1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
|
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"
"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2014-02-16T21:52:20Z. -->
<html lang="nl-1900">
<head>
<meta name="generator" content=
"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org">
<title>Edrik, de Noorman</title>
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8">
<meta name="generator" content=
"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/">
<meta name="author" content="J. Frederick Hodgetts (1828–1906)">
<link rel="coverpage" href="images/cover.jpg">
<link rel="schema.DC" href=
"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
<meta name="DC.Creator" content=
"J. Frederick Hodgetts (1828–1906)">
<meta name="DC.Title" content="Edrik, de Noorman">
<meta name="DC.Language" content="nl-1900">
<meta name="DC.Format" content="text/html">
<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg">
<meta name="DC:Subject" content="#####">
<style type="text/css">
body
{
font-family: "Times New Roman", Times, serif;
font-size: 100%;
line-height: 1.2em;
margin: 1.58em 16%;
text-align: left;
}
/* Titlepage */
.titlePage
{
border: #DDDDDD 2px solid;
margin: 3em 0% 7em 0%;
padding: 5em 10% 6em 10%;
text-align: center;
}
.titlePage .docTitle
{
line-height: 3.5em;
margin: 2em 0% 2em 0%;
font-weight: bold;
}
.titlePage .docTitle .mainTitle
{
font-size: 1.8em;
}
.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle
{
font-size: 1.44em;
}
.titlePage .byline
{
margin: 2em 0% 2em 0%;
font-size:1.2em;
line-height:1.72em;
}
.titlePage .byline .docAuthor
{
font-size: 1.2em;
font-weight: bold;
}
.titlePage .figure
{
margin: 2em 0% 2em 0%;
margin-left: auto;
margin-right: auto;
}
.titlePage .docImprint
{
margin: 4em 0% 0em 0%;
font-size: 1.2em;
line-height: 1.72em;
}
.titlePage .docImprint .docDate
{
font-size: 1.2em;
font-weight: bold;
}
/* End Titlepage */
.transcribernote
{
background-color:#DDE;
border:black 1px dotted;
color:#000;
font-family:sans-serif;
font-size:80%;
margin:2em 5%;
padding:1em;
}
.advertisment
{
background-color:#FFFEE0;
border:black 1px dotted;
color:#000;
margin:2em 5%;
padding:1em;
}
.correctiontable
{
width: 75%;
}
.width20
{
width: 20%;
}
.width40
{
width: 40%;
}
.indextoc
{
text-align: center;
}
.div0
{
padding-top: 5.6em;
}
.div1
{
padding-top: 4.8em;
}
.index
{
font-size: 80%;
}
.div2
{
padding-top: 3.6em;
}
.div3, .div4, .div5
{
padding-top: 2.4em;
}
.footnotes .body,
.footnotes .div1
{
padding: 0;
}
.apparatusnote
{
text-decoration: none;
}
table.alignedtext, table.alignedverse
{
border-collapse: collapse;
}
table.alignedtext td
{
vertical-align: top;
width: 50%;
}
table.alignedverse
{
vertical-align: top;
}
table.alignedtext td.first, table.alignedverse td.first
{
border-width: 0 0.2px 0 0;
border-color: gray;
border-style: solid;
padding-right: 10px;
}
table.alignedtext td.second, table.alignedverse td.second
{
padding-left: 10px;
}
table.alignedverse td.first, table.alignedverse td.second
{
width: 45%;
}
table.alignedverse td.linenumbers
{
width: 10%;
}
h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4
{
clear: both;
font-style: normal;
text-transform: none;
}
h3, .h3
{
font-size:1.2em;
line-height:1.2em;
}
h3.label
{
font-size:1em;
line-height:1.2em;
margin-bottom:0;
}
h4, .h4
{
font-size:1em;
line-height:1.2em;
}
.alignleft
{
text-align:left;
}
.alignright
{
text-align:right;
}
.alignblock
{
text-align:justify;
}
p.tb, hr.tb
{
margin-top: 1.6em;
margin-bottom: 1.6em;
margin-left: auto;
margin-right: auto;
text-align: center;
}
p.argument, p.note, p.tocArgument
{
font-size:0.9em;
line-height:1.2em;
text-indent:0;
}
p.argument, p.tocArgument
{
margin:1.58em 10%;
}
p.tocPart
{
margin:1.58em 0%;
font-variant: small-caps;
}
p.tocChapter
{
margin:1.58em 0%;
}
p.tocSection
{
margin:0.7em 5%;
}
.opener, .address
{
margin-top: 1.6em;
margin-bottom: 1.6em;
}
.addrline
{
margin-top: 0;
margin-bottom: 0;
}
.dateline
{
margin-top: 1.6em;
margin-bottom: 1.6em;
text-align: right;
}
.salute
{
margin-top: 1.6em;
margin-left: 3.58em;
text-indent: -2em;
}
.signed
{
margin-top: 1.6em;
margin-left: 3.58em;
text-indent: -2em;
}
.epigraph
{
font-size:0.9em;
line-height:1.2em;
width: 60%;
margin-left: auto;
}
.epigraph span.bibl
{
display: block;
text-align: right;
}
.trailer
{
clear: both;
padding-top: 2.4em;
padding-bottom: 1.6em;
}
.figure
{
margin-left: auto;
margin-right: auto;
}
.floatLeft
{
float:left;
margin:10px 10px 10px 0;
}
.floatRight
{
float:right;
margin:10px 0 10px 10px;
}
p.figureHead
{
font-size:100%;
text-align:center;
}
.figAnnotation
{
font-size:80%;
position:relative;
margin: 0 auto; /* center this */
}
.figTopLeft, .figBottomLeft
{
float: left;
}
.figTop, .figBottom
{
}
.figTopRight, .figBottomRight
{
float: right;
}
.hangq
{
text-indent: -0.32em;
}
.hangqq
{
text-indent: -0.40em;
}
.hangqqq
{
text-indent: -0.71em;
}
.figure p
{
font-size:80%;
margin-top:0;
text-align:center;
}
img
{
border-width:0;
}
p.smallprint,li.smallprint
{
color:#666666;
font-size:80%;
}
span.parnum
{
font-weight: bold;
}
.marginnote
{
font-size:0.8em;
height:0;
left:1%;
line-height:1.2em;
position:absolute;
text-indent:0;
width:14%;
}
.pagenum
{
display:inline;
font-size:70%;
font-style:normal;
margin:0;
padding:0;
position:absolute;
right:1%;
text-align:right;
}
a.noteref, a.pseudonoteref
{
font-size: 80%;
text-decoration: none;
vertical-align: 0.25em;
}
.displayfootnote
{
display: none;
}
div.footnotes
{
font-size: 80%;
margin-top: 1em;
padding: 0;
}
hr.fnsep
{
margin-left: 0;
margin-right: 0;
text-align: left;
width: 25%;
}
p.footnote
{
margin-bottom: 0.5em;
margin-top: 0.5em;
}
p.footnote .label
{
float:left;
width:2em;
height:12pt;
display:block;
}
/* Tables */
tr, td, th
{
vertical-align: top;
}
td.bottom
{
vertical-align: bottom;
}
td.label, tr.label td
{
font-weight: bold;
}
td.unit, tr.unit td
{
font-style: italic;
}
span.sum
{
padding-top: 2px; border-top: solid black 1px;
}
/* Table border styles */
/* Table with borders on the outside and between the table head and data. */
table.borderOutside
{
border-collapse: collapse;
}
table.borderOutside td
{
padding-left: 4px;
padding-right: 4px;
}
table.borderOutside .cellHeadTop, table.borderOutside .cellTop
{
border-top: 2px solid black;
}
table.borderOutside .cellHeadBottom
{
border-bottom: 1px solid black;
}
table.borderOutside .cellBottom
{
border-bottom: 2px solid black;
}
table.borderOutside .cellLeft, table.borderOutside .cellHeadLeft
{
border-left: 2px solid black;
}
table.borderOutside .cellRight, table.borderOutside .cellHeadRight
{
border-right: 2px solid black;
}
/* Table with borders on the vertical inside edges. */
table.verticalBorderInside
{
border-collapse: collapse;
}
table.verticalBorderInside td
{
padding-left: 4px;
padding-right: 4px;
border-left: 1px solid black;
}
table.verticalBorderInside .cellHeadTop, table.verticalBorderInside .cellTop
{
border-top: 2px solid black;
}
table.verticalBorderInside .cellHeadBottom
{
border-bottom: 1px solid black;
}
table.verticalBorderInside .cellBottom
{
border-bottom: 2px solid black;
}
table.verticalBorderInside .cellLeft, table.verticalBorderInside .cellHeadLeft
{
border-left: 0px solid black;
}
/* Table with borders on all edges, outer edges somewhat fatter. */
table.borderAll
{
border-collapse: collapse;
}
table.borderAll td
{
padding-left: 4px;
padding-right: 4px;
border: 1px solid black;
}
table.borderAll .cellHeadTop, table.borderAll .cellTop
{
border-top: 2px solid black;
}
table.borderAll .cellHeadBottom
{
border-bottom: 1px solid black;
}
table.borderAll .cellBottom
{
border-bottom: 2px solid black;
}
table.borderAll .cellLeft, table.borderAll .cellHeadLeft
{
border-left: 2px solid black;
}
table.borderAll .cellRight, table.borderAll .cellHeadRight
{
border-right: 2px solid black;
}
/* Special purpose tables: */
table.intralinear
{
display: inline;
border-collapse: collapse;
}
table.intralinear td
{
font-size: small;
text-align: center;
}
table.ditto
{
display: inline;
border-collapse: collapse;
vertical-align: bottom;
}
table.ditto tr.s
{
height: 0;
color: white;
line-height: 0;
}
table.ditto tr.s td
{
padding: 0px;
}
table.ditto tr.d td
{
text-align: center;
line-height: 10pt;
}
/* Poetry */
.lgouter
{
margin-left: auto;
margin-right: auto;
display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */
}
.lg
{
text-align: left;
}
.lg h4, .lgouter h4
{
font-weight: normal;
}
.lg .linenum, .sp .linenum, .lgouter .linenum
{
color:#777;
font-size:90%;
left: 16%;
margin:0;
position:absolute;
text-align:center;
text-indent:0;
top:auto;
width:1.75em;
}
p.line
{
margin: 0 0% 0 0%;
}
span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */
{
color: white;
}
.versenum
{
font-weight:bold;
}
/* Drama */
.speaker
{
font-weight: bold;
margin-bottom: 0.4em;
}
.sp .line
{
margin: 0 10%;
text-align: left;
}
/* End Drama */
/* right aligned page number in table of contents */
span.tocPageNum, span.flushright
{
position: absolute;
right: 16%;
top: auto;
}
table.tocList
{
width: 100%;
margin-left: auto;
margin-right: auto;
border-width: 0;
border-collapse: collapse;
}
td.tocPageNum, td.tocDivNum
{
text-align: right;
width: 10%;
border-width: 0;
}
td.tocDivNum
{
padding-left: 0;
padding-right: 0.5em;
}
td.tocPageNum
{
padding-left: 0.5em;
padding-right: 0;
}
td.tocDivTitle
{
width: auto;
}
span.corr, span.gap
{
border-bottom:1px dotted red;
}
span.abbr
{
border-bottom:1px dotted gray;
}
span.measure
{
border-bottom:1px dotted green;
}
/* Font Styles and Colors */
.ex
{
letter-spacing: 0.2em;
}
.sc
{
font-variant: small-caps;
}
.uc
{
text-transform: uppercase;
}
.tt
{
font-family: monospace;
}
.underline
{
text-decoration: underline;
}
/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */
.overline, .overtilde
{
text-decoration: overline;
}
.rm
{
font-style: normal;
}
.red
{
color: red;
}
/* End Font Styles and Colors */
hr
{
clear:both;
height:1px;
margin-left:auto;
margin-right:auto;
margin-top:1em;
text-align:center;
width:45%;
}
.aligncenter, div.figure
{
text-align:center;
}
h1, h2
{
font-size:1.44em;
line-height:1.5em;
}
h1.label, h2.label
{
font-size:1.2em;
line-height:1.2em;
margin-bottom:0;
}
h5, h6
{
font-size:1em;
font-style:italic;
line-height:1em;
}
p
{
text-indent:0;
}
p.firstlinecaps:first-line
{
text-transform: uppercase;
}
p.dropcap:first-letter
{
float: left;
clear: left;
margin: 0em 0.05em 0 0;
padding: 0px;
line-height: 0.8em;
font-size: 420%;
vertical-align:super;
}
.lg
{
padding: .5em 0% .5em 0%;
}
p.quote,div.blockquote, div.argument
{
font-size:0.9em;
line-height:1.2em;
margin:1.58em 5%;
}
.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
{
text-decoration:none;
}
ul { list-style-type: none; }
.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
/* External Links */
.pglink, .catlink, .exlink, .wplink, .biblink, .seclink
{
background-repeat: no-repeat;
background-position: right center;
}
.pglink
{
background-image: url(images/book.png);
padding-right: 18px;
}
.catlink
{
background-image: url(images/card.png);
padding-right: 17px;
}
.exlink, .wplink, .biblink, .seclink
{
background-image: url(images/external.png);
padding-right: 13px;
}
.pglink:hover
{
background-color: #DCFFDC;
}
.catlink:hover
{
background-color: #FFFFDC;
}
.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover
{
background-color: #FFDCDC;
}
body
{
background: #FFFFFF;
font-family: "Times New Roman", Times, serif;
}
body, a.hidden
{
color: black;
}
h1, .h1
{
padding-bottom: 5em;
}
h1, h2, .h1, .h2
{
text-align: center;
font-variant: small-caps;
font-weight: normal;
}
p.byline
{
text-align: center;
font-style: italic;
margin-bottom: 2em;
}
.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum
{
color: #660000;
}
.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
{
color: #AAAAAA;
}
a.hidden:hover, a.noteref:hover
{
color: red;
}
h1, h2, h3, h4, h5, h6
{
font-weight: normal;
}
table
{
margin-left: auto;
margin-right: auto;
}
.tablecaption
{
text-align: center;
}
.pagenum, .linenum
{
speak: none;
}
</style>
<style type="text/css">
.xd21e118width
{
width:523px;
}
.xd21e124
{
text-align:center;
}
.xd21e130width
{
width:516px;
}
.xd21e135width
{
width:487px;
}
.xd21e174
{
background: url(images/initial-i.png) no-repeat top left;
padding-top: 140px;
}
.xd21e174init
{
float: left;
width: 250px;
height: 145px;
background: url(images/initial-i.png) no-repeat;
background-position: 0px -140px;
text-align: right;
color: white;
font-size: 1px;
}
.xd21e873width
{
width:471px;
}
.xd21e1415width
{
width:521px;
}
.xd21e1986width
{
width:514px;
}
</style>
</head>
<body>
<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44940 ***</div>
<div class="front">
<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divBody">
<p class="first"></p>
<div class="figure xd21e118width"><img src="images/cover.jpg" alt=
"Oorspronkelijke voorkant." width="523" height="720"></div>
</div>
</div>
<div class="div1 frenchtitle"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divBody">
<p class="first xd21e124">EDRIK, DE NOORMAN.</p>
</div>
</div>
<div class="div1 frontispiece"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divBody">
<p class="first"></p>
<div class="figure xd21e130width"><img src="images/frontispiece.jpg"
alt="" width="516" height="720"></div>
</div>
</div>
<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divBody">
<p class="first"></p>
<div class="figure xd21e135width"><img src="images/titlepage.png" alt=
"Oorspronkelijke titelpagina." width="487" height="720"></div>
</div>
</div>
<div class="titlePage">
<div class="docTitle">
<div class="mainTitle">EDRIK, DE NOORMAN.</div>
</div>
<div class="byline">NAAR<br>
<span class="docAuthor">J. F. HODGETTS</span><br>
BEWERKT DOOR<br>
<span class="docAuthor">ANT<sup>IE</sup>. S. REULE
N<sup>Z</sup>.</span></div>
<div class="docImprint">SNEEK,<br>
H. PYTTERSEN Tz.</div>
</div>
<p><span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1" name=
"pb1">1</a>]</span></p>
</div>
<div class="body">
<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="super">EDRIK, DE NOORMAN.</h2>
<h2 class="main">I</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="xd21e174"><span class="xd21e174init">I</span>n een vruchtbaar
dal met een weelderigen plantengroei, welke een zonderlinge
tegenstelling vormde met de dorheid in ’t rond, stond tegen het
einde van de tiende eeuw een groot huis, dat met zijn hal en talrijke
bijgebouwen in dit afgelegen gedeelte van IJsland aan eene Noorweegsche
woning deed denken.</p>
<p>De geopende deuren van het huis toonden dat Noorsche gastvrijheid
een der deugden van den eigenaar was, terwijl de grootte en
uitgestrektheid der bijgebouwen hem als een vermogend man deden
kennen.</p>
<p>Maar de herleving van den plantengroei na den langen IJslandschen
winter was niet het eenige bewijs van leven in Groendal, want uit een
der zijgebouwen stormde plotseling een <span class="pagenum">[<a id=
"pb2" href="#pb2" name="pb2">2</a>]</span>half dozijn jongens. Zij
liepen zoo snel zij konden naar een breede, snel stroomende rivier,
welke nu door smeltend sneeuw en ijs gevoed, het grootste gedeelte van
het jaar echter slechts een beekje was.</p>
<p>De wedloop was echter met te veel vuur begonnen. Spoedig bleef een
der kleinere jongens, een knaap van ongeveer tien jaar, een heel eind
achter.</p>
<p>„Kom, Edrik! vooruit, jongen! Wat, kan je al niet meer
voort?”</p>
<p>„Ja, maar ik ben buiten adem,” was het antwoord.</p>
<p>De anderen lachten, doch wachtten goedhartig tot Edrik hen had
ingehaald en wandelden toen meer bedaard verder naar de rivier.</p>
<p>„Hoe mooi!” zeide Osrik, een dertienjarige knaap, die de
oudste van het troepje was, „zie eens hoe het water zich
voortspoedt als een strijdros, dat te lang in den stal heeft gestaan en
zich verheugt in zijn vrijheid.”</p>
<p>„Ja,” zei Olef, een elfjarige knaap, „en evenals
een krijgsros zijn manen schudt, werpt het water het schuim van zich
af.”</p>
<p>„Kijkt liever eens naar onze boot. Zij ligt klaar om af te
steken. Er ligt geen sneeuw meer op de planken.”</p>
<p>Allen liepen haastig naar de boot. Het was een licht gebouwd,
langwerpig vaartuig; de vorm kwam vrijwel overeen met dien van onze
tegenwoordige roeibooten, maar voor- en achtersteven waren spitser.</p>
<p>„De riemen zijn in orde, jongens!” riep Osrik.
„Wij zullen ons laten voortdrijven tot aan de zee, dan naar
Odins-fjord roeien, en vandaar zullen wij naar Groendal terugwandelen.
Helpt eens mee, jongens!”</p>
<p>Binnen weinige oogenblikken was de boot te water, en de <span class=
"pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3" name="pb3">3</a>]</span>stuurriem
stevig aan den rechterkant der boot bevestigd.</p>
<p>„Nu, Osrik!” riep Olef, „kijk goed hoe gij stuurt.
Roeien is niet noodig, maar wij moeten zorgen dat wij de blokken lava
uit den weg blijven. Hé, wat gaat zij er flink door!”</p>
<p>„Niets ter wereld is zoo goed als een boot,” zei
Edrik.</p>
<p>„Behalve een schip,” gaf Olef ten antwoord.</p>
<p>„Een paard is nog beter,” was de meening van Osrik.</p>
<p>„Ik had nog liever mijn vaders zwaard,” riep een kleine
blonde twaalfjarige knaap, Knut genaamd.</p>
<p>„Neen,” zei Nils, de snelvoetige, „ik zou mijn
vaders zwaard niet willen hebben.”</p>
<p>„Waarom niet?” vroeg Otto de kleine, „zijt gij
bang om het te gebruiken?”</p>
<p>„Ik bevreesd?” riep Nils, „dat is een
kinderachtige vraag. Neen, ik ben niet bevreesd; ik ben een
Noorman!”</p>
<p>„Waarom wilt gij dan uw vaders zwaard niet hebben?”</p>
<p>„Omdat, als ik dat zwaard krijg, mijn vader gestorven zal
zijn. Zoolang hij leeft scheidt hij er niet van, en ik zou mijn vader
niet willen verliezen.”</p>
<p>Een goedkeurend gemompel volgde op deze woorden en toen wijdden
allen hun aandacht aan de boot, daar de talrijke blokken lava, door de
bergstroomen meegesleept en door gevallen boomstammen in hun vaart
gestuit, den tocht zeer gevaarlijk maakten.</p>
<p>Maar de jonge IJslanders waren tegen het gevaar bestand, en het
ranke vaartuig werd veilig naar zee gestuurd. Zij hadden zoo’n
pleizier, dat zij niet eens merkten hoe sterk de strooming was,
waarmede het opgestuwde water der rivier zich naar zee spoedde.</p>
<p>Eindelijk riep Osrik uit: „Kijkt eens, jongens! wij zullen
niet <span class="pagenum">[<a id="pb4" href="#pb4" name=
"pb4">4</a>]</span>terug kunnen gaan, zooals wij van plan waren. Wij
moeten zien een ander kanaal te vinden om naar Reikiavik te
komen.”</p>
<p>„Laat ons dat maar dadelijk doen,” zeide Edrik.
„Ik weet een kleinen inham, waar wij kunnen landen, en daar zal
men ons wel paarden leenen om naar Groendal terug te rijden.”</p>
<p>„Vooruit dan!”</p>
<p>En voort vloog het lichte vaartuig over de koppen der schuimende
golven. Wind en getij waren gunstig en als een zwaluw spoedde het zich
voort naar Reikiavik.</p>
<p>Zij vonden spoedig de baai bij de stad, waaraan deze haar naam
ontleent. De jongens bewogen de riemen op de maat van een Noorsch lied.
Daar zagen zij iets, dat hun hart van blijdschap deed kloppen. Een
oorlogsschip, met rijkvergulden drakenkop, de zijden beschermd door een
rij schilden, om de roeiers tegen vijandelijke pijlen te beschutten,
kwam het voorgebergte omzeilen, recht op hen af. Een krachtig krijgsman
stond op den achtersteven en stuurde het drakenschip. Het ronde,
gevulde zeil, zonder eenige plooi of rimpel, droeg het statig over de
golven. Op het dek stond een bende krijgslieden, wier lansen de stralen
terugkaatsten der zon, die als een roode, brandende vuurschijf in zee
wegzonk. Hun maliënkolders van glimmende ijzeren ringen, hun
gouden armbanden en bronzen versierselen op helm en schild, schitterden
en blonken den knapen tegemoet. Dit alles nam hun aandacht geheel in
beslag; zij lieten de riemen rusten en keken aandachtig toe.</p>
<p>„He, ho! Welke boot is dat?”</p>
<p>„De Zeeslang!” antwoordde Osrik, terwijl het schip
naderde. „Welk schip is dat?” <span class="pagenum">[<a id=
"pb5" href="#pb5" name="pb5">5</a>]</span></p>
<p>Aan boord van het drakenschip klonk gelach en een ruwe stem
antwoordde:</p>
<p>„De Rolf Krake uit Noorwegen. Kom dadelijk aan
boord.”</p>
<p>Men liet den knapen niet veel tijd, want een pijl zette het bevel de
noodige kracht bij. Zij roeiden dus spoedig op zij van de Rolf Krake en
stonden weinige oogenblikken later allen aan boord. Met verbazing keken
zij naar de talrijke wapens, die in bonte verwarring aan den mast en
langs de binnenzijde van de verschansing hingen. Zwaarden,
strijdbijlen, speren en werpspietsen, slingers, bogen en pijlen, van
àlles was er. Kleine Edrik voelde zich bijzonder aangetrokken
door een reusachtige strijdbijl, die aan den mast hing, en toen de
bevelhebber hem vroeg, waar het huis stond van Sigvald, zoon van Eirik,
gaf hij ten antwoord:</p>
<p>„En kunt gij die met een hand zwaaien?”</p>
<p>De Noorman lachte.</p>
<p>„Neen, dat juist niet. Ik ben geen reus!”</p>
<p>„Zijt gij een Christen? Gij draagt een kruis op uw
borst?”</p>
<p>„Men zegt het ten minste. Maar geef antwoord op mijn vraag.
Waar woont graaf Sigvald Eirikson?”</p>
<p>„Hij woont te Groendal, niet ver van hier. Kunt gij die bijl
in het gevecht gebruiken?<span class="corr" id="xd21e266" title=
"Niet in bron">”</span></p>
<p>„Dat kan ik en velen mijner vijanden hebben het ondervonden.
Wie is de oudste onder u?”</p>
<p>„Dat ben ik,” antwoordde Osrik.</p>
<p>„Dat moet gij mij antwoord geven. Kent gij graaf
Sigvald?<span class="corr" id="xd21e276" title=
"Niet in bron">”</span></p>
<p>„Edrik, die u daareven antwoordde, is Sigvalds
zoon.”</p>
<p>„Dan is hij mijn neef, want ik ben Leif, de zoon van Eirik
Thorwaldson en Sigvald is mijn broeder.”</p>
<p>„Zijt gij Leif?” riep Edrik. „Ik heb mijn vader
dikwijls <span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6" name=
"pb6">6</a>]</span>over u hooren spreken. Ik dacht dat gij in Groenland
waart, bij den ouden Eirik Thorwaldson.”</p>
<p>„Nu ben ik hier, en gij moet mij naar uw vader
geleiden!”</p>
<p>In dien tusschentijd was het zeil gestreken, de boot op sleeptouw
genomen en al roeiend bereikte men de baai van Reikiavik. De knapen
zagen met genoegen hoe de verschijning van het drakenschip in het
stadje algemeene schrik en ontsteltenis te weeg bracht. Doch rondom het
schip werden witte schilden gehangen om te toonen dat men met vreedzame
bedoelingen kwam, en spoedig staken wel dertig bootjes te Reikiavik van
wal, om de bemanning van het drakenschip te verwelkomen.</p>
<p>Zonder eenige verwarring werden allen aan land gebracht en na de
noodige rust begon de marsch. Met het aanbreken van den dag liep Osrik
met de andere knapen vooraan om den weg te wijzen. Leif hield zijn neef
bij de hand, de overige krijgslieden, zesendertig in getal, volgden.
Zoo bereikten zij Sigvald’s woning, waar deze zijn broeder en
zijn mannen met blijdschap welkom heette, te meer omdat zijne komst hem
geruststelde omtrent het lot der knapen. Dien dag was er feest en den
volgenden dag beraadslaagden Sigvald en Leif over hun plannen.</p>
<p>„Gij wilt ons dus allen tot Christenen maken, Leif? Ik ben
nieuwsgierig wat onze vader daar van zeggen zal.”</p>
<p>„Wij hebben nog een schip bij ons. Het zal wel spoedig
aankomen. Aan boord daarvan bevinden zich twee heilige mannen, die
koning Olaf Tryggvason gezonden heeft om de leerstellingen te prediken.
Die priesters zullen vader overhalen hun leer te omhelzen, en als hij
eenmaal gedoopt is zullen de anderen wel spoedig volgen.”</p>
<p>„Maar als hij nu eens niet naar de priesters luisteren
wil?” <span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7" name=
"pb7">7</a>]</span></p>
<p>„Daar dacht ik nog niet aan. In elk geval moeten wij het
wagen. De vrouwen, die wij aan boord hebben, zijn Christinnen. Zij
zullen ons wel helpen.”</p>
<p>Sigvald schudde het hoofd.</p>
<p>„Eirik, de Roode, is de man niet om zich te laten overhalen,
hoewel hij met eerbied naar de leeraars zal luisteren. Maar broeder!
gij zijt toch ook een bekeerde. Waarom legt gij den ouden man niet zelf
de Christelijke leer uit?”</p>
<p>„Neen, broeder! daar ben ik de man niet voor. Er zijn wel eens
ingewikkelde punten, Waarmee ik geen raad zou weten; daarom heb ik die
geleerde mannen meegebracht, die elke moeielijkheid uit den weg weten
te ruimen. Hij weet te goed wat hem als vader toekomt, dan dat hij om
mijn woorden zou geven. Hij heeft nederig het hoofd gebogen voor zijn
vader Thorwald, en verwacht hetzelfde van ons.”</p>
<p>„Natuurlijk, en ik heb ook den meesten eerbied voor hem; want
er leefde nooit een beter vader.”</p>
<p>„Daar hebt gij gelijk in, maar toch ken ik hem te goed om mij
er aan te wagen met hem te redetwisten.”</p>
<p>Toen sprak een edele Noorman, Thorfinn Karlsefni, een vertrouwd
vriend van Sigvald:</p>
<p>„Zeg mij, vriend Sigvald! is uw vaders tijd nog niet om? Als
ik mij goed herinner, werd hij voor den tijd van drie jaar verbannen.
Die tijd is immers reeds lang voorbij?”</p>
<p>„Dat is waar, Thorfinn! de drie jaren zijn reeds lang om, maar
hij is te hoogmoedig om naar het land terug te keeren, van waar men hem
verbannen heeft. In drift versloeg hij zijn tegenstander, en voor die
nietige overtreding werd hij—evenals zijn vader
vóór hem—uit huis en hof verdreven. Maar gedurende
die drie jaren en langer heeft Eirik een bloeiende kolonie <span class=
"pagenum">[<a id="pb8" href="#pb8" name="pb8">8</a>]</span>gesticht bij
Eiriks-fjord. Toen daarom mijn broeder Leif zich naar den koning van
Noorwegen, Olaf Tryggvason, begaf, en hem smeekte om vergeving voor
onzen vader, werd hem dat niet alleen dadelijk verleend, maar hij zond
deze krijgslieden en talrijke geschenken naar graaf Eirik, en noodigde
hem uit naar zijn hof te komen en bevelhebber te worden op Noorweegsche
schepen, of, als hij dat liever wil, mag hij ook in Groenland blijven
en de krijgslieden gebruiken om hem daar bijstand te
verleenen.”</p>
<p>„Een edel vorst is Olaf; laat ons op zijn gezondheid
drinken!” riep Leif, en de drinkhorens gevuld met wijn en mede,
werden tot op den bodem geledigd.</p>
<p>Toen het gedruisch op zijn hoogst was, klonk het hoorngeschal van
een der wachters op de heuvels.</p>
<p>„Dat is de hoorn van den ouden Halvar,” zei Sigvald.
„Hij brengt ons nieuws; het andere schip is zeker in het gezicht.
Hoort gij, drie opeenvolgende stooten op den horen. Hij houdt niet van
praten en zijn signalen zijn zoo bekend, dat hij het ook niet behoeft
te doen.”</p>
<p>„Daar komt de oude Halvar,” zei de jonge Thorfinn, en
dadelijk daarop verscheen een oud man, gekleed als een vrije, maar met
het deftige en ernstige voorkomen van een priester.</p>
<p>„Een schip in zicht, graaf Sigvald! Geef mij mijn
belooning!”</p>
<p>Het was namelijk de gewoonte op die afgelegen plaats om hem, die het
eerst tijding bracht dat een koopvaardijschip de baai naderde, een
zilveren ring en een drinkhoorn vol mede te schenken. Halvar deelde nu
het volgende mede:</p>
<p>„Een schip, graaf! geen oorlogsvaartuig maar een vreedzame
koopvaarder. Ik heb mijn ring en mede verdiend. Vaarwel!”
<span class="pagenum">[<a id="pb9" href="#pb9" name=
"pb9">9</a>]</span></p>
<p>Zoo sprekend dronk hij in een lange teug den vollen hoorn, leeg en
ging heen, zonder een woord van dank te uiten.</p>
<p>De hal was vol krijgslieden, die aan de groote houten tafels gezeten
waren, welke langs den muur stonden. Allen zaten met het gezicht naar
het vuur gekeerd, dat zich in het midden der zaal bevond. De daïs,
of verhevenheid voor de meer aanzienlijke gasten, bevond zich in het
midden van den westelijken muur, juist tegenover de opgaande zon, en op
deze daïs zaten de beide broeders en Thorfinn, de volmaakte. Men
had hem dien bijnaam gegeven, omdat hij uitmuntte in alle mannelijke
deugden. Evenals graaf Sigvald was hij een Christen; met tal van
anderen op het eiland had hij het Heidendom vaarwel gezegd, hoewel, om
de waarheid te zeggen, velen van die Christenen, evenals Leif zelf,
weinig wisten van het Christelijk geloof.</p>
<p>Het middagmaal werd opgediend. Nogmaals gingen de horens rond, en
zaten de krijgslieden, Heidenen en Christenen, vreedzaam bij elkander
en dronken mede, totdat de avond viel. Toen kwamen de lieden, die uit
het pas aangekomen schip ontscheept waren.</p>
<p>Zij traden de zaal binnen tot voor de broeders. Voorop liep een
dapper krijgsman, geheel geharnast en gevolgd door tien krijgers. Toen
kwam een eerwaardig priester, wiens haar en baard, beide sneeuwwit, tot
op borst en schouders neerhingen. Vervolgens kwamen de vrouwen, die
alle gevaren getrotseerd hadden ter wille van hun echtgenooten, en nog
anderen, die, toen zij hun bloedverwanten het geliefde Noorwegen zagen
verlaten, gesmeekt hadden om aan hun arbeid deel te mogen nemen, en
zich dus bij hen hadden gevoegd, wier doel het was de Heidenen te
bekeeren in Eirik’s kolonie op het dorre eiland, dat honderd
<span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10" name=
"pb10">10</a>]</span>jaar te voren ontdekt was, en waaraan men den naam
van IJsland had gegeven. De stoet werd gesloten door tien andere
krijgslieden en een tweeden priester, veel jonger dan de eerste.</p>
<p>Onder de vrouwen bevonden zich twee schoone maagden; het waren twee
zusters, Guthrida en Hallfrida, die met hun ouders meegekomen waren om
het zendingswerk te verrichten.</p>
<p>Thorfrida, Sigvald’s vrouw, ontving de vrouwen en bracht ze
naar haar vertrekken. De krijgslieden namen de ledige zitplaatsen in en
waren spoedig aan het eten en drinken. Doch Thorfinn staarde in
gedachten verzonken, naar de deur door welke de vrouwen verdwenen
waren. <span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11" name=
"pb11">11</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">II.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">In een afgelegen deel van het eiland, veel dichter bij
den vulkaan de Hekla dan de aangename woning, die wij u beschreven
hebben, stond een huis, hetwelk een heel ander aanzien had dan dat in
Groendal. Het was gebouwd van overblijfselen van schepen, en van ruwe
blokken lava, zoo opgestapeld, dat zij een woning vormden.</p>
<p>Het was een vreemd huis. De buitenmuren van hout en van lava,
omsloten een ruimte, honderd voet lang en zestig breed. Deze was door
houten beschotten in vier kamers verdeeld.</p>
<p>De ruwe en dikke muren waren bedekt met oude behangsels, die zestig
jaar geleden uit Noorwegen waren medegebracht en toen waren zij reeds
oud.</p>
<p>In de grootste kamer stonden twee tafels, eenige driepootige stoelen
en langs de muren banken, waarover zeehonden- en berenvellen lagen
gespreid. In het midden der kamer brandde een vuur, waarvan de rook
door een opening in het dak een uitweg vond. Vensters waren er niet
aanwezig.</p>
<p>Op een der banken, tusschen berenhuiden en met eiderdons gevulde
kussens, zat een vrouw, klaarblijkelijk van hoogen ouderdom.
<span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12" name=
"pb12">12</a>]</span></p>
<p>Op een andere bank zat een veel jongere vrouw, terwijl een derde,
een meisje dat nauwelijks twintig zomers telde, bezig was een olielamp
in orde te brengen, welke aan de zoldering hing.</p>
<p>„Ik zal u eens wat zeggen, Freydisa!” zei de tweede
vrouw, „gij hebt groot ongelijk. Hier met mijn moeder kunt gij
als tooveres meer geld verdienen, dan een koopman met jarenlangen
arbeid. Het is een dwaze kindergril!”</p>
<p>„Ik geef niet om geld, Refna! Gij hebt mij gezegd dat ik rijk
ben, doch al was ik zoo arm als de minste knecht, dan zou toch mijn
ziel zich verzetten tegen het spel, dat wij met de arme zeelieden
spelen.”</p>
<p>„Pas op Freydisa!” zei de oude tooverkol. „Maak
mij niet boos! Uw moeder heeft het nog nooit gewaagd zich tegen mijn
wil te verzetten.”</p>
<p>„Ik acht en eerbiedig mijn moeder en u als mijn grootmoeder
ben ik hetzelfde verschuldigd. Maar er bestaat een toekomst en in die
toekomst zie ik grootheid en macht.”</p>
<p>„Welke macht kan grooter zijn dan die welke wij bezitten,
Freydisa?” vroeg de moeder. „Alle menschen vereeren ons en
betalen ons goed voor onze woorden.”</p>
<p>„Ja, moeder! maar toch blijven zij ons uit den weg. Ik wilde
gaarne door menschen van alle rangen gezocht, niet vermeden worden. Ik
zou over hen willen heerschen en ik zou willen dat zij mij schatting
betaalden.”</p>
<p>Zij was opgewonden en sprak zoo luid, dat zij de naderende
hoefslagen niet hoorde. De moeder van Freydisa hoorde ze het eerst.
Waarschuwend stak zij den vinger op. Het meisje zweeg en ging voort met
haar bezigheid en spoedig brandde de lamp helder en haar flikkerend
schijnsel maakte de kamer nog vreemder en tooverachtiger. <span class=
"pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13" name="pb13">13</a>]</span></p>
<p>Een oogenblik van stilte volgde en toen hoorde men de ruiters
afstijgen. Het tapijt, dat achter de oude vrouw hing, werd opgelicht en
er verscheen een zonderling meisje. Zij fluisterde de oude vrouw eenige
woorden in het oor en verdween weer even spoedig als zij gekomen
was.</p>
<p>Dadelijk daarop traden drie fiere mannen de kamer in. Zij droegen
een wapenrusting en ook een zwaard, en de gewone speer of
werpspiets.</p>
<p>„Wat zoekt graaf Thassi bij de zieneres Unna?” vroeg de
oudste der vrouwen.</p>
<p>„Unna, ik heb raad en hulp noodig.”</p>
<p>„Ik weet het—tegen Leif Erikson!”</p>
<p>„Hoe weet gij dat geheim?” riep de krijgsman uit, die
het eerst was binnengetreden.</p>
<p>„Als ik minder wist zou mijn hulp niet worden
ingeroepen.”</p>
<p>„Uw wijsheid en boosaardigheid zijn op het geheele eiland
bekend, en daarom moet ik, tot welken prijs ook, de middelen van u
weten, waarmee ik Leif kan benadeelen.”</p>
<p>„Gij wenscht dus een toovermiddel van mij, dat hem ten val
brengt, zonder dat er voor u eenig gevaar is? Neem plaats, graaf
Thassi! en verzoek ook uw vrienden te gaan zitten. Ledig eenige horens
wijn, want Unna heeft dien over voor de gasten, die zij onderscheiden
wil, dan zal ik intusschen nadenken hoe ik u helpen kan. Aska! breng
ook gerookt berenvleesch!”</p>
<p>Het klimaat van het Noorden geeft den mensch eetlust en in dien tijd
werd er zooveel gedronken, dat men er nu geen denkbeeld van hebben kan.
De drie IJslandsche edelen vielen dan ook met graagte op de spijzen
aan, die de tooveres hun voorzette, terwijl Aska en Freydisa met haar
moeder hen <span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14" name=
"pb14">14</a>]</span>zoo van wijn voorzagen, dat zij weldra niet meer
bemerkten wat zij deden.</p>
<p>Toen sprak Unna tot Freydisa:</p>
<p>„Neem geld, huiden en pelzen, en rijd met uw moeder en vier
man naar Groendal. Waarschuw hen voor de boosheid van dezen dwaas, dien
ik door u in hun handen zal overleveren. Ik zal je een toovermiddel
geven in zulke runen geschreven, dat Sigvald ze lezen kan, en daardoor
zal weten welk een booswicht Thassi is. Gij zult rijkelijk beloond
worden.”</p>
<p>Het meisje reed heimelijk met haar moeder en de mannen heen en nam
alles mede wat Unna haar gezegd had, maar ook een goeden voorraad
zilveren ringen en blauw laken, want dit gold als gangbare munt.</p>
<p>Zij reden zeer snel; de pachters en landeigenaars voorzagen hen
telkens van versche paarden, zoodat zij in twee dagen te Groendal
aankwamen, waar Sigvald’s vrouw, Thorfrida, Freydisa en haar
moeder vriendelijk ontving.</p>
<p>Zij was zeer blijde toen zij hoorde, hoe Thassi zijn plannen aan de
oude tooveres had geopenbaard, want de runen op de beukenhouten staf,
die toen nog op IJsland voor geheime boodschappen gebruikt werd,
deelden haar mede dat het doel van het bezoek, dat Thassi spoedig bij
haar zou afleggen, niets minder was dan om haar zwager Leif, onder het
een of ander nietig voorwendsel, te dooden.</p>
<p>Thorfrida, die zeer goed wist hoe spoedig de Noormannen naar de
wapens grepen, besloot noch haar echtgenoot, noch zijn broeder
vooreerst iets van den aanslag te zeggen. Maar de tijd ging snel en de
moordenaars konden elken dag verwacht worden. Daarom zond zij een der
vrouwen van haar gevolg om kleinen Edrik op te zoeken, die dadelijk
kwam aansnellen. <span class="pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15" name=
"pb15">15</a>]</span></p>
<p>„Nu, Edrik!” zei Thorfrida, „ik heb uw hulp
noodig.”</p>
<p>„Goed, lieve moeder! zeg slechts wat ik doen moet.”</p>
<p>Nu vertelde zij hem wat er gaande was en hoe zij vreesde dat Sigvald
den moordenaar tot een tweegevecht zou uitdagen.</p>
<p>„Laat alles maar aan mij over,” antwoordde Edrik,
„want hoewel ik maar een kleine jongen ben, geloof ik dat ik toch
wel op kan tegen Thassi.”</p>
<p>Nu bevond zich onder de volgelingen van Leif iemand, tot wien de
knaap zich bijzonder aangetrokken gevoelde. Hij was een edelman uit
Noorwegen, die met Leif meegekomen was, en Thornward heette. Edrik
begaf zich dadelijk naar de zaal, waar Thornward met een zijner makkers
gezeten was.</p>
<p>„Zoudt gij mij een grooten dienst willen bewijzen?”
vroeg de knaap.</p>
<p>„Zeker, mijn jongen! wat wenscht gij?”</p>
<p>„Als gij alleen zijt zal ik het u vertellen, want het is een
geheim.”</p>
<p>Thornward’s vriend stond lachend op en zeide: „Ik zal uw
gesprek niet storen. Ik moet mijn valk ook eens laten uitvliegen.
Thornward, maak die zaak maar uit met kleinen Edrik, en als hij je soms
uitdaagt, dan zal ik uw getuige zijn.” Dit zeggende ging hij
lachende heen.</p>
<p>„Dat was niet heel beleefd, Edrik! maar Hanno is een goed
vriend. Zeg nu maar wat gij te vertellen hebt?”</p>
<p>Edrik vertelde hem hoe Freydisa honderd mijlen ver had gereden om
Thorfrida te waarschuwen. Hoe de moordenaar van plan was vergift te
mengen in den drank van Leif, en hoe hij toovermiddelen had gekocht om
den graaf ziekte en verdriet aan te brengen.</p>
<p>„Het is een schurkenstreek om iemand te dooden, terwijl hij
<span class="pagenum">[<a id="pb16" href="#pb16" name=
"pb16">16</a>]</span>drinkt,” merkte de wijze Noorman op,
„want de geest is dan minder op zijn hoede, daar zij beneveld is
door den wijn, en als wij onder dien invloed sterven, is lichaam en
ziel verloren. Wat de toovermiddelen aangaat, ze doen niemand kwaad dan
hem, die ze gebruikt. Maar vergiftigde wijn!”.....</p>
<p>„En wilt gij mij nu helpen om graaf Leif te redden?”</p>
<p>„Zeker wil ik dat. Het is christenplicht en hij is mijn
vriend!”</p>
<p>„Wat zullen wij doen? Zou het niet het best zijn dat ik hem
bespiedde, dan kunt gij den hoorn grijpen en hem de mede zelf laten
drinken.”</p>
<p>„Best, en als het toovermiddel bij hem gevonden wordt, wordt
hij ter dood veroordeeld, volgens de IJslandsche wet. Voor zulk een
schelm is hangen nog te goed.”</p>
<p>„Het was een heele rit voor dit meisje.”</p>
<p>„Ja, jongen! zij moet goed en trouw zijn. Ik acht
haar!”</p>
<p>Twee dagen na dit gesprek kwam Thassi met drie vrienden en zes
volgelingen te Groendal aan. Edrik riep de andere knapen bij elkaar en
verzocht hun dien man goed in het oog te houden, maar hij zeide hun
niet waarom. De ontmoeting tusschen Leif en Thassi was in ’t
begin zoo stijf en zoo koel als maar eenigszins mogelijk was, maar
Thassi scheen onder den invloed der omgeving milder gestemd te worden,
en op den derden dag na zijn aankomst legde hij het zoo aan, dat hij
naast Leif op de daïs kwam te zitten. Toen nu de hoorns rond
gingen, haalde hij van onder zijn kleed een prachtigen drinkhoorn te
voorschijn, rijk met zilveren ringen en met edelsteenen versierd. Hij
hield hem omhoog en verzocht den dienenden maagden hem te vullen voor
den dronk, dien hij van plan was in te stellen.</p>
<p>Sigvald keek nieuwsgierig naar den prachtigen drinkhoorn.
<span class="pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17" name=
"pb17">17</a>]</span>Thorfrida werd bleek van angst. Freydisa vestigde
haar groote, donkere oogen op den spreker, maar niemand sprak of bewoog
zich.</p>
<p>Toen stond Thassi op en sprak:</p>
<p>„Ik ben een zoon van Odin, metgezellen! maar ik heb
gastvrijheid aangenomen bij mijn Christengastheer, omdat ik het
huiselijk leven der Christenen wilde leeren kennen, voordat ik hun
godsdienst omhels. Maar daar ik weet dat men om Christen te kunnen
worden alle twisten moet bijleggen, beken ik nu dat ik een tijdlang
Leif gehaat heb. Ik vraag hem hier openlijk om zijn vriendschap en
smeek hem, om als teeken van verzoening, dezen beker van mij aan te
nemen en op mijn gezondheid te ledigen. Laat ons vrienden zijn,
Leif!”</p>
<p>Zoo sprekend bood hij Leif den beker aan, die hem in ruil den zijne
gaf. Hij was op het punt hem aan de lippen te zetten, toen Edrik van
zijn plaats opsprong, naar de daïs snelde en hem met zooveel
kracht den beker uit de hand rukte, dat al de mede over den grond
stortte. „Rak hem niet aan, Leif! het is vergift!” riep hij
uit.</p>
<p>Thornward was een krachtig krijgsman, maar hij was lang zoo vlug
niet als Edrik. Toch was hij spoedig op zijn post<span class="corr" id=
"xd21e474" title="Niet in bron">.</span> Met ijzeren greep hield hij
den moordenaar vast, en boven al het rumoer klonk zijn stem:</p>
<p>„Ik zal dezen schurk aan het gerecht overleveren. Onder den
schijn van vriendschap heeft hij getracht Sigvald’s broeder door
vergift het leven te benemen. Zie maar hoe in den beker een witachtig
slijm ligt! De schurk staat te laag om door mijn zwaard te sterven.
Voer hem weg! Wacht, nog een oogenblik! misschien heeft hij zich
voorzien van een toovermiddel!”</p>
<p>Hier stond Sigvald op en met zijn als metaal klinkende stem beval
hij stilte. <span class="pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18" name=
"pb18">18</a>]</span></p>
<p>„Grijpt ook zijn vrienden!” riep hij. „Voor
lafaards en giftmengers ken ik geen genade. Neemt ze gevangen en bindt
ze. Thornward beschuldigt Thassi van het gebruik van toovermiddelen.
Als die bij hem worden gevonden, moet hij geboeid worden en als een
gemeene dief voor de openbare Ting terecht staan. Onderzoekt
hem!”</p>
<p>De tegenstand van den lafaard was vruchteloos. Thorward haalde van
onder zijn kleeren een zakje te voorschijn en dit bevatte een
perkament, voorzien van een zegel.</p>
<p>Thorward riep toen den hofmeester (huisbestuurder) en beval hem het
zegel te verbreken en te lezen wat er in stond. Deze gehoorzaamde en
las:</p>
<p>„Door dit toovermiddel zullen alle menschen weten dat Thassi
Hangurson een lage schurk is. Hij vroeg dit toovermiddel om Leif, zoon
van Eirik, bijgenaamd den Rooden, ten val te brengen. God moge Leif
beschermen!”</p>
<p>Een uitbundig gelach volgde op het voorlezen van dit vreemde en
weinig vleiende dokument. De schuldige werd weggeleid, en opgesloten om
niet meer te voorschijn te komen dan op den dag van de rechtspraak.</p>
<p>Zoodra hij verdwenen was riep Sigvald uit: „Vrienden! wij
moeten niet vergeten om dank te zeggen voor Leif’s redding. Ook
ben ik blijde dat ik hier met lof van Edrik spreken kan. Hij heeft dien
lof verdiend, en daarom mag hij mij iets vragen, dat ik hem zal
toestaan, als het ten minste goed voor hem is. Wat wenscht gij, mijn
zoon Edrik?”</p>
<p>„Vader, ik wilde gaarne met Leif mee naar zee gaan en Eirik
Thorwaldson, den Rooden, bezoeken.”</p>
<p>Dit verzoek viel zoo in den smaak van Sigvald, dat hij verheugd
uitriep: „Mijn zoon, als Leif u mee wil hebben <span class=
"pagenum">[<a id="pb19" href="#pb19" name="pb19">19</a>]</span>moogt
gij gaan! Nu Thorward, wat kunnen wij voor u doen?”</p>
<p>„Graaf Sigvald, ik ben slechts een ruw krijgsman en geen goed
spreker. Het gedrag van de maagd Freydisa heeft mij verheugd. Zij heeft
uws broeders leven gered. Dat is een edele daad, want, wij moeten
sterven op het slagveld of op zee, in het aanzicht van den vijand,
zooals ook onze vaderen gestorven zijn. Daarom voel ik de goedheid van
Freydisa voor mijn vriend zoozeer, en daar zij nu uw gast is en onder
uw hoede, vraag ik aan u: geef haar mij ten huwelijk.”</p>
<p>Dit voorstel werd door de gasten toegejuicht, en Sigvald zeide,
terwijl hij zich tot Freydisa wendde: „Wij zijn u het meest van
allen verschuldigd. Zonder u zou mijn broeder den dood van een lafaard
gestorven zijn. Thorward maakt dat ik u den besten prijs kan aanbieden,
die voor een vrouw te verkrijgen is.... een eerlijk, braaf en goed
echtgenoot. Neem hem aan, Freydisa! als uw moeder het ten minste
toestaat.”</p>
<p>Freydisa stond op, boog voor de vergadering en zeide: „De
dappere graaf Thorward is door het geheele noorden bekend en daar ik
zie dat mijn moeder door haar zwijgen toestemming verleent, zal ik mij
niet verzetten tegen ’t geen graaf Sigvald goedvindt.”</p>
<p>Op dit antwoord volgde een storm van toejuiching. De vrouwen trokken
zich nu terug en de krijgslieden bleven beraadslagen over het lot van
Thassi. Zijn misdaad was zoo tegen hun wijze van denken en handelen,
dat zich geen stem verhief ten zijnen gunste. De nacht brak aan en vond
hen nog steeds bezig met de zaak te bespreken. <span class=
"pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20" name="pb20">20</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">III.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">Een huwelijk op IJsland, negenhonderd jaar geleden,
was heel wat anders dan zulk een plechtigheid in dezen tijd. In den
ouden heidenschen tijd werd de bruid door eenige vrienden van den
bruidegom, in optocht naar diens huis gebracht, en daar had de
plechtigheid plaats, die bestond in het drinken van groote hoeveelheden
wijn en bier en het wisselen van geschenken tusschen de beide partijen.
De bruid schonk haar aanstaanden echtgenoot wapens, een
maliënkolder en een paard, terwijl hij haar een paard, een ploeg,
een lans en andere geschenken gaf, meestal zinnebeelden van de
plichten, die beiden nu jegens elkander te vervullen hadden. De wapens
wezen aan, dat hij altijd de beschermer van zijn huis moest zijn; het
paard, dat hij altijd gereed moest zijn den vijand te achtervolgen.
Zijn geschenken aan haar beduidden, dat de zorgen der huishouding en
het bebouwen van het veld haar bezigheden waren, terwijl het paard en
de lans te kennen gaven dat haar plicht haar ook in oorlogstijd aan
zijne zijde riep, en zij hem zelfs in het veld moest volgen.</p>
<p>Toen het Christendom werd ingevoerd, raakten veel van deze gewoonten
langzamerhand in onbruik, maar toch zijn er nog tegenwoordig sporen van
te vinden in het wisselen der trouwringen <span class="pagenum">[<a id=
"pb21" href="#pb21" name="pb21">21</a>]</span></p>
<p>Bij gelegenheid van het huwelijk tusschen Thorward en Freydisa was
het als ’t ware een samensmelting van oude en nieuwe gebruiken.
Van weerszijden werden geschenken gegeven en er werden gouden ringen
gewisseld.</p>
<p>De overlevering zegt, dat Leif de eerste was aan wien men de
invoering van den Christelijken godsdienst op het eiland te danken
heeft. Zeker is het, dat hij op zijn schepen Christenpriesters heeft
meegebracht en dat het eerste Christenhuwelijk door die priesters werd
ingezegend.</p>
<p>Toen al de feestelijkheden afgeloopen waren, was de zomer ver
gevorderd en de tocht naar Groenland, die ten doel had Eirik, den
Rooden, te bezoeken, kon niet langer uitgesteld worden.</p>
<p>Onder hen, die aan den tocht deelnamen, was ook Byarn Hergulfson,
wiens vader Hergulf een der boezemvrienden van Eirik, den Rooden, was.
Byarn had ook een schip uitgerust en wilde gelijk met Leif uitzeilen.
Sigvald had zijn zoon Edrik verlof gegeven twee zijner kameraden te
vragen om mee te gaan, als hun ouders er ten minste in toestemden.</p>
<p>„Ik zou Osrik en kleinen Nils het liefst mee hebben, als zij
willen,” zeide Edrik.</p>
<p>De jongens hadden er zeer veel lust in, en hun ouders waren blijde
dat hun zoons gelegenheid hadden zulk een uitstapje te maken. Op den
bepaalden dag zeilden dus twee schepen van Reikiavik af, het eene onder
Leif Eirikson, het andere onder bevel van Byarn, zoon van Hergulf.</p>
<p>In het begin van Augustus verlieten de twee schepen, de Rolf Krake
en de Sleipner, de haven van Reikiavik. Aan den oever stonden vrienden
en nieuwsgierigen. Edrik, Osrik en Nils stonden op het hoogere gedeelte
bij den achtersteven en keken <span class="pagenum">[<a id="pb22" href=
"#pb22" name="pb22">22</a>]</span>naar de achterblijvenden, totdat het
voorgebergte hen voor hun blikken verborg.</p>
<p>„Wel, Edrik! nu begint het er op te lijken,” zei Osrik,
toen het land uit het gezicht was. „Hier zijn wij vrij! Wat een
heerlijk gevoel. Kijk eens naar dit veld van blauw water. Dat wil ik
altijd beploegen.”</p>
<p>„Ja,<span class="corr" id="xd21e540" title=
"Niet in bron">”</span> zei Edrik, „en onze kiel is de
ploegschaar.”</p>
<p>„Maar,” zoo nam Nils het woord, „ik zie niet in
welken oogst wij hier moeten binnenhalen.”</p>
<p>„Roem!” zei Edrik, en trotsch keek hij rond. „Roem
en eer,” ging hij voort, als door het onderwerp meegesleept.
„Op de zee vinden wij een roemrijk te huis en een eervol einde,
als onze taak is afgedaan en de oceaan ons graf wordt.”</p>
<p>Byarn, de zoon van Hergulf, hoorde deze redeneering en zei lachend:
„Hoort eens, jongens! aan boord is niet veel tijd voor zulke
mooie redevoeringen. Wij hebben geen andere katten noodig dan die,
welke muizen vangen; gij moogt dus niet lui zijn. Kijkt eens daar
ginds! Lars Fostigson is bezig een touw te vlechten; hij zal u die
kunst leeren.”</p>
<p>Edrik en de andere knapen wisten echter meer van deze dingen af dan
Byarn eerst gedacht had, en wat zij nog niet wisten leerden zij spoedig
genoeg aan. Hun tweede dag op zee werd gekenmerkt door een dikke mist,
die het andere schip voor hun oog verborg. ’s Nachts trok de mist
weer weg, maar de Rolf Krake was nog niet in ’t gezicht. De derde
dag brak aan, en Edrik werd in den mast gezonden, om te trachten met
zijn jeugdige oogen het vermiste schip te ontdekken. Hij klom vlug naar
het kleine kraaiennest, of de mand, die aan het bovenste gedeelte van
den mast was bevestigd. Er konden mannen in staan, die van daar op het
dek van den vijand konden <span class="pagenum">[<a id="pb23" href=
"#pb23" name="pb23">23</a>]</span>schieten, of naar alle kanten konden
rondkijken om voorwerpen te ontdekken, die van het dek af niet gezien
konden worden.</p>
<p>„Wat ziet gij daar boven?” riep Byarn.</p>
<p>„Niets! Er is geen schip te zien, zelfs geen spelende
walvisch.”</p>
<p>„Vreemd!” zei Byarn, „kom beneden, dan zal ik
beproeven of ik gelukkiger ben.”</p>
<p>Edrik klom af en Byarn verving hem, doch hij zag evenmin iets.</p>
<p>„Wij kunnen nog niet ver van de kust af zijn; ongeveer twee
honderd mijlen, denk ik, en de wind is niet veel gedraaid. Wat kan die
verdwijning van Leif te beteekenen hebben? Ik zal een raaf laten
vliegen.”</p>
<p>Het was de gewoonte onder de Noorsche zeelieden om twee of drie
raven mede te nemen, en die onder sommige omstandigheden te laten
vliegen. Toen Byarn dit beval gaf, was het met de bedoeling om te zien
waar het dichtstbijgelegen land lag.</p>
<p>De raaf werd meegenomen naar het kraaiennest en vandaar liet men hem
vliegen. Na eenige keeren om den mast gevlogen te hebben, gaf het dier
een schreeuw en vloog weg in de richting van waar het schip gekomen
was.</p>
<p>„Zie jongens, zie!” riep Byarn, „IJsland ligt nog
zoo dicht bij dat de vogel het kan bereiken. Het schip gaat dus vooruit
naar Groenland. Aan de riemen jongens! met roeien moeten wij de zeilen
helpen.”</p>
<p>Zoo gingen zij vooruit, drie dagen lang en toen werd de mist zoo
dik, dat zij op geen speerlengte van zich af konden zien. Er werd een
tweede raaf uitgezonden, maar die keerde spoedig terug, daar de mist te
dik was en zelfs de scherpe oogen van den vogel er niet in konden
doordringen.</p>
<p>Dien geheelen dag en nacht bleef de mist hangen. De morgen
<span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24" name=
"pb24">24</a>]</span>bracht dikke wolken en zwaren regen, en de nacht,
hoewel droog, was zoo verduisterd door wolken, dat zij de sterren niet
konden onderscheiden en niet wisten hoe zij sturen moesten.</p>
<p>De volgende dag was zoo helder als zij maar wenschen konden; geen
wolkje was aan den hemel te zien. Er was een lichte bries opgestoken,
maar daar hun geheele berekening nu in de war was, wisten zij niet of
de wind hun gunstig was of niet. Zij lieten een raaf vliegen, maar
’s namiddags kwam zij uitgeput terug, een bewijs dat er geen land
in de nabijheid lag.</p>
<p>„Zou Leif met de Rolf Krake verdwaald zijn?” vroeg
Byarn.</p>
<p>„Leif Eirikson is een goed Christen,” antwoordde Edrik.
„Door God’s zegen zal alles wel terecht komen.”</p>
<p>„Gij zult nog een prediker worden, Edrik!—maar ik geloof
dat wij Groenland in de mist voorbij zijn gezeild. Echter, dat kan toch
niet, want Groenland is het eind van Midgard (de aarde) en daar voorbij
is geen land of water meer.”</p>
<p>Zij zeilden nog drie dagen voort en nog was er geen land in ’t
zicht, wel ijsbergen. Nogmaals liet men een raaf vliegen; er ging een
geheele dag voorbij, doch het dier keerde niet terug. Dezen keer was
hij dadelijk van den voorsteven weg gevlogen, zonder een oogenblik te
aarzelen.</p>
<p>Den volgenden morgen werd kleine Edrik weer den mast in gezonden.
Hij bleef daar vier uur en was uitgeput van vermoeienis en honger, toen
hij eindelijk op het geroep van Byarn antwoordde; <span class="corr"
id="xd21e588" title="Niet in bron">„</span>Ik zie iets aan
stuurboord; misschien is het land.”</p>
<p>„Een mistbank, denk ik! Kom beneden; het kan ook een ijsveld
zijn.”</p>
<p>„Wacht even, ik geloof dat het de kust is! Stuur recht op de
ondergaande zon aan, juist zooals de wind is.... zoo!”</p>
<p>Hoewel de Noorsche zeden niet toelieten dat men toonde <span class=
"pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25" name="pb25">25</a>]</span>ergens
heel veel belang in te stellen, konden de krijgslieden aan boord hun
vreugde toch niet bedwingen bij de woorden van Edrik. Zij roeiden met
meer lust en deden de Sleipner zoo snel voortgaan als maar eenigszins
mogelijk was.</p>
<p>Edrik vergat vermoeidheid en honger, toen hij duidelijk bespeurde
dat hij werkelijk land zag. Byarn beval hem nu beneden te komen en hij
klom zelf naar boven, in zich zelven brommend dat hij wel haast zeker
was dat het een ijsveld zou zijn. Doch toen hij boven was, waren zijn
verwondering en verrassing zelfs voor Noorsche kalmte te veel.</p>
<p>„Bij alle heiligen! Daar is eindelijk Groenland na een
veertiendaagschen kruistocht. Van zoo iets heeft men nog nooit
gehoord!”</p>
<p>Bij zonsondergang waren zij de kust zoover genaderd, dat zij heuvels
met groene bosschen bedekt konden onderscheiden.</p>
<p>„Dit moet Groenland wel zijn!” riep Byarn uit.
„Kijkt eens naar die prachtige boomen!”</p>
<p>„Dat is Groenland niet!” zei een der roeien, „de
kust ziet er anders uit. Men noemt het geen Groenland om de dichte
wouden, maar omdat dicht bij het water zooveel gras en struiken
groeien.—Groenland? Het heeft meer van Steenland!”</p>
<p>„Gij hebt gelijk, geloof ik!” zei Byarn, „ik ken
Groenland niet, maar Leif heeft mij verteld dat de heuvels binnen in
het land met sneeuw en ijs bedekte toppen hebben, terwijl aan den
waterkant de bodem bedekt is met gras. Hier is het juist het
tegenovergestelde; de kust is wit van de steenblokken en in de verte
zijn alle heuvels groen!”</p>
<p>De Sleipner zeilde langzaam langs de kust, maar vond nergens een
geschikte landingsplaats. Zij lieten dus het land met de steenen links
liggen, en kozen de open zee, en zooals de <span class=
"pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26" name=
"pb26">26</a>]</span>overlevering luidt: „na twee dagen verder
gezeild te zijn, ontdekten zij land, maar veel lager dan het eerste en
met boomen begroeid.”</p>
<p>Hier gingen zij aan wal, en daar zij er allerlei dieren aantroffen
en overvloed van frisch water, namen zij een heelen voorraad in en
zeilden verder. „Zijn tocht voortzettend,” zoo luidt het
verder, „met een gunstigen zuidwestenwind, bereikte Byarn in drie
dagen weer een uitgestrekt eiland, waarvan de kust bedekt was met
talrijke ijsvelden en ijsbergen. Daar het land er niet zeer
aantrekkelijk uitzag, koos Byarn weer zee.”</p>
<p>„Ik zou toch wel eens willen weten of dat nu Groenland is
geweest,” zei Edrik, nadat zij dit nieuwgevonden land
(New-Foundland)<a class="noteref" id="xd21e620src" href="#xd21e620"
name="xd21e620src">1</a> hadden verlaten en weer twee dagen op zee
waren. „Misschien is het een gedeelte van Groenland, dat nog
nooit bezocht is geworden.”</p>
<p>„Dat kan wel,” antwoordde Nils, „hoewel ik hoop
dat de rest van Groenland wat aanlokkelijker is. De bosschen echter
waren mooi. Ik had daar wel eens op de berenjacht willen gaan, als er
tijd voor geweest was.”</p>
<p>„Het was Groenland niet, jongens!” zei Osrik.
„Mijn vader is in Groenland geweest en heeft mij er alles van
verteld. Het is evenmin Groenland, als ik koning Olaf Tryggvason
ben.”</p>
<p>„Kent gij Olaf Tryggvason?” vroeg Nils.</p>
<p>„Neen! maar ik hoorde mijn vader over hem spreken.”</p>
<p>„Is hij een reus?”</p>
<p>„Een reus? ha, ha! Waarom doet gij toch zulke dwaze
vragen?” <span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27" name=
"pb27">27</a>]</span></p>
<p>„Het is geen dwaze vraag. Ik hoorde mijn vader zeggen:
„Olaf en eenige andere groote mannen van Noorwegen;” ik
dacht stellig dat hij bedoelde dat zij reuzen waren.”</p>
<p>„Gij zijt een malle jongen! Koning Olaf is niet grooter dan
andere menschen, maar hij is een koning.”</p>
<p>„Wij hebben dan zeker op IJsland geen koningen, omdat er geen
buitengewoon groote menschen wonen?”</p>
<p>„Hoor zulke knapen nu toch eens praten!” zei Byarn, die
deze opmerking hoorde. „Wij hebben geen koning op IJsland, omdat
alle menschen daar gelijk zijn, hoewel <span class="corr" id="xd21e645"
title="Bron: sommmigen">sommigen</span> onder hen nog graven genoemd
worden.”</p>
<p>„Is Bren, de jager, dan gelijk met mijn vader?”</p>
<p>„Ja, volgens de IJslandsche wet.”</p>
<p>„Waarom beval mijn vader dan om hem te slaan. Hij kan toch
mijn vader niet laten slaan?”</p>
<p>„Daar zal ik op een anderen keer eens met u over praten. Ga nu
naar boven en zeg mij of gij land kunt zien.”</p>
<p>Edrik klom vroolijk naar boven en was er nog niet lang, toen men hem
hoorde roepen: „Land aan bakboord!” Hij kwam naar beneden
en Byarn klom in den mast. Hij bevestigde het bericht.</p>
<p>„Dat zal Groenland zijn en dat andere is dus zeker een eiland,
waar niemand iets van weet.”</p>
<p>„Zoudt gij denken, dat Byarn zal vertellen welk nieuw land wij
gezien hebben?”</p>
<p>„Ik geloof het niet, want als hij het vertelde, zouden zij hem
maar uitlachen, omdat hij Groenland gemist heeft.”</p>
<p>Byarn hoorde dit gesprek en hij dacht ook dat het voor zijn naam
wellicht beter was om zijn mond te houden. Hij zeide dus tot de
bemanning: <span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28" name=
"pb28">28</a>]</span></p>
<p>„Het is niet goed dat de menschen om ons lachen, daarom stel
ik voor aan onze vrienden in Groenland niets te zeggen van het land,
dat wij gezien hebben. Wat denkt gij er van, vrienden?”</p>
<p>Toen sprak Olog Arfvidson, een ernstig man, die meer geleek op een
woudeik met besneeuwden top, dan op een man van vleesch en bloed:</p>
<p>„Byarn <span class="corr" id="xd21e674" title=
"Bron: Hergufson">Hergulfson</span>, het is laag om te liegen. Ik kan
natuurlijk mijn mond houden, als de menschen verwonderd vragen waar wij
geweest zijn en waar wij onzen voorraad hebben opgedaan, want wij zijn
nu een maand onderweg geweest. Wij moesten liever vertellen, dat wij
een nieuw en onbekend land hebben gevonden, waar een menigte dieren
leven.”</p>
<p>„Maar men zal ons niet gelooven,” zei Byarn, „want
Groenland is het eind der aarde. Toch moeten wij verklaren hoe wij
voedsel vonden en waar. Liegen helpt niet, maar niemand zal ons
gelooven als wij de waarheid zeggen.”</p>
<p>Toen zei kleine Edrik: „Wij moeten onzen mond houden, totdat
ons bepaald gevraagd wordt wat wij gezien hebben, en dan moeten wij de
waarheid zeggen.”</p>
<p>Het schip naderde intusschen het land en zeilde Eiriks-fjord in,
waar Leif’s schip, de Rolf Krake, ten anker lag.</p>
<p>Het scheen dat de geheele kleine kolonie aan den oever verzameld was
om Byarn te verwelkomen, van wien men gedacht had, nooit meer iets te
kunnen of te zullen hooren. <span class="pagenum">[<a id="pb29" href=
"#pb29" name="pb29">29</a>]</span></p>
</div>
<div class="footnotes">
<hr class="fnsep">
<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
"xd21e620" href="#xd21e620src" name="xd21e620">1</a></span> Onze lezers
bemerken hieruit, dat Amerika reeds lang voor Columbus ontdekt was.</p>
</div>
</div>
<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">IV.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">De oude Eirik of Erik was een geducht persoon. Voor
vele jaren had hij Groenland ontdekt, en hij was daarheen verbannen,
omdat hij zijn tegenpartij in een twist gedood had. De tijd van zijn
verbanning, drie jaar naar het schijnt, was lang verstreken maar hij
verlangde niet naar IJsland terug te keeren, daar hij zich in de kleine
kolonie, die hij zelf gesticht had, geheel thuis gevoelde.</p>
<p>Toen de Noormannen, ongeveer een eeuw voordat onze geschiedenis
aanvangt, hun land verlaten en zich op IJsland gevestigd hadden, hadden
zij hun Scandinavische overleveringen en geschiedenissen medegebracht,
die van het eene geslacht op het andere waren overgegaan in Denemarken,
Noorwegen en Zweden. Zij waren genoodzaakt geweest zich te verdedigen
tegen het despotisme van koning Harold Hárfage of Harold
Schoonhaar, en tot op dezen dag hebben de IJslanders de taal van oud
Scandinavië in al haar zuiverheid bewaard. Ook zijn de IJslanders
steeds afkeerig gebleven van de koninklijke waardigheid. Zij waren en
zijn republikeinen en van de negende tot de dertiende eeuw was IJsland
het eenige land in Europa, waar de bewoners burgerlijke en
godsdienstige vrijheid genoten. <span class="pagenum">[<a id="pb30"
href="#pb30" name="pb30">30</a>]</span></p>
<p>Olaf Tryggvason was in den loop zijner regeering in de gelegenheid
geweest den IJslanders eenige hulp te verleenen, en daarom werd hij
door hen beschouwd als hun vriend en beschermheer, en zelfs bij sommige
moeielijkheden zijn tusschenkomst ingeroepen. Zoo geschiedde het ook
dat Eirik, de Roode, zijn tusschenkomst inriep in zijn twist, maar tot
zijn groote verbazing had de koning hem in ’t ongelijk gesteld.
Daardoor had Eirik een afkeer gekregen van den koning en hij vond het
veel aangenamer om als een patriarch op Groenland te wonen, dan naar
Noorwegen of IJsland terug te keeren.</p>
<p>Leif was hem de liefste van al zijn zonen. Al was hij reeds dertig
jaar oud, hij toonde steeds den noodigen kinderlijken eerbied. Het doel
van zijn bezoek was nu om hem over te halen naar Groendal te komen om
met hem en zijn broeder den Joeltijd te vieren, en ook om zijn zegen te
vragen op het huwelijk, dat hij voornemens was te sluiten.</p>
<p>De oude Eirik was een Heiden, een zoon van Odin van den ouden
stempel, en hij werd bitter, als hij er van sprak, hoe zijn zonen het
oude geloof hadden verzaakt en Christenen geworden waren. Toen Leif dus
trachtte hem over te halen om ook Christen te worden, werd de oude man
woedend en sprak:</p>
<p>„Ik ben reeds gedoopt, maar in het bloed mijner verslagen
vijanden. Zou water meer voor mij doen dan bloed? Neen Leif! Thor rijdt
nog altijd met zijn wagen al donderend door de lucht, en Odin leeft
eeuwig in Walhalla!”</p>
<p>Dit antwoord sloot den jongen man den mond, maar bracht zijn geloof
niet aan ’t wankelen, en hij hoopte dat de tijd het
bekeeringswerk veel beter zou volbrengen dan hij het doen kon.</p>
<p>Op den avond van den dag, waarop ’s morgens dit tooneel
tusschen vader en zoon had plaats gehad, liet Byarn in de fjord
<span class="pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31" name=
"pb31">31</a>]</span>het anker vallen. Deze gebeurtenis gaf zooveel
reden tot blijdschap, dat alle bitterheid geweken was. De geheele
bemanning werd in Eirik’s hal verzocht en spoedig bogen de tafels
onder het gewicht van spijs en drank. Nu gebeurde het dat een van
Eirik’s mannen schertsend de opmerking maakte, dat Byarn’s
scheepsvolk er zoo welgedaan uitzag.</p>
<p>„Zij bezitten zeker het geheim om van de lucht te leven, of om
vleesch zoo te bewaren dat het goed blijft,” zei Eirik.
„Byarn, leert de Christelijke godsdienst u om zonder voedsel te
leven? Bij Thor, dan word ik Christen, wanneer gij maar
wilt.”</p>
<p>Deze spotternij was te veel voor Byarn. Hij liet zijn besluit van
geheimhouding varen en sprak:</p>
<p>„Graaf Eirik Thorwaldson! De Christen lijdt geen gebrek aan
het noodige, zooals gij daar juist gezegd hebt, maar in onze dagen
geschieden geen wonderen meer om den menschen voedsel te
verschaffen.”</p>
<p>„Zeg mij dan eens, welke middelen gij gevonden hebt om uw
scheepsvolk het noodige te verschaffen. Ik zou dat voedsel wel eens
willen proeven.”</p>
<p>„Eirik Thorwaldson! gij kunt het proeven als gij wilt. Zult
gij aan boord komen of zullen wij het hier brengen?”</p>
<p>„Zwommen er dan dieren naar uw schip toe om gedood te worden,
of waren zij soms al gebraden?”</p>
<p>Byarn kon niet langer zwijgen. „Graaf!” riep hij,
„ik zeide u dat er in ’t geheel geen wonder gebeurd is.
Twijfelt gij aan mijn woorden?”</p>
<p>„In ’t geheel niet, vriend Byarn! Ik wil slechts weten
welk geheim gij kent om op zee versch vleesch te verkrijgen.”</p>
<p>„Wij kregen het op het land!” <span class=
"pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32" name="pb32">32</a>]</span></p>
<p>„Welk land? Ten westen van Groenland wordt geen land meer
gevonden; hier is het eind der aarde!”</p>
<p>Toen sprak Leif tot zijn Vader:</p>
<p>„Eirik Thorwaldson, herinner u dat dertig jaar geleden de
menschen niet meer van Groenland wisten, dan wij van andere landen, die
mogelijk ten westen liggen, en vele jaren voordat gij zelf Groenland
ontdektet, werd IJsland op dezelfde wijze gevonden.”</p>
<p>Deze woorden schenen den ouden heiden toch te treffen, want na een
oogenblik zeide hij:</p>
<p>„Wel, wij moeten maar eerst het voedsel proeven en zien wat
dit nieuw ontdekte land oplevert.”</p>
<p>Leif was verheugd over de goede stemming, waarin zijn vader zich nu
bevond, en bracht het gesprek op Olaf Tryggvason, koning van Noorwegen,
over wiens belangstelling de oude man zich zeer gestreeld voelde,
hoewel hij te trotsch was om het te toonen. Het overige van den avond
werd vroolijk doorgebracht en toen werden de lieden voorzien van
berenhuiden en zeehondenvellen, om zich ter ruste te leggen.</p>
<p>Den volgenden morgen ging Eirik de Sleipner bezichtigen. Hij prees
de sterkte en den bouw van het schip, maar wat hem het meest
verwonderde was een half dozijn herten, van een soort, in IJsland en
Noorwegen onbekend.</p>
<p>„Wat! Hebt gij deze dieren meegebracht?”</p>
<p>„Ja graaf! maar wij hebben nog meer;” zei Byarn,
„haal den vogel eens, Edrik!”</p>
<p>De knaap klom vlug naar beneden, en kwam spoedig terug met een
Amerikaanschen spotvogel, wiens pooten hij had vastgebonden met lederen
banden. De vogel kon vliegen, maar niet ontvluchten, terwijl het zachte
leder maakte dat hij zich niet kon bezeeren. Edrik gaf Byarn den vogel
in de hand. <span class="pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33" name=
"pb33">33</a>]</span></p>
<p>Eirik bekeek den vogel met eenige verbazing, die nog toenam, toen
hij eerst den nachtegaal nabootste en vervolgens begon te kirren als
een duif.</p>
<p>„Van zulke zeldzame dieren heb ik zelfs niet gedroomd!”
zeide Eirik.</p>
<p>Toen ging Edrik weer heen en keerde terug met een jongen hond op den
arm. Het dier was geheel zwart en zijn haar krulde zooals dat van een
schaap. De hond was bijzonder goedaardig en toonde zijn genegenheid op
zulk een rumoerige wijze, dat Edrik hem bijna niet houden kon, want
hoewel nog heel jong, was het dier reeds vrij groot.</p>
<p>Zoodra graaf Eirik den hond zag, begon hij luidkeels te lachen. Hij
nam het levende bundeltje wol in de armen en liefkoosde het.</p>
<p>„Hoe zijt gij aan dien hond gekomen?”</p>
<p>„Op een keer, toen wij aan land gingen, zagen wij een troep
groote zwarte honden,” antwoordde Byarn. „Zoodra zij ons
echter in ’t oog kregen, vluchtten zij het binnenland in. Een
bleef eenigszins achter; hij kon niet zoo gauw loopen, omdat hij dit
jong in den bek had. Oleg van de Scaur doodde de moeder met een pijl,
en kleine Edrik redde het jong, bracht het aan boord en voedde het met
eigen hand. Nu denkt het kleine monster dat Edrik zijn moeder is,
geloof ik!”</p>
<p>„Bij den hamer van Thor!” riep Eirik, „zoo’n
hond heb ik nog nooit gezien. In Lapland heb ik honden gezien, die men
voor sleden had gespannen; in Noorwegen waren wolfshonden, en in
Denemarken de groote geel-bruine doggen, maar zoo’n bundel wol,
ha, ha!.... Ik ga mee, jongens! als gij terugkeert om dat land weer te
bezoeken. Het moet daar beter zijn dan op ons Groenland, waar de dieren
schaars zijn, behalve in den zomer. Was er veel ijs, Byarn?”
<span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34" name=
"pb34">34</a>]</span></p>
<p>„Ja, dicht bij het eerste land, dat wij in ’t gezicht
kregen, maar na twee dagen zeilens, daar, waar wij aan land gingen, was
in ’t geheel geen ijs te zien.”</p>
<p>„Wel, ik dacht dat mijn dagen op zee reeds geteld waren, maar
bij Odin’s baard! ik stel heel veel belang in dit alles. Hoe heet
die hond?”</p>
<p>„Ik heb hem Njord genoemd, graaf!”</p>
<p>Latere gebeurtenissen bewezen dat de naam van den Zeegod Njord voor
den hond bijzonder goed gekozen was.</p>
<p>Onder zijn koel uiterlijk, zijn kalme blauwe oogen, zijn breed
voorhoofd en bijna vlasblond haar, bezat Edrik een warm en vriendelijk
hart. Toen hij zag hoe de oude Eirik met den hond was ingenomen, ging
hij naar hem toe en zeide: „Doe mij het genoegen hem als geschenk
van mij aan te nemen. Gij zult hem goed behandelen; neem het dier van
mij aan.”</p>
<p>„Ik wil u niet van uw hond berooven. Ik dank u evenwel voor uw
aanbod even als of ik het had aangenomen! en Eirik, de Roode, vergeet
nooit iets.”</p>
<p>Hij keerde zich om en ging aan stuurboordzijde van Byarns goed
schip, de Sleipner. Hij bezichtigde den breeden boeg en hoog
uitstekenden achtersteven. Het schip werd beschut door een bekleedsel
van dik eikenhout, van bronzen platen voorzien, om beter weerstand te
kunnen bieden aan de drukking van het ijs, waardoor de Noorsche schepen
in den herfst en in den vroegen zomer hun weg moesten banen.</p>
<p>„Gij zijt niet veel met het ijs in aanraking geweest,
Byarn!” zei hij, na een nauwkeurig onderzoek. „Dat
verwondert mij, want de stuurboordzijde van het schip van Leif was
bijna ingedrukt.”</p>
<p>„Ik geloof dat wij, den weg niet zoo goed wetende als Leif,
het ijs misgeloopen hebben.” <span class="pagenum">[<a id="pb35"
href="#pb35" name="pb35">35</a>]</span></p>
<p>„Bij Odin’s baard! Het is zeer vreemd! Een nieuw land!
Hebt gij aan wal ook menschen gezien! Waren er geen Laplanders, geen
Finnen of Eskimo’s?”</p>
<p>„Neen, wij hebben er geen gezien en om de waarheid te zeggen,
zou ik niet van dat land gesproken hebben, als het niet noodig was
geweest. Ik schaamde mij dat ik de Rolf Krake gemist had, en ik meende
dat gij mij niet zoudt gelooven.”</p>
<p>„Gij ziet dat die hond mij overtuigd heeft. Bij Odin’s
baard! wat kan dat dier rollen. Hij heeft iets van het jong van den
bruinen beer en van een vet lam, en toch lijkt hij op geen van
beiden!”</p>
<p>Leif verheugde zich over de blijdschap van zijn vader en was zijn
neef recht dankbaar. Hij wist niet hoeveel moeite de knaap gehad had om
Byarn te bewegen aan boord een plaatsje voor den hond in te ruimen. Hij
maakte nu van de opgeruimde stemming van zijn vader gebruik om hem te
verzoeken mee naar Groendal te gaan, en van daar naar Noorwegen om Olaf
Tryggvason te bezoeken.</p>
<p>„Neen, jongen!” zei de oude man, „ik geef niet
meer om koningen. Spoedig zal ik in Walhalla zijn, maar wel wil ik uw
broeder Sigvald bezoeken en zien hoe hij het maakt in zijn gelukkig
tehuis!</p>
<p>„Is het dan uw verlangen niet New-Foundland te zien, als wij
de volgende lente daarheen terugkeeren?”</p>
<p>„Mijn zoon, misschien ben ik dan niet meer bij u; wij moeten
niet te vroeg plannen maken. Hij, die dat doet, is een dwaas, dien de
goden altijd teleurstellen. Toch zou ik het land wel eens willen
bezoeken waar zulke honden leven. Kijk eens Leif! Bij Thor! daar gaat
hij over boord!”</p>
<p>Zoo was het; bij een zijner dolle sprongen rolde het dier in
<span class="pagenum">[<a id="pb36" href="#pb36" name=
"pb36">36</a>]</span>het water. Allen aan boord hielden den adem in, in
afwachting van wat nu gebeuren zou. Edrik wierp zijn overkleed af en
maakte zich gereed om het dier na te springen, maar hij wachtte even
toen hij zag, hoe prachtig de hond zwom. Hij scheen zich in het water
veel meer thuis te gevoelen dan op het dek, en het bad scheen hem heel
goed te bevallen.<a class="noteref" id="xd21e805src" href="#xd21e805"
name="xd21e805src">1</a></p>
<p>In het volgend, oogenblik sprong Edrik hem achterna om hem tegen de
haaien te beschermen, die de zee aan de kust van Groenland onveilig
maken.</p>
<p>Op het oogenblik, dat de knaap in het water sprong, schoot een
monster van meer dan tien voet lengte op hem toe. De mannen aan boord
riepen hem toe: „Pas op!”—„De
haai!”—„Zwem naar het land!”—„Laat
den hond maar aan hem over!” doch deze laatste raadgeving kon
moeielijk opgevolgd worden, want toen Edrik in het water sprong had de
hond zich omgekeerd en diens kleederen tusschen zijn tanden genomen, in
de gedachte dat het zijn plicht was zijn meester boven water te
houden.</p>
<p>De haai was vlak bij den knaap, toen de speer van den ouden Eirik
hem met zooveel juistheid trof, dat het water rood gekleurd werd door
het bloed van het monster.</p>
<p>Byarn wierp een touw over de verschansing en riep: „Gauw
Edrik! laat den hond maar aan zijn lot over!”</p>
<p>Maar daar was Edrik de jongen niet naar. Hij wilde den hond niet
opofferen, die juist getoond had hoe hij zijn best deed om hem te
redden. Hij greep dus met de eene hand het touw, terwijl hij met de
andere Njord tegen zich aandrukte, en riep den mannen toe hem op te
trekken. <span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37" name=
"pb37">37</a>]</span></p>
<p>„Laat dan toch dien hond los!” riep graaf Eirik
opgewonden uit, „gij kunt het touw zoo niet blijven
vasthouden!”</p>
<p>„Trekken daar!” riep Edrik, „ik wou dat het domme
dier ophield met mij te likken. Wij vallen beiden nog naar
beneden.”</p>
<p>Doch hij hield stevig vast; een paar mannen bukten over de
verschansing en namen den hond van hem aan, en eenige seconden later
stond Edrik veilig op het dek. <span class="pagenum">[<a id="pb38"
href="#pb38" name="pb38">38</a>]</span></p>
</div>
<div class="footnotes">
<hr class="fnsep">
<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
"xd21e805" href="#xd21e805src" name="xd21e805">1</a></span> De
New-Foundlandsche honden zijn als echte zwemmers bekend.</p>
</div>
</div>
<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">V.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">Het ijs lag op de kust voor Reikiavik aan het eind van
den zomer, en spoedig zou het weer winter zijn en de lange dagen
gevolgd worden door lange nachten.</p>
<p>Op den laatsten dag van September verschenen drie sterk gebouwde
schepen van metalen platen voorzien, om weerstand te kunnen bieden aan
het ijs. Zij waren met krijgslieden bemand, zooals bleek uit de
schilden aan de zijden van de vaartuigen. Het waren de Sleipner, de
Rolf Krake en de Nagelfari, die den ouden Eirik naar de stad Reikiavik
brachten.</p>
<p>Toen de schepen de haven van Reikiavik inzeilden, was Eirik, de
Roode, verwonderd over het vroolijk geluid der kerkklokken, die de
Christenen riepen tot aanbidding van den God des vredes. In den korten
tijd van twee maanden hadden de priesters wonderen verricht. Wel is
waar was de kerk weinig meer dan een groote schuur, maar toch was het
een kerk en er was overvloed van altaarstukken en zilveren
vaatwerk.</p>
<p>„Wat nu!” riep hij uit. „Wat is er te doen daar
ginds? Het is een zonderlinge muziek. Kijkt eens naar den hond; hij is
ook verwonderd en zou zijn ooren opsteken als zij niet te zwaar waren.
Hoort hem eens blaffen!” <span class="pagenum">[<a id="pb39"
href="#pb39" name="pb39">39</a>]</span></p>
<p>Eenige der inwoners, die het Christendom nog niet omhelsd hadden,
waren bezig hun booten op het strand te trekken. Sommigen verstelden
netten, doch toen de drakenschepen in ’t gezicht kwamen, lieten
allen hun bezigheden varen en haastten zich naar den inham der baai,
waarheen de schepen koers zetten.</p>
<p>Onder hen, die zelfs uit de kerk wegbleven, waren Sigvald, Thorfrida
en Freydisa met haar echtgenoot Thorward; zij keerden haastig terug om
de bezoekers te verwelkomen.</p>
<p>De oude man, die als een standbeeld aan den stuurriem van de
Nagelfari stond, werd door Sigvald als zijn vader herkend. Hij ijlde
naar het strand om een boot te water te laten, ten einde de eerste te
zijn, die hem begroette. Maar zijn vrouw volgde hem en zij bereikten
het kleine vaartuig te gelijk. Ook Thorward en zijn vrouw Freydisa
bleven niet achter.</p>
<p>„Nu, Sigvald!” zeide zijn vrouw, „het is geen
schande, als uw boot geroeid wordt door uw vrouw en uw vriend, en als
zijn vrouw ook een riem ter hand wil nemen, des te beter. Daar komt
Oleg Arfordson met Brenda; laten zij ons helpen. De drakenschepen komen
reeds nader. Het zou schande zijn als zij landden, voordat wij uw vader
begroet hadden!”</p>
<p>Een paar riemslagen brachten hen op zijde van de Nagelfari en de
krijgsman was geroerd over hun kinderliefde. De lange riemen, waarmee
het drakenschip werd voortgestuwd, werden ingenomen, het zeil werd
neergehaald en spoedig waren allen uit de boot aan boord.</p>
<p>„Welkom in Reikiavik, mijn vader!” riep Sigvald.
„O, allen zullen zich verheugen, dat zij u terugzien. Gij zijt
opnieuw jong geworden, vader!”</p>
<p>„Neen, Sigvald! niemand wordt jong opnieuw, doch wij weten
<span class="pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40" name=
"pb40">40</a>]</span>dat een IJslandsche winter sterk en krachtig is
tot op het einde.”</p>
<p>„Ja, dat zal het zijn.—Welk nieuws brengt ge?”</p>
<p>„Een heel zonderling nieuws. Byarn heeft een land gevonden,
dichter bij de ondergaande zon dan Groenland en waar overvloed
heerscht. Kijk eens naar dien baal wol daar. Dat is een jonge hond uit
dat land; uw zoon heeft hem meegebracht,”</p>
<p>Edrik lag in de armen zijner moeder en in de vreugde over het
wederzien, had hij Njord geheel vergeten, die nu al waggelend en
snuffelend kwam aankopen om zijn jongen meester te zoeken.</p>
<p>Het nieuws van Byarn’s ontdekking verbreidde zich spoedig, en
weldra was de hal van het kleine raadhuis te Reikiavik vol
nieuwsgierigen.</p>
<p>Toen allen verzameld waren, sprak Eirik, de Roode, als de oudste van
de opperhoofden, in wier handen het burgerlijk bestuur van IJsland
berustte, de vergadering in een korte rede toe, en deelde haar het
nieuws van Byarn’s ontdekking mede. Eirik vertelde ook den mannen
van IJsland, welke aardige honden er in dit New-Foundland gevonden
werden, en als een bewijs daarvan verzocht hij zijn kleinzoon om den
vergaderden Njord te laten zien. Verder weidde hij uit over de herten,
die hij als zeer zachtmoedig beschreef. Nu gaf hij Byarn het woord om
zijn geschiedenis zelf te vertellen.</p>
<p>Met al de rondheid van een zeeman wierp Byarn de verdienste van de
ontdekking ver van zich af en op Edrik. Hij vertelde dat de tocht, voor
zoover hij er in betrokken was, een mislukking was geweest. Hij was van
den weg afgedwaald, had Leif uit het oog verloren en in den blinde
voorwaarts sturend, had hij dit nieuwe land gevonden, dat hij eerst
voor Groenland had aangezien<span class="corr" id="xd21e868" title=
"Niet in bron">.</span></p>
<div class="figure xd21e873width" id="p041"><img src="images/p041.jpg"
alt="Toen ik den bodem bereikte, vond ik hem met Croil in zijne armen."
width="471" height="720">
<p class="figureHead">Toen ik den bodem bereikte, vond ik hem met Croil
in zijne armen.</p>
<p class="first">Pag. <a href="#pb39" class="pageref">39</a>.</p>
</div>
<p><span class="pagenum">[<a id="pb41" href="#pb41" name=
"pb41">41</a>]</span></p>
<p>Byarns bescheiden taal oogstte bijval in en aller oogen wendden zich
naar kleinen Edrik, die met een troep knapen bij de deur stond, en hun
vertelde van den grooten haai, wat den knapen veel belangstelling
scheen in te boezemen.</p>
<p>Toen sprak de oude priester de vergadering aldus aan:</p>
<p>„Lieve vrienden, <span class="corr" id="xd21e889" title=
"Bron: Chistenen">Christenen</span>! en ook gij die het licht nog niet
ontvangen hebt, gij hebt gehoord wat Byarn daar gezegd heeft van die
westelijke landen. Ik zie daarin een reden om ons te verheugen; ik hoop
dat daardoor nieuwe velden voor ons zullen geopend worden, waar wij de
liefde en de kennis van Christus zullen kunnen verspreiden.”</p>
<p>Toen stond Eirik, de Roode, op en zeide:</p>
<p>„Goede priester! Uw woorden zijn zachtmoedig en uw hart is
rechtvaardig, daar ben ik zeker van. Maar er zijn velen, die geleefd
hebben en gestorven zijn in het oude geloof aan Odin. Het is zoo innig
met ons geliefd Noorden verbonden, dat het ons toeschijnt, dat als wij
het eene loslaten, wij ook het andere zullen verliezen. Het komt mij
voor, dat uwe Christelijke leerstellingen niet voor ons Noorden
geschikt zijn. Zij zijn te week en te zacht. Wij zijn hard als ijs,
vast als de rots! Uw godsdienst leert zachtmoedigheid, vrede,
vergiffenis en liefde. Wij mogen een vijand na zijn dood vergiffenis
schenken, maar eerder niet! Als wij dat deden zouden wij onze gezinnen
en onze woonplaatsen aan onze vijanden overleveren. Hoe kan een profeet
uit het zuiden, onder een warmen hemel geboren, oordeelen over ons, in
ijs en stormwind opgebracht, als de Noordsche pijnboom. Neen, priester!
ik gevoel veel eerbied voor u, maar ik zal nooit het geloof van Odin
voor het uwe verlaten!”</p>
<p>De Heidenen, die tegenwoordig waren, juichten de rede van Eirik toe;
maar van weerskanten werd er in ’t geheel <span class=
"pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42" name="pb42">42</a>]</span>niet aan
gedacht naar de wapenen te grijpen. Ook Freydisa keek, alsof zij het
meer met Eirik eens was dan met den Christenpriester en gaf den ouden
krijgsman een blik van instemming. Vervolgens deden eenigen Byarn
allerlei vragen over zijn tocht, waarna Leif Eirikson opstond en zijn
vader aldus aansprak:</p>
<p>„Waarde vader, edele Eirik Thorwaldson! Ik zou gaarne mijn
geluk op die verre kusten willen beproeven. Heb ik uw volle toestemming
om het avontuur te wagen?”</p>
<p>„Zeker, mijn jongen! Ik geef u mijn volle toestemming, en ik
denk dat ik met u mee zal gaan. Byarn zal ons dan den weg wijzen,
natuurlijk als hij dat wil”</p>
<p>„Dank u, Eirik Thorwaldson!” zei Byarn, „maar ik
verzoek u mij daarvan te verschoonen. Ik heb den volgenden zomer noodig
om mijn huis te herstellen en ik zal Sigvald Eirikson vragen mij van
paarden te voorzien. Binnen twee of drie dagen rijd ik heen. Ik verlang
er naar om den winter en den blijden IJslandschen zomer in mijn eigen
woning door te brengen. Natuurlijk ben ik bereid u alle hulp te
verleenen, waartoe ik in staat ben, maar ik weet waarlijk niets meer
dan dat ik door de mist mijn berekening miste en verdwaalde.”</p>
<p>„Wel Byarn! wij leven in een vrij land. Gij kunt doen wat gij
wilt; maar wilt gij mij dan uw schip verkoopen?”</p>
<p>„Zooals gij dat wilt, graaf Eirik! Gij zult niet te weinig
geven, noch ik te veel vragen. Het schip is dus het uwe. Vergeet niet,
graaf! op reis eenige raven mee te nemen; zij zijn de zekerste
gidsen”.</p>
<p>De prijs voor het schip werd vastgesteld, en de geheele vergadering
verliet de hal en ging in optocht naar het strand. Eirik en Byarn, met
twee voorname hoofden, gingen in een boot aan boord, <span class=
"pagenum">[<a id="pb43" href="#pb43" name=
"pb43">43</a>]</span>vergezeld door twaalf beproefde vrienden, die als
getuigen moesten dienen. In het bijzijn van allen nam Byarn den
stuurriem in de hand en gaf de greep plechtig aan Eirik over met de
woorden:</p>
<p>„Neem dit schip met mast en zeil en riemen, juist zooals het
is, zonder dat gij verder eenig recht op mij hebt, als gij soms
teleurgesteld mocht worden. Ik neem in betaling aan drie honderd marken
in goud, in waarde gelijkstaande met vijftienduizend ellen van het
beste Wadmal laken.”</p>
<p>„Ik neem uw schip,” zei Eirik, „zooals het is. Ik
zal niet tot u komen om een gebrek te laten herstellen, noch u ooit
meer betalen.”</p>
<p>Nu dronken zij samen wijn en voordat zij aan land gingen, sneed
Byarn een eind van een der touwen af en stelde dit Eirik ter hand, die
toen Byarn een half el blauw laken ten geschenke gaf.</p>
<p>Dit bevestigde den koop evengoed, als <span class="corr" id=
"xd21e924" title="Bron: a">al</span> het geschrijf van den
tegenwoordigen tijd.</p>
<p>De twee herten, die nog in leven waren, werden aan land gebracht en
Sigvald noodigde allen uit bij hem het middagmaal te gebruiken en den
nacht in zijne woning te Groendal door te brengen. Met gejuich werd dit
gastvrij aanbod aangenomen. De knechten deden hun best om hun meester
genoegen te doen en de oude graaf was zoo opgeruimd, dat zijn
vroolijkheid al de anderen scheen aan te steken.</p>
<p>Zooals wij reeds gezegd hebben waren er onder de gasten meer zonen
van Odin dan Christenen. De voornaamste leider der Christenen, die,
zooals wij vroeger verteld hebben, op het tweede schip door Leif in de
haven gebracht waren, heette Yalto, die door de priesters van Odin
verbannen was. De tweede <span class="pagenum">[<a id="pb44" href=
"#pb44" name="pb44">44</a>]</span>was bekend als Gizur, en werd de
„Witte” genoemd, niet alleen om de kleur van zijn baard,
maar ook omdat al zijn daden rein waren.</p>
<p>Deze mannen worden genoemd als de eerste invoerders van het
Christendom op het eiland. Daar er zooveel Heidenen op het eiland
waren, was het onmogelijk al de Heidensche gewoonten af te schaffen.
Zij poogden de heidensche feesten te herscheppen in Christelijke
plechtigheden; Paschen, Kerstmis en zoo meer, zijn de Christelijke
vormen van oude Heidensche feesten.</p>
<p>Er waren verscheidene Heidensche tempels op IJsland en een daarvan
bevond zich op een afstand van ongeveer een uur van Groendal. Op den
morgen na het feest bij Sigvald, ging een aantal Heidenen daarheen om
de schikgodinnen, het Verleden, het Tegenwoordige en de Toekomst
(Urder, Verdandi en Skuld) te vragen, wat zij doen moesten om de gunst
der goden te winnen. Onder hen bevond zich ook Ingvar, zoon van Thassi,
die, zooals de lezer zich herinneren zal, getracht had Leif te dooden.
Thassi was door de groote vergadering, de Ting, verbannen en had
IJsland moeten verlaten. Zijn zoon, vast besloten om wraak te nemen,
had het plan opgevat om Thorward een strik te spannen, Leif Eirikson te
dooden, en kleinen Edrik te stelen, en daar het bezoek van den ouden
Eirik hun allen zooveel vreugde gaf, had hij besloten dat ook de oude
krijgsman als slachtoffer zou vallen.</p>
<p>Natuurlijk bleef Ingvar ver van Sigvalds hal, maar hij had te
Reikiavik vrienden, op wie hij zich kon verlaten. Daar ging hij heen en
hij bleef bij hen tot op den morgen van het feest, waarop al de
Heidenen zich naar den ouden tempel en de Christenen zich naar de kerk
zouden begeven.</p>
<p>De tempel was een schoon gebouw, waarin de beelden der <span class=
"pagenum">[<a id="pb45" href="#pb45" name="pb45">45</a>]</span>goden
bewaard werden. Buiten stonden de groote offersteenen, zooals die in
Noorwegen nog hier en daar gevonden worden.</p>
<p>Ingvar gordde zijn wapenrusting aan en zette den helm op met de
arendsvleugels, die hem als een zoon van Odin deden kennen, nam zwaard
en dolk, en met zijn strijdbijl op den schouder, ging hij op
vóór de anderen naar den tempel, om eer te bewijzen aan
Thor, den god, dien hij het liefst had. Zij, bij wie Ingvar zijn intrek
genomen had, gingen in hun gastvrijheid zoo ver, dat zij beloofden met
hem naar den tempel te gaan en deel te nemen aan al zijn avonturen. Zij
volgden hem eveneens gewapend, en bereikten den ingang van het boschje,
waarin de tempel lag.</p>
<p>Doch er stak een hevige storm op, met hagel en donder, terwijl de
bliksemstralen den omtrek verlichtten. Daarbij viel de regen neer als
een zondvloed.</p>
<p>Ingvar en zijn vrienden waren niet bang voor het onweer, maar zij
wilden toch liever hun maliënkolders niet door het water laten
roesten. Zij poogden ze droog te houden en zochten dus zoo spoedig
mogelijk een schuilplaats in den tempel.</p>
<p>Het was pikdonker toen zij ten laatste de breede deur bereikten: een
lichtstraal toonde hun aan waar zij zich bevonden, maar toen zij
binnengetreden waren, bevonden zij zich weer in de diepste
duisternis.</p>
<p>„Wat is het donker!” zei Ingvar, „ik kan geen hand
voor oogen zien. Als het mij niet om wraak te doen was, dan zou het mij
bijna spijten de stad verlaten te hebben, doch als ik denk aan alles
wat Thassi te lijden heeft in zijn verbanning, dan voel ik mij sterk om
alles te doorstaan. Bij Thor! was wat dat!”</p>
<p>Een hevige bliksemstraal scheen de zoldering, den vloer en de muren
van de ruime hal in vuur te zetten. Bij het felle <span class=
"pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46" name=
"pb46">46</a>]</span><span class="corr" id="xd21e957" title=
"Bron: icht">licht</span> kon men drie groote steenen onderscheiden,
die tegen den westelijken muur stonden. De vrienden hadden deze steenen
dikwijls gezien, maar nu zagen zij op elken steen een vrouwelijke
gestalte, in een vlekkeloos wit kleed. Elk van hen hield een spinnewiel
in de hand. De eene wees met haar spinnewiel recht voor zich uit; de
middelste scheen bezig te zijn met garen op te winden, en het
spinnewiel van de derde was reeds vol, terwijl zij er mee achter zich
wees.</p>
<p>„De nornen (schikgodinnen) in eigen persoon,” riep
Ingvar uit, volstrekt niet van zijn stuk gebracht. „Gevreesde
zusters! ik wil mijn leven en al wat ik bezit opofferen voor de wraak!
Zeg wat ik doen moet!”</p>
<p>Terwijl Ingvar en zijn drie metgezellen naar de vrouwen staarden,
zagen zij dat de lippen van haar, die met het spinnewiel achter zich
wees, zich langzaam bewogen. Zij zong met heldere stem het
volgende:</p>
<div class="lgouter">
<p class="line">„In ballingschap heeft er uw vader geleden.</p>
<p class="line">Zijn vlucht en zijn smarten behooren ’t
Verleden:</p>
<p class="line">Als balling heeft Thassi het langste geleefd,</p>
<p class="line">Eens komt de tijd weer, dat iedereen beeft.”</p>
</div>
<p class="first">„Gevreesde Urder! ik dank u! Nu, Verdandi, ik
vraag u hoe ik handelen moet?”</p>
<p>Toen zong de middelste maagd, steeds voortgaande met haar garen op
te winden, op de maat der beweging:</p>
<div class="lgouter">
<p class="line">„Is ’t u om wraak te doen, rijd moedig
voorwaarts dan,</p>
<p class="line">Uw vijanden zijn daar, versla ze als een man;</p>
<p class="line">Zij zijn reeds in uw macht, dat is ’t, wat
’k zeggen kan.”</p>
</div>
<p><span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47" name=
"pb47">47</a>]</span></p>
<p>„Voor dit antwoord offer ik u een gouden armband dikker dan
mijn arm! Maar nu zal ik Skuld nog een vraag doen. Zal het mij gelukken
om Leif, Thorward, Eirik en den knaap te verslaan?”</p>
<p>Toen antwoordde de derde norn met haar spinnewiel voor zich uit
wijzende:</p>
<div class="lgouter">
<p class="line">„De toekomst is donker, in duisternis gehuld;</p>
<p class="line">Ik ken uw plan om wraak, ik zie het niet vervuld;</p>
<p class="line">Rijd moedig voorwaarts maar, doch steeds op rechte
paân:</p>
<p class="line">De morgen brengt zoo licht u ongeluk nog
aan.”</p>
</div>
<p class="first">„Ha!” riep Ingvar uit, „treft dat
ongeluk mij of mijn vijanden? Ik zal het laatste gelooven, want dat
past bij ’t geen de andere nornen gezegd hebben. Ik leg hier aan
uw voeten drie gouden armbanden; als ik slaag, kom ik morgen terug met
den armband, dien ik Verdandi beloofd heb.”</p>
<p>Het spookachtig licht, dat op den altaarsteen brandde, ging uit en
er heerschte een diepe duisternis. Plotseling verlichtte een
bliksemstraal de hal, en daarbij konden de toeschouwers zien dat de
steenen ledig waren—doch ook de armbanden waren verdwenen!
<span class="pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48" name=
"pb48">48</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">VI.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">Laat in den nacht kwamen Edrik, Osrik en Nils te
Groendal aan. Zij waren door en door nat, en vermoeid van het snelle
loopen op den moerassigen grond. Men had hunne afwezigheid bij het
feest ternauwernood opgemerkt. De mannen van rang lagen op den vloer
van de hal te slapen, de vrouwen waren in haar vertrekken en den
dienaars en soldaten waren plaatsen aangewezen in de schuren. Sommigen,
die wacht moesten houden, lagen in hun mantels gewikkeld in de open
lucht en gaven niet om koude of vochtigheid.</p>
<p>Voorzichtig over de slapende krijgslieden heenstappende, bereikten
de knapen eindelijk de groote hal. Bij het licht van het vuur zocht
Edrik zijn vriend Thorward op, en begon hem te schudden, totdat hij er
in slaagde hem te wekken.</p>
<p>„Thorward!” riep hij, „word dan toch wakker en sta
op. De heidenen willen ons overvallen. De Nornen hebben hen daartoe
aangezet!”</p>
<p>„Wat is er aan de hand?”</p>
<p>„Ik ben het, Edrik!—Thorward, Thorward, sta dan toch
op!”</p>
<p>„Heb ik niet de waarheid gesproken, toen ik zei: onkruid
vergaat niet. Daar zijt ge al weer terug. Uw vader zal boos op je
zijn!”</p>
<p>„Dat komt er nu niet op aan. Sta op, en ga met mij mee!”
<span class="pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49" name=
"pb49">49</a>]</span></p>
<p>Eindelijk stond Thorward op en volgde Edrik. Deze verzocht hem even
te wachten en trad het vertrek binnen, waar zijn vader sliep.</p>
<p>„Wie durft hier binnen te dringen?” riep Sigvald.
„Wat, Edrik!—Waar hebt gij gezeten?”</p>
<p>„Vader, sta op en wapen u spoedig! Laat ons Leif en Eirik ook
wekken; de vijand is nabij. Wapen u, vader!”</p>
<p>„Waarom moet ik mij wapenen? Waar zijt gij geweest?”</p>
<p>„Als wij allen bij elkander zijn, zal ik u alles vertellen.
Waar is Eirik?—Waar is Leif?”</p>
<p>Onder het praten was Sigvald reeds bezig met zich te wapenen,
waarbij zijn vrouw hem hielp. Zij was blijde dat haar lieveling weer
terug was.</p>
<p>Edrik’s moeder vertelde hem, waar de oude Eirik lag en waar
hij Leif kon vinden, en hij maakte hen beiden wakker. Toen bracht hij
hen met Thorward bij zijn vader, en verhaalde aldus:</p>
<p>„Ik wilde eens zien hoe de priesters in den heidenschen tempel
hun antwoorden voor het volk gereed maken. Wij, Osrik Nils en ik,
kropen in het tempelhuis achter het boschje van Baldur. Wij vonden de
priesters druk bezig met toebereidselen te maken. Zij goten een
vloeistof in een metalen schotel, die in de holte van den offersteen
paste. Toen haalden zij drie vrouwen in sneeuwwitte mantels gekleed, en
vertelden haar wat zij zeggen moesten, om te maken dat de zoon van
Thassi, mijn vader en graaf Eirik, Leif en Thorward zou aanvallen. Het
begon te regenen en Ingvar kwam binnen met drie vrienden hij deed drie
vragen. Wij hebben ons toen hierheen gehaast, om u in tijds te
waarschuwen; zij kunnen dadelijk hier zijn. Maar maak de anderen niet
wakker; dat zou Ingvar bemerken en gij zoudt hem niet vangen, en dat
zou jammer zijn. <span class="pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50" name=
"pb50">50</a>]</span>Zij denken u onvoorbereid te overvallen, maar ik
wist wel beter! Nu zal ik hun toonen, welke goden de beste zijn! Dezen
weg uit, vader!”</p>
<p>En de knaap geleidde de mannen uit de hal in de vallei, die zij door
moesten trekken om Reikiavik te bereiken. Op ongeveer de helft van den
weg stond een boschje denneboomen. Zij besloten hier stil te houden en
den vijand af te wachten.</p>
<p>Zij waren daar nog geen half uur geweest toen Ingvar, zoon van
Thassi, de plaats naderde en spoedig zoo dicht bij kwam dat zij hem
hadden kunnen aanspreken. Bij Ingvar waren nog drie mannen, zoodat de
krachten der beide partijen vrij wel gelijk stonden.</p>
<p>Sigvald zag dat hun aantal niet groot was; hij kwam van onder de
boomen te voorschijn en trad de nieuw aangekomenen in den weg. Doch hij
bemerkte weldra dat hij hierin niet voorzichtig had gehandeld, want in
de morgenschemering zag hij in de verte de punten van wapens
glinsteren.</p>
<p>„Spoedig Edrik! maak de anderen wakker en breng ze hier,
terwijl ik deze lieden aan de praat houd!”</p>
<p>Edrik liep zoo snel hij kon naar huis terug, waar hij allen in
groote opgewondenheid vond. Freydisa had van Edrik’s moeder
vernomen wat er aan de hand was, en had de krijgslieden gewekt, zoodat
hij allen gereed vond om den vijand aan te vallen.</p>
<p>Intusschen stond graaf Eirik met zijn zoons en met Thorward midden
op het pad en Sigvald sprak:</p>
<p>„Ik zal maar niet vragen, wat gij komt doen. Ik weet dat gij u
op mij wilt wreken. Welnu, wreekt u! Hier zijn wij!”</p>
<p>Ingvar sprak geen woord, maar hij trad voorwaarts en deed een slag
naar het hoofd van Sigvald. Doch deze was zeer sterk, <span class=
"pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51" name="pb51">51</a>]</span>en
bekwaam in het hanteeren der wapenen. Voor dat de slag kon neervallen,
weerde hij dien af met zijn strijdbijl, sprong toen ter zijde en hieuw
met zijn bijl naar Ingvar. De bijl spleet de ringen van diens helm en
trof hem in de wang, zoodat hij bewusteloos op den grond viel.</p>
<p>Thorward, Leif en Eirik maakten insgelijks korte metten met de
anderen; zij waren allen beproefde krijgers en hoewel hunne
tegenstanders niet te verachten waren, was de overwinning toch spoedig
beslist.</p>
<p>Doch nu konden de vrienden zich van de talrijkheid van den
naderenden vijand overtuigen. Zij trokken zich daarom terug onder de
boomen en rug aan rug staande verdedigden zij zich tegen de
overmacht.</p>
<p>Ongeveer twintig vrienden en bondgenooten van Thassi waren er; zij
kwamen om zijn verbanning en den val van Ingvar te wreken. Zij waren er
echter niet tijdig genoeg, want spoedig was het hun beurt om zich te
verdedigen. Sigvald’s volgelingen en gasten, ongeveer honderd
man, aangevoerd door Thorfinn, kwamen de vrienden ontzetten; kleine
Edrik diende hun als gids.</p>
<p>Ingvar’s vrienden trachtten te ontvluchten, maar Thorward trad
met Eirik en zijn zonen uit het bosch te voorschijn en sneed hun den
weg af, totdat hun vrienden nabij genoeg waren om van hun strijdbijlen
gebruik te maken. Slechts drie ontkwamen om het lot der anderen te
vertellen; vier werden gevangen genomen en de anderen werden
gedood.</p>
<p>Het gedrag van kleinen Edrik bij deze gelegenheid dwong de
goedkeuring af van al de bewoners van het eiland. Niettegenstaande zijn
jeugd, werd hij in zijns vaders bende opgenomen, toen zij naar Groendal
terugkeerden.</p>
<p>Den volgenden morgen zouden de opperhoofden samenkomen <span class=
"pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52" name="pb52">52</a>]</span>om te
beraadslagen wat het beste zou zijn voor IJsland, òf om den
christelijken godsdienst tot heerschende te maken, òf om den
heidenschen priesters toe te staan hun godsdienstplechtigheden te
verrichten.</p>
<p>Als de oudste der opperhoofden legde Eirik het eerst zijn meening
bloot. Volgens hem had iedereen het recht zijn eigen inzichten te
volgen, en kwam het er niet op aan of hij in Christus of in Thor
geloofde, zoo lang hij slechts zijn plicht deed.</p>
<p>„Ik ben van den ouden tijd, ik zou niet passen in een wereld
van nieuwe denkbeelden. Ik ben een kind van Odin! Mijn hoofd is grijs.
Ik zag reeds meer dan zestig winters. Mijn hart begint te verlangen
naar het eind, om zich bij de dapperen daarboven te voegen, doch mijn
hart veracht den kalmen dood van een Christen. Ik wil in den slag
vallen; mijn lichaam en mijn wapenrusting zullen in een hoogen
grafheuvel begraven liggen, want ik blijf trouw aan den god mijner
vaderen!”</p>
<p>Een donderende toejuiching der heidensche krijgslieden volgde op
deze rede, maar werd verdoofd door een geraas, dat den grond deed
schudden. Met een hevig gekraak schoot uit den top van een nabijgelegen
heuvel een dikke rookkolom naar boven, met zooveel kracht dat stukken
rots, groote blokken lava en een massa steenen omhoog vlogen. De
gloeiende lava op den grond kleurde den rookwolk met een rooden gloed,
zoodat het scheen alsof een groote vuurkolom omhoog steeg. Langs alle
kanten stroomde de lava van den heuvel langzaam voort naar de plaats
waar de<a id="xd21e1080" name="xd21e1080"></a> „Ting”
bijeen was.</p>
<p>„Nu zullen wij ons geloof eens op de proef stellen,” zei
de oude Eirik. „Ik blijf hier. Als Odin zijn krijgers noodig
heeft, zijn wij bereid, doch als de God der Christenen zijn volgelingen
wil redden, laat hem dan nu zijn macht toonen!” <span class=
"pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53" name="pb53">53</a>]</span></p>
<p>Nauwelijks had hij deze woorden gesproken of de lava begon langzamer
te vloeien. De koude noordoosten wind verstijfde den stroom. Sommigen
uit het volk namen verschrikt de vlucht, maar de meesten bleven om te
zien hoe alles zou afloopen.</p>
<p>Graaf Eirik stond trotsch op zijn steen en riep uit:</p>
<p>„Vrienden! Het is duidelijk dat Odin en Thor den storm hebben
tegengehouden, omdat zij hun aanbidders wilden sparen, doch zij zijn
zeer vertoornd, anders zou dit wonder niet geschied zijn.”</p>
<p>„Als dat het geval is,” riep Yalto, „waren de
goden dan boos, toen er zestig jaar geleden niet anders dan aanbidders
van Thor en Odin op het eiland woonden, en toen toch was de lava,
waarop wij nu staan, een gloeiende zee! Neen, vrienden! ik lees de
boodschap aldus: „God is liefde, en hij wil niet dat ook maar een
enkel Heiden verloren ga!”<span class="corr" id="xd21e1094"
title="Niet in bron">”</span></p>
<p>Toen sprak Gizur: „Deze vreeselijke openbaringen van
God’s almacht worden door de aanbidders van Odin gebruikt om de
minder verstandigen te bedriegen. Ik beroep mij op de knapen; zij
hebben in den tempel van Baldur de bedriegerijen der heidensche
priesters gezien. Zij zagen hoe de vrouwen, gekleed als godinnen,
voorbereid werden om hun rol te spelen; maar dit is geen bedriegerij,
wij hebben niets gedaan om deze verschrikkelijke gebeurtenis te
veroorzaken. Onze God is geen God des toorns, maar een God der
liefde!”</p>
<p>Zelfs die Heidenen, die in dit alles niets dan toeval zagen, waren
getroffen door Gizur’s woorden.</p>
<p>Na een stormachtige bijeenkomst gaven de afgevaardigden der twaalf
afdeelingen van het eiland hun toestemming om in elke afdeeling een
christenkerk te bouwen, waarna de vergadering uiteen ging om bij
Sigvald het middagmaal te <span class="pagenum">[<a id="pb54" href=
"#pb54" name="pb54">54</a>]</span>gebruiken. Daar gekomen bevond men
dat de vier gevangenen, die men in het gevecht gemaakt had, nergens te
vinden waren. Zij waren dus ontvlucht.</p>
<p>Ongeveer een maand later werd te Reikiavik een dubbel huwelijk
gesloten. Thorfinn en Leif hadden de twee zusters Guthrida en Hallfrida
naar het altaar geleid. Nooit werd er, vóór of na dien
tijd, vroolijker bruiloft op IJsland gevierd. Iedereen was verheugd,
behalve Freydisa, die een weinig jaloersch scheen te zijn, dat een
ander huwelijk het hare in de schaduw stelde.</p>
<p>Groote feesten werden er gegeven. Voor Leif en zijn bruid was te
Helgastad een huis in orde gebracht, terwijl voor Thorfinn en Hallfrida
een dergelijke woning was gereed gemaakt te Drakenness. Het schijnt dat
Freydisa niet kon velen dat Thorfinn en zijn vrouw op grootscher voet
leefden dan zij zelve. Zij legde op dit punt een groote gevoeligheid
aan den dag, die een verkoeling tusschen Thorfinn en Thorward ten
gevolge had. Dit moet men wel in het oog houden om de volgende
gebeurtenissen te kunnen begrijpen, als ook dat Thassi’s familie
van Noorweegsche afkomst was.</p>
<p>Zoodra de feestelijkheden afgeloopen waren, gingen de jongens te
Groendal toebereidselen maken voor den naderenden winter. De
sneeuwschoenen en de sleden werden te voorschijn gehaald, en er werden
maatregelen genomen om vooral van de berenjacht te genieten, hoewel die
in ’t algemeen voor jongens gevaarlijk werd geacht.</p>
<p>Niets vonden zij aangenamer dan om naar de bosschen van Krakenness
te gaan om dennetakken te halen, om de groote <span class=
"pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55" name="pb55">55</a>]</span>hal te
versieren voor het Joelfeest. Dit feest wordt nog in het noorden
gevierd, zonder eenige poging om het onder den naam Kerstmis te
vermommen.</p>
<p>De drie knapen voerden een druk gesprek, terwijl zij over de sneeuw
met hun sleden op weg waren naar Krakenness. Achter hen kwam een
boerenslede om de takken op te leggen. De jongens konden veilig op hun
kleine IJslandsche pony’s vertrouwen, totdat de sneeuw dikker
begon te vallen en zij dus hun aandacht meer aan den weg moesten
wijden. Zij matigden hun vaart, maar toch gleden de sleden gelijk
voort, totdat die van Nils plotseling wegzonk. Het kleine paard viel op
zijde en Nils verdween in een hol, dat gedeeltelijk tegen den wind
beschut, niet geheel en al was volgesneeuwd. Door deze losse sneeuw
rolde de kleine Noorman heen, totdat hij op iets warms en zachts
stuitte. Het paard schrikte hevig en rende, met de slede achter zich,
van waar het gekomen was. De andere paarden schenen eveneens door den
schrik bevangen te zijn, want zij volgden zoo snel als zij maar
konden.</p>
<p>Zoodra zij bemerkten dat de paarden niet meer te regeeren waren,
sprongen de knapen uit de sleden op de sneeuw. Hun kleeding van
zeehondenvel beschermde hen toch tegen koude en vochtigheid.</p>
<p>Nils bevond zich in een neteligen toestand. Toen namelijk de zachte
en harige massa, waarop hij gevallen was, zich begon te bewegen, kwam
hij tot de ontdekking dat hij op een slapenden beer was neergekomen.
Hoewel hij, toen hij dicht bij het nieuw ontdekte land was, den wensch
had geuit om eens op de berenjacht te kunnen gaan, herhaalde hij dien
wensch nu toch niet. Nu had hij een beer, maar hij kon de onaangename
gedachte niet bedwingen dat hij den beer niet had, maar de beer hem.
<span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56" name=
"pb56">56</a>]</span></p>
<p>Hij herstelde zich echter spoedig van den schrik en sprong het hol
uit. Hij liep zoo snel hij kon naar den naastbijstaanden boom, en klom
met groote vlugheid naar boven. Maar de beer gaf hem in vlugheid niets
toe en in de klimkunst kwam de knaap met zijn viervoetigen vijand niet
in vergelijking. Gelukkig was hij hem echter vooruit en maakte van dit
voordeel een goed gebruik.</p>
<p>Elke knaap was voorzien van een kleine, scherpe bijl, die hij los in
den gordel droeg en welke diende om de takken af te slaan. Bovendien
hadden zij ook elk een jachtspeer, zooals die gewoonlijk door de vrijen
gedragen werd, maar hun speren waren lichter dan die der mannen.</p>
<p>Toen Nils in den boom klom, liet hij zijn speer vallen<span class=
"corr" id="xd21e1131" title="Niet in bron">.</span> De beer hield stil
en scheen eerst eens goed te willen onderzoeken wat het was, voordat
hij zich verder waagde. Dit gaf Nils meer tijd en toen hij zoo hoog
mogelijk in den boom was geklommen, nam hij zijn bijl in de hand, en
zijn voeten zooveel mogelijk terug trekkend, boog hij zich voorover om
den beer af te wachten. Al dien tijd door riep hij tot zijn vrienden:
„Helpt! Edrik, Osrik, helpt!”</p>
<p>De beer klom bedaard verder, zonder zich veel te haasten maar met
een blik alsof hij zeggen wilde, dat hij zeker was van zijn prooi. Nils
wachtte totdat een klauw van het monster binnen zijn bereik was, en gaf
er toen met zijn scherp wapen zulk een slag op, dat hij den poot bijna
van het lichaam scheidde.</p>
<p>Doch de beer achtte het beneden zich om te toonen, dat hij pijn had;
hij steunde nu op zijn anderen poot en klom een weinig hooger in den
boom, die nu onder zijn gewicht begon te buigen. Dit maakte den beer
voorzichtig en daardoor kreeg <span class="pagenum">[<a id="pb57" href=
"#pb57" name="pb57">57</a>]</span>Nils den tijd om ook den anderen
klauw een slag toe te brengen. De tweede slag was echter veel zwakker
dan de eerste, en hoewel hij tot op het been trof, verlamde hij het
monster niet. Stellig had de knaap het leven er bij ingeschoten als de
anderen hem niet waren komen helpen.</p>
<p>Zij kwamen alleen, want de boer was bezig met zijn verschrikt paard
de pooten bij elkaar te binden. Hij wist dat zijn paard noodzakelijk
was om de jongens naar huis te brengen.</p>
<p>Edrik en Osrik konden niet snel voortkomen; hun sneeuwschoenen lagen
in de sleden, waarmee de paarden op hol waren gegaan, en zij zonken
daardoor zoo diep in de sneeuw, dat zij bijna niet voortkonden.
Gelukkig hadden zij hun speren vastgehouden, toen zij uit de slede
sprongen; bovendien staken de bijlen in de gordels, zoodat zij geheel
gewapend waren.</p>
<p>Edrik bereikte den boom het eerst; hij hield zijn speer in de
rechterhand, sloeg zijn beenen om den stam en werkte zich zoo met
behulp van zijn vrije hand naar boven. Zoodra hij dichtbij genoeg was,
stak bij de speer zoover hij kon in de zijde van het monster, maar daar
hij zich moest vasthouden, had hij geen kracht genoeg om den stoot
doodelijk te maken.</p>
<p>De beer begon snel naar beneden te klimmen, doch daar trof hij Osrik
aan, dien hij te gemoet ging op de achterpooten loopend, met de
voorpooten uitgestrekt, alsof hij den knaap wilde omhelzen. Osrik gaf
hem een flinken stoot met de speer, maar bruin, woedend van pijn, rende
voort. Osrik ontweek hem en sprong achter den boom. De beer liet zich
op zijn vier pooten zakken en toen Edrik hem onder zich zag, sprong hij
hem, zonder zich een oogenblik te bedenken, boven op den rug.</p>
<p>Bruin brulde het uit, draaide den kop om, liet zijn vreeselijke
tanden zien en trachtte zijn vijand te grijpen. Maar Edrik <span class=
"pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58" name="pb58">58</a>]</span>bleef
stevig zitten, greep zijn bijl en sloeg met een flinken slag den
ruggegraat van het monster doormidden.</p>
<p>Juist toen hij dood neerviel, kwam de boer om de knapen te helpen,
die zoo goed getoond hadden dat zij het zonder hulp wel afkonden. Hij
was verbaasd dat zulk een groote beer door drie knapen gedood was.</p>
<p>„Edrik heeft hem gedood. Hoe krijgen wij hem nu naar
huis?” zei Osrik.</p>
<p>„Ik weet het waarlijk niet; hij is te zwaar voor de slede.
Bovendien maakt alleen de lucht van het dier het paard dol.”</p>
<p>Intusschen was Nils uit zijn boom geklommen.</p>
<p>„Hoor eens, Finn Glaffson!” zeide hij, „rijd terug
naar Groendal en breng den graaf met zijn gasten hier om den beer te
zien. Gij kunt er zeker van zijn dat gij ze allen op den weg zult
aantreffen, want onze paarden zijn stellig regelrecht naar Groendal
gerend!”</p>
<p>Na een korte beraadslaging kwam men tot het besluit dat dit het
beste zou zijn, en dat de jongens zouden achterblijven om te maken dat
de wolven zich niet aan den beer te goed deden.</p>
<p>„Nu hebben wij het recht om de huid van den beer op onze
schilden te dragen,” zei Edrik, toen de boer vertrokken was.</p>
<p>„Neen, Edrik! gij alleen hebt het recht daartoe, want gij hebt
den beer gedood,” antwoordde Osrik.</p>
<p>„Geef mij maar liever de eer,” riep Nils, „want
als ik niet op hem gevallen was, zouden wij zonder beer het bosch
verlaten hebben.”</p>
<p>„Dat is waar,” zei Edrik, „en ik geloof dat wij
het beste zullen doen met den prijs te verdeelen; de huid zal wel groot
genoeg zijn!” <span class="pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59"
name="pb59">59</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">VII.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">De gevangenen, aan Sigvald’s bewaking ontsnapt,
waren gevlucht naar het huis, waar Thassi eens gewoond had, omringd
door zijn vrienden en volgelingen. Hoewel hij nu als balling rondzwierf
dachten zij, die hem eens liefhadden, nog steeds aan hem, en zij
haatten hen, die de oorzaak waren van zijn ballingschap.</p>
<p>Onder de ontsnapten bevond zich een bloedverwant van Thassi, die
naar wraak dorstend de anderen aldus aansprak:</p>
<p>„Vrienden! wij moeten ons verschuilen en weer tevoorschijn
komen als men het zoeken naar ons opgegeven heeft. Als die graaf
dáár slaapt, zullen wij er heen sluipen en wraak
nemen.”</p>
<p>„Maar de vrienden van Sigvald zijn talrijk en wij zijn
alleen!” zei een ander.</p>
<p>„Niet ver van hier staat een huis, waar een vriend van Thassi
woont. Hij is een Noorweger en zal ons helpen!”</p>
<p>Zij reden met hun vieren verder tot zij aankwamen bij Ikutil, een
man die een klein stuk grond bezat. Hij was bereid hen te helpen en
leende hun met bont gevoerde mantels en laarzen, en al wat zij noodig
hadden.</p>
<p>„Nu moet gij verstandig handelen;” zei Ikutil,
„gij moet weten dat alles het werk is van de oude tooverkol Unna.
Zij zond <span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60" name=
"pb60">60</a>]</span>Leif een waarschuwing! Een tooverheks die geheimen
verklapt, verdient verbrand te worden!”</p>
<p>„Ja, dat is waar; wij zullen de verslagenen op haar
wreken!”</p>
<p>Zij bleven drie weken bij Ikutil en het plan werd vastgesteld. Zij
waren er te meer mee ingenomen, toen Ikutil hun vertelde dat de oude
tooverheks de grootmoeder was van Freydisa, en dat zij en haar
echtgenoot Thorward woedend zouden zijn, als de oude vrouw gedood
werd.</p>
<p>„Als wij Unna dooden, wreken wij ons op onze vijanden en dat
is de moeite waard!” zoo besloot hij.</p>
<p>De mannen reden heen en kwamen aan het huis, waar wij Freydisa met
haar moeder en grootmoeder het eerst hebben aangetroffen. De
dienstmaagd Aska trad hen te gemoet en zeide dat haar meesteres ziek
was en niet gestoord kon worden.</p>
<p>„Wij moeten haar zien,” zeiden de mannen, en snelden de
kamer binnen. Daar lag de oude vrouw op een met dierenvellen bedekt
bed, hoewel de kamer zoo heet was dat men er bijna stikte.</p>
<p>„Wat zoekt gij hier?” riep Unna uit.</p>
<p>„Wraak voor Thassi!” en voor dat de oude vrouw om hulp
kon roepen, werd zij gedood, waarop de moordenaars de vlucht namen.</p>
<p>Maar Aska steeg te paard en kwam na drie dagen te Groendal aan, en
vertelde alles aan Freydisa, die in bitteren toorn wraak zwoer aan alle
Noorwegers. Zij ging naar Thorward en vertelde hem dat vrienden van
Thassi haar grootmoeder vermoord hadden.</p>
<p>„Ik zal haar wreken, Freydisa! Als het lente wordt zal ik de
mannen uitdagen en ze dooden om u genoegen te doen. Wie zijn
zij?” <span class="pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61" name=
"pb61">61</a>]</span></p>
<p>„Ik weet niet anders dan dat het Noorwegers zijn! Gij moet het
weten!”</p>
<p>Hier werd het gesprek gestoord door een hevig rumoer, hetwelk werd
veroorzaakt door een troep IJslanders, die, aangevoerd door Sigvald,
Edrik en zijn twee vrienden met hun zegeteeken naar huis brachten. Het
dooden van een beer was altijd een reden tot groote blijdschap, maar
deze overwinning door drie knapen bevochten, was iets bijzonders.
Thorward voegde zich bij hen en zij begaven zich allen naar de hal van
Sigvald. De krijgslieden wedijverden om den knapen eer te bewijzen.</p>
<p>Sigvald wees allen plaatsen aan en zes krachtige mannen gingen het
vertrek rond, terwijl zij twee aan twee de knapen droegen. De
<span class="corr" id="xd21e1220" title=
"Bron: berenbuid">berenhuid</span> werd plechtig onder hen verdeeld om
er hun schilden mee te bedekken in plaats van de witte geitenvellen,
die zij er tot nu toe op gedragen hadden.</p>
<p>Toen zij aldus driemaal de zaal rond gedragen waren, stond Sigvald
op en van zijn arm drie gouden banden nemende, gaf hij die aan de
knapen, terwijl hij tot hen zeide:</p>
<p>„Ik geef u ieder een ring, als belooning uwer
dapperheid.”</p>
<p>De toejuichingen, die hierop volgden, beletten Sigvald een oogenblik
het voortgaan, maar eindelijk vervolgde hij:</p>
<p>„Met vergunning van de krijgslieden zullen zij voortaan met
mij op de daïs zitten in plaats van, zooals tot nu toe, aan de
lagere tafels.”</p>
<p>De drie knapen werden van de schouders der krijgslieden op de
daïs nedergezet. Thorfrida en de moeders der beide andere knapen
waren dien dag zeer trotsch op hun zonen. Zoodra het feestmaal
geëindigd was, begonnen Edrik en zijn vrienden de hal met groen te
versieren. De priesters waren beiden tegenwoordig, maar zij verzetten
zich niet tegen deze handelwijze, <span class="pagenum">[<a id="pb62"
href="#pb62" name="pb62">62</a>]</span>doch inplaats dat paarden werden
geslacht om in den Joeltijd gegeten te worden, werden nu ossen genomen,
daar de priesters verklaarden, dat het eten van paardevleesch een
heidensche gewoonte was.</p>
<p>De dag, waarop de duisternis het licht overwint, brak aan. De
joelblokken werden gebrand om den houtstapel voor te stellen, waarop
het lijk van Baldur, den zonnegod, verbrand werd, en de oudejaarsavond
werd gevierd, omdat hij het leven geeft aan een nieuw jaar. Christenen
en Heidenen vereenigden zich bij deze buitengewone gelegenheid.</p>
<p>Er werden overal feestmalen gegeven en spelen uitgevoerd. De knapen
hadden het druk, want het was hun taak om de oudere krijgers te
vermaken door nagebootste gevechten, door verschillende spelen en
kluchten, die met groote bevalligheid en vlugheid werden
uitgevoerd.</p>
<p>Daarop kwam de „Najoel”, tot de Paasch-zon verscheen. De
vreugde en de feesten, na zulk een wekenlange duisternis, waren zoo
groot, dat wij niet in staat zijn ze te beschrijven. Het is voldoende
als wij zeggen dat onze vroegere Meifeesten alle daarvan afkomstig
zijn.</p>
<p>Nu brak het ijs en kwam de tijd, dat alles groen werd. De zomer ging
niet van een lente vooraf, maar viel plotseling in. Als door
tooverkracht ontsproot alles. Het gras groeide, de boomen kregen
bladeren en de natuur was zoo vroolijk als zij te voren somber was
geweest. De zeehonden keken uit het water bij de kust, eer zij zich aan
land waagden; de jongens bergden de sneeuwschoenen en haalden de booten
voor den dag, en spoedig brak de tijd aan, waarop de reis naar
Edrik’s nieuw gevonden land aangevangen zou worden.</p>
<p>Het was in het Noorden de gewoonte der gehuwde krijgslieden
<span class="pagenum">[<a id="pb63" href="#pb63" name=
"pb63">63</a>]</span>om op verre tochten hun vrouwen mede te nemen.
Leif en Thorfinn maakten zich dus met hun vrouwen gereed om zee te
kiezen. De drie schepen: de Sleipner, de Nagelfari en de Rolf-Krake
zeilden te zamen uit, maar Byarn was naar Noorwegen gegaan.</p>
<p>Het was een plechtige dag voor <span class="corr" id="xd21e1250"
title="Bron: Reikavik">Reikiavik</span> toen Eirik, de Roode, vertrok.
Hij riep zijn zoons en eenige der voornaamste inwoners tot zich en
sprak:</p>
<p>„Mijn lokken zijn grijs, ik ben niet dezelfde meer van voor
veertig jaar. En zoo is het ook met u en met de wereld. Ik zie een
nieuwen tijd komen, en ook hoe de reine Christus de plaats inneemt van
den strijdbeminnenden Odin. Mijn lieve zoon Leif Eirikson heeft de
nieuwe leer omhelsd. Wel, hij mag dat doen, ik heb er niets tegen, maar
ik blijf een aanhanger van het oude geloof. Maar hetzij gij behoort aan
Odin of aan Christus, doet altijd uw plicht. Laat ieder daar gaan, waar
hij het liefst wil. Misschien is het nieuwgevonden land, dat onze
vriend ontdekt heeft, wel een gedeelte der nieuwe aarde, die ons
beloofd is, en komt zij tegelijk met den nieuw gevonden zuidelijken
hemel! Misschien is dat zoo, maar ik weet het niet zeker. Mijn zegen op
u allen! Moge de Alvader altijd met u zijn. Vaartwel!”</p>
<p>Donderend klonken de slagen der zwaarden op de schilden, een geluid
dat het hart van den ouden man met blijdschap vervulde. Hij trok zijn
zwaard en zijn breed schild stevig aan den arm houdende, schreed hij
voort naar de plank, die naar het dek van het drakenschip leidde. Hij
greep het roer en toonde zoodoende dat hij het bevel aanvaardde. Zijn
krijgers volgden hem; elk plaatste zijn schild rondom het schip en de
helft der bemanning nam plaats aan de riemen en wachtte op graaf
<span class="pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64" name=
"pb64">64</a>]</span>Eirik’s bevelen. Zij volgden: touw en zeilen
werden losgemaakt, en door wind en riemen geholpen, verliet het
drakenschip de kust.</p>
<p>Op de plaats, waar de Nagelfari gelegen had, kwam nu de Sleipner te
liggen. Thorfinn voerde het bevel daarover; hij bracht zijn vrouw
Guthrida eerst aan boord, en daarna volgden verscheidene krijgslieden
met hun vrouwen, voor wie een verblijf beneden in orde gebracht
was.</p>
<p>De vrouwen bleven op het dek om de krijgslieden aan boord te zien
komen, die hun echtgenooten op den tocht zouden vergezellen. Guthrida
greep het roer en riep haar echtgenoot tot zich met deze woorden:</p>
<p>„Thorfinn Karlsefni, neem het roer van mij over. Gij zijt onze
leidsman, onze gids en strijder. Handel met ons naar
welgevallen!”</p>
<p>Op de Rolf-Krake, waar Leif Eirikson het bevel voerde, had dezelfde
plechtigheid plaats, toen de Sleipner de Nagelfari gevolgd was.</p>
<p>Toen ook de Rolf-Krake haar touwen losmaakte, verdubbelden de
toejuichingen aan de kust. Van de drie statige schepen rees een
plechtig gezang omhoog, dat den toeschouwers liefelijk in de ooren
klonk.</p>
<p>Onze jonge vrienden bevonden zich te zamen bij Leif Eirikson aan
boord van de Rolf-Krake. Osrik, de oudste, moest dienst doen als
krijgsman en roeier, terwijl Edrik en Nils als uitkijk geplaatst
waren.</p>
<p>Njord bevond zich ook aan boord, en scheen te denken dat hij het
bevel voerde, want hij was overal tegelijk en blafte bij alles wat er
gebeurde. De krijgslieden hadden er schik in.</p>
<p>Njord was de eerste New-Foundlandsche hond in Europa, en
<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65" name=
"pb65">65</a>]</span>zij wisten nog niet hoe dat soort honden met het
water vertrouwd is.</p>
<p>„Kijk eens daar ginds, Nils?” riep Edrik. „Wat is
dat daar te lijwaarts?”</p>
<p>„Ik kan het niet goed onderscheiden. Ik zal het Leif even gaan
vertellen.”</p>
<p>„Dat is een ijsberg, Edrik!” riep Leif uit. „Het
verwondert mij dat gij de ijsbergen vergeten zijt!”</p>
<p>„Maar zij zien er heel anders uit. Ik dacht niet dat het een
ijsberg was.”</p>
<p>Daar riep kleine Nils uit: „Edrik, zie eens daar ginds!”
en in tegenovergestelde richting zagen zij nog zulk een ijsberg, die
hen met groote snelheid naderde. Leif gaf bevel om flink door te roeien
en weldra waren zij aan het dreigend gevaar ontsnapt en de Nagelfari en
de Sleipner ver vooruit.</p>
<p>„Wat zou dat beteekenen?” riep Leif. „Zij schijnen
het gevaar op de Nagelfari niet te bemerken. Wat kunnen wij
doen?”</p>
<p>„Wij kunnen niets doen,” zei een oude Noorweger, die de
kust van Groenland goed kende. „Al wat wij doen kunnen is voort
te zeilen; teruggaan zou ons noodlottig worden.”</p>
<p>„Is het leven mijns vaders niet meer waard dan het mijne?
Wenden, mannen!” riep Leif.</p>
<p>Zelf nam hij het roer weer in handen en veranderde den koers, om den
ouden Eirik te kunnen helpen, als ’t noodig was.</p>
<p>Intusschen kwam de tweede ijsberg langzaam maar zeker nader. De
Nagelfari, Eiriks schip, kwam er hoe langer hoe dichter bij, terwijl
men op de Sleipner het gevaar bemerkt scheen te hebben, want daar
spande men alle krachten in om het te ontkomen. <span class=
"pagenum">[<a id="pb66" href="#pb66" name="pb66">66</a>]</span></p>
<p>Leif zette voortdurend zijn mannen aan, ten einde zijns vaders schip
bij tijds te bereiken, maar Eirik scheen blind voor het nakend gevaar.
Te vergeefs gaf Leif signalen op zijn horen; zij schenen door de
bemanning van de Nagelfari niet opgemerkt te worden.</p>
<p>Ten laatste bemerkten zij toch het gevaar en de mannen roeiden wat
zij konden, maar toch naderden zij hoe langer hoe meer den ijsberg, in
plaats van er zich van te verwijderen.</p>
<p>Daar kwam de Rolf-Krake met Leif aan boord. „Red u
vader!” riep hij. „Spring in zee. Komt allen hier; er is
plaats genoeg!”</p>
<p>Eirik zag hoe de ijsbergen dreigden het schip te verbrijzelen, en
hij sprong in zee, gevolgd door zijn bemanning. Hun werden touwen
toegeworpen, en spoedig stonden al de vermoeide mannen van de Nagelfari
veilig op het dek van de Rolf-Krake.... allen, behalve Eirik, die, toen
hij trachtte een touw te vatten, misgegrepen had en weer in het water
was teruggevallen.</p>
<p>Uitgeput als hij was, had de oude krijger geen kracht meer het touw
te grijpen, dat men hem nogmaals toewierp. Leif riep angstig uit:
„Grijp het touw! Houd vast, vader!” en hij begon zich reeds
van zijn zware wapenrusting te ontdoen om zich in het water beter te
kunnen bewegen, toen men plotseling een plomp hoorde. De hond,—nu
een jaar ouder, dan toen hij uit het pas ontdekte land kwam—had
het kleed van graaf Eirik tusschen zijn tanden gevat en hield hem boven
water.</p>
<p>Deze hulp herstelde Eirik en gaf hem zijn vertrouwen terug. Nogmaals
werd hem een touw toegeworpen; dezen keer greep hij het, doch hij kon
het niet goed vastmaken, hoewel de hond hem nog altijd boven water
hield.</p>
<p>Daar naderde Edrik, stevig aan een touw bevestigd, de plaats waar
man en hond met den dood worstelden. Hij slaagde er <span class=
"pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67" name="pb67">67</a>]</span>in het
touw stevig om Eirik vast te maken, en zoo werd de oude graaf veilig
aan boord getrokken.</p>
<p>Terwijl dit gebeurde zwom de hond geduldig rond. Edrik bond nu het
touw om zijn middel, nam den hond in zijn armen en liet zich zoo aan
boord trekken. Het was hoog tijd: de roeiers grepen met alle kracht de
riemen; twee mannen aan iederen riem en de Rolf-Krake vloog over de
golven, terwijl de Nagelfari het ijs naderde en een zeker verderf te
gemoet ging.</p>
<p>„Roeit voort, mannen!” riep Leif, „wij moeten
beproeven te ontsnappen!<span class="corr" id="xd21e1321" title=
"Niet in bron">”</span></p>
<p>Wat roeien zij snel! Daar nadert hen de tweede ijsberg. Kunnen zij
nog ontkomen? Gelukkig zijn zij het eind van de reusachtige massa
voorbij, die snel tegen de andere komt aandrijven. Daar stooten beide
bergen tegen elkander met een knal als van zwaar geschut. De
achtersteven van de Rolf-Krake heeft toch nog iets te lijden, maar het
schip is behouden. Het vaartuig van graaf Eirik echter is geheel
verbrijzeld.</p>
<p>„Kijk eens naar dien hond, Leif! Hebt gij ooit in uw leven
zoo’n dier gezien? Nog geen twee jaar oud en toch redt hij mij
het leven. Het is alsof hij, evengoed als wij, weet wat wij
zeggen!”</p>
<p>De krijgslieden keken verbaasd dat de oude Eirik zich zoo aan zijn
blijdschap overgaf, hij, die volgens zijn geloof zoo onverschillig
moest zijn voor leven of dood. Njord liet geduldig toe dat de oude man
hem liefkoosde.</p>
<p>„Dat was bij het kantje af, Nils!” zeide Edrik.</p>
<p>„O, ik geloof dat zoo iets wel eens meer gebeurt. Gelukkig dat
de Sleipner het nog ontkomen is, en geen menschenlevens te betreuren
zijn!” <span class="pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68" name=
"pb68">68</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">VIII.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">Den volgenden dag kwamen de Sleipner en de Rolf-Krake
weer bij elkaar, en onderscheidde Osrik de kust van Groenland. Men
ankerde in Eiriks-fjord, en spoedig bood de gastvrije tafel van den
ouden krijger den gasten de spijzen aan, die hij wist dat hun ’t
liefst waren. De vrouwen vonden het zeer aangenaam weer eens aan land
te zijn, en Njord maakte allerlei dolle sprongen.</p>
<p>De kleine kolonie verheugde zich in de geschenken, die hun met de
schepen uit Groenland waren toegezonden, doch nu was het de vraag, wie
mede zou gaan naar het nieuw ontdekte land en wie op Groenland zou
blijven.</p>
<p>Eirik, de Roode, belegde een vergadering en daar werd besloten dat
hij zich aan boord van de Sleipner zou inschepen, en den tocht zou
leiden, doch eerst drie dagen na de vergadering. Door Christenen en
Heidenen werd de zegen van het Opperwezen afgesmeekt op hun
onderneming.</p>
<p>Toen die dag kwam werden de Rolf-Krake en de Sleipner naar
Eiriks-fjord gebracht; daar zouden Eirik en zijn zoon zich in alle
plechtigheid inschepen. De oude graaf besteeg zijn paard en gevolgd
door zijn zoon, reed hij aan het hoofd van den optocht. Op hem volgde
Thorfinn op een prachtig oorlogsros en naast deze, op een melkwit
paard, reed zijn vrouw Guthrida. <span class="pagenum">[<a id="pb69"
href="#pb69" name="pb69">69</a>]</span>Achter hem kwamen de
krijgslieden, die drie aan drie reden, en deze werden weer gevolgd door
de vrouwen.</p>
<p>Op het oogenblik dat zij de plaats der inscheping bereikten, werd
het paard van Eirik onrustig, steigerde en wierp zijn berijder af. Leif
sprong dadelijk toe om zijn vader te helpen, die door den val
bewusteloos scheen, zoodat zijn zoon eerst dacht dat hij dood was; doch
hij kwam spoedig weer bij en stond statig en trotsch als te voren voor
zijn zoon, dien hij aldus aansprak:</p>
<p>„Neen, Leif! ik blijf hier. Ik houd dit voor een teeken dat
mijn dagen als zeeman en krijger geteld zijn. Ik wil de goden niet
verzoeken. Ga, mijn zoon! en neem met u mijn twee volgelingen, die ik
het meest op prijs stel; mijn jager Thorhall en mijn Duitschen
hofmeester Tyrker. Thorhall zal u van dienst zijn bij het vervolgen van
het wild, en Tyrker is bekwaam en slim. En gij Thorfinn! neem zooveel
mijner mannen met u als wenschen uit te zeilen. Mogen de goden u allen
beschermen!”</p>
<p>Allen waren afgestegen en hadden zich rondom Eirik geschaard. Zelfs
de Christenen waren van meening, dat hij een duidelijk teeken had
gehad, dat zijn tocht door de Voorzienigheid niet goedgevonden werd. Er
waren er zelfs onder, die dachten dat het teeken voor hen allen bestemd
was. Leif en zijn vader gaven dezen verlof om te blijven, maar al de
anderen scheepten zich in, ook Thorhall en Tyrker. Oude Eirik keek de
drakenschepen na, zoolang hij ze maar eenigszins zien kon, en toen
keerde hij zwijgend naar de hal terug.</p>
<p>Intusschen spoedden de schepen zich voort. Edrik, Osrik en Nils
waren in een opgeruimde stemming, hoewel hun makker, de hond, was
achtergebleven om ouden Eirik wat op te vroolijken.</p>
<p>Reeds na vijf dagen kreeg de Rolf-Krake het land in zicht<a id=
"xd21e1358" name="xd21e1358"></a> <span class="pagenum">[<a id="pb70"
href="#pb70" name="pb70">70</a>]</span>dat het eerst door Byarn was
ontdekt geworden. De bemanning ging hier aan land, maar vond geen zweem
van plantengroei; niets dan een naakte, kale vlakte, bedekt met groote
platte steenen.</p>
<p>Aan dit land gaf Leif den naam van Helluland, of het Land der platte
steenen, en daar het niets aanbood, dat hen kon verlokken om te
blijven, scheepten de reizigers zich weder in.</p>
<p>Zij zeilden een dag langs de kust en kwamen toen aan een laag vlak
land, met talrijke zandige klippen, dicht begroeid met houtgewas. Hier
gingen zij nogmaals aan wal en zij noemden dit land Mark-land, nu
bekend als Nieuw-Schotland.</p>
<p>Westwaarts langs de kust van het vasteland zeilende, merkten zij op,
dat een groot gedeelte van den grond bij eb geheel droog bleef. Zij
gingen aan land en vonden een rivier, die uit een meer kwam, en in zee
liep. Het land zag er zoo aanlokkend uit dat onze zeelieden besloten
eens te beproeven, hoe ver zij de rivier met hun schepen konden
opzeilen. Bij vloed konden zij gemakkelijk bij het meer komen, en hier
ontscheepten zij zich. Het meer, de kust, de bosschen, in ’t kort
alles beviel Leif zoo, dat hij zijn voornemen te kennen gaf hier den
winter door te brengen.</p>
<p>Men ging met ijver aan ’t werk. Boomen werden geveld om de
woningen op te trekken. Het meer verschafte overvloed van heerlijken
zalm, de grond was vruchtbaar en de wouden waren vol vogels en men zag
er een groot aantal herten.</p>
<p>Er verrezen nu spoedig huizen. De mannen vingen langs de kust
zooveel zeehonden, dat zij vellen genoeg hadden om er de hutten van
binnen mee te bekleeden. Zij begonnen met dit werk in het eind van
Juni, en voor het einde van Augustus waren zij klaar. De knapen hadden
hard meegewerkt en nu zond Leif hen met den Duitscher Tyrker op een
ontdekkingstocht uit. <span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71"
name="pb71">71</a>]</span></p>
<p>„Osrik! wij gaan nog meer land ontdekken<span class="corr" id=
"xd21e1376" title="Niet in bron">,</span>” zeide Edrik.
„Wij zullen het Osdriksland, Nilsland of Edriksland
noemen!”</p>
<p>„Nooit Tyrkersland, als hij het ’t eerste ziet. Hij is
geen graaf, niet waar jongens?”</p>
<p>„Wees nu niet dwaas, Tyrker! Gij weet wel dat op IJsland alle
menschen gelijk zijn.”</p>
<p>Zoo sprekend wandelde het kleine gezelschap steeds voort in
zuidwestelijke richting, goed om zich heen ziende, om bij den terugkeer
den weg te kunnen vinden. Op den vierden dag van hun reis was de
voorraad levensmiddelen bijna uitgeput, en tot nog toe hadden zij niets
ontdekt; doch tegen den middag riep Edrik uit:</p>
<p>„O, Tyrker, kijk eens! Wat zijn dat voor struiken?”</p>
<p>De Duitscher keek in de richting, die Edrik had aangewezen. Hij liep
er vlug heen, en de jongens zagen hoe hij trossen met groote bessen
plukte, welke aan struiken groeiden.</p>
<p>„Ik ben een Rijnlander, jongens!” riep Tyrker. „Ik
zag dadelijk dat dit een wingerd was.” En hij ging voort van de
druiven te eten en drukte op luidruchtige wijze zijn blijdschap
uit.</p>
<p>De knapen waren verbaasd over de opgewektheid van den Duitscher,
totdat zij zelf de vruchten geproefd hadden. Zij waren koel en
verfrisschend, en stilden honger en dorst tegelijk.</p>
<p>„Nu, Tyrker! gij moet deze plaats een naam geven!”</p>
<p>„Noem dit land dan „Wijnland,” als gij wilt. Maar
wij moeten eenige vruchten meenemen, anders zullen de anderen ons niet
gelooven!”</p>
<p>Hij sneed daarop eenige takken van de naastbij staande boomen, en
zoo waren zij in staat een groot aantal trossen te dragen, zonder dat
de vruchten beschadigd werden.</p>
<p>Reeds den tweeden dag ontmoetten zij een afdeeling onder
<span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72" name=
"pb72">72</a>]</span>Thorfinn, die ongerust was geworden over het
wegblijven der knapen. Hij was even verbaasd als de knapen over de
ontdekking van Tyrker. In triumf gingen zij naar de nederzetting terug,
waar mannen en vrouwen zich verheugden over den uitslag van den tocht.
Leif vond de vruchten overheerlijk; hij deed Tyrker verscheidene
vragen, en omtrent den naam van het land zei hij:</p>
<p>„Ja, zoo zal het zijn. „Wijnland” zal voortaan de
naam zijn van dat paradijs.<span class="corr" id="xd21e1406" title=
"Niet in bron">”</span></p>
<p>Er werd bepaald dat de eene helft der kolonie druiven zou gaan
inzamelen, terwijl de andere helft de vrouwen zou blijven bewaken, doch
toen zij Wijnland goed onderzochten, vonden zij er nog meer dan
druiven, namelijk een soort van koren, dat in de zon rijpte. Zij sneden
er wat van af, en brachten het bij de vrouwen, die verklaarden dat het
ruw, maar zeer goed koren was. Ook leerde Tyrker hun hoe zij de druiven
konden bewaren, en weldra hadden zij zooveel, dat zij niet bevreesd
behoefden te zijn dat zij geen voorraad genoeg zouden hebben voor den
winter.</p>
<p>Groote toebereidselen werden er gemaakt voor de naderende koude,
maar toen de winter aanbrak, waren de IJslanders verwonderd dat het zoo
warm was. Wel is waar viel er sneeuw en was er wat ijs, maar was dat nu
winter! Het gras bleef groen, de rivier bleef stroomen en men kon
rondwandelen zonder de zware mantels van berenvel.</p>
<p>„Wel,” zei Leif Eirikson eens op een morgen tot zijn
vrouw, „als dit nu werkelijk is wat men het aardsche paradijs
noemt, dan zijn wij de gelukkigen, die het gevonden hebben!”</p>
<div class="figure xd21e1415width"><img src="images/p072.jpg" alt=""
width="521" height="720"></div>
<p>Den geheelen winter werd druk gejaagd, en toen de lente aanbrak had
men nog niet veel lust de plaats te verlaten. Men <span class=
"pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73" name="pb73">73</a>]</span>wachtte
tot het zomer was, en toen gingen allen weer onder zeil naar de kust
van Groenland. Men had een goeden voorraad druiven, koren en vleesch
aan boord, zoodat men vooreerst niet voor den honger behoefde te
vreezen.</p>
<p>De reizigers hadden geen man verloren; integendeel, het troepje was
nog vermeerderd door de geboorte van een zoon van Thorfinn, het eerste
Europeesche kind, dat in Amerika geboren werd. Hij werd
„Snorri” gedoopt, en men zegt dat van hem de beroemde
beeldhouwer Thorwaldson en de niet minder beroemde taalkundige
Magnusson afstammen.</p>
<p>De zeilen werden geheschen en de drakenschepen vertrokken met een
stevige zuidwestelijke bries, die hun een spoedigen terugkeer naar
Groenland scheen te beloven; maar ongelukkig draaide de wind eerst naar
het noorden, en toen naar het oosten, zoodat zij heel wat moeite hadden
hun koers te vinden.</p>
<p>Dit viel hun tegen, en het was des te erger omdat hun voorraad snel
begon te minderen. Zij verloren echter den moed niet, maar gingen
voort, zich richtend naar de sterren en dicht bij elkander
blijvende.</p>
<p>Op een morgen was Edrik boven in het kraaiennest. Het was een
prachtige, heldere dag, hoewel vrij wat kouder dan in Wijnland.</p>
<p>„Ahoy, daar op dek!” riep hij. „Land
vooruit!”</p>
<p>„Kom beneden; ik zal eens naar boven gaan!” antwoordde
Leif. Hij deed zulks en zag de kust als een blauwachtig grijze,
nevelachtige bank vóór zich liggen.</p>
<p>Groot was de opgewondenheid aan boord, toen tegen den avond het land
nabij genoeg was om het te herkennen als de noordwestelijke kust van
Groenland, en zij hier een wrak zagen. Dadelijk werd van de Rolf-Krake
een boot te water gelaten en <span class="pagenum">[<a id="pb74" href=
"#pb74" name="pb74">74</a>]</span>Edrik, Nils en Osrik mochten met de
bemanning meegaan om Leif te berichten, welk schip daar schipbreuk had
geleden.</p>
<p>De boot naderde en spoedig bemerkten de mannen dat aan het strand
menschen stonden.</p>
<p>„Waar vandaan?” vroegen zij, toen zij dichtbij genoeg
waren, en het antwoord luidde: „Van Reikiavik!<span class="corr"
id="xd21e1442" title="Niet in bron">”</span></p>
<p>Eenige riemslagen brachten hen aan land, waar Edrik tot zijn
blijdschap zijn vriend Thorward met zijn vrouw Freydisa benevens
vijftien anderen vond, en hij haastte zich Leif Eirikson van boord te
halen. Dadelijk volgde ook een boot van de Sleipner met Thorfinn en
eenige zijner mannen.</p>
<p>Leif had ook Tyrker en den jager Thorhall met zich mee in de boot
genomen, en zoodra hij aan land kwam, zond hij den <span class="corr"
id="xd21e1449" title="Bron: lager">jager</span> uit om te zien of hij
niet eenig wild kon schieten, dat hun tot voedsel kon dienen; want men
had nu zeventien monden meer open te houden.</p>
<p>Freydisa vertelde hun, hoe zij, toen zij van het nieuw gevonden land
hoorde, haar echtgenoot had overgehaald een schip uit te rusten om zelf
zijn geluk te beproeven, en hoe hun schip, na drie dagen zeilens, op
deze kust schipbreuk had geleden.</p>
<p>„Het is gelukkig dat wij u gevonden hebben,” antwoordde
Leif. „In den winter hadt gij allen moeten sterven van koude en
honger!”</p>
<p>Twee dagen gingen met vruchteloos zoeken naar voedsel voorbij, maar
toen Edrik op den derden dag een gedeelte der kust onderzocht, waar nog
niemand geweest was, zag hij den jager Thorhall op een rots zitten,
bezig met verzen te zingen. Hij stond op toen hij Edrik zag en zeide:
„Ik ga met u mee; wij zullen spoedig voedsel krijgen.”</p>
<p>En waarlijk, toen zij naar de overigen terugkeerden, vonden
<span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75" name=
"pb75">75</a>]</span>zij eenige mannen bezig een walvisch hooger op het
strand te halen.</p>
<p>Groote stukken werden gekookt, doch toen zij aan het eten waren riep
Thorhall:</p>
<p>„Ha, ha! Thor is behulpzamer geweest dan uw Christus! Ik heb
dien walvisch gekregen door mijn verzen.”</p>
<p>Het gevolg van deze opmerking was dat de Christenen niet meer van
het vleesch aten, doch de overlevering, waaraan wij dit verhaal
ontleenen, deelt ons mede dat het weder spoedig zachter werd, en dat er
geen gebrek aan voedsel meer was, want er kwam overvloed van visch. Ook
werden er eieren gevonden, en dit met de druiven en het koren aan
boord, was voldoende, totdat zij weer in Eiriks-fjord terugkwamen.</p>
<p>Wat was Edrik blij toen hij Njord terug zag. De hond was niet minder
verheugd en hij scheen den knaap eenige geheimzinnige mededeelingen te
doen, die Edrik volkomen scheen te begrijpen.</p>
<p>Thorfinn gaf den ouden Eirik al het hout en de druiven, die hij aan
boord had, ten geschenke, en daarover was deze zoo verheugd dat hij
allen, zonder uitzondering, uitnoodigde den Joeltijd bij hem in de hal
te vieren, en dit was het vroolijkste Joelfeest, dat ooit op Groenland
gevierd werd. <span class="pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76" name=
"pb76">76</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">IX.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">Freydisa had haar echtgenoot overgehaald de reis naar
New-Foundland te ondernemen, omdat zij niet kon velen dat Byarn zooveel
roem en eer behaalde, terwijl haar echtgenoot thuis zat, en niets deed.
Om de waarheid te zeggen, scheen deze het ook nu niet onaangenaam te
vinden een rustig Joelfeest onder Eiriks dak door te brengen en scheen
hij liever op IJsland beren te jagen, dan over den Oceaan te zeilen om
nieuwe landen te zoeken. Niet, dat hij bevreesd was, neen, hij kende de
vrees evenmin als de oude Eirik, maar hij was niet eerzuchtig en
wenschte slechts dat zijn vrouw wat huiselijker was.</p>
<p>Toen de lente echter naderde, besloot hij naar Reikiavik terug te
keeren. Zijn vrouw stemde slechts met weerzin toe en Leif besloot zich
met de knapen bij hen te voegen. Hij nam met zich Thorhall en Tyrker,
benevens de vijftien mannen, die zij op de kust hadden gevonden.</p>
<p>Te Reikiavik was er droevige tijding voor Edrik. Zijn vader was ten
gevolge van een val van zijn paard gestorven. Zijn moeder Thorfrida en
Magni—een der grootste hoofden van het eiland—waren benoemd
tot Edriks voogden. Bovendien kreeg zijn vriend Thorward een
uitnoodiging van het Noorweegsche hof, die Freydisa hem niet kon
verhinderen aan te nemen. <span class="pagenum">[<a id="pb77" href=
"#pb77" name="pb77">77</a>]</span></p>
<p>Na zijn vertrek werd Edrik aan Gigur toevertrouwd, die hem verder
zou onderwijzen, terwijl de oude krijgsman, Thorold, aangewezen werd om
hem in de behandeling der wapenen te bekwamen. Zijn reizen hadden zijn
kracht ontwikkeld, zoodat op het eind van het jaar geen jongen van zijn
leeftijd, en zelfs maar weinig ouderen, zich met hem in ’t
redeneeren of worstelen konden meten.</p>
<p>De meesten hielden van Edrik om zijn openhartigheid, maar
één was er, die hem haatte, en dit was niemand anders dan
Thorhall, de jager. Dat een knaap, zooals Edrik, zooveel dapperheid aan
den dag legde en daarbij zulk een goed Christen was, dat wekte den wrok
op van den ouden heiden.</p>
<p>Nu woonde dicht bij Helgafels een jongere zoon van Eirik, den
Rooden, een man, die lang zoo dapper niet was als een edelman behoort
te zijn. Eirik had hem verstooten, omdat hij zich lafhartig gedragen
had, en de naam Ulf mocht in zijn tegenwoordigheid zelfs niet genoemd
worden.</p>
<p>Ulf was een priester van Thor, doch hoewel hij niet bepaald
verbannen was, werd deze zoon van Eirik toch door alle IJslanders
vermeden, behalve door de tooveressen. Onder dezen had de moeder van
Freydisa hem de meeste vriendschap betoond, en velen dachten, dat zij
trachtte een huwelijk tot stand te brengen tusschen hem en haar
dochter.</p>
<p>Ulf was nu en dan de gast in Thorwards huis, en daar verveelde men
hem dikwijls met lofspraken op den afwezigen Edrik. Eens toen Freydisa
hem weer op een lange lofspraak op zijn neef had onthaald, ging Ulf
heen, innerlijk woedend. Zoodra hij alleen was, stampvoette hij van
boosheid en riep hij Thor aan om hem aan een middel te helpen, om Edrik
uit den weg te ruimen. <span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78"
name="pb78">78</a>]</span></p>
<p>Daar trad de jager Thorhall uit het bosch te voorschijn.
„Zoekt de oom zijns vaders meest geliefd kleinkind te
dooden?” vroeg hij lachend.</p>
<p>„Ik ben blijde u te zien, Thorhall! Op mijn eer als graaf, ik
wenschte juist iemand te hebben om eens mee te kunnen
spreken!”</p>
<p>„Als gij den buit eerlijk met mij wilt deelen, zal ik u
zeggen, hoe gij u op uw neef kunt wreken en even rijk worden als uw
broeder!<span class="corr" id="xd21e1502" title=
"Niet in bron">”</span></p>
<p>„Ontvouw mij uw plan!”</p>
<p>„Wacht even; eerst moet ik uw eed hebben in tegenwoordigheid
van een priester van Thor, zoodat ik zeker ben dat gij mij niet zult
verraden!</p>
<p>„Ik ben zelf een priester van Thor.”</p>
<p>„Ga met mij mee naar Helgi Fostigson; hij is op het oogenblik
bij de tooveres Geirrida.”</p>
<p>„Wil zij ons helpen?”</p>
<p>„Gaarne, want zij haat de Christenen, die den menschen leeren
geen vertrouwen in haar te stellen.” Zoo sprekende bereikten de
twee mannen de woning van Geirrida, een groot en ruim gebouw. Zij
traden binnen, en vonden de vrouw spinnende en omringd door haar
maagden. Een oude man, met sneeuwwitten, baard en lokken, zat op een
hooge bank, doch toen Ulf en Thorhall binnentraden, stond hij op en
zegende hen.</p>
<p>„Neem plaats op de daïs,” zeide Geirrida tot Ulf.
„Gij, Thorhall! neem dezen zetel. Asdissa, vul twee
hoorns!”</p>
<p>Ulf dronk en deed zijn verhaal, vol haat en afgunst, terwijl
Thorhall er nu en dan een woord tusschenvoegde. Toen hij eindigde sprak
Helgi, de priester, hem op plechtigen toon aan:</p>
<p>„Uw huis staat dicht bij den tempel, waar wij beiden Thor
<span class="pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79" name=
"pb79">79</a>]</span>dienen. Wij moeten toebereidselen maken om Hem een
offer te brengen, en daarna Freydisa tot ons overhalen; want zij is
machtig, zij heeft heksenbloed in de aderen.</p>
<p>„Als het offer aan Thor gebracht is en als de teekens gunstig
zijn, zal ik mijn plan ontvouwen,” zeide Geirrida. „Wanneer
zal de groote plechtigheid ter eere van Thor plaats hebben,
priester?”</p>
<p>„Op zijn eigen dag, natuurlijk! den dag des donders. Morgen is
het de dag van Odin en dan komt de dag van Thor, de Donderdag, dan zult
gij mij vinden onder den offersteen.”</p>
<p>„Maar Donderdag kan ik geen offer gevonden hebben; wel de
volgende week.”</p>
<p>„Goed,” zei Helgi. „Nu over andere zaken. Wat
denkt gij er van met Edrik naar het nieuw gevonden land<a id=
"xd21e1534" name="xd21e1534"></a> te gaan en hem daar uit den weg te
ruimen?”</p>
<p>„Ik ben geen reiziger en gaf er nooit veel om, het pad der
zeekoningin te betreden. Ik blijf liever thuis; de rijke dalen en
woeste heuvels van IJsland hebben meer bekoorlijkheid voor
mij.”</p>
<p>Priester en tooveres konden nauwelijks hun verachting bedwingen maar
er viel hier geld te verdienen, daarom prezen zij de wijsheid der
redeneeringen van Ulf.</p>
<p>Deze en de jager bleven dien nacht daar, en vertrokken den volgenden
morgen naar Ulfs woning, die op ongeveer vijf mijlen van den
wereldberoemden tempel stond, die nog op de vlakte van Helgafels te
vinden is.</p>
<p>Hij bestaat uit reusachtig groote steenen, die overeind staan en een
cirkel vormen rondom den middengroep, bestaande uit twee recht overeind
staande steenen, waar over een derde ligt, zoodat daardoor een soort
van tafel gevormd wordt. Op deze tafel werden de slachtoffers gebonden
neergelegd, en hier vloeide hun bloed. <span class="pagenum">[<a id=
"pb80" href="#pb80" name="pb80">80</a>]</span></p>
<p>Het was de dag van Thor, den Donderaar, een heerlijke Junidag, en
Ulf liep op den weg, die van zijn woning naar den tempel voerde. Hij
was niet alleen; Thorhall, de jager, was bij hem. Tusschen hen in liep
Tyrker, die nog eenige vriendschap voor Ulf gevoelde, omdat hij toch
Eiriks zoon was. Achter hen liepen nog eenige mannen. Zij hadden
gehoord dat Thor een offer gebracht zou worden, en haastten zich om bij
de toebereidselen te helpen. Men vertelde elkander fluisterend dat bij
deze gelegenheid een Christen geofferd zou worden.</p>
<p>„Het kan nog nauwelijks Dondersdag genoemd worden,” zei
Tyrker, „want het is nacht. Wij zullen nog wel bijtijds te
Helgafels komen om de plechtigheid bij te wonen, en het slachtoffer te
redden.”</p>
<p>„Ja,” zei Ulf, „wij hebben nog ruim den tijd, maar
alles zal afhangen van het aantal geloovigen, vergeleken met dat der
Christenen.”</p>
<p>„Het is een afschuwelijke gewoonte,<span class="corr" id=
"xd21e1553" title="Niet in bron">”</span> zei Tyrker.</p>
<p>„Gij weet, Tyrker! dat ik zelf een priester ben, en op dit
punt het niet geheel met u eens kan zijn. Het is ongetwijfeld niet
aangenaam voor het slachtoffer, maar bij Thor! het is niet erger dan de
dood op het slagveld!”</p>
<p>Zoo sprekend waren zij den tempel genaderd, waar reeds vele mannen
verzameld waren. De priester stond gereed met zijn offermes; een andere
priester, van lageren rang, hield een hamer in de hand, waarmee de
ledematen van het slachtoffer gebroken moesten worden.</p>
<p>Bij de komst van Ulf met zijn mannen klonk een gemompel van
blijdschap. De krijgers sloegen herhaaldelijk met hun reusachtig groote
zwaarden op de schilden. Een wild, wondervol gezang werd aangeheven.
Het verhaalde van Thors avonturen <span class="pagenum">[<a id="pb81"
href="#pb81" name="pb81">81</a>]</span>met de reuzen, en hoe hij hun
zijn strijdhamer naar het hoofd wierp, en hun zwart bloed over de aarde
deed vloeien.</p>
<p>„Zij zullen zeker slechts een deel der plechtigheid
verrichten,” zei Tyrker. „Zeg mij, waar is het
slachtoffer?”</p>
<p>„Hier!” riep Ulf, en hij greep den verbaasden Tyrker aan
en trachtte hem op den grond te werpen. Doch deze was niet zoo licht te
overmannen; hij was veel beter krijger dan Ulf, en wierp zijn
tegenstander met geweld ter aarde.</p>
<p>„Ik dacht niet dat ik uws vaders zoon ooit zoo ruw in het stof
zou werpen,” zeide hij hijgend.</p>
<p>De priester Helgi gaf een teeken, en Thorhall benevens een
tempeldienaar grepen Tyrker aan; de krijgslieden mochten het
slachtoffer niet aanraken. Uitgeput werd hij ten laatste door beiden
naar den altaarsteen gesleept. Hier werden door Helgi en zijn helpers
touwen neergelaten, waarmee Tyrker naar boven werd geheschen; maar
juist toen hij den noodlottigen steen had bereikt, werd het geluid der
hoefslagen van galoppeerende paarden gehoord en spoedig verscheen een
troep goedgewapende krijgslieden met Thorward aan het hoofd. Naast hen
reed het opperhoofd Magni, die, met zijn wapenrusting aan en met den
gouden helm op het hoofd tot voor den altaarsteen reed, en op een toon
van gezag sprak:</p>
<p>„Houdt op!—Ik kondig hier de nieuwe wet af, die ten
strengste verbiedt dat menschen aan de goden geofferd worden.
Daarenboven is Tyrker een vriend van IJsland. Laat hem los, priester!
of bij St Paul, ik doorboor u met mijn lans!”</p>
<p>Verscheidene heidensche krijgslieden ontblootten hun zwaarden, doch
velen onder hen bewoonden grond, die aan Magni behoorde, en allen
moesten de geldigheid erkennen van een wet, door hun eigen wetgevers
gemaakt. <span class="pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82" name=
"pb82">82</a>]</span></p>
<p>De altaarsteenen werden bestormd. Tyrker werd van zijn banden
bevrijd en op een paard geplaatst, en spoedig verdwenen de ruiters, den
laatsten man met zich voerend, dien de Scandinavische heidenen op hun
altaarsteenen trachtten te offeren.</p>
<p>Laat ons naar Geirrida terugkeeren. Zooals gewoonlijk zit zij te
spinnen, omringd door haar maagden. Buiten hoort men naderend
hoefgetrappel. Zij houdt op en zegt:</p>
<p>„Ga, Asdisa! maak de buitendeur open en breng de honden tot
bedaren. Het is graaf Ulf met Thorhall. Goden mijner vaderen! dat Eirik
zulk een laffen zoon moest hebben! Maar laat hem binnen, Asdisa! er is
geld aan hem te verdienen.”</p>
<p>Kort daarop zat Ulf op de hooge bank bij de heks en deed verslag van
het mislukte offerfeest. Na den maaltijd vertrokken de maagden, en Ulf,
Geirrida en Thorhall gingen beraadslagen.</p>
<p>„Wij moeten ons niet laten verslaan. Thor is ons gunstig
gestemd, maar er is een machtige invloed aan ’t werk!”</p>
<p>„Zeg mij uw plan en al wilde niemand anders mij helpen dan de
verstooten Loki, toch zou ik hem dadelijk aanroepen. Hoorde ik daar
iets bewegen?”</p>
<p>„Zoek, als gij wilt, maar er kan niets zijn. Niemand is in
huis dan mijn maagden.”</p>
<p>Ulf stond op en keek achter de zware tapijten, die de kale wanden
bekleedden, maar hij vond niets dan de deuren, die naar de
vrouwenvertrekken geleidden.</p>
<p>„Er bestaat een wet,” zoo begon Geirrida, „die uit
Noorwegen hierheen is overgebracht. Die wet zegt: als een oudere
broeder sterft en een jongere broeder blijft onverzorgd achter, dan
moet het land en alles wat hij achterlaat in twee gelijke deelen
verdeeld worden. De eene helft is voor de kinderen, die hij mocht
achterlaten, en de andere helft voor den jongeren broeder.”
<span class="pagenum">[<a id="pb83" href="#pb83" name=
"pb83">83</a>]</span></p>
<p>„Bij Thor’s baard! gij verbaast mij. Als dit waar is zal
ik u goed beloonen!”</p>
<p>„Als gij het rechtsgeding tegen uw neef wint, krijgt gij alles
wat gij bezit door mij. Zonder mij zijt gij verloren. Zelfs de rechter
zou zich van u afkeeren, en gij zoudt er nog slechter aan toe zijn dan
nu. Voordat ik je help moet gij mij te Reikiavik voor twaalf getuigen
zweren, dat gij mij de helft zult geven.”</p>
<p>„Wel, dan zou ik slechts een vierde van mijns broeders rijkdom
ontvangen!”</p>
<p>„Dat is toch beter dan uw tegenwoordige armoede; op geen
andere voorwaarden wil ik u helpen. Denk er over en kom over tien dagen
terug, gereed om met mij naar Reikiavik te rijden. Ik heb
gezegd!”</p>
<p>Zoodra Ulf en Thorhall vertrokken waren riep Geirrida om Asdisa, en
vroeg haar of een der maagden ook geluisterd had.</p>
<p>„Zeker niet. Waarom vraagt gij dat?”</p>
<p>„Omdat die hond vreesde dat hij iemand achter de tapijten
hoorde.”</p>
<p>„Ik zou kunnen zweren dat geen der andere meisjes de
vertrekken heeft verlaten....”</p>
<p>„Genoeg, mijn kind! ik ken u. Maar wat is er? Hebt gij mij
iets te vragen?”</p>
<p>„Mag ik naar mijn moeder gaan; ik verlang zoo naar
haar!”</p>
<p>„Wel, ga dan, maar zeg geen woord van Ulf of van wat gij weet
van zijn plan. Als het slaagt zal het ook goed zijn voor u! Ik geef u
zeven dagen, dan hebt ge al den tijd om weer tot mij terug te
keeren.”</p>
<p>Asdisa zadelde een der paarden en ’s avonds had zij het huis
harer moeder bereikt; het lag veertig mijlen van Reikiavik.</p>
<p>Alfrida was Christin en het bedroefde haar dat zij door den
<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84" name=
"pb84">84</a>]</span>nood was gedwongen haar dochter bij de rijke
tooveres Geirrida te laten; toch leerde zij haar dochter de waarheden
van het Christendom kennen.</p>
<p>Asdisa was een goed meisje en hoewel zij haar moeder nooit iets
verhaalde van alles wat bij Geirrida aan huis voorviel, waarschuwde zij
haar toch, als het welzijn der Christenen bedreigd werd.</p>
<p>„Ach, moeder!” zoo begon Asdisa, „mijn lot is zoo
hard. Geirrida houdt van mij en ik kan mijn meesteres niet verraden en
toch kan ik niet waar en oprecht jegens u zijn als ik het niet
doe!”</p>
<p>„Eens hebt gij het leven van een braaf man gered. Het was
gelukkig dat kleine Nils hier was en dat hij naar Reikiavik kon gaan om
graaf Magni te vertellen, in welk gevaar Tyrker verkeerde.”</p>
<p>„Ja, moeder! maar het is zoo slecht om achter de tapijten te
sluipen en te luisteren.”</p>
<p>„De tijd zal spoedig komen dat gij haar kunt verlaten. Gaat
het geheim, dat gij mij te vertellen hebt, alleen u zelf aan of betreft
het de Christenen?”</p>
<p>Het meisje vertelde nu, hoe Geirrida de oude wet gevonden had
betreffende het land en de eigendommen, nagelaten aan zoons van
personen, die onverzorgde broeders hadden. Haar moeder nam haar hand en
zeide:</p>
<p>„Graaf Sigvald was de beste van alle menschen. Hij had de
rondheid van zijn vader, maar verzacht door het Christendom. Ik was een
slavin, uw vader was een bondsman, doch toen graaf Sigvald hoorde dat
wij elkander lief hadden, schonk hij ons de vrijheid en gaf ons een
gedeelte lands in eigendom. Het ging ons goed, doch zeeroovers
verbrandden ons huis, <span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85"
name="pb85">85</a>]</span>voerden het vee weg en vermoordden uw vader.
Sigvald bouwde toen dit huis voor mij en leerde mij op God vertrouwen.
Als het in onze macht is Sigvald’s zoon te helpen, is het onze
plicht het te doen. Gij moet naar Groendal rijden om Thorfrida te
spreken en daarna moet gij zoo spoedig mogelijk naar Reikiavik gaan om
graaf Magni te waarschuwen voor het gevaar, dat Edrik
bedreigt.”</p>
<p>Den volgenden morgen kwam het meisje te Groendal aan, waar zij
hoorde dat Edrik den vorigen dag was afgereisd om een bezoek te brengen
aan koning Olaff Tryggvason in Noorwegen.</p>
<p>„Lieve Asdisa!” zeide Thorfrida „gij zijt wel goed
zooveel moeite voor ons te doen. Het was Sigvald’s liefste wensch
dat Edrik de erfgenaam zou zijn zijner landen, van deze hal en van
gindsche wapenrusting. Haast u dus naar graaf Magni, maar neem ter
gedachtenis van mij dezen gouden armband aan. Ga, mijn hofmeester zal u
er heen geleiden.”</p>
<p>Den volgenden morgen vertrok Asdisa en bereikte spoedig het huis van
graaf Magni, die haar vriendelijk ontving.</p>
<p>„Ik vrees,” zei hij, „dat als Ulf Eirikson zijn
zaak voor de Ting gaat bepleiten, al de rijkdom, dien Edrik nu bezit,
de zijne zal worden, ten minste de helft er van. Ulf is een schurk,
doch gij zijt een braaf en dankbaar meisje en ik laat u niet onder de
heidenen terug keeren. Ik zal u als mijn dochter aannemen; wacht, ik
zal er met mijn vrouw over spreken.”</p>
<p>Graaf Magni was van edele Noorsche afkomst, en de rijkste man van
IJsland; ook was hij Opperrechter, wiens oordeel in den tijd, waarvan
wij spreken, beslissend was.</p>
<p>Hij had intusschen zijn vrouw binnengeleid. Zij keek het meisje
goedgunstig aan en zeide: <span class="pagenum">[<a id="pb86" href=
"#pb86" name="pb86">86</a>]</span></p>
<p>„Wij nemen u als onze dochter aan; uw moeder zal onze zuster
zijn. Als zij naar Reikiavik wil komen, zullen wij haar huis on land
schenken. Maar gij moet bij ons wonen, hoewel gij haar natuurlijk
bezoeken moogt zoo dikwijls gij wilt.”</p>
<p>De graaf zond een dienstman rond om al zijn vrienden voor den
volgenden dag bijeen te roepen. Op het feest nam hij water uit een kom
en sprenkelde het op Asdisa’s hoofd, en hij noemde haar in
’t openbaar zijn dochter. Hij zond haar vervolgens met een stoet
dienaars naar het huis harer moeder terug. Deze, die de plannen van
graaf Magni begreep, vond alles goed, en verheugde zich in de gelukkige
vooruitzichten van haar kind.</p>
<p>Hoe raasde en tierde Geirrida! Zij riep Thor en Odin en al de goden
en godinnen te hulp om dit verraad te straffen. „Maar,”
riep zij woedend uit, „zeg Magni dat Edrik een bedelaar is, dat
de stad Reikiavik binnen drie maanden overstroomd zal worden door een
Geijser, die ik in haar midden zal doen ontspringen, en het kokende
water zal door de straten stroomen!”</p>
<p>Geirrida spaarde geen kosten om de grootste rechtskundigen te
krijgen, niet alleen van het eiland, maar ook uit Noorwegen. Ulf was
verbaasd over haar mildheid en zeide tot Thorhall:</p>
<p>„Er zijn zeker schatten verborgen te Groendal; zij is dat door
tooverij te weten gekomen en hoopt er haar aandeel van te ontvangen. Ik
zal voor de rechters verklaren dat ik haar maar een vierde schuldig
ben, en lang voordat de tijd der betaling aanbreekt, zal ik haar doen
veroordeelen wegens tooverij.”</p>
<p>Thorhall was somber gestemd. Hem beviel dit leven niet; hij
verlangde naar een leven van strijd, naar gevaarlijke tochten. Hij
wendde zich dus af en zeide: „Slim, maar schurkachtig!” en
verviel toen weer in zijn vorige neerslachtigheid.</p>
<p>Magni zond boodschappers naar Noorwegen om Edrik te halen.
<span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87" name=
"pb87">87</a>]</span>Hij kwam, vergezeld door Osrik, die een stoet
schitterend gekleede bedienden met zich bracht, want Osrik was op zijn
manier een pronker geworden. Hij droeg een zwaard met gouden gevest;
zijn schild was blauw en rijk verguld, en zelfs de greep van zijn speer
schitterde van goud!</p>
<p>Edrik daarentegen droeg een donkerbruin kleed zonder eenig
versiersel; de banden om zijn beenen waren van de gele kleur van het
leder, zonder eenige beschildering. Zijn mantel was blauw maar zonder
gekleurden rand. Toen men hem vroeg, waarom hij zulk een eenvoudige
kleeding droeg, antwoordde hij: „Mijn oom wil het land nemen dat
mijn vader bezat; als hij daarin slaagt ben ik arm en ik weet dus niet
welk lot mij wacht.”</p>
<p>Doch Ulf verheugde zich over dat vertoon van armoede; hij dacht dat
al het geld, dat Edrik met zich mee naar Noorwegen had genomen, was
opgemaakt en het rechtsgeding dus van zijn kant niet met veel kracht
gevoerd zou kunnen worden.</p>
<p>De dag was bepaald en daar het een belangrijke zaak gold, was de
toevloed van volk zeer groot. In het rond was een cirkel gemaakt van in
den grond gestoken hazeltwijgen, waaraan sneeuwwitte koorden waren
bevestigd. Op den steen des oordeels zat Magni; aan zijne voeten
stonden de zetels van hen, die als rechtskundigen optraden. Daarop
volgde een andere kring van zetels, waar twaalf rechters uit elk
kwartier van het eiland zaten, die een soort van jury vormden.
Daarachter zaten weer de getuigen, die daar kwamen om onder eede te
bevestigen dat, hetgeen gezegd werd door elke partij, de waarheid
was.</p>
<p>Aan Magni’s rechterhand stonden twee zetels, voor Edrik en
Thorfrida, terwijl aan zijn linkerhand twee dergelijke zetels stonden
voor Ulf en Thorhall. Daar er onder de getuigen zoowel Christenen als
heidenen waren, was de priester van Reikiavik <span class=
"pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88" name="pb88">88</a>]</span>zoowel
als Helgi Fostigson van Helgafels er bij tegenwoordig.</p>
<p>Het pleiten duurde lang. Er werd bewezen dat Ulf een slecht karakter
had, en er werd aangevoerd dat daar Eirik, de Roode, hem verstooten
had, dit een bewijs was dat hij niet waard was om te erven.</p>
<p>Hierop werd geantwoord dat in de wet van geen karakter gesproken
werd. Dat Ulf Eirik’s zoon was, werd door niemand betwist; dat
hij niets bezat maakte dat hij met te meer recht aanspraak op de
erfenis kon maken.</p>
<p>Rechtsgeleerden uit Noorwegen bespraken de wet, en na vijf dagen
lang alles aangehoord te hebben, sprak Magni het oordeel uit. De helft
van wat Edrik bezat, moest hij aan Ulf afstaan, of hij moest het binnen
drie jaar van hem kunnen terug koopen.</p>
<p>„En het ziet er niet naar uit dat dit ooit gebeuren
zal,” schimpte Ulf.</p>
<p>„Waar gaat gij heen, mijn jongen?” vroeg Magni aan
Edrik, toen het rechtsgeding was afgeloopen.</p>
<p>„Ik ga naar huis om het eigendom mijner moeder bijeen te
brengen. Gij moet zorg voor haar dragen, graaf Magni! want ik ga naar
Wijnland met Thorward en Freydisa.” <span class="pagenum">[<a id=
"pb89" href="#pb89" name="pb89">89</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">X.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">Thorfinn had besloten nog een tocht te wagen, om te
onderzoeken of er in New-Foundland ook menschen woonden. Op aandringen
van Freydisa had Thorward zich bereid verklaard aan den tocht deel te
nemen.</p>
<p>Op de openbare vergadering vroeg Thorfinn aan Leif of hij hem de
hutten verkoopen wilde, die hij twee jaar geleden aan den oever van het
meer had gebouwd. Leif scheen er eenigszins aan gehecht te zijn, doch
hij stond Thorfinn en de anderen toe ze te gebruiken om er in te
overwinteren, op voorwaarde dat zij de mogelijke schade zouden
herstellen. Leif zelf ging niet mede; zijn vader werd oud en hij vond
het zijn plicht bij hem te blijven, maar zijn schip wilde hij gaarne
geven, als hij daarmede de anderen helpen kon.</p>
<p>Dit geschenk werd met vreugde aangenomen. De Sleipner was gereed om
zee te kiezen; Thorward had een Deensch schip, de Gefion gekocht,
zoodat er nu drie vaartuigen waren om de Noormannen naar het westen
over te brengen. De Sleipner was nu het eigendom van Thorfinn en een
rijk opperhoofd, Thorold Gamlason genaamd, doch nu zij de Rolf-Krake
ten geschenke kregen, nam Thorfinn het bevel daarvan op zich en Thorold
over de Sleipner. <span class="pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90"
name="pb90">90</a>]</span></p>
<p>De jager Thorhall begaf zich op de Gefion; Edrik en Nils scheepten
zich in op de Rolf-Krake en zij waren zeer verheugd onder Thorfinn te
varen.</p>
<p>Niet alleen namen IJslanders deel aan den tocht, er waren ook
Noorwegers, Zweden en Denen onder. Onder de eersten bevonden zich twee
broeders, Helgi en Finnbogi genaamd, die bekend waren als bekwame
zeelieden en uitmuntende bevelhebbers. Er werd bepaald dat de drie
schepen naar Markland en Wijnland zouden zeilen, en dan naar IJsland
zouden terug keeren met den uitslag van hun pogingen.</p>
<p>In ’t geheel waren er honderd zestig mannen en vrouwen,
overvloedig voorzien van vee en levensmiddelen. De Rolf-Krake zeilde
het eerst uit met Leif aan boord, die naar zijn vader in Groenland
terug keerde.</p>
<p>Er gebeurde niets bijzonders op den overtocht. Op de schepen
bevonden zich vrouwen genoeg, zoodat de krijgslieden goed bediend
werden. Elken dag werd wijn en mede gedronken, terwijl geregeld bij het
middagmaal groote stukken gezouten of gerookt beren- of geitenvleesch
werden voorgediend, evenals in de hal van een rijke op het land.</p>
<p>Er werden geen raven uitgezonden om den afstand van het land te
bepalen, want Thorfinn was een bekwaam zeeman, en vier dagen na hun
vertrek wierpen de drie schepen het anker in Eiriks-fjord.</p>
<p>Oude Eirik stond zelf op de kust om naar de naderende schepen te
kijken. Njord was zoo groot geworden, dat iedereen er verbaasd over
was, en hij was bijna even beroemd als de oude graaf zelf.</p>
<p>„Njord, mijn jongen!” zei Eirik, „spoedig komt uw
rechtmatige meester, dan zult gij den ouden man alleen laten en je bij
den jongere voegen.” <span class="pagenum">[<a id="pb91" href=
"#pb91" name="pb91">91</a>]</span></p>
<p>Njord keek Eirik verstandig aan en ging op zijn achterpooten staan,
en legde zijn voorpooten op Eiriks schouders, die lachend zeide:
„Gij zijt bijna te verstandig voor een hond. Wat zegt gij er van,
Bersison?”</p>
<p>De aldus aangesproken krijgsman antwoordde: „Het is een
wonderlijke hond; dezen winter heeft hij minstens tien menschenlevens
gered!”</p>
<p>Toen men op de Rolf-Krake het zeil streek, was Njord buiten zich
zelf van blijdschap. Voordat het schip kon landen, sprong hij in het
water en zwom snel naar dat gedeelte van het schip, waar Edrik stond.
Deze had zijn speer en werpspiets gegrepen, en stond daar als een
toonbeeld van een jongen krijgsman.</p>
<p>Thorfinn sloeg den knaap aandachtig gade, om te zien welk gevoelen
in hem de bovenhand zou krijgen—zijn genegenheid voor den hond of
zijn gevoel voor krijgstucht. Dit laatste behaalde de overhand, en
verheugd zeide Thorfinn:</p>
<p>„Werp dien hond een touw toe, Edrik Sigvaldson! Ik zou wel
eens willen weten of hij weet hoe het te gebruiken.”</p>
<p>Met aandacht keken allen naar deze vreemde proefneming, doch Njord
kon niet goed blijven vasthouden terwijl men hem optrok, en viel in het
water terug. Edrik dacht aan de haaien. Hij nam zijn werpspiets en
wierp haar met zooveel kracht, dat zij diep in den stam van een boom
bleef zitten.</p>
<p>„Halen, Njord!” riep hij toen.</p>
<p>De groote hond keerde zich snel om en zwom naar land, juist
bijtijds, want men zag de vin van een Groenlandsche haai boven het
water uitsteken. De hond was gered! Njord greep de speer tusschen zijn
tanden, maar Edrik had haar met zooveel kracht geworpen, dat de hond er
niet in slaagde haar er uit te trekken, voordat de krijgers aan land
waren gestapt. Eirik heette hen <span class="pagenum">[<a id="pb92"
href="#pb92" name="pb92">92</a>]</span>welkom in Groenland. Allen
gingen gezamentlijk naar de hal, waar de tafel gastvrij gedekt
werd.</p>
<p>Het belangrijkst onderwerp van gesprek was het rechtsgeding tusschen
Ulf Eirikson en Edrik. Eirik was buiten zich zelf van woede.
„Mijn zoon?” riep hij uit, „ik schaam mij dat deze
zoon, deze Ulf, mij geboren werd. Ik heb hem verstooten en voor altijd
onterfd. Wat Ulf gedaan heeft, wil ik niet zeggen; het is voldoende als
ik u zeg dat hij schande en oneer over mijn grijze haren heeft
gebracht. Edrik! aan u de zorg uws vaders bezittingen terug te
krijgen!”</p>
<p>Deze woorden waren juist geschikt om de Noormannen tot in het diepst
van hun hart te treffen. Zij brachten den nacht aan wal door en des
morgens namen zij afscheid van Eirik en Leif. Allen gingen aan boord,
lichtten het anker en vervolgden hun weg naar New-Foundland.</p>
<p>Het eerst zeilden zij langs de kust van Groenland, tot dat zij aan
de plaats kwamen waar Thorward en zijn vrouw waren gered. Toen zeilden
zij vier dagen naar het zuiden tot aan de boschrijke kusten van
Markland, waar zij een beer doodden.</p>
<p>Zij zeilden nu verder naar het zuidwesten, tot dat de kust wat
aantrekkelijker werd. Een der inhammen zeilden zij in en wierpen het
anker uit. Thorfinn besliste dat Edrik op ontdekking zou gaan met Nils,
en dat zij hem berichten moesten, wat voor land het was. Zij werden van
voedsel voorzien, genoeg voor drie dagen, hetwelk zij in twee zakken
droegen, om den hals gebonden.</p>
<p>Zoo vertrokken zij. Tegen het eind van den eersten dag riep Nils
uit: „Kijk eens, Edrik! wat is dat voor gras op die velden daar?
Het is toch geen koren?” <span class="pagenum">[<a id="pb93"
href="#pb93" name="pb93">93</a>]</span></p>
<p>„Ja, dat is het toch wel,” zei Edrik. „Wild koren
in grooten overvloed. Dat is goed nieuws! Kijk, Nils! daar ginds is een
heuvel, geheel bedekt met groene planten. Laten wij er heen
gaan.”</p>
<p>Dit deden zij en binnen korten tijd hadden zij den voet des heuvels
bereikt en zagen zij dat hij begroeid was met heerlijke druiven.</p>
<p>„Wel, dat is een tweede Wijnland, Nils!” riep Edrik.
„Deze druiven zijn nog mooier dan de eerste.”</p>
<p>„De druiven zijn even als die, welke Tyrker gevonden heeft,
maar wij zijn hier niet zoo ver zuidelijk, als de tenten van Leif
liggen. <a id="xd21e1762" name="xd21e1762"></a>Edrik! ik heb honger,
laten wij hier gaan <span class="corr" id="xd21e1764" title=
"Bron: zittten">zitten</span> en het brood en vleesch opeten, dan
smaken de druiven nog eens zoo lekker.”</p>
<p>„Dat zou niet verstandig zijn. Wij zullen nu goed eten en wat
wij overhouden in de hand dragen. De zakken zullen wij vullen met koren
en druiven.”</p>
<p>Zoo deden zij en toen gingen zij op weg naar de zee om weer bij de
schepen te komen. De regen viel in stroomen; zij konden geen ster
onderscheiden, en raakten van den rechten weg af. De morgen brak aan,
maar bracht hun geen uitkomst. Zij wisten niet hoe zij gaan moesten en
liepen altijd maar recht door, doch toen het weer nacht was kwamen zij
aan de zee.</p>
<p>Den volgenden morgen riep Edrik:</p>
<p>„Een schip!—een drakenschip!”</p>
<p>Zij maakten een doek aan hun speer vast en wuifden er mee. De
teekens der knapen werden van het schip beantwoord, en een boot roeide
naar de plaats waar zij stonden. Drie krachtige mannen zaten aan de
riemen en spoedig was de boot bij het strand en sprongen de jongens
zonder een woord te zeggen er in.</p>
<p>„Wat zijt gij voor knapen?” vroeg een der mannen.
<span class="pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94" name=
"pb94">94</a>]</span></p>
<p>„Wij behooren tot de bemanning van de Rolf-Krake onder
Thorfinn. Wat zijt gij voor mannen?”</p>
<p>„Tostig Arvidson, de graaf, voert het bevel. Vraag het
Tostig.”</p>
<p>Ziende dat hun vragen toch niets hielp, zwegen de jongens tot zij op
het dek van het drakenschip voor den eigenaar stonden.</p>
<p>„Welk schip is dit?” vroeg Edrik.</p>
<p>Tostig keek verbaasd op, want hij was niet gewoon ondervraagd te
worden. Toch antwoordde hij:</p>
<p>„De Volünd.—Wie zijt gij?”</p>
<p>Edrik vertelde hem wie zij waren, en het doel van hun tocht.</p>
<p>„Zijt gij Edrik Sigvaldson, wiens oom Ulf hem de erfenis
betwist?”</p>
<p>„Mijn naam is Edrik Sigvaldson en Ulf betwist mijn
rechten!”</p>
<p>„Sigvald was mijn vriend; bij mij zijt gij dus veilig. Waar
zijn de schepen?”</p>
<p>„Zij moeten hier ergens dicht bij zijn op de kust; maar waar,
kan ik u niet zeggen.”</p>
<p>„Breng den jongens voedsel. Wij zullen trachten de schepen te
vinden.”</p>
<p>Zoodra het anker aan boord was werd het zeil vastgezet; de mannen
plaatsten zich aan de riemen en het drakenschip bereikte het
voorgebergte. Daar zagen zij in de baai de drie schepen ten anker
liggen. Een half uur later was Tostig met zijn twee jonge passagiers op
het dek van de Rolf-Krake, en ledigde hij den drinkhoorn met Thorfinn,
Thorward en Thorold Gamlason, om wie Thorfinn gezonden had.</p>
<p>Nu vroeg Thorfinn den dapperen Tostig of hij den weg kende naar de
legerplaats van Leif.</p>
<p>„Natuurlijk weet ik dien, de plaats ligt wat meer zuidelijk
<span class="pagenum">[<a id="pb95" href="#pb95" name=
"pb95">95</a>]</span>in een aangename landstreek. Als gij mij tot
metgezel wilt hebben, zal ik u daarheen geleiden en naar nog een betere
streek.”</p>
<p>Na drie dagen bereikten zij de rivier, die Leif was opgezeild, toen
hij deze kusten het eerst bezocht. Zij vonden het meer en de hutten in
denzelfden toestand, en besloten hier den winter door te brengen, en
voorraad te verzamelen.</p>
<p>„Het is hier schoon, maar verder naar het zuiden zijn nog
beter plaatsen te vinden; doch daar wonen
Eskimo’s”<a class="noteref" id="xd21e1818src" href=
"#xd21e1818" name="xd21e1818src">1</a>.</p>
<p>„Zijn er veel?”</p>
<p>„Ik geloof het wel, en zij waren zeer woest.”</p>
<p>De krachten werden nu verdeeld als volgt: Tostig zou met de Sleipner
als gids het eerst zeilen, Thorward op de Gefion en Thorfinn op de
<span class="corr" id="xd21e1827" title=
"Bron: Rolf Krake">Rolf-Krake</span> bevel voeren, terwijl Thorold
Gamlason het bevel over de achterblijvenden op zich nam, en de
Volünd zou bewaken. Om hem te helpen bleef Thorhall, de jager, met
een twaalftal mannen achter, die de hutten in orde moesten houden. De
vrouwen besloten aan den tocht deel te nemen en begaven zich dus aan
boord.</p>
<p>De wind was gunstig, en binnen drie dagen bereikten zij de
landstreek, waarvan Tostig gesproken had. Zij brachten het vee, dat zij
meegebracht hadden, aan land, en daar zij overvloed van koren en
druiven en ook van visch vonden, besloten zij daar den winter door te
brengen. Er werden schuren voor het vee gebouwd, benevens winter
woningen voor de vrouwen; doch er viel geen sneeuw, en het vee kon den
geheelen nacht buiten blijven.</p>
<p>„Ach vriend,” zeide Tostig eens: „ik zou gaarne in
deze <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96" name=
"pb96">96</a>]</span>vreedzame streek mijn dagen willen eindigen. Maar
kijk eens ginds op het strand, Thorfinn! Wat ziet gij daar?”</p>
<p>„Ik zie drie voorwerpen; het lijken zeehonden, die op het
strand liggen te slapen.”</p>
<p>„Het zijn geen zeehonden, het zijn bootjes van zeehondenvel en
daaronder zijn Eskimo’s verborgen. Geen van hen mag
ontsnappen.”</p>
<p>Er had een kort gevecht plaats; acht Eskimo’s werden gedood,
maar één slaagde er in te ontvluchten. Nauwelijks echter
aan boord teruggekeerd, zagen zij een groot aantal booten met
Eskimo’s op hen afkomen, en een hagelbui van pijlen viel op het
dek. Zij schoten met zooveel juistheid, dat vele Scandinaviërs
gedood werden, voordat zij de schoten konden beantwoorden. Nogmaals
schoten de Eskimo’s, en verdwenen toen met groote snelheid.</p>
<p>Tostig was door een pijl doodelijk getroffen, en sprak Thorfinn
aldus aan:</p>
<p>„Ik raad u aan alles tot het vertrek gereed te maken. De
plaats is veel te dicht bij onze nederzetting, en als de Eskimo’s
terug komen, dan zult gij het duur moeten bekoopen. Mij moet gij naar
het gindsche voorgebergte dragen, waar ik u van sprak, toen ik zeide
dat ik daar mijn dagen zou willen eindigen.”</p>
<p>Zij deden, zooals hij bevolen had, en keerden daarop terug naar de
plaats, waar de hutten van Leif stonden; allen waren treurig gestemd
door het verlies van Tostig. Doch toen zij aankwamen zagen zij tot hun
groote verbazing, dat het achtergebleven schip vertrokken was met
Thorhall en allen, die het kamp bewaken moesten, aan boord. Van hen
werd nooit meer iets gehoord.<a class="noteref" id="xd21e1849src" href=
"#xd21e1849" name="xd21e1849src">2</a> <span class="pagenum">[<a id=
"pb97" href="#pb97" name="pb97">97</a>]</span></p>
<p>Op den morgen na de terugkomst van hun kruistocht, zagen zij hoe een
groot aantal inboorlingen in hun booten de rivier opkwamen. Thorfinn
zeide:</p>
<p>„Er moet vrede bestaan tusschen hen en ons. Edrik Sigvaldson!
ga met een wit schild naar hen toe, en toon hun dat wij vrede
wenschen.”</p>
<p>De knaap was trotsch op zijn zending. Hij vertrok met een schild van
lindehout, zonder eenig versiersel en wit beschilderd. De
Eskimo’s schenen hem te begrijpen, want tot Edriks blijdschap
legden zij hun stokken neer en kwamen aan land om naar de Noormannen te
kijken. Ook dezen namen de Eskimo’s op, wier bleeke gezichten,
hooge wangbeenderen, lang haar, groote oogen en donker voorkomen hun
verwondering wekten. Thorfinn trad vooruit en sprak hen in de Noorsche
taal toe, doch geen der inboorlingen scheen te begrijpen, wat hij
zeide. Zij schudden het hoofd en gaven iets ten antwoord; maar
natuurlijk begrepen ook de Noormannen daar geen woord van, en zoo
stonden zij elkaar in verbazing aan te staren. Eindelijk keerden de
Eskimo’s zich om en liepen door elkander naar de booten. Zij
roeiden zoo snel zij maar konden de rivier af, en waren spoedig achter
het voorgebergte verdwenen.</p>
<p>Bij het vee bevond zich een groote stier, de lieveling van Edrik, en
hoewel dit dier woest en onhandelbaar was in vreemde handen, was het
bij Edrik zoo gedwee als een jonge hond. Bij zijn plichten als
krijgsman en zeeman, had Edrik ook den plicht van herder te
vervullen.</p>
<p>Hoewel de winter niet zoo streng was als die, waaraan de Noormannen
gewoon waren, was het toch lang geen zomerweder; de nachten waren lang
en koud, en de tijd viel allen lang, daar zij meer gewoon waren aan
zeetochten en ondernemingen dan aan verstandelijk werk. <span class=
"pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98" name="pb98">98</a>]</span></p>
<p>De twee Noorwegers, Helgi en Finnbogi, en ook hun vrouwen wisten in
dit geval te voorzien. Zij kenden een groot aantal spelen, en voerden
ook wedloopen in. Al die vreugde was een bron van verdriet voor
Freydisa.</p>
<p>„Het zijn Noorweegsche gekken!” zeide zij tot
Thorward<span class="corr" id="xd21e1869" title="Niet in bron">.</span>
„Het is voor ons IJslanders beleedigend, dat wij al die
dwaasheden moeten aanzien. Ik zeg u, zij zijn verwant aan de mannen,
die mijn grootmoeder vermoord hebben. Gij hebt mij plechtig gezworen
dat gij mij wreken zoudt!”</p>
<p>„Ik zal ze niet vermoorden, dat zeg ik u,” antwoordde
Thorward. „Als er twist ontstaat is alles goed en wel, doch
Thorfinn zou zonder hen verloren zijn, en ik ook.”</p>
<p>„En gij beloofdet mij wraak....” <span class=
"pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99" name="pb99">99</a>]</span></p>
</div>
<div class="footnotes">
<hr class="fnsep">
<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
"xd21e1818" href="#xd21e1818src" name="xd21e1818">1</a></span> Uit de
beschrijving van dit volk blijkt, dat de Eskimo’s zoover
zuidelijk werden gevonden. Waarschijnlijk zijn zij later noordelijk
gedreven door de Roodhuiden.</p>
<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
"xd21e1849" href="#xd21e1849src" name="xd21e1849">2</a></span> Er
bestaat een overlevering, volgens welke zij de open zee waren
ingedreven naar de kust van Ierland, waar zij tot slaven werden
gemaakt.</p>
</div>
</div>
<div id="ch11" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">XI.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">De winter ging voorbij. De heerlijke lente was
aangebroken en met haar kwam een groote menigte Eskimo’s.</p>
<p>Wondervolle dingen brachten zij mee. Vellen van eekhorens, en mooie
grijze pelzen. Zij ruilden die met de Noormannen voor stukken rood
laken, en een soort van brij met melk, waarvan zij zeer veel
hielden.</p>
<p>De voorraad laken was bijna uitgeput, en de Eskimo’s drongen
steeds op meer aan. Thorfinn wist niet hoe hij ze tevreden moest
stellen, toen plotseling van achter de boomen Edrik’s lieveling,
de stier, op de Eskimo’s losrende.</p>
<p>Geen pen is in staat hun schrik en hun wilde vlucht te beschrijven;
de Noormannen lachten.</p>
<p>„Lach niet te hard!” riep Freydisa. „Heden is er
een groot aantal Eskimo’s op de kust, maar voordat de maand uit
is zullen er nog veel meer komen om wraak te nemen!”</p>
<p>„Ja,” zei Helgi de Noorweger, „Freydisa is een
tooverkol!”</p>
<p>„Heksenbloed is kwaad bloed!” antwoordde Finnbogi.</p>
<p>„Hoort gij, hoe men mij beleedigt, Thorward? Zij moeten
sterven!”</p>
<p>„Dat moeten wij allen, Freydisa! maar,” ging Thorward
<span class="pagenum">[<a id="pb100" href="#pb100" name=
"pb100">100</a>]</span>voort zich tot Finnbogi en Helgi wendende,
„ik verzoek u mijn vrouw met rust te laten.”</p>
<p>De beide Noormannen voelden zich gekwetst, en de vriendschap scheen
voor goed verbroken. Dit beviel Freydisa, want in deze vredebreuk
voorzag zij dat zij haar zin zou krijgen.</p>
<p>Zoo gingen drie weken voorbij. Op een morgen wandelde Edrik langs de
rivier, toen hij een groot aantal booten met Eskimo’s zag
naderen. Hij liep zoo gauw hij kon terug om de kolonie te waarschuwen,
en spoedig waren allen gewapend en gereed tot het gevecht. De
Eskimo’s begonnen zóó te schreeuwen, dat de
Noormannen even verschrikt waren als de Eskimo’s den vorigen keer
door het gebrul van den stier. Het was alsof het geschreeuw ook van
achter de hutten en uit de bosschen kwam; de lucht scheen er mee
vervuld. Thorfinn’s volk dacht dat het omsingeld was, en trok
zich haastig terug.</p>
<p>Een hagelbui van steenen volgde. De Eskimo’s schenen bekwame
slingeraars te zijn; bijna alle Noormannen werden geraakt. Edrik werd
door een grooten steen getroffen en neergeworpen; hij stond echter
spoedig weer op, hoewel hij zich wat duizelig voelde, en bevond dat de
Noormannen zich terugtrokken. Hij trok zijn zwaard en velde den
voorsten Eskimo neder, doch toen hoorde hij roepen: „Lafaards!
ja, nu weet ik het, ik ben de vrouw van Thorward, den onmanlijke! Zie
een knaap en een zwakke vrouw zullen den vijand tegenhouden!”</p>
<p>Nils voegde zich bij hen. Freydisa greep een zwaard en vloog op de
Eskimo’s los. Hare gebaren brachten zooveel ontsteltenis onder de
Eskimo’s te weeg, dat zij den moed verloren en in verwarring naar
hun booten terugtrokken, om zich daar tot een tweeden aanval gereed te
maken.</p>
<p>De Noormannen waren van hun schrik bekomen en vielen <span class=
"pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101" name="pb101">101</a>]</span>den
vijand met woede aan. Zij richtten een geweldige slachting aan. Het
strand was als bezaaid met lijken. Slechts de kleinste helft der
Eskimo’s bereikte de booten. Zoo snel zij maar konden roeiden zij
door de baai en waren spoedig uit het oog verdwenen.</p>
<p>Thorfinn zag duidelijk in dat hij over meer krachten moest kunnen
beschikken, om zich hier te vestigen. Bovendien hadden er onder zijn
kleinen troep onophoudelijk twisten plaats. De vrouwen plaagden hun
„verdedigers” met hun lafhartigheid, zoodat deze boos
werden. De wraakzuchtige Freydisa vuurde de oneenigheid aan en liet
geen gelegenheid voorbijgaan om twist te stoken tusschen haar man en de
Noorwegers.</p>
<p>Ten laatste bracht Freydisa haar echtgenoot zoo ver, dat hij, toen
het lente werd, de twee Noormannen, die het meest haar haat opgewekt
hadden, vermoordde. Thorward overviel hen met zijn volgelingen, en
versloeg hen met hun lieden. Tot die lieden behoorden ook vijf vrouwen,
de vrouwen van Helgi en Finnbogi en van eenigen van hun gevolg.</p>
<p>Freydisa spoorde de mannen aan ook hen te vermoorden, maar zij
wilden de vrouwen niet aanraken. „Neen,” zeiden zij,
„het is eigenlijk toch al een moord dat Thorward de mannen heeft
gedood, maar vrouwen te bevechten, dat is beneden ons!”</p>
<p>Toen zij dit hoorde, sprong Freydisa vooruit, greep een bijl en
versloeg met eigen hand de vrouwen.</p>
<p>Thorfinn beval allen zich in te schepen, en hij schikte het zoo dat
Thorward met zijn mannen en Freydisa eigenlijk gevangenen waren. Hij
nam de jongens bij zich op zijn schip, doch allen waren even
neerslachtig.</p>
<p>Intusschen kwamen Thorfinn en de knapen veilig te Eiriks-fjord
<span class="pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102" name=
"pb102">102</a>]</span>aan, van nabij gevolgd door de Sleipner met
Freydisa en haar echtgenoot.</p>
<p>Zoodra Leif de treurige geschiedenis hoorde, werden Thorward en zijn
vrouw gevangen genomen, om naar IJsland, naar Reikiavik gezonden en
veroordeeld te worden.</p>
<p>De jongens hadden als echte jongens hun droefheid reeds weder
vergeten. Zij gingen naar den ouden Eirik, die blijde was hen te zien,
evenals Njord, die allerlei dwaze sprongen maakte. De hond scheen niet
te weten aan wien zijner twee meesters hij nu eigenlijk behoorde. Hij
stond stil en bedaard bij ouden Eirik, maar met de jongens was hij heel
anders; dan was hij zoo speelsch en dartel als een jonge kat.</p>
<p>De oude Eirik hoorde zijn kleinzoon gaarne vertellen van de
Eskimo’s en hoe zij vochten met slingers en steenen, maar het
wekte zijn toorn op toen Edrik vertelde hoe de Noormannen vluchtten;
doch hij tikte zijn kleinzoon op het hoofd en zeide: „Maar gij
hieldt stand, mijn jongen!”</p>
<p>„Neen, Eirik Thorwaldson! Ik werd ter aarde
geworpen.”</p>
<p>„Dat is niets; de steen trof uw voorhoofd, niet, zooals bij de
anderen, den rug.” En de oude krijger vervolgde: „Nu is er
nog een ander punt, Edrik! Ik ben een rijk man. Uw oom Leif erft al
mijn bezittingen op Groenland, doch ik zal u zooveel nalaten, dat gij
de helft, die Ulf u ontnomen heeft, kunt terug koopen.”</p>
<p>„Wilt gij mij een verzoek toestaan, grootvader?”</p>
<p>„Wat is het?”</p>
<p>„Zeg nog geen woord aan anderen van alles wat gij mij daar
verteld hebt. Ik heb een plan gemaakt en als dat gelukt, zal ik mijn
land hebben tot zulk een prijs, als waarvoor nog nooit land verkocht
is.”</p>
<p>Nu vertelde Edrik den ouden Eirik wat hij voornemens was
<span class="pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103" name=
"pb103">103</a>]</span>te doen. Deze lachte. „Gij zijt een slimme
knaap!” riep hij verheugd.</p>
<p>Thorfinn besloot zijn lading in Noorwegen van de hand te doen, waar
handelaars van alle volken gewoon waren bijeen te komen. Op
Leif’s bevel werd de Sleipner naar <span class="corr" id=
"xd21e1950" title="Bron: Reikavik">Reikiavik</span> gezonden met
Thorward en zijn vrouw en met twintig mannen van Eiriks troep. Thorfinn
met de Rolf-Krake en de Seluna, een schip, dat voor Leif gebouwd was,
kregen bevel het konvooi te geleiden, zoodat ontvluchten onmogelijk
was.</p>
<p>De drie schepen vertrokken met een gunstigen wind uit Eiriks-fjord.
Oude Eirik stond, op Leifs arm leunende; de vertrekkenden na te staren.
Zoodra de toppen der masten aan den horizon verdwenen waren, keerde hij
zich om en zeide: „Ik zou wel eens willen weten of ik dien knaap
nog terug zal zien. Hij is een flinke borst. Hij heeft veel van zijn
vader! Als hij opgroeit, zal IJsland in hem een hoofd vinden, dat de
groote vergadering zal kunnen leiden, want een edele van geest zal zich
altijd doen eerbiedigen; de zwakke wordt veracht!”</p>
<p>Toen de schepen te Reikiavik aankwamen, werden eerst boodschappers
uitgezonden om de hoofden bijeen te roepen, ten einde Freydisa’s
misdaad te bespreken, en uit te maken in hoeverre haar echtgenoot
schuldig was. Magni was verheugd dat hij Edrik terug zag, en
Thorfrida’s vreugde was onuitsprekelijk. Haar zoon was groot en
sterk geworden en had zich bij alle gelegenheden dapper en braaf
gedragen. Het huis, waarin zij woonde, stond niet ver van dat, hetwelk
aan Magni behoorde, en het was ruim genoeg, zoodat haar zoon daar ook
een tehuis kon vinden.</p>
<p>„Nu, Edrik! zeg mij eens, zoudt gij liever in Wijnland wonen
dan hier in ’t koude Noorden?” <span class=
"pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104" name="pb104">104</a>]</span></p>
<p>„Moeder, mijn tehuis is bij u! Wat zegt het spreekwoord:
„Iemands eigen huis is zijn beste huis, hoe klein het ook
zij!” Ik moet echter eerst naar Noorwegen, en gij moet mij zeggen
hoe ik daar iemand kan vinden, om mij de Scandinavische wetten te
leeren kennen.”</p>
<p>„Wilt gij dan rechtsgeleerde worden?”</p>
<p>„Neen, moeder! ik ben en blijf zeeman!—Ook moet ik
kleeren hebben, nog eenvoudiger dan die, welke ik nu draag: kruisbanden
van gewoon leer om mijn beenen, een blauw laken muts en een lederen
gordel om mijn zwaard in te hangen.”</p>
<p>„Ik hoop dat onder dat alles geen valschheid verborgen is?
Spreek, mijn zoon! wat is er?”</p>
<p>„Moeder! Eirik heeft mij verteld dat Ulf zulk een schurk is,
dat hij hem niet meer onder zijn bloedverwanten telt, en hij heeft mij
opgedragen het land mijns vaders terug te koopen. Als ik nu gekleed ga
als een rijke graaf, zal Ulf veel meer van mij vragen, dan als ik mij
arm voordoe.”</p>
<p>„Is dit nu de reden waarom gij niet gekleed gaat zooals het
den zoon van Sigvald betaamt?”</p>
<p>„Ja moeder, dat is de eenige reden.”</p>
<p>„Edrik! dat moogt gij niet doen; dat is bedriegerij!”
zeide Thorfrida bedroefd.</p>
<p>Edrik was als versteend van verbazing, maar zag toch dadelijk de
waarheid in van hetgeen zijn brave moeder zeide.</p>
<p>„Ik zal aan boord gaan en andere kleeren aantrekken, lieve
moeder! Het was niet goed, het was slecht en verkeerd van mij,”
antwoordde hij onthutst.</p>
<p>„Ga, mijn jongen! en kom tot mij terug in een kleeding, die
den zoon uws vaders past; dat zijt ge aan zijn nagedachtenis
verplicht.”</p>
<div class="figure xd21e1986width"><img src="images/p105.jpg" alt=""
width="514" height="720"></div>
<p><span class="pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105" name=
"pb105">105</a>]</span></p>
<p>Edrik verliet haar en ging haastig naar zijn schip, toen hij Ulf
tegenkwam, die naar Reikiavik was gekomen. Deze keek Edrik strak aan,
die hem zijn blik met woeker terug gaf.</p>
<p>„Wel, wie zijt gij?” riep Ulf. „Een
bedelaarsjongen?”</p>
<p>„Mijn naam is Edrik Sigvaldson!” antwoordde deze
trotsch. „Ik kwam aan land om mijn moeder te bezoeken, en trok
deze armoedige kleeren aan voor een zeker doel. Ik keer echter terug om
anderen aan te trekken.”</p>
<p>„Grootspreker! ik zou er wel mijn heele bezitting onder durven
verwedden, dat die kleeren de beste zijn, die gij bezit!”</p>
<p>Edrik voelde zijn bloed koken. Hij lichtte zijn speer op, die hij
als man van rang steeds bij zich droeg; doch hij liet haar weer zakken.
Was Ulf niet de broeder zijns vaders? Met neergeslagen blik wandelde
hij naar de plaats, waar de Rolf-Krake lag en ging aan boord. Spoedig
keerde hij terug, gekleed in een blauw opperkleed met goud geboord,
lange roode beenbekleedsels van het fijnste laken, en kruisbanden van
verguld leder; zijn zwaard droeg hij in een rijk met juweelen bezetten
gordel<span class="corr" id="xd21e1999" title="Niet in bron">.</span>
Over zijn schouders hing een blauwe mantel met goud afgezet en in zijn
linkerhand droeg hij het ronde Scandinavische schild. Zijn muts was
evenals die, welke de opperhoofden in de Schotsche Hooglanden nu nog
dragen.</p>
<p>Zijn moeder stond hem aan de deur harer woning af te wachten. Zij
had zijn ontmoeting met Ulf gezien, maar het gesprek niet kunnen
hooren.</p>
<p>„Zoo moet de zoon van Sigvald gekleed gaan,” zeide zij
met trots. „Wat zeide graaf Ulf?”</p>
<p>Edrik vertelde zijn moeder wat Ulf gezegd had.</p>
<p>„Gij ziet dat ik gelijk had, Edrik! Dat kleed bracht u schande
aan. Kom in huis, mijn zoon! graaf Magni met zijn vrouw zullen
<span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106" name=
"pb106">106</a>]</span>heden bij ons eten; vraag ook Thorfinn en zijn
vrouw!”</p>
<p>„Dat zal ik doen en ook Nils meebrengen,” antwoordde
Edrik vroolijk.</p>
<p>Op de daïs was plaats voor al de gasten en gulle vriendschap
zat voor bij den disch. Thorfrida smaakte het genot, dat haar zoon door
Thorfinn geprezen werd. Deze nam een band van zijn arm, en schonk dien
den knaap en gaf een tweeden aan Nils. Hij sprak tot hen woorden van
aanmoediging en lof.</p>
<p>Toen zeide Thorfrida: „Vrienden en hoofden! ik heb ook een
geschenk voor mijn zoon. Het is heden de dag, waarop hij zestien
winters geleden, het eerste levenslicht aanschouwde. Gij zegt mij dat
hij zich een moedig zeeman heeft getoond. Hij is in den strijd beproefd
en heeft zich gedragen, zooals Sigvald gewenscht zou hebben dat zijn
zoon zich gedroeg. Ik geloof dat het nu de tijd is, dat hij het zwaard
zijns vaders kan dragen. Edrik Sigvaldson! hierbij geef ik u het zwaard
uws vaders, een wapen dat altijd het eerst schitterde in het gevecht en
denzelfden glans heeft als de ziel van zijn eigenaar, helder en rein.
Zorg, dat in uw bezit zijn glans nooit verduisterd wordt!”</p>
<p>Edrik kon niet spreken, maar stond op, knielde naast den stoel
zijner moeder en kuste haar de hand. Hij haalde het zwaard uit de
schede, doch zijn vreugde was te groot om ze te kunnen uiten.</p>
<p>„Het zwaard is de vreugde van den krijgsman,” zoo nam
graaf Magni het woord. „Ieder strijder, die zijn naam waard is,
heeft zijn zwaard lief, maar denk er aan, Edrik! dat wij, Christenen,
nooit met moedwil of voor ons genoegen het bloed mogen vergieten van
God’s schepselen. Het zwaard is het zinnebeeld der waarheid; van
de waarheid, die strijdt, en altijd overwint!” <span class=
"pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107" name="pb107">107</a>]</span></p>
<p>Nu nam Thorfinn het woord: „Ik heb Sigvald gekend,”
zeide bij, „en ik ken Edrik Sigvaldson, en ik zeg dat hij waardig
is het zwaard zijns vaders te dragen!”</p>
<p>Het feest duurde lang en het was een dag, dien Edrik nooit in zijn
leven vergat. <span class="pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108" name=
"pb108">108</a>]</span></p>
</div>
</div>
<div id="ch12" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href=
"#toc">Inhoud</a>]</span>
<div class="divHead">
<h2 class="main">XII.</h2>
</div>
<div class="divBody">
<p class="first">De voornaamste hoofden van het eiland waren
bijeengeroepen voor de Ting waar belangrijke zaken altijd beslist
moesten worden.</p>
<p>De rechters waren reeds vroeg bijeen; de
beschuldigden—Freydisa en haar echtgenoot—hadden hun
zitplaatsen vóór den Steen des oordeels, binnen den
middelsten kring. Haco Oloffson, een beroemd Noorweegsch
rechtsgeleerde, was opzettelijk overgekomen om de vervolging te leiden,
daar de vermoorde lieden Noorwegers waren. Niemand kon de ongelukkige
vrouw verdedigen, en het eenige dat haar advocaat ten haren gunste kon
aanvoeren, namelijk dat zij Christinne was, getuigde nog tegen haar.
„Want,” zeide Magni, de opperrechter, „het
Christendom mag niet gebruikt worden als dekkleed voor een misdaad,
waarmede geen der heidenen op het eiland zijn geweten zou hebben willen
bezwaren. Haar vonnis had eigenlijk een wreede marteldood moeten zijn,
maar als een christelijk rechter ben ik er tegen. Toch, zij is dood
voor ons; zij is niet meer geschikt met onze vrouwen te verkeeren. Haar
vonnis zij verbanning. Zij zal wonen daar, waar haar grootmoeder, de
heks, eens gewoond heeft. Twee slaven zullen haar bedienen, maar zij
mag nooit de grenzen van dit kleine landgoed overschrijden. Mocht zij
het wagen zich buiten de aangewezen <span class="pagenum">[<a id=
"pb109" href="#pb109" name="pb109">109</a>]</span>grenzen te begeven,
dan zal zij levend in den krater van de Hekla geworpen
worden!”</p>
<p>Nu volgde het rechtsgeding tegen Thorward, die bekende dat hij de
twee Noorwegers met hun gevolg gedood had.</p>
<p>„Waart gij daartoe niet verleid door den raad van uw
vrouw?”</p>
<p>„Ik ben hier om te bekennen of ik Helgi en Finnbogi verslagen
heb of niet. De vraag is niet, <i>waarom</i> ik ze vermoord heb, maar
of ik het gedaan heb. Ik beken dat ik het gedaan heb, en daarmee is de
zaak, geloof ik, afgedaan!”</p>
<p>De vraag of Thorward schuldig was of niet, was opgelost door zijn
bekentenis. Maar zijn straf? Dit was een zaak van ernstige overweging,
en men was het niet spoedig over het vonnis eens. Hij had onder den
invloed van Freydisa gehandeld en was niet zoo strafbaar als wanneer
hij het gedaan had om zijn eigen wraakzucht te voldoen. Ook had Edrik
aangetoond, hoe hij geweigerd had de vrouwen te verslaan.</p>
<p>„Daarom beslissen wij,” zei Magni, „dat Thorward
de gewone boete zal betalen, voor manslag bepaald. Daarbij wordt hij
uit de Scandinavische landen verbannen; doch hij kan zeilen naar het
land, dat hij verkiest.”</p>
<p>Dit vonnis werd toegejuicht en toen werd de zaak behandeld tusschen
Edrik Sigvaldson en Ulf Eirikson, die de landen bezat welke vroeger aan
Sigvald Eirikson, Ulfs broeder hadden toebehoord. Ulf vroeg verlof zich
te mogen verdedigen, hetgeen hem dadelijk werd toegestaan.</p>
<p>„Graaf Magni! hoofdlieden, krijgers, kooplieden, en vrienden!
Ik sta hier voor u in de Ting, beschuldigd dat ik Edrik zijn vaderlijk
erfdeel heb ontstolen, terwijl ik slechts heb genomen wat mij toekwam,
namelijk de helft van wat zijn vader naliet. <span class=
"pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110" name="pb110">110</a>]</span>Mijn
vader weigerde mij wat mij toekwam, evengoed als aan mijn broeders. Ik
kan aanspraak maken op de helft van mijns broeders land, en dat heb ik
gedaan—de andere helft is voor Edrik!”</p>
<p>„Hij mag die helft terugkoopen!” zeide Magni.</p>
<p>„Ik heb mijn neef als bedelaar gekleed gezien met het
voornemen door den een of anderen streek in ’t geheel niet te
betalen!”</p>
<p>„Hoe?” riep graaf Magni uit, „was hij voornemens u
te bedriegen?”</p>
<p>„Ja, dat is zoo. Vraag het hem maar!”</p>
<p>„Ja, het is waar!” zeide Edrik. „Ik trok een
eenvoudige kleeding aan om te bedriegen, en ik schaam mij daarover
diep!”</p>
<p>In de vergadering werd een gemompel gehoord en allen keken Edrik met
ongeveinsde verbazing aan.</p>
<p>Op triomfeerenden toon ging Ulf voort: „Sprak ik de waarheid
niet? Nu krijgt hij geen land van mij op crediet, al heeft hij nog
zoo’n mooi met goud geboord kleed aan. De bedelaar bezit geen
mark goud, hoeveel minder tweehonderd!”</p>
<p>„Zoudt gij dan het land aan Edrik willen verkoopen voor die
som?”</p>
<p>„Ja, maar niet op crediet.”</p>
<p>„Wat zegt gij er van, Edrik Sigvaldson? Wilt gij Ulf Eirikson
tweehonderd mark betalen om het land uws vaders terug te
krijgen?”</p>
<p>„Ja, dat wil ik!”</p>
<p>„Wanneer wilt gij die tweehonderd mark voldoen?”</p>
<p>„Morgen, als Ulf het verlangt. Maar is dit aanbod verbindend?
Morgen, kan hij meer vragen.”</p>
<p>„Dat kan hij niet. Een bod, dat voor de Ting gedaan wordt, is
verbindend.”</p>
<p>Ulf zag nu, dat Edrik het ernstig meende. <span class=
"pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111" name="pb111">111</a>]</span></p>
<p>„O!” riep hij uit, „wat ben ik toch dom geweest!
Maar gij zult toch allen wel inzien dat ik het aanbod slechts gedaan
heb om u te toonen, dat hij die som niet eens hebben kon. Gij weet toch
wel dat de helft van Sigvalds landen minstens duizend mark waard
is?”</p>
<p>De vergadering wilde er echter niets van hooren. Ulf was woedend;
hij hield vol dat hij bedrogen was, dat hij daardoor een verkeerde
meening had opgevat van het vermogen van zijn neef, en dat dit invloed
had gehad op zijn aanbod.</p>
<p>Edrik vroeg verlof een paar woorden te zeggen, en dit werd hem
toegestaan. „Dat de vergadering mij het land toewijst voor
tweehonderd mark, is mij zeer aangenaam, vooral, als ik er aan denk,
hoe ik het bijna verloren had. Doch ik ben Edrik Sigvaldson! en ik mag
den naam mijns vaders niet bevlekken met iets, dat ook maar naar
laagheid zweemt. Daarom verzoek ik de vergadering mij toe te staan, Ulf
duizend mark te betalen, en hem een gedeelte land af te staan, dat mij
toebehoort te Langa Ness.”</p>
<p>Nu nam echter Magni het woord, „Ulf,” zeide hij,
„er zijn twee punten in deze wet, die tegen uw zaak zijn; ten
eerste dat hij, die aanspraak maakt op de erfenis, dit doet na zijns
vaders dood. Nu leeft Eirik Thorwaldson nog en dit punt is dus stellig
niet ten gunste van Ulf Eirikson. Ten tweede veronderstelt de wet dat
den zoon op onrechtvaardige wijze zijn land onthouden wordt. Op dit
punt is de wet evenzeer niet op Ulf Eirikson van toepassing, want Ulf,
gij zijt niet waardig het land te bezitten van Sigvald Eirikson! Daarom
moet het vonnis van de Ting zijn, dat gij geen recht hebt op Edriks
land, en het dus niet moogt verkoopen. Dat Edrik Sigvaldson u een stuk
land beloofd heeft, hebben wij allen gehoord, en hij zal zijn belofte
houden; maar hij mag u geen geld betalen!” <span class=
"pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112" name="pb112">112</a>]</span></p>
<p>Al de aanwezigen juichten hem toe, en de zwaarden werden tegen de
schilden geslagen. Aldus werd besloten dat Ulf het land aan Edrik moest
teruggeven zonder andere vergoeding dan het stuk land te Langa
Ness.</p>
<p>Edriks moeder zou dus weer in haar geliefd huis te Groendal gaan
wonen, terwijl hij naar Noorwegen zou oversteken om te zien, hoe groot
zijn aandeel was in de lading, die uit Wijnland was meegebracht.</p>
<p>Onder de volgelingen van Thorfinn bevond zich een krijgsman, die
zich door kalmte, bekwaamheid en oordeel onderscheiden had. Hij was een
Christen, maar toch was nog veel van het vroeger geleerde bij hem
blijven hangen. Hij geloofde nog steeds aan tooverij, en dit geloof was
onder de nieuw bekeerden algemeener dan men wel denken zou. Hij heette
Oleg, de Zwarte, en van hem hoorde Thorfinn de voorspelling van
Geirrida, dat hij, die door een beer was verzorgd, door een wolf
verraden en ten val gebracht zou worden.</p>
<p>Thorfinn vertelde dit aan graaf Magni in tegenwoordigheid van diens
vrouw en Asdisa. Deze zeide dadelijk: „Ik geloof dat ik de
beteekenis weet. Ik ben zoo lang bij haar geweest, dat ik wel begrijp
wat haar geheimzinnige woorden beteekenen. De jongeling, die eerst door
een beer verzorgd werd, is Edrik Sigvaldson, die met Byarn, den beer,
naar zee is geweest, en zich nu in groot gevaar bevindt, dat hem dreigt
van den kant van een man, Ulf (Wolf) genaamd, die geen steen op
elkander wil laten om wraak te nemen op den zoon zijns
broeders.”</p>
<p>Thorfinn lachte. „Gij zijt zelf bijna een tooverheks, Asdisa!
Het was dom van mij de verborgen meening der namen niet te begrijpen.
Neem dezen gouden armband van mij aan; want ik ben u dankbaar.”
<span class="pagenum">[<a id="pb113" href="#pb113" name=
"pb113">113</a>]</span></p>
<p>Thorfinn vertrok met Edrik naar Dronthjem (Drontheim) de hoofdstad
van Noorwegen, toen een bloeiende handelstad, waar kooplieden uit
Bremen, uit Londen en Parijs elkander verdrongen.</p>
<p>De begroeting tusschen Thorfinn en den koning was zeer hartelijk;
Olaf was vriendelijk tegen allen, behalve tegen Edrik. Thorfinn en de
overigen werden door Olaf ten eten genoodigd, maar Edrik was niet in de
uitnoodiging begrepen.</p>
<p>Verdrietig en teleurgesteld verliet hij de hal, ging naar de
aanlegplaats en roeide naar de Rolf-Krake. Hij zocht zijn troost bij
Njord, die een volwassen hond was geworden.</p>
<p>Er heerschte groote drukte aan land toen het bekend werd, dat deze
twee schepen bevracht waren met waren uit onbekende westelijke landen.
Langs het gedeelte der kust, waar de Rolf-Krake en de Sleipner geankerd
lagen, was een wacht geplaatst, om te zorgen dat niemand met oneerlijke
bedoelingen aan boord kon gaan, terwijl de eigenaars feest vierden in
Olaf’s hal. Bovendien waren op elk schip twee krijgslieden
achtergebleven, om te beletten dat vreemden aan boord kwamen.</p>
<p>„Als gij hier in mijn plaats blijft, ga ik aan land!”
zoo sprak een der wachters Edrik aan.</p>
<p>„Ga, Oleg! en als gij soms mijn vriend Nils mocht ontmoeten,
zeg hem dan, dat ik hem hier wacht.”</p>
<p>„Ik zal het zeggen als ik hem zie; doch je weet dat niemand na
het ondergaan der zon de kust mag verlaten. Neem uw strijdbijl, en kijk
goed uit vriend, tot Anders Andersson wakker wordt.”</p>
<p>De tweede wachter werd door het geplas der riemen wakker. „Dat
is een mooi ding!” riep hij uit, „daar gaat hij, en laat
mij alleen!” <span class="pagenum">[<a id="pb114" href="#pb114"
name="pb114">114</a>]</span></p>
<p>„Ik ben aan boord, Anders! Slaap gerust door, ik zal
waken,” antwoordde Edrik.</p>
<p>„Ik ben niet slaperig, Edrik Sigvaldson! het is mijn beurt om
te waken.”</p>
<p>De krijgsman ging gerustgesteld naar voren, en viel toch in slaap.
Edrik speelde wat met Njord, doch door de stilte rondom hem vielen ook
hem de oogen toe.</p>
<p>Op den afstand van een kabellengte lag een klein vaartuig. Oleg en
Anders hadden het reeds lang in het oog gehad. Daar vertrok een bootje
van de landingsplaats. Moet de roeier naar de Rolf-Krake? Het kan zijn,
want een touw hangt van het boord en hij maakt zijn bootje er aan vast,
en klimt als een kat aan boord.</p>
<p>Wat houdt die man tusschen zijn tanden, terwijl hij aan boord klimt?
Het is een dolk! Reeds houdt hij hem omhoog om hem den slapenden Edrik
in het hart te stooten, als plotseling een groote hond opspringt van de
zijde van den slaper. Een korte worsteling volgt, en hond en moordenaar
storten in het water. Andersson vliegt op en ziet hoe de hond een man
boven water houdt.</p>
<p>Ook Edrik was ontwaakt en samen trokken zij den onverwachten
bezoeker aan boord, doch om den hond een touw om het lichaam te binden
was Edrik genoodzaakt te water te gaan. Weldra was hij echter weder op
het dek, en daar lag zijn onbekende vijand voorover, terwijl Njord hem
met den poot onderhield.</p>
<p>„Een schurkachtige aanslag!” zei Anders.</p>
<p>„Ik begrijp er niets van,” antwoordde Edrik; „ook
koning Olaf was zoo knorrig als een gewonde beer.”</p>
<p>Intusschen bekeek hij zijn gevangene nauwkeuriger, en riep
<span class="pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115" name=
"pb115">115</a>]</span>uit: „Gij hier, Ulf Eirikson? Wildet gij
mij het leven benemen? Dat is laag! Ik wilde wel, dat het iemand anders
was, want wat moet ik nu met u doen?”</p>
<p>„Laat mij hem den schedel kloven!” zei Anders.</p>
<p>„Neen, Anders! dat gaat niet. Hij is de broeder mijns
vaders!”</p>
<p>„Laat hij dan maar weer in zijn boot gaan, dan kan hij
wegroeien.”</p>
<p>„Ja, zoo zal het zijn. Ga, Ulf Eirikson! ik schenk u het
leven!”</p>
<p>Haastig klom Ulf over boord, en Edrik en Anders zagen hoe hij naar
het vreemde vaartuig roeide.</p>
<p>Na een oogenblik stilte zeide Edrik:</p>
<p>„Anders! beloof mij één ding; vertel nooit iets
van dezen aanslag aan wien ook. Wij moeten onze vijanden vergeven,
leert het Christendom.”</p>
<p>„Juist! Maar hij is mijn vijand niet, en daarom zal ik
spreken.”</p>
<p>Den volgenden dag kwam Thorfinn aan boord om de lading te lossen.
Zoodra hij Edrik zag, zeide hij:</p>
<p>„Wat hebt gij jegens koning Olaf misdreven? Hij is gewoonlijk
vriendelijk en openhartig; zeg mij toch wat gij gedaan hebt.”</p>
<p>„Ik heb niets gedaan,” antwoordde Edrik. „Als Olaf
iets kwaads van mij denkt, vergist hij zich. Doch ik zal mij troosten;
ik heb mij de liefde verworven van mannen, beter dan hij is!”</p>
<p>„Wie is beter dan ik ben?” riep eensklaps een man van
een eenigszins zonderling voorkomen. Zijn haar was lang en geel van
kleur, met hier en daar een gouden schittering, welke het zeer mooi
maakte. Hij droeg een blauwe muts met gouden rand, doch zijn armen
waren niet versierd met gouden armbanden, die den trots uitmaakten der
Noorsche krijgers. Ongemerkt was hij bij al de drukte aan boord
gekomen, en had zoo alles gehoord. <span class="pagenum">[<a id="pb116"
href="#pb116" name="pb116">116</a>]</span></p>
<p>„Wie is beter dan ik?” vroeg hij nogmaals.</p>
<p>„Ik wist niet dat gij hier waart, koning Olaf!”
antwoordde Edrik, „doch ik zal u zeggen wie ik bedoel. Gissur en
ook Yalto, die zooveel hebben gedaan om de heidenen tot het Christendom
te bekeeren.”</p>
<p>„En ik dan?”</p>
<p>„Gij hebt het gedaan door het zwaard, en zij door
liefde!”</p>
<p>„Bij alle heiligen! gij spreekt waarheid. Zijt gij
Christen?”</p>
<p>„Ja, en ik ben dankbaar dat ik het kan bevestigen.”</p>
<p>„Gij spreekt stout, knaap!”</p>
<p>„Dat weet ik, koning Olaf! Mijn Christendom is mij meer waard
dan al mijn bezittingen.”</p>
<p>„Wie heeft u zoo leeren spreken?”</p>
<p>„Gissur, en mijn lieve moeder!”</p>
<p>„Gij zijt een eerlijke knaap, en het spijt mij dat ik aan de
inblazingen van sommigen heb gehoor gegeven. Volg mij, gij zult heden
mijn gast zijn!”</p>
<p>Nauwelijks echter zaten zij in de boot, of Njord sprong te water, om
zijn jongen meester te volgen. Olaf was verwonderd over de
gemakkelijkheid waarmede het reusachtige dier zich in het water
bewoog.</p>
<p>„Wat een vreemd dier! Is het uw hond, Edrik?” vroeg
hij.</p>
<p>„Ik heb hem van New-Foundland meegebracht, koning
Olaf!”</p>
<p>„Verkoop hem mij!”</p>
<p>„Dat mag ik niet, want hij behoort Eirik, den Rooden, mijn
grootvader.”</p>
<p>„Die nog altijd op IJsland woont? Nu, dan zullen wij er wel
eens nader over spreken!”</p>
<p>Ook Thorfinn en zijn krijgslieden kwamen het middagmaal gebruiken in
de gastvrije hal van den koning. Edrik sneed zijn <span class=
"pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117" name=
"pb117">117</a>]</span>vleesch, naar de gewoonte dier tijden, met den
dolk, welken hij in den gordel droeg. Nauwelijks had de koning hem
gezien, of hij riep uit:</p>
<p>„Bij alle heiligen! wie gaf u mijn dolk, vriend
Edrik?”</p>
<p>Edrik kreeg een kleur, want hij herinnerde zich dat het de dolk was,
waarmede Ulf hem had willen vermoorden. Verlegen antwoordde hij:</p>
<p>„Hij werd mijn eigendom door het recht van verovering, doch
als gij hem opeischt, hier is hij, koning!”</p>
<p>„Dat is geen antwoord op mijn vraag, Edrik? Hoe komt gij aan
dit wapen? Moogt gij het mij niet zeggen? Is hier geen krijgsman, die
mij inlichtingen kan geven?”</p>
<p>Nu stond Anders Andersson op en sprak:</p>
<p>„Het is de dolk, waarmede zijn oom Ulf hem wilde vermoorden.
Als de hond hem niet had gered, dan was Edrik Sigvaldson nu een
lijk!”</p>
<p>„Goed, nu begrijp ik, waarom Edrik zweeg, en zijn hond niet
wil verkoopen.—Krijgslieden! ledigt met mij een vollen hoorn op
het welzijn van graaf Edrik Sigvaldson! Hij zal naast mij strijden
tegen koning Knut van Denemarken.”</p>
<p>Van alle kanten klonken toejuichingen, doch Edrik sprak:</p>
<p>„Nu kan ik niet met u trekken, koning Olaf! Ik heb beloofd
naar mijn moeder terug te keeren, om als een goed zoon haar levensdagen
te veraangenamen. Bovendien rust op mij de heilige plicht den ouden
Eirik van Groenland te halen, en zoo mogelijk een Christen van hem te
maken!”</p>
<p>„Geef mij de hand, Edrik! Laten wij vrienden blijven en... Ha!
wie durft ons feest verstoren?”</p>
<p>Een renbode trad haastig binnen en meldde den koning, dat Knut van
Denemarken een machtige vloot had verzameld, en <span class=
"pagenum">[<a id="pb118" href="#pb118" name="pb118">118</a>]</span>dat
hij van plan was Noorwegen en Engeland te veroveren, om zoo een groot
rijk te stichten.</p>
<p>„Koning Knut zal mij gereed vinden hem te ontvangen. Neem
plaats aan onzen disch, krijgsman! en deel in onze
feestvreugde!”</p>
<p>Zoo duurde het feest tot den avond, waarna de gasten vertrokken. De
maan scheen helder. Edrik beklom een rots en tuurde over de wijde zee
in de richting van IJsland, waar zijn lieve moeder hem wachtte.
Plotseling gevoelde hij een geweldigen stoot, en stortte van een hoogte
van meer dan honderd voet in zee, welke daar gelukkig zeer diep
was....</p>
<p><a id="xd21e2246" name="xd21e2246"></a>Toen hij weer tot bewustzijn
kwam, lag hij op een bos stroo in de hut eens visschers, en naast hem
zat zijn trouwe Njord. De visscher vertelde hem, dat hij, eenige dagen
geleden, met zijn boot op zee zijnde, een grooten, zwarten kop boven
water had gezien. In de hoop een zeehond te verrassen, was hij zachtjes
genaderd, doch tot zijn verwondering had hij bemerkt, dat het een hond
was, die een mensch boven water hield. Met moeite had hij den
drenkeling en den vermoeiden hond binnen boord gehaald, en vervolgens
naar zijn hut gebracht.</p>
<p>Wat waren koning Olaf en Thorfinn en alle anderen ongerust over het
verdwijnen van Edrik, te meer daar ook Ulf met zijn schip verdwenen
was. Dagen verliepen, totdat eindelijk Tostig, ’s konings jager,
bij toeval de hut van den visscher binnentrad, en daar Edrik en Njord
vond.</p>
<p>Bij de trouwe zorg van zijn vrienden, herstelde de geredde vrij
spoedig en Njord werd de held van den dag. Koning Olaf was woedend.
„Dat is het werk van den snooden Ulf!” riep hij uit.
„Ga, Hjalman! vergezel mijn vriend Thorfinn met uw schip naar
IJsland, en breng mij den lafaard levend of dood!” <span class=
"pagenum">[<a id="pb119" href="#pb119" name="pb119">119</a>]</span></p>
<p>De schepen waren gereed uit te zeilen. De lading was tegen een
ongehoord hoogen prijs verkocht, en koning Olaf nam van allen een
hartelijk afscheid. Nils bleef echter in zijn bijzonderen dienst.</p>
<p>De wind was gunstig en na acht dagen bereikten onze reizigers in
welstand Reikiavik.</p>
<p>De vreugde was algemeen, te meer daar Ulf reeds vijf dagen te voren
was aangekomen en de tijding had gebracht van Edrik’s dood. Hij
maakte nu aanspraak op de bezittingen van Sigvald, doch Magni had de
zaak wijselijk uitgesteld tot de schepen uit Noorwegen zouden zijn
teruggekomen.</p>
<p>Drie dagen later was de Ting bijeen, waar Ulf gedaagd was om
tegenover Edrik gehoord te worden. Het weder was stormachtig en een
dof, onderaardsch gerommel deed den grond schudden. Boven de Hekla hing
een donkere wolk, soms helder gekleurd door den weerschijn van het
vuur. De vulkaan was weder in werking.</p>
<p>Toch waren allen, aan hun plicht getrouw, opgekomen. Ulf echter was
niet verschenen en men kon hem nergens vinden. De zaak ging natuurlijk
door, en Ulf werd veroordeeld aan Hjalman uitgeleverd te worden, die
hem naar koning Olaf zou brengen.</p>
<p>Sommige edelen moesten den kant van den vuurspuwenden berg uit.
Gelukkig werd de wind zuidwest, zoodat zij geen last van den rook
hadden. Na twee dagen bereikten zij het huis van Unna, de tooverkol,
waar nu haar kleindochter Freydisa woonde. De woning had veel van de
uitbarsting geleden, en was gedeeltelijk door lava en asch overdekt.
Bekommerd over het lot der bewoonster, waagden de mannen het er binnen
te dringen, doch stonden roerloos bij het verschrikkelijk schouwspel,
dat hun oog trof. <span class="pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120"
name="pb120">120</a>]</span></p>
<p>Een der muren was bij den aandrang der lava bezweken, en de stroom
had zich een weg door de vertrekken gebaand. Bij de deur lag het half
verkoolde lijk van Ulf, en een weinig verder de lijken van Geirrida en
Freydisa....</p>
<p>Maar laat ons dit vreeselijk tooneel verlaten en naar Groenland
oversteken. De winter is sinds voorbijgegaan en het is lente
geworden.</p>
<p>Bij Eiriks-fjord staat een slank jongeling, en op zijn arm steunt
een oud man, wiens lange gestalte aantoont dat hij eenmaal een geducht
krijger was.</p>
<p>„Ja, breng mij naar IJsland, naar Groendal, Edrik! Ik verlang
uw moeder weder te zien, vóór dat ik met mijn paard en
wapenrusting rusten zal in den groenen graf heuvel bij de
zee!”</p>
<p>„Spreek zoo niet, Eirik Thornwaldson! uw lichaam is nog sterk,
en vóór dien tijd zullen uw oogen geopend zijn voor het
licht der waarheid!”</p>
<p>„Mijn zoon, ik ben de laatste van Odin’s krijgers.
Nergens rooken zijn altaren meer! Doch ik hoor u gaarne spreken. Ik wil
nog veel naar u luisteren voor ik de runen op mijn borst snijd, en
doodbloed naar Odin.”</p>
<p>Eirik, de Roode, sneed echter geen runen op zijn borst. Nog twee
gelukkige jaren leefde hij bij Thorfrida en haar zoon, en bouwde een
Christenkerk te Groendal. Daar, in de schaduw van het kruis, werd hij
begraven, niet langer een krijger van Odin, maar bekeerd tot het geloof
van vrede en liefde door zijn kleinzoon,</p>
<p class="xd21e124">EDRIK, DEN NOORMAN.</p>
</div>
</div>
</div>
<div class="back">
<div class="div1" id="toc">
<h2 class="main">Inhoudsopgave</h2>
<ul>
<li>I. <a href="#ch1">I</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch1">1</a></span></li>
<li>II. <a href="#ch2">II.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch2">11</a></span></li>
<li>III. <a href="#ch3">III.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch3">20</a></span></li>
<li>IV. <a href="#ch4">IV.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch4">29</a></span></li>
<li>V. <a href="#ch5">V.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5">38</a></span></li>
<li>VI. <a href="#ch6">VI.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch6">48</a></span></li>
<li>VII. <a href="#ch7">VII.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch7">59</a></span></li>
<li>VIII. <a href="#ch8">VIII.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch8">68</a></span></li>
<li>IX. <a href="#ch9">IX.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch9">76</a></span></li>
<li>X. <a href="#ch10">X.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch10">89</a></span></li>
<li>XI. <a href="#ch11">XI.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch11">99</a></span></li>
<li>XII. <a href="#ch12">XII.</a> <span class=
"tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch12">108</a></span></li>
</ul>
</div>
<div class="transcribernote">
<h2 class="main">Colofon</h2>
<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3>
<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen
overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de
<a class="exlink xd21e46" title="Externe link" href=
"http://www.gutenberg.org/license" rel="license">Project Gutenberg
Licentie</a> bij dit eBoek of on-line op <a class="exlink xd21e46"
title="Externe link" href=
"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p>
<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd
correctieteam op <a class="exlink xd21e46" title="Externe link" href=
"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p>
<p><i>Edrik, de Noorman</i> is een bekeringsverhaal uit circa 1890 dat
speelt in de tijd waarin de IJslanders voor het eerst Amerika
ontdekten. Deze versie is afgeleidt van de eerste editie, een tweede
editie verscheen in 1892 onder de titel <i>Edric, de Noorman</i>. De
oorspronkelijke Engelse uitgave, <i lang="en">Edric the Norseman</i>
verscheen in 1887–88 als vervolgverhaal in <i lang="en">The
Boy’s Own Paper</i>.</p>
<p>De <a href="#p041">afbeelding na pagina 40</a> lijkt niet bij dit
verhaal te horen, maar is gehandhaafd, omdat hij zo in het originele
boek zat.</p>
<h3 class="main">Codering</h3>
<p class="first">Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke
schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn
stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn
verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het
einde van dit boek.</p>
<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3>
<ul>
<li>2014-02-16 Begonnen.</li>
</ul>
<h3 class="main">Externe Referenties</h3>
<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn
dat deze links voor u niet werken.</p>
<h3 class="main">Verbeteringen</h3>
<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
<table class="correctiontable" summary=
"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst.">
<tr>
<th>Bladzijde</th>
<th>Bron</th>
<th>Verbetering</th>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e266">5</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e276">5</a>, <a class="pageref" href=
"#xd21e540">22</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1094">53</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e1321">67</a>, <a class="pageref" href=
"#xd21e1406">72</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1442">74</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e1502">78</a>, <a class="pageref" href=
"#xd21e1553">80</a></td>
<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
<td class="width40 bottom">”</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e474">17</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e868">40</a>, <a class="pageref" href=
"#xd21e1131">56</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1869">98</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e1999">105</a></td>
<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
<td class="width40 bottom">.</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e588">24</a></td>
<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
<td class="width40 bottom">„</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e645">27</a></td>
<td class="width40 bottom">sommmigen</td>
<td class="width40 bottom">sommigen</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e674">28</a></td>
<td class="width40 bottom">Hergufson</td>
<td class="width40 bottom">Hergulfson</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e889">41</a></td>
<td class="width40 bottom">Chistenen</td>
<td class="width40 bottom">Christenen</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e924">43</a></td>
<td class="width40 bottom">a</td>
<td class="width40 bottom">al</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e957">46</a></td>
<td class="width40 bottom">icht</td>
<td class="width40 bottom">licht</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1080">52</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e1534">79</a></td>
<td class="width40 bottom">,</td>
<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1220">61</a></td>
<td class="width40 bottom">berenbuid</td>
<td class="width40 bottom">berenhuid</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1250">63</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e1950">103</a></td>
<td class="width40 bottom">Reikavik</td>
<td class="width40 bottom">Reikiavik</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1358">69</a></td>
<td class="width40 bottom">.</td>
<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1376">71</a></td>
<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
<td class="width40 bottom">,</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1449">74</a></td>
<td class="width40 bottom">lager</td>
<td class="width40 bottom">jager</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1762">93</a>,
<a class="pageref" href="#xd21e2246">118</a></td>
<td class="width40 bottom">„</td>
<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1764">93</a></td>
<td class="width40 bottom">zittten</td>
<td class="width40 bottom">zitten</td>
</tr>
<tr>
<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1827">95</a></td>
<td class="width40 bottom">Rolf Krake</td>
<td class="width40 bottom">Rolf-Krake</td>
</tr>
</table>
</div>
</div>
<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44940 ***</div>
</body>
</html>
|
