diff options
| author | nfenwick <nfenwick@pglaf.org> | 2025-03-03 18:04:57 -0800 |
|---|---|---|
| committer | nfenwick <nfenwick@pglaf.org> | 2025-03-03 18:04:57 -0800 |
| commit | 6098351d3d6c780b34eb43555bb1d5b4bc06e65e (patch) | |
| tree | 1cf1e8df052430a1d2d6e2c408b8febf1c2d51dc /44834-h | |
| parent | 6d1fb5f6a98b9d4c15b39a05cad7387eb0b02b9d (diff) | |
Diffstat (limited to '44834-h')
| -rw-r--r-- | 44834-h/44834-h.htm | 996 | ||||
| -rw-r--r-- | 44834-h/images/book.png | bin | 364 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44834-h/images/card.png | bin | 249 -> 0 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44834-h/images/external.png | bin | 172 -> 0 bytes |
4 files changed, 163 insertions, 833 deletions
diff --git a/44834-h/44834-h.htm b/44834-h/44834-h.htm index 77d7e28..7b5486d 100644 --- a/44834-h/44834-h.htm +++ b/44834-h/44834-h.htm @@ -1,26 +1,12 @@ <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> -<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2014-02-02T21:23:24Z. --> <html lang="nl-1900"> <head> -<meta name="generator" content= -"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org"> +<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8"> <title>Het Leven der Dieren: De Amphibiën</title> -<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=us-ascii"> -<meta name="generator" content= -"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/"> -<meta name="author" content="A. E. Brehm"> -<link rel="coverpage" href="images/new-cover.jpg"> -<link rel="schema.DC" href= -"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> -<meta name="DC.Creator" content="A. E. Brehm"> -<meta name="DC.Title" content= -"Het Leven der Dieren: De Amphibiën"> -<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> -<meta name="DC.Format" content="text/html"> -<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> -<meta name="DC:Subject" content="#####"> + <style type="text/css"> + body { font-family: "Times New Roman", Times, serif; @@ -750,39 +736,6 @@ text-decoration:none; } ul { list-style-type: none; } .castlist, .castitem { list-style-type: none; } -/* External Links */ -.pglink, .catlink, .exlink, .wplink, .biblink, .seclink -{ -background-repeat: no-repeat; -background-position: right center; -} -.pglink -{ -background-image: url(images/book.png); -padding-right: 18px; -} -.catlink -{ -background-image: url(images/card.png); -padding-right: 17px; -} -.exlink, .wplink, .biblink, .seclink -{ -background-image: url(images/external.png); -padding-right: 13px; -} -.pglink:hover -{ -background-color: #DCFFDC; -} -.catlink:hover -{ -background-color: #FFFFDC; -} -.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover -{ -background-color: #FFDCDC; -} body { background: #FFFFFF; @@ -919,53 +872,14 @@ width:720px; </style> </head> <body> - - -<pre> - -The Project Gutenberg EBook of Het Leven der Dieren, by A. E. Brehm - -This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with -almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or -re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included -with this eBook or online at www.gutenberg.org - - -Title: Het Leven der Dieren - Deel 3, Hoofdstuk 5: De Amphibiën - -Author: A. E. Brehm - -Release Date: February 5, 2014 [EBook #44834] - -Language: Dutch - -Character set encoding: ASCII - -*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET LEVEN DER DIEREN *** - - - - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg. - - - - - - -</pre> +<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44834 ***</div> <div class="front"> <div class="div1 cover"> <div class="divBody"> <p class="first"></p> -<div class="figure xd21e101width"><img src="images/new-cover.jpg" alt= -"Nieuw ontworpen voorkant." width="540" height="720"></div> -<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e105" href="#xd21e105" name= -"xd21e105">137</a>]</span></p> +<div class="figure xd21e101width"><img src="images/new-cover.jpg" alt="Nieuw ontworpen voorkant." width="540" height="720"></div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e105" href="#xd21e105" name="xd21e105">137</a>]</span></p> </div> </div> </div> @@ -1038,8 +952,7 @@ vocht afscheiden. Gewoonlijk, o.a. bij de Padden en Salamanders zijn deze klieren over het geheele lichaam verspreid; dikwijls echter vormen zij aan weerszijden van den dikken hals dichte opeenhoopingen, die onder den naam van „oorklieren” bekend zijn. Bovendien -merkt men bij enkele soorten <span class="corr" id="xd21e121" title= -"Bron: honigraatvorminge">honigraatvormige</span> ruimten op, waarin de +merkt men bij enkele soorten <span class="corr" id="xd21e121" title="Bron: honigraatvorminge">honigraatvormige</span> ruimten op, waarin de ontwikkeling der eieren plaats vindt; ook zij zijn vervormde huidklieren en verschijnen eerst gedurende den voortplantingstijd.</p> <p>De naakte huid en hare klieren zijn voor het leven der @@ -1062,9 +975,7 @@ aanzien van de Schildpadden gekomen.</p> dieper gelegen dan gene. De slijmklieren zijn over het geheele lichaam verbreid, de gifklieren op bepaalde plaatsen opeengehoopt. Bij de Padden en Salamanders zijn deze klieren talrijker en hare afscheidingen -overvloediger dan bij andere Amphibiën; door <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e128" href="#xd21e128" name= -"xd21e128">138</a>]</span>het prikkelen van de huid nemen zij sterk +overvloediger dan bij andere Amphibiën; door <span class="pagenum">[<a id="xd21e128" href="#xd21e128" name="xd21e128">138</a>]</span>het prikkelen van de huid nemen zij sterk toe. Een Salamander of een Pad, die b.v. op gloeiende kolen wordt geplaatst, zal een grootere hoeveelheid slijm voortbrengen dan gewoonlijk, hetgeen aanleiding heeft gegeven tot het overoude, @@ -1119,8 +1030,7 @@ de bovenkaaksbeenderen, met tanden bezet. De onderkaak is minstens uit twee, soms uit meer stukken samengesteld en aan den schedel bevestigd door een „kaaksteel”, die nooit volkomen verbeent.</p> <p>De ledematen ontbreken bij de Blindslangen geheel; bij sommige -<span class="corr" id="xd21e139" title= -"Bron: Visch-salamanders">Vischsalamanders</span> zijn alleen de +<span class="corr" id="xd21e139" title="Bron: Visch-salamanders">Vischsalamanders</span> zijn alleen de voorste ledematen aanwezig. De heupgordel is bij de Salamanders zwak ontwikkeld en de heiligbeenwervels (waaraan deze gordel bevestigd is en die hiermede het bekken vormen) verschillen weinig van de overige @@ -1128,8 +1038,7 @@ wervels. Des te volmaakter is het bekken bij de Vorschen, waar het een steunpunt moet leveren aan de prachtige springpooten, welker spieren aan dit skeletdeel ontspringen. Het aantal teenen bedraagt aan de voorpooten meestal 4, zelden 3, aan de achterpooten bij eenige -<span class="corr" id="xd21e142" title= -"Bron: Visch-salamanders">Vischsalamanders</span> slechts 2, 3 of 4, +<span class="corr" id="xd21e142" title="Bron: Visch-salamanders">Vischsalamanders</span> slechts 2, 3 of 4, bij de eigenlijke Salamanders en de Vorschen daarentegen steeds 5. Bij verreweg de meeste Amphibiën komt aan de teenen geen spoor van nagels voor; dikwijls daarentegen zijn de teenen door zwemvliezen @@ -1177,8 +1086,7 @@ dat der Reptiliën; het bestaat uit twee niet altijd volledig gescheiden, dunwandige, vliezige voorkamers en één enkele, dikwandige hartkamer, die het bloed door de slagaders stuwt. Evenals bij de Reptiliën, ontvangen de haarvatenstelsels -<span class="pagenum">[<a id="xd21e154" href="#xd21e154" name= -"xd21e154">139</a>]</span>van de achter het hart gelegen lichaamsdeelen +<span class="pagenum">[<a id="xd21e154" href="#xd21e154" name="xd21e154">139</a>]</span>van de achter het hart gelegen lichaamsdeelen steeds een mengsel van slagaderlijk en aderlijk bloed. De meeste Amphibiën ondergaan gedaantewisseling; deze gaat gepaard met belangrijke wijzigingen van het bloedvatenstelsel, zooals reeds @@ -1283,14 +1191,12 @@ vertoonen zich weer, nadat de eerste regenbuien gevallen zijn; uitgestrekte terreinen, waar men te voren geen vermoeden had van hun aanwezigheid worden dan als met een tooverslag door hen verlevendigd. Het aantal Amphibiën van al deze gewesten is echter gering in -vergelijking met dat der <span class="corr" id="xd21e164" title= -"Bron: watterrijke">waterrijke</span> oerwouden, waar de +vergelijking met dat der <span class="corr" id="xd21e164" title="Bron: watterrijke">waterrijke</span> oerwouden, waar de vochtigheidstoestand gedurende het geheele jaar nagenoeg onveranderd blijft en waar zelfs de boomkronen aan deze dieren nog de gelegenheid bieden om voor de ontwikkeling van hun nakomelingschap te zorgen. In de ontzaglijk uitgestrekte wouden van Zuid-Amerika en ook in de oerwouden -<span class="pagenum">[<a id="xd21e167" href="#xd21e167" name= -"xd21e167">140</a>]</span>van Zuid-Azië zijn sommige +<span class="pagenum">[<a id="xd21e167" href="#xd21e167" name="xd21e167">140</a>]</span>van Zuid-Azië zijn sommige familiën, zoowel wat het aantal soorten als het aantal individuen betreft, buitengewoon sterk vertegenwoordigd. In het water dat zich tusschen breede bladen, in urn- of kanvormige bladstelen en @@ -1398,8 +1304,7 @@ Naarmate de temperatuur stijgt neemt hun eetlust toe, evenals bij de Reptiliën. In de zomer- en herfstmaanden zijn de inheemsche Amphibiën zeer vraatzuchtig; in de lente eten zij weinig, hoewel men wegens den voorafgaanden winterslaap het tegendeel zou verwachten. -<span class="pagenum">[<a id="xd21e180" href="#xd21e180" name= -"xd21e180">141</a>]</span></p> +<span class="pagenum">[<a id="xd21e180" href="#xd21e180" name="xd21e180">141</a>]</span></p> <p>Na het ontwaken uit den winterslaap vangt de voortplantingsperiode aan. Zoodra de eieren gelegd zijn, gaan mannetjes en wijfjes hun eigen gang. Die welke op het land leven, verlaten het water, de @@ -1508,8 +1413,7 @@ steeds voldoen moet aan de voorwaarde, dat zij er de vochtigheid vinden, die voor haar bestaan volstrekt noodig is. Hunne verblijfplaatsen zijn zoo verschillend als die van eenig Amphibie kunnen zijn. Zij komen overal voor, waar zij geschikte schuilplaatsen -kunnen vinden en in de <span class="corr" id="xd21e204" title= -"Bron: gelegendheid">gelegenheid</span> zijn om voedsel, vooral +kunnen vinden en in de <span class="corr" id="xd21e204" title="Bron: gelegendheid">gelegenheid</span> zijn om voedsel, vooral Insecten, te verkrijgen. Hun zomerleven onderscheidt zich echter aanmerkelijk van hun leven gedurende het ongunstige jaargetijde, om ’t even, of dit door daling van de temperatuur of vermindering @@ -1536,8 +1440,7 @@ kleine, spoedig verdwijnende „hechtschijfjes”. Weldra ontspruiten aan weerszijden van den hals drie boomvormig vertakte, uitwendige kieuwen; achter elke kieuw is een spleet (keelspleet)<span class="corr" id="xd21e209" title="Bron: .">,</span> -waardoor de mondholte <span class="pagenum">[<a id="xd21e212" href= -"#xd21e212" name="xd21e212">143</a>]</span>met de buitenwereld in +waardoor de mondholte <span class="pagenum">[<a id="xd21e212" href="#xd21e212" name="xd21e212">143</a>]</span>met de buitenwereld in gemeenschap staat. Daarna komt de mondopening tot stand en worden de kieuwen langzamerhand door een van den kop naar achteren groeiende woekering van de huid (het kieuwdeksel) overdekt en in een kieuwholte @@ -1551,8 +1454,7 @@ opening vrij (de kieuwspleet). Deze is bij de meeste inheemsche <i lang="la-x-bio">Hyla</i>) aan de linkerzijde van den hals gelegen, minder dikwijls (<i lang="la-x-bio">Alytes, Bombinator</i>) in ’t midden van de keel. Terwijl de kieuwen deze veranderingen ondergaan, -hebben de randen van de <span class="corr" id="xd21e230" title= -"Bron: mondpleet">mondspleet</span> zich met een hoornlaagje bedekt, +hebben de randen van de <span class="corr" id="xd21e230" title="Bron: mondpleet">mondspleet</span> zich met een hoornlaagje bedekt, dat verscheidene rijen van fijne hoorntandjes draagt. Binnen in het lichaam merkt men den spiraalvormig gekronkelden dunnen darm op. Daarna vertoonen zich de achterste ledematen, die reeds een aanmerkelijke @@ -1585,8 +1487,7 @@ zelfs openbaren zij eenige list bij het kiezen van de middelen om aan een gevaar te ontkomen of om een buit te bemachtigen; zij scheppen behagen in luide tonen, zooals op onmiskenbare wijze blijkt uit hun goed ontwikkeld gehoororgaan en uit de muziekuitvoeringen, die zij -’s avonds geven. Al deze <span class="corr" id="xd21e235" title= -"Bron: eigenaar-heden">eigenaardigheden</span> maken de Vorschen voor +’s avonds geven. Al deze <span class="corr" id="xd21e235" title="Bron: eigenaar-heden">eigenaardigheden</span> maken de Vorschen voor ons veel aantrekkelijker dan de andere Amphibiën.</p> <p>Hoewel hunne stemmen minder verscheidenheid aanbieden, minder omvangrijk, klankvol en zoetvloeiend zijn dan vogelengezang, staan zij @@ -1597,11 +1498,9 @@ krascht de eene, volle, afgeronde tonen hoort men van de andere; sommige sjirpen als Sprinkhanen, andere loeien als Runderen; het op klokslagen gelijkende geluid van de Pad, bestaat uit afgebroken tonen, door rustpauzen gescheiden; de Groene Kikvorsch daarentegen draagt een -uit vele coupletten samengesteld lied voor<span class="corr" id= -"xd21e240" title="Bron: ,">.</span> Zoowel in de oerwouden van +uit vele coupletten samengesteld lied voor<span class="corr" id="xd21e240" title="Bron: ,">.</span> Zoowel in de oerwouden van Zuid-Amerika als in de keerkringslanden van Azië en Afrika, in -Australië niet minder dan in Europa<span class="corr" id= -"xd21e243" title="Niet in bron">,</span> trekken de stemmen van de +Australië niet minder dan in Europa<span class="corr" id="xd21e243" title="Niet in bron">,</span> trekken de stemmen van de Vorschen sterk onze aandacht en wekken onze belangstelling.</p> <p>Onze welwillendheid verdienen de Vorschen niet slechts door hun onschuldige vroolijkheid, maar ook doordat zij, wel verre van @@ -1609,25 +1508,21 @@ schadelijk te zijn, nuttige werkzaamheden verrichten, welker beteekenis stellig nog niet genoeg gewaardeerd wordt.</p> <hr class="tb"> <p>De Vorschen worden thans in twee onderorden gesplitst; de -<span class="ex">Tongvorschen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Phaneroglossa</i>) en de <span class="ex">Tongloozen</span> +<span class="ex">Tongvorschen</span> (<i lang="la-x-bio">Phaneroglossa</i>) en de <span class="ex">Tongloozen</span> (<i lang="la-x-bio">Aglossa</i>). Verreweg de meeste Vorschen behooren tot de eerstgenoemde afdeeling, die zich kenmerkt door de goed ontwikkelde tong en het gescheiden blijven der Eustachiaansche buizen (de verbinding tusschen de trommelholte en de mondholte), die dus met twee openingen aan het gehemelte eindigen.</p> <p>Men kan in deze onderorde zeer duidelijk twee groepen onderscheiden: -bij de <span class="ex">Stijfborstigen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Firmisternia</i>), zooals de Kikvorsch, zijn de beenderen +bij de <span class="ex">Stijfborstigen</span> (<i lang="la-x-bio">Firmisternia</i>), zooals de Kikvorsch, zijn de beenderen van den schoudergordel onbeweeglijk met het borstbeen verbonden; bij de <span class="ex">Vrijborstigen</span> (<i lang="la-x-bio">Arcifera</i>) zooals de Pad, laten zij een zijdelingsche verschuiving toe. De groep der Stijfborstigen omvat 6 familiën; slechts één van -deze—de <span class="ex">Echte Kikvorschen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Ranidae</i>)—is in Europa en Nederland +deze—de <span class="ex">Echte Kikvorschen</span> (<i lang="la-x-bio">Ranidae</i>)—is in Europa en Nederland vertegenwoordigd; zij omvat 22 geslachten; alle Europeesche soorten -behooren tot het geslacht <span class="ex">Kikvorsch</span> (<i lang= -"la-x-bio">Rana</i>).</p> +behooren tot het geslacht <span class="ex">Kikvorsch</span> (<i lang="la-x-bio">Rana</i>).</p> <p>De Echte Kikvorschen hebben alleen in de bovenkaak tanden. De pupil is bij sommige geslachten een verticale, bij andere een horizontale spleet; de teenen eindigen bij sommige spits, bij andere in @@ -1654,9 +1549,7 @@ aangename nabetrachting in den herfst, die als inleiding dient tot den maanden langen slaap van den winter of van het droge seizoen. Diep verborgen onder het slijk van de verstijvende of uitdrogende plassen wachten de slapers den warmen lenteadem af, die de ijskorst doet -smelten of de eerste regenbuien, die de geblakerde en <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e300" href="#xd21e300" name= -"xd21e300">144</a>]</span>met spleten doorploegde slijklaag verweekt en +smelten of de eerste regenbuien, die de geblakerde en <span class="pagenum">[<a id="xd21e300" href="#xd21e300" name="xd21e300">144</a>]</span>met spleten doorploegde slijklaag verweekt en aaneenvoegt. Hier door warmte, ginds door vocht wordt de natuur tot nieuw leven opgewekt; want gelijk bij ons de lente aan de aarde haar prachtigste tooi verschaft, brengt het begin van den regentijd in de @@ -1739,10 +1632,8 @@ hoewel af en toe een enkele zanger, als ’t ware onder den indruk van de zalige herinnering aan de wijze waarop hij zich van zijn taak gekweten heeft, niet nalaten kan een half ingehouden „koearr” te laten hooren.</p> -<p>Onze <span class="ex">Groene Kikvorsch</span> of <span class= -"ex">Waterkikker</span>, ook wel <span class="ex">Kwaker</span>, in -Zeeland <span class="ex">Puje</span>, in Friesland <span class= -"ex">Froask</span> genoemd (<i lang="la-x-bio">Rana esculenta</i>), is +<p>Onze <span class="ex">Groene Kikvorsch</span> of <span class="ex">Waterkikker</span>, ook wel <span class="ex">Kwaker</span>, in +Zeeland <span class="ex">Puje</span>, in Friesland <span class="ex">Froask</span> genoemd (<i lang="la-x-bio">Rana esculenta</i>), is een van de waardigste vertegenwoordigers van zijn geslacht, dat in 140 soorten over de geheele wereld verbreid is. Deze hebben alle een dwarsgerichte pupil van eivormige gedaante, een slechts van voren @@ -1769,8 +1660,7 @@ de eene, soms een andere teekening de overhand, daar de overlangsche strepen meer of minder duidelijk kunnen zijn. De groote oogen hebben een helder gelen ring; hun uitdrukking is schrander en opgewekt. Een grootere verscheidenheid—de <span class="ex">Meerkikker</span> -(<i lang="la-x-bio">Rana esculenta</i>, var. <i lang= -"la-x-bio">ridibunda</i>)—heeft een lichaamslengte van 10 +(<i lang="la-x-bio">Rana esculenta</i>, var. <i lang="la-x-bio">ridibunda</i>)—heeft een lichaamslengte van 10 à 11 cM., zonder de 14 à 16 cM. lange achterpooten; de achterdeelen zijn olijfkleurig of groenachtig wit en donker olijfkleurig gemarmerd.</p> @@ -1778,8 +1668,7 @@ olijfkleurig gemarmerd.</p> Afrika en een groot deel van West-Azië. Overal waar hij voorkomt, is hij zeer talrijk; men zou dit kunnen toeschrijven aan neiging tot gezelligheid; de ware reden hiervoor is waarschijnlijk gelegen in zijn -buitengewoon snelle vermenigvuldiging; <span class="pagenum">[<a id= -"xd21e357" href="#xd21e357" name="xd21e357">145</a>]</span>in iederen +buitengewoon snelle vermenigvuldiging; <span class="pagenum">[<a id="xd21e357" href="#xd21e357" name="xd21e357">145</a>]</span>in iederen vijver, waar een paartje zich vestigt, krioelt het weldra van nakomelingen. Over ’t geheel genomen zeer gemakkelijk te bevredigen, stelt de Waterkikker toch bepaalde eischen aan het water, @@ -1818,10 +1707,7 @@ naar de oppervlakte, steekt den kop er boven, wendt de heldere oogjes in alle richtingen en tracht zijn vorige plaats terug te vinden. Als de avond valt, of nadat een regenbui de lucht heeft afgekoeld, komt de geheele bevolking van den plas bijeen, bij voorkeur op een zekeren -afstand van den oever tusschen de planten en begint nu een <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e362" href="#xd21e362" name= -"xd21e362">146</a>]</span>van hare alom bekende, <span class="corr" id= -"xd21e364" title="Bron: muziekale">muzikale</span> uitvoeringen. Zoo +afstand van den oever tusschen de planten en begint nu een <span class="pagenum">[<a id="xd21e362" href="#xd21e362" name="xd21e362">146</a>]</span>van hare alom bekende, <span class="corr" id="xd21e364" title="Bron: muziekale">muzikale</span> uitvoeringen. Zoo gaat het iederen dag van het midden van April tot het midden, hoogstens tot het einde van October; dan is het voor onze Kikkers tijd om op den bodem van het water, in het slijk of in een hol een winterkwartier op @@ -1831,9 +1717,7 @@ plassen niet uitdrogen, geen winterslaap meer, maar behouden gedurende het geheele jaar nagenoeg dezelfde levenswijze; alleen in den paartijd komt er eenige verandering in hun gedrag; dan zijn zij levendiger en kwaken met meer volharding dan gewoonlijk.</p> -<div class="figure xd21e368width"><img src="images/p3145.jpg" alt= -"Groene Kikvorsch (Rana esculenta). ⅚ v. d. ware grootte." width= -"627" height="720"> +<div class="figure xd21e368width"><img src="images/p3145.jpg" alt="Groene Kikvorsch (Rana esculenta). ⅚ v. d. ware grootte." width="627" height="720"> <p class="figureHead"><span class="ex">Groene Kikvorsch</span> (<i lang="la-x-bio">Rana esculenta</i>). ⅚ v. d. ware grootte.</p> @@ -1933,8 +1817,7 @@ vastvriezen en door het ontdooien van het ijs uit den schijndooden toestand opgewekt worden, maar wel gedurende geruimen tijd droogte verduren; hiervan leveren zij trouwens alleen in zuidelijke landen de bewijzen, daar zij in ’t noorden in dergelijke omstandigheden -<span class="pagenum">[<a id="xd21e383" href="#xd21e383" name= -"xd21e383">147</a>]</span>zich naar een ander water zouden begeven. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e383" href="#xd21e383" name="xd21e383">147</a>]</span>zich naar een ander water zouden begeven. Zelfs zware kwetsuren genezen bij hen spoedig; de vreeselijkste verminkingen veroorzaken eerst na verscheidene uren den dood. Onze Groene Kikvorschen worden onophoudelijk vervolgd door allerlei @@ -1952,11 +1835,9 @@ gerecht houdt. Vooral in den herfst, als deze dieren het vetst zijn, worden zij in grooten getale op zeer verschillende wijzen, met hengels, pijlen en netten gevangen.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Graskikker</span>, <span class= -"ex">Landkikker</span> of <span class="ex">Bruine Kikvorsch</span> +<p>De <span class="ex">Graskikker</span>, <span class="ex">Landkikker</span> of <span class="ex">Bruine Kikvorsch</span> (<i lang="la-x-bio">Rana temporaria</i>, <i lang="la-x-bio">R. -fusca</i>), die, evenals de vorige soort, in Zeeland <span class= -"ex">Puje</span>, in Friesland <span class="ex">Froask</span> wordt +fusca</i>), die, evenals de vorige soort, in Zeeland <span class="ex">Puje</span>, in Friesland <span class="ex">Froask</span> wordt genoemd, kan even groot worden als deze, maar verschilt er zoozeer van door lichaamsbouw, kleur en levenswijze, dat niemand hem er mede kan verwarren. De bovendeelen zijn op bruinen of roodbruinen grond met @@ -2044,9 +1925,7 @@ is de buikzijde altijd ongevlekt en wordt het midden van den rug dikwijls ingenomen door een breede, lichte, geelachtige of roodachtige, aan de zijden zwart begrensde, overlangsche streep. Lengte 5 à 6.5 cM.</p> -<p>De Veldkikker bewoont vooral de noordelijke landen <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e432" href="#xd21e432" name= -"xd21e432">148</a>]</span>van Europa; de oorden van Middel-Europa, die +<p>De Veldkikker bewoont vooral de noordelijke landen <span class="pagenum">[<a id="xd21e432" href="#xd21e432" name="xd21e432">148</a>]</span>van Europa; de oorden van Middel-Europa, die men als verblijfplaatsen van deze soort heeft leeren kennen, bestaan meestal uit veengrond, moerassen en vochtige heidestreken, waar zonnedauw, dopheide, duivelsmelk (<i lang="la-x-bio">Euphorbia @@ -2063,18 +1942,15 @@ bovendien over een veel luidere stem beschikken. De Noord-Amerikaansche Kikvorsch, die in deze beide opzichten het meest uitmunt, wordt vergeleken met een Zoogdier, dat zich meer vrienden heeft verworven door zijn forschen lichaamsbouw dan door zijne muzikale gaven. De -<span class="ex">Bulkikvorsch</span>, de <span class= -"ex">Bullfrog</span> der Anglo-Amerikanen (<i lang="la-x-bio">Rana +<span class="ex">Bulkikvorsch</span>, de <span class="ex">Bullfrog</span> der Anglo-Amerikanen (<i lang="la-x-bio">Rana Catesbyana</i>, <i lang="la-x-bio">R. mugiens</i>), bereikt een lengte van 17 à 19 cM. zonder de achterpooten, die 24 cM. lang kunnen worden. Zijn bovenzijde is op olijfbruinen grond met groote, donkerbruine of zwarte wolkachtige vlekken geteekend; de geelachtig witte onderzijde is soms effen van kleur, doch vaker bruin gemarmerd; het oog heeft een roodachtige iris met gelen rand.</p> -<div class="figure xd21e457width"><img src="images/p3148.jpg" alt= -"Veldkikker (Rana arvalis). Ware grootte." width="720" height="547"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Veldkikker</span> (<i lang= -"la-x-bio">Rana arvalis</i>). Ware grootte.</p> +<div class="figure xd21e457width"><img src="images/p3148.jpg" alt="Veldkikker (Rana arvalis). Ware grootte." width="720" height="547"> +<p class="figureHead"><span class="ex">Veldkikker</span> (<i lang="la-x-bio">Rana arvalis</i>). Ware grootte.</p> </div> <p>Het verbreidingsgebied van den Bulkikvorsch omvat het geheele Oosten van Noord-Amerika, van Nieuw-York tot Nieuw-Orleans; het schijnt @@ -2160,8 +2036,7 @@ soorten organen voor het zwemmen en klimmen heeft opgeleverd, aanleiding kan geven tot wijzigingen, die een Amphibie in staat stellen om zich als een Vliegende Eekhoorn of een Vliegende Hagedis door de lucht te bewegen”.</p> -<div class="figure xd21e490width"><img src="images/p3149.jpg" alt= -"Javaansche Vliegende Kikvorsch (Rhacophorus Reinwardti). ⅔ v. d. ware grootte." +<div class="figure xd21e490width"><img src="images/p3149.jpg" alt="Javaansche Vliegende Kikvorsch (Rhacophorus Reinwardti). ⅔ v. d. ware grootte." width="720" height="534"> <p class="figureHead"><span class="ex">Javaansche Vliegende Kikvorsch</span> (<i lang="la-x-bio"><span class="corr" id="xd21e496" @@ -2169,18 +2044,15 @@ title="Bron: Racophorus">Rhacophorus</span> Reinwardti</i>). ⅔ v. d. ware grootte.</p> </div> <p>De door <span class="sc">Wallace</span> bedoelde soort is de -<span class="ex">Vliegende Kikvorsch van Borneo</span> (<i lang= -"la-x-bio">Rhacophorus pardalis</i>), evenals de hierboven afgebeelde, +<span class="ex">Vliegende Kikvorsch van Borneo</span> (<i lang="la-x-bio">Rhacophorus pardalis</i>), evenals de hierboven afgebeelde, Javaansche soort, een vertegenwoordiger van het geslacht der -<span class="ex">Roeivorschen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Rhacophorus</i>). Behalve in Zuid- en Oost-Azië werden +<span class="ex">Roeivorschen</span> (<i lang="la-x-bio">Rhacophorus</i>). Behalve in Zuid- en Oost-Azië werden ook op Madagaskar soorten van dit geslacht aangetroffen. Door hun inwendig samenstel komen deze Amphibiën volkomen overeen met de Waterkikkers, hoewel hun uiterlijk meer aan de Boomvorschen herinnert en zij, evenals deze, op boomen en struiken leven.</p> <hr class="tb"> -<p>De <span class="ex">Vrijborstigen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Arcifera</i>) zijn veel talrijker dan de Stijfborstigen; de +<p>De <span class="ex">Vrijborstigen</span> (<i lang="la-x-bio">Arcifera</i>) zijn veel talrijker dan de Stijfborstigen; de samenstelling van den schoudergordel en van het borstbeen laat bij hen een verschuiving der beenderen in het midden van de borst toe. Sommige leden van deze groep hebben spits eindigende teenen, die hetzij door @@ -2196,11 +2068,9 @@ van den schoudergordel en van de vingers en teenen, geheel met de familie der Watervorschen overeen, die zij in een groot deel van Zuid-Amerika en in geheel Australië vervangt.</p> <p class="tb">*</p> -<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e542" href="#xd21e542" name= -"xd21e542">150</a>]</span></p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e542" href="#xd21e542" name="xd21e542">150</a>]</span></p> <p>Een kleine, op boomen levende, West-Indische Kikvorsch, die slechts -4 cM. lang wordt, de <span class="ex">Antillenvorsch</span> (<i lang= -"la-x-bio">Hylodes martinicensis</i>), trekt vooral door zijn zeer +4 cM. lang wordt, de <span class="ex">Antillenvorsch</span> (<i lang="la-x-bio">Hylodes martinicensis</i>), trekt vooral door zijn zeer eigenaardige ontwikkelingsgeschiedenis onze aandacht. Hij vertegenwoordigt het geslacht der <span class="ex">Bladvorschen</span> (<i lang="la-x-bio">Hylodes</i>), dat zich kenmerkt door de T-vormige @@ -2210,8 +2080,7 @@ witten grond vertoont de rugzijde een uit bruine vlekken samengestelde teekening. De op Martinique ontdekte soort werd ook op andere Antillen aangetroffen en is overal onder den naam <span class="ex">Coqui</span> bekend. Van haar levenswijze weet men niets. De door een schuimmassa -omhulde eieren van dit diertje vindt men ten getale van 20 <span class= -"corr" id="xd21e561" title="Bron: á">à</span> 30 op +omhulde eieren van dit diertje vindt men ten getale van 20 <span class="corr" id="xd21e561" title="Bron: á">à</span> 30 op landplanten. Elk ei is een doorzichtig blaasje van 4 à 5 mM. middellijn, aanvankelijk gevuld met een witachtigen of stroogelen dooier, waaruit zich het jong ontwikkelt, dat na 10 à 12 dagen @@ -2225,8 +2094,7 @@ Kikvorschen. De voorste en de achterste ledematen komen, naar het schijnt, gelijktijdig voor den dag.</p> <p class="tb">*</p> <p>Van de overige Amerikaansche leden der familie zijn vooral de -<span class="ex">Gehoornde Kikvorschen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Ceratophrys</i>) merkwaardig, zoowel door hun grootte en +<span class="ex">Gehoornde Kikvorschen</span> (<i lang="la-x-bio">Ceratophrys</i>) merkwaardig, zoowel door hun grootte en eigenaardigen vorm als door hun fraaie kleur en teekening. Hun buitengewoon groote, breede kop prijkt met twee op hoornen gelijkende uitwassen van de bovenste oogleden.</p> @@ -2307,9 +2175,7 @@ berusten zonder eenigen twijfel op onjuiste gegevens. In alle goed onderzochte gevallen was de mogelijkheid niet buitengesloten, dat met het noodige vocht een geringe hoeveelheid voedsel in het hol doordrong. In kunstmatig op deze wijze ingerichte holen hebben Padden meer dan een -jaar kunnen leven zonder van gebrek om te komen. <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e604" href="#xd21e604" name= -"xd21e604">151</a>]</span></p> +jaar kunnen leven zonder van gebrek om te komen. <span class="pagenum">[<a id="xd21e604" href="#xd21e604" name="xd21e604">151</a>]</span></p> <p>De familie van de Padden omvat 8 geslachten met ongeveer 100 soorten; voor ons doel zal het voldoende zijn eenige van de belangrijkste soorten te beschrijven.</p> @@ -2362,9 +2228,7 @@ geregeld, als een Vos zijn hol bezoekt. Zooveel mogelijk kiest zij vochtige, lommerrijke plaatsen ter bewoning uit; daarom gaat zij zeer dikwijls liggen onder planten, welker breede bladen den bodem niet slechts overschaduwen, maar werkelijk bedekken. Naar men zegt, wordt -bij haar een bijzondere voorliefde opgemerkt voor sterk <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e664" href="#xd21e664" name= -"xd21e664">152</a>]</span>riekende kruiden, zooals b.v. salie en dolle +bij haar een bijzondere voorliefde opgemerkt voor sterk <span class="pagenum">[<a id="xd21e664" href="#xd21e664" name="xd21e664">152</a>]</span>riekende kruiden, zooals b.v. salie en dolle kervel.</p> <p>Zij is een echt nachtdier, dat over dag steeds verscholen blijft, tenzij een warme regen den grond bevochtigde en de haar onaangename @@ -2383,8 +2247,7 @@ hieruit niet kan wegkomen; zij moet zich dan behelpen met de weinige dieren, die, evenals zij, toevallig naar beneden tuimelen. Toch weet zij ook hier (en dikwijls merkwaardig lang) niet slechts haar leven te rekken, maar zich zelfs vet te mesten. Haar buit bestaat uit -<span class="corr" id="xd21e668" title= -"Bron: wormpjes">Wormpjes</span>, Wespen, Bijen, Spinnen, Kevers, +<span class="corr" id="xd21e668" title="Bron: wormpjes">Wormpjes</span>, Wespen, Bijen, Spinnen, Kevers, kortom uit allerlei Insecten, met uitzondering van Vlinders; deze neemt zij niet graag, omdat de fijne vleugelschubjes, aan de slijmerige tong vastklevend, het slikken bemoeielijken. In weerwil van haar vraatzucht, @@ -2473,9 +2336,7 @@ gemaakt. De lange levensduur draagt aanmerkelijk bij tot het in stand houden van deze diersoort. Wel heeft zij betrekkelijk weinige vijanden, daar de roofdieren, met uitzondering van de Slangen, door het afscheidingsproduct van hare huidklieren afgeschrikt worden; zij -vermenigvuldigt zich evenwel betrekkelijk langzaam, <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e685" href="#xd21e685" name= -"xd21e685">153</a>]</span>daar bij het uitdrogen van de onbeduidende +vermenigvuldigt zich evenwel betrekkelijk langzaam, <span class="pagenum">[<a id="xd21e685" href="#xd21e685" name="xd21e685">153</a>]</span>daar bij het uitdrogen van de onbeduidende plassen, waarin hare eieren zich ontwikkelen, dikwijls duizenden van larven omkomen. Bovendien heeft zij een zeer gevaarlijken vijand in den door dwaalbegrippen bevangen moordlustigen mensen, die de volwassene @@ -2522,8 +2383,7 @@ wordt ook wel eens brommen genoemd.</p> <p class="tb"></p> <p>De <span class="ex">Kleine Pad</span> (<i lang="la-x-bio">Bufo calamita</i>) kan 8 cM. lang worden; bij ons vindt men echter zelden -exemplaren van meer dan 5 cM. lengte. Zij heet ook wel <span class= -"ex">Stinkende Pad</span> wegens de onaangename lucht, die zij +exemplaren van meer dan 5 cM. lengte. Zij heet ook wel <span class="ex">Stinkende Pad</span> wegens de onaangename lucht, die zij verbreidt, wanneer men haar verontrust. Ook wordt zij wel eens „Groene Pad” genoemd, daar hare bovendeelen olijfgroen of olijfbruin zijn, met uitzondering van een zwavelgele, overlangsche @@ -2585,8 +2445,7 @@ de verschuifbaarheid van de beenderen van den schoudergordel, door de aanwezigheid van tanden in de bovenkaak en doordat iedere vinger en teen een klauwvormig gekromd, bij het gewricht verbreed eindlid heeft tot steun voor het meer of minder sterk ontwikkelde, klierachtige -hechtschijfje. De werking van dit met een <span class="pagenum">[<a id= -"xd21e732" href="#xd21e732" name="xd21e732">154</a>]</span>dunne +hechtschijfje. De werking van dit met een <span class="pagenum">[<a id="xd21e732" href="#xd21e732" name="xd21e732">154</a>]</span>dunne vloeistoflaag bedekt orgaan berust geheel op adhaesie; de luchtdrukking heeft er niets mede te maken. De geheele buikzijde is als bezaaid met fijne klierachtige wratjes, aan den top voorzien van een afvoeropening @@ -2603,8 +2462,7 @@ soorten bewonen het Noord-Amerikaansche Rijk; nog geringer is haar aantal in het Noordelijke Rijk van de Oude Wereld. Slechts één enkele, ook bij ons inheemsche soort vertegenwoordigt deze groep in Europa.</p> -<p>„In Brazilië,” zegt de <span class= -"ex">Prins</span> <span class="sc">Von Wied</span>, „bewonen zij +<p>„In Brazilië,” zegt de <span class="ex">Prins</span> <span class="sc">Von Wied</span>, „bewonen zij in zeer grooten getale het struikgewas in de nabijheid van de woningen, van de rivieroevers en van de zeekust; veel overvloediger komen zij echter in de oerwouden voor. Zeer verschillend zijn zij, wat grootte, @@ -2667,20 +2525,16 @@ van den mensch gewonnen; enkele soorten worden zelfs in de kooi gehouden.</p> <p class="tb">*</p> <p>Het soortenrijkste geslacht van de geheele familie is dat der -<span class="ex">Boomvorschen i. e. z.</span> (<i lang= -"la-x-bio">Hyla</i>). Deze hebben een horizontaal gerichte, +<span class="ex">Boomvorschen i. e. z.</span> (<i lang="la-x-bio">Hyla</i>). Deze hebben een horizontaal gerichte, spleetvormige pupil, een met den bodem der mondholte vergroeide of van achteren voor een klein deel vrije tong, tanden aan de ploegschaar- en -de bovenkaaksbeenderen. De achterpooten zijn <span class="corr" id= -"xd21e763" title="Bron: aanmerkerlijk">aanmerkelijk</span> langer dan +de bovenkaaksbeenderen. De achterpooten zijn <span class="corr" id="xd21e763" title="Bron: aanmerkerlijk">aanmerkelijk</span> langer dan de voorpooten en hebben zwemvliezen aan de teenen. Het verbreidingsgebied van dit geslacht komt nagenoeg overeen met dat van de familie.</p> <p class="tb"></p> <p>De eenige Europeesche vertegenwoordiger dezer groepen is de -<span class="ex">Gewone Boomvorsch</span> of <span class= -"ex">Boomkikker</span> (<i lang="la-x-bio">Hyla arborea</i>, <i lang= -"la-x-bio">H. viridis</i>), waarvan verscheidene variëteiten +<span class="ex">Gewone Boomvorsch</span> of <span class="ex">Boomkikker</span> (<i lang="la-x-bio">Hyla arborea</i>, <i lang="la-x-bio">H. viridis</i>), waarvan verscheidene variëteiten bekend zijn, die wegens eigenaardigheden van levenswijze en stem bijna op den rang van soorten aanspraak kunnen maken. Zonder de achterpooten bereikt hij een lengte van 3.5 à 4 cM. De bovendeelen zijn fraai @@ -2694,13 +2548,10 @@ worden opgeblazen. Kort voor de vervelling, die gewoonlijk om de 14 dagen plaats vindt, verandert de kleur in lichtgroen, grijsachtig blauw of blauwachtig groen; de nieuwe huid is bladgroen.</p> <p>Met uitzondering van de hooge bergstreken, van het hooge noorden, -van Noorwegen, Ierland en <span class="corr" id="xd21e785" title= -"Bron: Groot-Britannië">Groot-Brittannië</span> komt de +van Noorwegen, Ierland en <span class="corr" id="xd21e785" title="Bron: Groot-Britannië">Groot-Brittannië</span> komt de Boomkikker in geheel Europa voor. Bovendien is hij verbreid over het Aziatische deel van het Noordelijke Rijk der Oude Wereld. Ook vindt men -hem langs de geheele zuidkust van de Middellandsche <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e788" href="#xd21e788" name= -"xd21e788">155</a>]</span>Zee tot op de Kanarische eilanden. In +hem langs de geheele zuidkust van de Middellandsche <span class="pagenum">[<a id="xd21e788" href="#xd21e788" name="xd21e788">155</a>]</span>Zee tot op de Kanarische eilanden. In Nederland schijnt hij alleen in de graafschap Zutphen en in sommige deelen van Twente voor te komen. Daar hij een betrekkelijk lage temperatuur voor lief neemt, laat hij zich reeds in April hooren en @@ -2722,8 +2573,7 @@ der boomen omhoog. Hoog boven den grond brengt hij genoeglijk den zomer door, zit bij mooi weer op de bovenvlakte, als het regent aan de onderzijde van een blad vastgehecht, althans indien het slechte weer niet te lang aanhoudt en hem zoo onaangenaam wordt, dat hij voor den -regen <span class="corr" id="xd21e790" title= -"Bron: —"></span>naar het water vlucht of zich in gaten van den +regen <span class="corr" id="xd21e790" title="Bron: —"></span>naar het water vlucht of zich in gaten van den grond, spleten van muren, holle boomen enz. verbergt.</p> <p>Hoe uitmuntend zijn kleur harmonieert met die van de bladen in zijn nabijheid, merkt ieder op, die hem in een lagen struik hoort schreeuwen @@ -2737,14 +2587,11 @@ tegenpartij gericht houdend, bewegingloos zitten, totdat het gevaar voorbij is. Slechts in den uitersten nood waagt hij een sprong en doet dezen dan zoo plotseling en zoo behendig, dat zijn veiligheid er meestal door verzekerd wordt.</p> -<div class="figure xd21e796width"><img src="images/p3155.jpg" alt= -"Boomkikker (Hyla arborea). Ware grootte." width="720" height="424"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Boomkikker</span> (<i lang= -"la-x-bio">Hyla arborea</i>). Ware grootte.</p> +<div class="figure xd21e796width"><img src="images/p3155.jpg" alt="Boomkikker (Hyla arborea). Ware grootte." width="720" height="424"> +<p class="figureHead"><span class="ex">Boomkikker</span> (<i lang="la-x-bio">Hyla arborea</i>). Ware grootte.</p> </div> <p>Het voedsel van den Boomkikker bestaat uit velerlei Insecten, vooral -Vliegen, Spinnen, Kevers, Vlinders en onbehaarde <span class="corr" id= -"xd21e807" title="Bron: rupsen">Rupsen</span>. Hij wil geen anderen +Vliegen, Spinnen, Kevers, Vlinders en onbehaarde <span class="corr" id="xd21e807" title="Bron: rupsen">Rupsen</span>. Hij wil geen anderen buit dan levende dieren en vangt ze daarom alleen, als zij zich bewegen; als een dier dood is of stil blijft zitten, raakt hij het niet aan. Zijn scherp gezichtsvermogen en zijn goed ontwikkeld gehoor geven @@ -2765,8 +2612,7 @@ droog en standvastig weer als kort voor den aanvang van een regenbui. Alleen als er een onweer in aantocht is, maakt hij meer drukte dan gewoonlijk; gedurende den regen en bij nat weer hoort men hem in ’t geheel niet. Zijn geluid klinkt als dat van een schel, -<span class="corr" id="xd21e812" title= -"Bron: herrinnert">herinnert</span> aan het zoogenaamde gezang der +<span class="corr" id="xd21e812" title="Bron: herrinnert">herinnert</span> aan het zoogenaamde gezang der Cicaden en gelijkt op de snel opeenvolgende klanken „krek krek krek”. Een in zuidelijker streken levende variëteit schreeuwt nog veel luider, maar langzamer, heescher en met dieper toon @@ -2809,8 +2655,7 @@ Meelwormen en begrijpt zeer goed, dat men voor hem een Vlieg vangt.</p> <p>Zuid-Amerika is het vaderland van een der grootste leden der familie, dat wegens zijne groote hechtschijven den naam van <span class="ex">Knotsvoet</span> (<i lang="la-x-bio">Hyla faber</i>) -heeft gekregen en in Brazilië „<span class= -"ex">Smid</span>” wordt genoemd. Zijn gestalte is plomp, de kop +heeft gekregen en in Brazilië „<span class="ex">Smid</span>” wordt genoemd. Zijn gestalte is plomp, de kop plat, breeder dan de romp, de ledematen munten door dikte uit. De teekening op de overigens effen bleek leemgele of lichtbruine bovendeelen bestaat uit een over het midden van den rug loopende, @@ -2827,8 +2672,7 @@ zonderlinge, luide en helder klinkende, metaalachtige stem; hun koorgezang wordt vergeleken met het geluid, dat door een groot aantal gelijktijdig werkende blikslagers voortgebracht kan worden.</p> <p class="tb"></p> -<p>Een verwante, doch iets kleinere soort, de <span class= -"ex">Roeier</span> (<i lang="la-x-bio">Hyla crepitans</i>), bewoont het +<p>Een verwante, doch iets kleinere soort, de <span class="ex">Roeier</span> (<i lang="la-x-bio">Hyla crepitans</i>), bewoont het noorden van Zuid-Amerika en komt vooral in Guyana veelvuldig voor. <span class="sc">Schomburgk</span> vergelijkt haar stem met het gedruisch, dat door roeiers voortgebracht wordt. „De roeiriemen @@ -2844,8 +2688,7 @@ zou.”</p> blijkt o. a. uit de beschouwing van den in Ecuador en Peru inheemschen <span class="ex">Zakvorsch</span> (<i lang="la-x-bio">Nototrema marsupiatum</i>), die het tot tropisch Amerika beperkte geslacht der -<span class="ex">Buidelvorschen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Nototrema</i>) vertegenwoordigt. In vorm verschillen zij +<span class="ex">Buidelvorschen</span> (<i lang="la-x-bio">Nototrema</i>) vertegenwoordigt. In vorm verschillen zij niet belangrijk van de zooeven genoemde Boomvorschen; het wijfje heeft echter op den rug een van achteren geopenden, ongeveer 1 cM. diepen zak, welke aan den buidel der Buideldieren herinnert en evenals bij den @@ -2870,8 +2713,7 @@ elkander naderen, op andere uiteenwijken en op deze wijze regelmatige figuren vormen; op de pooten neemt men donkerder ringen, banden, strepen, vlekken en stippels waar.</p> <hr class="tb"> -<p>De familie der <span class="ex">Padvorschen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Pelobatidae</i>) omvat 8 geslachten met ongeveer 25 soorten, +<p>De familie der <span class="ex">Padvorschen</span> (<i lang="la-x-bio">Pelobatidae</i>) omvat 8 geslachten met ongeveer 25 soorten, die in Noord-Amerika, Europa, West-Azië, het Oostersche Rijk en op Nieuw-Guinea aangetroffen worden. Verscheidene soorten bereiken een aanzienlijke grootte; sommige zijn merkwaardig, doordat zij (de @@ -2879,10 +2721,8 @@ mannetjes n.l.) zich tegen den mensch trachten te verdedigen: den bek wijd opensperren, onder schel geschreeuw op hun vijand toespringen en naar zijn hand happen.</p> <p class="tb"></p> -<p>Een der meest bekende leden van deze familie is de <span class= -"ex">Knoflookpad</span> (<i lang="la-x-bio">Pelobates fuscus</i>), een -vertegenwoordiger van het geslacht der <span class= -"ex">Woelpadden</span> (<i lang="la-x-bio">Pelobates</i>), die in vorm +<p>Een der meest bekende leden van deze familie is de <span class="ex">Knoflookpad</span> (<i lang="la-x-bio">Pelobates fuscus</i>), een +vertegenwoordiger van het geslacht der <span class="ex">Woelpadden</span> (<i lang="la-x-bio">Pelobates</i>), die in vorm op Padden gelijken, maar betrekkelijk lange achterpooten hebben, welker teenen door groote zwemvliezen verbonden zijn; aan de binnenzijde van den hiel komt een lensvormige hoornplaat met scherpe randen voor (een @@ -2890,9 +2730,7 @@ beginsel van een zesden teen); de vingers zijn vrij; de grootendeels gladde en spiegelende huid is ruig en stekelig aan de bovenzijde van den kop, waar door verbeening van de lederhuid dekplaten gevormd zijn, innig verbonden met de haar overdekkende, zeer dunne opperhuid; de tong -is schijfvormig met een flauwen inham aan den achterrand; <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e897" href="#xd21e897" name= -"xd21e897">157</a>]</span>de bovenkaaksbeenderen dragen tanden; de +is schijfvormig met een flauwen inham aan den achterrand; <span class="pagenum">[<a id="xd21e897" href="#xd21e897" name="xd21e897">157</a>]</span>de bovenkaaksbeenderen dragen tanden; de gehemeltetanden staan op 2 duidelijk gescheiden, korte dwarsreeksen tusschen de achterste neusopeningen; het trommelvlies ontbreekt; de sterk uitpuilende oogen hebben een verticale, spleetvormige pupil. De @@ -2901,11 +2739,9 @@ lengte; zijne bovendeelen zijn op geelbruinen of lichtbruinen grond met vele kleine en groote, levendig donkerbruine vlekken van onregelmatigen vorm geteekend, die soms samenhangen, soms afzonderlijk staan en als eilanden op een landkaart verspreid zijn.</p> -<div class="figure xd21e900width"><img src="images/p3157.jpg" alt= -"Zakvorsch (Nototrema marsupiatum): 1) Wijfje,—2) Mannetje. Ware grootte." +<div class="figure xd21e900width"><img src="images/p3157.jpg" alt="Zakvorsch (Nototrema marsupiatum): 1) Wijfje,—2) Mannetje. Ware grootte." width="720" height="541"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Zakvorsch</span> (<i lang= -"la-x-bio">Nototrema marsupiatum</i>): 1) Wijfje,—2) Mannetje. +<p class="figureHead"><span class="ex">Zakvorsch</span> (<i lang="la-x-bio">Nototrema marsupiatum</i>): 1) Wijfje,—2) Mannetje. Ware grootte.</p> </div> <p>Volkomen zekere berichten omtrent het voorkomen van deze soort in @@ -2951,14 +2787,12 @@ vraatzucht voor geen lid harer orde onderdoen. Aangename huisgenooten zijn zij niet, daar zij een werkelijk onuitstaanbare knoflooklucht verbreiden.</p> <hr class="tb"> -<p>De <span class="ex">Schijftongigen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Discoglossidae</i>) hebben, evenals de Echte Boomvorschen en +<p>De <span class="ex">Schijftongigen</span> (<i lang="la-x-bio">Discoglossidae</i>) hebben, evenals de Echte Boomvorschen en de Padvorschen, tanden aan de bovenkaaksbeenderen en aan het gehemelte; de onderzijde van de bijna cirkelvormige tong is geheel of nagenoeg geheel vergroeid met den bodem der mondholte.</p> <p class="tb">*</p> -<p>Het geslacht der <span class="ex">Vuurpadden</span> (<i lang= -"la-x-bio">Bombinator</i>), dat tot deze familie behoort, is kenbaar +<p>Het geslacht der <span class="ex">Vuurpadden</span> (<i lang="la-x-bio">Bombinator</i>), dat tot deze familie behoort, is kenbaar aan het ontbreken van het trommelvlies, aan de dunne tong en de driehoekige <span class="pagenum">[<a id="xd21e937" href="#xd21e937" name="xd21e937">158</a>]</span>pupil. De vingers zijn vrij, de teenen @@ -2967,8 +2801,7 @@ Middel-Europeesche soorten van dit geslacht zijn echte waterdieren van 4 à 4.5 cM. lengte; één van deze bewoont ook ons vaderland (een derde soort komt in Noordoost-China voor).</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Geelbuikige Vuurpad</span> (<i lang= -"la-x-bio">Bombinator pachypus</i>) verschilt van haar andere +<p>De <span class="ex">Geelbuikige Vuurpad</span> (<i lang="la-x-bio">Bombinator pachypus</i>) verschilt van haar andere Europeesche verwante door een meer gedrongen lichaamsbouw, een korteren, meer afgeronden snuit, dikkere vingers en grootere wratten op de huid. De onderschenkel is in verhouding tot den voet langer. De rug @@ -2981,8 +2814,7 @@ Middel-Italië, Stiermarken, Oostenrijk, Dalmatië, Montenegro, Hongarije, Zevenburgen en Rumenië. Bij ons komt zij alleen in de oostelijke grensprovinciën en daar zeer zeldzaam voor.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Roodbuikige Vuurpad</span> (<i lang= -"la-x-bio">Bombinator igneus</i>) is slanker gebouwd, heeft een +<p>De <span class="ex">Roodbuikige Vuurpad</span> (<i lang="la-x-bio">Bombinator igneus</i>) is slanker gebouwd, heeft een eenigszins slankeren en spitseren snuit, dunnere en slankere vingers, de wratten zijn voor een deel regelmatig op reeksen geplaatst en zwart van kleur. Het mannetje heeft twee onvolkomen keelblazen. De rug is @@ -2991,8 +2823,7 @@ van de kleur van flesschenglas tusschen de schouders, de buik blauwzwart met witte stippels en groote oranje- of menieroode, op eilanden gelijkende vlekken; de toppen der vingers en teenen zijn zwart.</p> -<div class="figure xd21e963width"><img src="images/p3158.jpg" alt= -"Roodbuikige Vuurpad (Bombinator igneus). Ware grootte." width="720" +<div class="figure xd21e963width"><img src="images/p3158.jpg" alt="Roodbuikige Vuurpad (Bombinator igneus). Ware grootte." width="720" height="438"> <p class="figureHead"><span class="ex">Roodbuikige Vuurpad</span> (<i lang="la-x-bio">Bombinator igneus</i>). Ware grootte.</p> @@ -3043,8 +2874,7 @@ haar stem, zoekt men haar dikwijls tevergeefs in de verte, en bemerkt eindelijk met eenige verrassing haar kopje, dat zich in de onmiddellijke nabijheid tusschen het eendenkroos boven het water verheft, misschien op een plek, die men herhaaldelijk reeds -<span class="pagenum">[<a id="xd21e980" href="#xd21e980" name= -"xd21e980">159</a>]</span>scherp in ’t oog heeft gevat. Op het +<span class="pagenum">[<a id="xd21e980" href="#xd21e980" name="xd21e980">159</a>]</span>scherp in ’t oog heeft gevat. Op het droge tracht zij zich door list voor de blikken harer tegenstanders te verbergen: als zij niet snel genoeg het veilige water kan bereiken, vleit zij zich neer op den grond, welks tinten dan als ’t ware @@ -3065,17 +2895,13 @@ gevangenschap kunnen zij langen tijd verdragen; hare eischen zijn gemakkelijk te bevredigen; in bevalligheid doen zij voor de Boomvorschen weinig onder</p> <p class="tb">*</p> -<p>De <span class="ex">Kettingpadden</span> (<i lang= -"la-x-bio">Alytes</i>) hebben een gedrongen lichaamsbouw; hare +<p>De <span class="ex">Kettingpadden</span> (<i lang="la-x-bio">Alytes</i>) hebben een gedrongen lichaamsbouw; hare krachtige ledematen eindigen in vierteenige voeten; alleen de achtervoeten zijn met zwemvliezen voorzien; de huid is rijk aan klieren en met wratjes bezaaid, doch aan de keel steeds glad; de tong is zeer groot en dik, het trommelvlies duidelijk zichtbaar.</p> -<div class="figure xd21e995width"><img src="images/p3159-1.jpg" alt= -"Vroedmeesterpad (Alytes obstetricans): Mannetje. Ware grootte." width= -"507" height="403"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Vroedmeesterpad</span> (<i lang= -"la-x-bio">Alytes obstetricans</i>): Mannetje. Ware grootte.</p> +<div class="figure xd21e995width"><img src="images/p3159-1.jpg" alt="Vroedmeesterpad (Alytes obstetricans): Mannetje. Ware grootte." width="507" height="403"> +<p class="figureHead"><span class="ex">Vroedmeesterpad</span> (<i lang="la-x-bio">Alytes obstetricans</i>): Mannetje. Ware grootte.</p> </div> <p>De eenige Europeesche vertegenwoordiger van dit geslacht, de <span class="ex">Vroedmeesterpad</span> (<i lang="la-x-bio">Alytes @@ -3091,17 +2917,14 @@ schaduwrijke plaatsen, in oude steengroeven, waarlangs op korten afstand een waterstroompje vloeit, onder steenen, oude boomwortels of wijnstokken, ook wel eenvoudig in gaten van den grond. De klank van haar stem is helder en aangenaam als die van een glazen klokje.</p> -<div class="figure xd21e1016width"><img src="images/p3159-2.jpg" alt= -"Pipa (Pipa americana). ½ v. d. ware grootte." width="720" +<div class="figure xd21e1016width"><img src="images/p3159-2.jpg" alt="Pipa (Pipa americana). ½ v. d. ware grootte." width="720" height="591"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Pipa</span> (<i lang= -"la-x-bio">Pipa americana</i>). ½ v. d. ware grootte.</p> +<p class="figureHead"><span class="ex">Pipa</span> (<i lang="la-x-bio">Pipa americana</i>). ½ v. d. ware grootte.</p> </div> <p>De Vroedmeesterpad heet zóó, omdat het mannetje zich de beide rozenkransvormige eierensnoeren, onmiddellijk nadat zij uit het lichaam van het wijfje zijn gekomen, om de achterpooten wikkelt. -Het mannetje draagt <span class="pagenum">[<a id="xd21e1027" href= -"#xd21e1027" name="xd21e1027">160</a>]</span>deze +Het mannetje draagt <span class="pagenum">[<a id="xd21e1027" href="#xd21e1027" name="xd21e1027">160</a>]</span>deze „kettingen”, die met verscheidene 8-vormige kronkelingen zijne schenkels omgeven, dagen lang bij zich, kruipt er mede in den grond, en blijft hier, totdat de kiemen een zekeren trap van @@ -3113,10 +2936,8 @@ zich verder op de gewone wijze en worden zeer groot, ongeveer 8 cM. lang; zij komen door de plaatsing van de kieuwspleet met de larven van de Knoflookpad overeen.</p> <hr class="tb"> -<p>Tot de <span class="ex">Tongloozen</span> (<i lang= -"la-x-bio">Aglossa</i>), die de tweede onderorde van de Vorschen -vormen, behooren twee familiën: de <span class= -"ex">Vingerhoedpadden</span> (<i lang="la-x-bio">Dactylethridae</i>), +<p>Tot de <span class="ex">Tongloozen</span> (<i lang="la-x-bio">Aglossa</i>), die de tweede onderorde van de Vorschen +vormen, behooren twee familiën: de <span class="ex">Vingerhoedpadden</span> (<i lang="la-x-bio">Dactylethridae</i>), zoo genoemd, omdat de toppen der 3 binnenste teenen met een vingerhoedvormigen nagel omhuld zijn, bewonen Afrika; tot de <span class="ex">Pipa’s</span> (<i lang="la-x-bio">Pipidae</i>) @@ -3124,8 +2945,7 @@ behoort slechts één in Guyana en Brazilië levende soort.</p> <p class="tb">*</p> <p>De <span class="ex">Pipa</span> of <span class="ex">Surinaamsche -Pad</span>, in Cayenna <span class="ex">Tedo</span> genoemd (<i lang= -"la-x-bio">Pipa americana</i>), heeft een wanstaltigen, bijna +Pad</span>, in Cayenna <span class="ex">Tedo</span> genoemd (<i lang="la-x-bio">Pipa americana</i>), heeft een wanstaltigen, bijna vierhoekigen, van boven naar onderen sterk afgeplatten romp, die onmerkbaar overgaat in den breeden, driehoekigen, aan den snuit spits eindigenden kop. De zwakke, slanke voorpooten hebben vier lange, vrije, @@ -3163,8 +2983,7 @@ buiten en neemt kort daarna voor goed afscheid van haar wieg. Het geheele aantal jongen bedraagt, naar men zegt, 60 à 70; zij verlaten 82 dagen na de bevruchting der eieren haar moeder, waarna deze aan steenen of planten de overblijfselen van de cellen afwrijft en een -nieuwe huid krijgt. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1070" href= -"#xd21e1070" name="xd21e1070">161</a>]</span></p> +nieuwe huid krijgt. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1070" href="#xd21e1070" name="xd21e1070">161</a>]</span></p> </div> </div> <div class="div1 chapter"> @@ -3250,9 +3069,7 @@ faunistische Rijken, dus tot dat van de Oude Wereld of tot het Noord-Amerikaansche. Slechts weinige vormen zijn verder zuidwaarts, over een deel van het Oostersche, het Ethiopische en het Zuid-Amerikaansche Rijk verbreid.</p> -<p>De meeste, doch niet alle bekende Salamanders <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e1095" href="#xd21e1095" name= -"xd21e1095">162</a>]</span>houden zich gedurende hun geheele leven in +<p>De meeste, doch niet alle bekende Salamanders <span class="pagenum">[<a id="xd21e1095" href="#xd21e1095" name="xd21e1095">162</a>]</span>houden zich gedurende hun geheele leven in ’t water op; vele in ondiepe, modderige moerassen, andere in diepere meren. Alle zonder uitzondering zijn nachtdieren, die over dag stil in verborgen schuilhoeken of op den bodem van het door hen @@ -3304,9 +3121,7 @@ tijden zeer veel voedsel, maar kunnen ook lang achtereen vasten.</p> <p>De voortplanting van deze dieren heeft op een eigenaardige, doch niet bij allen geheel op dezelfde wijze plaats. De Landsalamanders brengen levende jongen ter wereld. De Watersalamanders leggen eieren -(slechts weinige te gelijk) en bevestigen deze met behulp <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e1104" href="#xd21e1104" name= -"xd21e1104">163</a>]</span>van een kleverig slijm aan de bladen van +(slechts weinige te gelijk) en bevestigen deze met behulp <span class="pagenum">[<a id="xd21e1104" href="#xd21e1104" name="xd21e1104">163</a>]</span>van een kleverig slijm aan de bladen van waterplanten. De meeste Landsalamanders en alle Watersalamanders brengen het eerste levenstijdperk in het water door, om later, nadat hunne longen zich ontwikkeld hebben en deze voor de ademhaling dienst @@ -3327,8 +3142,7 @@ lijden. De Zoogdieren en Vogels verslinden wel Watersalamanders, maar versmaden de Landsalamanders wegens hun kliersap, dat daarentegen de bedoelde Slangen en Visschen niet schijnt te hinderen.</p> <hr class="tb"> -<p>Meer bepaaldelijk geeft men den naam van <span class= -"ex">Salamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandridae</i>) aan die +<p>Meer bepaaldelijk geeft men den naam van <span class="ex">Salamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandridae</i>) aan die leden der orde, welke in volwassen toestand de kieuwen missen en dan uitsluitend door longen ademen. Hunne betrekkelijk groote, sterk uitpuilende oogen zijn steeds met goed ontwikkelde, klepvormige @@ -3340,13 +3154,9 @@ achterrand van elk der gehemeltebeenderen een smalle reeks van tanden voor; in verband met den vorm dezer beenderen zijn de laatstbedoelde reeksen bij sommige overlangs, bij andere scheef en dwars gericht. Hierop berust de verdeeling der familie in twee onderfamiliën: de -<span class="ex">Echte Salamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Salamandrinae</i>) en de <span class= -"ex">Dwarsreeks-salamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Amblystomatinae</i>).</p> +<span class="ex">Echte Salamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandrinae</i>) en de <span class="ex">Dwarsreeks-salamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Amblystomatinae</i>).</p> <p class="tb">*</p> -<p>De <span class="ex">Landsalamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Salamandra</i>) zijn tamelijk plomp gebouwd, hebben een +<p>De <span class="ex">Landsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandra</i>) zijn tamelijk plomp gebouwd, hebben een kegelvormigen staart, cirkelrond op de doorsnede en afgerond aan de spits, zonder vin en, evenals de romp, met meer of minder duidelijke, fijne, ringvormige groeven voorzien. De voorpooten hebben 4, de @@ -3355,8 +3165,7 @@ zijn groot. De groote tong is met een tamelijk breede, van voren tot achter reikende strook in het midden van de onderzijde vastgehecht aan den bodem der mondholte en dus alleen aan de zijranden vrij.</p> <p>De eenige inheemsche vertegenwoordiger van dit geslacht—de -<span class="ex">Gevlekte Landsalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Salamandra maculosa</i>,)—werd hier te lande tot +<span class="ex">Gevlekte Landsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandra maculosa</i>,)—werd hier te lande tot dusver alleen in de omstreken van Nijmegen en te Oosterbeek bij Arnhem waargenomen. Dit dier bereikt een lengte van 18 à 23 cM. en is op glanzig zwarten grond met groote, onregelmatige, prachtig goudgele @@ -3367,8 +3176,7 @@ staart niet zelden hier en daar ineenvloeien. De ledematen hebben meestal op iedere hoofdafdeeling een gele vlek. De keel is altijd, de onderzijde nooit regelmatig gevlekt.</p> <p>Het vaderland van den Gevlekten Landsalamander omvat, met -uitzondering van <span class="corr" id="xd21e1153" title= -"Bron: Groot-Britannië">Groot-Brittannië</span> en Ierland, +uitzondering van <span class="corr" id="xd21e1153" title="Bron: Groot-Britannië">Groot-Brittannië</span> en Ierland, geheel West-, Middel- en Zuid-Europa en strekt zich ook over Noord-Afrika en naar den anderen kant over West-Azië uit. Werkelijk zeldzaam is hij vermoedelijk nergens binnen de grenzen van @@ -3397,9 +3205,7 @@ honger hem kwelt, onmeedoogend op den zwakkeren aan, om dezen te verslinden. Zijn voedsel bestaat uit dieren, die zich langzaam bewegen, bij voorkeur uit Slakken, Regenwormen en Kevers, soms ook uit kleine Gewervelde Dieren.</p> -<div class="figure xd21e1157width"><img src="images/p3163.jpg" alt= -"Gevlekte Landsalamander (Salamandra maculosa). Ware grootte." width= -"720" height="371"> +<div class="figure xd21e1157width"><img src="images/p3163.jpg" alt="Gevlekte Landsalamander (Salamandra maculosa). Ware grootte." width="720" height="371"> <p class="figureHead"><span class="ex">Gevlekte Landsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandra maculosa</i>). Ware grootte.</p> </div> @@ -3439,8 +3245,7 @@ van water uit een bron, waarin zich Salamanders ophielden; uit talrijke proeven is gebleken, dat de werking van het bedoelde sap zich bepaalt tot een hevige prikkeling der slijmvliezen, dat het een soort van ontsteking teweeg brengt, waardoor kleine, zwakke Vogels, ook wel -Reptiliën en Amphibiën, kunnen bezwijken. <span class= -"sc">Laurenti</span> merkte op, dat de Hagedissen, die hij gedwongen +Reptiliën en Amphibiën, kunnen bezwijken. <span class="sc">Laurenti</span> merkte op, dat de Hagedissen, die hij gedwongen had Salamanders te bijten, onder stuiptrekkingen stierven; Honden, Kalkoenen en Hoenderen daarentegen, die hij met stukgesneden Salamanders voederde, verteerden deze spijs zonder er nadeelige @@ -3448,8 +3253,7 @@ gevolgen van te ondervinden; soms echter kwam het voor, dat de Honden braakten.</p> <p><span class="sc">Abini</span> heeft het Salamander-gif bij dieren, zoowel direct, als door tusschenkomst van het spijskanaal in -<span class="pagenum">[<a id="xd21e1178" href="#xd21e1178" name= -"xd21e1178">164</a>]</span>den bloedstroom gebracht; in beide gevallen +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1178" href="#xd21e1178" name="xd21e1178">164</a>]</span>den bloedstroom gebracht; in beide gevallen kwamen vergiftigings-verschijnselen voor; de werking van het gif was echter sneller en heviger, wanneer het door den mond aan Vogels en Vorschen werd ingegeven, dan wanneer deze dieren er mede werden @@ -3467,8 +3271,7 @@ dier tegen sommige werkingen zoo slecht bestand is, en dat met name gewoon zout een zeer nadeeligen invloed op hem oefent.</p> <p class="tb"></p> <p>In de Alpen wordt de Gevlekte Salamander vervangen door een -verwante, veel op hem gelijkende soort, de <span class= -"ex">Alpensalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandra atra</i>); +verwante, veel op hem gelijkende soort, de <span class="ex">Alpensalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandra atra</i>); deze is iets kleiner, minder plomp van gestalte en effen glinsterend zwart van kleur, dus zonder vlekken.</p> <p>Zijn verbreidingsgebied omvat de Alpen van Savoye, Zwitserland, @@ -3482,8 +3285,7 @@ als hun inheemsche verwant. Evenals deze, zijn zij traag, langzaam van beweging en slaperig van voorkomen; ook zij verlaten hunne schuilplaatsen alleen bij vochtig weer en zijn tegen groote droogte niet bestand.</p> -<div class="figure xd21e1197width"><img src="images/p3164.jpg" alt= -"Groote Watersalamander (Molge cristata). Ware grootte." width="720" +<div class="figure xd21e1197width"><img src="images/p3164.jpg" alt="Groote Watersalamander (Molge cristata). Ware grootte." width="720" height="571"> <p class="figureHead"><span class="ex">Groote Watersalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Molge cristata</i>). Ware grootte.</p> @@ -3497,8 +3299,7 @@ gedurende den kiemtoestand buitengewoon groot waren en tot aan de achterpooten reikten. Een eigenlijke larvetoestand komt dus bij deze dieren niet voor.</p> <p class="tb">*</p> -<p>De <span class="ex">Watersalamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Molge</i>) hebben een langwerpigen romp, voorpooten met 4, +<p>De <span class="ex">Watersalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Molge</i>) hebben een langwerpigen romp, voorpooten met 4, achterpooten met 5 teenen, benevens een zijdelings sterk samengedrukten, hoogen roeistaart; niet zelden strekt een vliezige kam zich uit langs den rug; deze is bij het mannetje gedurende den paartijd @@ -3508,8 +3309,7 @@ soorten, die Europa, Noord-Afrika, West-Azië, het noordoosten van China, Oost-Azië, en Noord-Amerika bewonen. Twee daarvan komen ook in Nederland voor.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Groote Watersalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Molge cristata</i>, <i lang="la-x-bio">Triton cristatus</i>) +<p>De <span class="ex">Groote Watersalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Molge cristata</i>, <i lang="la-x-bio">Triton cristatus</i>) bereikt een lengte van 13 à 15 cM. en is, behalve aan den diep, doch onregelmatig getanden rugkam, die bij het mannetje gedurende den voortplantingstijd (in Mei) voorkomt, doch later weer verdwijnt, ook @@ -3520,17 +3320,14 @@ staart en van de bovenzijde der ledematen is donkerbruin; de teekening bestaat uit groote, zwarte vlekken, aan de zijden gemengd met witte, die dikwijls tot groepen vereenigd zijn.</p> <p>Tot het verbreidingsgebied van deze soort behooren Engeland, het -noorden en midden van Frankrijk, <span class="pagenum">[<a id= -"xd21e1233" href="#xd21e1233" name= -"xd21e1233">165</a>]</span>België, Nederland, Zwitserland, Zweden, +noorden en midden van Frankrijk, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1233" href="#xd21e1233" name="xd21e1233">165</a>]</span>België, Nederland, Zwitserland, Zweden, Denemarken, Duitschland, Italië, <span class="corr" id="xd21e1235" title="Bron: Oostenrijk-Hongarijë">Oostenrijk-Hongarije</span>, Rusland, Griekenland, Turkije en Klein-Azië tot in Trans-Kaukasië en Perzië. Bij ons is zij veel minder talrijk dan de volgende.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Kleine Watersalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Molge vulgaris</i>, <i lang="la-x-bio">Triton taeniatus</i>) +<p>De <span class="ex">Kleine Watersalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Molge vulgaris</i>, <i lang="la-x-bio">Triton taeniatus</i>) wordt 7.5 à 8.5 cM. lang; de rugkam waarmede het mannetje in den paartijd (Mei) getooid is, bereikt een geringere hoogte en is minder getand dan die van zijn grooteren verwant; bij dezen is hij aan den @@ -3544,13 +3341,11 @@ smalle lijst vervangen, worden de vliezen aan de teenen niet aangetroffen en heeft de staart slechts een smallen huidzoom. De olijfgroene of bruine grondkleur van de bovenzijde gaat op de zijden in witachtig geel over; ook hier bestaat de teekening uit zwarte vlekken, -die gewoonlijk overlangsche reeksen vormen (<i lang= -"la-x-bio">taeniatus</i> beteekent gestreept).</p> +die gewoonlijk overlangsche reeksen vormen (<i lang="la-x-bio">taeniatus</i> beteekent gestreept).</p> <p>Zuid-Frankrijk, Spanje en Portugal zijn de eenige deelen van Europa, waar deze soort ontbreekt.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Alpen-watersalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Molge alpestris</i>, <i lang="la-x-bio">Triton +<p>De <span class="ex">Alpen-watersalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Molge alpestris</i>, <i lang="la-x-bio">Triton alpestris</i>) is 7 à 10 cM. lang, heeft een ongetanden rugkam en (behalve aan de keel) geen donkere vlekken op de oranjeroode buikzijde. De grondkleur van de rugzijde is bruin of leikleurig grijs. @@ -3560,8 +3355,7 @@ Duitschland (met uitzondering van de Noord-duitsche vlakte), Zwitserland, Italië, geheel Oostenrijk-Hongarije en Noord-Griekenland verbreid.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Zwemvoetsalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Molge palmata</i>, <i lang="la-x-bio">Triton palmatus</i>) +<p>De <span class="ex">Zwemvoetsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Molge palmata</i>, <i lang="la-x-bio">Triton palmatus</i>) is 7 à 8 cM. lang en slank gebouwd. Bij het mannetje komt in den paartijd een zeer lage rugkam voor en hebben de achterpooten volslagen zwemvliezen tusschen de teenen. Door een overlangsche lijst aan @@ -3638,8 +3432,7 @@ door de werking van chromatophoren in de huid veroorzaakt worden.</p> de paring minder dikwijls, gedurende het verblijf op het land misschien in ’t geheel niet meer. Hoewel de verwisseling van opperhuid zeer snel plaats heeft, schijnt zij de dieren nog al aan te doen, gelijk -<span class="pagenum">[<a id="xd21e1299" href="#xd21e1299" name= -"xd21e1299">166</a>]</span>uit de daaraan voorafgaande, in ’t +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1299" href="#xd21e1299" name="xd21e1299">166</a>]</span>uit de daaraan voorafgaande, in ’t oogvallende traagheid en lusteloosheid valt af te leiden.</p> <p>In gewone omstandigheden hoort men van de Watersalamanders geen geluid; toch zijn zij niet stom. Als men ze eenigszins haastig en @@ -3674,14 +3467,12 @@ gewrichten. Een afgesneden staart wordt volkomen vervangen, verkrijgt nieuwe wervels en bereikt dezelfde lengte als de vorige; in de plaats van afgesneden pooten ontwikkelen zich nieuwe met een volledig skelet; dit geschiedt telkens weer, wanneer dezelfde verminking herhaald wordt; -zelfs geamputeerde kaken groeien weer aan. <span class= -"sc">Spallanzani</span> sneed het oog van een Watersalamander voor +zelfs geamputeerde kaken groeien weer aan. <span class="sc">Spallanzani</span> sneed het oog van een Watersalamander voor viervijfde deel weg en zag bij het dier binnen 10 maanden een nieuwen oogbal met hoornvlies, iris, lens, kortom, een volledig gezichtszintuig ontstaan, dat van het vorige alleen door een iets geringere grootte verschilde.</p> -<p>De <span class="ex">Ribbensalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Molge Waltlii</i>), een tot het Iberische schiereiland en +<p>De <span class="ex">Ribbensalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Molge Waltlii</i>), een tot het Iberische schiereiland en Marokko beperkte soort, is slank en lang gebouwd, de kop is plat en afgerond als die van een Pad, de staart mesvormig samengedrukt en zoowel aan den boven- als aan den onderrand met een huidkam voorzien. @@ -3692,42 +3483,35 @@ eindigende ribben naar buiten treden. De kleur van het dier is vuilbruin en heeft een eenigszins naar grijs zweemende tint; de vlekken vallen hier niet zeer in ’t oog; de buikzijde is op okergelen grond met kleine, ronde, zwartachtig grijze vlekken geteekend.</p> -<div class="figure xd21e1320width"><img src="images/p3166.jpg" alt= -"Ribbensalamander (Molge Waltlii). Ware grootte." width="720" height= -"461"> +<div class="figure xd21e1320width"><img src="images/p3166.jpg" alt="Ribbensalamander (Molge Waltlii). Ware grootte." width="720" height="461"> <p class="figureHead"><span class="ex">Ribbensalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Molge Waltlii</i>). Ware grootte.</p> </div> <p>Meer nog dan door uitwendige gedaante en kleur wijkt de Ribbensalamander door het skelet van de overige leden zijner onderorde af. Hij bezit het groote aantal van 56 wervels. Geen andere Salamander -heeft zoovele en zulke goed ontwikkelde ribben. <span class= -"sc">Waltl</span>, naar wien dit dier genoemd werd, ontdekte het in de +heeft zoovele en zulke goed ontwikkelde ribben. <span class="sc">Waltl</span>, naar wien dit dier genoemd werd, ontdekte het in de regenbakken, die men in geheel Andalusië zoo veelvuldig aantreft. Later is het gebleken, dat de Ribbensalamander zich niet uitsluitend in deze vergaarbakken, maar ook in plassen en meertjes ophoudt.</p> <p class="tb">*</p> <p>Vier teenen aan elken poot en een beenige boog over de slaapholte -zijn de meest in ’t oog vallende kenteekenen van de <span class= -"ex">Brilsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandrina</i>), een -door den <span class="ex">Brilsalamander</span>, de <span class= -"ex">Tarantolina</span> der Italianen (<i lang="la-x-bio">Salamandrina +zijn de meest in ’t oog vallende kenteekenen van de <span class="ex">Brilsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Salamandrina</i>), een +door den <span class="ex">Brilsalamander</span>, de <span class="ex">Tarantolina</span> der Italianen (<i lang="la-x-bio">Salamandrina perspicillata</i>), vertegenwoordigd geslacht. Bij de dofzwarte kleur van de bovenzijde steekt de roodachtig gele, brilvormige teekening boven de oogen duidelijk af; de zwarte keel heeft een witte vlek; op de licht gekleurde onderdeelen komen vele onregelmatige vlekken en stippels voor; de aarsstreek, de binnenzijde van de pooten en de onderhelft van den staart zijn fraai karmijnrood. De lengte van dit -aanvallige diertje <span class="pagenum">[<a id="xd21e1354" href= -"#xd21e1354" name="xd21e1354">167</a>]</span>bedraagt slechts 8 +aanvallige diertje <span class="pagenum">[<a id="xd21e1354" href="#xd21e1354" name="xd21e1354">167</a>]</span>bedraagt slechts 8 à 10 cM. Het bewoont bergachtige, koele, schaduwrijke oorden op het eiland Sardinië en aan de Middellandsche zeekust van Noord- en Middel-Italië. Het schijnt in hooge bergstreken niet voor te komen, maar de voorkeur te geven aan heuvelachtige gewesten en in ’t algemeen woeste oorden te vermijden.</p> <hr class="tb"> -<p>„In de buurt van de stad Mexico,” verhaalt <span class= -"sc">Hernandez</span> (later lijfarts van <span class="sc">Philips +<p>„In de buurt van de stad Mexico,” verhaalt <span class="sc">Hernandez</span> (later lijfarts van <span class="sc">Philips II</span> van Spanje), „vindt men een soort van meervisschen met zachte huid en vier pooten, zooals die der Hagedissen, een span lang en een duim dik, „Axolotl” of „Waterhond” genoemd. @@ -3750,8 +3534,7 @@ voorzien, die zich voortzet in een lagen, tot aan den kop reikenden, ongetanden rugkam. De voorpooten hebben 4, de achterpooten 5 teenen. De tamelijk gelijkmatige, donker groenachtig bruine kleur is met zwarte vlekken en witte stippels geteekend.</p> -<div class="figure xd21e1375width"><img src="images/p3167.jpg" alt= -"Axolotl, na de gedaantewisseling (Amblystoma tigrinum). ⅔ v. d. ware grootte." +<div class="figure xd21e1375width"><img src="images/p3167.jpg" alt="Axolotl, na de gedaantewisseling (Amblystoma tigrinum). ⅔ v. d. ware grootte." width="720" height="460"> <p class="figureHead"><span class="ex">Axolotl</span>, na de gedaantewisseling (<i lang="la-x-bio">Amblystoma tigrinum</i>). ⅔ @@ -3764,8 +3547,7 @@ gaf aanleiding tot de meening, dat deze dieren reeds volkomen ontwikkeld waren; een bevestiging hiervan vond men in hun overeenkomst met andere Amphibiën, die eveneens levenslang de larveorganen behouden. Zelfs <span class="sc">Cuvier</span> werd hierdoor bewogen -om, in strijd met zijn vroegere overtuiging, den <i lang= -"la-x-bio">Siredon axolotl</i> een plaats aan te wijzen bij de +om, in strijd met zijn vroegere overtuiging, den <i lang="la-x-bio">Siredon axolotl</i> een plaats aan te wijzen bij de Salamanders met blijvende uitwendige kieuwen.</p> <p>Op deze hoogte bleef de kwestie tot in 1865. Alle dierkundigen volgden het voorbeeld van <span class="sc">Cuvier</span> en beschouwden @@ -3794,8 +3576,7 @@ algemeene meening omtrent den aard van den Axolotl, daar men in dien tijd wel bij Ongewervelde, doch niet bij Gewervelde Dieren voorbeelden kende van tot voortplanting geschikte larven (<i>paedogenesis</i> noemt men dit verschijnsel).</p> -<p>In het midden van September 1865 merkte <span class= -"sc">Duméril</span> aan één der jongen een hoogst +<p>In het midden van September 1865 merkte <span class="sc">Duméril</span> aan één der jongen een hoogst merkwaardige verandering op: de kwastvormige kieuwbundels benevens de kam op den rug en den staart verschrompelden, de kieuwspleet groeide dicht, de lichaamsvorm onderging eenige wijziging en op de @@ -3804,11 +3585,8 @@ witte vlekken. Van 28 September tot 10 October ondergingen drie andere jongen dezelfde gedaantewisseling; de overige bleven onveranderd. Duidelijk bleek hieruit, dat <span class="sc">A. von Humboldt</span> en <span class="sc">Cuvier</span> te recht den Axolotl voor de larve van -een hun onbekenden Salamander hadden gehouden. <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e1421" href="#xd21e1421" name= -"xd21e1421">168</a>]</span></p> -<p>Dit dier bleek tot hetzelfde geslacht (<i lang= -"la-x-bio">Amblystoma</i> = Stompbek) te behooren als een twintigtal +een hun onbekenden Salamander hadden gehouden. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1421" href="#xd21e1421" name="xd21e1421">168</a>]</span></p> +<p>Dit dier bleek tot hetzelfde geslacht (<i lang="la-x-bio">Amblystoma</i> = Stompbek) te behooren als een twintigtal andere soorten van Amerikaansche Salamanders, die alle de eigenaardigheid vertoonen van reeds als larve geslachtsrijp te kunnen worden, waarna de gedaantewisseling achterwege blijft. Deze kan alleen @@ -3817,10 +3595,8 @@ uitzonderingen, daar allerlei omstandigheden, en wel vooral het ontbreken van de gelegenheid om zich langzamerhand aan het verblijf op het droge te gewennen, haar kunnen verhinderen. Van duizenden Axolotls, die in den Parijschen „Jardin des Plantes” geboren werden, -hebben slechts 18 de gedaantewisseling ondergaan. <span class= -"sc">Duméril</span> heeft te vergeefs getracht door het -wegsnijden der kieuwen den overgang in den <i lang= -"la-x-bio">Amblystoma</i>-toestand te bevorderen; deze amputatie had +hebben slechts 18 de gedaantewisseling ondergaan. <span class="sc">Duméril</span> heeft te vergeefs getracht door het +wegsnijden der kieuwen den overgang in den <i lang="la-x-bio">Amblystoma</i>-toestand te bevorderen; deze amputatie had geen ander gevolg dan het weer aangroeien der weggenomen lichaamsdeelen. Betere uitkomsten verkreeg een dame te Freiburg in Breisgau, <span class="sc">Marie von Chauvin</span>. Het gelukte haar 4 @@ -3845,15 +3621,11 @@ Plantes” te Parijs, bleek, dat de <i>Amblystoma’s</i> ook in staat zijn om zich voort te planten.</p> <p>Ten onrechte heeft men gemeend, dat de Axolotls in hun vaderland geen gedaantewisseling ondergaan. In Mexico zijn deze dieren in den -<i>Amblystoma</i>-toestand zeer goed bekend en worden <span class= -"ex">Tlalaxolotl</span> (= Aardaxolotl) genoemd, ook wel <span class= -"ex">Ajolotes pelones</span> of <span class="ex">Ajolotes mochos</span> +<i>Amblystoma</i>-toestand zeer goed bekend en worden <span class="ex">Tlalaxolotl</span> (= Aardaxolotl) genoemd, ook wel <span class="ex">Ajolotes pelones</span> of <span class="ex">Ajolotes mochos</span> (Geschilde, Geschoren Axolotls).</p> <p class="tb"></p> <p>Het onderscheidende kenmerk van de in Noord-Amerika zeer verbreide -en soortenrijke onderfamilie der <span class= -"ex">Dwarsreekssalamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Amblystomatinae</i>), die <i lang="la-x-bio">Amblystoma +en soortenrijke onderfamilie der <span class="ex">Dwarsreekssalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Amblystomatinae</i>), die <i lang="la-x-bio">Amblystoma tigrinum</i> onder hare leden telt, werd reeds vroeger opgegeven.</p> <hr class="tb"> <p>Onder den naam „Homo diluvii testis” (de mensch getuige @@ -3866,12 +3638,9 @@ van de betrouwbaarste overblijfselen uit den zondvloed is, vertoont niet slechts eenige lijnen, waaruit de rijke en vruchtbare fantazie iets dat op een mensch gelijkt, kan vormen, maar een grondige overeenkomst met de deelen van het menschelijk geraamte.” Dit -exemplaar is thans het eigendom van <span class= -"sc">Teyler’s</span> museum te Haarlem. Door <span class= -"sc">Cuvier</span> werd in 1811 de steenlaag, die destijds nog de +exemplaar is thans het eigendom van <span class="sc">Teyler’s</span> museum te Haarlem. Door <span class="sc">Cuvier</span> werd in 1811 de steenlaag, die destijds nog de wervelkolom en de voorste ledematen bedekte, weggenomen. Ieder, die het -beziet, zal zich moeten verwonderen over de door <span class= -"sc">Scheuchzer</span> verkondigde meening, welke trouwens reeds in de +beziet, zal zich moeten verwonderen over de door <span class="sc">Scheuchzer</span> verkondigde meening, welke trouwens reeds in de vorige eeuw, o.a. door <span class="sc">Petrus Camper</span> in 1787, uitdrukkelijk werd weersproken. Nauwkeurige onderzoekingen hebben in ’t licht gesteld, dat dit fossiel afkomstig is van een @@ -3879,32 +3648,27 @@ Salamander, die in de middelste afdeeling van het tertiaire tijdvak leefde en geen grootere overeenkomst met den mensch vertoont dan eenig ander lid van zijn orde. De <span class="ex">Reuzensalamander van Oeningen</span> kreeg van <span class="sc">Tschudi</span> den naam -(<i lang="la-x-bio">Andrias Scheuchzeri</i><span class="corr" id= -"xd21e1498" title="Niet in bron">)</span>. In verscheidene musea komen +(<i lang="la-x-bio">Andrias Scheuchzeri</i><span class="corr" id="xd21e1498" title="Niet in bron">)</span>. In verscheidene musea komen skeletten van deze fossiele diersoort voor, o. a. in dat van Leiden; de grootste en volledigste hebben een lengte van 1.2 M. In één dezer exemplaren, dat in het museum van Constanz bewaard wordt, bevindt zich het 14 cM. lange, zeer onvolledig verbeende skelet van een larve dezer diersoort. Deze moet volgens de onderzoekingen van <span class="sc">Van der Hoeven</span>, gebracht -worden tot hetzelfde geslacht als de thans nog levende <span class= -"ex">Reuzensalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Megalobatrachus</i>), +worden tot hetzelfde geslacht als de thans nog levende <span class="ex">Reuzensalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Megalobatrachus</i>), die wij als vertegenwoordiger van de familie der Vischsalamanders zullen beschrijven.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Vischsalamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Amphiumidae</i>) hebben buiten verhouding kleine oogen +<p>De <span class="ex">Vischsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Amphiumidae</i>) hebben buiten verhouding kleine oogen zonder eenig spoor van leden; ook de overige zintuigen staan op een zeer lagen trap van ontwikkeling; de tong is hoogstens aan de spits vrij. De meeste ademen in volwassen toestand behalve door longen ook nog door kieuwen, die echter in de kieuwholte verborgen blijven, zoodat de kieuwspleet het eenig uitwendig zichtbare kenteeken van de -waterademhalingsorganen is. De <span class= -"ex">Reuzensalamanders</span> wijken van hare verwanten af, doordat de +waterademhalingsorganen is. De <span class="ex">Reuzensalamanders</span> wijken van hare verwanten af, doordat de kieuwen en de kieuwspleet op lateren leeftijd verdwijnen.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Japansche Reuzensalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Megalobatrachus maximus</i>) is een buitengewoon plomp dier +<p>De <span class="ex">Japansche Reuzensalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Megalobatrachus maximus</i>) is een buitengewoon plomp dier van 84 à 114 cM. totale lengte. De groote, platte, zeer breede kop eindigt in een stomp afgeronden snuit; de korte hals is aanmerkelijk smaller dan de achterkop en de romp; een dikke, @@ -3923,8 +3687,7 @@ gaat op de onderdeelen in lichtgrijs met zwarte vlekken over.</p> wordt nergens anders aangetroffen (een tweede soort komt in West-China voor). Steeds houdt zij zich op in koud, snel stroomend water, op een hoogte van 200 à 1500 M. boven den zeespiegel. Hier leeft zij in -smalle, heldere bronbeken, op plaatsen, <span class="pagenum">[<a id= -"xd21e1536" href="#xd21e1536" name="xd21e1536">169</a>]</span>waar +smalle, heldere bronbeken, op plaatsen, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1536" href="#xd21e1536" name="xd21e1536">169</a>]</span>waar deze, nauwelijks 3 dM. breed, als besproeiingskanalen de grasrijke berghellingen doorsnijden en de door ’t water ondermijnde zoden van weerszijden de kleine beekjes bijna geheel overdekken, ook lager, @@ -3935,8 +3698,7 @@ van deze gewesten zeggen, dat de Salamanders de genoemde woonplaatsen slechts zelden en niet anders dan ’s nachts verlaten, en ook, dat zij nooit aan land gaan. Wormen en Insecten, Visschen en Vorschen maken hun voedsel uit.</p> -<div class="figure xd21e1539width"><img src="images/p3169.jpg" alt= -"Japansche Reuzensalamander (Megalobatrachus maximus). ⅓ v.d. ware grootte." +<div class="figure xd21e1539width"><img src="images/p3169.jpg" alt="Japansche Reuzensalamander (Megalobatrachus maximus). ⅓ v.d. ware grootte." width="556" height="720"> <p class="figureHead"><span class="ex">Japansche Reuzensalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Megalobatrachus @@ -3966,21 +3728,17 @@ langzaam weer naar beneden.</p> Een van hen kroop ’s nachts over den rand van zijn waterbak en viel van een hoogte van ongeveer 1½ M. op den grond; hier werd hij den volgenden morgen bewegingloos gevonden. Toch kwam hij, na in -’t water terug gebracht te zijn, weldra <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e1562" href="#xd21e1562" name= -"xd21e1562">170</a>]</span>weer bij. Van andere exemplaren heeft men +’t water terug gebracht te zijn, weldra <span class="pagenum">[<a id="xd21e1562" href="#xd21e1562" name="xd21e1562">170</a>]</span>weer bij. Van andere exemplaren heeft men opgemerkt, dat een strenge koude hen even weinig schaadt als de inheemsche Watersalamanders; hun waterbak in den dierentuin te Amsterdam is eens bevroren geweest en moest van ijs bevrijd worden; toch had dit geen nadeelige gevolgen voor de bewoners.</p> <p class="tb">*</p> <p>De eenige vertegenwoordiger van een tweede geslacht van -Vischsalamanders wordt <span class="ex">Aalsalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Amphiuma</i>) genoemd, omdat zijn romp werkelijk niet +Vischsalamanders wordt <span class="ex">Aalsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Amphiuma</i>) genoemd, omdat zijn romp werkelijk niet ongelijk is aan dien van een Aal en de 4 korte pootjes nauwelijks dezen naam verdienen, hoewel aan hunne voeten nog teenen waar te nemen zijn. -Men heeft hiervan twee verscheidenheden, den <span class= -"ex">Tweeteenigen</span> en den <span class="ex">Drieteenigen +Men heeft hiervan twee verscheidenheden, den <span class="ex">Tweeteenigen</span> en den <span class="ex">Drieteenigen Aalsalamander</span>, die alleen door het aantal vingers en teenen van elkander verschillen en daarom tegenwoordig als één soort (<i lang="la-x-bio">Amphiuma means</i>) worden beschouwd. Dit dier @@ -3989,11 +3747,8 @@ bruin met groenachtige tint, van onderen lichter gekleurd. Levenslang behoudt het aan weerszijden van den hals een opening voor het afvoeren van het ademhalingswater. Zijne oogen liggen verscholen onder de huid, die op deze plaats doorschijnend is.</p> -<div class="figure xd21e1584width"><img src="images/p3170.jpg" alt= -"Aalsalmander (Amphiuma means). ½ v. d. ware grootte." width= -"720" height="554"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Aalsalmander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Amphiuma means</i>). ½ v. d. ware grootte.</p> +<div class="figure xd21e1584width"><img src="images/p3170.jpg" alt="Aalsalmander (Amphiuma means). ½ v. d. ware grootte." width="720" height="554"> +<p class="figureHead"><span class="ex">Aalsalmander</span> (<i lang="la-x-bio">Amphiuma means</i>). ½ v. d. ware grootte.</p> </div> <p>De Aalsalamander bewoont de moerassen en andere stilstaande wateren van het zuid-oostelijke deel der Vereenigde Staten van Noord-Amerika, @@ -4017,11 +3772,9 @@ geheele leven aan weerszijden van den hals 3 uitwendige kieuwen, waartusschen 2 keelspleten. Het lange lichaam van deze dieren wordt gesteund door 4 zwakke pootjes; de zijdelings afgeplatte staart is van boven en van onderen met een huidzoom voorzien. Ook hier zijn de oogen -door de huid bedekt.—Voor ongeveer 200 jaar maakte <span class= -"sc">Valvasor</span>, schrijver van den „Roem van het hertogdom +door de huid bedekt.—Voor ongeveer 200 jaar maakte <span class="sc">Valvasor</span>, schrijver van den „Roem van het hertogdom Krain” voor ’t eerst melding van het zonderlinge dier, dat -in navolging van <span class="sc">Oken</span> <span class= -"ex">Olm</span> wordt genoemd. De Krainers verhaalden, dat in hun land +in navolging van <span class="sc">Oken</span> <span class="ex">Olm</span> wordt genoemd. De Krainers verhaalden, dat in hun land van tijd tot tijd „Lintwormen” uit den grond komen om onheil aan te richten. <span class="sc">Valvasor</span>, naar den oorsprong van dit sprookje zoekend, vond deze in een klein @@ -4029,8 +3782,7 @@ oorsprong van dit sprookje zoekend, vond deze in een klein onderaardsche stroomen dezer gewesten. Bij hoogen waterstand wordt het ook wel buiten de holen aangetroffen. Na de overstrooming van 1751 ving een visscher in de Unz 5 onbekende „Visschen”, die een span -lang en sneeuwwit van kleur waren, doch 4 pooten hadden. <span class= -"sc">Laurenti</span>, die de eerste beschrijving van deze diersoort +lang en sneeuwwit van kleur waren, doch 4 pooten hadden. <span class="sc">Laurenti</span>, die de eerste beschrijving van deze diersoort gaf, noemde haar <i lang="la-x-bio">Proteus anguinus</i>.</p> <p>Dit hoogst merkwaardige wezen gelijkt op den Aalsalamander door de groote lengte van den romp en den hiermede samenhangenden, grooten @@ -4041,20 +3793,16 @@ geheel ontbreken der oogen; deze zijn uiterst klein en als ’t ware slechts in grove trekken aangeduid, daar de lens en het glaslichaam ontbreken, bovendien geheel onder de huid verborgen en uitwendig geheel onzichtbaar.</p> -<p>De meeste Olmen hebben een geelachtig witte of <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e1628" href="#xd21e1628" name= -"xd21e1628">171</a>]</span>lichtvleeschroodachtige kleur, die echter +<p>De meeste Olmen hebben een geelachtig witte of <span class="pagenum">[<a id="xd21e1628" href="#xd21e1628" name="xd21e1628">171</a>]</span>lichtvleeschroodachtige kleur, die echter meer of minder sterk verandert, wanneer zij aan ’t licht blootgesteld zijn. Enkele worden effen roodbruin, andere krijgen donkere, gewoonlijk blauwzwarte vlekken. De kieuwen zijn bij het levende dier helder bloedrood, maar verbleeken in het licht. De lichaamslengte kan tot 28½ cM. toenemen, maar bedraagt in den regel niet meer dan 25 cM.</p> -<div class="figure xd21e1631width"><img src="images/p3171.jpg" alt= -"Olm (Proteus anguinus). ⅔ v.d. ware grootte." width="720" +<div class="figure xd21e1631width"><img src="images/p3171.jpg" alt="Olm (Proteus anguinus). ⅔ v.d. ware grootte." width="720" height="451"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Olm</span> (<i lang= -"la-x-bio">Proteus anguinus</i>). ⅔ v.d. ware grootte.</p> +<p class="figureHead"><span class="ex">Olm</span> (<i lang="la-x-bio">Proteus anguinus</i>). ⅔ v.d. ware grootte.</p> </div> <p>Tot dusver heeft men den Olm uitsluitend in de onderaardsche wateren van Krain, Karinthië, het Kustland en Dalmatië gevonden, @@ -4122,9 +3870,7 @@ buitengewoon sterk ontwikkeld.</p> <p>De gevangen Olmen eten Wormen en Slakken, maar hebben een bijzondere voorliefde voor Watervlooien, die, zooals bekend is, tusschen alle dicht vertakte waterplanten in grooten getale voorkomen. Enkele Olmen -weigeren hardnekkig al het voedsel, dat men <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e1652" href="#xd21e1652" name= -"xd21e1652">172</a>]</span>hun geeft, maar blijven toch vele jaren +weigeren hardnekkig al het voedsel, dat men <span class="pagenum">[<a id="xd21e1652" href="#xd21e1652" name="xd21e1652">172</a>]</span>hun geeft, maar blijven toch vele jaren gezond, wanneer hun slechts voortdurend versch water wordt verschaft; het is niet bekend, waarvan zij dan eigenlijk leven. Wel heeft men in de door hen bewoonde wateren verscheidene kleine, uitsluitend in holen @@ -4162,11 +3908,9 @@ Regenwormen en kikvorschlarven, behooren tot de eerste vereischten voor het welzijn van dit dier.</p> <hr class="tb"> <p>De vierde familie omvat de <span class="ex">Arm-</span> of -<span class="ex">Voorpootsalamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Sirenidae</i>), de laagst ontwikkelde der geheele orde.</p> +<span class="ex">Voorpootsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Sirenidae</i>), de laagst ontwikkelde der geheele orde.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Voorpootsalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Siren lacertina</i>) herinnert door het blijvend bezit van +<p>De <span class="ex">Voorpootsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Siren lacertina</i>) herinnert door het blijvend bezit van drie paar uitwendige kieuwen (met drie keelspleten) aan de Olmen en door den geheelen lichaamsbouw aan den Aalsalamander; van beide verschilt hij door het gemis van achterste ledematen, waarvan zelfs in @@ -4177,8 +3921,7 @@ onderen en van boven gelijk, of aan de buikzijde iets lichter. De totale lengte bedraagt 67 à 72 cM. Dit dier bewoont de zuidoostelijke Vereenigde Staten, westwaarts tot in het zuiden van Texas.</p> -<div class="figure xd21e1696width"><img src="images/p3172.jpg" alt= -"Voorpootsalamander (Siren lacertina). ⅖ v. d. ware grootte." +<div class="figure xd21e1696width"><img src="images/p3172.jpg" alt="Voorpootsalamander (Siren lacertina). ⅖ v. d. ware grootte." width="720" height="519"> <p class="figureHead"><span class="ex">Voorpootsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Siren lacertina</i>). ⅖ v. d. ware @@ -4199,8 +3942,7 @@ spoedig verrotte en telkens vervangen moest worden, bracht men in de tobbe losdrijvende waterplanten, n.l. kikkerbeet, waaronder hij zich gaarne verschool. In den zomer at hij Regenwormen, kleine Stekelbaarsjes, larven van Watersalamanders, later ook Voorntjes; hij -vastte echter gedurende <span class="pagenum">[<a id="xd21e1712" href= -"#xd21e1712" name="xd21e1712">173</a>]</span>den winter, van het midden +vastte echter gedurende <span class="pagenum">[<a id="xd21e1712" href="#xd21e1712" name="xd21e1712">173</a>]</span>den winter, van het midden van October tot aan het einde van April; toen stond de door hem bewoonde tobbe in een koude kas. Wanneer men in dezen tijd zijn staart aanraakte, liet hij luchtbellen ontsnappen en bewoog zich langzaam @@ -4213,8 +3955,7 @@ beweging, dat het water omhoogspatte. Hij leefde tot den 22en October 1831 en kwam door een ongelukkig toeval om ’t leven: met verdroogde kieuwen vond men hem buiten zijn tobbe liggen. Gedurende de 6 jaren van zijn gevangenschap was hij 10 cM. langer geworden. -<span class="pagenum">[<a id="xd21e1714" href="#xd21e1714" name= -"xd21e1714">174</a>]</span></p> +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1714" href="#xd21e1714" name="xd21e1714">174</a>]</span></p> </div> </div> <div class="div1 chapter"> @@ -4224,8 +3965,7 @@ verdroogde kieuwen vond men hem buiten zijn tobbe liggen. Gedurende de </div> <div class="divBody"> <p class="first">„Meer dan eenige andere groep van Amphibiën -mogen de <span class="ex">Blindslangen</span> of <span class= -"ex">Slangsalamanders</span> aanspraak maken op den rang van +mogen de <span class="ex">Blindslangen</span> of <span class="ex">Slangsalamanders</span> aanspraak maken op den rang van orde,” zegt <span class="sc">J. Wagler</span>, „Hoewel zij door haar uitwendig voorkomen aan Slangen of liever aan Wormhagedissen herinneren, wijst haar inwendig maaksel op verwantschap met de @@ -4261,8 +4001,7 @@ zijn er meer dan 200, die alle, met uitzondering van den eersten en den laatsten, ribben dragen; het borstbeen ontbreekt; van den schouder- en den heupgordel en van de ledematen is, ook in het skelet, geen spoor voorhanden. Bij hen komt, in tegenstelling met de meeste overige -Amphibiën (uitgezonderd <i lang="la-x-bio">Siren</i> en <i lang= -"la-x-bio">Amphiuma</i>), een duidelijke luchtpijp voor, die door +Amphibiën (uitgezonderd <i lang="la-x-bio">Siren</i> en <i lang="la-x-bio">Amphiuma</i>), een duidelijke luchtpijp voor, die door ringvormige kraakbeenderen gesteund wordt. Evenals bij de Slangen, is de linkerlong zeer kort, de rechter zeer lang. Kleine, door huidverbeening gevormde, in zakjes verborgen schubjes, welke op @@ -4295,33 +4034,27 @@ bestaat uit Wormen en andere kleine dieren; vele vinden het in de mierennesten, die zij bewonen. Langzaam kruipend is haar beweging over vaste voorwerpen; sommige zwemmen met slangsgewijze kronkelingen van het lichaam.</p> -<p>Bij het in Zuid-Amerika en Afrika levende geslacht der <span class= -"ex">Ringsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Siphonops</i>) zijn de +<p>Bij het in Zuid-Amerika en Afrika levende geslacht der <span class="ex">Ringsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Siphonops</i>) zijn de huidringen breed, de oogen duidelijk zichtbaar en de tastergroeven nader bij het oog dan bij het neusgat gelegen.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Wormsalamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Caecilia</i>) bewonen Zuid-Amerika, hebben smallere +<p>De <span class="ex">Wormsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Caecilia</i>) bewonen Zuid-Amerika, hebben smallere huidringen, minder goed waarneembare oogen en de tasters voor aan den snuit onmiddellijk onder het neusgat in een hoefijzervormige groeve aangehecht. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1783" href="#xd21e1783" name="xd21e1783">175</a>]</span></p> -<p>De <span class="ex">Rimpelsalamanders</span> (<i lang= -"la-x-bio">Ichthyophis</i>) behooren tot het Indische Rijk, hebben nog +<p>De <span class="ex">Rimpelsalamanders</span> (<i lang="la-x-bio">Ichthyophis</i>) behooren tot het Indische Rijk, hebben nog smallere en talrijkere huidringen dan de leden van het vorige geslacht, duidelijk door de huid heenschemerende oogen en tastergroeven aan den rand der bovenlip onder het oog.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Ringsalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Siphonops annulatus</i>) uit Guyana, <span class="corr" id= -"xd21e1803" title="Bron: Noord-Brazilie">Noord-Brazilië</span>, +<p>De <span class="ex">Ringsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Siphonops annulatus</i>) uit Guyana, <span class="corr" id="xd21e1803" title="Bron: Noord-Brazilie">Noord-Brazilië</span>, Ecuador en Peru kan 39 cM. lang worden en heeft in de huid 85 à 95 breede, ringvormige groeven, die ook door haar witachtige kleur duidelijk de aandacht trekken, daar de huid overigens zwartachtig is.</p> <p class="tb"></p> -<p>De <span class="ex">Wormsalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Caecilia gracilis</i>) bewoont eveneens het noorden van +<p>De <span class="ex">Wormsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Caecilia gracilis</i>) bewoont eveneens het noorden van Zuid-Amerika; hij bereikt een lengte van 65 à 70 cM. en de dikte van een potlood; zijn lichaam vertoont 210 à 255 ringen.</p> <p class="tb"></p> @@ -4332,11 +4065,9 @@ glutinosus</i>), die Java en Ceylon bewoont. Dit 38 cM. lange dier is donkerbruin of blauwzwart van kleur, behoudens een breede, helder gele, overlangsche streep, die zich aan weerszijden van den kop tot aan den staart uitstrekt.</p> -<div class="figure xd21e1830width"><img src="images/p3175.jpg" alt= -"Ringsalamander (Siphonops annulatus). Ware grootte." width="720" +<div class="figure xd21e1830width"><img src="images/p3175.jpg" alt="Ringsalamander (Siphonops annulatus). Ware grootte." width="720" height="633"> -<p class="figureHead"><span class="ex">Ringsalamander</span> (<i lang= -"la-x-bio">Siphonops annulatus</i>). Ware grootte.</p> +<p class="figureHead"><span class="ex">Ringsalamander</span> (<i lang="la-x-bio">Siphonops annulatus</i>). Ware grootte.</p> </div> <p>Dikwijls werd dit dier aangetroffen bij vlakke, vochtige oevers van beken, op een diepte van ongeveer 30 cM. onder de zoden. Het voedt zich @@ -4353,8 +4084,7 @@ van den grond op een eigenaardige wijze opeengehoopt zijn. Het aantal bedraagt gemiddeld 13; zij zijn opmerkelijk groot, 11 mM. lang. Ineengekronkeld om hare eieren, zorgt de moeder voor het uitkomen der jongen en meer bepaaldelijk voor het behouden van den meest -<span class="corr" id="xd21e1843" title= -"Bron: wenschenlijken">wenschelijken</span> vochtigheidstoestand in de +<span class="corr" id="xd21e1843" title="Bron: wenschenlijken">wenschelijken</span> vochtigheidstoestand in de broedruimte.</p> </div> </div> @@ -4362,35 +4092,9 @@ broedruimte.</p> <div class="back"> <div class="transcribernote"> <h2 class="main">Colofon</h2> -<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> -<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen -overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het -kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de -<a class="exlink xd21e41" title="Externe link" href= -"http://www.gutenberg.org/license" rel="license">Project Gutenberg -Licentie</a> bij dit eBoek of on-line op <a class="exlink xd21e41" -title="Externe link" href= -"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p> -<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd -correctieteam op <a class="exlink xd21e41" title="Externe link" href= -"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p> -<h3 class="main">Codering</h3> -<p class="first">Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke -schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn -stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn -verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het -einde van dit boek.</p> -<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> -<ul> -<li>2013-12-26 Begonnen.</li> -</ul> -<h3 class="main">Externe Referenties</h3> -<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn -dat deze links voor u niet werken.</p> <h3 class="main">Verbeteringen</h3> <p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> -<table class="correctiontable" summary= -"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> +<table class="correctiontable" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> <tr> <th>Bladzijde</th> <th>Bron</th> @@ -4533,380 +4237,6 @@ dat deze links voor u niet werken.</p> </div> </div> - - - - - - -<pre> - - - - - -End of the Project Gutenberg EBook of Het Leven der Dieren, by A. E. Brehm - -*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET LEVEN DER DIEREN *** - -***** This file should be named 44834-h.htm or 44834-h.zip ***** -This and all associated files of various formats will be found in: - http://www.gutenberg.org/4/4/8/3/44834/ - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg. - - -Updated editions will replace the previous one--the old editions -will be renamed. - -Creating the works from public domain print editions means that no -one owns a United States copyright in these works, so the Foundation -(and you!) can copy and distribute it in the United States without -permission and without paying copyright royalties. Special rules, -set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to -copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to -protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project -Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you -charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you -do not charge anything for copies of this eBook, complying with the -rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose -such as creation of derivative works, reports, performances and -research. They may be modified and printed and given away--you may do -practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is -subject to the trademark license, especially commercial -redistribution. - - - -*** START: FULL LICENSE *** - -THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE -PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK - -To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free -distribution of electronic works, by using or distributing this work -(or any other work associated in any way with the phrase "Project -Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project -Gutenberg-tm License available with this file or online at - www.gutenberg.org/license. - - -Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm -electronic works - -1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm -electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to -and accept all the terms of this license and intellectual property -(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all -the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy -all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. -If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project -Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the -terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or -entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. - -1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be -used on or associated in any way with an electronic work by people who -agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few -things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works -even without complying with the full terms of this agreement. See -paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project -Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement -and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic -works. See paragraph 1.E below. - -1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" -or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project -Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the -collection are in the public domain in the United States. If an -individual work is in the public domain in the United States and you are -located in the United States, we do not claim a right to prevent you from -copying, distributing, performing, displaying or creating derivative -works based on the work as long as all references to Project Gutenberg -are removed. Of course, we hope that you will support the Project -Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by -freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of -this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with -the work. You can easily comply with the terms of this agreement by -keeping this work in the same format with its attached full Project -Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. - -1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern -what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in -a constant state of change. If you are outside the United States, check -the laws of your country in addition to the terms of this agreement -before downloading, copying, displaying, performing, distributing or -creating derivative works based on this work or any other Project -Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning -the copyright status of any work in any country outside the United -States. - -1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: - -1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate -access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently -whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the -phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project -Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, -copied or distributed: - -This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with -almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or -re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included -with this eBook or online at www.gutenberg.org - -1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived -from the public domain (does not contain a notice indicating that it is -posted with permission of the copyright holder), the work can be copied -and distributed to anyone in the United States without paying any fees -or charges. If you are redistributing or providing access to a work -with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the -work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 -through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the -Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or -1.E.9. - -1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted -with the permission of the copyright holder, your use and distribution -must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional -terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked -to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the -permission of the copyright holder found at the beginning of this work. - -1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm -License terms from this work, or any files containing a part of this -work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. - -1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this -electronic work, or any part of this electronic work, without -prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with -active links or immediate access to the full terms of the Project -Gutenberg-tm License. - -1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, -compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any -word processing or hypertext form. However, if you provide access to or -distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than -"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version -posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), -you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a -copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon -request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other -form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm -License as specified in paragraph 1.E.1. - -1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, -performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works -unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing -access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided -that - -- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from - the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method - you already use to calculate your applicable taxes. The fee is - owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he - has agreed to donate royalties under this paragraph to the - Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments - must be paid within 60 days following each date on which you - prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax - returns. Royalty payments should be clearly marked as such and - sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the - address specified in Section 4, "Information about donations to - the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." - -- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies - you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he - does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm - License. You must require such a user to return or - destroy all copies of the works possessed in a physical medium - and discontinue all use of and all access to other copies of - Project Gutenberg-tm works. - -- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any - money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the - electronic work is discovered and reported to you within 90 days - of receipt of the work. - -- You comply with all other terms of this agreement for free - distribution of Project Gutenberg-tm works. - -1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm -electronic work or group of works on different terms than are set -forth in this agreement, you must obtain permission in writing from -both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael -Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the -Foundation as set forth in Section 3 below. - -1.F. - -1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable -effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread -public domain works in creating the Project Gutenberg-tm -collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic -works, and the medium on which they may be stored, may contain -"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or -corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual -property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a -computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by -your equipment. - -1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right -of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project -Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project -Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all -liability to you for damages, costs and expenses, including legal -fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT -LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE -PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE -TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE -LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR -INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH -DAMAGE. - -1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a -defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can -receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a -written explanation to the person you received the work from. If you -received the work on a physical medium, you must return the medium with -your written explanation. The person or entity that provided you with -the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a -refund. If you received the work electronically, the person or entity -providing it to you may choose to give you a second opportunity to -receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy -is also defective, you may demand a refund in writing without further -opportunities to fix the problem. - -1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth -in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER -WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO -WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. - -1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied -warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. -If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the -law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be -interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by -the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any -provision of this agreement shall not void the remaining provisions. - -1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the -trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone -providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance -with this agreement, and any volunteers associated with the production, -promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, -harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, -that arise directly or indirectly from any of the following which you do -or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm -work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any -Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. - - -Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm - -Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of -electronic works in formats readable by the widest variety of computers -including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists -because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from -people in all walks of life. - -Volunteers and financial support to provide volunteers with the -assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's -goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will -remain freely available for generations to come. In 2001, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure -and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. -To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation -and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 -and the Foundation information page at www.gutenberg.org - - -Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive -Foundation - -The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit -501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the -state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal -Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification -number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent -permitted by U.S. federal laws and your state's laws. - -The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. -Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered -throughout numerous locations. Its business office is located at 809 -North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email -contact links and up to date contact information can be found at the -Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact - -For additional contact information: - Dr. Gregory B. Newby - Chief Executive and Director - gbnewby@pglaf.org - -Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation - -Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide -spread public support and donations to carry out its mission of -increasing the number of public domain and licensed works that can be -freely distributed in machine readable form accessible by the widest -array of equipment including outdated equipment. Many small donations -($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt -status with the IRS. - -The Foundation is committed to complying with the laws regulating -charities and charitable donations in all 50 states of the United -States. Compliance requirements are not uniform and it takes a -considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up -with these requirements. We do not solicit donations in locations -where we have not received written confirmation of compliance. To -SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any -particular state visit www.gutenberg.org/donate - -While we cannot and do not solicit contributions from states where we -have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition -against accepting unsolicited donations from donors in such states who -approach us with offers to donate. - -International donations are gratefully accepted, but we cannot make -any statements concerning tax treatment of donations received from -outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. - -Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation -methods and addresses. Donations are accepted in a number of other -ways including checks, online payments and credit card donations. -To donate, please visit: www.gutenberg.org/donate - - -Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic -works. - -Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm -concept of a library of electronic works that could be freely shared -with anyone. For forty years, he produced and distributed Project -Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. - -Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed -editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. -unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily -keep eBooks in compliance with any particular paper edition. - -Most people start at our Web site which has the main PG search facility: - - www.gutenberg.org - -This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, -including how to make donations to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to -subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. - - -</pre> - +<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44834 ***</div> </body> </html> diff --git a/44834-h/images/book.png b/44834-h/images/book.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 963d165..0000000 --- a/44834-h/images/book.png +++ /dev/null diff --git a/44834-h/images/card.png b/44834-h/images/card.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 1ffbe1a..0000000 --- a/44834-h/images/card.png +++ /dev/null diff --git a/44834-h/images/external.png b/44834-h/images/external.png Binary files differdeleted file mode 100644 index ba4f205..0000000 --- a/44834-h/images/external.png +++ /dev/null |
