diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 18:44:21 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 18:44:21 -0700 |
| commit | 882bdc4fc7adc14098c6688992dc985beec7d519 (patch) | |
| tree | e440933c27499d585e57a92955cfcb329ecde48b /44510-h | |
Diffstat (limited to '44510-h')
| -rw-r--r-- | 44510-h/44510-h.htm | 5609 | ||||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/book.png | bin | 0 -> 364 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/card.png | bin | 0 -> 249 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/external.png | bin | 0 -> 172 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/frontispiece.jpg | bin | 0 -> 166748 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/kaftillustratie.jpg | bin | 0 -> 94423 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/p095.jpg | bin | 0 -> 148374 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/p121.jpg | bin | 0 -> 134031 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/p141.jpg | bin | 0 -> 126798 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/titelpagina.jpg | bin | 0 -> 39082 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 44510-h/images/voorkant.jpg | bin | 0 -> 75400 bytes |
11 files changed, 5609 insertions, 0 deletions
diff --git a/44510-h/44510-h.htm b/44510-h/44510-h.htm new file mode 100644 index 0000000..47e5a39 --- /dev/null +++ b/44510-h/44510-h.htm @@ -0,0 +1,5609 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" +"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2013-12-25T15:13:05Z. --> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta name="generator" content= +"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org"> +<title>Per luchtschip „De Argonaut” naar Mars</title> +<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8"> +<meta name="generator" content= +"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/"> +<meta name="author" content="Albert Daiber"> +<link rel="coverpage" href="images/voorkant.jpg"> +<link rel="schema.DC" href= +"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="DC.Creator" content="Albert Daiber"> +<meta name="DC.Title" content= +"Per luchtschip „De Argonaut” naar Mars"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> +<meta name="DC.Format" content="text/html"> +<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> +<meta name="DC:Subject" content="#####"> +<style type="text/css"> +body +{ +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +font-size: 100%; +line-height: 1.2em; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} +/* Titlepage */ +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +text-align: center; +} +.titlePage .docTitle +{ +line-height: 3.5em; +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-weight: bold; +} +.titlePage .docTitle .mainTitle +{ +font-size: 1.8em; +} +.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle +{ +font-size: 1.44em; +} +.titlePage .byline +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-size:1.2em; +line-height:1.72em; +} +.titlePage .byline .docAuthor +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +.titlePage .figure +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.titlePage .docImprint +{ +margin: 4em 0% 0em 0%; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.72em; +} +.titlePage .docImprint .docDate +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +/* End Titlepage */ +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.advertisment +{ +background-color:#FFFEE0; +border:black 1px dotted; +color:#000; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.correctiontable +{ +width: 75%; +} +.width20 +{ +width: 20%; +} +.width40 +{ +width: 40%; +} +.indextoc +{ +text-align: center; +} +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} +.index +{ +font-size: 80%; +} +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} +.apparatusnote +{ +text-decoration: none; +} +table.alignedtext, table.alignedverse +{ +border-collapse: collapse; +} +table.alignedtext td +{ +vertical-align: top; +width: 50%; +} +table.alignedverse +{ +vertical-align: top; +} +table.alignedtext td.first, table.alignedverse td.first +{ +border-width: 0 0.2px 0 0; +border-color: gray; +border-style: solid; +padding-right: 10px; +} +table.alignedtext td.second, table.alignedverse td.second +{ +padding-left: 10px; +} +table.alignedverse td.first, table.alignedverse td.second +{ +width: 45%; +} +table.alignedverse td.linenumbers +{ +width: 10%; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} +h3, .h3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h4, .h4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} +.alignleft +{ +text-align:left; +} +.alignright +{ +text-align:right; +} +.alignblock +{ +text-align:justify; +} +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} +p.tocPart +{ +margin:1.58em 0%; +font-variant: small-caps; +} +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} +.opener, .address +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +} +.addrline +{ +margin-top: 0; +margin-bottom: 0; +} +.dateline +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +text-align: right; +} +.salute +{ +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.signed +{ +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} +.epigraph span.bibl +{ +display: block; +text-align: right; +} +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} +.figure +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} +.figAnnotation +{ +font-size:80%; +position:relative; +margin: 0 auto; /* center this */ +} +.figTopLeft, .figBottomLeft +{ +float: left; +} +.figTop, .figBottom +{ +} +.figTopRight, .figBottomRight +{ +float: right; +} +.hangq +{ +text-indent: -0.32em; +} +.hangqq +{ +text-indent: -0.40em; +} +.hangqqq +{ +text-indent: -0.71em; +} +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} +img +{ +border-width:0; +} +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} +.marginnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} +a.noteref, a.pseudonoteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} +.displayfootnote +{ +display: none; +} +div.footnotes +{ +font-size: 80%; +margin-top: 1em; +padding: 0; +} +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} +p.footnote +{ +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} +p.footnote .label +{ +float:left; +width:2em; +height:12pt; +display:block; +} +/* Tables */ +tr, td, th +{ +vertical-align: top; +} +td.bottom +{ +vertical-align: bottom; +} +td.label, tr.label td +{ +font-weight: bold; +} +td.unit, tr.unit td +{ +font-style: italic; +} +span.sum +{ +padding-top: 2px; border-top: solid black 1px; +} +/* Table border styles */ +/* Table with borders on the outside and between the table head and data. */ +table.borderOutside +{ +border-collapse: collapse; +} +table.borderOutside td +{ +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +} +table.borderOutside .cellHeadTop, table.borderOutside .cellTop +{ +border-top: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cellHeadBottom +{ +border-bottom: 1px solid black; +} +table.borderOutside .cellBottom +{ +border-bottom: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cellLeft, table.borderOutside .cellHeadLeft +{ +border-left: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cellRight, table.borderOutside .cellHeadRight +{ +border-right: 2px solid black; +} +/* Table with borders on the vertical inside edges. */ +table.verticalBorderInside +{ +border-collapse: collapse; +} +table.verticalBorderInside td +{ +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +border-left: 1px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellHeadTop, table.verticalBorderInside .cellTop +{ +border-top: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellHeadBottom +{ +border-bottom: 1px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellBottom +{ +border-bottom: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellLeft, table.verticalBorderInside .cellHeadLeft +{ +border-left: 0px solid black; +} +/* Table with borders on all edges, outer edges somewhat fatter. */ +table.borderAll +{ +border-collapse: collapse; +} +table.borderAll td +{ +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +border: 1px solid black; +} +table.borderAll .cellHeadTop, table.borderAll .cellTop +{ +border-top: 2px solid black; +} +table.borderAll .cellHeadBottom +{ +border-bottom: 1px solid black; +} +table.borderAll .cellBottom +{ +border-bottom: 2px solid black; +} +table.borderAll .cellLeft, table.borderAll .cellHeadLeft +{ +border-left: 2px solid black; +} +table.borderAll .cellRight, table.borderAll .cellHeadRight +{ +border-right: 2px solid black; +} +/* Special purpose tables: */ +table.intralinear +{ +display: inline; +border-collapse: collapse; +} +table.intralinear td +{ +font-size: small; +text-align: center; +} +table.ditto +{ +display: inline; +border-collapse: collapse; +vertical-align: bottom; +} +table.ditto tr.s +{ +height: 0; +color: white; +line-height: 0; +} +table.ditto tr.s td +{ +padding: 0px; +} +table.ditto tr.d td +{ +text-align: center; +line-height: 10pt; +} +/* Poetry */ +.lgouter +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */ +} +.lg +{ +text-align: left; +} +.lg h4, .lgouter h4 +{ +font-weight: normal; +} +.lg .linenum, .sp .linenum, .lgouter .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left: 16%; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} +p.line +{ +margin: 0 0% 0 0%; +} +span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */ +{ +color: white; +} +.versenum +{ +font-weight:bold; +} +/* Drama */ +.speaker +{ +font-weight: bold; +margin-bottom: 0.4em; +} +.sp .line +{ +margin: 0 10%; +text-align: left; +} +/* End Drama */ +/* right aligned page number in table of contents */ +span.tocPageNum, span.flushright +{ +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +} +table.tocList +{ +width: 100%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +border-width: 0; +border-collapse: collapse; +} +td.tocPageNum, td.tocDivNum +{ +text-align: right; +width: 10%; +border-width: 0; +} +td.tocDivNum +{ +padding-left: 0; +padding-right: 0.5em; +} +td.tocPageNum +{ +padding-left: 0.5em; +padding-right: 0; +} +td.tocDivTitle +{ +width: auto; +} +span.corr, span.gap +{ +border-bottom:1px dotted red; +} +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} +/* Font Styles and Colors */ +.ex +{ +letter-spacing: 0.2em; +} +.sc +{ +font-variant: small-caps; +} +.uc +{ +text-transform: uppercase; +} +.tt +{ +font-family: monospace; +} +.underline +{ +text-decoration: underline; +} +/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */ +.overline, .overtilde +{ +text-decoration: overline; +} +.rm +{ +font-style: normal; +} +.red +{ +color: red; +} +/* End Font Styles and Colors */ +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} +.aligncenter, div.figure +{ +text-align:center; +} +h1, h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} +h1.label, h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h5, h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} +p +{ +text-indent:0; +} +p.firstlinecaps:first-line +{ +text-transform: uppercase; +} +p.dropcap:first-letter +{ +float: left; +clear: left; +margin: 0em 0.05em 0 0; +padding: 0px; +line-height: 0.8em; +font-size: 420%; +vertical-align:super; +} +.lg +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} +p.quote,div.blockquote, div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} +ul { list-style-type: none; } +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } +/* External Links */ +.pglink, .catlink, .exlink, .wplink, .biblink, .seclink +{ +background-repeat: no-repeat; +background-position: right center; +} +.pglink +{ +background-image: url(images/book.png); +padding-right: 18px; +} +.catlink +{ +background-image: url(images/card.png); +padding-right: 17px; +} +.exlink, .wplink, .biblink, .seclink +{ +background-image: url(images/external.png); +padding-right: 13px; +} +.pglink:hover +{ +background-color: #DCFFDC; +} +.catlink:hover +{ +background-color: #FFFFDC; +} +.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover +{ +background-color: #FFDCDC; +} +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} +body, a.hidden +{ +color: black; +} +h1, .h1 +{ +padding-bottom: 5em; +} +h1, h2, .h1, .h2 +{ +text-align: center; +font-variant: small-caps; +font-weight: normal; +} +p.byline +{ +text-align: center; +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} +.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum +{ +color: #660000; +} +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6 +{ +font-weight: normal; +} +table +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.tablecaption +{ +text-align: center; +} +.pagenum, .linenum +{ +speak: none; +} +</style> + +<style type="text/css"> +.xd21e105width +{ +width:495px; +} +.xd21e111 +{ +text-align:center; +} +.xd21e116width +{ +width:504px; +} +.xd21e121width +{ +width:462px; +} +.xd21e1160width +{ +width:505px; +} +.xd21e1435width +{ +width:509px; +} +.xd21e1666width +{ +width:504px; +} +</style> +</head> +<body> +<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44510 ***</div> + +<div class="front"> +<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure xd21e105width"><img src="images/voorkant.jpg" alt= +"Oorspronkelijke voorkant." width="495" height="720"></div> +</div> +</div> +<div class="div1 frenchtitle"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first xd21e111">Per luchtschip „De Argonaut” naar +Mars</p> +</div> +</div> +<div class="div1 frontispiece"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure xd21e116width"><img src="images/frontispiece.jpg" +alt="" width="504" height="720"></div> +</div> +</div> +<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure xd21e121width"><img src="images/titelpagina.jpg" +alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="462" height="720"></div> +</div> +</div> +<div class="titlePage"> +<div class="docTitle"> +<div class="mainTitle">PER LUCHTSCHIP „DE ARGONAUT” NAAR +MARS</div> +</div> +<div class="byline">DOOR<br> +<span class="docAuthor">Dr. ALBERT DAIBER</span><br> +NAAR HET DUITSCH DOOR<br> +<span class="docAuthor">CATH. A. VISSER</span><br> +MET VIER PLATEN VAN ANDRÉ VLAANDEREN</div> +<div class="docImprint">N.V. JOHANNES MÜLLER—AMSTERDAM</div> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e148" href="#xd21e148" name= +"xd21e148">5</a>]</span></p> +</div> +<div class="body"> +<div id="ch1" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2291">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK I.</h2> +<h2 class="main">VOORBEREIDINGEN.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">De schitterende avondster Venus was in het Westen +ondergegaan. Donkere, doorzichtige schaduwen spreidden zich +langzamerhand over Groot-Stuttgart en het Neckardal uit.</p> +<p>Duizenden en nog eens duizenden van sterren beginnen te flikkeren +aan het firmament, terwijl men, te midden dier ver verwijderde +lichtgevende hemellichamen, den schitterend witten Melkweg duidelijk +kan onderscheiden.</p> +<p>Van daaruit ziet het fonkelend sterrenbeeld Cassiopeia neêr, +op de oude, nog altijd van zooveel dwaasheid vervulde Moeder Aarde.</p> +<p>Aan de andere zijde, in het onmetelijke hemelruim, staat de Groote +Beer, met zijn zeven heldere sterren, het geheimzinnige getal, dat in +het menschelijk leven zulk een merkwaardige rol speelt. In bonte +mengeling en op ongelijke afstanden, verschillend in lichtsterkte en +grootte, stonden de overige sterren daartusschen, schijnbaar nog alle +op haar oude, gewone plaats.</p> +<p>’t Werd later in den nacht. In het Zuiden verscheen het +prachtig sterrenbeeld de Orion aan <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e165" href="#xd21e165" name="xd21e165">6</a>]</span>den horizont +en spoedig daarna ook Sirius, de schitterendste onder al de +schitterende sterren des hemels.</p> +<p>En juist hij wiens beroep het was den sterrenhemel te bestudeeren, +scheen op het oogenblik het minst van allen vatbaar voor die +nachtelijke pracht en de grootsche schoonheid van die verwijderde +lichtgevende hemellichamen.</p> +<p>Professor Stiller, de beroemde sterrenkundige, leeraar aan de +wereldberoemde universiteit te Tübingen, zat in zijn armstoel en +trommelde zenuwachtig met de vingers van zijn rechterhand op de +leuning. Hij zat in een ruim vertrek met groot glazen koepeldak, +waarvan men dadelijk zag dat het als observatorium of sterrenwacht +dienst deed. Een reusachtige kijker stak door de opening in het +draaibare koepeldak naar boven in den helderen winternacht.</p> +<p>Professor Stiller had al jaren geleden op den rustigen Bopserheuvel +bij Stuttgart een sterrenwacht voor zich laten bouwen, om, ver van +’t druk gewoel der universiteitsstad, zich ongestoord aan de +waarneming der planeten te kunnen wijden. Vooral de planeet Mars, wier +baan zoo dicht in de nabijheid der aarde loopt, trok in ’t +bijzonder de aandacht van den geleerde. Deze groote belangstelling was +oorzaak dat hij daarvan langzamerhand een meer bijzondere studie +maakte, waaruit een zóó groote liefde voor de verwijderde +planeet ontstond, dat bij professor Stiller eindelijk meer en meer de +gedachte <span class="pagenum">[<a id="xd21e173" href="#xd21e173" name= +"xd21e173">7</a>]</span>rijpte, om zich met die planeet in nadere +verbinding te stellen,—met andere woorden, die te bezoeken.</p> +<p>Juist nu stond Mars in de nabijheid der aarde, en bedroeg de afstand +tusschen deze en de planeet slechts 59 millioen Kilometer.</p> +<p>In den tegenwoordigen tijd van grootsche uitvindingen, en den +geweldigen, men zou bijna zeggen ongelooflijken vooruitgang op het +gebied der techniek, en de meerdere kennis van de electromagnetische +stroomingen in het heelal en hare toepassing, en vóór +alles de hooge vlucht die de luchtscheepvaart had genomen, was in de +gedachte aan een bezoek aan Mars en een reis daarheen niets vreemds +meer gelegen. Integendeel, bij den tegenwoordigen stand van zaken, +bestond inderdaad de mogelijkheid om een dergelijken tocht, met eenigen +kans van slagen, te ondernemen.</p> +<p>En deze reis hield op het oogenblik de gedachten van professor +Stiller bezig. Hij had echter met allerlei tegenspoed te kampen gehad +en dit had den geleerde onaangenaam gestemd en zenuwachtig gemaakt. +Vóór den stoel van den professor brandde een sierlijke +electrische lamp, die haar zacht licht wierp op een stapel papieren, +met cijfers en berekeningen bedekt, die door elkaar op een kleine tafel +naast hem lag. Zuchtend streek hij zich met de linkerhand over het met +diepe rimpels doorgroefde voorhoofd.</p> +<p>„Die dwaze menschen, die Bieder en Schnabel, <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e184" href="#xd21e184" name= +"xd21e184">8</a>]</span>die in hun eigenwijsheid mijne aanwijzingen +niet volgen en mij daardoor bij den bouw van mijn luchtschip al zoovele +moeilijkheden bezorgden, zijn inderdaad niet waard, dat ik me nog +langer boos over hen maak. Goddank heb ik hun domheden, die de ergste +gevolgen na zich konden sleepen, noch altijd tijdig kunnen verhelpen! +Weg dus met al die ergernissen! ’k Wil me nu alleen aan Mars +wijden!” De geleerde stond op. „Ja, ja!” ging hij na +eenige oogenblikken zwijgens voort, „ja, mijn oude, roodachtig +stralende vriendin, is nu in de nabijheid der aarde. Ik geloof dat het +van avond echter te laat is om nog een stil onderhoud met haar te +hebben! En toch, ze is als altijd weer op haar plaats, zij laat nooit +op zich wachten!”</p> +<p>Professor Stiller keek op zijn horloge, „11 uur 42 minuten! +Nog 55 seconden en dan is Mars in het Oosten zichtbaar. Gauw naar +boven, naar den kijker!” Weldra was deze gericht en vertoonde +Mars, die langzaam aan den oostelijken horizont verrees, zich als een +kleine vurige bol aan het oog van den waarnemer. Vol bewondering sloeg +professor Stiller de naar hem toegekeerde zijde der planeet gade, +waarop duidelijk en scherp, smalle rechte lijnen zichtbaar waren.</p> +<p>„Juist deze rechte kanalen, die op verschillende punten +elkander snijden of samenkomen, leveren door hare kunstigheid het +duidelijkste en meest onweerlegbare bewijs, dat daarboven zeer +verstandige en ontwikkelde wezens huizen!” <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e190" href="#xd21e190" name= +"xd21e190">9</a>]</span>sprak de geleerde tot zich zelf. „Mars +heeft in weerwil van de haar omringende luchtlagen, in verhouding +slechts kleine hoeveelheden water. Daarom zijn de Marsbewoners wel +genoodzaakt om aan dit gebrek door kunstmatigen toevoer zooveel +mogelijk tegemoet te komen, en van de aanwezige watermassa een zoodanig +gebruik te maken dat, wanneer één district er door +bevochtigd is, de kostbare vloeistof naar een andere streek wordt +gevoerd. Hoe vaak heb ik niet reeds deze feiten van den katheder te +Tübingen verkondigd als verklaring van het tijdelijke verdwijnen +en telkens weer opduiken der kanalen op Mars!” riep professor +Stiller opgewonden uit. „Ja, er moet op Mars een bijzonder +ontwikkeld en in hooge mate beschaafd volk wonen, want alleen dit is in +staat om dergelijke geniale werken ten algemeene nutte ten uitvoer te +brengen! De Jaargetijden op Mars schijnen, volgens mij, in de eerste +plaats verband te houden met het smelten der ijsmassa’s aan de +Zuid- en Noordpool. En dit water, afkomstig uit het gesmolten ijs der +Poolstreken, wordt ter vruchtbaarmaking, door die wezens daarboven, +gevoerd in de kanalen die wij zelfs van hieruit kunnen waarnemen.</p> +<p>Wat een prachtigen weelderigen plantengroei moet men daar, langs de +kanalen aan de oevers aantreffen! Wat moet alles zich daar vlug en +krachtig ontwikkelen waar het water, regelmatig verdeeld, overal wordt +heengevoerd! En wat <span class="pagenum">[<a id="xd21e194" href= +"#xd21e194" name="xd21e194">10</a>]</span>voor menschen moeten dat niet +zijn, die daar op Mars wonen en die ons in algemeene ontwikkeling +misschien eeuwen vooruit zijn! Dat zou volstrekt niet onmogelijk wezen. +Ik moet hen leeren kennen, evenals den grond, waarop zij leven en +werken!”——</p> +<p>Opgewonden ging professor Stiller van den telescoop weg, maar de +levendige belangstelling in het voorwerp zijner waarneming, dreef hem +al heel spoedig weer naar zijn instrument terug.</p> +<p>Zoo ging het eene uur na het andere voorbij in astronomische +onderzoekingen en berekeningen. De fonkelende sterren aan den hemel +begonnen reeds te verbleeken en de wintermorgen brak bijna aan, toen de +professor eindelijk zijn plaats verliet en naar zijn warm tehuis ging, +dat zich in de onmiddellijke nabijheid van de sterrenwacht bevond.</p> +<p>Een lichte nevel hing over het Neckardal en Groot-Stuttgart. De +stralende morgenzon deed dezen doorzichtigen sluier echter spoedig +optrekken en liet de stad, die zich in den loop der tijden van uit het +Nesenbachdal links en rechts langs de oevers van den Neckar had +uitgebreid, op haar voordeeligst uitkomen. De winter had zijn intocht +nog niet gedaan en de met bosschen begroeide bergen die het Neckardal +begrenzen, waren nog niet met sneeuw bedekt. In de frissche heldere +Decemberlucht kon men scherp en duidelijk de torens en villa’s +onderscheiden, die hier en daar op eenige hooger gelegen punten +<span class="pagenum">[<a id="xd21e202" href="#xd21e202" name= +"xd21e202">11</a>]</span>waren gebouwd en neerzagen op de stad die zich +aan hunne voeten uitstrekte. Ook de oude kapel op den Rotenberg paste +uitstekend in het schilderachtige landschap, waarom de Neckar zich als +een zilveren lint slingerde.</p> +<p>Een groot ruim plein, half park half grasveld, de van oudsher +beroemde Cannstatter weide, waar de Zwabensche volksspelen werden +gehouden, bracht een aangename afwisseling in de huizenmassa, en werd +hiervan aan een zijde door de rivier gescheiden. Aan het uiteinde van +het park dat verscheidene Kilometers lang was en door electrische +trambanen werd doorkruist stond een groot rond, in hout opgetrokken +gebouw waarop met reusachtige letters stond te lezen:</p> +<p class="xd21e111">„Luchtschip voor de +Mars-expeditie,”</p> +<p>en daaronder:</p> +<p class="xd21e111">„Streng verboden toegang.”</p> +<p>Binnen in het gebouw deed zich geen enkel geluid hooren,—een +teeken dat het werk was gestaakt of misschien reeds afgeloopen.</p> +<p>Aan de heeren Blieder en Schnabel was de bouw van het luchtschip +opgedragen, dat voor de eerste maal sedert het bestaan van een wereld- +en volkengeschiedenis de oplossing zou geven van het moeilijke probleem +van een tocht buiten <span class="pagenum">[<a id="xd21e217" href= +"#xd21e217" name="xd21e217">12</a>]</span>den dampkring, door de +oneindige aetherlaag, naar een bepaald doel.</p> +<p>Blieder was de architect die, althans in Stuttgart, bekend stond om +zijne vele ervaring en nieuwe denkbeelden bij de uitvoering van +allerlei stoute plannen, Schnabel was leeraar in de hoogere mathematica +aan eene universiteit.</p> +<p>In deze hoedanigheid was den heer Schnabel opgedragen, om den bouw +van het luchtschip op mathematische gronden na te gaan en overigens den +heer Blieder met zijn wetenschappelijke ontwikkeling ter zijde te +staan.</p> +<p>Uitwerking en kracht der op de meest vernuftige wijze gebonden +electro-dynamische eenheden, die zoowel voor de beweging en het +besturen van het schip, als voor de verlichting en verwarming van het +gesloten vaartuig moesten dienen, al die talrijke zeer gewichtige +voorwaarden, waaraan de machinerie tot in haar kleinste onderdeelen +moest beantwoorden, waren door professor Stiller in medewerking met +andere geleerde collega’s aan de Tübinger universiteit, +vastgesteld geworden en de uitvoering er van aan beide genoemde heeren +opgedragen.</p> +<p>Slechts aarzelend en met een zekeren onwil was professor Stiller tot +die opdracht overgegaan.</p> +<p>Blieder en Schnabel waren oude kennissen van hem. Evenals hij, waren +ze in de voorstad Cannstatt geboren en met hem opgegroeid, doch in +later jaren hadden de zoo uiteenloopende belangen en studiën van +professor Stiller hem meer <span class="pagenum">[<a id="xd21e229" +href="#xd21e229" name="xd21e229">13</a>]</span>en meer vervreemd van de +beide vrienden zijner jeugd. Hoe hooger professor Stiller steeg op de +wetenschappelijke ladder, hoe grooter de kloof werd die hen +scheidde.</p> +<p>Toen het echter bekend werd, dat het college van professoren der +Tübinger universiteit naar aanleiding van een gloedvolle +voordracht van professor Stiller, besloten had om op kosten der +universiteit een luchtschip van bijzondere constructie te doen bouwen, +waarmede een tocht naar Mars zou kunnen worden ondernomen, waren de +beide oude kennissen, met wie hij zoo menigen kwajongensstreek had +uitgehaald, onmiddellijk naar Professor Stiller gegaan. Het prikkelde +hun beider eerzucht om hun naam wereldberoemd te maken en dezen voor +altijd verbonden te weten met den „Argonaut” zooals het +luchtschip heeten zou. Eindelijk had professor Stiller aan hun +verlangen toegegeven waaraan zij kracht hadden bijgezet door een beroep +te doen op hun oude vriendschap. Hij verzoende er zich mede, door de +gedachte, dat onder al degenen die voor den bouw van den Argonaut in +aanmerking zouden wenschen te komen, toch niemand wezen zou die een +grooteren waarborg zou leveren voor het welslagen van den arbeid, dan +Blieder en Schnabel. En op stuk van zaken waren zij dan toch ook Zwaben +evenals hij.</p> +<p>Zoo had de geleerde dan zijn aanvankelijken tegenzin tegen de twee +„bekrompen Stuttgarters” overwonnen, doch, tegen dat het +werk ten <span class="pagenum">[<a id="xd21e235" href="#xd21e235" name= +"xd21e235">14</a>]</span>einde liep werd deze weder zooveel te +levendiger. De heeren Blieder en Schnabel waren twee echte dikkoppen. +Zij meenden beiden den Steen der Wijzen te hebben gevonden en achtten +zich derhalve bevoegd om in het plan voor het schip naar eigen +goeddunken wijzigingen aan te brengen. Alleen aan de waakzaamheid en +den onverflauwden ijver van professor Stiller was het te danken dat na +een voortdurenden strijd, veel ergernis en verdriet, en aanhoudende +onaangenaamheden met Blieder en Schnabel, de Argonaut in hoofdzaak was +gebouwd zooals de geleerde zelf had aangegeven.</p> +<p>Maar den vorigen middag, toen professor Stiller naar de werkplaats +was gegaan, om zich te overtuigen dat het werk waaraan nu zoovele +maanden ijverig was gearbeid en waarover reeds zoo groote roep was +uitgegaan (daarvoor hadden Blieder en Schnabel wel gezorgd), had hij +tot zijn groote woede bemerkt, dat de bouwers eenige zijner meest +gewichtige aanwijzingen totaal over het hoofd hadden gezien. Het werk +dat reeds was gestaakt, moest wederom worden opgevat, en weer begon men +aan den Argonaut allerlei veranderingen aan te brengen. Daardoor moest +de opstijging natuurlijk weer worden uitgesteld en rees de ernstige +vraag, of er van de geheele expeditie nog iets terecht zou komen. Het +was eenvoudig om dol en razend te worden!—</p> +<p>Woedend kwam professor Stiller thuis. Het duurde verscheidene uren +vóór zijn drift bedaard <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e242" href="#xd21e242" name="xd21e242">15</a>]</span>en hij weder +zichzelf meester geworden was. Maar zóó dicht bij de +vervulling van een lang gekoesterden wensch te zijn en dan telkens weer +zijn geduld op de proef te zien gesteld, is dan toch ook bijna niet te +dragen.</p> +<p>Professor Stiller’s kracht ging ’t dan ook bijna te +boven en hij bracht, onbekwaam tot eenig werk, verscheidene uren in +zijn observatorium door, om zijn opbruisend bloed tot bedaren te +brengen en zijn boosheid te overwinnen.</p> +<p>De geleerde zat nu in een gemakkelijke warme kamerjapon in zijn +ruime studeerkamer, waarin de zon haar heldere stralen wierp, en werkte +de waarnemingen van dien nacht uit. Het resultaat was zeer bevredigend. +Nu, en daarna misschien niet in langen tijd, wellicht, in geen jaren, +was het mogelijk om van de aarde uit, Mars te bereiken. Het is een +groot verschil of een planeet slechts 59 of 400 millioen kilometers van +de aarde verwijderd is. Mars stond op het oogenblik het dichtst bij de +aarde en was daarvan slechts 59 millioen kilometers verwijderd. Dit was +gebleken uit de nauwkeurige berekeningen van den professor. Men mocht +daarom niet lang meer wachten met de expeditie, ieder tijdverlies moest +angstvallig worden vermeden. Wanneer men eenige kans wilde hebben de +planeet, die zich snel wederom van de aarde verwijderde, te bereiken, +zooveel mogelijk gebruik makende van de nu zoo gunstige verhouding +tusschen de middelpuntvliedende kracht der aarde en de thans +<span class="pagenum">[<a id="xd21e248" href="#xd21e248" name= +"xd21e248">16</a>]</span>sterk vermeerderde aantrekkingskracht van Mars +dan moest met ieder uur rekening worden gehouden.</p> +<p>„En juist op dit allergunstigste oogenblik, moeten me die twee +ezels!”—en bij deze woorden keek professor Stiller door de +ramen zijner studeerkamer in de richting van Cannstatt, „een +streep door de rekening halen!”</p> +<p>Toornig fronste hij de wenkbrauwen en ’t bloed steeg hem naar +’t hoofd. Daar werd aan de deur geklopt. Op het luide +„binnen” van den geleerde verscheen zijn knecht en kondigde +de heeren Blieder en Schnabel aan.</p> +<p>„<i lang="la">Lupus in fabula!</i>” merkte de professor +glimlachend op, doch plotseling herinnerde hij zich dat hij gisteren op +de weide den beiden heeren had verzocht heden tegen twaalf uur bij hem +te komen. Een blik op de pendule overtuigde hem, dat de heeren precies +op tijd waren. De professor stond op en droeg den knecht op de beide +heeren binnen te laten.</p> +<p>„Stiptheid is het kenmerk der beleefdheid!” Met deze +woorden begroette de professor de binnentredenden. „Neemt +plaats!”—ging hij voort, „en zegt me nu maar dadelijk +of de gisteren door mij aangegeven wijzigingen aan den Argonaut binnen +vier dagen kunnen worden aangebracht. De volgende week moeten we +opstijgen! ’t Koste wat ’t wil!”</p> +<p>„Ik weet werkelijk niet, welke noemenswaardige fout +mijnerzijds de opstijging in den weg <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e263" href="#xd21e263" name="xd21e263">17</a>]</span>zou +staan!” merkte Blieder met zijn toonlooze stem op.</p> +<p>„Wat!”—riep de professor boos uit, „moet ik +u, oud architect, die uit puur genialiteit nooit iets uitdenkt, nog +eens weer herhalen, waar ik u gisteren reeds aanmerking op heb +gemaakt?”</p> +<p>In plaats van te antwoorden, bepaalde Blieder er zich toe de +schouders op te halen.</p> +<p>„In het gesloten vaartuig kan ik geen glazen vensters +gebruiken, dat kondet gij weten, en zooveel te beter omdat ik u daarop +reeds van den aanvang af, bij het ontwerp van het plan, heb +gewezen!” hernam de geleerde.</p> +<p>„Ja, maar waarom? Ik zie werkelijk niet in....”</p> +<p>„Mijn waarde Blieder, ge ziet inderdaad niets in noch uit. De +spiegelruiten die gij in het vaartuig hebt laten zetten, zijn hard en +broos en in geenendeele bestand tegen de geweldige, lage temperatuur in +de aetherruimte. Daarom weg met die glazen, weg er mee! Vervang ze door +elastisch mica dat het noodige weerstandsvermogen heeft. Dat houdt het +uit in alle temperaturen boven en onder nul. Ge hebt twee dagen tijd om +deze verandering tot stand te brengen.”</p> +<p>„Maar....” begon Blieder, doch werd door den professor +driftig in de rede gevallen.</p> +<p>„Er valt hier niet te „maren!” Wees blij, dat ik, +met het oog op den korten tijd, zoo velerlei onnauwkeurigheden over het +hoofd zie waaraan gij u bij de constructie hebt schuldig gemaakt. Maar +een ding van belang moet nog verbeterd <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e280" href="#xd21e280" name="xd21e280">18</a>]</span>worden. +Ofschoon ik er u opmerkzaam op heb gemaakt, hebt gij er verder maar +niet meer aan gedacht, dat in de gondel, waarin meerdere menschen een +zekeren tijd zullen verblijven, toch ook een klep tot loozing van +allerlei afval, dient te zijn. Wij hebben een paar van die dubbele, +goed sluitende kleppen noodig, die links en rechts aan de gondel dienen +te worden aangebracht. In ’s hemelsnaam niet in den +bodem!”</p> +<p>„Dat zou toch wel het gemakkelijkst zijn!”</p> +<p>„Ja, dàt weet ik ook wel,” hernam professor +Stiller spottend glimlachende, „maar we zouden niet gaarne +onderweg uit het vaartuig vallen, maar indien eenigszins mogelijk, +liever heel en gezond op Mars aankomen!”</p> +<p>„Maar langs de wanden zijn binnen in de gondel de +provisiekasten aangebracht, daaronder de accumulatoren +en....”</p> +<p>„Verdeel de ruimte zooals ’t behoort, dan komt de zaak +in orde! Basta! En nu gij Schnabel! Waarvan denkt ge dat ons gezelschap +onderweg moet leven?”</p> +<p>„Natuurlijk van de medegenomen voedingsmiddelen, de ingemaakte +groenten en vruchten en allerlei lekkers, den besten Neckarwijn niet te +vergeten!” antwoordde glimlachend de Mathematicus, die veel van +lekker eten en drinken hield en zich dan ook in het bezit van een +aardig buikje verheugde.</p> +<p>„Neen, wees maar niet bang, Schnabel, den wijn zullen we niet +vergeten, maar waarvan leeft <span class="pagenum">[<a id="xd21e294" +href="#xd21e294" name="xd21e294">19</a>]</span>een mensch nog meer dan +van spijs en drank?!”—</p> +<p>„Natuurlijk van lucht!” antwoordde Schnabel die door die +vraag eenigszins gepikeerd was.</p> +<p>„Natuurlijk! en vertel me nu eens waar wij gedurende onze +reis, die lucht vandaan moeten halen. Zooals ge weet is die in het +aetherruim niet voorhanden en de vaderlandsche lucht, die wij van de +Cannstatterweide in onze gondel medenemen, zal al heel spoedig +verbruikt zijn.”</p> +<p>„Och loop naar den koekoek! Ik heb vergeten ruimten aan te +brengen tot berging van gecomprimeerde lucht.”</p> +<p>„Juist! Herstel die fout zoo spoedig mogelijk. Blieder zal u +daarbij behulpzaam zijn. Ik zal zelf later wel onderzoeken of de +ruimten inderdaad samengeperste lucht bevatten, want gij zoudt +waarachtig in staat zijn om te vergeten ze te vullen. Zooals ik u +gisteren reeds heb gezegd is ’t met de heele stuurinrichting ook +niet in den haak. In plaats van overbrenging door middel van een as, +hebt ge de alluminiumschroef direct gekoppeld aan de electrische +machine. Hoe ge daartoe zijt gekomen, begrijp ik niet!”</p> +<p>„Volgens mathematische berekeningen! De eenige ware +manier!”</p> +<p>„Blijf me nu als ’t u blieft met uw mathematiek van +’t lijf, wanneer die tot zulken tastbaren onzin leidt!” +hernam professor Stiller boos. „Ik draag de verantwoording van de +gewaagde expeditie. <span class="pagenum">[<a id="xd21e309" href= +"#xd21e309" name="xd21e309">20</a>]</span>Ik moet daarom krachtig +optreden en mij verzetten tegen alles wat het gevaar zou kunnen +vergrooten, en met vreugde begroeten alles wat kan bijdragen tot +vermeerdering der veiligheid en vergrooting van de kans van +slagen.”</p> +<p>„Alsof wij, Blieder en ik, niet alles hadden gedaan wat gij +van ons verlangdet. Maar natuurlijk, den grooten geleerden der +universiteit is het moeilijk naar den zin te maken.”</p> +<p>„Dat schijnt werkelijk zoo te zijn!” liet Blieder er +zuchtend op volgen.</p> +<p>„Daarover zal ik niet met u kibbelen, want dat zou totaal +doelloos zijn. Zorg er liever voor dat de Argonaut de volgende week +gereed is. Wanneer de reis nog eenige kans van slagen hebben zal, +moeten we noodig vertrekken. Mijn collega’s in Tübingen, +wien ik als datum van opstijging, en dan nog als uitersten termijn, een +der eerste dagen van December heb genoemd, beginnen ook ongeduldig te +worden. En nu ontstaat er alweer vertraging. De zaak moet nu gauw in +orde komen. Afgezien van het feit dat we ons in hooge mate belachelijk +zouden maken, wanneer de reis maar telkens weer werd uitgesteld, loopen +wij buitendien gevaar niet ten volle gebruik te kunnen maken van de ons +op het oogenblik zoo gunstige omstandigheden! Maakt dus voort! Ik moet +daar bepaald op aandringen.”</p> +<p>„Hoe lang zal de reis duren!” vroeg Schnabel +nieuwsgierig en blijkbaar verlangend om het onaangename <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e319" href="#xd21e319" name= +"xd21e319">21</a>]</span>onderhoud een meer vriendschappelijke wending +te geven.</p> +<p>„Dat hangt af van iederen dag, zelfs van ieder uur, dat wij +vroeger kunnen vertrekken,” antwoordde professor Stiller. +„De vier dagen, die ik u voor het verbeteren der gemaakte fouten, +moet toestaan, beteekenen voor ons een hoogst onaangename verlenging +der reis. Mars staat op het oogenblik het dichtst bij de aarde en de +afstand wordt nu iedere minuut weer grooter. Hoe lang onder deze +omstandigheden de reis door de aetherruimte zal duren laat zich slechts +gissen, maar is niet nauwkeurig te bepalen. Zoodra wij goed en wel +buiten den invloed van de aantrekkingskracht van de aarde en van de +maan en in dien van Mars zullen zijn gekomen, zal de reis buitengewoon +snel gaan, in weerwil van de ontzettend groote afstanden, die wij +hebben af te leggen. Dank zij de geweldige aantrekkende +electromagnetische stroomingen die van Mars uitgaan, zullen wij met +bijna fabelachtige snelheid ons in de richting van die planeet bewegen, +welke snelheid op minstens twee millioen kilometers per dag kan worden +geschat. Ik reken echter ook in het gunstigste geval, dat de reis +minstens eenige weken zal duren. Voorzichtigheidshalve nemen wij voor +drie maanden proviand mede.”</p> +<p>„En wanneer gij Mars niet bereikt, en de geheele reis mislukt, +wat dan!” vroeg Schnabel nieuwsgierig. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e326" href="#xd21e326" name= +"xd21e326">22</a>]</span></p> +<p>„Dan, mijn waarde, gaat het ons, zooals ’t zoo menig +natuurvorscher vóór ons gegaan is, en ook na ons gaan +zal. Wij worden dan offers, martelaren der wetenschap. Ook hiermede +hebben wij rekening gehouden, toen wij besloten den tocht te +ondernemen. Gelukkigerwijs zijn de andere deelnemers, evenals ik, geen +vaders van huisgezinnen, maar meerendeels jongelui die dezen sprong in +het onzekere, dit waagstuk voor hun geweten kunnen verantwoorden. Ik +voor mij reken beslist op het welslagen der onderneming, de triumph der +wetenschap.”</p> +<p>„De geheele beschaafde wereld heeft met stomme bewondering +thans het oog gericht op ons Neckardal, waar zulke grootsche +stoutmoedige plannen op het punt staan verwezenlijkt te worden en komt +ge eens met den „Argonaut” weer behouden terug, dan zal u +een ontvangst worden bereid, zooals nog niemand ten deel viel, gij zult +worden gevierd, zooals nooit iemand te voren!” merkte Blieder +op.</p> +<p>„Maar vóór we aan een terugkeer kunnen +denken,”—hernam professor Stiller lachend<a id="xd21e333" +name="xd21e333"></a>—„moeten we eerst op Mars komen. +’t Is best mogelijk, dat we eenige jaren afwezig zullen zijn, +want zulk een onbekende reis, vordert begrijpelijker wijze, ook +buitengewoon veel tijd. En het meest interessante onderwerp voor te +maken studiën is de mensch zelf, die op het verwijderde +hemellichaam huist. Zooals gij weet bewijzen ons, onze telescopische +waarnemingen, dat de <span class="pagenum">[<a id="xd21e335" href= +"#xd21e335" name="xd21e335">23</a>]</span>wezens die daar wonen op een +hooge trap van ontwikkeling moeten staan. Wie weet of ze ons niet +zoowel geestelijk als lichamelijk verre overtreffen.”</p> +<p>„Of ver beneden ons staan, wat toch ook niet onmogelijk +is!” merkte Schnabel hoogmoedig op. In geen geval zou ik gaarne +van de partij zijn!”</p> +<p>„Gij doet ook maar veel beter met hier beneden op de aarde te +blijven!” hernam professor Stiller. „En nu hebben wij +genoeg tijd verpraat. Gauw aan ’t werk! Over vier dagen kom ik op +de weide om er mij van te overtuigen dat de besproken aangelegenheden +in orde zijn gebracht. De volgende week moet de opstijging bepaald +plaats hebben; ik moet u daarop nogmaals met nadruk wijzen. Iedere dag +dien wij langer moeten wachten, is een ontzettende kwelling voor mij en +mijn reeds zoo lang geplaagde zenuwen. Het ligt in uw hand die kwelling +te doen ophouden. Gij hebt mij vaak en veel verdriet gedaan, maakt dus +dat ik zonder al te grooten wrok van u en deze aarde kan +scheiden.”</p> +<p>Met deze woorden nam de professor afscheid van zijne bezoekers. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e343" href="#xd21e343" name= +"xd21e343">24</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch2" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2302">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK II.</h2> +<h2 class="main">HET VERTREK DER WERELDREIZIGERS.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Voor professor Stiller en zijn reisgenooten gingen de +eerstvolgende dagen in zenuwachtige opgewondenheid voorbij, en waren ze +voortdurend bezig alle voorbereidende maatregelen voor de reis te +nemen. Ook op de Cannstatter weide, op de plaats waar de Argonaut werd +gemaakt, was het werk weer in vollen gang. Men had het luchtschip, uit +het reusachtig getimmerte, op de vrije ruimte daarvóór +gebracht en het lag daar voor anker. Nu eerst kwamen de reusachtige +afmetingen van den ballon tot haar volle recht. Hij had een langwerpig +ovalen vorm, evenals de aan hem bevestigde gesloten schuit. Door deze +gelijkheid van vorm, scheen het alsof zich onder den grooten ballon nog +een kleinere bevond, zoo ongeveer als moeder en kind.</p> +<p>De lengte van het luchtschip of den ballon bedroeg van het eene +einde tot het andere twee honderd meter, de gemiddelde hoogte was +twintig meter.</p> +<p>Het geraamte van den ballon bestond uit een netwerk van zeer dunne, +maar buitengewoon <span class="pagenum">[<a id="xd21e355" href= +"#xd21e355" name="xd21e355">25</a>]</span>sterke, luchtledig gemaakte +metalen buizen Daarover bevond zich een tweede geraamte en daarboven +nog een derde, beide op dezelfde wijze samengesteld. Wel waren de drie +lagen onderling verbonden, maar zóó dat ieder op +zichzelf, alleen kon werken en de schuit kon dragen. ’t Was om +zoo te zeggen een drievoudige ballon.</p> +<p>Voor de vervaardiging der metalen buizen was een nieuw alliage +gebruikt, dat door professor Schwab in Tübingen was uitgevonden en +door hem Suevit was genoemd. Dit alliage kenmerkte zich door +buitengewone lichtheid, fabelachtig weerstandsvermogen en een enorme +draagkracht en overtrof alle tot dusver bekende, dergelijke +preparaten.</p> +<p>Suevit bestond hoofdzakelijk uit alluminium, waaraan echter, +procentsgewijs, wolfram, wat koper en banadium was toegevoegd. Deze +legeering kon tot de dunste plaat worden uitgewalst, zonder daardoor +iets van haar weerstandsvermogen te verliezen. Van deze platen werden +de buizen gemaakt, die voor de geraamten van den ballon waren gebruikt. +De buizen waren zonder naad, en werden, nadat zij zooveel mogelijk +luchtledig waren gemaakt, met het nieuwste, merkwaardige gas Argonauton +gevuld.</p> +<p>Tot bedekking van het geraamte diende een, door den helaas te vroeg +gestorven Esslinger grootindustrieel, Wilhelm Weckerle, uitgevonden +weefsel uit zijde en linnen, dat de bewondering <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e363" href="#xd21e363" name= +"xd21e363">26</a>]</span>der geheele textielbranche had gewekt. De +draden van dit weefsel werden op speciaal daarvoor vervaardigde +weefstoelen door middel van nieuwe machines, zoodanig met elkaar +verbonden, dat het nagenoeg niet te scheuren was, en buitengewoon glad +van oppervlakte. Ieder der drie ballons werd afzonderlijk met deze stof +bedekt, waarna ze in een oplossing van caoutchouc werd gedrenkt totdat +ze verzadigd was. Door deze bewerking werd de stof volkomen +ondoordringbaar voor het gas gemaakt. Bovendien werd +voorzichtigheidshalve het geheel nog met een dunne laag caoutchouc +bedekt en hierop de Pillerinoplossing aangebracht. Dit laatste was een +vloeibaar ijzersilicaat door professor Piller te Tübingen voor dit +doel vervaardigd. Het gaf aan de bekleeding een weerstandsvermogen, +gelijk aan dat van een pantser, dat zelfs door groot uitwendig geweld +niet kon worden overwonnen. De ballon verwezenlijkte zoo het ideaal van +een bestuurbaar luchtschip.</p> +<p>De verschillende onderdeelen van den ballon werden met even groote +nauwkeurigheid behandeld. De berekening was zóó gemaakt, +dat na een mogelijk verlies van de eerste, buitenste bekleeding, of, +wat haast niet denkbaar was, ook van de tweede, de middelste, zelfs de +derde, de binnenste, nog zelfstandig werken en de schuit dragen +kon.</p> +<p>Op deze wijze trachtte professor Stiller alle gevaren in het +wereldruim het hoofd te bieden. <span class="pagenum">[<a id="xd21e369" +href="#xd21e369" name="xd21e369">27</a>]</span>De bekleeding van +iederen ballon was voorzien van een klep die van uit het binnenste deel +van de schuit kon worden geregeld.</p> +<p>De ballon was, zooals reeds gezegd, gevuld met het nieuw ontdekte +specifiek zeer lichte gas Argonauton. Bij een bijna niet vast te +stellen gewicht (0.01) bezat het Argonauton de niet genoeg te +waardeeren eigenschap, dat noch overgroote hitte (+1350°) noch +overgroote koude (-500°) eenigen invloed had op zijn +agregatietoestand of daarin ook maar eenige wijziging bracht. ’t +Was op ’t oogenblik het eenige werkelijke constante of permanente +gas, het raadsel der geleerde wereld.</p> +<p>Het geraamte van de gondel was op dezelfde manier samengesteld uit +buizen die overtrokken waren met een zelfde weefsel dat eveneens met +een caoutchouc laag was bedekt en door eene Pillerinoplossing zijn +weerstandsvermogen had verkregen. Bovendien was hierover, ter +isoleering, nog een dikke laag asbest gelegd. Van binnen was de gondel +met pelswerk bekleed. Dit was gedaan om het warmteverlies in de +buitengewoon koude aetherlagen, waar de temperatuur op 120 à 150 +graden onder nul wordt geschat, zooveel mogelijk tegen te gaan. In de +schuit waren overal zit- en rustbanken aangebracht en het inwendige +maakte een aangenamen, gezelligen indruk. Langs de zijwanden van de +tien meter lange en vijf meter breede gondel bevonden zich een soort +van kasten, tot berging van den <span class="pagenum">[<a id="xd21e376" +href="#xd21e376" name="xd21e376">28</a>]</span>voorraad der meest +verschillende voedingsmiddelen. Onder die provisiekasten liepen de +leidingen van de electrische inrichting, voor verwarming en verlichting +en luchttoevoer, binnen in de gondel. Door den vooruitgang der +technische wetenschappen was het mogelijk geworden, enorme hoeveelheden +electrische kracht in een betrekkelijk kleine ruimte te concentreeren. +Hierdoor was het den luchtreizigers mogelijk om zonder noemenswaardige +overbelasting, die groote hoeveelheden electrische energie mede te +nemen, die, omgezet in licht en warmte, niet alleen het leven der +gondelbewoners mogelijk maakte, maar ook dienen moest, om het +luchtschip voort te bewegen en te besturen. Ten einde dit laatste te +bewerkstelligen waren op zij van den ballon, links en rechts, kleine +luchtschroeven aangebracht, die van uit de gondel door electrische +kracht in beweging konden worden gebracht. Voor het besturen, dat +eveneens geschiedde door middel van electriciteit, waren horizontale en +verticale verstelbare roeren aangebracht, bestaande uit Suevitbuizen, +bespannen met verzadigde Weckerlesche stof.</p> +<p>Hierdoor was het besturen in twee richtingen, zoowel horizontaal als +verticaal mogelijk gemaakt.</p> +<p>De in metalen bussen besloten gekristaliseerde lucht, die, zoodra +zij in contact wordt gebracht met de haar omringende gasvormige lucht, +zich onmiddellijk vervluchtigde, nam, in weerwil van <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e382" href="#xd21e382" name= +"xd21e382">29</a>]</span>den grooten voorraad, eveneens niet al te veel +ruimte en gewicht in beslag.</p> +<p>Zoo was dan voldaan aan de allereerste en meest gewichtige eischen, +die het grootsche plan moesten doen slagen. Zoodra het luchtschip zich +op de open ruimte bevond, stroomden massa’s nieuwsgierigen toe, +om het te bewonderen, de vervaardigers met vragen te bestormen en +allerlei inlichtingen bij hen in te winnen. De heeren Blieder en +Schnabel waren nu eindelijk in hun element. Zij zwommen letterlijk in +trots, geluk en zelfvoldaanheid, zij gevoelden zich nu de gewichtigste, +en daar zij het luchtschip hadden gebouwd, tevens de meest gevierde +personen, niet alleen van Groot-Stuttgart, maar van de geheele wereld. +Hun namen zweefden op aller lippen! Wat konden ze meer verlangen? +Zelden valt een mensch het geluk ten deel door iedereen met eerbied te +worden genoemd. Onder de bewonderende bezoekers op de Cannstatter +weide, waren alle natiën vertegenwoordigd, geleerden en leeken, +hoogbeschaafden en nog half-wilden, mannen, vrouwen en kinderen. Sedert +maanden toch was door de couranten en speciale correspondenten, zoowel +aan deze als aan gene zijde van den Oceaan, het bericht verspreid, dat +in het begin van December van uit het hart van Zwaben het groote +ongehoorde waagstuk, een reis naar de ver verwijderde planeet Mars zou +worden ondernomen. De namen van Blieder en Schnabel werden dus, tot in +de verste streken, <span class="pagenum">[<a id="xd21e386" href= +"#xd21e386" name="xd21e386">30</a>]</span>genoemd als de vervaardigers +van het eerste luchtschip, waarmede een <span class="corr" id= +"xd21e388" title="Bron: toch">tocht</span> in het onmetelijke +aetherruim zou worden gemaakt.</p> +<p>Hoe meer de dag, voor de opstijging bestemd, naderde, werd het +aantal bezoekers grooter en steeg de opgewondenheid. Het aantal +vreemdelingen, die naar Groot-Stuttgart waren gekomen om getuige te +zijn, van het in zijn soort eenige schouwspel, waarvan nog jaren na +dien zou worden gewaagd, werd op honderdduizenden geschat. Iedereen was +bezield door den wensch persoonlijk bij de opstijging tegenwoordig te +zijn, om geheel onder den indruk der grootsche gebeurtenis te komen. +Voor logies werden enorme prijzen besteed. Niet alleen de hôtels +waren overvol, maar ook op de huizen van particulieren was beslag +gelegd. Wie niet met geld gooien kon, kwam in de buurt van Stuttgart +niet onderdak. Nog nooit waren zóóveel vreemdelingen in +Stuttgart samengestroomd, maar ook nog nooit was er +zóóveel geld verdiend. Op de weide zelf, was het verkeer +bijna levensgevaarlijk. ’t Was een aanhoudend woelen en dringen; +en daarbij lachen en vloeken, pretmaken en schelden in alle talen. +Ieder wilde zoo dicht mogelijk bij den Argonaut zijn, om dit wonder der +techniek, dit kunstig product van wetenschappelijke berekening, van +nabij te kunnen zien. Zij wilden het werk zoo nauwkeurig mogelijk +bekijken, als het kon ook betasten, en een blik werpen in de +eigenaardig ingerichte gondel. Deze toch zou <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e393" href="#xd21e393" name= +"xd21e393">31</a>]</span>gedurende vele weken tot verblijf dienen van +zeven beroemde geleerden, die hun leven niet tellende, als in een +sprookje een reis ondernamen naar eene andere wereld, die +duizelingwekkend ver van de aarde verwijderd was.</p> +<p>De meeningen over het al of niet gelukken der expeditie liepen bij +het publiek nog altijd zeer uiteen, doch daarover waren allen het eens, +dat door deze onderneming alles in de schaduw werd gesteld, wat de +wereld tot hiertoe had gezien, en dat de deelnemers der expeditie in +moed en vastberadenheid huns gelijken niet hadden.</p> +<p>Zoo was het 7 December geworden, de eeuwig gedenkwaardige dag, +waarop precies te 4 uur des namiddags de opstijging van den Argonaut +zou plaats hebben.</p> +<p>Kort na het aanbreken van den dag was professor Stiller op de weide +gekomen, waar de heeren Blieder en Schnabel reeds aanwezig waren en den +professor afwachtten. Ook alle arbeiders die aan den bouw van den +Argonaut hadden meegewerkt waren aanwezig. Zoowel de ballon als de +gondel werden aan een scherp, nauwkeurig onderzoek onderworpen. De +fouten waarop professor Stiller had gewezen, waren hersteld. Eenige +kleinere veranderingen, die de professor hier of daar nog wenschte te +hebben aangebracht, werden door de arbeiders met den meesten spoed +uitgevoerd. Nadat alles tot in de kleinste bijzonderheden in orde was +gebracht, stapte professor Stiller in de gondel, gevolgd <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e401" href="#xd21e401" name= +"xd21e401">32</a>]</span>door de heeren Blieder en Schnabel en eenige +der bekwaamste arbeiders. Het touw waarmede het reuzenluchtschip aan +den grond was bevestigd, werd voorzichtig losgemaakt. Langzaam en +statig ging de Argonaut de hoogte in. In weerwil van het vroege +morgenuur waren op de weide eene menigte nieuwsgierigen, die met +verbazing en bewondering de bewegingen van het luchtschip volgden.</p> +<p>Hoog in de lucht, nauwelijks met het bloote oog waarneembaar, ging +de Argonaut dan vóór- dan achterwaarts, gewillig +gehoorzamend aan het stuur, evenals het beste schip in het water. Met +groote snelheid en in wijden kring, ging het luchtschip over Stuttgart +heen, keerde weer naar de plaats der opstijging terug en daalde even +langzaam en statig, precies op hetzelfde punt als vanwaar het was +vertrokken.</p> +<p>Een donderend bravo der toeschouwers volgde op dezen goed gelukten +proeftocht. Nu bestond er geen twijfel meer of met een zich wonderlijk +snel voortbewegend en licht bestuurbaar luchtschip, dat, als de +Argonaut aan de hoogste aeronautische eischen beantwoordde, was het +gewenschte doel te bereiken en kon men de meest <span class="corr" id= +"xd21e407" title="Bron: gunstig">gunstige</span> resultaten +verwachten.</p> +<p>Zeer tevreden verliet professor Stiller de gondel; de zaak was beter +uitgevallen dan hij voor weinige dagen had durven gelooven. Zijn +vroegere wrevel tegenover de heeren Blieder en Schnabel maakte, toen +hij afscheid van <span class="pagenum">[<a id="xd21e412" href= +"#xd21e412" name="xd21e412">33</a>]</span>hen nam, voor vriendelijker +gevoelens plaats.</p> +<p>Hij gunde hun graag den zoo gemakkelijk verdienden roem, en zag over +het hoofd, dat de vervaardiger en de controleur van den Argonaut +eigenlijk alleen de handlangers waren bij de uitvoering van het product +van zijn eigen geestesarbeid. Zonder den minsten naijver, verliet hij +zijn oude schoolkameraden, die door het toestroomend publiek met +gelukwenschen werden bestormd over den genialen bouw en de prachtig +gelukte proefvaart van den Argonaut.</p> +<p>Het liep tegen half vier des namiddags. Eene onafzienbare +menschenmassa bewoog zich op de weide. De opgewondenheid steeg met +iedere minuut, want weldra zouden de stoutmoedige luchtreizigers, de +zeven beroemde geleerden, de trots en roem van Duitschland en Zwaben, +op de weide komen, om in hun luchtschip de ongehoorde reis te +aanvaarden.</p> +<p>Precies te half vier begonnen de klokken van alle torens van +Groot-Stuttgart te luiden. Het was een harmonisch, plechtig geluid, +geheel in overeenstemming met den ernst en de grootschheid van het +oogenblik.</p> +<p>Van uit het dal der Nesenbeek en uit dat van den Neckar klonk uit +den metalen mond der klokken het hooglied van moed en dapperheid, een +loflied voor den menschelijken geest, die zich boven den engen kring +dezer aarde verhief, en zich in verbinding trachtte te stellen met die +<span class="pagenum">[<a id="xd21e423" href="#xd21e423" name= +"xd21e423">34</a>]</span>verwijderde en geheimzinnige werelden +daarboven waarnaar sedert het begin der menschelijke beschaving, tot op +den huidigen dag, het verlangen en wenschen der edelsten en besten +onder hen was uitgegaan.</p> +<p>Nu eindelijk, na eeuwen, zou aan dit verlangen voldaan, díe +wenschen verwezenlijkt worden. Geen wonder dat in ademlooze spanning de +oogen der geheele wereld gericht waren op de hoofdstad van Zwaben, waar +zulk een grootsche daad zou worden volbracht.</p> +<p>Vanuit de Cannstatterweide werden naar alle windstreken +dépêches gezonden, waartoe men in de onmiddellijke +nabijheid van den Argonaut een groot verplaatsbaar telegrafisch bureau +had ingericht.</p> +<p>De opwinding van de menschenmassa op de weide had nagenoeg haar +toppunt bereikt. Het statig klokkengelui had bij de menigte een +plechtig Zondagsgevoel gewekt, en toen vijf minuten voor vier de +klokken plotseling verstomden, heerschte er op de groote vlakte, eene +ernstige, eerbiedige stilte als in een kerk.</p> +<p>De zon stond reeds ver in het westen, hare rood gouden stralen +gleden als om afscheid te nemen over den Argonaut, en omgaven het +reusachtige, bijna onbewegelijke luchtschip als met aureool.</p> +<p>Plotseling weerklonk van de Neckarbrug een luid hoera geroep, dat +zich voortplantte en overging in een oorverdoovenden welkomstgroet, die +<span class="pagenum">[<a id="xd21e435" href="#xd21e435" name= +"xd21e435">35</a>]</span>uit honderdduizenden monden weerklonk, toen de +menigte de zeven geleerden gewaar werd, wier namen van mond tot mond +gingen, en wier portretten bij duizenden werden verkocht.</p> +<p>De heeren vertegenwoordigden de navolgende vakken:</p> +<p>Prof. Dr. Siegfried Stiller, Astronomie, Physica en Chemie.</p> +<p>Prof. Dr. Paracelsus Piller, Medicijnen en Natuurwetenschappen.</p> +<p>Prof. Dr. David Dubelmeier, Jurisprudentie.</p> +<p>Prof. Dr. Bombastus Brummhuber, Philosophie.</p> +<p>Prof. Dr. Hieronymus Hämmerle, Philologie.</p> +<p>Prof. Dr. Theobald Thudium, Staathuishoudkunde.</p> +<p>Prof. Dr. Fridolin Frommherz. Ethiek en Theologie.</p> +<p>In een door electriciteit gedreven automobiel, reden de heeren +langzaam op den Argonaut toe, terwijl de menschen ruim baan voor hen +maakten. Ernstig en vol waardigheid groetten de moedige reizigers de +hun toejuichende menigte. Bij den Argonaut gekomen stapten zij uit, en +besteeg professor Stiller de in allerijl en op het laatste oogenblik +opgerichte tribune, om vandaar uit eenige afscheidswoorden tot zijne +naaste omgeving te richten.</p> +<p>„Geëerde Dames en Heeren, waarde vrienden en +collega’s van heinde en ver! De geschiedenis van ons plan is u +immers allen bekend. Heden is <span class="pagenum">[<a id="xd21e458" +href="#xd21e458" name="xd21e458">36</a>]</span>het in zoover +verwezenlijkt, dat wij er in zijn geslaagd een luchtschip te +construeeren, dat zich gemakkelijk zal voortbewegen, niet alleen door +de luchtlagen die onze aarde omringen, maar ook—en dat is het +cardinale punt,—daarbuiten door het aetherruim. Ik wil hier niet +verder uitwijden over de zeer ingewikkelde wetenschappelijke eischen, +waaraan moest worden voldaan, om onze reis naar Mars mogelijk te maken. +Dat zou mij te ver voeren. Maar ik acht het mijn heiligen plicht hier +in dit afscheidsuur luide en openlijk te verklaren, dat het mogelijk is +dat onze reis totaal mislukt, blootgesteld als we zijn aan de misschien +ongunstige inwerking van verschillende factoren, de +„onbekende”, waarmede wij hier op onze planeet geen +rekening konden houden. Deze bekentenis bewaart ons voor +zelfoverschatting en doet ons ook duidelijk en helder de gevaren zien, +die aan onze expeditie zijn verbonden. Alleen de steeds voorwaarts +strevende wetenschap, de dorst naar meerdere kennis en opheldering van +vele, nu nog duistere, dingen, en geenszins lichtzinnigheid, drijft ons +er toe, ons eigen leven in de waagschaal te stellen en desnoods ten +offer te brengen in dienst der algemeene ontwikkeling.</p> +<p>Of en wanneer wij elkander op deze aarde zullen weerzien, kan +niemand onzer op het oogenblik zeggen. Komen wij na verloop van vele +jaren niet terug, wijdt dan een stillen traan aan onze nagedachtenis. +(Algemeene ontroering). Wij zijn <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e462" href="#xd21e462" name="xd21e462">37</a>]</span>dan gevallen +als offers van ons beroep, maar het is even goed mogelijk, dat wij u +later zullen kunnen vertellen van de wonderen eener andere wereld. +Vaart allen, allen wel; en ontvang tot afscheid den hartelijken dank +van mij en mijne collega’s voor uw verschijnen te dezer plaatse, +en de belangstelling daarmede in onze onderneming betoond!”</p> +<p>Bijvalsbetuigingen weerklonken, toen professor Stiller zijn rede had +geeindigd, en met statigen tred de tribune verliet. Er heerschte +wederom een doodelijke stilte, toen de geleerden een voor een in de +gondel stegen.</p> +<p>Professor Stiller was de laatste die langs de touwladder naar boven +klom; hij wenkte nog met de hand, en daarna werd de kleine deur +gesloten.</p> +<p>Het geluid van eene electrische schel, gaf het teeken voor het +kappen der touwen.</p> +<p>Langzaam en statig steeg de Argonaut op, terwijl de avond al meer en +meer begon te vallen. De groote ballon werd al kleiner en kleiner, de +afstand tusschen hem en de aarde al grooter en grooter, totdat hij +eindelijk geheel onttrokken was aan de oogen der toeschouwers die +zwijgend uiteen gingen, nog geheel onder den indruk van het grootsche +schouwspel.</p> +<p>Op den vooravond van dien gewichtigen dag, gaf de Raad der stad +Stuttgart in het schitterend verlichte, prachtig versierde Casino, de +zoogenaamde oude Kurzaal, een luisterrijk feestmaal <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e475" href="#xd21e475" name= +"xd21e475">38</a>]</span>ter eere van de heeren Blieder en Schnabel, de +bouwers van den Argonaut.</p> +<p>In allerlei redevoeringen werden de heeren gehuldigd, als zijnde op +het oogenblik de meest beroemde mannen en grootste lichten hunner +vaderstad.</p> +<p>Tranen van vreugde liepen over de dikke wangen, toen zij uit den +mond der vroede vaderen der stad zoo openlijk hun loflied hoorden +zingen.</p> +<p>Weliswaar werd later door booze tongen beweerd, dat Blieder en +Schnabel hadden geweend en geen woorden van dank hadden kunnen vinden, +omdat ze te veel wijn hadden gedronken en hun tong dubbel sloeg, maar +booze tongen zijn er altijd, wanneer het er op aankomt de verdiensten +van anderen te verkleinen.</p> +<p>De algemeene opgewondenheid bij het feestmaal steeg ten top, toen op +de hoofden van de heeren Blieder en Schnabel groote lauwerkransen +werden gedrukt. Aan het eind van den maaltijd verkondigde de +Burgemeester, dat Architect Adolf Blieder en Professor Julius Schnabel +als erkenning hunner verdiensten bij het kunstig samenstellen van den +Argonaut tot eereburgers der stad waren benoemd.</p> +<p>De overreiking der diploma’s geschiedde onder de feestelijke +tonen van den Stuttgartermarsch, en daarmede werd eerst na middernacht +de schitterende feestviering besloten. <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e487" href="#xd21e487" name="xd21e487">39</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch3" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2313">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK III.</h2> +<h2 class="main">TUSSCHEN HEMEL EN AARDE.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Geen noemenswaardige luchtstrooming belemmerde het +bijna loodrecht opstijgen van den Argonaut. Het luchtschip bevond zich +nog in den dampkring der aarde, de reeds bereikte hoogte was merkbaar +door den verminderden luchtdruk en het dalen der temperatuur, ook +binnen in de gondel. Professor Stiller, die de geheele leiding op zich +had genomen, sloeg daarom voor, allereerst een eenvoudig avondmaal te +nuttigen, dat wel het laatste zou zijn in de nabijheid van Moeder +Aarde, waarvan men volgens den stand van den barometer reeds 7000 Meter +verwijderd was. Dit voorstel vond algemeenen bijval. De heeren lieten +zich het uitstekende Stuttgarter vleesch en gebak voortreffelijk +smaken, en ook de medegenomen fonkelende roode Neckarwijn werd dapper +toegesproken, voor zoover de geleerde heeren geen onthouders waren.</p> +<p>Na den maaltijd richtte aller opmerkzaamheid zich weder op de +instrumenten. Deze wezen aan, dat de grens van den aardschen dampkring +was <span class="pagenum">[<a id="xd21e497" href="#xd21e497" name= +"xd21e497">40</a>]</span>bereikt, en men op het punt stond door te +dringen in het onmetelijke aetherruim. De met Xylol gevulde thermometer +stond buiten de gondel reeds op 42° onder nul, en de barometers +wezen eene hoogte aan van 19.950 Meter. In de gondel werden de +electrische gloeilampen ontstoken, nadat reeds van te voren het toestel +tot toevoer van lucht in gebruik was gesteld. Er heerschte in de gondel +eene dragelijke temperatuur, terwijl men gemakkelijk ademhaalde.</p> +<p>De dienst in de gondel was dusdanig geregeld, dat gedurende 24 uur +ieder der geleerden afwisselend 3 uur en 42 minuten de instrumenten had +waar te nemen. Op die manier werd voor een ieder de dienst niet al te +vermoeiend. Alleen professor Stiller had zich voorbehouden om, indien +hij dit noodig oordeelde, dien dienst een zekeren tijd alleen waar te +nemen.</p> +<p>De eerste nacht in de gondel, hoog boven in het aetherruim, ging +rustig en kalm voorbij. De ballon was inmiddels met verbazende snelheid +gestegen. Den 8en December ’s morgens om 7 uur, had men eene +hoogte van 90.723 Meter bereikt. De thermometers voor de micavensters +van de gondel wezen de ontzettende koude van 120° aan. Een +ondoordringbare nacht omgaf de luchtreizigers. Geen enkele zonnestraal +drong door die diepe duisternis. Het luchtschip steeg met al grooter en +grooter snelheid, en bewoog zich, gehoorzamend aan het roer steeds in +oostelijke richting. <span class="pagenum">[<a id="xd21e503" href= +"#xd21e503" name="xd21e503">41</a>]</span></p> +<p>Tegen den middag wees de snelheidsmeter den kolossalen afstand van +220.000 M. van de aarde aan.</p> +<p>Wanneer het stijgen voort zou gaan in dit, steeds in snelheid +toenemende tempo, dan moesten de luchtreizigers binnen enkele dagen in +de nabijheid van de maan komen, die dan 90° oostwaarts juist in +haar eerste kwartier zou staan.</p> +<p>Met de nabijheid van de maan ontvingen de luchtreizigers weder het +licht van de zon en konden de gondelbewoners zich weder verheugen in de +schitterende stralen van die bron van alle kracht. Ofschoon ze nog geen +24 uur onderweg waren, maakte de duisternis die hen omringde op de +heeren den indruk van een al te langen nacht. Zij begonnen daarover te +spreken.</p> +<p>„Wij zijn kinderen van het licht der zon, en voelen dadelijk +haar gemis,” zei professor Dubelmeier.</p> +<p>„Dat is wel waar!” bevestigde Fridolin Frommherz. +„Alle licht, ook dat onzer zielen, komt van boven.”</p> +<p>„Alles zonlicht, mijn waarde!” liet professor +Hämmerle er op volgen.</p> +<p>„Noem het zooals ge wilt, het laatste van alle raadsels, de +werkelijke oorzaak van alles wat leeft en bestaat, blijft voor ons +stervelingen toch altijd verborgen, en wie weet of dit niet zeer goed +is!” hernam Frommherz.</p> +<p>„Daarover zullen wij hier in onze gondel nu maar niet +redetwisten, maar ons liever verheugen <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e521" href="#xd21e521" name="xd21e521">42</a>]</span>in het +vooruitzicht, dat we binnenkort uit de duisternis van het aetherruim, +weer in het volle zonlicht zullen komen, al is het dan ook om zeer +spoedig weder in duisternis te worden gehuld en dan voor langeren +tijd!” bracht professor Stiller in het midden.</p> +<p>Plotseling werd het gesprek afgebroken. De Argonaut begon te trillen +en scheen een oogenblik stil te staan. Het trillen van den grooten +ballon deelde zich aan de gondel meê. „Wat is er aan de +hand! Om ’s hemels wil, wat is er gebeurd?”—dit waren +vragen die door het meerendeel der opgewonden geleerden werden +geuit.</p> +<p>„In de eerste plaats kalmte, geen opwinding die tot niets +dienen zou, beste vrienden!” aldus stelde professor Stiller zijn +verschrikte reisgezellen gerust. „Het schijnt dat wij ons +bevinden binnen het bereik van de electrische aantrekkingskracht van de +maan, waarop de Argonaut met zijn eigen electrische stroomingen +dadelijk heeft gereageerd; vandaar het plotselinge trillen<span class= +"corr" id="xd21e527" title="Niet in bron">,</span>” ging +professor Stiller voort. „Ziet maar, hij wordt al weder kalmer en +gaat weder vooruit, en nu met nog grootere snelheid, een bewijs voor de +juistheid mijner beweringen.” Met deze woorden verliet professor +Stiller een oogenblik zijn waarnemingspost, waarheen hij echter +dadelijk weder terugkeerde.</p> +<p>Van de verbazende snelheid, waarmede het luchtschip zich +voortbewoog, bemerkte men in <span class="pagenum">[<a id="xd21e532" +href="#xd21e532" name="xd21e532">43</a>]</span>de gondel weinig of +niets. Met groote opmerkzaamheid sloeg professor Stiller de +snelheidsmeter gade. Na verloop van een uur constateerde hij +hoofdschuddend, dat een afstand van 4500 Kilometers was afgelegd.</p> +<p>„Waarom schudt gij het hoofd?” vroeg professor Piller +aan zijn collega.</p> +<p>„Hij gaat minder snel vooruit dan ik mij voorstelde en volgens +mijne berekeningen ook heb verwacht.”</p> +<p>„Nu, mij dunkt dat niemand het ons zoo makkelijk na zal doen +om 4500 Kilometers in een uur vliegend af te leggen; zulk een snelheid +overtreft alles, zelfs de stoutste berekening,” bracht Brummhuber +in het midden.</p> +<p>„Gij ziet daarbij de onmetelijke afstanden over het hoofd, die +wij hebben af te leggen alvorens ons doel te bereiken,” hernam +professor Stiller. „Maar ik hoop, dat het verder niet in dit +tempo zal gaan; want anders,” liet hij er eenigszins gedwongen +glimlachend op volgen, „zouden wij wat al te laat op Mars +aankomen.”</p> +<p>„Op een paar dagen meer of minder komt het bij onze reis niet +aan,” hernam Thudium.</p> +<p>Stiller gaf geen antwoord meer; ernstige gedachten hielden hem bezig +en kwelden hem, doch die gedachten wilde hij voorloopig liever +vóór zich houden. Waarom nu reeds de rust en het +vertrouwen van zijn reisgenooten verstoord? De tijd bracht van zelf wel +raad, en misschien <span class="pagenum">[<a id="xd21e547" href= +"#xd21e547" name="xd21e547">44</a>]</span>ook.... hulp....! Zoo ging de +tweede en ook de derde dag der reis voorbij.</p> +<p>Toen bedroeg de afgelegde afstand 324.000 K.M. De snelheid van den +Argonaut was dus eenigszins toegenomen, dank zij de meerdere +electriciteit aan de voortstuwers afgegeven van uit de toestellen, die +door professor Stiller met Piller en Hämmerle nauwkeurig werden +nagegaan. Zoo verliep het eene uur na het andere. Geen der heeren kon +slapen, want naar alle waarschijnlijkheid moest de Argonaut nog dezen +nacht in de onmiddellijke nabijheid der maan komen.</p> +<p>Een plotseling helder licht dat van buiten af in de gondel drong, +deed professor Stiller onmiddellijk de electrische stroom afsluiten. +Het luchtschip begon zich langzamer voort te bewegen en hield eindelijk +geheel stil. De heeren liepen naar de vensters van de gondel om te zien +waaraan die onbegrijpelijke stilstand van den ballon was toe te +schrijven. Het schouwspel dat zich daar aan hunne oogen voordeed, was +zoo overweldigend schoon, dat het als verlammend werkte op de bewoners +van de gondel. Zij stonden eenige oogenblikken in stomme bewondering; +toen gaven zij daaraan eindelijk lucht.</p> +<p>„Prachtig! Onvergelijkelijk schoon! Alleen al een reis waard! +Voorbeeldeloos! De maan, de maan!” klonk het van aller +lippen.</p> +<p>Onmiddellijk beneden hen, vertoonden zich aan hun oog reusachtige, +hier en daar gespleten, trotsch opgaande bergen, die hel beschenen door +<span class="pagenum">[<a id="xd21e557" href="#xd21e557" name= +"xd21e557">45</a>]</span>de zon, zonderlinge en buitengewoon scherpe +schaduwen wierpen. Daartusschen gaapten afgronden, duizenden meters +diep, terwijl tusschen die afgronden en de rotsmuren een overgroot +aantal uitgebrande kraters zichtbaar waren. Tamelijk vlakke +landschappen werden omringd door een muur van vroeger geweldige +vulkanen. Dit land lag aanmerkelijk hooger dan dat wat zich buiten dien +ring bevond, en waarboven hier en daar weder kegelvormige bergen, +overblijfselen van vroegere vulkanen, scherp uitstaken. De eigenaardige +belichting met de eenig mooie schaduwbeelden, de geheele indruk was zoo +eigenaardig, en zoo geheel afwijkend van wat de heeren op aarde hadden +gezien, dat zij daarmede geen vergelijking konden maken. Waarheen ze +hun blik ook richtten, nergens konden zij een spoor van plantengroei of +water ontdekken. Geen meer, geen rivier, geen bruisende oceaan, geen +groene weiden, geen boomen of struiken, niets, niets was er te zien. +Dat stomme aangrijpende beeld van den kouden dood, dat zich hier aan +het oog der reizigers voordeed, liet niet na een grooten indruk op hen +te maken. De eerste kreten van bewondering werden weldra gevolgd door +een diepe stilte, een plechtigen ernst, dien de dood bij ieder denkend +en gevoelend mensch wakker roept. Men kon slechts weinig tijd besteden +om de maan te bekijken aan de zijde die van uit de gondel waarneembaar +was. De Argonaut begon langzaam te dalen. <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e559" href="#xd21e559" name="xd21e559">46</a>]</span></p> +<p>„Op de maan kunnen wij ons niet laten braden, en evenmin +wenschen wij er te bevriezen,” riep professor Stiller uit. +„We zullen dus maken dat wij zoo spoedig mogelijk buiten den +invloed harer aantrekkingskracht en weder in de neutrale aetherruimte +komen.”</p> +<p>Met de meeste snelheid werd de electrische machine weder aangezet, +de schroef draaide en de Argonaut verwijderde zich hoe langer hoe meer +van het doode kind van de levende Moeder Aarde.</p> +<p>Volgens de berekeningen van prof. Stiller moest de Argonaut na de +baan van de maan te hebben gekruist en haar aantrekkingskracht te +hebben overwonnen, in het bereik van de aantrekkingskracht van Mars +komen, als zijnde het grootste hemellichaam, dat zich het dichtst bij +de aarde bevond. Deze nabijheid van de aarde moest natuurlijk grooten +invloed hebben op de aantrekkingskracht tusschen Mars en de aarde die +berust op electromagnetische stroomingen.</p> +<p>Daaruit volgt dat, wanneer voorwerpen, die aan deze +aantrekkingskracht onderhevig zijn—zooals bijv. op het oogenblik +de Argonaut—binnen het bereik van die kracht komen, zij meer door +Mars zullen worden aangetrokken, naar mate zij dichter bij de aarde +staat of verder daarvan verwijderd is. De Argonaut was nu precies +386,492 K.M. van de aarde verwijderd. Er bestond dus geen twijfel meer +of de Argonaut was <span class="pagenum">[<a id="xd21e568" href= +"#xd21e568" name="xd21e568">47</a>]</span>reeds onder den invloed van +de aantrekkingskracht van Mars. Hiermede werd de juistheid van de +berekening van Stiller bewezen, want de ballon ging met gelijkmatige +snelheid in oostelijke richting verder. Voor de aanvankelijk gevreesde +inwerking van de aantrekkingskracht van de zon, behoefde men geen angst +meer te hebben. De Argonaut was op den rechten en den naasten weg naar +het doel.</p> +<p>Buiten de gondel was het reeds lang stikdonkere nacht en heerschte +eene verschrikkelijke koude. In weerwil van de hermetische afsluiting +en de dikke pelsbekleeding van de gondel, konden de reizigers zich +alleen door electrische verlichting en verwarming beschutten.</p> +<p>De eene dag na de andere verliep. De eerste week werd gevolgd door +een tweede, de tweede door een derde, de derde door een vierde, en nog +altijd scheen de tocht van den Argonaut geen einde te zullen nemen.</p> +<p>Op zekeren dag—in de vierde week werd de stilte in de gondel +door een eigenaardig geluid onderbroken.</p> +<p>„Wat is er aan de hand,” vroegen de geleerden verwonderd +aan professor Stiller.</p> +<p>„Ik kan het mij niet verklaren,” antwoordde deze, +„noch onze horloges noch de snelheidsmeter kunnen de oorzaak van +dit opvallend geratel zijn. En toch moeten wij die oorzaak hierbinnen +zoeken, want het is bekend dat de aether geen geluidgolven +overbrengt.” <span class="pagenum">[<a id="xd21e581" href= +"#xd21e581" name="xd21e581">48</a>]</span></p> +<p>Terwijl Stiller zoo sprak zocht hij naar de oorzaak van het steeds +sterker wordende geluid.</p> +<p>„Ik kan werkelijk niets vinden. Al onze apparaten voor lucht +en electrische kracht zijn in orde, en werken rustig, zonder stoornis. +Maar wacht eens even, daar valt mij wat in; het is de lucht in onze +gondel zelf die het geluid voortplant, waarvan de oorzaak daarbuiten in +het wereldruim moet liggen.<span class="corr" id="xd21e586" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>„Dan is het waarschijnlijk het een of ander hemellichaam, in +welks nabijheid wij gekomen zijn,” merkte professor Hämmerle +bezorgd op.</p> +<p>Het was in de gondel een getik en een geraas als in een +klokkenmakerswinkel. Het was alsof er honderden wekkers tegelijk +afliepen.</p> +<p>„Wat is dat een helsch leven, daar zou iemand hooren en zien +bij vergaan,” viel professor Thudium woedend uit. Maar het geluid +van zijn stem werd overheerscht door het oorverdoovende geratel.</p> +<p>De zeven menschen in de gondel werden opgeschrikt door een +plotseling hel licht als van flikkerend vuur. Het was door het +vreeselijke lawaai onmogelijk een woord te wisselen. De reizigers +sloten onwillekeurig de oogen, die pijnlijk werden aangedaan door het +bliksemende licht dat door de vensters drong.</p> +<p>De pijn werd heviger bij iedere poging om ze weder te openen. Op dit +kritieke oogenblik dacht professor Dubelmeier gelukkig aan zijn +gletscherbril, dien hij als hartstochtelijk bergbeklimmer <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e599" href="#xd21e599" name= +"xd21e599">49</a>]</span>steeds bij zich droeg, en dien hij goed +verpakt, in een foudraal had meegenomen en in een van de zakken van +zijn rok moest gestoken hebben. Voorzichtig betastte hij den rok van +buiten. Juist, daar voelde hij hem in den bovensten rechter zijzak, het +was de bril, den hemel zij dank! Eindelijk had hij hem op zijn neus +gezet. Beschut door de donkere glazen, kon hij nu zijne oogen open +doen. Allereerst keek hij de gondel rond. Daar lagen zijne reisgenooten +stom en met gesloten oogen. De uitdrukking van hunne gelaatstrekken was +die van mannen, die zich geschikt hadden in hun lot, waaraan niet viel +te ontkomen.</p> +<p>Met knikkende knieën en kloppend hart sloop professor +Dubelmeier naar het naastbijzijnde mica venster. Hij wilde probeeren +het scherm dat daarvoor was aangebracht neer te laten, iets, waaraan +bij het krankzinnig lawaai tot nu toe nog geen der heeren gedacht had. +Voorzichtig keek hij daarbij naar buiten in het onmetelijk wereldruim. +Welk een grootsch schouwspel vertoonde zich aan zijn oogen! Van loutere +opwinding daarover, vergat hij het geheele scherm; al zijn denken en +zinnen was in beslag genomen door het prachtig natuurtooneel +daarbuiten.</p> +<p>Millioenen lichtgevende bollen, die evenals de melkweg, aan den +nachtelijken hemel een breeden stralenkrans vormden, fonkelden en +schitterden in de verte in wonderlijke pracht! Wat dit wel wezen mocht? +Dat moest hij dadelijk <span class="pagenum">[<a id="xd21e606" href= +"#xd21e606" name="xd21e606">50</a>]</span>aan zijn collega Stiller +vragen, want wellicht kon hij het gevaar, dat de luchtreizigers +dreigde, nog afwenden.</p> +<p>Professor Dubelmeier liet nu eerst de schermen voor de vensters +zakken, ging toen naar Stiller toe, zette hem den bril op zijn neus en +schudde hem flink door elkaar. Verbaasd over zijn plotseling +teruggekeerd gezichtsvermogen, stond professor Stiller met den bril van +zijn vriend op den neus op, en volgde diens stomme pantomime. Hij trok +het scherm voor een der vensters weg en keek naar buiten, ook hij bleef +eenige oogenblikken aan het venster staan, geheel onder den machtigen +indruk dien het prachtige natuurtooneel daarbuiten op hem maakte. Nu +werd hem ook de oorzaak van het oorverdoovende geraas duidelijk. De +Argonaut was op zijn weg naar Mars terechtgekomen in de nabijheid van +een komeet, die met groote snelheid door het aetherruim vloog en juist +dezen weg kruiste. Een direct gevaar bestond daarbij voor de +luchtreizigers niet, althans niet voor de eerste uren, in aanmerking +genomen den nog altijd grooten afstand en de verbazende snelheid +waarmede de komeet zich bewoog. Gerustgesteld, maar nog half versuft +door dit eenig schouwspel, verliet Stiller het venster.</p> +<p>Stiller deed nu met zijn collega Piller, zooals Dubelmeier met hem +had gedaan. Piller zorgde weder voor Hämmerle en zoo voort, totdat +ieder der reizigers zonder gevaar voor zijn gezichtsvermogen +<span class="pagenum">[<a id="xd21e612" href="#xd21e612" name= +"xd21e612">51</a>]</span>het eenig prachtige schouwspel had kunnen +gadeslaan. Men kon zich daarover echter eerst uitspreken na verloop van +eenige uren, toen het lawaai van de voorbijtrekkende komeet langzaam +begon af te nemen. Toen verklaarde professor Stiller aan zijne +reisgenooten de oorzaak van het verschijnsel en verkondigde den lof van +Dubelmeiers bril.</p> +<p>„Bij de keus van hetgeen ik mee zou nemen, heb ik aan allerlei +gedacht, en ik meende ook, dat ik werkelijk niets vergeten had; ik moet +echter eerlijk bekennen, dat de praktische en toch zoo voor de hand +liggende gedachte aan den donkeren bril niet in mij is opgekomen. +Daaruit ziet men alweer, dat een mensch aan zichzelf niet genoeg heeft, +en men nooit op zich zelf vertrouwen kan. De zorg van onzen vriend +Dubelmeier is ons van groot nut geweest.”</p> +<p>„Maar, mijn beste man, vertel mij nu toch eens, hoe ge op het +denkbeeld zijt gekomen om in een luchtballon een gletscherbril mede te +nemen,” vroeg professor Piller nieuwsgierig.</p> +<p>Dubelmeier werd verlegen, en wist eerst niet best wat te zeggen. +Toen men echter van alle kanten begon te vragen en te dringen, bekende +hij eindelijk, dat hij zich niet had kunnen vereenigen met de gedachte, +misschien jaren lang zijne geliefde bergtochten te moeten ontberen. +Daarom had hij, in de stille hoop dat daartoe misschien ook op Mars +gelegenheid wezen zou tenminste zijn gletscherbril medegenomen. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e620" href="#xd21e620" name= +"xd21e620">52</a>]</span></p> +<p>„En waar is dan uw bergstok en verdere uitrusting? Daarvan zie +ik niets!” vroeg professor Brummhuber.</p> +<p>„Met uitzondering van mijne schoenen met spijkers, heb ik +alles zuchtend in Tübingen achtergelaten,” antwoordde +Dubelmeier.</p> +<p>„Dat was verstandig, want onze gondel is niet berekend op het +medenemen van dergelijke bagage,” merkte professor Stiller +lachend op, „maar uw bril heeft de eer van ons uitstekende +diensten te hebben bewezen!” Het doorsnijden van de velden der +van Mars uitgaande aantrekkingskrachten, had een ongunstigen invloed +uitgeoefend op de snelheid van den Argonaut. Toen hij de snelheidsmeter +nauwkeurig opnam, bemerkte professor Stiller tot zijn schrik, dat, in +de angstige uren, die zij hadden doorgebracht, de ballon zich in de +richting van Mars had voortbewogen met slechts 1/10 deel der tot +hiertoe gevolgde snelheid. Eerst langzamerhand scheen de Argonaut deze +weder te zullen bereiken. Dit moest een zeer ongewenschte verlenging +ten gevolge hebben van de toch reeds zoo moeilijke reis, die, +verschillende omstandigheden in aanmerking genomen, noodlottige +gevolgen hebben kon.</p> +<p>In de plaats van de vroegere levendige gesprekken, en het zoowel +lichamelijk als geestelijk welzijn, waarin allen zich mochten +verheugen, was een zekere matheid gekomen, eene meerdere of mindere +loomheid, waaruit de verschijning van de komeet, allen slechts voor +korten tijd <span class="pagenum">[<a id="xd21e629" href="#xd21e629" +name="xd21e629">53</a>]</span>had kunnen opwekken. Bij dezen en genen +der heeren vertoonde zich als een dreigend spook, de verveling, het +begin der lethargie. De reis in de betrekkelijk toch kleine besloten +ruimte begon te lang te duren. Daarbij kwam nog het gebrek aan +lichamelijke beweging en de gewone geestesarbeid.</p> +<p>De wetenschappelijke onderwerpen, die zoowel het algemeen als ieder +afzonderlijk interesseerden, de bijzonderheden van den loop van de reis +tot hier toe, waren reeds zoo vaak en op zoo velerlei wijze besproken, +dat deze hare aantrekkelijkheid verloren hadden. Stil, zonder een woord +te spreken, bijna gevoelloos, lagen of zaten in hunne pelsjassen +gewikkeld, de meeste heeren die tot voor korten tijd zoo vroolijk en +levenslustig waren geweest. Niemand zou gaarne voor de tweede maal zulk +een ontzettend langen tocht meemaken, waarop men niet eens een goed +warm maal kon krijgen of zijne verstijfde ledematen wat beweging geven +kon! En, was men er dan zoo zeker van, dat het doel bereikt zou worden, +zoo niet, wat dan? Ja, wat dan? Dat waren de gedachten en de angstige +vragen, die rondwoelden in de hersens der heeren.</p> +<p>Die vervloekte reis naar Mars! Wat had die hun aangelokt, wat hadden +zij zich daardoor van de wijs laten brengen, en hoe hadden zij den +invloed van het langdurige verblijf, in die enge smalle ruimte en het +langdurig gemis van het zonlicht onderschat! <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e636" href="#xd21e636" name= +"xd21e636">54</a>]</span></p> +<p>Professor Piller had bij het begin van de reis weliswaar geklaagd +over een begin van bloedarmoede, en in weerwil van den uitstekenden +eetlust, ook over storing in de spijsvertering en dergelijke, maar nu +lag hij ook half versuft in een hoek van de gondel, en verwenschte in +stilte zichzelf, zijne reisgenooten, den Argonaut, het gansche heelal, +maar het meest den verleidelijken Mars. Dat waren zoo te naastenbij ook +de gedachten der overige heeren. Zij herinnerden zich hoe gezellig en +aangenaam zij eenmaal binnen Tübingens muren hadden geleefd, hoe +zij iederen avond na volbrachten arbeid bij elkaar hadden gezeten aan +hun stamtafel in „de Beer,” „de Walvisch,” +„de Kroon,” en op andere zoo gezellige plaatsen in de oude +universiteitsstad in vroolijk gezelschap en onder het genot van een +glas koelen geurigen wijn, en voelden levendige spijt, dat zij deze +dwaze reis hadden ondernomen.</p> +<p>„Ik wilde dat Mars naar den drommel liep,” riep +professor Piller uit, daarmede uiting gevende aan zijne gedachten.</p> +<p>„Laten wij dat nu maar niet wenschen,” hernam Stiller op +eenigszins scherpen toon. „Dat de expeditie met allerlei gevaren +en tegenspoeden zou te kampen hebben, en wij ons allerlei ontberingen +zouden moeten getroosten, hebben wij van te voren geweten; daarover +kunnen wij ons achteraf niet beklagen, zulke klaagliederen zijn onzer +onwaardig. Zwijg <span class="pagenum">[<a id="xd21e643" href= +"#xd21e643" name="xd21e643">55</a>]</span>en verdraag, dat moet onze +leuze zijn!”</p> +<p>„Goed gesproken,” bevestigde Bombastus Brummhuber, +„maar eindelijk moet er aan dat zwijgen en verdragen ook een eind +komen!”</p> +<p>„Wacht maar eerst af wat komt,” riep professor Stiller +boos uit.</p> +<p>„Maar gij hebt toch gezegd, dat de reis niet langer dan eenige +weken zou duren,” bracht Frommherz in het midden, „nu is +deze tijd verstreken, en.....<span class="corr" id="xd21e651" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>„Gij moogt het allerminst uw geduld verliezen, +Frommherz,” viel Stiller zijn reisgenoot in de rede. +„Overigens heb ik nooit precies opgegeven hoelang de reis duren +zou, om de eenvoudige reden, dat ik dat niet kon. Ik sprak van eenige +weken in het allergunstigste geval. Laat het u echter niet ontmoedigen, +dat de reis langer duurt dan mij zelf lief is. Integendeel laten wij +moed houden! We hebben dien dringend noodig!”</p> +<p>„Wat beduidt dat, druk u duidelijker uit, Stiller!” +klonk het van verschillende zijden.</p> +<p>„Nu, ik geloof dat het duidelijk genoeg is, wat ik met deze +weinige woorden wilde zeggen; wij hebben slechts een zeer klein +gedeelte van onze reis achter den rug, vóór ons ligt nog +een groote afstand, die aan onzen moed en ons weerstandsvermogen hooge +eischen stellen zal.”</p> +<p>„Hoe groot is die afstand nog?”</p> +<p>„Nog ongeveer 30 millioen Kilometers.”</p> +<p>„Dertig millioen Kilometers? Dan zijn we <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e667" href="#xd21e667" name= +"xd21e667">56</a>]</span>nauwelijks op de helft! Het is gewoon +verschrikkelijk,” bromde professor Dubelmeier.</p> +<p>„Hoe moet dat eindigen!” zuchtte Frommherz.</p> +<p>„Laten wij hopen van goed, mijn waarde Frommherz, want anders +zoudt gij wat eerder ten hemel varen dan u waarschijnlijk lief +is,” spotte professor Stiller, over wien langzamerhand een soort +galgenhumor was gekomen.</p> +<p>Deze stemming duurde echter bij den professor niet erg lang. Zij +werd al heel gauw op den achtergrond gedrongen door de zorg over het +wel en wee der expeditie. Hij had de geheele zaak, het waagstuk, +eigenlijk op touw gezet, en droeg dus ook alleen de volle +verantwoordelijkheid voor het leven zijner reisgenooten die, +vertrouwende op zijn aanwijzingen, zonder aarzelen aan den tocht hadden +deelgenomen. Professor Stiller was bij al zijn zenuwachtigheid en zijne +neiging om alles van de beste zijde te bekijken, en de moeilijkste +problemen met een zekere lichtvaardigheid te behandelen en in weerwil +van zijn opvliegend karakter, toch een veel te rechtschapen en eerlijk +man, om zijn eigen doen en laten niet telkens weer aan een streng +zelfonderzoek te onderwerpen.</p> +<p>Meer dan eens had hij in stilte gewenscht, dat hij de reis maar +alleen had ondernomen of slechts vergezeld van een trouw dienaar in +plaats van zijn collega’s mede te nemen. Tot op dit oogenblik +hadden zijn reisgenooten hem nog geen <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e677" href="#xd21e677" name="xd21e677">57</a>]</span>enkel verwijt +toegevoegd. Het korte gesprek, dat zij zoo even hadden gevoerd en de +lichamelijke en geestelijke toestand waarin zijn reisgenooten zich +bevonden, bewezen genoeg, dat de goede en vreedzame verstandhouding, +die tot nu toe in de gondel had geheerscht, den eersten zwaren schok +had gekregen. Reeds in de eerste dagen der reis was hij door een +zekeren twijfel en sombere gedachten gekweld geworden, die hij in den +beginne nog van zich had kunnen afschudden, maar die zich telkens +sterker aan hem opdrongen en zich nu niet zoo spoedig lieten +verdrijven.</p> +<p>Wat professor Stiller het meeste verontrustte, was de betrekkelijk +geringe snelheid van den Argonaut. Hij had er vast op gerekend, dat de +ballon zoodra hij in het veld der aantrekkingskracht van Mars gekomen +was, zich met bliksemsnelheid naar die planeet zou voortbewegen en nu +moest hij bekennen, dat hij zich daarin schromelijk had vergist. Deze +groote vergissing sleepte twee andere na zich; de voorraad versche +lucht en electrische energie waren op eene kortere reis, dat wil zeggen +op eene grootere snelheid berekend, en moesten binnen enkele weken zijn +verbruikt. Om de maat van zorgen vol te meten, verminderde ook de +voorraad voedingsmiddelen snel. Men had weliswaar een voorraad eten en +drinken voor drie maanden mede genomen, doch professor Stiller had +daarbij geen rekening gehouden met den gezonden eetlust van zijne +reisgenooten. <span class="pagenum">[<a id="xd21e681" href="#xd21e681" +name="xd21e681">58</a>]</span>In het begin had hij zich over dien +eetlust verheugd, in de verwachting dat de Argonaut het doel bereiken +zou in de helft van den tijd waarvoor de levensmiddelen bestemd waren, +maar nu hij zich in die verwachting zag teleurgesteld, kwam bij alle +andere ook nog de zorg voor de voeding.</p> +<p>Goed- of kwaadschiks moesten van nu af aan de rantsoenen worden +verminderd, wilde men met den voorraad nog langeren tijd toekomen. +Hoofdzakelijk de hoeveelheid dranken was sterk verminderd; vooral die +van het zoozeer geliefde Göppinger water was zeer geslonken. Zoo +sleepte de eerste groote vergissing eene reeks van onaangename gevolgen +na zich, waarvan de uitwerking niet was te overzien. Stiller werd, hoe +meer hij daarover nadacht, hoe langer hoe somberder. Allereerst stelde +hij zich de vraag, hoe hij het best zijn collega’s zou +mededeelen, dat de vermindering der dagelijksche hoeveelheid spijs en +drank dringend noodzakelijk was. Het scheen professor Stiller bijna +onmogelijk om dit te doen zonder zijne reisgenooten te kwetsen en hunne +reeds zoo groote opgewondenheid nog te doen toenemen. Gebeurde er toch +maar een wonder en werd de snelheid van den Argonaut toch maar +verdubbeld, dan waren al die moeilijkheden ineens +overwonnen!—dacht professor Stiller. Maar er gebeurde geen +wonder, en hoe nauwkeurig de professor de snelheidsmeter ook gadesloeg, +de Argonaut bleef zich gelijkmatig voortbewegen. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e685" href="#xd21e685" name= +"xd21e685">59</a>]</span></p> +<p>„Stikken, bevriezen, verhongeren vóór wij Mars +bereiken,—waarachtig wij hebben de keus tusschen allerlei +manieren om aan ons eind te komen! Wat geeft het eigenlijk, of ik mijne +reisgenooten door vermindering van hun rantsoen, nog ’t beetje +genoegen bederf dat eten en drinken hun verschaft, wanneer wij toch zoo +goed als zeker den dood in het vooruitzicht hebben! Het beste is dat ik +alles maar bij het oude laat. En daarmede uit!”</p> +<p>Na lang en somber-gepeins nam de professor eindelijk dit +besluit!</p> +<p>De week liep ten einde en met haar waren de Marsreizigers het nieuwe +jaar ingetreden.</p> +<p>Geen hunner had zich bekommerd om de jaarswisseling, die vroeger op +aarde door hen in gezelligheid en vroolijkheid was gevierd.</p> +<p>Eene doffe onverschilligheid was over het geheele gezelschap +gekomen, die hun ook meer en meer den vroegeren lust tot eten en +drinken ontnam. „Wanneer ik goed en wel uit deze gondel op Mars +kom, en ik merk dat de levensomstandigheden maar eenigszins gunstig +zijn, dan zien zij mij op de aarde en in Zwaben niet meer terug. Geen +hemelsch geweld zal mij dan weder tot zulk eene reis +verleiden,”—aldus sprak op zekeren dag professor Fridolin +Frommherz, terwijl alle andere heeren toestemmend knikten.</p> +<p>Professor Stiller zeide niets op deze woorden, die zoo duidelijk de +gevoelens van zijne reisgenooten vertolkten. Met het oog op den +buitengewoon <span class="pagenum">[<a id="xd21e699" href="#xd21e699" +name="xd21e699">60</a>]</span>kritieken, steeds pijnlijker wordenden +toestand van den Argonaut, schenen hem al die opmerkingen van zijne +collega’s vrijwel overbodig, hij bewaarde een somber stilzwijgen +en begon na te denken over middelen en wegen om de reis te +bekorten.</p> +<p>„Wie aan zich zelf begint te wanhopen, gaat zeer zeker +verloren. Waar nog slechts een schijn van hoop bestaat, zij die ook nog +zoo klein en zoo zwak, daar ziet de moedige mensch nog altijd +mogelijkheid om een uitweg te vinden, een middel tot redding, terwijl +de moedelooze zich aan wanhoop overgeeft. Was ik dan laf en zwak, of +ben ik het werkelijk?” vroeg professor Stiller zichzelf af. +„Waarvoor vrees ik eigenlijk? Voor den dood, voor het verlies van +een leven, dat in dienst der wetenschap voor de gemeenschap eenige +waarde heeft, maar dat ik persoonlijk nooit zoo heel hoog heb +geschat?”</p> +<p>Het grootsche idee van deze reis, de kunstige bouw van den Argonaut, +die tot op dit oogenblik bewezen had zoo uitstekend te zijn, was op +stuk van zaken toch zijn werk, waarvoor hij in alle opzichten zooveel +had opgeofferd. Reeds vóór de reis tot uitvoering kwam, +had hij rekening gehouden met de mogelijkheid dat de expeditie zou +mislukken, maar in weerwil daarvan had hij vol moed en hoop zijn +vaderland verlaten, in de vaste overtuiging dat hij alle bezwaren zou +overwinnen. En, nu de zaak wat kritiek begon te worden, zou hij als een +zwakkeling den moed laten <span class="pagenum">[<a id="xd21e705" href= +"#xd21e705" name="xd21e705">61</a>]</span>zakken? Wat moest hij wel van +zichzelf denken? Hij bloosde van schaamte bij die gedachte! Weg met +alles wat naar zwakheid en naar lafheid leek! Wanneer hem wezenlijk het +lot beschoren was, reeds nu in den bloei en de kracht zijner jaren te +sterven, welnu, in Gods naam dan, maar dan was toch ook de wijze waarop +hij zou heengaan zijner waardig, zij was even grootsch als eigenaardig. +De namen van hem en zijne tochtgenooten, zouden, ook al waren zij reeds +lang van den aardbodem verdwenen, op aarde nog altijd met eerbied +worden genoemd. Met gulden letters zouden zij worden opgeteekend in de +annalen der wereldgeschiedenis en der wetenschap, als die van +stoutmoedige, zij het dan ook als ongelukkige luchtreizigers. Die +gedachte was ook een troost, een groote zelfs, een trotsche een +verhevene. Toen legde professor Stiller bij zichzelf de heilige belofte +af, dat hij vastberaden en met open oog de toekomst zou te gemoet gaan, +ze mocht dan brengen wat ze wilde.</p> +<p>Hij werd wonderlijk kalm, en was daardoor in staat helder te denken +en te overleggen. Allereerst begon hij zoo nauwkeurig mogelijk vast te +stellen, hoeveel electrische energie hun nog overbleef. Hij rekende +dagen en dagen lang. De afstand tusschen den Argonaut en Mars bedroeg +juist achttien millioen kilometers. De werking der aantrekkingskracht +der planeet op den Argonaut kon van dezen uit worden vermeerderd, +<span class="pagenum">[<a id="xd21e709" href="#xd21e709" name= +"xd21e709">62</a>]</span>wanneer men er toe kon besluiten, een deel der +electrische energie op te offeren en het wereldruim in te zenden, Mars +tegemoet.</p> +<p>Professor Stiller moest zichzelf bekennen, dat dit een waagstuk was, +want de voorraad energie, die noodig was voor verlichting en verwarming +van de gondel, werd er verbazend door verminderd. Hij bedacht zich +echter niet, nadat hij tot de overtuiging was gekomen, dat het +opofferen van een groot deel der electrische energie de eenige +mogelijkheid was om hun leven te redden en de expeditie tot een goed +einde te brengen. Het was een va-banque-spel, maar moest in de gegeven +omstandigheid gespeeld worden. Er was geen andere keus!</p> +<p>Professor Stiller ging direct aan het werk. Eerst sloegen de heeren +de nieuw ontwaakte bedrijvigheid van hun reisgenoot bijna onverschillig +gade. Langzamerhand echter begonnen zij nieuwsgierig te worden, en de +verflauwde belangstelling in de wetenschap weder te ontwaken.</p> +<p>„Wat voert ge daar toch uit, Stiller?” klonk het van uit +de verschillende hoeken van de gondel waar de heeren lagen.</p> +<p>„Ik werk aan onze redding,” antwoordde de aangesprokene +kortaf.</p> +<p>„Dat is een prijzenswaardige arbeid,” merkte Frommherz +met zwakke stem op.</p> +<p>„Verklaar ons uw plannen eens,” sprak professor +Dubelmeier.</p> +<p>„Mijn beste vrienden, laat mij nu rustig mijn <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e726" href="#xd21e726" name= +"xd21e726">63</a>]</span>gang gaan. Bij mijne verklaringen komen +zooveel cijfers te pas, dat u het hoofd zou omloopen, en dat moet juist +wat ontzien worden.”</p> +<p>„Stiller heeft gelijk,” besloot professor Piller, +„geef mij liever uit de kast, waar gij vlak vóór +zit, een flesch van onzen heerlijken vaderlandschen wijn. Ik wil daarin +vergetelheid zoeken.”</p> +<p>„Ge drinkt bepaald te veel, Piller,” waarschuwde +Dubelmeier maar voldeed toch aan het verzoek van zijn vriend, en +overhandigde hem een flesch met het fonkelende roode vocht. +„Alcohol is verderfelijk voor de hersens, dat moet gij als +medicijnman toch wel het allerbest weten.”</p> +<p>„Voor mijn part!” merkte professor Piller geeuwend op, +waarna hij een flinke teug nam. „Zoo, dat heeft gesmaakt! Er gaat +toch niets boven een goed glas wijn. En nu, Dubelmeier, raad ik u +dringend, ook eens nader kennis te maken met dezen vijand der +menschelijke hersens. Alleen met Göppinger water houden onze +hersens het op deze vervloekte reis niet uit!”</p> +<p>Na deze woorden deed professor Piller zijne oogen weder dicht, en +sliep rustig in. Ook de andere heeren keerden weldra weder in hunnen +lethargischen toestand terug.</p> +<p>Professor Stiller had intusschen de uitwerking van zijn proefneming +gade geslagen. De snelheidsmeter wees inderdaad eene belangrijk +meerdere snelheid aan. Reeds vleide de professor zich met de hoop, dat +alles naar wensch ging,—toen er al weer iets anders gebeurde. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e738" href="#xd21e738" name= +"xd21e738">64</a>]</span></p> +<p>„Wat duivel! Wat is er nu weder aan de hand?” vroeg +Piller, plotseling opschrikkende uit zijne verdooving, toen men een +vreemd geluid, gelijk aan dat van den rollenden donder, in de gondel +vernam.</p> +<p>„Dat heeft wel iets van het bruisen van een bergstroom, die +tallooze steenen rotsblokken met zich voert,” bracht Dubelmeier +in het midden. Nauwelijks had hij deze woorden gesproken, of een zwaar +voorwerp kwam tegen de gondel aan. Verschrikt sprong professor Stiller +op.</p> +<p>„Gauw, vrienden, helpt mij de vensters beveiligen, als ik mij +niet vergis is er een sterrenregen in aantocht.”</p> +<p>De heeren snelden naar de vier vensters van de gondel, en lieten zoo +snel zij konden de schermen zakken. Eene kletterende regen ontlastte +zich boven den Argonaut, doch hoofdzakelijk boven de gondel.</p> +<p>Reeds meende professor Stiller, dat het gevaar geweken was, toen +andermaal een slag, veel heviger dan te voren de gondel trof. Daarna +vernam men een kletterend geluid, gevolgd door een jammerkreet. De +plaats waar zich de snelheidsmeter in de gondel bevond, was door een +kleinen meteoor getroffen.</p> +<p>Door den vreeselijken schok was dit instrument beschadigd, en het +glas gebroken. Een der stukken glas had professor Frommherz, die +kermend en bebloed op den bodem van de gondel lag, getroffen. Door den +slag was de gondel met <span class="pagenum">[<a id="xd21e752" href= +"#xd21e752" name="xd21e752">65</a>]</span>zóóveel kracht +op zijde geworpen, dat daarbinnen de grootste verwarring heerschte. +Eerst na verloop van eenigen tijd hield de schommelende beweging op, en +maakte plaats voor de oude gelijkmatige. Men vernam geene slagen meer, +en professor Stiller kon aannemen, dat de Argonaut ook aan dit gevaar +gelukkig was ontkomen.</p> +<p>Nu kon Piller den gewonde onderzoeken. Het stond al vast, dat de +verwonding niet zoo ernstig was, als het zich liet aanzien.</p> +<p>„Gij jammert veel te hard naar verhouding van uw wond,” +spotte Piller, nadat hij de wond had onderzocht.</p> +<p>„O, hemel, dat ontbrak er nog maar aan,” steunde de +verwonde, toen Piller met zijne naalden door de randen van de wond +ging.</p> +<p>„Bah,” hernam Piller droogjes, „wat een groot +woord, onmensch! Dank uw Schepper liever, dat gij er zoo goed zijt +afgekomen. Het zal u wat kranig staan, zulk een roode streep op uw +voorhoofd!”</p> +<p>„Wat zal men van mij denken?”</p> +<p>„Wat men wil! Ziezoo, zet nu niet zoo ’n ongelukkig +gezicht meer. De wond is genaaid, het verband gelegd, met een beetje +watten gedrenkt in Göppinger water, nemen wij de laatste +bloedsporen van uw gezicht weg. Dan ziet gij er helderder uit dan een +van ons. Over een paar dagen neem ik de draden weg, en daarmede is de +zaak gezond.”</p> +<p>„Was het maar eerst zoover!” <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e768" href="#xd21e768" name= +"xd21e768">66</a>]</span></p> +<p>„Wanneer dat doelt op het eind van de reis, dan ben ik het +volkomen met u eens. Eenmaal moet toch aan dien vervloekten tocht een +einde komen!” bromde de dokter mismoedig.</p> +<p>Het ergste was, dat nu de snelheidsmeter niet meer werkte en totaal +onbruikbaar geworden was. Aan repareeren viel gedurende de reis niet te +denken. Dat was een leelijke streep door de berekeningen van professor +Stiller, die hem bovendien iedere contrôle onmogelijk maakte. Nu +moest alles aan het blinde toeval worden overgelaten. In plaats van +berekenen, kon men nu slechts vermoeden. Hij gaf zich dan nu ook weer +aan allerlei zwaarmoedige en sombere gedachten over.</p> +<p>Inmiddels verliep de tijd en de ballon vervolgde zijn weg. De +levensmiddelen waren intusschen zóó geslonken, dat +hongersnood voor de deur stond, terwijl ook de voorraad electrische +energie onrustbarend afnam.</p> +<p>Wilde professor Stiller voor zich en zijne reisgenooten dus nog +eenige dagen licht en warmte behouden, dan moest hij onmiddellijk +eindigen met electrische energie naar het aetherruim af te voeren. Met +een bezwaard hart, brak hij dus de verbinding naar buiten af.</p> +<p>Wat zouden de eerstvolgende dagen brengen? Zij hielden in hun +schoot, het lot, het geluk, of den ondergang der expeditie +verborgen.</p> +<p>Het electrisch licht in de gondel begon zwakker te worden, en eene +doordringende koude, <span class="pagenum">[<a id="xd21e782" href= +"#xd21e782" name="xd21e782">67</a>]</span>die zelfs de pelsen der +heeren niet vermocht af te weren, deed zich gevoelen.</p> +<p>De een voor, de ander na, werd hoe langer hoe onverschilliger. Zij +schenen langzamerhand over te gaan in een toestand van +bewusteloosheid<span class="corr" id="xd21e786" title= +"Niet in bron">.</span> Het einde der martelaren scheen eindelijk +gekomen te zijn. Geen geluid werd meer in de gondel vernomen.</p> +<p>Plotseling gevoelde men een geweldigen schok. Ballon en gondel +vlogen op zij, en schenen te willen kantelen. De arme menschen in de +gondel vielen tegen en over elkander, en werden als het ware uit hun +doodsslaap wakker geschud. Doodelijk ontsteld, door dien plotselingen +schok, slaagden de heeren er eindelijk in, weder overeind te komen, en +toen zij daarna de oogen weder openden, scheen een vriendelijk zonlicht +door de verbrijzelde vensters van de gondel.</p> +<p>Het duurde eenigen tijd, vóór de oogen der reizigers, +die zoo lang het licht hadden moeten ontberen, weder aan de heldere +stralen gewend waren. Maar toen scheen ook plotseling alle loomheid +geweken.</p> +<p>Professor Stiller was het eerst op de been. Zonder te denken aan +mogelijk gevaar, stak hij moedig het hoofd uit een der vensters, om te +zien met welk ander vreemd lichaam de Argonaut in aanraking was +gekomen, want dat dit moest zijn geschied, was den geleerde +onmiddellijk duidelijk.</p> +<p>„Hoera, hoera!” riep hij opgewonden uit. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e797" href="#xd21e797" name= +"xd21e797">68</a>]</span>„Hoera! wij zijn gered! Wij hebben de +kleine maan van Mars, Phoebus, gelukkig maar even geraakt. Maar het +buitenste omhulsel van onzen ballon is erbarmelijk gescheurd; en wij +hebben, zooals ik zie, nog meerdere schade beloopen, maar dat doet er +niet toe! Daar beneden, daar beneden ligt Mars! Wij zijn gered, +ge....” professor Stiller viel bewusteloos neder.</p> +<p>Na veel moeite slaagde professor Piller er in, hem weder tot +bewustzijn te brengen.</p> +<p>„Waar zijn wij,” vroeg professor Stiller met zwakke +stem.</p> +<p>„Dat weten wij zelf niet recht, in elk geval nog in de lucht, +en niet op vasten bodem,” antwoordde professor Piller.</p> +<p>„Dan moeten wij den Argonaut langzaam en voorzichtig laten +dalen,” zeide Stiller.</p> +<p>„Gevoelt ge u weder sterk genoeg, om de geheele leiding op u +te nemen?”</p> +<p>„Het moet eenvoudig!”</p> +<p>Met deze woorden stond professor Stiller op, om zich met een blik +door het venster, van de plaatselijke omstandigheden van den ballon te +overtuigen.</p> +<p>Juist, daar beneden, op geringen afstand van den Argonaut, stroomde +eene breede krachtige rivier, aan wier oevers een donkergroene +tropische plantengroei welig tierde.</p> +<p>Daarnaast zag men schitterend in het helle zonlicht, bebouwde velden +en bloeiende tuinen. Eigenaardige gebouwen, die van verre schitterend +<span class="pagenum">[<a id="xd21e818" href="#xd21e818" name= +"xd21e818">69</a>]</span>wit schenen, bewezen de nabijheid van levende +schepselen. De luide kreten van bewondering, waarmede de koene +luchtreizigers aan hunne verrassing hadden lucht gegeven, bij het +voorbijtrekken van de maan, hadden hier voor eene stomme bewondering +plaats gemaakt, terwijl zij, dankbaar gestemd tegenover het lot, dat +hen op het laatste oogenblik voor het uiterste had bewaard, van uit de +gondel eenen blik wierpen op het schoone landschap, dat zij thans snel +naderden. <span class="pagenum">[<a id="xd21e820" href="#xd21e820" +name="xd21e820">70</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch4" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2324">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK IV.</h2> +<h2 class="main">OP MARS.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Van Mars uit—want het was werkelijk die +planeet—was de ballon reeds lang opgemerkt. Toen hij nu bijna den +grond had bereikt, stroomde een groot aantal menschen, die in den +omtrek woonden, naar de plaats waar het luchtschip nederdaalde. De +Argonaut werd naar eene groote groene weide gestuurd, waar troepen van +de edelste diersoorten graasden. Professor Stiller wierp het touw met +het anker met een geweldigen zwaai uit de gondel, en gaf door teekenen +en gebaren aan de menschen daar beneden te kennen, wat zij ongeveer +moesten doen om den ballon vast te maken. De Marsbewoners begrepen +dadelijk wat de vreemde man in zijn gebarentaal van hen verlangde. +Zonder eenige haast, doch met bekwamen spoed en opvallend handig, werd +aan den wensch van den professor gehoor gegeven. Weldra lag de ballon +vast en stevig voor anker. De touwladder werd nu nedergelaten, en met +de daarvoor bestemde haken vast gemaakt. De zeven mannen uit het +Zwabenland daalden <span class="pagenum">[<a id="xd21e828" href= +"#xd21e828" name="xd21e828">71</a>]</span>hierlangs naar beneden, om +als eerste bewoners der aarde, Mars te betreden.</p> +<p>Eene zachte weldadige en met welriekende geuren bezwangerde lucht, +omringde de stoutmoedige luchtreizigers, toen zij de gondel verlieten. +Een gevoel van vreugde, van veiligheid en rust vervulde de harten van +die halfdoode menschen, toen zij na zoovele weken voor de eerste maal +weder vasten grond onder hunne voeten voelden. Ja, zij moesten zich +eerst eens overtuigen of het wel grond was, waarop zij stonden. Zij +trachtten zich met hunne handen van den aard van dien bodem te +overtuigen. Neen, het was geen droom, het was werkelijkheid. Zij +stonden inderdaad op vasten grond. Innige dankbaarheid rees uit hun +hart ten hemel op, nu zij hun doel mochten bereiken. Tranen van geluk, +van de reinste vreugde, rolden de zwaarbeproefde mannen over hunne +gebaarde wangen, waaraan sedert lang niet meer de minste zorg was +besteed.</p> +<p>„Drommels, wat zien wij er uit!” riep professor Piller +ontsteld uit, toen hij in het volle zonlicht zijne reisgenooten eerst +wat nauwkeuriger bekeek. Toen begonnen de heeren over hun eigen +uiterlijk eens hartelijk te lachen.</p> +<p>Professor Stiller nam inmiddels de om hem en zijne reisgenooten +heenstaande menschen eens wat nader op. Het waren inderdaad menschen +van vleesch en bloed, die de aardbewoners met vriendelijken glimlach +begroetten. <span class="pagenum">[<a id="xd21e836" href="#xd21e836" +name="xd21e836">72</a>]</span></p> +<p>„Zij zijn zeker helderder, grooter en mooier dan wij. Of +zouden wij misschien bij de Goden van den Olympus zijn terechtgekomen, +in plaats van op Mars?” merkte professor Hämmerle op, nadat +hij zijn bril had schoongemaakt en op zijn neus gezet.</p> +<p>„Hoe komt ge daarbij?” vroeg professor Dubelmeier.</p> +<p>„Die menschen hier lijken mij een gezelschap Goden. Kijk maar +eens naar die bijna klassiek schoone gezichten, dien krachtigen +lichaamsbouw en die prachtige vormen, die de antieke kleederdracht zoo +voordeelig doet uitkomen!”</p> +<p>„Er valt zeer zeker veel voor die vergelijking te zeggen, +antwoordde professor Stiller, „maar we waren vrij wat dichter bij +den Olympus dan bij Mars. Dit eene feit vernietigt reeds uwe +illusiën, mijn waarde Hämmerle.”</p> +<p>Daarop haalde hij zijn chronometer te voorschijn; die stond op acht +uur.</p> +<p>„Het is nog vroeg in den morgen, wij zullen zien wat deze +eerste dag op Mars voor merkwaardigs zal opleveren. Laten wij eens +probeeren, of we ook een gesprek kunnen aanknoopen met onze vrienden, +want dat zij ons goed gezind zijn, bewijst mij hunne voorkomende +welwillende houding.”</p> +<p>Bij deze woorden stapte professor Stiller op een vooraanstaanden +Marsbewoner toe, die hem met eene zekere voorname kalmte liet naderen, +<span class="pagenum">[<a id="xd21e852" href="#xd21e852" name= +"xd21e852">73</a>]</span>zonder van eenige vrees of verwondering blijk +te geven.</p> +<p>„Wij zijn hier toch op Mars, nietwaar?”—Hij deed +deze eenigszins banale vraag in het Duitsch. De omstanders schudden het +hoofd, en antwoordden in een zeer welluidende taal, iets wat op zijn +beurt, professor Stiller weder niet verstond, maar waaruit hij meende +te moeten opmaken, dat zij het betreurden de vreemdelingen niet te +begrijpen.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e857" title= +"Niet in bron">„</span>Duitsch kennen zij natuurlijk niet. Dat +hadt gij toch wel dadelijk kunnen begrijpen, Stiller,” merkte +professor Hämmerle op.</p> +<p>„Welnu, examineer gij ze eens, Hämmerle, misschien gelukt +het u met uwe uitgebreide talenkennis een tongval te vinden, waarin wij +ons voor hen verstaanbaar kunnen maken.”</p> +<p>Met krachtige stem begon Hämmerle in het oud-Grieksch:</p> +<p>„Vrienden, wij begroeten u recht hartelijk, wij die van de +aarde zijn opgestegen, om u te bezoeken.”</p> +<p>Maar hij kreeg geen antwoord; zij glimlachten slechts, waardoor zij +te kennen gaven dat zij hem niet begrepen. Hämmerle herhaalde nu +zijne begroetingen in het Latijn, maar wederom volgde dezelfde stilte, +dezelfde glimlach.</p> +<p>„Misschien komen wij met onze moderne talen verder, want van +de klassieke schijnen zij volstrekt niet op de hoogte te zijn,” +zeide Hämmerle, die zich wat boos maakte over het totaal +<span class="pagenum">[<a id="xd21e870" href="#xd21e870" name= +"xd21e870">74</a>]</span>mislukken van zijne eerste pogingen. Maar ook +met Engelsch, Fransch, Spaansch, Italiaansch, Russisch, ja ten slotte +met Arabisch en Hebreeuwsch, bereikte men niet het gewenschte doel.</p> +<p>„Dat is een goed begin,” bromde professor +Brummhuber.</p> +<p>„Het schijnt dat wij de Marstaal zullen moeten leeren,” +merkte Thudium op.</p> +<p>„Dat schijnt wel zoo,” bevestigde Frommherz.</p> +<p>„Maar kijk eens, wat komt daar voor een oude heer aan,” +riep Dubelmeier uit.</p> +<p>Een eenigszins bejaarde man, met eene statige gestalte, grijs haar +en een grijzen baard, blootshoofds, baande zich een weg door de +menigte, en stapte op de zeven Zwaben toe. De kleeding was gelijk aan +die der anderen. Zijne hooge edele gestalte was gehuld in een +overblousend sneeuwwit hemd, uit de fijnste wollen stof vervaardigd, en +met purperen belegsels afgezet. Om de heupen werd het door een breeden +gordel, eveneens in purperkleur, bijeengehouden. Aan zijne bloote +voeten droeg hij sandalen van fijn geel leder. Eerbiedig gingen de +anderen voor hem uit den weg, en de heeren uit Zwaben maakten de +gevolgtrekking, dat deze man maatschappelijk eene hooge plaats +innam.</p> +<p>Eerbiedig ontblootten zij het hoofd, en wachtten vol spanning wat er +verder zou gebeuren.</p> +<p>De oude keek eerst naar den Argonaut, en vestigde toen zijne heldere +donkerblauwe oogen, <span class="pagenum">[<a id="xd21e887" href= +"#xd21e887" name="xd21e887">75</a>]</span>waaruit zoowel verstand als +goedheid sprak, op de zeven vreemdelingen, die hij in zijne harmonische +taal aansprak, waarbij hij af en toe op het kolossale luchtschip wees, +terwijl hij hun eindelijk met vriendelijke gebaren verzocht met hem +mede te gaan.</p> +<p>De heeren volgden nu den ouden man. Bij hen sloten zich kalm en +waardig aan, al de Marsbewoners, die bij de nederdaling van den +Argonaut hadden geholpen.</p> +<p>Het was den professor, alsof een sprookje uit de „duizend en +een nacht” werkelijkheid geworden was. Zij hadden geen oogen +genoeg voor al het mooie en eigenaardige dat zij op hunnen weg +ontmoetten.</p> +<p>Van de weide af kwamen zij op een schaduwrijk pad, dat met fijn wit +zand was bestrooid, en aan weerszijden was beplant met prachtige, rijk +met vruchten beladen boomen. Dit pad voerde naar een aantal vrijstaande +gebouwen, die door heerlijke tuinen waren omringd. Te oordeelen naar de +grootte, schenen dit openbare gebouwen te zijn, wier schitterend wit +tegen het groen der omgeving scherp afstak.</p> +<p>Overal ontwaarde men hoog opgaande palmen en daartusschen prachtige +lichtgroene bananen en varenplanten, en een bloemenpracht, zooals de +Tübinger professoren nog nooit te voren hadden aanschouwd. Rozen, +leliën, myrthen, orchideeën en eene menigte andere bloemen +wedijverden met elkander, in glans, schoonheid, kleurenpracht +<span class="pagenum">[<a id="xd21e897" href="#xd21e897" name= +"xd21e897">76</a>]</span>en geur. Vlinders in alle grootten en kleuren +wiegden zich in de heerlijke zachte lucht en bont gekleurde vogels +deden in de boomen hun welluidend lied hooren.</p> +<p>„Het is een paradijs, waar wij te land zijn gekomen,” +sprak professor Stiller tot professor Piller, die naast hem voortliep. +„Ik moet mijn gevoel lucht geven, mijne bewondering onder woorden +brengen! Zeg, Piller, zijt gij ook zoo wonderlijk plechtig gestemd, en +gevoelt gij ook iets van datgene wat onze onsterfelijke Uhland in zijne +zondagsliederen heeft uitgedrukt?”</p> +<p>„Nu, nu,” hernam professor Piller droogjes, „ook +mij bevalt die intocht op Mars bijster goed; overigens is het vandaag +juist Zondag, wist gij dat niet, Stiller?”</p> +<p>„Neen, mij is in de laatste weken de tijdrekening geheel +ontgaan. Maar hoe weet gij dat?”</p> +<p>„Wel, toen gij van morgen allen in onmacht laagt, heb ik met +mijn horloge in de hand, uw hartslag gecontroleeerd. Nu wijst dit +toevallig behalve de uren, minuten en seconden, ook nog de maanden en +dagen aan. Wij hebben vandaag Zondag 7 Maart.”</p> +<p>„Zondag 7 Maart! Alweder het heilige getal. Moge dit ook +verder ons nabij zijn en beschermen,” riep professor Stiller +uit.</p> +<p>„Vóór alles, zou ik wel graag iets goeds te eten +en te drinken willen hebben; dit wekt de levensgeesten wat op, en doet +meer goed en helpt beter dan uw heilig getal zeven. Wij hebben ons in +de <span class="pagenum">[<a id="xd21e912" href="#xd21e912" name= +"xd21e912">77</a>]</span>gondel ontzettend moeten behelpen, het wordt +hoog tijd, dat wij weder eens een behoorlijk huiselijk leven +krijgen.”</p> +<p>„O, professortje, professortje!” hernam Stiller lachend, +„hongeren en dorsten zult gij hier zeker niet. Kijk maar eens +naar al die vruchten!”</p> +<p>Professor Piller keek in de aangewezen richting. +„Drommels,”—kwam het over zijne +lippen,—„zouden die kolossale bessen misschien tot het +geslacht der druiven behooren?”</p> +<p>„Geraden! Wat gij daar ziet zijn wijndruiven, die alleen in +zeer zuidelijke klimaten in deze grootte worden +aangetroffen.<span class="corr" id="xd21e920" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>„Vaarwel dan, heerlijke roode wijn, vaderlandsche +drank!”—riep professor Piller zóó luide uit +dat al zijne collega’s het hoorden. „Vaarwel! want het +vocht dat men uit deze kolossale bessen perst, moet iemand als een +vurige stroom door de aderen vloeien, en halfdooden als wij zijn, weder +tot nieuw leven wekken. Ik verheug mij op een teug van dien +drank!”</p> +<p>„Wij schijnen hier nectar en ambrozijn te vinden,” +lispelde Frommherz.</p> +<p>„Dat Grieksche Godentuig schenk ik je gaarne, wanneer hier +onze magen maar iets goeds menschelijks te verorberen krijgen,” +antwoordde Piller.</p> +<p>Onder dergelijke gesprekken, bereikten de heeren met hun begeleider +de eerste huizen. Tot hunne verwondering bemerkten zij, dat die +gebouwen, die zij uit de verte voor openbare inrichtingen <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e931" href="#xd21e931" name= +"xd21e931">78</a>]</span>hadden gehouden, niets anders waren, dan +groote particuliere woningen of villa’s. Zij waren gemaakt uit +witte kunstig gehouwen steenen, en hadden aan de voorzijde hooge +galerijen, die, door zuilen gedragen, een alleraangenaamsten indruk +maakten, en getuigden van de groote voorliefde, die de bewoners +koesterden voor frissche lucht en ruimte.</p> +<p>Voor het warme klimaat waren zulke open galerijen het eenige +doelmatige. Breede marmeren trappen leidden daarheen, en daarop +speelden aardige, frissche kinderen, die slechts een licht hemdje +droegen, dat om het middel door een gordel werd bijeengehouden.</p> +<p>In de galerijen stonden hier en daar fraaie marmeren beelden. Alles +ademde hier rust, schoonheid en vreugde, en liet niet na een diepen +indruk op onze reizigers te maken.</p> +<p>De grijsaard bracht zijne gasten naar een gebouw van twee +verdiepingen, dat veel van een paleis had, omgeven door de fraaiste +bloemen en gewassen, prachtig ingericht, als een vorstelijk verblijf. +Het was het huis van den grijsaard zelf, wat deze den vreemdelingen ten +gebruike afstond.</p> +<p>Langs breede marmeren trappen kwamen de professoren op eene groote +plaats, in het midden waarvan een prachtige fontein vroolijk sprong. +Rondom dit plein lagen groote kamers, zalen gelijk, waarvan de deuren +alle op het plein uitkwamen. Aan den rechterkant bevond zich de +<span class="pagenum">[<a id="xd21e942" href="#xd21e942" name= +"xd21e942">79</a>]</span>hoofdtrap; deze bestond uit twintig breede +treden, ieder bestaande uit een steen van vier meter lengte, en voerde +naar een portaal met een groot venster.</p> +<p>Van hier kwam men langs twintig treden in een hooger gelegen gang, +die door groote vensters werd verlicht, en een prachtig ingelegde +zoldering had. Langs deze gang kwam men in eene rij salons, waarop de +slaap- en badkamers volgden. Het geheele gebouw was uitstekend verlicht +en van alle gemakken voorzien.</p> +<p>De grijsaard klapte in de handen, waarop eenige jonge mannen +toesnelden, die waarschijnlijk de dienende geesten waren van dit huis. +De grijsaard sprak lang en met nadruk tot hen, en wees eindelijk op +zijne gasten en trachtte dezen door gebaren te beduiden, dat zij hun +gemak moesten nemen. Daarop verliet hij hen met eene vriendelijke +buiging. Ook de bedienden verdwenen, maar kwamen weldra weder terug en +brachten andere kleeding en sandalen, zooals ook zij droegen.</p> +<p>Zonder een woord te spreken, maar uiterst gedienstig, wezen zij de +vreemdelingen den weg naar de badkamers.</p> +<p>„Ik ben werkelijk nieuwsgierig, waar dat alles op zal +uitloopen,” zeide Piller tot professor Stiller, „als ik +niet klaar wakker was, en zoo nuchter als een pasgeboren kind, en +volkomen bij mijn verstand, dan zou ik inderdaad gelooven, dat alles +wat ik hier tot nu toe heb beleefd, niets <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e952" href="#xd21e952" name="xd21e952">80</a>]</span>anders was +dan een spel mijner verbeelding.”</p> +<p>„Laten wij maar afwachten, Piller! Om te beginnen hebben wij +het hier niet slecht, integendeel! Ik hoor hier dichtbij al met tafels +schuiven. Onze maaltijd wordt waarschijnlijk gereed gezet. Laten wij +eerst gaan baden, en ons ontdoen van het laatste aardsche stof, en +dan... dan beginnen wij ons nieuwe leven op Mars, dat zoo hoogst +interessant belooft te worden. Tot later dus!”</p> +<p>Bij deze woorden verdween Piller in zijn badkamer. Stiller zoowel +als de anderen volgden weinige oogenblikken later dit voorbeeld, en al +heel spoedig daarna plasten de reisgenooten, in op temperatuur gebracht +water, in hunne marmeren badkuipen.</p> +<p>Wonderlijk verfrischt en gesterkt door het bad, en gehuld in hunne +frissche gemakkelijke kleeren, kwamen de geleerden een half uur later +in de hooge luchtige eetzaal van het huis bijeen. De zoldering van deze +zaal was medaillonsgewijs prachtig beschilderd, de vensters bestonden +uit fraaie mozaïk ruiten, en de vloer uit marmeren platen in +verschillende kleuren.</p> +<p>In het midden van de zaal stond de tafel met schitterend tafelzilver +gedekt; ook borden en bokalen waren uit hetzelfde edele metaal +vervaardigd. Op schalen van echt kristal lagen de heerlijkste vruchten. +In de fraai geslepen karaffen fonkelde verleidelijk eene heldere +goudgele vloeistof. Zware armstoelen uit eene eigenaardige <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e963" href="#xd21e963" name= +"xd21e963">81</a>]</span>zwarte houtsoort vervaardigd, met vergulde +leuningen, stonden rondom de tafel.</p> +<p>„Dat is inderdaad vorstelijke pracht!” riep Frommherz +verrukt uit, terwijl hij in de zaal rondkeek en de tafel monsterde. +„Hier kunnen wij ons gerust vestigen, hier is het wel uit te +houden! Ver van de aarde, en het paradijs nabij!”</p> +<p>„Nu, gij schijnt een en al bewondering te zijn,” riep +Hämmerle lachend uit.</p> +<p>„Laat Frommherz maar phantaseeren! Wat mij betreft ik ben +benieuwd wat wij te eten zullen krijgen,” zeide de nuchtere +Piller, terwijl hij aan tafel ging zitten. „Op <span class="corr" +id="xd21e971" title="Bron: zestigmillioen">zestig millioen</span> +kilometers van de aarde, zal de spijskaart er toch wel een beetje +anders uitzien, dan bij ons aan de oevers van den Neckar.”</p> +<p>„Stiller, gij gaat aan het hoofd van de tafel zitten als +president,” riep Brummhuber uit, toen professor Stiller op zijne +gewone bescheiden manier, tusschen zijne collega’s wilde plaats +nemen.</p> +<p>„Natuurlijk!” bevestigde professor Piller. „Eere +wien eere toekomt! Onze vriend Stiller heeft tot nog toe de zaak netjes +opgeknapt, hij moet daarom ook voortaan onze leidsman zijn!”</p> +<p>Met deze woorden schonk hij uit de voor hem staande karaf iets in +zijn bokaal, en hield dat onderzoekend onder den neus.</p> +<p>„Hm..... hm.... dat ruikt niet kwaad.... een fijn +bouquet.” Voorzichtig nam hij een teug. „Het is wijn, +waarachtig! <span class="corr" id="xd21e982" title= +"Bron: het">Het</span> is wijn, eene soort <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e985" href="#xd21e985" name= +"xd21e985">82</a>]</span>sec, zooiets als sherry, maar veel +zachter,” deelde Piller mee, toen hij gedronken had. „Hij +is van goede afkomst, doch onze Neckarwijn is beslist zoeter dan deze +Marsdrank, maar dat doet er niet toe, hij mag blijven zooals hij is, +liever dezen wijn dan geen wijn.”</p> +<p>„Zeg Piller, gij alcoholist, wees blijde dat gij nog wat te +drinken krijgt!”</p> +<p>„Wij zijn waarachtig toch niet naar Mars gegaan om wijn te +drinken,” riep professor Dubelmeier uit. „Uw eeuwige dorst +en uw voortdurend verlangen naar onzen Neckarwijn, hadden voor u +eigenlijk een reden moeten zijn om stilletjes op de aarde te +blijven!”</p> +<p>„Och wat, gij hartstochtelijke spuitwaterdrinker!” riep +Piller nijdig uit<span class="corr" id="xd21e993" title= +"Bron: ,">.</span> „Wat weet gij van....”</p> +<p>Maar professor Stiller liet den vertoornde niet uitspreken.</p> +<p>Hij stond op. „Mijn waarde vrienden, ik verzoek om rust en +vrede, en wensch u allen een recht goeden eetlust bij het aanstaande +maal! Laten wij den eersten dronk wijden aan onze behouden aankomst op +Mars; de tweede zal ons klein en groot vaderland gelden; die zij gewijd +aan Zwaben en aan Duitschland; ik verzoek u uwe bokalen te vullen en +mij bescheid te doen!”</p> +<p>„Nu, daar heb ik vrede mee,” zeide Piller, +„Stiller is toch waarachtig een verstandige kerel!”</p> +<p>„En nu, mijne vrienden, laat ons plaats nemen!” +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1005" href="#xd21e1005" name= +"xd21e1005">83</a>]</span></p> +<p>Naar het voorbeeld van den grijsaard, klapte professor Stiller in de +handen, waarop zeven bedienden binnenkwamen, voor ieder der heeren +één. Zij droegen schotels waarop prachtige visschen +lagen.</p> +<p>De toorn van Piller verdween, bij het zien van die warme uitlokkende +spijzen. Hij en de andere heeren tastten duchtig toe, allen waren het +er volkomen over eens, dat de visch uitstekend gesmaakt had. Op de +visch volgden eenige eigenaardige maar uiterst smakelijk toebereide +meelspijzen, daarna groenten, vruchten en gebak.</p> +<p>Toen het ontbijt was <span class="corr" id="xd21e1012" title= +"Bron: geëindigd">geeindigd</span>, vulde Piller zijn bokaal met +den fonkelenden wijn, schoof zijn stoel een eindje terug, en stond +op.</p> +<p>„Stilte, mijne heeren!”—Het op luiden toon +gevoerde opgewonden gesprek der heeren verstomde, en maakte voor eene +aandachtige stilte plaats.</p> +<p>„Mijn waarde vrienden en tochtgenooten, ik vervul hiermede een +soort van plicht,” begon Piller, maar werd plotseling afgeleid +doordat hij van buiten wonderschoone zachte tonen hoorde, die +langzamerhand in machtige accoorden overgingen. Dat was eene muziek, +een spel zóó plechtig en zóó mooi, dat de +heeren stil en bijna onbewegelijk op hunne plaatsen bleven zitten, om +toch maar door geen geruisch, hoe gering ook, iets van die aangrijpende +tonen te verliezen, die met hun klank hen boven het tegenwoordige +schenen te verheffen, tot in de blauwe zalige <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1019" href="#xd21e1019" name= +"xd21e1019">84</a>]</span>gewesten van oneindige vreugde. Zacht en +stil, een fluisteren gelijk, stierven de tonen langzamerhand weg.</p> +<p>„Zoo worden wij op Mars ontvangen,” riep professor +Stiller opgewonden uit, toen de muziek eindelijk zweeg. „Is een +schooner en tegelijk verhevener welkom voor ons, hierboven denkbaar, +dan dit verrukkelijk snarenspel?”</p> +<p>„Neen, zeker niet!” antwoordden zijne reisgenooten vol +enthousiasme. Toen liepen zij naar de vensters van de zaal, om te zien, +wie hun dit heerlijk genot had bereid. Het waren twaalf harpspelers, +die zich langzaam en waardig met hunne instrumenten van het terras +verwijderden.</p> +<p>„Zeg, Piller, dat was zeker een schooner en edeler genot, dan +de speech zou geweest zijn, die gij voornemens waart, af te +steken,” plaagde Dubelmeier zijn collega.</p> +<p>„Hoe wilt gij weten, wat ik te zeggen had; die speech krijgt +gij den een of anderen dag toch te hooren. Maar wees dankbaar, dat de +heerlijke muziek, die ik zooeven heb gehoord, mij zoo vredig heeft +gestemd, dat ik op uwe provocaties niet zal antwoorden zooals zij dat +verdienden,—hoort gij het, onverbeterlijke +waterdrinker!”</p> +<p>De heeren lachten over het dispuut der beide reisgenooten, die in +weerwil van alle plagerijen, elkander toch zoo hartelijk genegen +waren.</p> +<p>Vergezeld van verscheidene eerbiedwaardige mannen, verscheen de +grijsaard weder in de deur van de zaal. Er kwam een glimlach op het +ernstige, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1034" href="#xd21e1034" +name="xd21e1034">85</a>]</span>sprekende gelaat van den ouden man, toen +hij de zeven vreemdelingen terug zag, die nu, gekleed evenals hij, in +eerbiedige houding voor hem stonden.</p> +<p>De grijsaard knikte ter begroeting even met het hoofd, en noodigde +de heeren met eene handbeweging uit, hem te volgen. Zij gingen +denzelfden weg terug dien zij dien morgen gekomen waren.</p> +<p>„Pas op,” merkte Frommherz bezorgd op, „meteen +worden wij weder dadelijk daarheen gestuurd, waar wij vandaan zijn +gekomen.”</p> +<p>„Daarvoor behoeft gij niet bang te zijn,” antwoordde +professor Stiller, „want in dat geval, zouden wij niet zoo +vriendelijk zijn ontvangen!”</p> +<p>Het gezelschap was nu weder op de weide aangekomen, waar de Argonaut +nog voor anker lag, en zich bijna onmerkbaar heen en weder bewoog.</p> +<p>De oude beduidde den heeren, dat zij hunne bezittingen uit de gondel +te voorschijn zouden halen. Om hun dit aan het verstand te brengen, +klom hij met eenige zijner metgezellen langs de touwladder naar de +gondel, en bracht daaruit van allerlei mede, dat aan de aardbewoners +toebehoorde. Nu begrepen deze, wat hij wilde.</p> +<p>„Ziet gij wel dat ik gelijk had,” riep Stiller zijn +collega Frommherz toe, „men komt toch niet heelemaal van de aarde +naar zulke vriendelijke en gastvrije menschen, als de Marsbewoners +schijnen te zijn, om dadelijk weder rechtsomkeer te maken. Overigens +zouden wij, in onzen tegenwoordigen <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1048" href="#xd21e1048" name="xd21e1048">86</a>]</span>toestand, +er onmogelijk aan kunnen denken, om dadelijk de terugreis te +aanvaarden.</p> +<p>„Daarvoor beware ons de hemelsche genade altijd,” +antwoordde Frommherz, die druk bezig was, zijne bezittingen bij elkaar +te zoeken.</p> +<p>Al heel spoedig daarna lag de weinige bagage der Marsreizigers op +den grond. De grijsaard bekeek opmerkzaam al de instrumenten, die te +voorschijn kwamen, en legde eene bijzondere belangstelling aan den dag +voor den verrekijker. Stiller trachtte hem het gebruik er van duidelijk +te maken. De oude schudde bij deze stomme verklaringen slechts het +hoofd, en wees eindelijk met de rechterhand naar een gebouw in de +verte, welks koepelvormig dak den professor nu eerst in het oog +viel.</p> +<p>„Daar hebben wij waarachtig hierboven een sterrenwacht, en nog +wel vlak bij,” riep Stiller verheugd uit. „Vrienden, daar +moeten wij vanavond nog heen, om van daar uit onze Moeder Aarde in de +verte als schitterende ster van eerste grootte gade te slaan en te +bewonderen!”</p> +<p>Stiller maakte den grijsaard dezen wensch duidelijk. Hij wees eerst +naar den hemel, toen naar den kijker, en eindelijk naar den koepel van +het gebouw. Daarna nam hij een der groote mede gebrachte hemelkaarten, +en vouwde die open. Hij volgde met den wijsvinger van zijn rechter hand +de planeten, wier banen om de zon op een afzonderlijk gedeelte van de +kaart waren geteekend. De grijsaard begreep hem nu dadelijk +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1059" href="#xd21e1059" name= +"xd21e1059">87</a>]</span>en knikte toestemmend met het hoofd. De +professor trachtte nu ook hem aan het verstand te brengen, waar hij en +zijne reisgenooten vandaan waren gekomen. Hij wees daartoe naar eene +afbeelding der aarde, daarna volgde hij de daaromheen loopende baan van +Mars, wees daarna op die planeet zelf en eindelijk op den ballon.</p> +<p>Een kreet van verbazing ontsnapte aan de lippen van den grijsaard. +Hij had professor Stiller volkomen begrepen, en reikte hem voor de +eerste maal met woorden, die als een hartelijk welkom klonken, de hand, +die deze hartelijk drukte. De grijsaard vertelde aan zijne begeleiders, +wat de vreemdeling hem zooeven in gebarentaal had duidelijk gemaakt, en +op hun open eerlijke gezichten kwam eene uitdrukking van achting voor +de moedige vreemdelingen, die van zóó verre tot hen waren +gekomen. De luchtreizigers werden weder teruggebracht naar de woning, +waar zij het zich huiselijk begonnen te maken, met de verschillende +voorwerpen, die zij uit het vaderland hadden medegebracht.</p> +<p>Het was inmiddels middag geworden, geen lastige nieuwsgierigen +hadden hen bij hun arbeid gestoord, en nadat zij hiermede gereed waren, +hadden zij zich met een onuitsprekelijk welbehagen op de zachte +rustbedden in hunne kamers uitgestrekt, om te genieten van de zoolang +ontbeerde weelde eener heerlijke legerstede.</p> +<p>Het was inmiddels etenstijd geworden. Het <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1067" href="#xd21e1067" name= +"xd21e1067">88</a>]</span>ging met het middagmaal als met het ontbijt, +alleen was het overvloediger.</p> +<p>Reeds wilden de heeren, uiterst voldaan over het hun geschonken +culinarisch genot, van tafel opstaan, toen eene nieuwe verrassing hen +daarvan deed afzien.</p> +<p>Van het voorplein klonk à capella menschelijk gezang. Het was +een lied vol teederheid en diep gevoel. Het was alsof de in tonen +omgezette barmhartigheid en menschenliefde zich in de harten der +geleerden deed gelden, zóó machtig en zóó +krachtig dat zij slechts met moeite hunne ontroering konden bedwingen. +Toen het lied geeindigd was, wischten sommigen zich de tranen uit de +oogen.</p> +<p>„Daar moet ik eens op drinken,” zeide Piller, terwijl +hij zijn glas vulde. „Gevoelsaandoeningen roepen bij mij altijd +de behoefte aan eene hartversterking wakker. Kom, Dubelmeier, trek nu +niet zoo’n gek gezicht, maar doe liever met mij mee!”</p> +<p>„De hemel beware me er voor, dat ik deze heerlijke genotvolle +oogenblikken met alcohol zou ontwijden!”</p> +<p>„Zooals gij wilt, waarde Dubelmeier!” antwoordde Piller +tegen zijn gewoonte, bijzonder beminnelijk en zacht.</p> +<p>De heeren verlieten het huis, om genietende van den heerlijken +avond, eene wandeling te maken, ten einde den omtrek, waar zij +vermoedelijk langeren tijd zouden moeten verblijven, wat <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1082" href="#xd21e1082" name= +"xd21e1082">89</a>]</span>nader te leeren kennen. Op die wandeling werd +het hun hoe langer hoe duidelijker, dat het luchtschip was neergekomen +bij eene grootere nederzetting, dan zij aanvankelijk hadden gemeend. +Het moest een soort stad zijn, want in weerwil van het geheel, vol +tuinen en parken, bewezen de vele huizen, die steeds geheel +afzonderlijk stonden, dat hier eene tamelijk dichte bevolking wezen +moest. In deze meening werden de heeren nog versterkt, door het groote +aantal menschen, die zij nog met het een of ander bezig aantroffen. +Niemand was hier werkeloos, maar háást scheen hier +niemand te kennen, want alle arbeid geschiedde met eene zekere +plechtige kalmte en rust.</p> +<p>Wat stak dit alles weldadig af bij het onrustig drijven der menschen +op aarde. Waarheen de geleerden het oog ook wendden, scheen eene zekere +gelijkmatig verdeelde welvaart te heerschen. Zelfs betrekkelijke +armoede scheen hier onbekend te zijn.</p> +<p>Niet alleen in de huizen, die zóó open waren, dat +iedere nieuwsgierige daarin een blik kon werpen, maar ook daarbuiten op +alle straten en wegen, heerschte eene bijna overdreven +zindelijkheid.</p> +<p>Op hunne wandeling kwamen de heeren ook langs eene breede rivier, +die zij dien morgen in de vroegte, reeds vanuit den ballon hadden +gezien. Het moest een van de beroemde Marskanalen zijn, want zoo ver ze +zien konden, was zij kunstmatig aangelegd, met lijnrechte oevers. Een +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1090" href="#xd21e1090" name= +"xd21e1090">90</a>]</span>groote steenen brug, die op vele pijlers +rustte, een meesterwerk van bouwkunst, verbond den eenen oever met den +andere. Op Mars scheen alles te staan in het teeken der rust, want +zelfs het heldere lichtgroene water in het kanaal stroomde kalm en +statig en droeg eene menigte sierlijk gebouwde schepen.</p> +<p>Bij de brug lag een schip, waarop eenige mannen bezig waren platen +gekleurd marmer, blokken graniet en suevit te lossen, wat gebeurde met +eene gemakkelijkheid, die de zeven Zwaben in stomme verbazing bracht. +Zouden de Marsbewoners zich onderscheiden door zulk eene verbazende +lichaamskracht, zouden het wellicht een soort Athleten zijn.</p> +<p>„Wat hebben die menschen een prachtig ontwikkelde borstkas, +bekijk die eens goed,” met deze woorden wees Piller naar de +arbeiders.</p> +<p>„Het is mij van morgen al opgevallen, dat deze menschen zoo +mooi gebouwd en zoo breed van schouders zijn. Ook de kinderen +onderscheiden zich in dat opzicht van die der aarde.”</p> +<p>„Dat is pas een ras, dat door zuivere kultuur, ijzersterke +longen heeft gekregen, en bijna niet vatbaar is voor tering,” +ging Piller voort.—Inmiddels was Brummhuber naar de arbeiders +gegaan, en had getracht een der marmerplaten op te lichten.</p> +<p>„Het komt mij voor, dat het marmer bijzonder licht is, zou het +misschien eene geheel andere soort zijn dan bij ons,” riep hij +zijne tochtgenooten <span class="pagenum">[<a id="xd21e1102" href= +"#xd21e1102" name="xd21e1102">91</a>]</span>toe. Deze kwamen +nieuwsgierig geworden nader en onderzochten de steenen.</p> +<p>„Neen, het is uitstekend marmer, bekijk die fijne korrel maar +eens, en die zacht gekleurde aderen, die er door heen loopen,” +antwoordde Piller, nadat hij den steen aan een zorgvuldig onderzoek had +onderworpen.</p> +<p>„En deze prachtige roode steen hier, is van het fijnste +suevit, of ik moest in het geheel geen begrip meer hebben van +mineralogie,” bracht professor Hämmerle in het midden, die +op verschillende plaatsen den steen had beklopt.</p> +<p>„Laten wij eens probeeren om dien steen te lichten!”</p> +<p>„Juist, die schijnt hier boven van minder soortelijk gewicht +te zijn dan bij ons. Nu begrijp ik, waarom deze menschen zulke lasten +zoo gemakkelijk kunnen opheffen. Hoe komt dat? Weet gij dat misschien, +Stiller?”</p> +<p>„De oorzaak ligt mijns inziens in de dichtheid van Mars, die +0,7 van de aarde bedraagt,” antwoordde Stiller.</p> +<p>„Nu begrijp ik ook, waarom heden bij het diner de bokalen en +het zilveren tafelgereedschap mij zoo verbazend licht toescheen,” +voegde Thudium er aan toe. „Ik had echter geen tijd om hierover +na te denken, want de muziek boeide mij te veel!”</p> +<p>„Dat was ook met mij het geval,” bevestigde Stiller.</p> +<p>„En hoe staat het met de dichtheid der Marsatmosfeer?” +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1121" href="#xd21e1121" name= +"xd21e1121">92</a>]</span>vroeg Frommherz. „Hierin gevoel ik geen +verschil met die van onze vaderlandsche lucht in den zomer. +Integendeel, ik adem hier lichter en gevoel mij vroolijker dan +daar!”</p> +<p>„De luchtlaag, die deze planeet omgeeft, is aanmerkelijk +minder hoog dan die van onze aarde. Denkt u zelf bij ons op eenen berg +van middelmatige hoogte, dan zal die ijlere lucht ongeveer overeenkomen +met deze. Onze aardbarometers zijn helaas niet zoodanig ingericht, dat +wij ze op Mars kunnen gebruiken, om tot absoluut zekere vergelijkingen +en conclusiën te kunnen komen,” antwoordde Stiller.</p> +<p>„Doch dat daargelaten, uit uwe woorden kan ik mij volkomen de +buitengewone ontwikkeling van de borstkas van onze vrienden op Mars +verklaren: de longen zijn overeenkomstig de behoeften. Op dezelfde +eenvoudige wijze zullen zich ook wel alle andere eigenaardigheden der +Marsbewoners laten verklaren, die wij nog wel eens hier of daar zullen +ontmoeten,” hernam Piller, terwijl hij doorliep, en de andere +heeren zijn voorbeeld volgden.</p> +<p>„A propos!” vroeg Piller al doorwandelende, „is +het u ook niet opgevallen, dat onze Marsbewoners zulke buitengewoon +mooie oogen hebben?”</p> +<p>„In grootte en glans, steken zij zeer zeker bij de onze af. Er +gaat van de spiegels der ziel dezer Marsbewoners eene buitengewone +schittering uit.” <span class="pagenum">[<a id="xd21e1131" href= +"#xd21e1131" name="xd21e1131">93</a>]</span></p> +<p>„Juist gezien, Stiller! Ik heb nog nooit zulk eene prachtig +blauwe iris gezien; het is de ideaal-kleur voor een edel oog, en dan +dat weelderige krullende haar! Het zijn ware Zeus- en Junogestalten! +Frommherz had vandaag gelijk met zijne vergelijking.”</p> +<p>„Niet waar?” riep deze uit, verheugd over die opmerking. +„De Marsbewoners schijnen mij zoowel lichamelijk als geestelijk, +hoogstaande menschen te zijn.”</p> +<p>„Voor deze streek schijnt uw oordeel juist te zijn, afgaande +op hetgeen wij heden hebben ondervonden,” hernam Stiller.</p> +<p>Daar de zon was ondergegaan, besloten de heeren uit Zwaben, voor +heden hunne wandeling te staken, en terug te keeren naar hun tehuis, +waar zij het bezoek wilden afwachten van den grijsaard, die hen naar de +sterrenwacht brengen zou. Zij waren nog onderweg, toen de nacht zijne +donkere vleugels over het landschap begon uit te spreiden. In het +oosten werd het al lichter en lichter. De Maan kwam op en wierp haar +zilver licht over de stille, vredige landstreek.</p> +<p>„Dat is de groote Marsmaan, Deimos genaamd, die daar +schijnt,” verklaarde professor Stiller aan zijne tochtgenooten. +„Over eenige oogenblikken zult ge den tweeden wachter van Mars +zien, waarmede wij den vorigen nacht, gelukkig slechts in zeer +oppervlakkige aanraking zijn geweest.”</p> +<p>Juist, daar daagde ook de kleine Phoebus aan den horizont op. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1145" href="#xd21e1145" name= +"xd21e1145">94</a>]</span></p> +<p>„Welk een prachtig schouwspel!” riep Stiller verrukt +uit. „Waarlijk de Marsbewoners hebben ’s nachts geen +kunstverlichting noodig! Zij hebben niet alleen iederen nacht helderen +maneschijn, maar worden behalve dat, nog door twee schitterende +hemellichamen beschenen.”</p> +<p>„Dat is zeker, Mars is eene merkwaardige planeet,” +merkte Piller op, terwijl hij een oogenblik staan bleef om te kijken +naar de beide wachters, die een licht verspreidden dat bijna gelijk +stond met daglicht, en dat prachtige schaduwen te voorschijn riep.</p> +<p>„Het is alsof een sprookje werkelijkheid is geworden. Dat zou +voor u weder eene prachtige reden zijn om te drinken, Piller!” +spotte Dubelmeier.</p> +<p>„Wel ja, waarom niet, oude jongen, waarom niet! Te oordeelen +naar alles wat wij vandaag gezien hebben, geloof ik dat er op Mars nog +veel zal te bewonderen zijn, en de aanleidingen tot drinken tot een +bedenkelijk aantal zullen stijgen. Mijn lijfspreuk echter is die van +den ouden Griekschen wijsgeer: van niets te veel!”</p> +<p>Dubelmeier lachte.</p> +<p>„Lach toch niet zoo dwaas, gij watersnip, en volg zelf liever +ook zijn voorbeeld met uwe overdreven waterdrinkerij! Dat is een goede +raad, dien ik u als dokter geef.”</p> +<div class="figure xd21e1160width"><img src="images/p095.jpg" alt="" +width="505" height="720"></div> +<p>„De manen hier, komen mij aanmerkelijk grooter voor, dan +bijvoorbeeld onze wachter daar beneden,” merkte Frommherz op, met +deze <span class="pagenum">[<a id="xd21e1164" href="#xd21e1164" name= +"xd21e1164">96</a>]</span>woorden een einde makende aan de stilte, die +na Pillers laatste woorden was ontstaan.</p> +<p>„Dat is maar gezichtsbedrog, mijn waarde,” verklaarde +Stiller, „de manen van Mars zijn aanmerkelijk kleiner dan de maan +van onze aarde, maar ze staan veel dichter bij de hoofdplaneet dan dit +bij onze maan het geval is. Phoebus is van Mars slechts 9000 +kilometers, en de groote Deimos niet meer dan ongeveer 23.520 +kilometers verwijderd. Daardoor komt het, dat deze wachters van Mars +zoo ontzettend groot schijnen.”</p> +<p>Onder deze gesprekken waren de heeren bij hun vorstelijk verblijf +aangekomen. Daar wachtte hen reeds hun opmerkzame gastheer, van wien +zij dien dag reeds zooveel goeds en vriendelijks hadden ondervonden. De +hooge gestalte van den grijsaard, scheen hun in den maneschijn nog +statiger dan bij daglicht, het lange golvende grijze haar nog meer +zilverachtig en glanzend.</p> +<p>„Ziet hij er niet uit als een Patriarch uit den joodschen +tijd, toen eenvoud en reinheid van zeden, de schoonste deugden des +volks waren?” vroeg professor Stiller zachtjes aan zijn collega +Frommherz.</p> +<p>„Waarachtig, gij hebt gelijk! Laten wij onzen ouden heer, +wiens naam wij nog niet kennen eenvoudig Patriarch noemen. Die naam +past uitstekend voor hem, temeer waar hij ons heden in zijn vaderlijke +bescherming heeft genomen.”</p> +<p>Na eene korte stomme begroeting, geleidde <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1176" href="#xd21e1176" name= +"xd21e1176">97</a>]</span>de grijsaard de zonen der aarde, naar het +huis met het koepeldak. De weg daarheen voerde door een soort bosch met +hooge goed verzorgde boomen, op wier donkergroene, glanzende bladeren, +de trillende stralen der maan hun grillig spel dreven. Millioenen van +lichtgevende kevertjes gonsden in de zoele nachtlucht onder de boomen, +en de blauwe schijn van deze zich snel bewegende diertjes gaf den +indruk van snel ronddraaiende sterretjes. Lustig kabbelende beekjes, +wier oevers door sierlijke bruggen waren verbonden, kruisten den +weg.</p> +<p>De eigenaardige schoone wandeling had ongeveer een uur geduurd. Het +in den vorm eener rotonde opgetrokken gebouw, was beneden versierd met +eene rij borstbeelden op rood marmeren zuilen. Zij schenen de mannen +voor te stellen, die hier in het observatorium hadden gewerkt. Breede +trappen voerden naar het eigenlijke observatorium waar eenige mannen +reeds in hunne stille studie verdiept waren. De patriarch moest reeds +met hen gesproken hebben, want zoodra de vreemdelingen binnentraden, +stonden zij op, en noodigden met eene vriendelijke handbeweging deze +uit, hunne plaatsen in te nemen.</p> +<p>Stiller was verrast over de grootsche pracht der geheele inrichting. +Hoe armzalig leek hem, hierbij vergeleken, zijne eigen sterrenwacht, +daarginds op de Bopserhoogte bij Stuttgart! Hij trad op een der +reuzentelescopen toe, onderzocht hem even, en moest erkennen, dat de +lenzen aan <span class="pagenum">[<a id="xd21e1182" href="#xd21e1182" +name="xd21e1182">98</a>]</span>scherpte niets te wenschen overlieten, +ja zelfs alles overtroffen wat hij tot dusver van dien aard had leeren +kennen. Wat een rijkdom van verstand, moest hier op Mars +vertegenwoordigd zijn, om zulk fijn optisch werk, dat op zeer +wetenschappelijke nauwkeurige berekeningen berustte, te kunnen +uitvoeren.</p> +<p>De professor sloeg opmerkzaam den hemel gade. Hier en daar +ontwaardde hij hem bekende sterrenbeelden en sterren, ver in het westen +stond een opvallend groote rood schitterende ster, die in hooge mate de +aandacht van den professor trok. Dat kon slechts eene planeet zijn, die +daar fonkelend in het onmetelijk hemelruim zweefde; wellicht was het, +de opvallende nabijheid in aanmerking genomen, de aarde wel. Hij stelde +daarom den reuzenkijker zeer nauwkeurig in. Het vermoeden van professor +Stiller bleek juist te zijn. Dank zij de voortreffelijke scherpe +lenzen, en de reinheid van de Marsatmosfeer, herkende hij duidelijk +Moeder Aarde. Hij kon de verschillende zeeën en werelddeelen +onderscheiden. Van den Noordpool zuidwaarts gaande, was het zelfs +mogelijk de omtrekken van enkele landen langs de IJszee, en langs den +Atlantischen Oceaan vast te stellen, en daar, ja, daar had hij het, wat +nu in den kijker duidelijk zichtbaar was, daar moest zijn vaderland, +daar moest, naar den omtrek te oordeelen, Duitschland liggen.</p> +<p>Vroolijk opgewonden, deelde Stiller de gedane waarneming aan zijne +reisgenooten mede, en <span class="pagenum">[<a id="xd21e1188" href= +"#xd21e1188" name="xd21e1188">99</a>]</span>noodigde hen uit, door den +kijker een blik te werpen op het verre, dierbare vaderland.</p> +<p>De een na den ander gaf aan deze uitnoodiging gehoor.</p> +<p>„Het is ongeloofelijk, maar waar! Dit vergezicht is inderdaad +eenig in zijn soort! Voor de eerste maal zien wij op verren, verren +afstand de aarde en ons vaderland!” riep Hämmerle vol +geestdrift uit.</p> +<p>„Dat gezicht is werkelijk grootsch!” zeide Thudium.</p> +<p>„Dat is het,” bevestigde Piller.</p> +<p>De sterrenkundigen van Mars en de patriarch keken ook beurtelings +door den telescoop. Zij wisten immers reeds, vanwaar die zonderlinge +vreemdelingen in den vroegen morgen gekomen waren, en konden uit hunne +opgewondenheid bij het gadeslaan van een bepaald deel der verwijderde +planeet, wel opmaken, dat het deel, dat zich op het oogenblik in het +gezichtsveld van den telescoop bevond, het vaderland der gasten zijn +moest.</p> +<p>„Het is verbazend jammer, dat wij niet met onze +collega’s kunnen spreken! Wat zou dat een leerzaam onderhoud +zijn!” zei Stiller tot zijne metgezellen, toen zij na een stommen +groet het observatorium verlieten.</p> +<p>„In de eerste plaats moeten wij zoo spoedig mogelijk de taal +der Marsbewoners leeren. Die te kennen is voor ons onderzoekingswerk de +„<i lang="la">conditio sine qua non</i>,” sprak +Hämmerle. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1208" href= +"#xd21e1208" name="xd21e1208">100</a>]</span></p> +<p>„Dat is een waar woord, heer taalgeleerde!” liet Piller +er op volgen, en ook de andere heeren knikten toestemmend.</p> +<p>De beide wachters van Mars stonden als volle manen aan den hemel, +toen de heeren huiswaarts gingen. Als twee geweldige lichtgevende +bollen, zweefden zij in het luchtruim en wierpen hun zilver licht over +het stille landschap. Terwijl Phoebus, de dichtst bijzijnde en kleinere +maan, zich snel van het Westen naar het Oosten bewoog, trok de grootere +verder verwijderde Deimos, die minder haastig was dan haar gezellin, +kalm en statig in omgekeerde richting. Het was een schouwspel, +zóó wonderschoon, zóó eenig in zijn soort, +dat de zonen der aarde in luide bewoordingen lucht gaven aan hunne +bewondering over dien betooverenden nacht. Langzaam wandelden zij naar +huis, en genoten met volle teugen van de wonderen van een nacht op +Mars. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1213" href="#xd21e1213" name= +"xd21e1213">101</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch5" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2335">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK V.</h2> +<h2 class="main">LUMATA EN ANGOLA.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">De volgende weken gingen voor de gasten van den +Patriarch in gezellig verkeer met hem en de Marsbewoners voorbij. De +vreemdelingen gaven zich alle moeite, om zich voor hunne nieuwe +vrienden verstaanbaar te maken en tevens deze te verstaan. Ze schreven +daarom voor allerlei dingen de namen op zooals zij die hoorden +uitspreken. Daarop brachten zij deze dingen in verband met het doel +waarvoor zij gebruikt werden, en de eigenschappen, waardoor zij zich +onderscheidden, en kregen zoo op de meest eenvoudige wijze +langzamerhand den sleutel tot de taal zelve.</p> +<p>Al vlotte ook in het begin het gesprek slechts zeer langzaam, toch +deed het hun veel genoegen, dat zij langzamerhand de welluidende taal +begonnen te begrijpen, waarin zij de belooning vonden, voor de groote +moeite, die zij zich bij hunne studie moesten getroosten.</p> +<p>In de menschenwereld gaat alles slechts langzaam vooruit; nergens +gaat de ware vooruitgang <span class="pagenum">[<a id="xd21e1225" href= +"#xd21e1225" name="xd21e1225">102</a>]</span>met zevenmijlslaarzen. De +waarheid van die woorden ondervonden de zeven Zwabensche geleerden niet +alleen voor zichzelf bij hunne studiën, maar konden zij ook bij de +Marsbewoners waarnemen. Ofschoon zij eerst korten tijd daar vertoefden, +en hunne waarnemingen zich tot eene betrekkelijk kleine ruimte hadden +beperkt, waren zij toch reeds tot de overtuiging gekomen, dat de +bewoners van Mars een zeer hoogen trap van beschaving hadden bereikt, +die slechts het product kon zijn van eene eeuwenlange geestelijke +ontwikkeling.</p> +<p>Naarmate de heeren de hen omringenden beter konden verstaan, nam +hunne bewondering en waardeering voor deze hoogstaande menschen +toe.</p> +<p>Meer en meer vestigde zich bij hen de overtuiging, dat de +Marsbewoners, tenminste die, wier gasten zij waren, op de meest ideale +wijze—als menschen datgene vervulden, wat op aarde slechts de +besten en edelsten, dus altijd slechts enkele individuën +presteerden.</p> +<p>Wat zij zelf daar beneden op aarde hadden gedroomd van alles wat +schoon, waar en goed was, vonden zij hier in werkelijkheid terug, want +overal en in alles openbaarde zich de heerlijkste harmonie, alles +ademde schoonheid, goedheid en waarheid, en het geheele leven droeg den +stempel van kalme werkzaamheid.</p> +<p>Ongetwijfeld moest eene wijze regeering hier aan het hoofd van den +Staat staan, ofschoon de <span class="pagenum">[<a id="xd21e1235" href= +"#xd21e1235" name="xd21e1235">103</a>]</span>heeren van +overheidspersonen, die in hun vaderland zoo talrijk waren, hier niets +hadden gemerkt.</p> +<p>Zou dit leven vol licht en schoonheid ook zijne schaduwen, zijne +donkere zijde hebben? Deze vraag werd herhaaldelijk geopperd, wanneer +de heeren ’s avonds in de groote bibliotheek van hun tehuis onder +elkander zaten te praten. Een afdoend antwoord werd hierop nooit +gegeven—want gewoonlijk werd men het daarover eens, dat men, +alvorens een oordeel te kunnen vellen, eerst de taal volkomen meester +wezen moest.</p> +<p>Hierboven op Mars, was alles zoo heel anders als daar beneden op de +aarde.</p> +<p>De zeven Zwaben voelden zich in hun nieuw verblijf zóó +uitermate thuis, dat zij in het geheel niet meer aan een mogelijken +terugkeer schenen te denken; tenminste door geen der heeren werd daar +ooit over gesproken.</p> +<p>De Marsieten, zooals zij de Marsbewoners noemden, behandelden hen +als lieve oude vrienden, geheel als huns gelijken, en men bewees hun op +eene zoo fijn gevoelige wijze gastvrijheid, dat deze niets drukkends +had en zij integendeel daarvan een vroolijk dankbaar gebruik +maakten.</p> +<p>Ook de Argonaut was op praktische wijze onder dak gebracht; in alle +stilte had men op de weide, waar de ballon was neergedaald, eene ruime +loods gebouwd van plaatijzer en met glas overdekt. Daar was het +luchtschip in geborgen. De defecten die de ballon had bekomen, waren +door de Marsieten zóó meesterlijk hersteld, dat +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1248" href="#xd21e1248" name= +"xd21e1248">104</a>]</span>Stiller erover verbaasd stond. De handigheid +en vaardigheid, in zake de grootste moeilijkheden op het gebied van +luchtscheepvaartkunde, dwongen hem bewondering af. Waar de technici op +Mars bij het repareeren van den Argonaut blijk hadden gegeven van +zooveel praktische bekwaamheid, hoe groot moest dan wel hunne +theoretische ontwikkeling zijn! Wat konden zijzelf hier nog veel +leeren!</p> +<p>Dit vooruitzicht was zóó aanlokkelijk, dat Stiller +nauwelijks den tijd af kon wachten, waarop hij en zijne vrienden in +nauwere aanraking zouden komen met de mannen der wetenschap, hunne +collega’s op Mars.</p> +<p>De vraag, hoe zij de hun bewezen gastvrijheid zouden vergelden, +hield de zeven Zwaben dikwijls bezig, want het was hun duidelijk, dat +zij die maar niet altijd konden blijven aannemen, zonder daarvoor iets +in de plaats te geven. Zij besloten daarom, om later op de eene of +andere manier ieder naar zijne kundigheden den Marsieten van dienst te +zijn, en op gepaste wijze uiting te geven aan hunne dankbaarheid. Het +hoe, dat stond hun nog niet duidelijk voor den geest, doch zou zich +waarschijnlijk te eeniger tijd van zelf uitwijzen.</p> +<p>De tijd verliep; ze deden velerlei ervaringen op, en sloegen +meermalen een blik in de eigenaardige nieuwe wereld, waarin zij +leefden. Allereerst hadden zij uitgemaakt, dat hunne woonplaats zich +bevond op het Noordelijk halfrond <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1256" href="#xd21e1256" name="xd21e1256">105</a>]</span>van Mars +en wel op 15° breedte. Daar de breedte der keerkringen van Mars de +helft bedraagt van die der aarde, lag de 15° noorderbreedte hier +reeds in de zuidelijke heete luchtstreek. De gematigde luchtstreek van +Mars strekte zich zoowel noordelijk als zuidelijk tot op 35° +breedte uit. Daarboven en daaronder begon de koude luchtstreek. Terwijl +deze, zooals aan de geleerden werd medegedeeld, slechts zeer dun en +door een bepaald soort Marsbewoners bevolkt was, leefde het meerendeel +der Marsieten binnen de 35° breedte noordelijk en zuidelijk van den +equator. Het was dus slechts betrekkelijk een klein gedeelte van de +planeet, dat bewoond en productief gemaakt werd, maar het was volkomen +voldoende, om de tweehonderd en vijftig millioen, waarop het aantal +bewoners van Mars geschat werd, een goed bestaan te verzekeren. Dat dit +bestaan verband hield met de reuzenkanalen, was reeds lang vermoed, +naar aanleiding van de waarnemingen door professor Stiller en andere +natuurkundigen gedaan. Deze vermoedens werden zekerheid, nu professor +Stiller in de gelegenheid was, om de allereerste levensvoorwaarden op +Mars, persoonlijk te leeren kennen.</p> +<p>De atmosfeer van Mars kwam met die der aarde overeen; maar daar er +op Mars slechts kleine oceanen en binnenzeeën waren, bevatte de +dampkring die deze planeet omringde, minder waterdamp en vocht dan de +atmosfeer der aarde. Het natuurlijk gevolg daarvan was, eene +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1260" href="#xd21e1260" name= +"xd21e1260">106</a>]</span>wonderlijk heldere doorzichtige lucht, +waardoor de verst verwijderde voorwerpen dichtbij schenen, een diep +donkerblauwe hemel, maar tevens ook gebrek aan flinke regenbuien. +Weliswaar dauwde het in de heerlijk koele nachten zóó +sterk, dat planten en boomen hunne natuurlijke frischheid behielden, +maar deze vochtige neerslag alleen gaf niet voldoende water voor de +behoefte der plantenwereld. De Marsbewoners waren dus in den strijd om +hun bestaan genoodzaakt, aan dit gebrek in de natuur door kunst te +gemoet te komen. Op deze wijze ontstonden de kanalen, die zich tot in +de koude luchtstreken uitstrekten, en die het water, dat daar in den +zomer ontstond door het smelten der enorme ijsmassa’s, naar alle +richtingen voerden.</p> +<p>Reeds alleen de grootsche uitvoering dezer eeuwenoude waterwegen, +duizenden kilometers lang, die hier en daar samenvloeiden in +kunstmatige bassins, reuzenmeren gelijk, en de wijze waarop deze met de +grootste zorgvuldigheid werden in stand gehouden, wezen op den hoogen +trap van ontwikkeling der Marsbewoners, hun hoogen graad van +beschaving, en hun sterk ontwikkeld gemeenschapsgevoel. De regeling van +het water was volkomen in overeenstemming met het jaargetijde. Dank zij +deze inrichting en het onmetelijk aantal watertjes die naar alle +richtingen stroomden, was er op Mars nooit gebrek aan vocht. Het gevolg +daarvan was de weelderige en prachtige plantengroei, die de Zwaben weer +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1264" href="#xd21e1264" name= +"xd21e1264">107</a>]</span>telkens opnieuw moesten bewonderen. Daarbij +kwam de totale afwezigheid van wilde dieren, vergiftige slangen en +gevaarlijke insecten. Het was een eldorado, waar de zonen der aarde +waren terecht gekomen.</p> +<p>Deze talrijke kanalen waren tevens de beste en eenvoudigste +verkeerswegen der Marsbewoners. Geen wonder, dat hier dan ook eene +levendige scheepvaart was. De schepen, die zich op de waterwegen +bewogen, bedierven de heerlijke lucht niet door rookende schoorsteenen. +Alle vaartuigen, zoowel voor personen- als voor goederenvervoer, werden +door electriciteit bewogen en maakten een rustig en snel verkeer +mogelijk.</p> +<p>Met deze vaartuigen, die even doelmatig als gemakkelijk en sierlijk +waren ingericht, hadden de zeven Zwaben reeds menige groote reis +gemaakt. Zij hadden het overige land en zijne bewoners, daarbij echter +slechts vluchtig leeren kennen, daar die tochten hoofdzakelijk werden +ondernomen met het oog op de algemeene oriënteering. Wat zij +echter zagen, versterkte slechts hunne eerste goede indrukken, en +bevestigde hen in hunne overtuiging dat zij zich in een grootschen +Staat bevonden die voorbeeldeloos werd bestuurd. Niet alleen waren de +Marsbewoners van de verschillende luchtstreken overal dezelfde—d. +w. z. zij spraken dezelfde taal, en schenen onder dezelfde sociale +verhoudingen te leven, als hunne broeders in Lumata, zooals de kolonie +heette, waar de heeren uit Zwaben <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1270" href="#xd21e1270" name="xd21e1270">108</a>]</span>waren +aangeland,—maar ook viel op de verschillende plaatsen, die de +vreemdelingen bezochten, eene zekere gelijkheid van bezit op, en deed +hun de totale afwezigheid van werkelijke armoede aangenaam aan.</p> +<p>De geologische gesteldheid van Mars kwam vrijwel met die der aarde +overeen; ook hier vond men steen-formatie, en verschillende aardlagen, +in nagenoeg dezelfde volgorde als op aarde. De geologische +ontwikkelings-geschiedenis van Mars scheen dus met die der aarde +overeen te stemmen; alleen had Mars blijkbaar de verschillende +ontwikkelingsperioden sneller en vroeger doorgemaakt. Daarvoor getuigde +het totaal ontbreken van werkende vulkanen. Daarentegen was Mars rijk +aan allerlei heete bronnen; ook was er geen gebrek aan Fumarolen, (d. +w. z. openingen in den bodem op vulkanischen steengrond, waaruit +waterdampen opstijgen, die dikwijls met allerlei chemische dampen zijn +bezwangerd), noch aan Moffetten (gasbronnen waaruit koolzuur +stroomde).</p> +<p>Groote steden, zooals zij in de zoogenaamde beschaafde Staten der +aarde te vinden zijn, waren op Mars niet; er bestonden alleen kleinere +of grootere huizengroepen, die ieder op zich zelf geheel vrij lagen, +meestal in het groen. Alleen aan een groot meer, twee dagreizen +zuidwaarts van Lumata, hadden de Zwaben iets gevonden, wat eenigermate +op eene stad leek. Dat was eene grootere kolonie, met talrijke mooie +gebouwen, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1277" href="#xd21e1277" +name="xd21e1277">109</a>]</span>die straatsgewijze waren opgetrokken. +Een stad van paleizen scheen het wel, die zich onderscheidde door eene +zekere deftige kalmte, door overgroote reinheid, en de pracht der +publieke tuinen. De zonen der aarde konden met hunne zeer gebrekkige +spraakkennis, slechts te weten komen, dat deze plaats, Angola geheeten, +het hoofdverblijf was van de stammen der Wijzen, der Vroolijken, en der +Ernstigen. Maar wat waren dat voor stammen?</p> +<p>Toen zij thuis waren gekomen, vroegen zij daar den Patriarch naar; +deze glimlachte op eene eigenaardige wijze op die vraag en antwoordde +de nieuwsgierige heeren, dat hij later zelf eens met hen naar Angola +zou gaan, om hen met zijn broeders dáár bekend te maken, +die echter reeds lang op de hoogte waren van hunne aanwezigheid in +Lumata, hun afkomst en hunne reis naar Mars.</p> +<p>In den beginne werd al de tijd van de Tübinger heeren in beslag +genomen door het opschrijven hunner dagelijksche waarnemingen en der +ontvangen nieuwe indrukken en het aanleeren der taal. Langzamerhand +echter begonnen zij toch te verlangen naar hun vroeger beroep, dat hun +tot eene tweede natuur was geworden, en dat zij met zoo gunstig gevolg +in hun vaderland hadden uitgeoefend. Aan ernstige en voortdurende +bezigheid gewend, scheen hun het aangename, ideale, heerlijke leven op +Mars meer en meer als een verblijf in een soort luilekkerland toe. Hoe +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1283" href="#xd21e1283" name= +"xd21e1283">110</a>]</span>langer zij op Mars waren, hoe meer de +moeilijkheden, waarmede zij op de heenreis hadden te kampen gehad, op +den achtergrond werden gedrongen.</p> +<p>Er was reeds een vol jaar verloopen, sedert zij van de +Cannstatterweide hun tocht waren begonnen. Terwijl daar beneden de +winter met sneeuw en koude voor de deur stond, heerschte hierboven in +Lumata eene eeuwige lente, ofschoon de Marsieten het jaargetijde waarin +zij zich bevonden, eveneens vergevorderd noemden.</p> +<p>Was het slechts toeval, dat de zeven Zwaben ook op Mars bij +gewichtige aangelegenheden het heilig zevental terugvonden? Ook Stiller +kon daarvoor geen verklaring vinden, en stelde zich tevreden, het feit +te hebben vastgesteld.</p> +<p>Op Mars werd het jaar in zeven deelen verdeeld, die allen betrekking +hadden op de werkzaamheid en de rust in de natuur. Volgens de +berekening der aarde stond zulk een tijdsverloop gelijk met ongeveer +twee en vijftig dagen. Deze perioden heetten:</p> +<p>1 de tijd van het ontwaken,</p> +<p>2 de tijd van het zaaien,</p> +<p>3 de tijd der knoppen en bloesems,</p> +<p>4 de tijd der vruchten,</p> +<p>5 de tijd der schoven,</p> +<p>6 de tijd van het oogsten of der vreugde,</p> +<p>7 de tijd der ruste.</p> +<p>Langzamerhand hadden de zonen der aarde groote vorderingen in de +Marstaal gemaakt, zoodat <span class="pagenum">[<a id="xd21e1308" href= +"#xd21e1308" name="xd21e1308">111</a>]</span>zij nu ook eenig inzicht +kregen in de staatsorganisatie van het Marsvolk. Zij kwamen hoe langer +hoe meer tot de overtuiging dat zij hier te doen hadden met een +hoogstaande reusachtig groote demokratische gemeenschap, die niet +berustte op geweld, maar in stand werd gehouden door den vrijen wil des +volks, en den band van gemeenschappelijke belangen. Ieder individu +maakte zijn eigen welzijn aan dat der gemeenschap ondergeschikt, en +diende deze met al de kracht die in hem was. De geheele Staat vormde +een weliswaar groote, maar nauw verbonden familie, waar volkomen vrede +en eendracht heerschte. Aan het hoofd van den Staat stond de stam der +Wijzen of de handhavers van het gezag.</p> +<p>De bevolking van Mars werd in de volgende zeven stammen +onderscheiden:</p> +<p>1e de stam der Wijzen of de handhavers van het gezag.</p> +<p>2e de stam der Vroolijken (beeldende kunsten: schilders, +beeldhouwers en componisten).</p> +<p>3e de stam der Ernstigen (geleerden op elk gebied).</p> +<p>4e de stam der Opgewekten (uitbeeldende kunsten: musici en +tooneelspelers).</p> +<p>5e de stam der Zorgenden (akker- en tuinbouwers en bedienden).</p> +<p>6e de stam der Ondernemenden (handels- en verkeersmenschen).</p> +<p>7e de stam der Vindingrijken (industrieelen). <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1326" href="#xd21e1326" name= +"xd21e1326">112</a>]</span></p> +<p>De laatste zes stammen waren volkomen gelijk in aanzien. De eerste +stam bestond uit de meest ervarene, de oudste, maar vooral de meest +geachte mannelijke en vrouwelijke individuën der overige zes +stammen.</p> +<p>De grootste stam, die in aantal de andere verre overtrof, was die +der Zorgenden.</p> +<p>Omtrent de toelating tot een der stammen, die der Wijzen +uitgezonderd, besliste alleen neiging en bekwaamheid. Overgang van den +eenen stam naar den ander was op bepaalde tijden, na afgelegd examen +mogelijk. Niemand was gebonden, en juist dit volslagen gemis aan dwang +scheen hierboven de hoofdoorzaak te zijn van den hoogeren trap van +ontwikkeling, waarop de verschillende beroepen stonden.</p> +<p>Eene natuurlijke, verstandige eerzucht, om alles zoo goed te doen +als maar mogelijk was, bezielde alle Marsbewoners, en deed niet alleen +ieder op zich zelf alle krachten inspannen, maar was tevens oorzaak, +dat zij daarin maat hielden en voor overdrijving bewaard bleven.</p> +<p>Daar er op Mars geen geld in omloop was, heerschte er ook niet, dat +afschuwelijke gehaast en gejaag, dat lichaam en geest beide afmat, om +dat te verdienen; zooals dit beneden op de aarde het geval was. +Geldzorgen waren op Mars onbekend. Wat de een voortbracht werd omgezet +in dagelijksche behoeften voor de zijnen.</p> +<p>Tot het levensonderhoud werd ook gerekend eene zekere mate van +levensvreugde, die zoowel <span class="pagenum">[<a id="xd21e1340" +href="#xd21e1340" name="xd21e1340">113</a>]</span>de beeldende als +uitbeeldende kunsten te genieten geven.</p> +<p>De hoogste roem en de grootste eer bestond in de algemeene erkenning +en waardeering, en deze kon ieder zich verwerven door trouwe +plichtsbetrachting. Voor alles wat gepresteerd werd boven den gewonen +verplichten arbeid, dus daar waar de eigenlijke verdienste tegenover de +gemeenschap begint, ontvingen de Marsieten eene tevredenheidsbetuiging +van den stam der Wijzen, en werd hun openlijk hulde gebracht, terwijl +zij hierdoor op hoogeren ouderdom het recht hadden deel uit te maken +van dezen stam, die zoo hoog in aanzien stond.</p> +<p>Het gemeenschapsleven op Mars was in zijn eigenaardigen vorm slechts +daardoor mogelijk, dat allen zich solidair voelden. De algemeene +stelregel, dat ieder individu op zich zelf alles moet doen wat der +gemeenschap van nut kan zijn en alles moet nalaten, wat den medemensch +kan schaden of verdriet doen, werd hier reeds sinds onheugelijke tijden +in praktijk gebracht. Daardoor werd de eigenliefde, een gezond en +geoorloofd egoïsme, niet vernietigd. De natuurlijke drang tot +zelfbehoud van ieder mensch op zich zelf, werd krachtig in stand +gehouden door de erkenning der eenvoudige stelling: dat van het wel en +het wee van den naaste, ook eigen wel en wee afhangt, dat het bloeien +en gedijen van anderen onafscheidelijk is verbonden met eigen bloeien +en gedijen, en dat anderer ellende <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1346" href="#xd21e1346" name="xd21e1346">114</a>]</span>ook vast +en zeker eigen lijden met zich brengt.</p> +<p>Deze eenvoudige en natuurlijke moraal, die de grondslag is der +reinste naastenliefde (altruïsme), en die ieder geestelijk normaal +mensch er toe brengt, om als bij instinct het goede te doen en het +kwade na te laten, werd op Mars in haar vollen omgang toegepast. De +oorzaak van alle kwaad op aarde, de lage zelfzucht, die daar beneden +allerlei wetten en verordeningen noodzakelijk maakte, werd op Mars niet +gevonden. Naastenliefde, waarheid en eene groote mate van opgewektheid, +sloten zelfs de gedachte aan laag egoïsme uit.</p> +<p>Het volk hierboven scheen een bond van broeders en zusters die, +ontwikkeld, waar, vrij en goed, het ideaal van den reinen mensch +verwezenlijkten.</p> +<p>Hoe klein kwamen zich de zonen der aarde hier voor, toen zij +langzamerhand de grondbeginselen leerden kennen, waarop het staatswezen +zoowel als het openbare en privaatleven der Marsieten berustten; en +deze grondbeginselen waren voortgekomen en voortgeplant door een +uitstekend geregelde algemeene en vrije opleiding der Marsjeugd. De +ideale school der toekomst, zooals professor Hämmerle zich die in +Tübingen had gedroomd,—bleek hier op Mars reeds eene oude +inrichting te zijn, waarvan de goede resultaten reeds lang waren +gebleken.</p> +<p>De stelregel der Marsieten was, de jeugd zoowel lichamelijk als +geestelijk, goed te ontwikkelen, <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1357" href="#xd21e1357" name="xd21e1357">115</a>]</span>want hoe +beschaafder en tevens lichamelijk krachtiger een individu is, des te +beter is hij in staat de plichten te vervullen, die als mensch en als +burger van den Staat op hem rusten.</p> +<p>Het onderwijs bepaalde zich daarom niet tot eenvoudige elementaire +onderwerpen, maar strekte zich uit tot de geschiedenis en de kennis der +staatsinrichting, tot de wetenschap van de wetten der natuur, en de +kennis van de meesterwerken der Marsliteratuur zoowel in proza als in +poëzie. Hand in hand daarmede ging het onderricht in de algemeene +lichaamsbouw- en gezondheidsleer, die in overeenstemming was gebracht +met den leeftijd der leerlingen.</p> +<p>De namiddagen, waarop geen onderwijs werd gegeven, waren gewijd aan +allerlei gymnastische spelen. Na verloop van een bepaalden schooltijd, +werden wedstrijden gehouden, en die daarin de overwinning behaalden, +werden tot eene hoogere klasse bevorderd. Op deze eenvoudige wijze kwam +eene duidelijke scheiding tot stand tusschen de scholieren die +werkelijk talent hadden en hen die minder begaafd waren. Voor de +eersten stond dan de weg open tot de kunstscholen of andere +inrichtingen van hooger wetenschappelijk onderwijs. Die hoogere +ontwikkeling was gemeengoed van het geheele volk, en geen aanmatigende +middelmatigheid kon op Mars tot aanzien komen.</p> +<p>„Wij, aardbewoners, zijn toch ongelukkige stumpers, vergeleken +bij die prachtkerels hierboven; <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1365" href="#xd21e1365" name="xd21e1365">116</a>]</span>wat is +het leven daar beneden op aarde vergeleken bij het leven hier! Hier, +reine heldere zonneschijn, daar beneden donkere sombere nevel. Wat +staat die zoo hoog geprezen beschaving der meest ontwikkelde +natiën ontzettend ver achter bij die van het volk op +Mars!”—zeide op zekeren dag Brummhuber, terwijl de heeren +aan tafel zaten.</p> +<p>„Reeds daar beneden op onze planeet vermoedde ik dat wij hier +menschen zouden vinden, die de volmaaktheid nabij kwamen, maar ik moet +erkennen, dat mijne verwachtingen in elk opzicht zijn +overtroffen,” antwoordde Stiller.</p> +<p>„Wij kunnen de menschen hier niets, totaal niets aanbieden, en +dat drukt mij persoonlijk zeer,” merkte Thudium op.</p> +<p>„Wat hebben wij hun aan te bieden? Misschien ons pessimisme, +onze afschuwelijke zelfzucht, of de onwaarheid, die ons leven +vergiftigt; alle kenmerken van onze hooge beschaving!” riep +professor Piller uit.</p> +<p>„Gij hebt helaas maar al te zeer gelijk, Piller,” +bevestigde professor Stiller. „Op Mars vindt men reeds datgene +wat waarschijnlijk eerst na verloop van eeuwen den menschen op aarde +zal ten deel vallen.”</p> +<p>„Zouden zij het wel ooit zoover brengen,” zuchtte +Frommherz.</p> +<p>„Daaraan valt niet te twijfelen,” hernam Hämmerle. +„Mars heeft zonder twijfel eens dezelfde, althans dergelijke +phasen van ontwikkeling moeten <span class="pagenum">[<a id="xd21e1379" +href="#xd21e1379" name="xd21e1379">117</a>]</span>doorloopen als de +volkeren op aarde, maar de beschaving hier, dateert van veel +vroeger.”</p> +<p>„Ja zeker! <span class="corr" id="xd21e1383" title= +"Bron: van">Van</span> duizenden en duizenden jaren. De vraag is maar, +of wij in verband met de ontaarding van ons ras—ik leg +bijzonderen nadruk op die ontaarding—of wij wel ooit in staat +zullen zijn, een zelfden trap van ontwikkeling en beschaving te +bereiken als de Marsbewoners. Ik voor mij twijfel er aan!” riep +Piller uit en trachtte zijne opgewondenheid te bedaren met een slok +wijn.</p> +<p>„Piller, gij zijt pessimist, en onrechtvaardig als +altijd!” merkte Dubelmeier op.</p> +<p>„Ik, pessimist en onrechtvaardig! Wat bedoelt gij +daarmede?”</p> +<p>„Daarover wensch ik niet met u te redetwisten.”</p> +<p>„Zoo, zoo, gij wilt mij dus beleedigen?”</p> +<p>„Ik denk er niet aan, daarvoor houd ik veel te veel van u, en +acht ik u veel te hoog, mijn oude alcoholist! Maar mijns inziens is het +pessimistisch en onrechtvaardig, wanneer gij maar zoo botweg verklaart, +dat de volken der aarde ongeschikt zijn voor verdere ontwikkeling en +beschaving.”</p> +<p>„Ik ben het met vriend Dubelmeier eens,” bracht +professor Stiller in het midden. „Daar hebt ge nu bijvoorbeeld +ons, Piller!”</p> +<p>„Neen maar, prachtige voorbeelden!” bromde Piller, die +door een flinken slok wijn zachter gestemd scheen. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1401" href="#xd21e1401" name= +"xd21e1401">118</a>]</span></p> +<p>„Zeker, voorbeelden van menschenkinderen, zooals ik, zonder al +te groote zelfverheffing, durf beweren,—wij vertegenwoordigen tot +op zekere hoogte de toekomst. De algemeene beschaving en de +ontwikkeling van het zedelijk bewustzijn, waarvan wij op het oogenblik +de dragers zijn, zal later meer en meer het eigendom worden van alle +beschaafde volken der aarde.”</p> +<p>„Geloove dat, wie wil!”</p> +<p>„Ik geloof het niet alleen, ik ben er vast van overtuigd, en +wel op grond van de ontwikkelings-geschiedenis der +menschheid.”</p> +<p>„Stiller, ik zal u niet tegenspreken, want ik wil mij niet nog +meer boos maken, maar mij er integendeel in verheugen, dat ik hierboven +in dit heerlijke Lumata mag zitten.”</p> +<p>„Dat is een verstandig woord, waarvoor u alle eer toekomt. En +nu vrede, waarde vrienden!” riep Frommherz.</p> +<p>„Akkoord,” riep Brummhuber uit.</p> +<p>Eenige dagen waren na dit gesprek verloopen. Toen verscheen Eran, de +patriarch uit den stam der Ouderen, weder eens in de woning zijner +gasten, en noodigde de heeren uit, langs den kortsten weg met hem naar +Angola te reizen. Allen juichten dit plan toe. Ditmaal zouden de Zwaben +officieel te Angola door den stam der Wijzen worden ontvangen.</p> +<p>Deze was geheel voltallig, daar men buitendien nog verschillende +vragen wenschte te behandelen. Ook de stam der Ernstigen kwam opdagen, +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1419" href="#xd21e1419" name= +"xd21e1419">119</a>]</span>om in een vergadering, zooals af en toe +gehouden werd, over eenige wetenschappelijke onderwerpen van gedachten +te wisselen.</p> +<p>De ontvangst van de kinderen der aarde te Angola liet niets te +wenschen over. Hun wondervolle en snelle tocht van de aarde door het +onmetelijke wereldruim naar „het kind des +lichts”—zooals de Marsieten hunne schoone planeet +noemden,—was begrijpelijkerwijs het voornaamste onderwerp der +gesprekken, en van aller levendige belangstelling. Bij de eerste +zitting van den stam der Ernstigen, die in een rijk versierde zaal van +een marmeren paleis plaats had, zette professor Stiller de +verschillende omstandigheden uiteen, die hem hadden doen besluiten, tot +de samenstelling van den Argonaut en het ondernemen van de moeilijke +reis, die zoo uitstekend was geslaagd. Hij vertelde hun verder, van +zijn vaderland, van de volken van Europa en van de aarde in het +algemeen.</p> +<p>Deze laatste was den Ernstigen welbekend. De voorstelling die zij +zich daarvan, dank zij hunne buitengewoon scherpe instrumenten en hun +verbeeldingskracht, hadden gemaakt, kwam vrijwel met de werkelijkheid +overeen. Zoo wisten de geleerden van Mars, dat het derde „kind +des lichts” (met dien naam bestempelden de Marsieten alle +planeten) de Aarde, aan de polen groote ijsmassa’s vertoonde, +waardoor een aanzienlijk gedeelte van het zeewater in boeien geslagen +was, en dat de oppervlakte der aarde voor <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1425" href="#xd21e1425" name="xd21e1425">120</a>]</span>meer dan +70 % uit water bestond. Dat de dampkring, die de aarde omringde, +<span class="corr" id="xd21e1427" title="Bron: 1ijk">rijk</span> aan +waterdamp moest zijn, leidden zij af, uit de verhouding van het vaste +land tot het water. Zij waren volkomen op de hoogte van de dichtheid +der aarde, kenden de verdeeling in een oostelijk en westelijk en een +noordelijk en zuidelijk halfrond, de snelheid waarmede zij draaide om +haar eigen as en die waarmede zij zich bewoog om het „eeuwige +licht,” de zon, en dergelijke meer.</p> +<p>Ook van ieder werelddeel afzonderlijk hadden zij een juist begrip en +dit ging zelfs zoover, dat zij verschillende groote landen konden +onderscheiden. Het was daarom voor de geleerde vreemdelingen niet zoo +bijzonder moeilijk om met de Marsieten als het ware eene wandeling te +maken over de aarde, waarvan deze reeds zooveel kennis hadden opgedaan. +Ze gaven eene nauwkeurige beschrijving van hun vaderland, en vertelden +van de plaats aan den Neckar, vanwaar zij naar Mars waren +getrokken.</p> +<p>Zoowel de Wijzen als de Ernstigen luisterden met levendige +belangstelling naar deze verhalen, die nog vermeerderde, toen zij +bemerkten, dat de zeven Zwaben op aarde eveneens tot een zekeren stam +der Wijzen behoorden.</p> +<div class="figure xd21e1435width"><img src="images/p121.jpg" alt="" +width="509" height="720"></div> +<p>De heeren werden daarom uitgenoodigd, om de verzamelde élite +der Marsieten nader in te lichten omtrent de verschillende beroepen +door hen uitgeoefend, d. w. z. de omstandigheden te schilderen, +waaronder zij op aarde onder hunne <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1439" href="#xd21e1439" name= +"xd21e1439">122</a>]</span>medemenschen verkeerden. Tevens werd de +wensch geuit, dat de vreemdelingen een nauwkeurig beeld zouden +ontwerpen van het leven en streven van de bewoners der aarde, waarmede +men dan de bestaande toestanden op Mars zou vergelijken.</p> +<p>Er werd bepaald, dat ieder der professoren op bepaalde dagen, twee +voordrachten houden zou, de eene zakelijk en de andere over het +onderwerp dat de algemeene belangstelling had gaande gemaakt: de +bewoners der aarde en de trap van beschaving waarop zij stonden.</p> +<p>De professoren kweten zich inderdaad meesterlijk van die taak. Zij +vertelden van den bestaanden toestand der verschillende takken van +wetenschap in de verschillende beschaafde landen van Europa, meer in +het bijzonder die van Duitschland, en lieten open en eerlijk het volle +licht schijnen op de politieke en sociale aangelegenheden en den strijd +die tusschen de verschillende, om den voorrang twistende, natiën +gevoerd werd. Zij schilderden daarbij al de middelen van list, geweld +en geslepenheid, die daarbij werden in praktijk gebracht en verklaarden +den Marsieten dat men dit alles op de aarde met den naam van diplomatie +bestempelde. Zij verzwegen daarbij niet de treurige verschijnselen, die +zich voordeden bij den steeds feller wordenden strijd om het bestaan, +en de moeilijkheid voor het meerendeel der menschen om zelfs in hunne +allereerste levensbenoodigdheden te voorzien; niet alleen <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1446" href="#xd21e1446" name= +"xd21e1446">123</a>]</span>in de lagere standen, maar zelfs bij de meer +ontwikkelden.</p> +<p>Zij bekenden onomwonden, dat bij helaas alle beschaafde volken der +aarde aan den drang tot vooruitgang allerlei moeilijkheden werden in +den weg gelegd door verschillende belemmerende instellingen en +kleingeestige bepalingen, en dat het meerendeel der zoogenaamde +beschaafde volken, in weerwil van den ontzettenden vooruitgang der +techniek en der natuurwetenschappen, nog altijd ver verwijderd was van +het ideaal eener reine levensbeschouwing. Hieraan beantwoordde slechts +een klein aantal der inderdaad hoogst beschaafden, en ook deze kleine +schaar van uitverkorenen was eenigermate aangestoken door de ergste en +gevaarlijkste kwaal dezer eeuw: de lafheid. Men zou het onder de +beschaafde natiën op aarde—om van de minder beschaafde +geheel te zwijgen—niet wagen om open en eerlijk datgene te zeggen +wat men dacht, uit vrees daarmede invloedrijke personen te kwetsen, en +zijn eigen bestaan in gevaar te brengen. Daarom waren overtuiging en +handelingen ook zelden met elkaar in overeenstemming. Tengevolge +daarvan heerschte overal, in meerdere of mindere mate, gebrek aan moed +en eerlijkheid der overtuiging, en stond de leugen—het kind der +huichelarij—de zegepraal der waarheid in den weg, en was oorzaak, +dat nog zeer vele instellingen bleven bestaan, die hadden bewezen op +den duur onhoudbaar te zijn; ongezonde en <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1450" href="#xd21e1450" name= +"xd21e1450">124</a>]</span>onverstandige toestanden die geenszins in +overeenstemming waren met eene reine wereldbeschouwing en het +werkelijke welzijn des volks.</p> +<p>Met groote vreugde hadden zij daarom op Mars toestanden +aangetroffen, die zoo geheel in overeenstemming waren met het ideaal +des levens en het reine mensch-zijn, zooals zij zich dat hadden +gedacht, en naar welker verwezenlijking door de beste der natiën +daar beneden op de aarde zoo vol ijver werd gestreefd.</p> +<p>Alle heeren uitten zich min of meer op deze wijze.</p> +<p>Frommherz voegde daaraan nog eenige beschouwingen toe over de +godsdienstige en kerkelijke instellingen in Duitschland.</p> +<p>De Wijzen en Ernstigen hadden met alle aandacht naar deze vertoogen +van de zonen der aarde geluisterd. Hunne wetenschappelijke +uiteenzettingen bevatten voor de Marsieten niets nieuws. Zooveel te +meer belangstelling toonden zij voor de sociale en andere toestanden, +die hunne gasten hun met zulke levendige kleuren hadden geschilderd. +Geen geluid werd gedurende de lange voordrachten vernomen.</p> +<p>Toen Stiller had aangekondigd, dat de voordrachten waren afgeloopen, +belegden de Wijzen en Ernstigen eene vergadering, waarvan de zeven +Zwaben waren uitgesloten. Het resultaat dezer bespreking zou hun later +worden medegedeeld.</p> +<p>„Wat zouden die van plan zijn?” vroeg Frommherz bezorgd. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1464" href="#xd21e1464" name= +"xd21e1464">125</a>]</span></p> +<p>„Wel, ik denk, dat zij eene scherpe critiek zullen uitoefenen +op onze voordrachten, waartoe zij alleszins gerechtigd zijn!” +antwoordde Stiller.</p> +<p>„En ons dan in den gezwinden pas laten vertrekken, let eens +op!” voegde Brummhuber daaraan toe.</p> +<p>„Daartoe zijn onze gastheeren veel te fatsoenlijk,” +hernam Piller, „ofschoon de Marsieten volkomen in hun recht +zouden zijn, wanneer zij ons in overweging gaven, eindelijk eens aan +onzen terugkeer te gaan denken.”</p> +<p>„Laten wij maar rustig afwachten wat komen zal,” besloot +Dubelmeier.</p> +<p>„Daar zal wel niet veel anders op zitten,” zuchtte +Frommherz, wiens geweten hem een weinig plaagde met betrekking tot +zijne godsdienstige en kerkelijke beschouwingen.</p> +<p>Toch waren de zonen der aarde eenigszins onrustig, terwijl zij met +elkander wandelden door de heerlijke parken van het wonderschoone +Angola, gedurende de vergadering der Marsieten.</p> +<p>Den volgenden dag, den tiende dien zij in Angola doorbrachten, +werden de Zwaben weder op plechtige wijze binnengeleid in de groote +zaal, waar zij hunne voordrachten hadden gehouden.</p> +<p>De oudste onder de Ouden, eene echte Hunnengestalte, Anan geheeten, +stond op en begroette hen hartelijk.</p> +<p>„Mijn waarde vrienden,” aldus sprak hij hen aan, +„wij allen hebben met groote aandacht en levendige belangstelling +geluisterd naar hetgeen <span class="pagenum">[<a id="xd21e1484" href= +"#xd21e1484" name="xd21e1484">126</a>]</span>gij ons omtrent de +algemeene en bijzondere toestanden op uw wereldbol hebt medegedeeld. +Deze mededeelingen hebben eigenaardige gevoelens en gewaarwordingen in +ons wakker geroepen, die wij eerst in alle bedaardheid voor ons zelf +wilden verwerken, alvorens u onzen dank te betuigen, en tegelijkertijd +antwoord te geven op hetgeen wij hebben gehoord. Dit is dan ook de +reden, waarom wij eene bijzondere vergadering hebben belegd. In de +eerste plaats danken wij u voor de oprechtheid, waarmede gij ons het +leven der volken op uw planeet hebt geschilderd. In het eerste +oogenblik schenen uwe verhalen ons sprookjes, en wij zouden ze ook als +zoodanig hebben beschouwd, wanneer wij niet overtuigd waren, van den +ernst uwer levensopvatting, van uwe rechtschapenheid en eerlijkheid. +Wij hebben niet tevergeefs uw leven te Lumata gadegeslagen. Het +resultaat dier waarnemingen was de uitnoodiging om hierheen te komen, +waarmede wij u een blijk hebben gegeven van onze achting en ons +vertrouwen. En nu kom ik tot uwe mededeelingen terug. Te vergeefs +hebben wij gebladerd in de geschiedenis van ons verleden, om daarin +zulke barbaarsche en door bedrog en onwaardigheid beheerschte +toestanden te vinden, als zij bij u, zoowel in het private als in het +openbare leven nog schijnen te bestaan; die hebben wij gelukkig niet +gekend. Zeer zeker heeft het ook ons niet ontbroken aan innerlijken +strijd, aan bittere teleurstellingen van allerlei <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1486" href="#xd21e1486" name= +"xd21e1486">127</a>]</span>aard, totdat wij eindelijk zijn geraakt tot +die levensomstandigheden en levensopvattingen, die gij nu in ons +bewondert. Onze ontwikkeling is echter minder moeilijk, minder pijnlijk +geweest dan de uwe. Reeds van oudsher had bij ons,—bij de groote +massa des volks,—de gedachte wortel geschoten, dat het niet onze +bestemming was om te blijven staan op den lagen trap van beschaving, +maar dat wij onze krachten moesten inspannen om hooger te stijgen. Deze +hoogere ontwikkeling tot de ideale vrijheid kon alleen worden bereikt +door eene geleidelijke verstandelijke ontwikkeling, die ons vatbaar +maakte voor het hoogere licht der waarheid.</p> +<p>„Gij, waarde vrienden, hebt gedurende uw verblijf te onzent +langzamerhand de wegen leeren kennen, die wij hebben ingeslagen om dit +hoogere doel te bereiken, wegen, die wij ook nu nog bewandelen en ook +in de toekomst zullen blijven bewandelen, omdat zij bewezen hebben de +rechte te zijn. Daarover zal ik dus niet meer spreken. Ik wil gaarne +toegeven, dat wij het bij onze ontwikkeling gemakkelijker hebben gehad +dan dit bij u op aarde het geval geweest is en nog is. Wij hebben hier +een volk, dat vrijwel één is, in taal, denken en voelen, +wat op uwe planeet niet het geval is. Wij konden ons daarom met veel +minder moeite en zonder dien door u geschilderden +moord-in-het-groot,—door u oorlog genoemd,—opwerken tot +dien hoogen trap van beschaving, die uw ideaal zoo nabij komt. Wij +hadden <span class="pagenum">[<a id="xd21e1490" href="#xd21e1490" name= +"xd21e1490">128</a>]</span>dus die vreeselijke verwarringen niet te +overwinnen, die uw geluk en vooruitgang zoo hinderlijk in den weg +staan, en voortdurend bedreigen.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e1493" title= +"Niet in bron">„</span>Bij ons heerscht reeds sedert onheuglijke +tijden een zeker gemeenschapsgevoel, eene broederlijke verhouding, die +den grondslag van ons bewustzijn vormt, en de drijfkracht is onzer +handelingen.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e1497" title= +"Niet in bron">„</span>Bij u ontbreekt, helaas, dat machtige +gevoel van solidariteit, of is althans niet in die mate aanwezig, als +het voor algemeen welzijn noodig mag worden geacht. De oorzaak van den +lageren trap waarop gij staat, ligt mijns inziens in gebrek aan die +eenvoudige natuurlijke moraal die op ons leven zulk een gunstigen +invloed uitoefent.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e1501" title= +"Niet in bron">„</span>Het deed ons pijnlijk aan, te hooren hoe +bij u iedere schrede op den weg van vooruitgang wordt gekocht met bloed +en tranen, en hoe daarvoor velen moeten worden opgeofferd; en +toch—gij hebt het zelf gezegd—het moet en zal ook bij u op +aarde eenmaal anders en beter worden. Gijzelf zijt daarvoor de levende +getuigen, want gij toont reeds heden datgene, wat naar uwe getuigenis, +in later tijd de groote massa wezen zal.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e1505" title= +"Niet in bron">„</span>Wakkere brave mannen van uw geestelijke +ontwikkeling, moeten daarom daarbeneden op de aarde arbeiden aan de +geestelijke ontwikkeling hunner medemenschen en broeders. Wanneer ieder +voor zich, bij dat moeilijke werk, ook al geene volle bevrediging +vindt, bedenk dan dat <span class="pagenum">[<a id="xd21e1508" href= +"#xd21e1508" name="xd21e1508">129</a>]</span>de gevolgen van het +arbeiden aan het werk der volmaking uwer medemenschen niet u, maar uwe +nakomelingschap ten goede komen zal. Wij raden u daarom: „Keert +naar uwe aarde terug.”</p> +<p>„O Hemel, had ik het niet gedacht,” zuchtte bij deze +woorden professor Frommherz.</p> +<p>„Houd toch uw mond, gij klager”,—voegde professor +Piller hem allesbehalve vriendelijk toe.</p> +<p>„Keert terug naar uwe Zwaben, naar het brave volk uit welks +midden gij zijt voortgekomen en wijdt u aan het verheven werk zijner +volmaking. Het zij verre van ons u te willen wegjagen, gij zijt en +blijft onze lieve gasten.”</p> +<p>„Goddank,” mompelde Frommherz.</p> +<p>„Maar ik moet eerlijk bekennen, en ik spreek hiermede uit naam +mijner broeders en zusters,—gij zijt de eerste, maar ook de +laatste vreemdelingen,—die van een der andere kinderen des +Lichts, tot ons komen mogen; want dit is de hoofdzaak, het eigenlijk +resultaat onzer bespreking.</p> +<p>„In het belang van ons volk, wenschen wij geen verder verkeer +met anderen. Dit doelt niet op u, want,—ik herhaal het hier +nogmaals nadrukkelijk—gij zijt onze lieve gasten en vrienden. +Maar wij nebben geen enkelen waarborg, dat er niet eenmaal menschen tot +ons zouden kunnen komen, die niet even hoog staan als gij, wier gedrag, +bij een langer verblijf, waarschijnlijk tot allerlei onaangenaamheden +aanleiding geven zou, en eindelijk hunne verwijdering van hier zou +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1523" href="#xd21e1523" name= +"xd21e1523">130</a>]</span>tengevolge moeten hebben. Dat willen wij ons +besparen.</p> +<p>„Uwe stoutmoedige reis zal u weliswaar niet zoo spoedig worden +nagedaan. Men kan echter niet weten, en daarom hebben wij reeds nu +strikte orders gegeven geen luchtschip meer te laten landen, waar het +ook vandaan moge komen, al was het zelfs uit uw geliefd Zwaben. Blijf +bij ons, wanneer gij wilt, of keer na korter of langer tijd weder met +uw luchtschip huiswaarts, wij laten dit aan uw eigen goedvinden over en +blijven steeds uwe oprechte vrienden! En nu, lieve broeders en +zusters”—wendde Anan zich tot de +Marsieten,—„roept het met mij uit: Heil, geluk en +voorspoed, zij den zeven Zwaben, onzen lieven eersten en eenigen +gasten.” <span class="pagenum">[<a id="xd21e1527" href= +"#xd21e1527" name="xd21e1527">131</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch6" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2346">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK VI.</h2> +<h2 class="main">IN HET LAND DER UITGEWORPENEN.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Met zeer gemengde gevoelens keerden de heeren van +Angola naar Lumata terug. Zouden zij op Mars blijven of heengaan? Dat +was de eerste en gewichtige vraag, die hen de eerstvolgende maanden +bezighield.</p> +<p>„Al hebben de Marsieten te Angola ons nu niet direct op straat +gezet, toch hebben zij ons duidelijk te kennen gegeven, dat het zoo +langzamerhand tijd wordt onzen ransel te pakken,” zeide Piller op +zekeren dag tot zijn collega Stiller.</p> +<p>„Gij hebt gelijk, en ik moet u ook oprecht bekennen, dat mij +dit werkelooze leven en die groote gastvrijheid, die ons wordt bewezen +en waarvoor wij op geen enkele wijze onze dankbaarheid toonen kunnen, +zwaar begint te vallen. Wij moeten toch eens weer aan vertrekken +denken, want wij kunnen hier toch niet tot aan het einde onzer dagen +blijven.”</p> +<p>„Hm, hm! Toch verlaat ik Lumata ongaarne, het scheiden zou mij +inderdaad moeilijk vallen; wanneer ik denk aan onze reis hierheen en +aan <span class="pagenum">[<a id="xd21e1541" href="#xd21e1541" name= +"xd21e1541">132</a>]</span>al de moeilijkheden, waarmede wij te kampen +hebben gehad, dan kan ik er van griezelen, wanneer ik aan terugkeeren +denk! Maar toch moet dit gebeuren, daarover kan en mag geen twijfel +bestaan, het is dus alleen maar de vraag wanneer. Laten wij het dus +maar een poosje afwachten!” antwoordde Piller.</p> +<p>„Op die manier spreken er ook de andere vrienden over, waarde +Piller. Alleen Frommherz maakte een uitzondering, die ontwijkt zooveel +mogelijk iedere bespreking, die op onzen terugkeer betrekking +heeft.”</p> +<p>„Dat wil ik graag gelooven,” merkte Piller lachend op, +„onze waarde vriend Fridolin is overgelukkig dat hij hier mag +vertoeven en krijgt het benauwd, wanneer wij over eene thuisreis +beginnen te spreken. Ik kan het hem trouwens niet kwalijk nemen, dat +hij gaarne voor altijd hier zou willen blijven. Maar het is duidelijk, +dat aan dit luie leventje een einde komen moet. Daarin ben ik het +volkomen met u eens, Stiller!”</p> +<p>„Wij beginnen dus met voorloopig hier te blijven, en maken ons +onzen tijd zoo goed mogelijk ten nutte. Inmiddels zorg ik er voor, dat +onze Argonaut weer uitstekend in orde wordt gemaakt, en tevens voor +eene voldoende hoeveelheid proviand. Ik zal langzamerhand, met de +grootste nauwgezetheid, alles voor onze terugreis in orde +maken.”</p> +<p>„Vergeet vooral dien heerlijken wijn niet! <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1551" href="#xd21e1551" name= +"xd21e1551">133</a>]</span>Neem, als ’t u blieft, daarvan eene +voldoende hoeveelheid in de gondel mede.”</p> +<p>„Dat zal gebeuren, gij eeuwige dorstlijder!” antwoordde +Stiller lachend.</p> +<p>In vriendschappelijken, aangenamen omgang met het beminnenswaardige +volk op Mars, en het maken van kleinere en groote uitstapjes en reizen, +ging de tijd maar al te snel voorbij. Op een dier tochten waren zij +iets verder buiten de eigenlijk bewoonde streken, in de noordelijke +koudere gewesten van den planeet beland. De natuurvorschers werden hier +buitengewoon aan hun vaderland herinnerd door het zien van goed +onderhouden bosschen en groene weiden, afgewisseld door mooie +donkerblauwe meren. Daartusschen verhieven zich hooge gebergten, die +door hunne met sneeuw bedekte toppen, levendig aan een Alpenlandschap +herinnerden. Hier ontmoetten zij verspreide en ver uit elkander +liggende nederzettingen van Marsieten, wier ernstig en stilzwijgend +optreden een scherp contrast vormde met de vroolijke en opgewekte +levensopvatting van hunne andere broeders.</p> +<p>Op hunne desbetreffende vragen, werd den geleerden meegedeeld, dat +dergelijke kleine koloniën, ook in de zuidelijke gematigde +luchtstreek van Mars werden gevonden.</p> +<p>De kolonisten heetten „de uitgeworpenen” omdat hunne +namen hetzij tijdelijk, hetzij voor altijd, uit de stamboeken op Mars +waren geschrapt. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1562" href= +"#xd21e1562" name="xd21e1562">134</a>]</span></p> +<p>Dat zijn dus de misdadigers die, van alle gemeenschap met anderen +uitgesloten, hierboven boete doen voor hunne wandaden?” vroeg +Dubelmeier.</p> +<p>„Wij kennen hier alleen overtreders van de wet, geen andere +misdrijven,” antwoordde men den vrager.</p> +<p>„Nu dat komt dan toch zoowat op hetzelfde neer,” ging +Dubelmeier voort. „Maar waarin bestaat dan bij u de +wetsovertreding, die gestraft wordt met verbanning naar deze +streken?”</p> +<p>„In het niet nauwkeurig beantwoorden aan alle plichten en +verplichtingen.”</p> +<p>„Dan zou bij ons op aarde 9/10 der menschen verbannen worden, +en zouden wij op het laatst met de bannelingen geen raad meer +weten,” riep Piller verbaasd uit.</p> +<p>„Wij zijn hier ook niet op uwe planeet,” antwoordde +glimlachend Baran, die de reizigers tot gids strekte.</p> +<p>„Maar het is toch eigenlijk wreed, om wegens kleinere +vergrijpen, een medemensch uit zijn gewone gezellige omgeving te +stooten,” bracht Hämmerle in het midden.</p> +<p>„Alleen wij kunnen oordeelen, over den aard van het vergrijp +tegen onze voorschriften,” merkte Baran ernstig op.</p> +<p>„Zonder twijfel,” beäamde Stiller.</p> +<p>„Maar de liefde vergeeft alle dingen; schenkt gij geen +vergiffenis?” vroeg Frommherz.</p> +<p>„Zeker! Maar er zijn dingen, waarvoor geen <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1586" href="#xd21e1586" name= +"xd21e1586">135</a>]</span>vergiffenis mogelijk is. Deze gevallen zijn +weliswaar uiterst zeldzaam, maar zij komen toch voor. Na een bepaalden +proeftijd krijgen de uitgeworpenen hunne namen weder terug. Zij kunnen +dan weder in het vaderland en tot hun stam terugkeeren, maar slechts +weinigen maken van deze vergunning gebruik. Gewoonlijk geven de eenmaal +uitgestootenen er de voorkeur aan hier te blijven en hun leven in +zwaren arbeid, ten behoeve van het welzijn der anderen, door te +brengen.<span class="corr" id="xd21e1588" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>„En waarin bestaat dat werk?” vroegen de heeren.</p> +<p>„In het zorgvuldig onderhouden der kanalen die hier beginnen; +een zeker zeer gewichtige en moeilijke taak, van wier nauwkeurige +waarneming het bestaan der gemeenschap afhangt.”</p> +<p>„En wie zorgt dan voor het onderhoud der +uitgeworpenen?”</p> +<p>„Zij zelf. Zij doen aan veeteelt, landbouw en dergelijke. +Wanneer eenmaal de tijd zal gekomen zijn, dat er bij ons geen +uitgeworpenen meer zijn, dan moeten wij dit werk zelf doen. Daarvoor +zijn reeds allerlei maatregelen getroffen, want het aantal der +uitgeworpenen neemt steeds af,” aldus besloot Baran zijn +mededeelingen.</p> +<p>„Wat een gelukkige planeet is die Mars! Zelfs de misdadigers, +tenminste zij, die men op onze planeet met dien naam bestempelen zou, +worden door hetgeen zij verrichten, weder weldoeners der +gemeenschap,” riep Stiller vol geestdrift uit. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1601" href="#xd21e1601" name= +"xd21e1601">136</a>]</span></p> +<p>„En toch is het mij een zekere, alhoewel kleine voldoening, +dat het leven op Mars, dat enkel licht schijnt, toch ook eene kleine +schaduwzijde heeft, en dat het hier niet absoluut volmaakt +is.”</p> +<p>„Volkomen en onvolkomen zijn begrippen, die wij ons zelf op de +aarde hebben gevormd, en die wij in den eigenlijken zin niet mogen +gebruiken met betrekking tot de toestanden hierboven,” hernam +Dubelmeier.</p> +<p>„Zeer juist,” bevestigde Frommherz, „mij +persoonlijk komt alles hierboven volkomen en wonderschoon voor. Ik heb +hier een paradijs gevonden, zooals men zich dat daar beneden op aarde +droomt.”</p> +<p>„O, gij dweeper!” hernam Piller lachend. „De +wereld op Mars is zeer zeker beter dan de onze, en het is puur onzin, +om, zooals dat gewoonlijk gebeurt, onze aarde de beste aller werelden +te noemen. Maar, mijn beste Frommherz, weldra wordt gij weder uit uw +paradijs verdreven en moet gij weder naar Tübingen +terug.”</p> +<p>„Dat kan u onmogelijk ernst zijn,” riep Frommherz +uit.</p> +<p>„Bittere ernst, waarde vriend! De heerlijke dagen op Mars +loopen ten einde, niet alleen voor u, maar voor ons allen. Jammer +genoeg!” en na deze woorden moest Piller zich den neus +snuiten.</p> +<p>„Maar die verschrikkelijke reis,” jammerde Frommherz, +„zijt gij dan al die vreeselijke ellende van de heenreis reeds +geheel vergeten?”</p> +<p>„Mijn beste Frommherz, het moet!” hernam <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1619" href="#xd21e1619" name= +"xd21e1619">137</a>]</span>Stiller. „Wij vertoeven hier nu reeds +bijna twee jaar, en ook de gastvrijheid heeft zijne grenzen. Buitendien +weet gij, dat de Marsbewoners er op rekenen, dat wij weder zullen +vertrekken. Ik geloof, dat de woorden, die Anan destijds te Angola tot +ons gesproken heeft, dat duidelijk genoeg uitdrukten. Ons eergevoel en +onze dankbaarheid eischen, dat wij Mars verlaten en wel zoo spoedig +mogelijk. Zeker, de terugreis is moeilijk en zal misschien nog meer van +onze krachten vorderen dan de heenreis, maar het moet!”</p> +<p>„Maar—maar, zou ik dan ten minste niet kunnen +achterblijven?”</p> +<p>„Dat gaat niet, dat is niet mogelijk, wij zijn met elkaar +gekomen, en moeten ook gezamenlijk weder vertrekken, dat is duidelijk. +Wij allen, behalve gij, zijn het dáárover eens dat wij +moeten vertrekken, ofschoon ons het afscheid van deze planeet zwaar +genoeg zal vallen, want wij hebben hier zonder twijfel den schoonsten +tijd en mogelijk ook den reinsten van ons leven doorgebracht. Maar wij +mogen niet tot last zijn,” besloot Stiller.</p> +<p>Beschaamd over dit scherpe antwoord, dat als eene terechtwijzing +klonk, liet Frommherz zich niet meer over zijne gevoelens uit, hij +hield die geheel voor zich.</p> +<p>In het landschap, dat zich voor alle vrienden uitstrekte, trok een +hooge berg, die in trotsche eenzaamheid zijn met sneeuw bedekten kruin +ten hemel hief, plotseling Dubelmeier’s aandacht. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1629" href="#xd21e1629" name= +"xd21e1629">138</a>]</span>De pyramidale bouw van den berg wees op zijn +vulkanischen oorsprong. Van zijn eenigszins platten top moest men een +prachtig uitzicht hebben op de omgeving. Deze gedachte had in professor +Dubelmeier de hartstocht voor bergbeklimmen weder wakker geroepen.</p> +<p>„Wat zouden de heeren er van denken, wanneer wij tot besluit +van ons bezoek aan Mars, eens een tocht naar dien prachtigen berg +ondernamen? De toestand van den dampkring van Mars in aanmerking +genomen moeten wij hoogstwaarschijnlijk daarboven een prachtig uitzicht +hebben,” zeide Dubelmeier tot zijne reisgenooten.</p> +<p>„Ik ga mee,” zeide Stiller dadelijk.</p> +<p>„En ik ook,” verklaarde Piller. „Zeg Baran, hoe +heet die berg?”</p> +<p>„De berg der Zwijgenden.”</p> +<p>„Wat een zonderlinge naam,” merkte Stiller op. +„Wie gaat er met ons mee?”</p> +<p>Maar de vier overige Zwaben waren niet te bewegen om aan den tocht +deel te nemen. Een zekere moeheid en afgematheid hield hen daarvan +terug. Men kwam overeen, dat zij hier den terugkeer van de drie +vrienden zouden afwachten.</p> +<p>Baran zorgde voor alles wat het kleine gezelschap noodig had; hij +vergat ook enkele geschikte kleedingstukken en andere benoodigdheden +niet. Onder geleide van drie Marsieten, vertrokken de heeren. Een +motorboot bracht hen langs <span class="pagenum">[<a id="xd21e1646" +href="#xd21e1646" name="xd21e1646">139</a>]</span>een breed kanaal, al +heel spoedig aan den voet van den berg, die van dichtbij gezien, een +ware reus bleek te zijn. Dubelmeier schatte zijne hoogte boven het dal +op drieduizend meter.</p> +<p>Aan alle zijden was hij steil, en men kon hem dan ook slechts +zigzagsgewijze beklimmen. Het was een moeilijk werk. Bij iedere schrede +zonk de voet tot aan de enkels weg in de verweerde lava. Uren lang +duurde deze vermoeiende opstijging, tot de heeren ten laatste op de +sneeuwgrens kwamen. Hier werd halt gehouden. Eenige uren rust zouden de +uitgeputte krachten van de bergbestijgers weder opwekken. Eerst nu +konden de heeren bemerken, hoe hoog zij reeds gestegen waren, want door +het vermoeiende gaan over dien mullen grond hadden zij geen tijd gehad +om rond te kijken.</p> +<p>Terwijl de Marsieten het ontbijt klaar maakten, bewonderden de drie +Zwaben het panorama, dat zich aan hunne voeten ontrolde, en dat door de +ondergaande zon als met goud overgoten werd. Geen geluid, geen toon +werd vernomen die de aanwezigheid van nog andere levende wezens +verried, zelfs niet het geruisch van eene nederstortende beek. Alles +scheen op dezen berg van absolute stilte te spreken, en de berg droeg +zijn naam dan ook terecht.</p> +<p>Ook de zonen der aarde zwegen. Stil, in eigene gedachten verdiept, +staarde ieder voor zich uit.</p> +<p>„Ik zoek tevergeefs met welk landschap op <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1656" href="#xd21e1656" name= +"xd21e1656">140</a>]</span>aarde ik dit panorama moet +vergelijken,” aldus verbrak Stiller de stilte.</p> +<p>„Mij doet het denken aan Villa Rica in Zuid-Chili. Zoowel hier +als daar verheft zich zulk een kegel op de vlakte. Het gezicht op de +donkergroene bosschen, glinsterende meren en stroomen is hetzelfde. +Daarbij komt nog zoowel hier als daar, de doorschijnende lucht, het +heldere blauw van den hemel en de geheimzinnige stilte der +natuur,” antwoordde de bereisde Dubelmeier.</p> +<p>„Dat kan ik niet beoordeelen. Maar dit is zeker, dat van deze +hoogte gezien het land van Mars een toonbeeld is van vrede, +bekoorlijkheid en schoonheid. Van waaruit men het ook beziet, overal +treft ons dit als eene hoogere openbaring,” riep Stiller vol +geestdrift uit.</p> +<p>Bij deze woorden van zijn collega, zuchtte Piller diep. „Gij +hebt gelijk, Stiller, maar hier zijn spijs en drank uitstekende +middelen tegen dergelijke gevoelsaandoeningen.” Bij deze woorden +greep Piller naar eene flesch en schonk zich een glas Marswijn in, dat +hij in één teug ledigde.</p> +<div class="figure xd21e1666width"><img src="images/p141.jpg" alt="" +width="504" height="720"></div> +<p>Het was nacht geworden. Phoebus en Deimos bewogen zich stralend en +verlichtend langs hun weg, toen het gezelschap opbrak om, over de vast +gevroren sneeuw langzaam verder te klimmen naar den top van den berg. +Prachtige donkerroode tinten aan den oostelijken hemel kondigden het +opgaan der zon aan, toen de Zwaben eindelijk gelukkig den top van den +berg hadden bereikt. Als een vuurbal vertoonde zich weldra <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1670" href="#xd21e1670" name= +"xd21e1670">142</a>]</span>de zon, en wierp hare stralen over berg en +dal. Een overweldigend schoon natuurtooneel was het loon der heeren +voor den moeilijken tocht.</p> +<p>De berg der Zwijgenden was aanmerkelijk hooger, dan al de +bergketenen in den omtrek. Hij was het hoogste punt van het oostelijk +gedeelte van Mars.</p> +<p>Het uitzicht was naar alle kanten vrij en onbelemmerd, zelfs de +verst verwijderde voorwerpen waren, dank zij de dunne heldere lucht, +duidelijk zichtbaar.</p> +<p>Ver, ver in het Noorden, konden de drie geleerden met behulp van den +scherpen Marskijker, dien zij hadden meegenomen, een witte boogvormige +lijn onderscheiden. Deze teekende zich scherp en duidelijk tegen den +wazig blauwen horizont af. De heeren wisten eerst niet waarvoor zij +deze eigenaardige lijn, die een uitgestrekte ijszee insloot, moesten +houden.</p> +<p>„Maar dat is de Noordpool van Mars,” riep Stiller +plotseling uit.</p> +<p>De andere toeschouwers waren ten zeerste ontroerd. Het was alsof zij +hier in aanraking kwamen met het oneindige. Zulk eene uitwerking van +het vergezicht hadden zij niet verwacht. Zij konden de oogen bijna niet +afwenden van de zoo duidelijk waarneembare afronding.</p> +<p>„Er valt niet aan te twijfelen, het is de Noordpool. Hoe +wonderlijk, dat hier op eene andere planeet, onze oogen datgene mogen +aanschouwen, wat op aarde in weerwil van alle daartoe <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1684" href="#xd21e1684" name= +"xd21e1684">143</a>]</span>gedane pogingen nog aan niemand is +gelukt,” zeide Stiller, „wat moet dat bij nacht een schoon +gezicht zijn!<span class="corr" id="xd21e1686" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>„Hoe meent gij dat?” vroeg Dubelmeier.</p> +<p>„Wel, ik denk aan de vurige electro-magnetische uitstroomingen +der polen,” antwoordde Stiller.</p> +<p>„Dan blijven wij zoo lang hier,” besloot Piller. +„Maar ziet eens vrienden, wat is dat daar beneden?”</p> +<p>Stiller en Dubelmeier draaiden zich om. Ongeveer tweehonderd meter +beneden hen, lag in het heldere zonlicht, in den krater van den +vroegeren vulkaan, een meer, helder licht-smaragdgroen gekleurd. +Schoone bloemen bloeiden aan zijn oevers.</p> +<p>„Bloemen en water, ijs en sneeuw, wat een wonderlijke +contrasten, hoe zijn die met elkander in overeenstemming te +brengen?” vroeg Piller. „We schijnen hierboven van het eene +wonder in het andere te komen!”</p> +<p>„Op Mars schijnt er aan alle merkwaardigheden geen einde te +komen!” hernam Stiller glimlachend, „maar laten wij de zaak +onderzoeken, en nederdalen in den krater, die buitendien eene +uitstekende rustplaats zou kunnen zijn.”</p> +<p>Weldra waren de heeren bij het meer aangekomen. Daar, waar de sneeuw +ophield en de plantengroei begon, was de grond warm, een bewijs, dat de +vulkaan nog niet geheel was uitgewerkt. Het water van het meer was +eveneens <span class="pagenum">[<a id="xd21e1704" href="#xd21e1704" +name="xd21e1704">144</a>]</span>warm en had eene temperatuur van +30° C. Door het wonderlijk heldere bijna doorzichtige water, dat +eenigszins zout smaakte, kon men duidelijk den bodem van het meer zien, +die met een donkerrood tapijt scheen te zijn belegd.</p> +<p>„Dat ziet er uit alsof er een sterke minerale kleurstof over +is uitgestort,” zeide Piller tot zijn collega Stiller.</p> +<p>„Het schijnt een soort ijzeroxide te zijn, dat op den bodem +van het meer is neergeslagen. Waarschijnlijk is het water zeer +ijzerhoudend,” hernam Stiller.</p> +<p>„Dat is wel mogelijk, en daardoor was dan tevens te verklaren, +het totaal gemis aan dieren in dit water.”</p> +<p>De heeren wijdden nu hunne aandacht aan den rijken plantengroei op +de oevers. Het was een kleurig, geurig bloementapijt, dat op de +aardbewoners een hoogst aangenamen indruk maakte. Alle mogelijke +soorten van planten, verwant met die, welke in de Alpenstreken thuis +hooren, waren hier vertegenwoordigd. Met genoegen vertoefden de heeren +gedurende dien dag in den krater, en betreurden het, dat hunne vrienden +niet waren meegegaan. Tegen den avond gingen zij in hunne pelzen +gehuld, weder naar den top. Het land was reeds weder in diepe +duisternis gehuld, toen de reizigers den rand van den krater bereikten. +De Mars-manen waren nog niet opgegaan, maar in de richting van den +Noordpool, dien de vrienden dien morgen hadden <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1714" href="#xd21e1714" name= +"xd21e1714">145</a>]</span>gezien, begon het te lichten, eerst +langzaam, maar hoe langer hoe sterker. Eindelijk zag men vurige +stralen, die een halven cirkel vormden aan den poolhorizont, en weder +verdwenen. Eene prachtige kleurwisseling van schitterend roodgoud tot +het helderst saphier blauw, samengaand met het toe<span class="corr" +id="xd21e1716" title="Niet in bron">-</span> en afnemen der trillende +stralen, bracht de vrienden in verrukking.</p> +<p>„Deze heerlijke natuurverschijning is een waardig besluit van +onzen tocht naar dezen berg,” zeide Stiller tot zijne vrienden, +toen het poollicht meer en meer werd verdrongen door de schitterende +manen van Mars, die inmiddels waren opgegaan.</p> +<p>„Hier boven op Mars, is alles licht en helder, zelfs de nacht. +Welk eene prachtige wonderschoone reflectie brengt het licht van de +maan daar beneden te weeg!” Met deze woorden wees Piller naar het +meer in den krater, waar de trillende stralen der beide manen +duizendvoudig gebroken, werden weerkaatst. Het was alsof lichtgevende +wezens uit de diepte van den berg waren opgestegen, en aan de +oppervlakte van het water hun dartel spel speelden.</p> +<p>De drie flinke Zwaben, namen nu, een heerlijke herinnering rijker, +eenige uren later den terugtocht aan, om met hun vier collega’s +naar Lumata terug te keeren. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1726" +href="#xd21e1726" name="xd21e1726">146</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch7" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2357">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK VII.</h2> +<h2 class="main">HET AFSCHEID.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Na den terugkeer uit het rijk der Uitgeworpenen, begon +Frommherz den omgang met zijne reisgenooten, meer en meer te beperken. +Hij nam weliswaar nog aan de gemeenschappelijke maaltijden deel, maar +trok zich verder, voor zoover dit ongemerkt te doen was, uit het +gezelschap zijner vrienden terug. Op de avonden, die anders gewijd +waren aan algemeene gesprekken en gedachtenwisseling over het schoone +land Lumata, ging hij nu alleen wandelen, en genoot in stilte van de +eigenaardige betoovering der heldere nachten. En hij zou weer weg +moeten van hier, verdreven uit dit Eden, en weer moeten terugkeeren +naar die koude aarde?!! Frommherz leed inderdaad onder die gedachte. De +andere heeren waren te zeer bezig met zichzelf, om veel waarde te +hechten, aan het zonderlinge gedrag van hun reisgenoot. Door Eran had +Stiller aan het hoofdbestuur van den stam der Wijzen, te Angola, doen +meedeelen, dat hij en zijn vrienden vast besloten waren naar de aarde +terug te <span class="pagenum">[<a id="xd21e1734" href="#xd21e1734" +name="xd21e1734">147</a>]</span>keeren. Als datum van vertrek hadden +zij den tweeden verjaardag van hun aankomst op Mars gekozen.</p> +<p>Daarop was als antwoord eene uitnoodiging gevolgd om nogmaals naar +Angola te komen. De ontvangst dáár liet aan hartelijkheid +niets te wenschen over. Er werden feesten gegeven te hunner eer en ter +viering van het naderende afscheid. Het beste en schoonste wat +beeldende en uitbeeldende kunsten op Mars konden opleveren, werd bij +deze feesten de bewoners der aarde te genieten gegeven, maar de schaduw +van het afscheid van deze schoone planeet, begon reeds te drukken op de +Zwaben, en was oorzaak, dat zij niet meer ten volle genoten van al het +schoone en goede dat hun geboden werd.</p> +<p>Het laatste middagmaal had plaats in de groote spiegelzaal van het +paleis der Wijzen. Genoodigden van alle streken van Mars, en +vertegenwoordigers van alle stammen waren daar verschenen.</p> +<p>In het Westen begon het eeuwige licht, de zon, te dalen. De +ontelbare spiegels in de zaal weerkaatsten, duizenden malen gebroken, +hare zachte koesterende stralen. Het was in de zaal een en al licht, +het was oogverblindend. Door de geopende vensters drong heerlijke +bloemengeur naar binnen en de kronen der palmen daarbuiten wiegden +zachtkens in den zoelen avondwind. Rustig en stil lag het donkerblauwe +meer onder het groene bladerdak der boomen, waarin nog haastig een paar +tsjilpende vogels heen en weer <span class="pagenum">[<a id="xd21e1742" +href="#xd21e1742" name="xd21e1742">148</a>]</span>vlogen, en de +bloesems der lianen in heerlijke kleurenpracht schitterden.</p> +<p>Zacht glooiende heuvelrijen, rood getint door de laatste stralen der +ondergaande zon, omlijstten het heerlijke landschap, dat de bewoners +der aarde voor de laatste maal aanschouwden. Deze waren het eerst de +zaal binnengekomen, en stonden voor de hooge vensters in stomme +bewondering van het prachtig tooneel daarbuiten.</p> +<p>„Het afscheid wordt ons waarachtig moeilijk genoeg +gemaakt,” zei Piller zacht tot Stiller, die naast hem stond. +„Frommherz heeft gelijk. Is dit niet een land, dat met recht den +naam van Paradijs zou kunnen dragen?”</p> +<p>„Ongetwijfeld,” antwoordde Stiller, „het is een +Eden, als geschapen voor bedroefden, voor menschen zonder vaderland, +zooals wij voortaan zullen zijn.”</p> +<p>„Zonder vaderland! Hoe meent ge dat, Stiller?”</p> +<p>„Zonder vaderland, zeker!” hernam Stiller, en zijne +lippen trilden zenuwachtig, toen hij na een oogenblik zwijgens +voortging: „Gelooft ge dan, dat wij ons in ons vaderland weder +zullen thuis voelen, nadat wij hier twee volle jaren hebben vertoefd, +te midden eener heerlijk schoone natuur, in een land een Paradijs +gelijk, onder fiere, vrije, edele menschen? Nooit! Vreemdelingen zullen +wij zijn daar, waar wij zijn geboren, daar, waar wij vroeger hebben +geleefd, gewerkt en gestreden voor onze overtuiging.” +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1754" href="#xd21e1754" name= +"xd21e1754">149</a>]</span></p> +<p>„Stiller, maak mij, als ’t u blieft, het afscheid niet +heelemaal onmogelijk!”</p> +<p>Piller moest zooals altijd, wanneer hij hevig ontroerd was, +herhaalde malen zijn neus snuiten; toen ging hij naar de tafel, schonk +zich een glas wijn in en dronk dat in één teug leeg.</p> +<p>„Het zij verre van mij, u het afscheid onmogelijk te willen +maken, want wij moeten vertrekken, maar”—en de oogen van +den spreker schitterden bij deze woorden—„we zullen daar +beneden op aarde zonder veel woorden te gebruiken, het zaad uitstrooien +voor een toekomst, zooals wij die hierboven zoo heerlijk verwezenlijkt +hebben aangetroffen.”</p> +<p>Als teeken van instemming drukte Piller zijn collega stilzwijgend de +hand.</p> +<p>Langzamerhand vulde de zaal zich met genoodigden. Alle traden op de +zonen der Aarde toe en schudden hen de hand.</p> +<p>Nadat Anan was verschenen nam de maaltijd een aanvang. Naast de +Oudsten der Ouden zaten de zeven Zwaben. De kroonlichten der zaal +bestonden uit electrische lampen, die haar schitterend licht wierpen op +de rijk versierde tafel en het groote feestelijk gestemde gezelschap. +Beneden in de spiegelgalerij was een koor van zangers en muzikanten +opgesteld, die gedurende den maaltijd verschillende nummers ten gehoore +brachten. Toen de tafel was afgeloopen stond Anan op.</p> +<p>„Mijne broeders en zusters,” aldus ving hij aan +„de ure is gekomen waarop van Angola zal <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1770" href="#xd21e1770" name= +"xd21e1770">150</a>]</span>worden afscheid genomen. Onze gasten uit het +verre Zwaben gaan daarheen terugkeeren. Mogen zij gelukkig en gezond +hun vaderland weder bereiken! Zij zullen bij ons steeds in aangename +herinnering blijven! Wij hebben besloten, om hunne namen in vergulde +letters op marmeren gedenksteenen hier in deze zaal aan te brengen, met +hunne beeltenissen, opdat onze nakomelingschap worde herinnerd aan +hunne moedige reis hierheen en hun langdurig verblijf in ons midden, +dat door geen wanklank werd verstoord. Verder hebben wij besloten om +ter herinnering aan het verblijf van de eerste en laatste aardbewoners, +de verschillende mededeelingen die zij ons omtrent het leven en streven +der volkeren op aarde hebben gedaan, te boek te stellen, welk werk wij +hier in ons tehuis eene eereplaats zullen geven. Behalve de namen van +onze gasten zal dus ook datgene worden geboekstaafd wat zij ons in +plechtige oogenblikken hebben verteld. Hiermede zal de herinnering aan +hun bezoek tot in lengte van dagen, bij ons in eere worden +gehouden.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e1773" title= +"Niet in bron">„</span>En nu mijne waarde +vrienden!”—bij deze woorden wendde Anan zich tot de zeven +Zwaben, „voor U hebben wij eenige geschenken, ter herinnering aan +ons en onze planeet, bestemd; voortbrengselen van de kunst en +wetenschap van onze kinderen des Lichts.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e1777" title= +"Niet in bron">„</span>Neem hetgeen daarginds op tafel ligt, +mede, als een herinnering aan uw verblijf te onzent. Het bevat de +ontwikkelings-geschiedenis van ons <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1780" href="#xd21e1780" name="xd21e1780">151</a>]</span>volk. Met +den algemeenen vooruitgang der beschaving en de grootere ontwikkeling +van het zelfbewustzijn werd bij ons de wetgeving meer en meer +vereenvoudigd. Zij is eigenlijk alleen gegrond op de stelling: +„Doe niets wat gij niet wilt dat u gedaan zal worden.” Gij +zult dus, wat dit betreft, in dit boek weinig meer vinden; want hoe +grooter het aantal wetten, hoe minder zelfstandig een volk blijkt te +zijn. Het boek bevat ook onze opvattingen over de natuurlijke moraal, +de eeuwige onverwoestbare grondstelling die bij ons het werk der +loutering heeft voltooid. Moge ook in dit opzicht uw gevaarvolle en +moeilijke tocht naar ons ver verwijderd hemellichaam en uw verblijf te +onzent rijke vruchten afwerpen!”</p> +<p>Anan ging weer zitten.</p> +<p>Een diepe stilte volgde op deze woorden van den grijsaard. Nu stond +Stiller op. Op ontroerden toon dankte hij allereerst in naam zijner +reisgenooten voor al het goede dat men hun hier had bewezen. Hij had +hier eene mate van ontwikkeling aangetroffen waarvan hij vroeger had +gedroomd, maar die hij in werkelijkheid niet voor mogelijk had +gehouden. Hij en zijne vrienden hadden hier boven veel geleerd en waren +van menige dwaling genezen geworden.</p> +<p>„Zoo heb ik ook altijd gedacht dat de hoogere ontwikkeling der +menschen niet mogelijk was zonder dat daaraan de moeilijke strijd om +het bestaan was voorafgegaan en dat die bepaald noodzakelijk was om den +mensch te reinigen <span class="pagenum">[<a id="xd21e1789" href= +"#xd21e1789" name="xd21e1789">152</a>]</span>en te louteren. Van die +meening ben ik door hetgeen ik hierboven heb gezien, genezen geworden. +De zware strijd is slechts het gevolg van lage zelfzucht, de ware +naastenliefde tracht dien strijd te verzachten, en die liefde ontbreekt +bij ons helaas nog in hooge mate!</p> +<p>„Ook hierboven wordt een strijd gestreden, maar hoe +hemelsbreed verschilt die van datgene wat men daaronder op aarde +verstaat! Hier is ieder er op uit aan zijne evenmenschen en broeders, +het beste te schenken wat hij te geven heeft en wat dienen kan tot +bevordering van het welzijn van zijn evenmensch. Hier leeft ieder het +groote gemeenschapsleven mede, omdat ieder zich een integreerend deel +van die gemeenschap voelt, want gaat het den een goed dan komt het ten +bate van ’t geheel. Lijdt daarentegen een der leden, dan lijdt +ook de gemeenschap. En hoe gezond en krachtig is deze hier. Hoe ver +daarentegen zijn wij op onze aarde nog verwijderd van deze +levensidealen en levensopvattingen. Hoe klein zijn wij in vergelijking +van u! En toch, eens moet en zal ’t ook op aarde anders en beter +worden. Wij, die hier bij u hebben vertoefd, wij zullen, voor zoover +’t in ons vermogen ligt, het zaad uitstrooien van een schooner en +reiner leven in de toekomst, zooals wij dat hier zoo heerlijk hebben +leeren kennen. Onze reis hierheen was niet tevergeefs. Wat toch +beduiden de vermoeienissen en gevaren, die wij hebben doorstaan, +vergeleken bij al het reine, schoone <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1793" href="#xd21e1793" name="xd21e1793">153</a>]</span>en goede +wat wij hier hebben mogen genieten. Wij aanvaarden onze thuisreis met +een bezwaard hart, met het bewustzijn dat wij hier ons rijkste en +schoonste stukje leven hebben doorgebracht, dat zoo oneindig rijk is +aan heerlijke herinneringen. Moeder Aarde verlangt echter terug, wat +haar toebehoort.</p> +<p>„Nooit, tot onzen laatsten ademtocht, zullen wij vergeten, wat +gij ons hebt gegeven, wat gij voor ons geweest zijt, en hoe gij ons +hebt geëerd. Wanneer wij later, teruggekeerd in ons vaderland, in +nachtelijke uren van uit de verte, uw Mars, uw Kind des +Lichts<span class="corr" id="xd21e1797" title="Niet in bron">,</span> +zien schitteren, dan zullen onze gedachten bij u verwijlen en met +stillen weemoed zullen wij terugdenken aan dezen, den schoonsten tijd +onzes levens!</p> +<p>„Vaartwel, waarde vrienden! Vaart allen wel! Ik omhels Anan +voor u allen en druk hem voor u allen den broederkus der Aardbewoners +op het reine voorhoofd. Want broeders zijn wij allen, die zich +„menschen” noemen, of zij hier boven dan wel op de aarde +wonen.”</p> +<p>Stiller’s woorden hadden op alle aanwezigen een diepen indruk +gemaakt, en toen hij nu op Anan, den eerwaardigen grijsaard toetrad en +hem den broederkus gaf, dreunde de zaal van luide +bijvals-betuigingen.</p> +<p>„Broeder, edele zoon van uw land,” antwoordde Anan, +„heb dank voor hetgeen gij hebt gezegd. Ontvang ook van +mij,—den ouden zoon van het Kind des Lichts, den broederkus, en +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1806" href="#xd21e1806" name= +"xd21e1806">154</a>]</span>keer met uwe reisgenooten gelukkig +huiswaarts. Met hen zult gij zegenrijk werkzaam zijn aan de volmaking +der menschheid, dat weet ik! Mijne oogen zullen zich weldra sluiten, in +dien slaap waarop geen ontwaken meer volgt, maar zoolang ik nog leef, +zal ik met vreugde terugdenken aan de uren, die ik met u in ons Angola +heb doorgebracht!”</p> +<p>Eenige dagen na het roerend afscheid te Angola, waren de Zwaben weer +in Lumata terug. Stiller was druk met den ballon bezig, waarbij hij +door de Marsieten trouw werd geholpen. Door de inmiddels opgedane +ervaring, was het hem mogelijk al de tekortkomingen en gebreken +waarmede zij op de heenreis te kampen hadden gehad, op afdoende wijze +te voorzien. Hij bereidde er zich op voor, dat de terugreis geruimen +tijd zou duren, in weerwil van de sterke magnetische aantrekkingskracht +van de aarde, die tweemaal zoo groot was als die van Mars.</p> +<p>Sedert de opstijging van de Cannstatter weide op den bewusten +Decemberavond, was nu nagenoeg twee en een half jaar verloopen. Mars +had zich intusschen vele millioenen kilometers van de aarde verwijderd, +zoodat de afstand tusschen deze beide planeten, nagenoeg tweemaal zoo +groot was als bij de afreis. Stiller berekende dat zij volgens de +gewone tijdrekening, minstens vijf volle maanden in de gondel zouden +moeten verblijven, en dan nog altijd in de veronderstelling, dat geen +enkele onvoorziene omstandigheid, de <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1812" href="#xd21e1812" name="xd21e1812">155</a>]</span>vaart van +den Argonaut zoude belemmeren. Maar nu hij en zijn tochtgenooten, in +een tamelijk bevredigenden gezondheidstoestand en zonder +noemenswaardigen tegenspoed op Mars waren aangekomen, waarom zou dan op +stuk van zaken, de terugtocht niet even goed afloopen. Weliswaar zag de +anders zoo moedige man eenigszins op, tegen den vermoedelijk langen +duur der terugreis. Vijf volle maanden in de gondel te moeten +doorbrengen, en zich allerlei daarmede verbondene ontberingen te moeten +getroosten, zooals gebrek aan daglicht en behoorlijke lichaamsbeweging, +was wel iets wat zelfs den dappersten den moed zou kunnen benemen.</p> +<p>Stiller schudde echter al die sombere gedachten met kracht van zich +af en verheugde zich over de inderdaad buitengewoon groote technische +kennis van den stam der Uitvinders, die niet alleen tot vulling van den +ballon een gas bereidden, dat geheel overeen kwam met het Argonauton, +maar ook de kunst verstonden, om op inderdaad meesterlijke wijze +allerlei voedingsmiddelen voor de reis te conserveeren.</p> +<p>Aan electrische kracht, gecomprimeerde lucht, die reeds sedert +onheugelijke tijden bij de Uitvinders bekend waren, was evenmin gebrek, +en de Argonaut voerde van deze kracht en deze middelen van bestaan een +geheel anderen voorraad mee dan toen hij opsteeg.</p> +<p>Zonder gedruisch, zonder eenige verdrietelijkheid was de ballon in +elkaar gezet. Wat stak die <span class="pagenum">[<a id="xd21e1820" +href="#xd21e1820" name="xd21e1820">156</a>]</span>manier van werken +gunstig af bij die van twee jaar geleden, op de Cannstatter-weide!</p> +<p>Dank zij de hooge ontwikkeling en de bereidwilligheid der +Uitvinders, was de Argonaut zóó voortreffelijk in orde, +dat de gevaarlijke reis ieder oogenblik kon worden ondernomen. Stiller +achtte zich verplicht zijne reisgenooten op de hoogte te houden van het +verloop der werkzaamheden. Hij verzweeg zijne vrienden ook den +vermoedelijken duur der reis niet.</p> +<p>Eerst waren de collega’s wel eenigszins geschrikt bij het +denkbeeld zóó lang in de gondel te moeten vertoeven, doch +zij hadden zich er al spoedig overheen gezet en gingen met moed en +vertrouwen de toekomst tegemoet. Alleen Frommherz zeide niets. Stil, in +zich zelf gekeerd liep hij rond, terwijl de andere heeren bezig waren +hunne weinige bezittingen te pakken en naar de gondel te brengen.</p> +<p>De Argonaut was uit de loods te voorschijn gehaald, en lag zacht +wiegelend voor anker op de plaats, waar hij eens was neergedaald.</p> +<p>De laatste dag van het verblijf op Mars, was maar al te spoedig +aangebroken. Den volgenden morgen, in alle vroegte, zou men van Lumata +vertrekken.</p> +<p>Eran, de gastvrije, eerwaardige grijsaard, had er op aangedrongen +zijne gasten een schitterend afscheidsmaal aan te bieden, waarvan de +plechtigheid en het genot werden verhoogd, door de harpspelers en +zangers van Lumata. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1833" href= +"#xd21e1833" name="xd21e1833">157</a>]</span></p> +<p>Iedereen was op de been, nergens werd gewerkt. De vriendelijke +Zwaben hadden zich overal bemind weten te maken en er was niemand, die +het heengaan der dappere mannen niet oprecht betreurde. Maar zij hadden +daar beneden op aarde vaders, moeders, broeders en zusters en daarom +scheen hun terugkeer den Marsieten, bij wie het familie- en +gemeenschapsgevoel zoo sterk was ontwikkeld, niet meer dan plicht. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e1836" href="#xd21e1836" name= +"xd21e1836">158</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch8" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2368">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK VIII.</h2> +<h2 class="main">EEN AFVALLIGE.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Gedurende den maaltijd en bij de over het algemeen +zenuwachtige stemming, was het niemand opgevallen, dat Frommherz +verdween. Toen de tafel was afgeloopen, wat eerst gebeurde toen het +alweer begon te dagen, en de aardbewoners opstonden met het plan +Eran’s huis, dat hen twee jaar lang had geherbergd, voor goed te +verlaten, miste men den vriend. Men zocht hem overal maar vond hem +niet. Eindelijk ontdekte men een brief, die in zijn kamer op de tafel +lag en geadresseerd was: „Aan mijne vrienden en +reisgenooten.”</p> +<p>Stiller opende het schrijven en las den inhoud snel door. „Wij +hebben helaas met een afvallige te doen,” zeide hij tot zijne +vrienden. „Hoor maar wat Frommherz schrijft. Maar laten wij eerst +gaan zitten, en daarna beraadslagen wat ons te doen staat.”</p> +<p>De heeren voldeden aan dit verzoek en Stiller verzocht Eran en de +overige Marsieten met het oog op de afwezigheid van den zevenden +reisgenoot <span class="pagenum">[<a id="xd21e1848" href="#xd21e1848" +name="xd21e1848">159</a>]</span>een oogenblik geduld te hebben, waarop +Eran en zijne vrienden zich terugtrokken en de heeren alleen +lieten.</p> +<p>„Voor den drommel, ik dacht het wel zoo half en half, dat +Frommherz uit het vendel loopen zou,” begon Piller boos. +„Toe, Stiller, lees ons dien brief eens voor!”</p> +<p>„Vergeef mij, waarde vrienden en tochtgenooten, dat ik u een +smartelijke teleurstelling bereid. Ik kan het niet over mij verkrijgen, +met u naar de aarde, naar ons vaderland terug te keeren. Ik heb een +zwaren strijd gestreden, ik kan Mars niet verlaten, het zou mijn dood +zijn, en dien wenscht gij toch niet. Ik heb hierboven alles +verwezenlijkt gevonden, waarvan ik daar beneden had gedroomd, en +waarnaar ik had gesmacht. En nu zou ik dat Eden verlaten en weer +terugkeeren tot die bekrompen levensopvattingen, tot al die +onoprechtheid en leugen, terwijl ik zoo langen tijd in het licht der +ware reinheid heb geleefd? Neen, ik kan het niet! En heeft niet de +eerwaardige Eran het ten slotte aan onze vrije keus gelaten, of wij al +dan niet hierboven wilden blijven? Welnu, dan zal ik van zijn +vergunning gebruik maken, en u alleen laten vertrekken.</p> +<p>„Ik weet, dat ik u krenk met dit besluit, maar werkelijk, ik +kan niet anders handelen. Oordeel niet te streng over mij, vergeef mij, +en gedenk mijner in liefde. Ik blijf vrijwillig hier boven. U treft dus +geen verantwoordelijkheid, dat gij alleen, zonder mij, naar het +vaderland terugkeert. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1856" href= +"#xd21e1856" name="xd21e1856">160</a>]</span>Moogt gij het gelukkig +weer bereiken! Dat is mijn innige en oprechte wensch. Breng mijn groet +over aan Tübingen, aan Zwaben en aan mijne bloedverwanten! Zeg +hun, dat ik mij hier boven overgelukkig voel, als ware ik in het +Paradijs, en dat ik daarom niet terugkeer naar de aarde met al haar +lijden en strijd. Doe geen moeite om mij te zoeken, gij zoudt mij toch +niet vinden in mijne veilige schuilplaats, waar ik blijven zal tot gij +zult zijn vertrokken. Vaartwel! <span class="corr" id="xd21e1858" +title="Bron: ik">Ik</span> zal uwer steeds in vriendschap blijven +gedenken!”</p> +<p class="signed">Fridolin Frommherz.</p> +<p>Nadat Stiller dezen brief had voorgelezen, heerschte er gedurende +eenige oogenblikken een somber stilzwijgen.</p> +<p>„Wat een ellendige spelbreker,” begon Dubelmeier te +mopperen, „nu begrijp ik in eens, waarom hij zich de laatste +weken zoo zonderling heeft gedragen.”</p> +<p>„Wij zijn geblameerd, voor altijd geblameerd!” riep +Piller, „wat moet men wel van ons denken!”</p> +<p>„Laten wij Eran opdragen om Frommherz te zoeken, die vindt den +deserteur zeker,” raadde Hämmerle.</p> +<p>„Daar zou ik sterk voor zijn,” voegde Thudium er aan +toe.</p> +<p>„Het gaat toch niet aan, dat wij Frommherz hier achter laten. +Of wij blijven allen hier, òf wij <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e1876" href="#xd21e1876" name="xd21e1876">161</a>]</span>keeren +gezamenlijk terug. Dat is duidelijk,” liet Brummhuber er op +volgen.</p> +<p>„Mijn waarde vrienden, luister eens even naar mij,” +begon Stiller, en trachtte zijne opgewonden reisgenooten te kalmeeren. +„Ik begrijp en billijk volkomen uwe ontsteltenis over het gedrag +van Frommherz, en ik ben het daar volkomen mede eens, maar wij hebben +niet het minste recht, om hem onzen wil op te dringen. Hij is destijds +vrijwillig meegegaan, en kan nu ook vrijwillig achterblijven. Hij had +echter open en eerlijk kunnen handelen, dat is echter iets, wat hij met +zijn eigen geweten moet uitmaken. Laten wij de zaak nemen, zooals zij +nu eenmaal is. Op den indruk en de herinnering, die wij persoonlijk +gemaakt hebben, heeft het blijven van Frommherz niet den minsten +invloed. Integendeel wij zijn gebleven waarvoor men ons hield. +Frommherz zal het in deze omstandigheden en bij de strenge +moraalbegrippen der Marsieten niet gemakkelijk hebben te verantwoorden. +Laten wij dus zonder hem vertrekken, ik raad u dit, ook met het oog op +hem. Gaan <i>wij</i> soms met een verlicht hart huiswaarts?”</p> +<p>„Neen, zeker niet!” klonk het uit vijf monden.</p> +<p>„Welnu, dan zullen wij de positie, waarin onze Frommherz zich +vrijwillig heeft gebracht, ten minste zoo goed mogelijk trachten te +maken; wij zullen den achterblijver aanbevelen in de vriendschap en +welwillendheid van onzen goeden eerwaardigen Eran.” <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1887" href="#xd21e1887" name= +"xd21e1887">162</a>]</span></p> +<p>„Dat ontbreekt er nog maar aan,” stoof Piller op.</p> +<p>„Waarom niet?”</p> +<p>„Ik begrijp u eenvoudig niet, Stiller!”</p> +<p>„Nu, laat mij dan rustig uitspreken. Onder het lezen van +Frommherz’ brief, kwam het mij zoo in de gedachte, dat het best +mogelijk kon zijn, dat onze vriend na ons vertrek, tot straf voor zijn +eigenmachtig achterblijven, en daardoor gebleken gemis aan +solidariteitsgevoel, naar het land der Uitgeworpenen zou worden +verbannen.”</p> +<p>„Dan had hij niet meer dan hem toekwam,” bracht +Brummhuber in het midden.</p> +<p>„Maar juist dat wilde ik hem besparen. Ik zou wenschen dat hij +hier onder dezelfde omstandigheden zou kunnen voortleven. Dit +bewustzijn doet ons later, met reine gevoelens aan onzen achtergebleven +vriend terugdenken, en werpt dan geen schaduw op de herinnering aan ons +heerlijk verblijf hierboven. Ik verzoek u daarom vriendelijk, laat mij +mijn gang gaan; ik zal straks met Eran spreken, en trachten deze +onaangename zaak zoo goed mogelijk met hem in orde te +brengen.”</p> +<p>„Stiller, gij maakt ons beschaamd, gij zijt een brave kerel, +de beste van ons!” Piller snoot bij deze woorden met kracht zijn +neus.</p> +<p>„Volstrekt niet, maar ik ben niet te vergeefs hier geweest +onder deze menschen, die zoo hoog staan in hun handel en wandel. Gij +ziet dat ik van hen wat heb geleerd.” <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1905" href="#xd21e1905" name= +"xd21e1905">163</a>]</span></p> +<p>„Als een van ons het blijven hier waard was, dan zijt gij het, +Stiller!” riep Hämmerle vol geestdrift uit.</p> +<p>„Och, houd toch op!” sprak Stiller afwerend. „En +nu ga ik naar Eran.”</p> +<p>Zonder het minste teeken van verbazing of zonder een woord van +verwondering, hoorde de eerbiedwaardige oude, Stiller aan.</p> +<p>„Ook ik vind, dat gij er wel aan doet, uwen broeder niet te +dwingen, de terugreis mede te maken. Ieder mensch heeft tot zekere +hoogte het recht om over zichzelf te beschikken. Maar dat recht neemt +niet weg, dat ik de manier, waarop uw voortvluchtige broeder zijn +hierblijven wil doorzetten, niet kan billijken. Laat hem echter gerust +hier, en keer met uwe andere tochtgenooten naar de aarde terug. Wij +zullen met Fridolin niet al te scherp in het gericht treden.”</p> +<p>„Daaromtrent wilde ik gaarne eerst gerustgesteld worden, +eerwaarde Eran.”</p> +<p>„Heb daarover geen zorg! Wanneer hij na uw vertrek te +voorschijn komt, dan zal ik zelf hem naar Angola brengen en bij Anan +een goed woord voor hem doen. Maar een kleine straf moet hij hebben. Ik +heb reeds over den aard daarvan nagedacht.”</p> +<p>„En waarin zal die bestaan?” vroeg Stiller die +nieuwsgierig geworden was.</p> +<p>„Fridolin moet voor ons een woordenboek van uw taal +samenstellen. Gij hebt ons tot aandenken eenige werken van uwe grootste +vaderlandsche <span class="pagenum">[<a id="xd21e1923" href= +"#xd21e1923" name="xd21e1923">164</a>]</span>dichters geschonken. +Welnu, wij wenschen deze werken in het oorspronkelijke te lezen, om ons +eene heldere voorstelling van uwe meesters te kunnen maken. Daarvoor +hebben wij een woordenboek noodig.”</p> +<p>„Nu, tegen deze straf heb ik niets in te brengen, en ik ben +overtuigd, dat Fridolin zich van die opdracht tot uwe tevredenheid zal +kwijten.”</p> +<p>Daarmede was de zaak Frommherz afgeloopen. Stiller deelde het +resultaat zijner bespreking aan zijne vrienden mee, en de heeren prezen +opnieuw de goedheid en zachtmoedigheid van Eran, den waardigen +patriarch.</p> +<p>Volgens de gewone tijdrekening, die Stiller ook op Mars had +bijgehouden en waarbij hij rekening hield met het verschil in +omloopstijd om de zon van Mars en van de aarde, was het nu den 7en +Maart geworden, en daarmede de dag van vertrek aangebroken.</p> +<p>Eran had er op gestaan, de zes zonen der Aarde tot aan den Argonaut +te vergezellen. Ook de geheele volwassen bevolking van Lumata ging mee. +Een ernstig stilzwijgen der geheele menigte, gaf uitdrukking aan de +oprecht gemeende smart over de op handen zijnde scheiding. Zonder een +woord te spreken gingen zij naar de weide, waar de Argonaut wiegelde in +het heldere, reine licht van den aanbrekenden dag.</p> +<p>„Laten wij kort en spoedig afscheid nemen, en dit niet met +vele woorden nog moeilijker maken,” zeide Eran, terwijl hij van +de Zwaben <span class="pagenum">[<a id="xd21e1935" href="#xd21e1935" +name="xd21e1935">165</a>]</span>een voor een afscheid nam. „Moge +uw terugreis gelukkig zijn, en gij behouden weer in uw vaderland +aankomen!”</p> +<p>Nog een handdruk, een vriendelijk gewuif naar alle kanten, en de +moedige luchtreizigers klommen in de gondel. De touwen werden gekapt en +langzaam en statig, begroet door de eerste stralen der opgaande zon, +begon de ballon te stijgen.</p> +<p>Daar kwam Fridolin Frommherz hard aangeloopen; de menigte maakte hem +ruimbaan.</p> +<p>„Vaartwel, vrienden!” riep hij met luider stemme. +„Nogmaals: vergeef mij, dat ik blijf, en niet met u terugkeer. +Gelukkige reis en mijne hartelijke groeten aan mijn dierbaar +vaderland.”</p> +<p>Maar de heeren in de gondel, hoorden slechts nog zwak, wat Frommherz +hun nariep. Antwoorden konden zij niet meer. In steeds sneller vaart +verwijderde de Argonaut zich van de wonderschoone planeet, en zweefde +weldra weder in het donkere koude luchtruim. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1945" href="#xd21e1945" name= +"xd21e1945">166</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch9" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2379">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK IX.</h2> +<h2 class="main">WEDER OP AARDE.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Ook te Stuttgart was, sedert het opzienbarend vertrek +der zeven Zwaben, de tijd niet blijven stilstaan. Waar of die landslui, +die waaghalzen, wel zijn mochten? Zouden zij werkelijk Mars hebben +bereikt? Misschien waren zij in het geheel niet op deze planeet beland, +maar neergedaald op een der talrijke planetoïden; misschien ook +was de geheele expeditie verongelukt en waren de ongelukkige +natuurvorschers voor altijd in het onmetelijk wereldruim verdwenen. +Deze laatste meening werd vrijwel algemeen gedeeld en voor waar +aangenomen.</p> +<p>Na de opstijging van den Argonaut werd aanvankelijk te Stuttgart nog +veel en levendig over die reis der natuurvorschers geredeneerd en +allerlei vragen geopperd; langzamerhand echter verflauwde de levendige +belangstelling in de Marsexpeditie. Nieuwe vragen des tijds, meer +actueele gebeurtenissen hadden zich voorgedaan, en verdrongen eindelijk +de herinnering aan de sprookjesachtige onderneming. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1955" href="#xd21e1955" name= +"xd21e1955">167</a>]</span></p> +<p>Plotseling, als een bliksemstraal uit helderen hemel, ontving men op +zekeren Septemberdag te Stuttgart het bericht, dat de heeren +professoren, die voor ongeveer drie jaar van de Cannstatterweide waren +opgestegen, op een van de eilanden der Zuidzee waren neergedaald en wel +met den Argonaut.</p> +<p>In het eerste oogenblik wilde niemand aan dit bericht geloof +hechten, en hield men het voor een zeer misplaatste grap. Toen het +echter verscheen in het „Staatsblad voor het Koninkrijk +Wurtemberg” en door duizenden extra bladen werd verspreid, werd +zelfs de meest hardnekkige twijfelaar van de waarheid van dit bericht +overtuigd.</p> +<p>Een telegrafisch bericht luidde lakoniek kort:</p> +<div class="blockquote"> +<p class="first dateline">Matupi, 31 Aug. ’s nachts.</p> +<p>Argonaut van Mars terug, hier neergedaald. Stiller, Piller, +Brummhuber, Hämmerle, Dubelmeier, Thudium.—Betrekkelijk +welvarend.</p> +<p class="signed">w. g. Districtshoofd.</p> +</div> +<p>In de eerste groote verrassing viel het in het geheel niet op, dat +er in het telegram slechts van zes personen sprake was. Eerst +langzamerhand begon men er aan te denken, dat toch nog een zevende aan +de expeditie had deelgenomen. De conclusie was spoedig gemaakt. +Frommherz was ongetwijfeld gedurende de reis gestorven.</p> +<p>Met het grootste ongeduld zag men in Zwaben, <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e1974" href="#xd21e1974" name= +"xd21e1974">168</a>]</span>in Duitschland, ja in de geheele beschaafde +wereld, nadere berichten te gemoet. Welke belangrijke mededeelingen, +kon men van de reeds verloren gewaande natuurvorschers verwachten!</p> +<hr class="tb"> +<p>De eerste tijd na het vertrek van Mars, ging vrij dragelijk voor de +bezoekers der planeet voorbij. Zooals Stiller reeds had uitgemaakt, was +de Argonaut in de goede richting en ondervond den invloed van de +aantrekkingskracht der aarde. De reis stelde weer hooge eischen aan de +heeren met betrekking tot hunne gezondheid, geduld en volharding. +Maanden waren sedert verloopen en het einddoel van de reis, de aarde, +was nog maar altijd niet in het zicht. De stakkerds voelden zich hoe +langer hoe meer uitgeput, en benijdden in stilte vaak den +achtergebleven Frommherz. Maar eindelijk moet toch, zelfs na den +langsten en donkersten nacht, de dag weer gloren!</p> +<p>Het liep tegen het einde van Augustus. Reeds meer dan vijf maanden +bewoog de Argonaut zich door het aetherruim, en Stiller verwachtte +iederen dag met het luchtschip in den dampkring der aarde te komen. +Juist, een flauwe schemering kondigde de nabijheid daarvan aan!</p> +<p>Evenals vroeger bij het naderen van Mars, in een oogwenk de +herinnering aan alle, gedurende de reis, doorgestane ellende was +verdwenen, werd dit ook nu het geval.</p> +<p>Toen Stiller zijne tochtgenooten meedeelde, dat zij zoo even in den +dampkring der aarde <span class="pagenum">[<a id="xd21e1987" href= +"#xd21e1987" name="xd21e1987">169</a>]</span>waren gekomen, en +waarschijnlijk nog heden ergens op den aardbol landen zouden, wanneer +zijne vrienden er ten minste niet de voorkeur aan gaven dadelijk door +te reizen naar Duitschland, werd er in de gondel luide gejubeld.</p> +<p>Vergeten was plotseling alle kommer en ellende, alle lichamelijk +ongemak.</p> +<p>„Waar of het ook wezen moge, dalen en uit deze vervloekte +kast,” riep Piller. „Wij zijn nu waarachtig lang genoeg +opgesloten geweest!”</p> +<p>„Piller heeft gelijk,” zei Thudium.</p> +<p>„Geen uur langer dan bepaald noodzakelijk is, blijf ik in deze +afschuwelijke kooi,” verklaarde Hämmerle, en Dubelmeier en +Brummhuber waren het volkomen met hem eens.</p> +<p>„Wanneer het zóó met u gesteld is, landen wij +maar waar we kunnen,” antwoordde Stiller, kalm als altijd. +„Wij moeten er echter voor zorgen, dat wij in eene beschaafde +streek dalen, en niet bij vergissing in den vollen Oceaan +terechtkomen.”</p> +<p>„Daarvoor moet gij maar zorgen, Stiller,” zeide Piller. +„En nu, vrienden, laten wij met dien heerlijken Marswijn drinken +op onze gelukkig volbrachte reis. Het is mij eene ware vreugde, mijn +goede Dubelmeier, dat ik u gedurende dezen tocht van Saulus tot Paulus +heb gemaakt, en u wijn heb leeren drinken in plaats van water. +Prosit!”</p> +<p>Terwijl de overige heeren de bokaal, een prachtig kunststuk der +Marsieten, dat men hun <span class="pagenum">[<a id="xd21e2003" href= +"#xd21e2003" name="xd21e2003">170</a>]</span>te Angola ten geschenke +had gegeven, lieten rondgaan, had Stiller het ventiel van den ballon +een weinig geopend en een der vensters van de gondel ontsloten. De +Argonaut daalde snel.</p> +<p>„Wanneer ik mij niet bedrieg, dan zweven wij op het oogenblik +boven de oostkust van Australië,” zeide Stiller, nadat hij +een blik door het venster had geworpen. „Wij zullen bij Brisbane +in Queensland landen.”</p> +<p>„Prachtig, Stiller, oude jongen! Prosit! Daar zullen wij eens +op drinken.” Piller wilde juist zijn collega de bokaal met wijn +toereiken toen de gondel plotseling een hevigen windstoot kreeg die +haar met ballon en al deed ronddraaien. De bokaal viel op den bodem, en +de heeren zelf moesten zich aan de meest nabijzijnde vaste voorwerpen +vastklemmen, wilden zij niet als ballen door elkander rollen.</p> +<p>„Wij zijn op het laatste oogenblik in een cycloon terecht +gekomen, zooals hier in de buurt dikwijls voorkomen,” riep +Stiller zijne verschrikte reisgenooten toe. „Nu komt het er +vooral op aan moed te houden. Wij zijn nu aan het blinde toeval +overgeleverd.”</p> +<p>Gedurende de eerstvolgende angstige uren woedde de orkaan in +onverminderde hevigheid en kracht. De wind blies huilend door het opene +geheel vernielde venster van de gondel, en deed daarbinnen alles wat +niet bevestigd was, door elkander waaien. Het was bij het vreeselijk +loeien van den orkaan niet mogelijk een woord te wisselen. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e2014" href="#xd21e2014" name= +"xd21e2014">171</a>]</span>Voor meerdere zekerheid moesten die in de +gondel waren, zich op den bodem neerleggen.</p> +<p>Hulpeloos dreef de ballon waar de stormwind hem joeg. Het was een +tragisch lot, dat in het laatste oogenblik der reis, zoo kort voor de +landing op aarde, de reizigers trof; en daarbij bestond nog het groote +gevaar, dat de Argonaut naar zee gedreven zou worden en de expeditie na +de ongehoorde reis naar en van Mars, tot dusver zoo gelukkig te hebben +volbracht, tenslotte toch nog zou verdrinken.</p> +<p>De zes mannen waren van treurige, sombere gedachten vervuld. +Verscheidene uren verliepen. De dag die onder zulke heerlijke +voorteekenen was begonnen, liep ten einde<span class="corr" id= +"xd21e2020" title="Bron: ,">.</span> De storm scheen te bedaren, +mogelijk ook was de Argonaut buiten den maalstroom van den wervelwind +geslingerd. In elk geval, de dolle vaart door de lucht verminderde +merkbaar en de heeren konden eindelijk uit hunne minder aangename +positie opstaan en naar buiten kijken. Tot hunne vreugde bemerkten zij, +dat de ballon dreef naar den kant van een grooten inham, met een bosch +van groene kokospalmen tot achtergrond en omzoomd door vriendelijke +kleine huizen.</p> +<p>Fluks opende Stiller het ventiel van den Argonaut, toen deze juist +boven het palmbosch zweefde. Met volle zwaarte viel de ballon op de +hooge palmboomen neer, die krakend braken. In het wit gekleede mannen +snelden toe, gevolgd door bijna naakte donkere gestalten, de +inboorlingen, <span class="pagenum">[<a id="xd21e2025" href= +"#xd21e2025" name="xd21e2025">172</a>]</span>die schreeuwend en +gesticuleerend rondom de open plek stonden, die de Argonaut in het +palmbosch zich had gemaakt. Uit de gondel vernam men de stemmen der +reizigers.</p> +<p>„Dat schijnen wel Duitschers te zijn!” riep een der +mannen, eene slanke gestalte met blonden baard en blauwe oogen.</p> +<p>„Ja, dat zijn wij!” riep Stiller uit de gondel. +„Wees zoo goed en help mij den ballon vastmaken. Hier is het touw +met het anker.”</p> +<p>„Met genoegen,” antwoordde de heer, „hier jongens, +helpt eens een handje, maakt dat anker vast!” Met deze woorden, +wendde hij zich tot de rondom staande zwartjes, en weldra lag de zwaar +toegetakelde Argonaut geankerd in het palmenwoud.</p> +<p>„Waar zijn wij?” vroeg Piller uit het gondelvenster.</p> +<p>„Op Duitschen bodem!”</p> +<p>„Sedert wanneer groeien er palmen in het Duitsche +Rijk?”</p> +<p>„Sedert wij koloniën hebben,” was het lachende +antwoord. „Gij zijt in den Bismarck archipel op +Matupi.”</p> +<p>„Zoo, dus op eene Duitsche bezitting! Nu dàt noem ik +nog eens geluk bij een ongeluk!” lachte Brummhuber.</p> +<p>„Ja, het scheelde werkelijk niet veel, of wij waren +verdronken,” merkte Dubelmeier op.</p> +<p>„Nu, dan waart ge in uw element, het water,” schertste +Piller. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2048" href="#xd21e2048" +name="xd21e2048">173</a>]</span></p> +<p>„Komt, vrienden, stapt uit; wij zijn eindelijk op vasten +bodem,” sprak Stiller.</p> +<p>Toen de heeren uitgestapt waren, stelde de behulpzame blanke zich +voor, als Sebastiaan Scheufele uit Cannstatt-Stuttgart, sedert drie +jaren keizerlijk districtshoofd op Matupi.</p> +<p>„Wij zijn ook Zwaben,” zeide Stiller lachend, „wij +zijn professoren aan de universiteit te Tübingen en indertijd met +onzen ballon van de Cannstatterweide opgestegen. Zwaben schijnt men +overal in de wereld toch te vinden! Mocht ge nog eens ooit van uw leven +op Mars komen, dan zult gij zelfs dáár een landsman +aantreffen!”</p> +<p>Het districtshoofd keek den spreker eenigszins verbaasd aan, alsof +hij hem niet goed begrepen had.</p> +<p>„Gij komt dus met uw ballon uit Cannstatt?”</p> +<p>„Direct, neen, indirect ja. Direct komen wij van Mars. Hebt +gij nooit van de expeditie van Mars gehoord? Het is trouwens ook al +ongeveer 2¾ jaar geleden dat wij van de Cannstatterweide +opstegen.”</p> +<p>„Ah, ja, nu herinner ik mij, dat ik in het Zwabensch +Handelsblad wel iets over die vreemdsoortige reis heb gelezen. +En—gij zijt dus werkelijk die zeven Zwaben? Maar ik zie er maar +zes....”</p> +<p>„O, gij bekrompen aardbewoners,” viel Piller den +twijfelaar in de rede, gelooft gij werkelijk dat zes eerwaardige +Zwabensche professoren u wat leugens op den mouw zullen spelden? Wij +<span class="pagenum">[<a id="xd21e2066" href="#xd21e2066" name= +"xd21e2066">174</a>]</span>zijn de zeven Zwaben, die naar Mars gingen. +Wij zijn twee jaar daarboven geweest, en komen met ons zessen terug, +omdat de zevende daarginds verkoos te blijven. Begrijpt gij het nu +eindelijk, man, of moet ik u nog andere tastelijke bewijzen geven, dat +wij diegenen zijn, waarvoor wij ons uitgeven? Overigens is mijn naam +Paracelsus Piller.”</p> +<p>„Neen, neen,” riep Scheufele uit, „neem me niet +kwalijk, ik geloof u op uw woord, ik was alleen maar wat in de war, en +geheel van streek door wat ik gehoord had.”</p> +<p>„Nu, wij willen het u gaarne vergeven, onder voorwaarde, dat +gij ons, die sedert een half jaar geen warme soep hebben geproefd, een +lekker warm maal met goeden wijn voorzet.”</p> +<p>„Maar natuurlijk, zeker, met het grootste genoegen! Komt mee, +heeren, als ’t u blieft!”</p> +<p>„Het loopen valt ons wat moeilijk, onze ledematen zijn +tamelijk stijf geworden,” deelde Stiller aan het districtshoofd +mede, toen hij eenigszins ongelukkig naast hem voortstrompelde. +„Wij zijn den 7en Maart van daarboven vertrokken, en als ik mij +niet vergis, hebben wij nu 31 Augustus. We zijn dus ongeveer 6 maanden +in de gondel geweest, een langen bangen tijd!”</p> +<p>„Wat ben ik er trotsch op, dat gij juist hier bij ons moest +landen!”</p> +<p>„Het heeft maar een haar gescheeld, of wij waren nog op het +laatste oogenblik verongelukt, en niemand had dan ooit iets van ons +wedervaren <span class="pagenum">[<a id="xd21e2080" href="#xd21e2080" +name="xd21e2080">175</a>]</span>op Mars vernomen. Maar ik geloof dat we +hier zijn, waar we wezen moeten.”</p> +<p>„Gaat binnen, heeren, in mijn huis, beschouwt het alles als +het uwe en laat mij de eerste zijn, die u de moedigste reizigers, die +ooit hebben geleefd, op Duitschen bodem welkom heet. Duidt het mij niet +ten kwade, dat ik eerst nu, dien beleefdheidsvorm in acht neem, maar ik +was door uwe verrassende verschijning geheel verbluft.”</p> +<p>Scheufele schudde ieder der professoren hartelijk de hand, en stelde +hun de overige heeren voor, die allen, de van den hemel nedergedaalde +gasten met de meeste hoogachting begroetten.</p> +<p>De luchtreizigers ontdeden zich allereerst van hunne pelzen en +maakten daarna gaarne gebruik van het aanbod van hun gastheer, om hunne +Zware reiskleeding tegen lichte, witte tropencostuums te verwisselen, +die hij in een aangrenzend vertrek had doen klaar leggen. Weldra waren +zij hiermee gereed, en lagen de heeren in hunne luchtige kleederdracht +in schommelstoelen onder de waranda.</p> +<p>Daarbuiten viel de regen in stroomen neer, en het kletterend geluid +op het dak verhoogde het gevoel van behagelijke huiselijkheid.</p> +<p>Scheufele zorgde intusschen voor eene hartsterking, en de zwarte +bedienden, die zonder geruisch te maken rondliepen, schonken +champagne.</p> +<p>„Morgen moet gij onzen Marswijn eens proeven,” zeide +Piller tot Scheufele, toen hij zijn <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e2095" href="#xd21e2095" name="xd21e2095">176</a>]</span>glas in +één teug ledigde en het ten tweede maal liet vullen.</p> +<p>„Wat, hebt gij zelfs wijn van daarboven medegebracht?” +vroeg Scheufele verwonderd.</p> +<p>„En wat goeden!” hernam Piller. „Zelfs mijn anders +alleen waterdrinkende collega hier, professor Dubelmeier, was er niet +tegen bestand, en is voor de verzoeking bezweken!”</p> +<p>„Gedwongen door de omstandigheden,” bracht Dubelmeier er +tegen in.</p> +<p>„Daarover zullen wij maar niet kibbelen, Dubelmeiertje, laten +wij liever eens klinken en drinken op Zwaben en het Duitsche +vaderland.”</p> +<p>„En nu, een hiep, hiep, hoera! voor onze hoogvereerde +gasten,” zeide Scheufele tot de beambten van Matupi. Nadat het +hoera-geroep was verstomd, werd aangekondigd dat de maaltijd gereed +was, en begaf het gezelschap zich naar de eetkamer.</p> +<p>De heeren tastten met grooten eetlust toe, en weldra was het +onderhoud levendig en algemeen.</p> +<p>„Ik zal uw aankomst dadelijk naar Stuttgart telegrafeeren; wat +een groote verrassing zal dat bericht daar in het lieve vaderland +zijn!” zei Scheufele.</p> +<p>„Ja, doe dat,” hernam Stiller. „Ik denk dat wij +per extra gelegenheid naar Duitschland zullen terugkeeren.”</p> +<p>„Wij hebben hier een veertiendaagsche stoomvaart op Singapore, +en vandaar kunt gij natuurlijk <span class="pagenum">[<a id="xd21e2115" +href="#xd21e2115" name="xd21e2115">177</a>]</span>altijd verbinding +krijgen met Europa. Ik ben blij, dat de laatste boot verleden week +juist vertrokken is, zoodat gij nog zeven volle dagen onze welkome +gasten zijn moet,” zei Scheufele lachend. „Gij zult op uw +reis en daarboven wel veel wonderlijks hebben beleefd en +gezien?”</p> +<p>„Daarover zullen wij een paar boeken uitgeven, <a id= +"xd21e2120" name="xd21e2120"></a>want onze berichten zullen deelen +vullen,” antwoordde Stiller.</p> +<p>„En dat werk zullen wij u later zenden, als bewijs van +dankbaarheid voor uwe gastvrije ontvangst,” liet Piller er op +volgen. „Want wanneer wij alles wat we hebben beleefd u mondeling +moesten meedeelen, zouden wij nog menige stoomboot moeten laten +voorbijgaan; en dat gaat niet! Wij verlangen er veel te hard naar, om +nu eindelijk thuis te komen.”</p> +<p>„Dat kan ik mij levendig voorstellen, gij zult wel allerlei +interessante dingen van Mars hebben meegebracht.”</p> +<p>„Zeker, morgen zullen wij u het een en ander laten zien, en +daaruit zult gij dan kunnen opmaken, op welken hoogen trap van +beschaving de bewoners van die prachtige planeet staan; die in zich het +meest verheven begrip van „mensch zijn” +verwezenlijken,” antwoordde Stiller. „Wij zouden echter +niet graag voor de tweede maal die reis maken; niet alleen is zij vol +gevaren, maar ook ontzettend vermoeiend. Het was niet onze eigen +verdienste, maar louter toeval, dat wij de reis heen en weer door het +luchtruim <span class="pagenum">[<a id="xd21e2128" href="#xd21e2128" +name="xd21e2128">178</a>]</span>onder betrekkelijk gunstige +omstandigheden konden volbrengen. En toen wij van morgen juist over +Queensland zweefden, en voornemens waren op Brisbane aan te sturen, +overviel ons plotseling de orkaan en dreef ons hierheen.”</p> +<p>„Het is zeker zeer te betreuren dat gij tot besluit van uw +buitengewone reis nog in een cycloon terecht moest komen. Zooals ik +hoorde, heeft de storm op andere eilanden van den archipel zwaar +gewoed. Maar ik ben dien wervelwind toch dankbaar dat hij u, de +beroemde zonen van Zwaben, hierheen heeft gedreven!”</p> +<p>„O gij vleier!” zei Piller tot Scheufele. „Maar nu +zouden wij u toch oprecht dankbaar zijn, wanneer gij ons een bed wildet +wijzen, want dat hebben wij langen tijd moeten ontberen.”</p> +<p>De reizigers werden nu bij de verschillende beambten te Matupi onder +dak gebracht, en weldra lagen zij allen in een diepen, rustigen +slaap.</p> +<p>Nog dienzelfden avond verzond Scheufele het telegram naar +Stuttgart.</p> +<p>Toen de reizigers zich den volgenden morgen door een bad in het +frissche water van de golf hadden verkwikt, kwam er reeds antwoord uit +Stuttgart. Zoowel het stedelijke-, als het Staatsbestuur heetten de +reizigers van harte welkom op aarde, en verzochten tevens om bericht +betreffende den heer Frommherz, daar van hem geen melding was gemaakt +op de lijst der teruggekeerden. <span class="pagenum">[<a id= +"xd21e2140" href="#xd21e2140" name="xd21e2140">179</a>]</span></p> +<div class="blockquote"> +<p class="first">„Frommherz vrijwillig op Mars achtergebleven. +Expeditie volkomen gelukt. Twee jaren daarboven geweest. Hopen binnen +vier weken te Stuttgart aan te komen.</p> +<p class="signed">Stiller.”</p> +</div> +<p>Met bewondering bekeken Scheufele en de beambten de inrichting van +de gondel, die Stiller hun liet zien en verklaarde. Nog meer waren ze +verbaasd over de uit zilver en goud vervaardigde kunstproducten, en +over de vele en kostbare geschenken der Marsieten. Het Gulden Boek vond +men helaas niet meer terug. Daar de gondel gedurende den nacht gesloten +was geweest, viel aan diefstal niet te denken en nog te minder, daar de +Papoea’s geen verstand hadden van de waarde van het boek. Men +moest daarom wel tot de veronderstelling komen, dat het boek door een +der kleppen van de gondel in het heelal gevallen was. Het was een +onherstelbaar verlies dat de geleerden zeer ter nederdrukte. Eindelijk +echter kreeg de vreugde over de behouden terugkeer de overhand over +alle treurige gedachten.</p> +<p>Piller stond er op, de heeren van Matupi te onthalen op het kleine +restant van den Marswijn. Zij verklaarden allen nog nooit zulk een +fijnen en geurigen wijn te hebben gedronken.</p> +<p>De dagen die men te Matupi doorbracht, werden gebruikt voor het +inpakken van alles wat men had meegebracht en het opbergen der +instrumenten. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2154" href= +"#xd21e2154" name="xd21e2154">180</a>]</span>Ballon en gondel zouden +later verpakt en naar huis gezonden worden.</p> +<p>Precies den 7en September in den vroegen morgen stoomde de Venus de +haven binnen, en ging tegenover de factorij van Matupi voor anker. Na +een hartelijk afscheid vertrokken de heeren nog dienzelfden avond.</p> +<p>„Wat een merkwaardig toeval!” zeide Stiller tot zijne +tochtgenooten, toen zij het zich ’s avonds aan boord van de +stoomboot gemakkelijk hadden gemaakt. „We komen van Mars, varen +op de Venus door de blauwe golven der Zuidzee terwijl, zooals Scheufele +mij zeide, te Singapore ons de „Stuttgart” wacht, die ons +naar Genua brengen zal.”</p> +<p>Een week later kwam de boot te Singapore aan. Reeds bij het +binnenvaren der ruime haven, was de Venus, met de beroemde Zwabensche +passagiers aan boord, het voorwerp van veler belangstelling.</p> +<p>De talrijke in de haven liggende schepen van alle mogelijke +natiën, waren gepavoiseerd, en zelfs de Maleische prauwen en de +Chineesche jonken waren feestelijk getooid.</p> +<p>Van de vestingwerken werden saluutschoten gelost toen de Venus +langzaam naar hare aanlegplaats stoomde.</p> +<p>Op plechtige wijze werden de moedige Marsreizigers, door het bestuur +van Singapore en de diverse consuls begroet. Daarna had in de +feestelijk versierde zaal van de Duitsche club het <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e2168" href="#xd21e2168" name= +"xd21e2168">181</a>]</span>onvermijdelijke feestmaal met de daarbij +behoorende redevoeringen plaats. De heeren waren blij, toen zij na al +dat feestgewoel in de tropische hitte van Singapore, goed en wel op het +dek van de „Stuttgart” zaten die, nadat de gevierde +passagiers aan boord waren gekomen, het anker lichtte en de straat van +Malakka instoomde.</p> +<p>„Gevoelt gij weer niet dien ouden tegenzin, tegen al die +officieele huldebetoogingen, die toch in den grond der zaak, alle den +stempel van onwaarheid dragen,” vroeg Piller aan zijn vriend +Stiller.</p> +<p>„Het gaat mij als u,” antwoordde Stiller. „Deze +luidruchtige feesten, waarbij ieder zijn eigen ik zooveel mogelijk op +den voorgrond dringt vormen eene schrille tegenstelling met de waardige +harmonische wijze, waarop te Angola feest wordt gevierd. Bij de +Marsieten voelden wij ons dadelijk thuis. Hier beneden krijgen wij al +dadelijk weer dat onbehagelijke gevoel in den omgang met de groote +menigte. Men voelt als bij instinct, dat al die woorden van +waardeering—die als een zondvloed neerkomen op dengeen, die bij +het een of ander ondernemen meer noemenswaard succes heeft gehad dan +een ander—in de meeste gevallen althans, volstrekt niet gemeend +zijn.”</p> +<p>„Gij drukt precies mijne gedachten uit,” zei Dubelmeier, +die het gesprek der beide vrienden had gevolgd. „Ik moet u +eerlijk zeggen, dat ik van al die feestmalen en feestredevoeringen al +<span class="pagenum">[<a id="xd21e2176" href="#xd21e2176" name= +"xd21e2176">182</a>]</span>genoeg had, toen ze nog nauwelijks waren +begonnen.”</p> +<p>„Nu, wij zullen dat nog wel eenige malen moeten verduren, voor +wij weer ongestoord in onze studeerkamer kunnen werken,” hernam +Piller.</p> +<p>„Ja, daar zal wel geen ontkomen aan zijn. Wat een geluk dat +wij hier op zee nog wat kunnen uitrusten vóór dat het +spektakel in ons vaderland weder begint,” zei Dubelmeier.</p> +<p>Maar reeds in Colombo kregen zij eene nieuwe en verbeterde uitgave +der feesten ter eere der zeven Zwaben, en toen de +„Stuttgart” te Suez kwam, verzocht de Egyptische regeering, +de eer te mogen hebben hen te Caïro te ontvangen.</p> +<p>Na twee dagen feest te hebben gevierd, kwamen de Marsreizigers +eindelijk weder op de boot terug, die nu direct koers zette naar Genua. +Daar kwamen de reizigers in het begin van October aan, en zetten na +eene driejarige afwezigheid weer den voet op Europeeschen bodem. +<span class="pagenum">[<a id="xd21e2187" href="#xd21e2187" name= +"xd21e2187">183</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch10" class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= +"#xd21e2390">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="label">HOOFDSTUK X.</h2> +<h2 class="main">IN HET VADERLAND.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">De reis der heeren geleek een ware triomftocht. Half +versuft door al het lawaai der laatste dagen, kwamen de professoren aan +het station <span class="corr" id="xd21e2195" title= +"Bron: Hagenberg">Hazenberg</span> aan, waar beneden Zwabens hoofdstad +zoo schilderachtig is gelegen.</p> +<p>Ofschoon het herfst was prijkte alles in rijken bloementooi. De +terugkeerenden werden opgewacht door vertegenwoordigers van het Hof, de +Tübinger Universiteit, het Stedelijk Bestuur, in het wit-gekleede +meisjes, muziekcorpsen en een onafzienbare menigte.</p> +<p>Reeds gedurende de reis door Zwaben luidden alle klokken, niet +alleen van al de stations die de trein aandeed, maar van alle dorpen in +den omtrek.</p> +<p>Een donderend hoera begroette den met bloemen omkransten trein, toen +hij ’s middags om vier uur uit de Hazenberger tunnel te +voorschijn kwam. De vereenigde muziekcorpsen uit Stuttgart zetten een +welkomsthymne in, die speciaal voor deze gelegenheid, door den +muziekdirecteur <span class="pagenum">[<a id="xd21e2204" href= +"#xd21e2204" name="xd21e2204">184</a>]</span>Klingel was gecomponeerd. +Toen begonnen in de stad de klokken te luiden, het gelui plantte zich +voort tot in de voorsteden, en herinnerde aan dien Decemberavond, nu +drie jaren geleden, toen de heeren hun stoutmoedigen tocht naar Mars +aanvingen. De verschillende toespraken gingen verloren in het algemeen +feestgejoel.</p> +<p>Men nam in de electrische automobielen plaats.</p> +<p>In de eerste zaten de zes teruggekeerden, ieder met een reusachtigen +bloemenruiker in de hand. Langzaam ging het voorwaarts, door de zich +verdringende en juichende menschenmassa, naar de rijk met vlaggen +getooide stad.</p> +<p>In het Marquardthôtel stond men de gelukkig teruggekeerde maar +blijkbaar afgematte geleerden toe, een oogenblik rust te nemen; daarna +moesten zij zich echter opofferen aan de gezelschaps-vormen.</p> +<p>In feestelijken optocht, onder het luid hoera-geroep der steeds +toestroomende menigte, werden de geleerden geleid naar de nieuwe, +grootsche muziekhal. Daar zou de officieele begroeting plaats +vinden.</p> +<p>In de groote feestzaal wachtte een uitgelezen gezelschap uit de +hoogste kringen der hoofdstad, de professoren op, die, toen zij de zaal +binnentraden, met luid gejubel werden ontvangen.</p> +<p>De voorzitter, Graaf van Neckarthal, heette in hartelijke +bewoordingen de moedige luchtreizigers welkom, die door een opstijging +naar Mars, eenig in haar soort, niet alleen hunne namen <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e2219" href="#xd21e2219" name= +"xd21e2219">185</a>]</span>onsterfelijk gemaakt, maar ook het aanzien +en de eer van het vaderland in de beschaafde wereld hadden verhoogd. +Zwaben was trotsch op zijn zonen en zou daaraan uiting geven door op de +Cannstatterweide, de plaats vanwaar zij eens waren opgestegen, een +obelisk te doen verrijzen, vervaardigd uit vaderlandsch graniet, waarop +de namen der deelnemers aan de expeditie en de verschillende data +zouden worden gegrift.</p> +<p>Er wachtte hun nog meer eerbetoon, want een daad als zij hadden +verricht, kon niet genoeg worden gehuldigd. In naam der Regeering, +overhandigde hij ieder der heeren een gouden lauwerkrans, waar op een +der bladeren de naam van den eigenaar en de data van de Marsreis waren +gegraveerd.</p> +<p>Na de overhandiging der kransen, die door fanfares was vergezeld +gegaan, begon het eigenlijke feestmaal.</p> +<p>Zeer verstandig was vooraf besloten, dat gedurende den maaltijd geen +redevoeringen zouden worden gehouden. Toen de tafel was afgeloopen, +beklom Stiller het podium aan het einde der zaal om van daar het +schitterend gezelschap toe te spreken.</p> +<p>„Geëerd gezelschap! In mijn naam en in dien van mijne +reisgenooten, dank ik u allereerst voor de hartelijke ontvangst, die +gij ons hebt bereid. Die heeft ons zeer getroffen; duidt het ons echter +niet ten kwade, wanneer wij u vriendelijk verzoeken van verdere +huldebetuigingen <span class="pagenum">[<a id="xd21e2229" href= +"#xd21e2229" name="xd21e2229">186</a>]</span>tegenover onze bescheiden +persoonlijkheden te willen afzien. Wat wij hebben gedaan, wat wij +hebben ten uitvoer gebracht, was alleen mogelijk omdat we daarbij +buitengewoon veel geluk hebben gehad. Waar de mensch echter alleen zijn +doel bereikt door een gelukkigen samenloop van uiterlijke +omstandigheden, daar staat, wat hij zelf deed, inderdaad niet +zóó hoog als gij schijnt te moeten aannemen. Juist op +Mars waar een volk woont met eene zeer idealistische levensopvatting, +eene grenzelooze waarheidsliefde en eene ontzettende zelfkennis, daar +hebben wij geleerd, alles op de rechte waarde te schatten en waar en +streng jegens ons zelf te zijn. Met eene zekere zelfoverschatting +gingen wij eens van hier, en wij komen terug met eene kalme nuchtere +kennis van ons zelf en onze krachten. Daarvan is ons verzoek het +gevolg.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e2232" title= +"Niet in bron">„</span>En nu zij het mij vergund in korte trekken +een beeld te ontwerpen van die wonderbare wereld daarginds, waarin het +ons vergund was twee volle jaren te vertoeven. Ik wil beginnen met u +mee te deelen, dat het in ons plan ligt, ons wedervaren vast te leggen +in een boek, waarin ieder het dan naar welbehagen kan nalezen. Nadat +wij van de Cannstatterweide waren opgestegen, kwamen wij, na een tocht +van drie maanden door het aetherruim, in tamelijken welstand op Mars +aan. Daar vonden wij menschen, die ons met groote gastvrijheid opnamen. +Naarmate wij meer bekend raakten met de taal der Marsbewoners, +<span class="pagenum">[<a id="xd21e2235" href="#xd21e2235" name= +"xd21e2235">187</a>]</span>kregen wij ook meer en meer een inzicht in +hun leven, zeden en gebruiken.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e2238" title= +"Niet in bron">„</span>Met steeds grootere verbazing leerden wij +daar eene levensopvatting kennen, zóó volmaakt, als wij +nooit voor mogelijk hadden gehouden.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e2242" title= +"Niet in bron">„</span>Datgene wat wij ons vroeger hier als +levensideaal hadden gedroomd, we vonden het daarboven op de planeet, +als heerlijke werkelijkheid terug. Daarboven leeft een +menschengeslacht, dat ons in ontwikkeling eeuwen vooruit is. Daarboven +is een werkelijk Eden. Daarboven leiden allen het menschwaardige +bestaan, waarover hier op aarde al sedert jaren en jaren slechts wordt +geredeneerd.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e2246" title= +"Niet in bron">„</span>Hoe zou ik in deze korte oogenblikken +kunnen uitwijden, over die heerlijke natuurlijke moraal, die de +richtsnoer is van die hoogstaande menschen daarboven! Ik zou niet +alleen u daarmede vermoeien, maar ook de vroolijke stemming storen, +waartoe onze terugkeer aanleiding gaf. Zooals ik u reeds heb gezegd, +zult gij later door onze boeken kunnen kennisnemen van het resultaat +onzer expeditie. Nu kunt gij mij met recht vragen: Waarom zijt gij uit +dat Eden weer teruggekeerd in het tranendal, dat onze aarde nu eenmaal +is? En daarop antwoord ik u eerlijk: Wij zijn ook slechts noode +vertrokken! Niet dat men ons heeft weggezonden,—geenszins! Men +liet het gaan of blijven aan ons zelf over; maar nadat wij hadden +ingezien, dat wij het hoogstaande volk van Mars geen enkelen dienst, +van welken <span class="pagenum">[<a id="xd21e2249" href="#xd21e2249" +name="xd21e2249">188</a>]</span>aard ook, konden bewijzen, en die het +loon had kunnen zijn voor de ons verleende gastvrijheid, was het niet +meer dan behoorlijk, dat wij terugkeerden naar de aarde, naar de +Moeder, aan wie wij ons bestaan hadden te danken.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e2252" title= +"Niet in bron">„</span>Alleen Fridolin Frommherz, kon niet tot +een terugtocht besluiten, hij bleef daarboven achter, als de eenige +levende getuige van ons bezoek aan die planeet.</p> +<p><span class="corr" id="xd21e2256" title= +"Niet in bron">„</span>Onze aankomst op Matupi is u bekend. Ten +slotte willen wij aan het Zwabensche museum de geschenken afstaan, die +men ons daarboven op Mars, in het heerlijke Angola, in de ure des +afscheids, ter herinnering heeft meegegeven. Wij hebben die dingen niet +noodig. Als een sprookje vol schoonheid, vol bekoring en vol licht, zal +de tijd van ons verblijf op die planeet, zoolang wij ademhalen, in onze +herinnering blijven voortleven; en als er sprake kon zijn van eene +zielsverhuizing naar een der verwijderde sterren, dan zou ik niets +vuriger wenschen, dan dáár te mogen ontwaken wanneer ik +hier eenmaal het hoofd zal hebben ter ruste gelegd.”</p> +<p>Stiller verliet het podium.</p> +<p>Onder doodsche stilte had de vergadering naar zijne woorden +geluisterd, en op menig gelaat stond diepe ontroering te lezen, toen +Stiller met spreken ophield.</p> +<p>Zóó had men de zaak zich toch niet voorgesteld!</p> +<p>Waar was eensklaps de luide feestvreugde gebleven? <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e2268" href="#xd21e2268" name= +"xd21e2268">189</a>]</span>In de beklemmende stilte, die in de zaal +heerschte, trad Klingel als reddende engel op. Hij zwaaide den +dirigeerstok, en de vriendelijke tonen van de opwekkende muziek deden +weldra de oude vroolijkheid terugkeeren.—</p> +<p>Men had het toch hier op aarde ook goed, waarom dan naar Mars te +reizen? Een tocht als die der zeven Zwaben, zou niemand hen nadoen. De +vroeger zoo opgewekte mannen waren als menschenhaters teruggekeerd. Zij +hadden beter gedaan met thuis te blijven.</p> +<p>Dat was het <span class="corr" id="xd21e2274" title= +"Bron: ooorddel">oordeel</span> van velen dergenen, die eerst laat in +den nacht van het feest huiswaarts keerden. <span class= +"pagenum">[<a id="xd21e2277" href="#xd21e2277" name= +"xd21e2277">191</a>]</span></p> +</div> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="main">INHOUD</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first"> <span class= +"tocPageNum">Blz.</span></p> +<table class="tocList"> +<tr> +<td class="tocDivNum">Hoofdstuk I.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch1" id="xd21e2291" name= +"xd21e2291">Voorbereidingen</a></td> +<td class="tocPageNum">5</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +II.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch2" id="xd21e2302" name= +"xd21e2302">Het vertrek der Wereldreizigers</a></td> +<td class="tocPageNum">24</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +III.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch3" id="xd21e2313" name= +"xd21e2313">Tusschen hemel en aarde</a></td> +<td class="tocPageNum">39</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +IV.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch4" id="xd21e2324" name= +"xd21e2324">Op Mars</a></td> +<td class="tocPageNum">70</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +V.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch5" id="xd21e2335" name= +"xd21e2335">Lumata en Angola</a></td> +<td class="tocPageNum">101</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +VI.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch6" id="xd21e2346" name= +"xd21e2346">In het land der Uitgeworpenen</a></td> +<td class="tocPageNum">131</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +VII.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch7" id="xd21e2357" name= +"xd21e2357">Het afscheid</a></td> +<td class="tocPageNum">146</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +VIII.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch8" id="xd21e2368" name= +"xd21e2368">Een afvallige</a></td> +<td class="tocPageNum">158</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +IX.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch9" id="xd21e2379" name= +"xd21e2379">Weder op aarde</a></td> +<td class="tocPageNum">166</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"> +<table class="ditto"> +<tr class="s"> +<td>Hoofdstuk</td> +</tr> +<tr class="d"> +<td>,,</td> +</tr> +</table> +X.</td> +<td class="tocDivTitle" colspan="5"><a href="#ch10" id="xd21e2390" +name="xd21e2390">In het Vaderland</a></td> +<td class="tocPageNum">183</td> +</tr> +</table> +<span class="pagenum">[<a id="xd21e2396" href="#xd21e2396" name= +"xd21e2396">192</a>]</span></div> +</div> +<div class="div1 ads"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first">Bij den uitgever dezes verschenen mede:</p> +<p>HENNY KOCH:</p> +<ul> +<li>EVA VAN DEN EYKENHOF.</li> +<li>MOEDERTJE SYLVIA.</li> +<li>VLINDERTJE.</li> +<li>SOLITA.</li> +<li>PAPA’S JONGEN.</li> +<li>LUIMIGE VERTELSELS.</li> +</ul> +<p>PERCY F. WESTERMAN:</p> +<ul> +<li>DE KONING DER ZEE.</li> +</ul> +<p>AGNES HOFFMANN:</p> +<ul> +<li>EEFJE VAN DEN DOKTER EN WILDE FRANSJE.</li> +</ul> +<p>JESCO VON PUTTKAMER:</p> +<ul> +<li>PER AUTO DE WERELD ROND.</li> +</ul> +</div> +</div> +<div class="transcribernote"> +<h2 class="main">Colofon</h2> +<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> +<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen +overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het +kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de +<a class="exlink xd21e41" title="Externe link" href= +"http://www.gutenberg.org/license" rel="license">Project Gutenberg +Licentie</a> bij dit eBoek of on-line op <a class="exlink xd21e41" +title="Externe link" href= +"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctie +team op <a class="exlink xd21e41" title="Externe link" href= +"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p> +<p>De oorspronkelijke Duitse uitgave, <i lang="de"><a class= +"pglink xd21e41" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/ebooks/41522">Die Weltensegler. Drei Jahre +auf dem Mars.</a></i> is ook beschikbaar via Project Gutenberg.</p> +<h3 class="main">Codering</h3> +<p class="first">Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke +schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn +stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn +verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het +einde van dit boek.</p> +<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> +<ul> +<li>2013-12-10 Begonnen.</li> +</ul> +<h3 class="main">Externe Referenties</h3> +<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn +dat deze links voor u niet werken.</p> +<h3 class="main">Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table class="correctiontable" summary= +"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e333">22</a></td> +<td class="width40 bottom">”</td> +<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e388">30</a></td> +<td class="width40 bottom">toch</td> +<td class="width40 bottom">tocht</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e407">32</a></td> +<td class="width40 bottom">gunstig</td> +<td class="width40 bottom">gunstige</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e527">42</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e1797">153</a></td> +<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40 bottom">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e586">48</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e651">55</a>, <a class="pageref" href= +"#xd21e920">77</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1588">135</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e1686">143</a></td> +<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40 bottom">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e786">67</a></td> +<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40 bottom">.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e857">73</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e1493">128</a>, <a class="pageref" href= +"#xd21e1497">128</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1501">128</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e1505">128</a>, <a class="pageref" href= +"#xd21e1773">150</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1777">150</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e2232">186</a>, <a class="pageref" href= +"#xd21e2238">187</a>, <a class="pageref" href="#xd21e2242">187</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e2246">187</a>, <a class="pageref" href= +"#xd21e2252">188</a>, <a class="pageref" href="#xd21e2256">188</a></td> +<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40 bottom">„</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e971">81</a></td> +<td class="width40 bottom">zestigmillioen</td> +<td class="width40 bottom">zestig millioen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e982">81</a></td> +<td class="width40 bottom">het</td> +<td class="width40 bottom">Het</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e993">82</a>, +<a class="pageref" href="#xd21e2020">171</a></td> +<td class="width40 bottom">,</td> +<td class="width40 bottom">.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1012">83</a></td> +<td class="width40 bottom">geëindigd</td> +<td class="width40 bottom">geeindigd</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1383">117</a></td> +<td class="width40 bottom">van</td> +<td class="width40 bottom">Van</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1427">120</a></td> +<td class="width40 bottom">1ijk</td> +<td class="width40 bottom">rijk</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1716">145</a></td> +<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40 bottom">-</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1858">160</a></td> +<td class="width40 bottom">ik</td> +<td class="width40 bottom">Ik</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2120">177</a></td> +<td class="width40 bottom">„</td> +<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2195">183</a></td> +<td class="width40 bottom">Hagenberg</td> +<td class="width40 bottom">Hazenberg</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2274">189</a></td> +<td class="width40 bottom">ooorddel</td> +<td class="width40 bottom">oordeel</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + +<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44510 ***</div> +</body> +</html> diff --git a/44510-h/images/book.png b/44510-h/images/book.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..963d165 --- /dev/null +++ b/44510-h/images/book.png diff --git a/44510-h/images/card.png b/44510-h/images/card.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1ffbe1a --- /dev/null +++ b/44510-h/images/card.png diff --git a/44510-h/images/external.png b/44510-h/images/external.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ba4f205 --- /dev/null +++ b/44510-h/images/external.png diff --git a/44510-h/images/frontispiece.jpg b/44510-h/images/frontispiece.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bff7364 --- /dev/null +++ b/44510-h/images/frontispiece.jpg diff --git a/44510-h/images/kaftillustratie.jpg b/44510-h/images/kaftillustratie.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6619275 --- /dev/null +++ b/44510-h/images/kaftillustratie.jpg diff --git a/44510-h/images/p095.jpg b/44510-h/images/p095.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..959f74e --- /dev/null +++ b/44510-h/images/p095.jpg diff --git a/44510-h/images/p121.jpg b/44510-h/images/p121.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f5a2b50 --- /dev/null +++ b/44510-h/images/p121.jpg diff --git a/44510-h/images/p141.jpg b/44510-h/images/p141.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..01cba94 --- /dev/null +++ b/44510-h/images/p141.jpg diff --git a/44510-h/images/titelpagina.jpg b/44510-h/images/titelpagina.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..505afac --- /dev/null +++ b/44510-h/images/titelpagina.jpg diff --git a/44510-h/images/voorkant.jpg b/44510-h/images/voorkant.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8c02e94 --- /dev/null +++ b/44510-h/images/voorkant.jpg |
