Director
+    gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular
+state visit www.gutenberg.org/donate
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations. To
+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
+Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be
+freely shared with anyone. For forty years, he produced and
+distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of
+volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
+edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search
+facility: www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/old/50733-h/images/01_cover.jpg b/old/50733-h/images/01_cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..123bc2c
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/01_cover.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/02_logo.jpg b/old/50733-h/images/02_logo.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a5ba147
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/02_logo.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/03_hoofdstuk1.jpg b/old/50733-h/images/03_hoofdstuk1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..683b4c4
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/03_hoofdstuk1.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/04_maaltijd.jpg b/old/50733-h/images/04_maaltijd.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4e89427
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/04_maaltijd.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/05_boek.jpg b/old/50733-h/images/05_boek.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2377edc
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/05_boek.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/06_spaarpot.jpg b/old/50733-h/images/06_spaarpot.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6ac14a7
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/06_spaarpot.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/07_puf.jpg b/old/50733-h/images/07_puf.jpg
new file mode 100644
index 0000000..faf506b
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/07_puf.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/08_hoofdstuk2.jpg b/old/50733-h/images/08_hoofdstuk2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4e91b16
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/08_hoofdstuk2.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/09_preek.jpg b/old/50733-h/images/09_preek.jpg
new file mode 100644
index 0000000..642e9c6
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/09_preek.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/10_.jpg b/old/50733-h/images/10_.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e43858b
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/10_.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/10_bad.jpg b/old/50733-h/images/10_bad.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6ae2c81
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/10_bad.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/11_kaal.jpg b/old/50733-h/images/11_kaal.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ba1c2be
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/11_kaal.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/12_vragen.jpg b/old/50733-h/images/12_vragen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c5b76b4
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/12_vragen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/13_soep.jpg b/old/50733-h/images/13_soep.jpg
new file mode 100644
index 0000000..961c46b
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/13_soep.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/14_wagen.jpg b/old/50733-h/images/14_wagen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..412970d
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/14_wagen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/15_bril.jpg b/old/50733-h/images/15_bril.jpg
new file mode 100644
index 0000000..15836a5
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/15_bril.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/16_vissen.jpg b/old/50733-h/images/16_vissen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7982807
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/16_vissen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/17_locomotief.jpg b/old/50733-h/images/17_locomotief.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3f32c63
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/17_locomotief.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/18_badkamer.jpg b/old/50733-h/images/18_badkamer.jpg
new file mode 100644
index 0000000..311214b
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/18_badkamer.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/19_gouvernante.jpg b/old/50733-h/images/19_gouvernante.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6dfb9cf
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/19_gouvernante.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/20_dame.jpg b/old/50733-h/images/20_dame.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2987783
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/20_dame.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/21_brief.jpg b/old/50733-h/images/21_brief.jpg
new file mode 100644
index 0000000..18eac54
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/21_brief.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/22_mijlpaal.jpg b/old/50733-h/images/22_mijlpaal.jpg
new file mode 100644
index 0000000..99eb6f5
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/22_mijlpaal.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/23_schutting.jpg b/old/50733-h/images/23_schutting.jpg
new file mode 100644
index 0000000..02aead0
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/23_schutting.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/24_zigeuner.jpg b/old/50733-h/images/24_zigeuner.jpg
new file mode 100644
index 0000000..66c1fb3
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/24_zigeuner.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/25_stoel.jpg b/old/50733-h/images/25_stoel.jpg
new file mode 100644
index 0000000..093c56c
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/25_stoel.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/26_ezels.jpg b/old/50733-h/images/26_ezels.jpg
new file mode 100644
index 0000000..beb5c61
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/26_ezels.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/27_afgeworpen.jpg b/old/50733-h/images/27_afgeworpen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d7d7e68
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/27_afgeworpen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/28_klikken.jpg b/old/50733-h/images/28_klikken.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5595d64
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/28_klikken.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/29_gespijkerd.jpg b/old/50733-h/images/29_gespijkerd.jpg
new file mode 100644
index 0000000..82d0bd8
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/29_gespijkerd.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/30_schilderen.jpg b/old/50733-h/images/30_schilderen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..78c53ec
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/30_schilderen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/31_marcheren.jpg b/old/50733-h/images/31_marcheren.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fc9d7b2
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/31_marcheren.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/32_aframmeling.jpg b/old/50733-h/images/32_aframmeling.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b977131
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/32_aframmeling.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/33_afnemer.jpg b/old/50733-h/images/33_afnemer.jpg
new file mode 100644
index 0000000..225d11b
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/33_afnemer.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/34_samuel.jpg b/old/50733-h/images/34_samuel.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5a0ef79
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/34_samuel.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/35_vrachtje.jpg b/old/50733-h/images/35_vrachtje.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1b4fc61
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/35_vrachtje.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/36_bloemenrijtuig.jpg b/old/50733-h/images/36_bloemenrijtuig.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f6c042a
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/36_bloemenrijtuig.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/37_eindpaal.jpg b/old/50733-h/images/37_eindpaal.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f5bd705
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/37_eindpaal.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/38_wedstrijd.jpg b/old/50733-h/images/38_wedstrijd.jpg
new file mode 100644
index 0000000..78d7408
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/38_wedstrijd.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/39_vliegers.jpg b/old/50733-h/images/39_vliegers.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b243d7a
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/39_vliegers.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/40_cricket.jpg b/old/50733-h/images/40_cricket.jpg
new file mode 100644
index 0000000..67897d8
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/40_cricket.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/41_sloot.jpg b/old/50733-h/images/41_sloot.jpg
new file mode 100644
index 0000000..50f26b5
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/41_sloot.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/42_kreupel.jpg b/old/50733-h/images/42_kreupel.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6421cae
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/42_kreupel.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/43_krachteloos.jpg b/old/50733-h/images/43_krachteloos.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cd60ec8
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/43_krachteloos.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/44_landhek.jpg b/old/50733-h/images/44_landhek.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7905390
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/44_landhek.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/45_pakket.jpg b/old/50733-h/images/45_pakket.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3eb6c2c
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/45_pakket.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/46_schietschijf.jpg b/old/50733-h/images/46_schietschijf.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9194a07
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/46_schietschijf.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/47_boogschieten.jpg b/old/50733-h/images/47_boogschieten.jpg
new file mode 100644
index 0000000..06b7172
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/47_boogschieten.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/48_hoofdstuk13.jpg b/old/50733-h/images/48_hoofdstuk13.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8243e48
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/48_hoofdstuk13.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/49_inpakken.jpg b/old/50733-h/images/49_inpakken.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1d9cfc4
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/49_inpakken.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/50_weggelopen.jpg b/old/50733-h/images/50_weggelopen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b0d5553
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/50_weggelopen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/51_omgevallen.jpg b/old/50733-h/images/51_omgevallen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..612202b
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/51_omgevallen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/52_afgesneden.jpg b/old/50733-h/images/52_afgesneden.jpg
new file mode 100644
index 0000000..91fa779
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/52_afgesneden.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/53_dokter.jpg b/old/50733-h/images/53_dokter.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a8c3198
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/53_dokter.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/54_sofa.jpg b/old/50733-h/images/54_sofa.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3e88552
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/54_sofa.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/55_herstellend.jpg b/old/50733-h/images/55_herstellend.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6d16bfb
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/55_herstellend.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/56_halster.jpg b/old/50733-h/images/56_halster.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b5a7738
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/56_halster.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/57_slaapmuts.jpg b/old/50733-h/images/57_slaapmuts.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c00e9ee
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/57_slaapmuts.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/58_afscheid.jpg b/old/50733-h/images/58_afscheid.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8dfbbc8
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/58_afscheid.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/59_kruisweg.jpg b/old/50733-h/images/59_kruisweg.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2f39a4c
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/59_kruisweg.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/60_braambessen.jpg b/old/50733-h/images/60_braambessen.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5980253
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/60_braambessen.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/61_vermoeid.jpg b/old/50733-h/images/61_vermoeid.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c0cb69b
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/61_vermoeid.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/62_gezellig.jpg b/old/50733-h/images/62_gezellig.jpg
new file mode 100644
index 0000000..288a408
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/62_gezellig.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/63_ridder.jpg b/old/50733-h/images/63_ridder.jpg
new file mode 100644
index 0000000..09444ad
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/63_ridder.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/64_koud.jpg b/old/50733-h/images/64_koud.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d03544e
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/64_koud.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/65_schoonheid.jpg b/old/50733-h/images/65_schoonheid.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cd75287
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/65_schoonheid.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/66_strijd.jpg b/old/50733-h/images/66_strijd.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e245aaa
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/66_strijd.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/67_fidelis.jpg b/old/50733-h/images/67_fidelis.jpg
new file mode 100644
index 0000000..af01320
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/67_fidelis.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/68_geknield.jpg b/old/50733-h/images/68_geknield.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3e69450
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/68_geknield.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/69_blijdschap.jpg b/old/50733-h/images/69_blijdschap.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7298482
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/69_blijdschap.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/70_dagboek.jpg b/old/50733-h/images/70_dagboek.jpg
new file mode 100644
index 0000000..15cb654
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/70_dagboek.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/71_flink.jpg b/old/50733-h/images/71_flink.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4e3a43e
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/71_flink.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/72_sluipend.jpg b/old/50733-h/images/72_sluipend.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f0aebef
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/72_sluipend.jpg
diff --git a/old/50733-h/images/73_rennend.jpg b/old/50733-h/images/73_rennend.jpg
new file mode 100644
index 0000000..66b5258
--- /dev/null
+++ b/old/50733-h/images/73_rennend.jpg