Add files from ibiblio as of 2025-03-03 20:33:29HEADmain

4 files changed, 145 insertions, 946 deletions

diff --git a/44087-8.txt b/44087-0.txt
index 9e2fa69..a385318 100644
--- a/44087-8.txt
+++ b/44087-0.txt
@@ -1,36 +1,4 @@
-Project Gutenberg's Het Eiland Texel en Zijne Bewoners, by Francis Allan
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org
-
-
-Title: Het Eiland Texel en Zijne Bewoners
-
-Author: Francis Allan
-
-Release Date: November 1, 2013 [EBook #44087]
-
-Language: Dutch
-
-Character set encoding: ISO-8859-1
-
-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET EILAND TEXEL EN ZIJNE BEWONERS ***
-
-
-
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg.
-
-
-
-
-
-
-
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44087 ***
 
                   HET EILAND TEXEL EN ZIJNE BEWONERS,
 
@@ -125,7 +93,7 @@ worden gewaardeerd en in dank aangenomen.
 
 Omtrent de bij dit werk gevoegde Kaart, zal ik wel niets ter
 aanbeveling behoeven te zeggen. Immers, zij beveelt zich zelve
-genoegzaam aan! Alléén zij dus gezegd dat de door mij vervaardigde
+genoegzaam aan! Alléén zij dus gezegd dat de door mij vervaardigde
 Kaart reeds bij den Graveur was, toen ik kennis verkreeg van die
 des Heeren Kikkert, die door mij, en ik mag vertrouwen, ook door
 H. H. Inteekenaren, allezins geschikt werd geacht om aan dit werk te
@@ -395,25 +363,25 @@ Is het waar, dat elk welgezind burger van den Staat, diep doordrongen
 is van innige belangstelling omtrent alles, wat in betrekking staat
 tot den bloei van het geliefde Vaderland, en dat er in zijnen boezem
 een gevoel van verknochtheid leeft, dat bij de minste aanraking
-zelfs, de teêrste snaren van zijn gevoel, van zijne ziel, roert en
+zelfs, de teêrste snaren van zijn gevoel, van zijne ziel, roert en
 trillen doet, zoo het slechts het Vaderland en het Vaderlandsche
 raakt;--niet minder waar is het, dat inzonderheid de edele telgen van
 het doorluchtig Vorstenhuis van Oranje Nassau, steeds eene levendige
-belangstelling koesterden, voor alles wat op Nederland en Neêrlands
+belangstelling koesterden, voor alles wat op Nederland en Neêrlands
 Volk betrekking had, ja, dat zij aan den voor- of tegenspoed van het
-gemeenschappelijke Vaderland hun eigen wèl en wee verbonden.
+gemeenschappelijke Vaderland hun eigen wèl en wee verbonden.
 
 Van die belangstelling gaf ook UWE KONINKLIJKE HOOGHEID meermalen de
 sprekendste bewijzen. Daarvan in het breede hier te gewagen, zoude
 onkiesch zijn en slechts laffe vleijerij verraden! Genoeg reeds,
 indien wij slechts bedenken, welke onloochenbare bewijzen van levendige
 belangstelling UWE KONINKLIJKE HOOGHEID koestert, omtrent alles wat
-betrekking heeft op Neêrland's Zeewezen, eene belangstelling, die door
+betrekking heeft op Neêrland's Zeewezen, eene belangstelling, die door
 UWE KONINKLIJKE HOOGHEID, als Opperbevelhebber van Zr. Ms. Zeemagt,
 voorzeker ook voor dat gedeelte van Noord-Nederland, gekoesterd wordt,
 welks beschrijving wij UWER KONINKLIJKE HOOGHEID hierbij eerbiedig
 opdragen, met welks geschiedenis UW doorluchtige naam verbonden is, en
-in welks nabijheid NEÊRLAND'S Vloot, meermaals zooveel nationalen roem
+in welks nabijheid NEÊRLAND'S Vloot, meermaals zooveel nationalen roem
 en zege, op de vijanden van het geliefde Vaderland, mogt bevechten.
 
 Gelief, DOORLUCHTIGE PRINS! de Opdragt van dezen letterarbeid aan
@@ -478,7 +446,7 @@ water een diepte van 145-260 palm heeft. Ten Zuiden wordt dit eiland
 begrensd door de Helsdeur en het Noordergat, terwijl de Noordzee
 het aan de Westkust bespoelt. Dit Noordergat, ook het Nieuwegat
 genoemd, is een gevaarlijk vaarwater. De diepte is er zeer ongelijk:
-op sommige plaatsen staat 12 à 13, op andere punten slechts 3 à 4
+op sommige plaatsen staat 12 à 13, op andere punten slechts 3 à 4
 ellen water. Over het geheel is het zeer droog en bezet met vele,
 meestal zeer steile banken of ruggen, en niet dan bij hoogen nood,
 voor kleine schepen raadzaam te bevaren. Het ligt ten Noorden van
@@ -487,7 +455,7 @@ tegenovergestelde zijde door de Noorder Haaks, de Onrust en de Oostpunt
 der Laan, bepaald, en loopt uit het Marsdiep in de Noordzee. In het
 Noordwesten liggen de algemeen bekende, gevaarlijke Eijerlandsche
 gronden, zijnde eene zeer gevaarlijke ondiepte, Noordwestwaarts van
-den ingedijkten polder het Eijerland, (dat vóór het jaar 1629 een
+den ingedijkten polder het Eijerland, (dat vóór het jaar 1629 een
 eiland op zich zelf was,) waar men eene buitengewoon hevige branding
 aantreft, en waarin reeds tal van schipbreukelingen den dood vonden,
 en vele schepen verbrijzeld werden. [2]
@@ -517,7 +485,7 @@ den geduchten stormvloed van 1170 is afgescheurd, stond nog in 1424 een
 zwaar bosch; terwijl er thans nog, in de zoogenaamde Hechtsgronden,
 ten N. van Texel, zoovele stronken en boomstammen aanwezig zijn, dat
 zij den visschers voor hunne netten, dikwijls zeer nadeelig zijn. Deze
-gevaarlijke droogte ligt vóór het Marsdiep, westwaarts van den Helder,
+gevaarlijke droogte ligt vóór het Marsdiep, westwaarts van den Helder,
 waarvan het ten Zuiden door het Schulpegat gescheiden is, terwijl
 het Noordergat dezelve in het Noordoosten van de Hors (de Z. W. punt
 van Texel) afscheidt. Deze strekt zich van het Z. W. ten Z. naar het
@@ -575,7 +543,7 @@ wordende in:
                    Nederduitsch Hervormden   3768
                    Doopsgezinden             1102
                    Roomsch Catholijken       1218
-                   Israëliten                  13
+                   Israëliten                  13
                    Lutherschen                  5
                    Remonstranten                3
 
@@ -672,7 +640,7 @@ VOORTBRENGSELEN, GROND- EN LUCHTGESTELDHEID VAN TEXEL.
 
 
 Het hoornvee is van eene uitmuntende hoedanigheid, zoodat runderen
-van 8 à 900 lb hier niet zeldzaam zijn.
+van 8 à 900 lb hier niet zeldzaam zijn.
 
 Sedert zich de besmettelijke runderziekte [5] ook hier openbaarde,
 heeft men zich meer op de veeteelt toegelegd, waardoor thans jaarlijks
@@ -832,7 +800,7 @@ kweldergewas, eene hooge, blaauwachtige plant, met een ovaal,
 loodkleurig, blad, dat hier zeeporselein, doch in Zeeland, varkensgras
 wordt genoemd, en dat door de Botanici Atripex portulacoides wordt
 geheeten. Ook ontmoet men geheele plekken van loodkleurigen en
-sterk riekenden Zeeälsem (Artemisia maritima,) welke plant, meestal
+sterk riekenden Zeeälsem (Artemisia maritima,) welke plant, meestal
 op het beste land, en op de hooge steile oevers van diepe kreken
 gevonden wordt. Geen plantensoort echter, groeide voor de bedijking
 van Eijerland, veelvuldiger op het Buitenveld, dan het Limoenkruid
@@ -842,7 +810,7 @@ dikke stevige blad is bitter, heeft de gedaante van een schapenoor,
 en wordt door geen dier gegeten. Dit gewas bloeide voornamelijk in
 Augustus, als wanneer het met eenen fraaijen, blaauw-paarsachtigen
 trosbloesem versierd was.--Hoogere zandbollen, ter hoogte van slechts
-ééne el boven volzee, waarop eenig dor gras, geel-groenachtig mos en
+ééne el boven volzee, waarop eenig dor gras, geel-groenachtig mos en
 biezen groeiden, welke drooge, spichtige ruigte, evenmin door eenig
 vee als voedsel werden gebruikt, zijn sedert voormelde bedijking,
 grootendeels in vruchtbare wei- en bouwland herschapen.
@@ -904,14 +872,14 @@ hier aanwezig, wordt alleen tot genoegen gehouden.--
 Tegen over deze voortbrengselen en uitvoer, staat de invoer van
 alle koloniale waren, manufacturen, turf, hout en steenkolen,
 tarwe, rogge, boekweit, paardenboonen, boter, kaas, enz.; vroeger,
-vóór dat de zoogenaamde aardappelenziekte is ontstaan, werden ook
+vóór dat de zoogenaamde aardappelenziekte is ontstaan, werden ook
 de voor de consumtie benoodigde aardappelen, zoo uit de provincie
 Friesland, als uit Groningen en Zeeland hier ingevoerd; doch sedert
 het bestaan der bekende ziekte onder deze aardvrucht, heeft men zich
 op den verbouw van dit voorname voedingsmiddel zoodanig toegelegd,
 dat er sedert de laatste jaren, bijna geene aardappelen van elders
 meer worden aangebragt, dan alleen in dien tijd, als de vrucht nieuw
-uitkomt; want, in den regel, worden er hier vóór de maand Augustus
+uitkomt; want, in den regel, worden er hier vóór de maand Augustus
 geene aardappelen gerooid. Daarentegen worden er nu jaarlijks duizende
 mudden uitgevoerd, welke, om hunne goede eigenschappen en heerlijken
 smaak, zeer gezocht zijn.--
@@ -928,7 +896,7 @@ Harlingen en de Eilanden.
 
 Van het jaar 1825-1845 werden de meeste oesters in den Vliestroom,
 langs de Grienderwaard, de Meep, de Jetting, enz., gevangen. De
-oestervisscherij verkeert echter, sedert de laatste acht à tien
+oestervisscherij verkeert echter, sedert de laatste acht à tien
 jaren, in eenen kwijnenden toestand. De oesterbanken, en zoo ook
 de evengenoemde stroomen, schijnen bijna geheel ontvolkt te wezen,
 zoodat er in de laatste jaren weinig of geen groei van oesters, in de
@@ -959,7 +927,7 @@ daarmede bezig hielden [8].--
 Voorts leggen de oestervisschers zich ook op de palingvisscherij
 toe, door deze visch op de Waarden, met elgers, uit den grond
 te zeilen. Deze bezigheid verschaft hun, nadat de wierdroogerij
-geëindigd is, in den herfst, tot dat de vorst invalt, en ook vroeg
+geëindigd is, in den herfst, tot dat de vorst invalt, en ook vroeg
 in het voorjaar, het noodige levensonderhoud, dat zij overigens,
 gedurende de maanden Mei en Junij, door de schelpvisscherij trachten
 te erlangen [9].
@@ -982,7 +950,7 @@ zoo is dat verschil, ook omtrent Texel op te merken.--
 In het zuidwesten heeft dit eiland hooge heuvels die zich in eene
 noordelijke rigting tot achter den Burg uitstrekken. Deze grond
 is voor het meerendeel gelijk aan die op de Veluwe. Eerst treft
-men op eene diepte van ongeveer drie à zes palmen, een land aan,
+men op eene diepte van ongeveer drie à zes palmen, een land aan,
 hetwelk bebouwd schijnt geweest te zijn, of met heide begroeid;
 vervolgens vindt men eenen leemachtigen grond, doormengd met steenen
 van onderscheidene soort en grootte, zoo als keisteenen, marmer,
@@ -1004,10 +972,10 @@ losgemaakt zijnde, een lossen steenklomp vertoonde, die, naar gissing,
 ongeveer vijf en twintig duizend ponden woog.
 
 Deze leemachtige en met steenen als doorzaaiden grond, heeft eene
-gemiddelde diepte van 10 à 14 palmen. De rondachtige gedaante van de
+gemiddelde diepte van 10 à 14 palmen. De rondachtige gedaante van de
 meesten dezer keijen en steenen, doet ons met grond vooronderstellen,
 dat dezelve lang onder het water bedolven zijn geweest; hetzij, ter
-plaatse waar zij nu gevonden worden, of, vóór dat zij daar gestort
+plaatse waar zij nu gevonden worden, of, vóór dat zij daar gestort
 zijn.--Dit laatste is echter het meest waarschijnlijk, naardien
 een hier gevonden vuursteentje, waarin een schelpje verborgen zat,
 van die soort, welke men menigmaal aan onze stranden vindt, en die
@@ -1015,9 +983,9 @@ zaagjes genoemd worden, geene gelegenheid moet gehad hebben om op
 deze plaats in dat vuursteentje te kunnen komen.--
 
 Onder den voorschreven grond ontdekt men allerhande soort van zand;
-grof, met ijzerachtig vocht als aaneengebakken, en dááronder zeer
+grof, met ijzerachtig vocht als aaneengebakken, en dááronder zeer
 wit en fijn zand, zelfs mergel, zoo als dit ook in het graafschap
-Zutphen gevonden wordt, en dat in Engeland en België, tot bemesting
+Zutphen gevonden wordt, en dat in Engeland en België, tot bemesting
 van het land wordt gebezigd.
 
 Inderdaad, wel mogt zeker natuuronderzoeker, met het oog op dit
@@ -1070,7 +1038,7 @@ thans nog bekend staan als Dijkstalen. Deze zijn thans zeer verlaagd
 en waren waarschijnlijk in vorige tijden voldoende, om het water,
 dat toen in de Zuiderzee mogt geweest zijn, te keeren.
 
-Naardien Texel omtrent ééne graad noordelijker ligt dan de hoofdstad
+Naardien Texel omtrent ééne graad noordelijker ligt dan de hoofdstad
 der provincie Zuid-Holland, 's Gravenhage, komt het aangename
 Lentesaisoen, hier ook ongeveer veertien dagen later, zoodat de
 boomen hier iets later uitbotten en bloeijen, dan in het zuidelijk
@@ -1101,7 +1069,7 @@ TEXEL BESCHOUWD MET BETREKKING TOT DE GESCHIEDENIS DES VADERLANDS.
 Wanneer wij de geschiedrollen van ons vaderland nagaan, en bepaaldelijk
 het oog vestigen op de oorkonden die daarin op Texel betrekking hebben,
 ontdekken wij, met genoegzame zekerheid, dat de eerste bewoners de
-Sturiërs [11] waren. Deze althans, bewoonden die streken van het
+Sturiërs [11] waren. Deze althans, bewoonden die streken van het
 noordelijke gedeelte van onzen geboortegrond, waar thans het eiland
 Texel ligt, dat toen nog aan de vaste kust verbonden, en te dien tijde
 veel grooter, en van eene gansch andere, en woeste gesteldheid was.
@@ -1124,7 +1092,7 @@ Aan voormelde bosschen grensden toenmaals groote streken kleigrond,
 welke uitmuntten door vruchtbaarheid, en zich in den geheelen omtrek
 uitstrekten om de zandgronden heen, welke laatsten als van hoogeren
 ouderdom zijn aan te merken; aangezien alle klei allengskens aangevoerd
-en aangeslibt is, òf door den afloop der rivieren, òf door het afkomend
+en aangeslibt is, òf door den afloop der rivieren, òf door het afkomend
 zeewater.--De Zuiderzee was toen nog niet in aanwezen. Ten oosten en
 zuiden der plaats waar thans Enkhuizen ligt, was alles land, tot aan
 het eiland Urk, en ten noorden van die plaats insgelijks.
@@ -1222,9 +1190,9 @@ De berigten en oorkonden dienaangaande, gaven gereede aanleiding om
 zoowel het eene als het andere te vooronderstellen. Dit verschil van
 gevoelen is echter door den geleerden Oudheid- en Geschiedkundige
 Rutgerus Paludanus, Burgemeester van Alkmaar, tot eenheid gebragt en
-volledig bewezen, dat vóór de groote watervloeden, welke omstreeks den
+volledig bewezen, dat vóór de groote watervloeden, welke omstreeks den
 aanvang en het midden der 13e eeuw, ook onze noordelijke en westelijke
-kusten teisterden, deze plaatsen, nog aan één gehecht waren, en eene
+kusten teisterden, deze plaatsen, nog aan één gehecht waren, en eene
 veel grootere uitgestrektheid bezaten.
 
 Behalve de oude kaarten van Beeldsnijder (1574) en van Aelbert Haage
@@ -1240,13 +1208,13 @@ van Balthazar Huijdecoper, weleer Baljuw van Texel.
 En hoeveel gronds ons vaderland, in het algemeen, langs de geheele
 west- en noordkust aan den Oceaan heeft moeten prijs geven, blijkt
 genoegzaam hieruit, dat het tegenwoordige dorp 's Gravenzande voor het
-midden der 13e eeuw, en vóór de stichting van het Grafelijke Slot te
+midden der 13e eeuw, en vóór de stichting van het Grafelijke Slot te
 's Hage, niet slechts eene hofstad, maar ook eene belangrijke koopstad
 was, wier handel zich vooral op Engeland bepaalde, en in het bezit
 was van eene vermaarde, ruime en veilige haven.
 
 Het dorpje ter Heyde had in de helft der 15e eeuw, bij den leeftijd
-van éénen mensch, 1600 schreden strands verloren, terwijl de eerste
+van éénen mensch, 1600 schreden strands verloren, terwijl de eerste
 kerk te Scheveningen omstreeks denzelfden tijd door de zee verzwolgen
 werd. De nieuwe kerk, in die plaats, werd geheel oostwaarts van het
 dorp gebouwd; bijna 3 eeuwen geleden stond zij nog in het midden van
@@ -1540,10 +1508,10 @@ is geweest. Immers moeten de 40 geduchte watervloeden tusschen 860 en
 maakt, en die van de jaren 1395, 1400, enz. veel lands aan het eiland
 ontroofd hebben, terwijl er betrekkelijk het bosch of woud, dat aan
 de Noord zijde van Texel gestaan heeft, nog valt aan te merken, "dat
-omtrent veertig jaren vóór dat Junius zijne Batavia schreef, Pieter
+omtrent veertig jaren vóór dat Junius zijne Batavia schreef, Pieter
 van Santen, schout van Texel, op het Raadhuis had doen aanteekenen,
 het getuigenis van eenen Texelaar, die toen honderd en twintig jaren
-oud was, maar noch wèl te pas en gaauw was, en die heilig, en in alle
+oud was, maar noch wèl te pas en gaauw was, en die heilig, en in alle
 opregtheid verklaart hadt, dat aldaar in zijnen tijd noch een bosch
 had gestaan, waarvan, volgens het getuigenis van Junius, noch veele
 stronken omtrent den jaare 1550, onbeweegelijk in den grond van de zee
@@ -1603,7 +1571,7 @@ hebben zijne opvolgers uit den huize van Chatillon, Graven van Blois,
 mede verscheidene voorregten aan de bewoners van Texel gegeven.
 
 In 1383 werd Texel eene vrije jaarmarkt toegestaan, welke gehouden
-moest worden 3 dagen vóór, en 3 dagen na St. Jan. De plaats van deze
+moest worden 3 dagen vóór, en 3 dagen na St. Jan. De plaats van deze
 markt of kermis, begon aan de Nieuwe Brug en strekte zich van daar
 uit tot aan Jan Schoemakers Huis.
 
@@ -1647,7 +1615,7 @@ bezeten hadden.--
 
 Na den dood van Willem IV, heeft zijn weduwe deze regten, welke
 eenigzins in verval schijnen te zijn geraakt, hersteld. Margaretha
-van Bourgondië, moeder van Vrouwe Jacoba, heeft de heerlijkheid
+van Bourgondië, moeder van Vrouwe Jacoba, heeft de heerlijkheid
 van Texel in lijftogt bezeten, hetwelk blijkt uit een octrooi,
 door haar in 1436 gegeven, om den polder van Wal- of Waal-en-Burg,
 benevens eenige andere nabijgelegen polders te bedijken. De eerste
@@ -1655,9 +1623,9 @@ bedijking van Waal-en-Burg dagteekent van den jare 1436. Deze polder
 brak daarna weder in, en werd andermaal bedijkt in 1612, toen zijnen
 vlakkeninhoud 700 morgen lands bedroeg.--
 
-Krachtens de bezittingen, welke Vrouwe Margaretha van Bourgondië
-gehad heeft, vindt men waarschijnlijk onder de privilegiën van Texel,
-het handvest van Hertog Filips van Bourgondië, wegens den eed, door
+Krachtens de bezittingen, welke Vrouwe Margaretha van Bourgondië
+gehad heeft, vindt men waarschijnlijk onder de privilegiën van Texel,
+het handvest van Hertog Filips van Bourgondië, wegens den eed, door
 haar afgelegd aan al de ingezetenen der landen, die hem, na den dood
 van Vrouwe Margaretha, weder waren aanbestorven.
 
@@ -1743,8 +1711,8 @@ verstrekken, welke manschappen onder bevel van den Schout dienen
 moesten, om de rust op het eiland te bewaren.--
 
 Naar alle waarschijnlijkheid zullen hun de toen verlorene regten en
-privilegiën òf te gelijk met de andere Kennemers en Kennemervolgers,
-òf in Maart 1494, zijn teruggegeven. Althans het regt van wind-, molen-
+privilegiën òf te gelijk met de andere Kennemers en Kennemervolgers,
+òf in Maart 1494, zijn teruggegeven. Althans het regt van wind-, molen-
 en lammertienden [22], dat zij tegen eene uitkeering van 40 Nobelen,
 van 8 schellingen groete, Vlaamsche munt, 's jaars in erfpacht bezaten,
 en welke aan Jan van Borrij, Baljuw of Casteleijn van het slot te
@@ -1755,13 +1723,13 @@ Omstreeks het begin der 16e eeuw, schijnen de zeeweringen op Texel
 zich in geenen gunstigen toestand bevonden te hebben, althans
 vinden wij, dat die van Texel, in 1509, aan hunnen landsheer een
 beklag inbragten, "over de groote gevaren der zee, waartegen eertijds
-voorzien was geweest door Vrouwe Maria van Bourgondië, die ook hunne
-oude privilegiën bevestigd had, bij een nieuw privilegie gegeven te
+voorzien was geweest door Vrouwe Maria van Bourgondië, die ook hunne
+oude privilegiën bevestigd had, bij een nieuw privilegie gegeven te
 Loven, den 28sten Mei 1477; behelzende onder meer de vier Raadsmannen
 des maandags te kiezen na Palmzondag: 26 mannen ieder rijk 100 nobelen
 ofte meer: hieruit kiest de Graaf, of de Schout in 's Graven naam,
-noemt en beëedigt op Goeden Vrijdag 13 schepenen. De Raadsmannen
-beëedigd zijnde, kiezen vijf Heemraden, door den Schout te beëedigen:
+noemt en beëedigt op Goeden Vrijdag 13 schepenen. De Raadsmannen
+beëedigd zijnde, kiezen vijf Heemraden, door den Schout te beëedigen:
 deze stellen keuren op de dijken, sluizen, wateringen en wegen."--
 
 Zeer rampspoedig was voor het eiland Texel het jaar 1522, toen het door
@@ -1782,7 +1750,7 @@ Immers lezen wij in eene oude oorkonde, Anno 1525, het volgende:
 
 
     "In dit jaar wilde men die van Texel, de nobelen voor molen-, wind-
-    en lammertienden, die zij à 50 Stuivers gewoon waren te betalen,
+    en lammertienden, die zij à 50 Stuivers gewoon waren te betalen,
     tegen 85 St. berekenen, en dan nog wel met den achterstand van
     vroegere jaren."--
 
@@ -1871,7 +1839,7 @@ en Holland het eens zijn." [25]
 
 Weldra echter leverde de Engelsche gezant over dit feit zijne klagten
 bij de Algemeene Staten in, waarbij de prijs in denzelfden toestand,
-als waarin hij genomen was, werd terug geëischt. De Staten gaven
+als waarin hij genomen was, werd terug geëischt. De Staten gaven
 aanstonds aan dien eisch gehoor, en gelasteden hunnen afgezant aan
 het Fransche hof, Lestevenon van Berkenrode, daaromtrent bij de
 Fransche regering te onderhandelen, hetwelk, echter niet zonder veel
@@ -1921,7 +1889,7 @@ desaangaande aan niemand verantwoording verschuldigd te zijn, dan
 aan Hun. Edel Mog., deed, zoo als trouwens te verwachten was, niets
 af. Evenmin het vertoonen van het besluit der Gecommitteerde Raden,
 waarbij hij in zijne waardigheid was aangesteld. Het opgeruide volk
-kwam niet tot bedaren, noch verstond reden, vóór dat hij beloofd had,
+kwam niet tot bedaren, noch verstond reden, vóór dat hij beloofd had,
 binnen den tijd van drie etmalen Texel te verlaten, en zijn ontslag
 te verzoeken.--Buijskens begaf zich dien ten gevolge naar Amsterdam,
 van waar hij aan Gecommitteerden Raden van het Noorderkwartier,
@@ -2030,7 +1998,7 @@ in de lucht en het geroep van "Oranje boven!" het teeken des vredes
 en der verbroedering gaven.
 
 Men ondernam echter thans geen verderen aanval op de Schans, maar
-trok naar den Burg, om ook dáár de vlag der onafhankelijkheid van den
+trok naar den Burg, om ook dáár de vlag der onafhankelijkheid van den
 kerktoren te doen wapperen.--De zaak erlangde echter den volgenden dag
 een gewigtiger aanzien. Op den Hoogen berg kwam namelijk een korps van
 ongeveer acht honderd man bijeen, voorzien van allerhande wapentuig,
@@ -2076,7 +2044,7 @@ eer, te ontslaan.
 De bezetting van het fort door de schutters, en de ontwapening en
 inscheping van alle Fransche en andere vreemde krijgstroepen nam
 dadelijk eenen aanvang, terwijl de Plaatsmajoor, die zich in zijne
-dolzinnige woede steeds weêrbarstig aan alles en jegens allen betoonde,
+dolzinnige woede steeds weêrbarstig aan alles en jegens allen betoonde,
 geboeid aan boord werd gebragt. Deze krijgsgevangenen werden alsnu
 terstond met vaartuigen, waarop eene gewapende wacht was geplaatst,
 naar Amsterdam getransporteerd, alwaar zij aan den Admiraal Verdooren
@@ -2092,9 +2060,9 @@ men elkander trouw zwoer tot in den dood, zoo men van de zijde van
 den Helder weder met nieuwen dwang bedreigd mogt worden. Spoedig
 daarop ontving men van Amsterdam de noodige wapenen en ammunitie,
 waardoor men in staat werd gesteld, om, na verloop van eenige weinige
-dagen, vijf kompagnieën, te zamen uitmakende een korps van ongeveer
+dagen, vijf kompagnieën, te zamen uitmakende een korps van ongeveer
 achthonderd man, wel uitgerust en volledig gewapend, op te rigten. De
-Heer Ahlé, die zich bij het geheele bevrijdingswerk door beleid en
+Heer Ahlé, die zich bij het geheele bevrijdingswerk door beleid en
 moed, meer dan gunstig had onderscheiden, nam, als Luitenant-Kolonel,
 het bevel op zich over dit battaljon, terwijl de gewapende burgermagt
 gedurende 5 maanden met de meeste bereidvaardigheid het eiland bleef
@@ -2107,7 +2075,7 @@ oude orde van zaken terug en werd op Texel niet weder verstoord.
 Een ander en nog magtiger vijand echter, verontrustte in 1825 dit
 eiland, op eene andere wijze.
 
-Neêrland's gevreesde nabuur, de Noordzee, sloeg bij den stormvloed van
+Neêrland's gevreesde nabuur, de Noordzee, sloeg bij den stormvloed van
 Februarij onderscheidene gaten in den Zuiderdijk, zoodat de polder
 het Grie overstroomde, waardoor ook de binnendijk bezweek en al het
 land ondervloeide. Een groot geluk evenwel was het voor de eilanders,
@@ -2118,7 +2086,7 @@ nacht, te digt aan de dijkbreuk gekomen zijnde, werd zij door den
 stroom, veroorzaakt door de eb, bijna naar buiten medegesleept. Met
 inspanning van vereenigde krachten redde men zich ter naauwernood
 tegen den binnenkant van den dijk. Een andere keer werd zij door eene
-onweêrsbui en hoos beloopen, die de boot het onderst boven wierp,
+onweêrsbui en hoos beloopen, die de boot het onderst boven wierp,
 en vijf der manschappen overstelpte, zonder dat echter iemand hunner
 het leven verloor.
 
@@ -2146,7 +2114,7 @@ Schil. Welke van deze twee de ware zij, valt niet gemakkelijk te
 bepalen. Hoogst waarschijnlijk zal het wel dien van Schil zijn,
 van wege de groote menigte van onderscheidene soorten van kleine
 schelpvisch, welke de zee in eene hier liggende kreek aanspoelt, en
-alhier den naam van Schil draagt. De officiëele naam echter is Oude
+alhier den naam van Schil draagt. De officiëele naam echter is Oude
 Schild. Deze plaats is zijn ontstaan en bloei verschuldigd aan de,
 bij den aanvang der 17e eeuw, sterk toenemende scheepvaart. Te dien
 tijde, kwamen de grootste koopvaardij- en oorlogschepen geregeld voor
@@ -2168,7 +2136,7 @@ daarop gevolgde organisatie van het loodswezen, in 1835, bragt mede
 zeer veel toe tot het verval dezer plaats. Deze toch had ten gevolge,
 dat een aanzienlijk gedeelte der bevolking naar elders, inzonderheid
 naar het Nieuwe-Diep, verhuisde, zoodat het Oude Schild op 1 Januarij
-1855 slechts 853 inwoners telde, tegen 15 à 1600 in 1828.
+1855 slechts 853 inwoners telde, tegen 15 à 1600 in 1828.
 
 De aanzienlijkste woningen zijn gesloopt, terwijl met de zeevaart, de
 meeste en grootste hulpbronnen van bestaan in het niet zijn geraakt.--
@@ -2205,7 +2173,7 @@ jaren alhier bestaan hebbende kapel. Deze kerk is toegewijd aan Onze
 Lieve Vrouw en den H. Martinus. De R. K. gemeente telt hier ruim 240
 zielen, waaronder 150 communikanten.--
 
-In het logement de Zeven Provinciën, wijst men den vreemdeling nog de
+In het logement de Zeven Provinciën, wijst men den vreemdeling nog de
 zoogenaamde de Ruiters kamer aan, waarin de zeeheld M. A. de Ruiter
 meermalen overnacht heeft.--Niet ver van daar is het Distributie
 kantoor der brievenposterij voor het gansche eiland geplaatst.--
@@ -2356,7 +2324,7 @@ den predikstoel hangt een bord, waarop het volgende geschreven staat:
 
 
                                 Dit Bort
-            is aan deese kerk verëerd tot een gedagtenis aan
+            is aan deese kerk verëerd tot een gedagtenis aan
        Lijsbet de Bruijn, vroedvrouw, overleden alhier MIC[C]CCI.
                        Hier rust zij die 27 jaar
                   Haar dienst nam trouwelijk hier waar
@@ -2377,13 +2345,13 @@ terwijl op eene zerk dit zonderlinge grafschrift staat uitgehouwen:
 De kerk vroeger zonder zoldering of verwulf, werd in 1851 van een
 houten plafond voorzien. De toren heeft, met de spits, eene hoogte van
 ruim 37 ellen. Van den omgang heeft men een zeer schoon gezigt over
-het geheele eiland.--Volgens een oud handschrift, was de kerk vóór
+het geheele eiland.--Volgens een oud handschrift, was de kerk vóór
 de Hervorming gewijd aan den H. Johannes den Dooper, doch volgens
 eene andere oorkonde, welke meer met de waarheid schijnt overeen te
 komen, en afkomstig is van den 60e Bisschop van Utrecht, Georgius
 van Egmond, wordt gezegd, dat zij op den naam van Paus Sixtus is
 ingewijd. In later tijd, en bepaaldelijk ten tijde van Filips den
-Goede, Hertog van Bourgondië, is zij met Onze Lieve Vrouwe Kapittel
+Goede, Hertog van Bourgondië, is zij met Onze Lieve Vrouwe Kapittel
 te 's Gravenhage vereenigd. Er was een altaar in van St. Anna, en
 een St. Anna's Gilde, alsmede een altaar van St. Jacobus, waaraan
 eene vikarij was verbonden, welke door de Graven van Holland begeven
@@ -2430,7 +2398,7 @@ zijnde, werd door Prins Willem I aan het eiland Texel afgestaan, om het
 tot een Algemeen Weeshuis in te rigten; waartoe het nog dient.--In de
 archieven van dat gesticht bevindt zich nog een geschrift, waarbij
 de overgifte van meergemeld gebouw beschreven staat, en tevens
-een naïf verhaal bevat van de rampspoedige reis der twee Texelsche
+een naïf verhaal bevat van de rampspoedige reis der twee Texelsche
 burgemeesteren, in 1573 naar Delft, aan den Prins gecommitteerd, om
 het St. Agnieten Klooster, gelegen binnen Den Burg, tot een Weeshuis
 te verzoeken.
@@ -2530,7 +2498,7 @@ blijde over waren, wegens de zaken beroerende het klooster, hetwelk
 wij tot een weeshuis wilden verkrijgen, en nog meer andere brieven
 van 's lands zaken. Toen wij geplunderd waren, moesten wij weder in
 de lekke schuit. Wij stopten de lekken zoo goed mogelijk, en maakten
-de schuit weder zeilreê. Zij lieten ons daarop drijven, zonder dat
+de schuit weder zeilreê. Zij lieten ons daarop drijven, zonder dat
 wij iets behouden hadden. De zeeroover kwam vervolgens nog eens naar
 ons toe zeilen. Wij hadden eenen man in onze schuit, die de kapitein
 van het schip kende. Hij zeide, dat het een Engelsche zeeroover was,
@@ -2596,7 +2564,7 @@ herberg op de markt komende, ontmoette ik weder Kemp Albertsz. Als
 ik hem mijne verwondering daarover te kennen gaf, verklaarde hij mij,
 niet te kunnen vertrekken, wegens het ongestadige weder. Toen gingen
 wij te zamen naar den Briel. Als wij daar gekomen waren, was ons
-geldje verteerd op éénen stuiver na.
+geldje verteerd op éénen stuiver na.
 
 Wij gingen daarop de stad in, om, was het mogelijk, nog eenig geld
 te leenen, maar het werd ons weder geweigerd. Aldus ongetroost naar
@@ -2633,7 +2601,7 @@ spreekwoord:
 Naar men wil, zou dit gebouw omstreeks het jaar 1203, gedurende
 eenigen tijd tot gevangenis hebben gestrekt aan de rampspoedige
 Gravin Ada. [27] Nog heden vertoont men er haar portret in olieverw,
-dat waarschijnlijk reeds vóór twee (?) eeuwen werd vervaardigd. In
+dat waarschijnlijk reeds vóór twee (?) eeuwen werd vervaardigd. In
 eenen aan het Weeshuis ten Oosten belendende, en door Regenten van
 dit gesticht in 1830 aan eenen partikulier verkochten schuur, geleid
 men den vreemdeling in het Zuidelijke gedeelte daarvan, langs eene,
@@ -2682,7 +2650,7 @@ telt.
 
 Het Horntje was vroeger een gehucht in de nabijheid van het dorp
 den Hoorn, gelegen op de Z. W. punt van het eiland. Van tijd tot tijd
-afgespoeld en gesleten, staat er nu nog slechts ééne bouwmanswoning. In
+afgespoeld en gesleten, staat er nu nog slechts ééne bouwmanswoning. In
 het begin dezer eeuw stond hier nog een zoogenaamd Lazaret, of
 Quarantaine inrigting, doch deze is sedert lang in den Oceaan
 bedolven. Voor omstreeks 150 jaren waren de hier liggende duinen,
@@ -2696,7 +2664,7 @@ verstrekte. De Amsterdamsche kooplieden vooral, stelden in het behoud
 dier kil het grootste belang, en besteedden jaarlijks aanzienlijke
 sommen, om de Hors des zomers met rijs en stroo te doen bekrammen, en
 daardoor de kil diep te houden; doch hunne pogingen waren te vergeefs;
-want één stormgetijde in het najaar, sleepte menigmaal den geheelen
+want één stormgetijde in het najaar, sleepte menigmaal den geheelen
 arbeid weg, zoodat men ten laatste van de verdere bekramming heeft
 afgezien, waardoor die kil nu genoegzaam geheel droog geworden of
 verzand is.--In de nabijheid van het Horntje stond vroeger eene hut,
@@ -2746,7 +2714,7 @@ bedehuis, dat aan den ingang van het dorp staat.
 De Roomschgezinden, die hier bijna evenveel communicanten tellen,
 zijn kerkelijk vereenigd met die gemeente aan Den Burg.
 
-Het aantal leerlingen der openbare school bedraagt 90 à 100.
+Het aantal leerlingen der openbare school bedraagt 90 à 100.
 
 In 1744, toen Den Hoorn zich in eene algemeene welvaart mogt
 verheugen, werd er een gasthuis voor onvermogenden gesticht, terwijl
@@ -2848,7 +2816,7 @@ slechts klein moet zijn geweest.
 
 De visschers geven den naam van Noord-Koog aan eene plaats in de
 Zuiderzee, Z. Z. O. van De Koog gelegen, waar men, naar men zegt,
-nog heden eenen weg van duifsteen vindt. Dezelve ligt ééne mijl van
+nog heden eenen weg van duifsteen vindt. Dezelve ligt ééne mijl van
 den Texelschen wal af, en is, naar gissing, 3/4 mijl lang. Deze plaats
 wordt ook wel de Straat genoemd.--
 
@@ -2870,14 +2838,14 @@ van het bestaan der inwoners uit. De Hervormden, het grootste
 gedeelte der bewoners, maken eene gemeente uit, welke tot den ring
 Burg op Texel, behoort. De eerste predikant, die hier het leeraarsambt
 bekleedde was Wessel Verruhert, in 1666 daar bevestigd, en in 1702
-overleden. Vóór de Reformatie was de kerk toegewijd aan St. Martinus,
+overleden. Vóór de Reformatie was de kerk toegewijd aan St. Martinus,
 en werd begeven door de Graven van Holland. Over deze begeving ontstond
 weleer twist tusschen den Stadhouder der Graven en den onderpastoor
 van Haarlem, welke laatste beweerde, de pastorij verkregen te hebben
 van den Heer van IJsselstein, als Stadhouder van Holland, terwijl de
 aanstelling gehaald moest worden bij den Aartsdiaken der Utrechtsche
 kerk.--Deze pastorij was toen belast met eene laste van zestig of
-zeventig Rijnsche guldens, (f 80 à f 90); doch de pastoor die er zijn
+zeventig Rijnsche guldens, (f 80 à f 90); doch de pastoor die er zijn
 verblijf hield, genoot daarvan niet meer dan vier pond groot (f 4.).
 
 Ook het kosteraat werd door de Graven begeven en had een half morgen,
@@ -2917,7 +2885,7 @@ verplaatsing van den loodsmansstand ten gevolge had, was oorzaak van
 het verval van deze plaats, die hare eerste opkomst te danken had aan
 de overbevolking van het oude Schild. Oostwaarts van dit gehucht is in
 1844 eene nieuwe haven aangelegd voor oestersvisschers, voornamelijk
-bekostigd door Rijks- Provinciale- en Gemeente-subsidiën.--Bij
+bekostigd door Rijks- Provinciale- en Gemeente-subsidiën.--Bij
 deze haven, die thans echter weder in verval is geraakt, is onlangs
 eene ijzeren baak opgerigt ten dienste van de schepen, die, uit de
 Zuiderzee komende, deze plaats passeeren.--Vroeger bestond hier eene
@@ -2945,7 +2913,7 @@ Dit dorp, op het nu met Texel vereenigde Eijerland aangelegd, en aldus
 genoemd naar wijlen den Heer J. J. de Cock, van Rotterdam, ligt 2 3/4
 uur N. O. van den Burg, nabij de Roggesloot, op eenen zandgrond. Het
 telde ten jare 1841 een 20-tal woningen met 120 bewoners; behalve de
-school, die toen door 40 à 50 leerlingen werd bezocht, benevens eene
+school, die toen door 40 à 50 leerlingen werd bezocht, benevens eene
 met vlas overdekte koren- en pelmolen, eene wagenmakerij, smederij
 en broodbakkerij.
 
@@ -2966,7 +2934,7 @@ ingerigt, ingewijd is en bediend wordt door pastoor G. van den Bosch.
 De eerste leeraar, die bij de Herv. gemeente het leeraarsambt heeft
 bediend, is Pieter Haesebroek, die in 1841 herwaarts beroepen is.
 
-De net aangelegde begraafplaats ligt dáár, waar de dorpsweg zich door
+De net aangelegde begraafplaats ligt dáár, waar de dorpsweg zich door
 eene bevallige kromming met den postweg vereenigt.--Vroeger stond
 hier een groot steenen magazijn, dat thans is veranderd in eene
 bouwmanswoning, Dijkzigt geheeten.
@@ -3041,9 +3009,9 @@ het middengedeelte van den dijk veelmeer binnenwaarts moest verlegd
 worden, omdat door eene inbraak, eene groote diepte was veroorzaakt.
 
 Ook in 1776 leed deze polder veel van stormvloeden, en werd in 1796
-geheel geïnundeerd, en der baren prijs gelaten.--
+geheel geïnundeerd, en der baren prijs gelaten.--
 
-Vóór dien tijd was hij hoogst waarschijnlijk voorzien van
+Vóór dien tijd was hij hoogst waarschijnlijk voorzien van
 eene uitwateringsluis, en werd droog gehouden door twee kleine
 watermolens. Voorts bevonden er zich twee kapitale gebouwen, nabij den
 Griedijk, waarvan de sporen lang zigtbaar zijn gebleven, en waarvan
@@ -3076,12 +3044,12 @@ het begin van 1847 werd eenen aanvang gemaakt met het leggen van den
 dijk, die niet publiek werd aanbesteed, maar door concessionarissen
 en deelhebbers, met een genoegzaam aantal werklieden gemaakt zoude
 worden. Gebrek aan rijs, en andere bijkomende omstandigheden, werkten
-echter zoodanig tegen, dat de dijk niet vóór den winter gereed konde
+echter zoodanig tegen, dat de dijk niet vóór den winter gereed konde
 zijn, dien dan ook in dit barre getijde, groote schade werd toegebragt
 door elken buitengewonen vloed en harden wind. Daarom besloot men
 de verdere voltooijing van den dijk, ter lengte van 3522 el, aan te
 besteden, ten gevolge waarvan de aanneming geschiedde door A. Visser,
-Pz. en Co., van Sliedrecht, om denzelven vóór of op 1 Augustus 1848 te
+Pz. en Co., van Sliedrecht, om denzelven vóór of op 1 Augustus 1848 te
 voltooijen. Medio Julij echter was de dijk reeds voltooid, opgenomen
 en goedgekeurd.
 
@@ -3107,7 +3075,7 @@ De bedijking van den Prins Hendrik-polder, had echter vier der
 duikersluisjes, welke in de dijken der omliggende polders tot
 uitwatering dienden, ingesloten en buiten effect gesteld, waardoor
 men dus genoodzaakt werd om sluizen te bouwen in den dijk des nieuwen
-polders.--Diensvolgens besloot men, ééne sluis met drie openingen daar
+polders.--Diensvolgens besloot men, ééne sluis met drie openingen daar
 te stellen, om door gezamenlijke uitstrooming, buiten beter diepte
 te kunnen behouden. De grootste of noordelijke dezer openingen dient
 alsnu tot ontlasting van het water uit de oude landen van Texel,
@@ -3174,7 +3142,7 @@ kreken, hier zwennen of slufters genoemd, ontlastten, en waarvan de
 zuidelijkste of de Hoogezands-kil, benevens de Noordelijkste of de
 botrijke Roggesloot, de voornaamste waren.
 
-Vóór ongeveer twee eeuwen spoelde het Noordzeewater, bij spring-
+Vóór ongeveer twee eeuwen spoelde het Noordzeewater, bij spring-
 en stormgetijden, over deze door de aanslibbing der zee, opgehoogde
 tusschenruimte, waarover het zich eenen weg naar den boezem der
 Zuiderzee baande. Dit veranderde echter in de jaren 1629 en 1630,
@@ -3203,8 +3171,8 @@ des kasteleins woning, was eene vrij hooge kaap of steng, van waar
 men een vrij en ruim uitzigt over den Oceaan had.--De meeuweneijeren
 waren er ten eenenmale ontelbaar, en werden ingezameld van Mei tot
 24 Junij, door en onder het opzigt van den kastelein, die daartoe bij
-uitsluiting het regt bezat, en gemiddeld 7 à 8 helpers noodig had. Zij
-werden òf op Texel verkocht, òf, en voornamelijk, naar Amsterdam en
+uitsluiting het regt bezat, en gemiddeld 7 à 8 helpers noodig had. Zij
+werden òf op Texel verkocht, òf, en voornamelijk, naar Amsterdam en
 elders verzonden; ook werden zij wel als een welsmakend geschenk naar
 elders overgemaakt. Deze eijeroogst leverde den kastelein, behalve
 zijn gewoon jaargeld, een ruim inkomen op, hetwelk door de opbrengst
@@ -3316,7 +3284,7 @@ en de gemeenschap met de postschuit van Vlieland, als ook van den
 bijstand, zoowel aan den postillon als aan de schippers te verleenen.
 
 Nadat de overdragt op deze wijze haar beslag had erlangd, werd er
-door de respective koopers, in verband met andere geassociëerden,
+door de respective koopers, in verband met andere geassociëerden,
 eene Maatschappij opgerigt, welken den naam van Societeit van Eigendom
 van Eijerland heeft, welke hare werkzaamheden onder het onmiddelijk
 beheer, der drie eerstgenoemde Heeren, als deskundigen geadsisteerd
@@ -3385,7 +3353,7 @@ heeft eene breedte van 14 ellen. Ter wederzijde loopt eene sloot van
 voorts aan elke zijde eenen berm van 1 el en 1/2 el talud, terwijl
 de kruin eene breedte van 11 ellen heeft, met eene tonrondte van
 0.90 el boven terrein. Deze Hoofdweg strekt zich van den Ruigendijk,
-of limietweg, in eene regte lijn, 7447 1/2 ellen uit, tot dáár waar
+of limietweg, in eene regte lijn, 7447 1/2 ellen uit, tot dáár waar
 hij tegen de tweede dijklinie stuit.
 
 De Postweg, welke 1280 ellen westelijker ligt, is gelegen tusschen
@@ -3393,9 +3361,9 @@ slooten van 2 ellen, waarvan de Oostelijke later tot 5 ellen is
 verbreed, en heeft eene breedte van 10 ellen. Ook de dwarsslooten
 hebben diezelfde breedte, en zijn insgelijks palende aan slooten
 van 2 ellen breed.--Door de twee genoemde strekkende hoofd- en vier
-dwarswegen is Eijerland regelmatig verdeeld in sectiën van 200 bunders
+dwarswegen is Eijerland regelmatig verdeeld in sectiën van 200 bunders
 ieder; elke sectie bevat 10 gelijke perceelen, elk ter grootte dus
-van 20 bunders, welke in metjes, van éénen bunder elk, door greppen,
+van 20 bunders, welke in metjes, van éénen bunder elk, door greppen,
 ter breedte en diepte van 1/2 el zijn afgedeeld.--Diensvolgens hebben
 op Eijerland de bunders eenen langwerpig vier hoekigen vorm. Die,
 tusschen de Roggesloot en Eijerlands-huis, zijn 250 ellen lang en 40
@@ -3564,16 +3532,16 @@ handschrift van wijlen den voormaligen Doopsgezinden predikant
 H. Veenstra, op Texel, het volgende aangeteekend:
 
 "Waal en Burg, uit Slijklanden en aanworpen bestaande, werd door vrouwe
-Margaretha van Bourgondië, volgens haren brief van den 12den Mei 1436,
+Margaretha van Bourgondië, volgens haren brief van den 12den Mei 1436,
 gegeven aan Daniel van Nijewaal, haar Secretaris, en Jan van Noirde
 zamen, en aan derzelver Erven, om binnen 16 jaren te bedijken: vrij
 van alles, uitgenomen de tienden, na de eerste tien jaren.
 
 "Zij verkregen niet alleen verlof om altijd wateringen, sluizen
-en geulen te mogen leggen, dààr hun gadelijkst dunken zoude, maar
+en geulen te mogen leggen, dààr hun gadelijkst dunken zoude, maar
 ook eenen Dijkgraaf te stellen over hunnen nieuwen dijk. Deze gift
 werd, ten verzoeke van vrouwe Margaretha, door Hertog Filips van
-Bourgondië, als Graaf van Holland, op den 2den Augustus deszelven jaars
+Bourgondië, als Graaf van Holland, op den 2den Augustus deszelven jaars
 bevestigd. Dit geschiedde vervolgens mede door Keizer Maximiliaan,
 op den 4den Augustus 1488, ten verzoeke van Cornelis Crusink, toen
 Schout van Texel, en Houtvester van Holland, benevens anderen, als
@@ -3586,7 +3554,7 @@ eene dergelijke erfpacht van f 6; zoodat de Erfpacht in het geheel
 f 27 'sjaars beliep. Maximiliaan behield echter aan zich zelven, of,
 aan het Schouten-Ambt van Texel, de kennisse in 't voordeel van alle
 boeten en breuken, crimineel of civiel, van welke zuivere afkomste,
-alleen één derde zou komen aan de verzoekers (Requestranten) in dezen.
+alleen één derde zou komen aan de verzoekers (Requestranten) in dezen.
 
 "De latere herdijking geschiedde volgens twee octrooijen van
 vrijdom door 'sLands Staten, in dien jare gegeven. De onderneming,
@@ -3632,7 +3600,7 @@ nederhangende slipmuts, die aan het boveneinde in eene punt uitliep,
 waaraan eenen, op den rug nederhangenden staart, verbonden was. De
 rok sloot naauw om het lijf, en werd met eene rij knoopen van den
 hals tot onder toe gesloten. Voorts een korte, doch ruime broek,
-boven de knieën vastgehecht, benevens hoozen en puntschoenen.
+boven de knieën vastgehecht, benevens hoozen en puntschoenen.
 
 Der vrouwen kleeding was niet onbevallig, doch min of meer stijf. Een
 geribt mutsje, dat niet al het hoofdhaar bedekte, eene japon, die
@@ -3661,7 +3629,7 @@ puntschoenen met striklinten of gespen.--De boerin, wier hoofd
 vroeger met een linnen mutsje was bedekt, droeg toen een kapsel,
 versierd met een' zilveren of gouden haarnaald. Het jakje, vroeger
 algemeen van sarge, bestond nu uit zijde of laken, en prijkte met eenen
-leggenden of ook staanden, gepluisden kraag [37], die tot vóór op de
+leggenden of ook staanden, gepluisden kraag [37], die tot vóór op de
 borst nederhing. De scharlaken bovenrok, was omboord met gewerkt geel
 zijden passement. De kousen waren gekleurd; meestal bruin of blaauw
 gespikkeld, en de schoenen, even als die der mannen met striklinten of
@@ -3683,8 +3651,8 @@ maaltijd, warm gedronken, ter bevordering eener goede spijsvertering,
 welke dan ook hoogst noodig schijnt te zijn geweest.
 
 In de 16de eeuw vorderde het gebruik, dat men bij den maaltijd drie
-plegtige bekers dronk: één, ter eere Gods, één, ter eere van de
-H. Maagd, en één, ter eere van de H. Engelen; welk drietal bekers,
+plegtige bekers dronk: één, ter eere Gods, één, ter eere van de
+H. Maagd, en één, ter eere van de H. Engelen; welk drietal bekers,
 het klaverblad werd genoemd, en waarvan het rijmpje: "Drie glaasjes
 zijn drie teugen", enz. zijn oorsprong ontleende. Ook moest hij,
 die eenen beker zou ledigen, tot zijnen tafelbuur zeggen: "Wacht
@@ -3724,7 +3692,7 @@ de vader en de doopheffer. Na afloop der plegtigheid keerde men in
 dezelfde orde weder huiswaarts, waar een wel voorziene disch hen
 wachtte. Het overige van den dag werd in gulle vrolijkheid gesleten.
 
-Ook bij begrafenissen hield men maaltijden; doch in stede van dáár
+Ook bij begrafenissen hield men maaltijden; doch in stede van dáár
 elkander op eene voegzame wijze bezig te houden met de overdenking van
 de broosheid des levens, gaf men zich bij zulke gelegenheden, die toch
 uit haren aard treurig zijn, over aan buitensporige overdaad. Van
@@ -3742,7 +3710,7 @@ grootendeels verdwenen. [38] Nog na de 16de eeuw, bestond hier de
 gewoonte om den eersten Meidag op eene vrolijke wijze te vieren. Men
 onthaalde elkander op eene soort van kruidenwijn, Meidrank geheeten;
 er werden Meiboomen geplant, om welken men hand aan hand danste en
-onderscheidene liederen zong: in één woord, de wederkomst der Lente,
+onderscheidene liederen zong: in één woord, de wederkomst der Lente,
 baarde allerwege de luidruchtigste vreugd.
 
 Ook bekleedde oudtijds het beulingmaal eene der voornaamste plaatsen
@@ -3765,7 +3733,7 @@ eetwaren in darmen gestopt, en op den rooster gebraden; hierop volgde
 een ontzaggelijke bak met rijstenbrij, die, zoo als verhaald werd, des
 ochtends ten vier uren reeds van het vuur genomen was, en vervolgens
 in het hooi had staan meuken. Het nageregt was wederom boterhammen,
-die, gemaakt van platte beschuit en tarwebrood, dominéesstukken
+die, gemaakt van platte beschuit en tarwebrood, dominéesstukken
 genoemd werden.--Zoodanige maaltijd wordt bij deze Eilanders voor eene
 vrolijke uitspanning gehouden, doch na den eten vertelde de boer mij,
 met aandoening, dat men nu niet meer zoo vrolijk was, als in voorleden
@@ -3811,7 +3779,7 @@ jaren, de noodige veranderingen gebragt, terwijl de inning derzelve
 niet zelden van ergelijke tooneelen verzeld ging. Geestelijken en
 onvermogenden waren er van verschoond. [39]
 
-De woningen op Texel bestonden vóór de 14de eeuw meestal uit twee
+De woningen op Texel bestonden vóór de 14de eeuw meestal uit twee
 vertrekken, waarvan het eene deels tot woning, deels tot stalling
 diende; terwijl het andere tot bergplaats voor hooi en anderen voorraad
 strekte. Later werden zij derwijze veranderd, dat de stalling voor het
@@ -3864,7 +3832,7 @@ Godsdienst. Taal. Beschaving. Kleeding. Huishouding. Gewoonten.
 Vermaken.
 
 Blijkens onze opgave op bl. 7 bevinden zich onder de totale bevolking
-van dit eiland 3768 Ned. Herv., 1218 R. K., 102 Doopsgez., 13 Israël.,
+van dit eiland 3768 Ned. Herv., 1218 R. K., 102 Doopsgez., 13 Israël.,
 5 Lut. en 3 Remonstr. De voornaamste gezindheden worden dus op Texel
 vertegenwoordigd.--Vergelijken wij met deze opgave de verdeeling,
 zoo als die voor ruim eene halve eeuw was, dan vinden wij, dat het
@@ -3872,10 +3840,10 @@ zielental van het R. K. gedeelte der bevolking, zeer verminderd is,
 naardien die kerk hier vroeger meer dan 1500 Communicanten telde. Ook
 waren er toen geene Lutheranen.
 
-De Roomschgezinden hadden hier vroeger slechts één Pastoor wien een
+De Roomschgezinden hadden hier vroeger slechts één Pastoor wien een
 Kapelaan was toegevoegd, die om de 14 dagen op de andere dorpen
 beurtelings de mis ging bedienen, hetgeen in bijzondere huizen
-plaats had. Zij bezaten slechts ééne kerk, die aan den Burg stond,
+plaats had. Zij bezaten slechts ééne kerk, die aan den Burg stond,
 en waarbij de Geestelijke woonde, die hier een zeer ruim inkomen
 had. Tegenwoordig zijn zij in het bezit van drie Bedehuizen, die door
 even zoo veel Pastoors bediend worden, en maken thans de Statie van
@@ -3887,7 +3855,7 @@ n. l. den Burg, de Cocksdorp, Oostereind, het Oude Schild, den
 Hoorn en Waal-en-Koog, en hebben 7 kerken, die bediend worden door
 6 Predikanten.
 
-Vóór 1795 genoten de Herv. Predikanten op Texel weinig
+Vóór 1795 genoten de Herv. Predikanten op Texel weinig
 landstraktement. Het grootste gedeelte van hun inkomen werd gevonden
 door of uit eenen omslag over de landerijen, toen bekend onder de
 benaming van Binnenlandsche Kolters, terwijl de Herv. kerken octrooijen
@@ -3900,7 +3868,7 @@ elkander verbroederd hebben, zoodat de vroegere onderscheidingsnamen
 allengs zijn verloren gegaan. Dit gedeelte der bevolking heeft een
 viertal nette kerkgebouwen, en wordt in zijne eeredienst voorgegaan
 door 2 predikanten. De Doopsgezinden van Waal-en-Burg en Oostereind
-vormen ééne Gemeente; die van den Hoorn maken mede eene Gemeente
+vormen ééne Gemeente; die van den Hoorn maken mede eene Gemeente
 uit. Zij die, behalve de genoemde, andere gezindheden zijn toegedaan,
 behooren tot Gemeenten, buiten het eiland.
 
@@ -3926,7 +3894,7 @@ Texelaars worden bovengenoemde opmerkingen echter niet waargenomen,
 maar bespeurt men integendeel eene zuiverheid van uitspraak,
 die elders, in het gemeene leven, schaars wordt gehoord. Vooral
 is dit het geval in hunne gesprekken met vreemdelingen, waarin zij
-zich voor plaatselijke uitdrukkingen, en alléén op Texel inheemsche
+zich voor plaatselijke uitdrukkingen, en alléén op Texel inheemsche
 uitdrukkingen, zorgvuldig wachten.--In hun onderling verkeer echter,
 bezigen zij somtijds eenige woorden die minder algemeen verstaan
 worden of in gebruik zijn.--Eenige der voornaamsten zijn de volgende:
@@ -3957,7 +3925,7 @@ lui en anderen, behouden hunnen natuurlijken klank; daarentegen zegt
 men in de onderscheidene zamenstellingen Sud--Sud--Oost, enz. De
 medeklinkers worden vrij scherp uitgesproken. De z en v, veelal
 verwisseld met de s en f; de h wordt overal uitgesproken, en niet
-misplaatst dan vóór de woorden eend en oven, waarvoor men hier heend en
+misplaatst dan vóór de woorden eend en oven, waarvoor men hier heend en
 hoven zegt; terwijl behalve de reeds opgegevene, nog de volgende als
 eigendommelijke woorden, in aanmerking komen: Buitje voor kraamkind,
 mogelijk afkomstig van het Engelsche boy; Soggie voor een lammetje,
@@ -3974,7 +3942,7 @@ hoed; Slep voor slaapkameraad; Taat en Mem voor vader en moeder,
 zijn reeds lang buiten gebruik, immers bij het jongere geslacht;
 hier of daar zal er mogelijk nog wel een bestevaer of besje zijn,
 die het spraakgebruik hunner jeugd nog in eere houden, omdat hunne
-taten en memmen, hun zóó leerden spreken.
+taten en memmen, hun zóó leerden spreken.
 
 Is het waar, dat de taal eens volks het ware kenmerk is van zijne
 beschaving, dan zal ook de wijze van uitdrukken, die men bij
@@ -3986,7 +3954,7 @@ verstand dat, zoo ten gevolge van gedurigen omgang met vreemdelingen,
 als door de meerdere gemeenschap met naburige streken dan vroeger
 plaats had, veelzijdig is beschaafd geworden. Een plomp ja of nee;
 of hoogstens ja--nee meneer! zal hier niet worden gehoord; in
-één woord, wij aarzelen niet te verklaren, dat de Texelsche lagere
+één woord, wij aarzelen niet te verklaren, dat de Texelsche lagere
 volksklasse, in dit opzigt, als een voorbeeld mag worden voorgesteld
 aan een groot gedeelte van de platteland bewoners der provincie
 Noord-Holland. Onvermoeide werkzaamheid en een open oog voor de
@@ -4041,7 +4009,7 @@ huismoeder en zedige maagd een' schat van het kostelijkste linnen deed
 bekomen, in stede waarvan men zich thans toelegt op de verkrijging
 van gefestonneerde kantjes, geborduurde strooken, gehaakte mutsjes,
 en wat er meer van dien aard zij, die hunne vermeende waarde, dank
-zij het productief en beschaafd Parijs, slechts ééne maand behouden!
+zij het productief en beschaafd Parijs, slechts ééne maand behouden!
 
 Hoe weinig Texel zich ook van de overige deelen onzes Vaderlands,
 in gewoonten, enz. onderscheidt, zoo zijn er toch enkele bijzondere
@@ -4099,21 +4067,21 @@ Het spelerijden maakt mede een voornaam gedeelte der kermisvreugd
 uit. De jonge lieden rijden, veelal bij paren, het gansche eiland rond,
 en vormen dikwijls eenen vrij aanzienlijken wagentrein. De dorpen
 die zij doorrijden, verstrekken hun als zoovele pleisterplaatsen,
-waar zij, hier iets langer, dáár iets korter, vertoeven, tot dat de
+waar zij, hier iets langer, dáár iets korter, vertoeven, tot dat de
 avond hen aan den Burg brengt. En alhoewel het daar dan lustig en
 onbezorgd te keer gaat, en menigen langhals den nek gebroken wordt,
 hoort men nogthans nooit dat deze gulle kermisvreugd door twist of
 dronkenschap ontsierd wordt. Integendeel heerscht daar dan onderling
 den meest gewenschten vrede en eene algemeene opgeruimdheid. Aan zang
-en dans, begeleid door één of meer vioolspelers, ontbreekt het daarbij
+en dans, begeleid door één of meer vioolspelers, ontbreekt het daarbij
 niet. Ook het St. Nicolaasfeest is voor Texel's opkomend geslacht eene
 milde bron van vreugde. Alsdan ziet men des avonds op de straat en in
 de herbergen eene volmaakte maskerade, die niet zelden, aan den Burg,
 uit vijftig en meer jonge lieden bestaat en, in waarheid, men moet
 zich dikwerf verwonderen over de keuze en vinding der verschillende
-costumen; ja, men ziet er menig masker, dat een bal masqué geene
+costumen; ja, men ziet er menig masker, dat een bal masqué geene
 oneer zoude aandoen. In de meeste huizen hebben zij dan ook vrij
-entrée; zij laten zich eens bezien, en zoo men hun een glas wijn
+entrée; zij laten zich eens bezien, en zoo men hun een glas wijn
 of punch, of een kop chocolade presenteert, zijn zij doorgaans zoo
 vrij daarvan te profiteren. De meeste burgers zetten dan ook licht
 voor hunne ramen, en zoo het weder niet al te koud of ongunstig is,
@@ -4169,7 +4137,7 @@ Het vrijen der jongelieden eindelijk, (vroeger Queesten genoemd) is
 niet, of althans zeer weinig onderscheiden van de gewone vrijaadje der
 Noord-Hollandsche landlieden, dat hoofdzakelijk bij avond en nacht
 plaats vindt. De verliefde jongman gaat ook hier dikwerf uren ver,
-zonder wind of weêr te ontzien, en vaak door dik en dun, naar het
+zonder wind of weêr te ontzien, en vaak door dik en dun, naar het
 voorwerp zijner liefde. De vrijster wacht hem, vooral in de eerste
 weken der kennismaking, (zoo haar den jongman bevalt) aan het open
 venster; maar de liefde, die trouwens meerdere gemeenzaamheid kweekt,
@@ -4204,10 +4172,10 @@ de koop- en huurwaarde der landerijen thans eene buitensporige,
 nimmer gekende hoogte. De koopwaarde der landerijen is tegenwoordig
 van de beste soorten het dubbel, en van de mindere gronden het drie-,
 vier- en vijfdubbel der vroegere prijzen. De algemeene begeerte naar
-grondbezit is zóó sterk en zóó groot, dat vele landerijen, welke men
-vóór 25 jaren de lasten naauwelijks waardig achtte, en in publieke
+grondbezit is zóó sterk en zóó groot, dat vele landerijen, welke men
+vóór 25 jaren de lasten naauwelijks waardig achtte, en in publieke
 veiling met slechts eenige weinige guldens per bunder werden betaald,
-thans f 400 à f 600 opbrengen. De reden dezer verhoogde prijzen
+thans f 400 à f 600 opbrengen. De reden dezer verhoogde prijzen
 moet alleen worden toegeschreven aan de gunstige resultaten welke
 de veefokkerij op dit eiland thans oplevert. Daarenboven schatten
 de landlieden de innerlijke waarde van den grond veel hooger dan te
@@ -4244,7 +4212,7 @@ vrij gunstige resultaten heeft opgeleverd.--Vroeger waren er in deze
 streek twee groote kolken, waarin zich veel watervogels onthielden,
 door verstuiving is er een gedempt.--(Vergelijk bl. 24.)
 
-5. Gerritsland is één van de 28 vereenigde Texelsche polders; zoo ook
+5. Gerritsland is één van de 28 vereenigde Texelsche polders; zoo ook
 het Weezenspijk, dat aan het Weeshuis behoort. Ook Hoorn-en-Burg is
 een van de Texelsche polders, die in 1768 door eenige particulieren
 werden ingedijkt, doch reeds in 1792 verdronk, en sedert dien tijd
@@ -4257,11 +4225,11 @@ hakhout en dennenbosschen vindt men op Texel niet.--De vruchtboomen
 tieren over het algemeen vrij goed; eigenlijke boomgaarden zijn er
 echter niet.--(Vergelijk bl. 25.)
 
-7. Aangaande de Sturiërs, vinden wij, bij Dr. Arend het volgende:
+7. Aangaande de Sturiërs, vinden wij, bij Dr. Arend het volgende:
 (Nadat hij omtrent de woonplaats van eenige andere volksstammen het
 een en ander heeft medegedeeld, zegt hij:) "Minder bepaald kan de
-ligging der Marezaten en Sturiërs, genen welligt van Kattichen, dezen
-van Frieschen oorsprong, aangewezen worden. De Sturiërs moeten het
+ligging der Marezaten en Sturiërs, genen welligt van Kattichen, dezen
+van Frieschen oorsprong, aangewezen worden. De Sturiërs moeten het
 tegenwoordige eiland Texel, een gedeelte van het land dat naderhand
 Zuiderzee geworden is, tot aan Stavoren, welke naam van hen wordt
 afgeleid, bezet hebben.--(Vergelijk bl. 25.)
@@ -4279,7 +4247,7 @@ land."--(Vergelijk bl. 25.)
 
 9. Eijerlandshuis of Eijerhuis was eene pachthoeve op het voormalig
 eiland Eijerland, in het Noordelijkste gedeelte van hetzelve,
-zeer bevallig tusschen duinen, in eenen duinkom gelegen. Vóór de
+zeer bevallig tusschen duinen, in eenen duinkom gelegen. Vóór de
 gedeeltelijke verbouwing in 1836-1837, las men in den gevel van dat
 huis het jaartal 1650, dat door krom gebogen ankers gevormd werd. Dit
 gebouw, dat door vergrooting en aanbouwing, onder zeven daken is
@@ -4303,12 +4271,12 @@ de directiekeet van den Directeur van Landbouw, die daarin, tijdens
 de indijking, verblijf hield.--(Vergelijk bl. 95.)
 
 11. Huisjeskreek of Oosterbollen-zwen is de naam van eene voormalige
-kreek in Eijerland, welke vóór de bedijking, van den Duinkom afkomende,
+kreek in Eijerland, welke vóór de bedijking, van den Duinkom afkomende,
 zich met eene Oostelijke rigting in het Dijkskanaal ontlastte; doch
 sedert met haar aanwezen, ook haren naam verloren heeft.--(Vergelijk
 bl. 96.)
 
-12. Ook de Kabeljaauwslufter was vóór de bedijking van Eijerland eene
+12. Ook de Kabeljaauwslufter was vóór de bedijking van Eijerland eene
 kreek, welke zich Oostwaarts ontlastte.--(Vergelijk bl. 101.)
 
 Indien wij wel onderrigt zijn, bestaat het plan om eenen grindweg op
@@ -4319,7 +4287,7 @@ Eijerland tot aan de Cocksdorp.
 
 En hiermede, Waarde Lezer! eindigen wij onzen arbeid. Gaat het u als
 ons, dan zult ook gij moeten erkennen, dat het Eiland Texel, mede
-een der belangrijkste gedeelten van Neêrland's Rijksgebied uitmaakt,
+een der belangrijkste gedeelten van Neêrland's Rijksgebied uitmaakt,
 en dat deze plek van den Vaderlandschen bodem overwaardig is, meer
 algemeen gekend te worden.
 
@@ -4440,18 +4408,18 @@ bij Weijtingh & Van der Haart, 1854.
 kaartje van de Texelsche Zeegaten bij het werkje te voegen.--Dan,
 opmerkzaam gemaakt zijnde, dat het, met betrekking tot het eiland
 zelf, doelmatiger zijn zoude, zoo beide kaarten (die van het Eiland
-en die van de Zeegaten) op ééne kaart werden overgebragt, hebben wij
+en die van de Zeegaten) op ééne kaart werden overgebragt, hebben wij
 ons volgaarne de moeite getroost, om, in het belang van het werkje,
-beide kaarten op eene grootere schaal over te brengen, en tot één
+beide kaarten op eene grootere schaal over te brengen, en tot één
 geheel te vereenigen.
 
-[3] "Noorder-Haaks, zandbank in de Noordzee, vóór het Marsdiep,
+[3] "Noorder-Haaks, zandbank in de Noordzee, vóór het Marsdiep,
 Zuidwest van het eiland Texel, thans het Noordelijke gedeelte van de
 Haaks uitmakende. Ten Noord-Oosten loopt het Noordergat, dat haar
 van de Horst, of de Zuid-Westelijke punt van Texel, scheidt, ten
 Zuiden werd zij vroeger door de Breede-Wei en het Zuidwestergat van de
 Zuider-Haaks gescheiden; thans daarmede verbonden, wordt zij nog door
-eene geul of sleuf, het Duikersgat geheeten, in tweeën gescheiden,
+eene geul of sleuf, het Duikersgat geheeten, in tweeën gescheiden,
 van welke het Zuidelijke gedeelte den Middenrug genoemd wordt."
 
 "Zuider-Haaks, zandbank in de Noordzee, ten westen van den Helder,
@@ -4465,7 +4433,7 @@ deelde mij onlangs mede dat dezelve oudtijds groen en rood zouden
 geweest zijn.
 
 [5] Naar men mij verhaalde, had zich de sterfte onder het hoornvee,
-vóór 1789, slechts éénmaal op Texel vertoond. Een boer, die, naar
+vóór 1789, slechts éénmaal op Texel vertoond. Een boer, die, naar
 huis reizende, in het Zijperschuitje zich nedergezet had op een hoop
 rundervellen, afkomstig van dezulken, die aan de besmetting gestorven
 waren, en, zoodra hij te huis kwam, naar het veld gegaan was om
@@ -4475,10 +4443,10 @@ geheel uitstierven, zonder dat de ziekte zich evenwel verder over
 het eiland verspreidde.
 
 [6] Een groot verschil voorwaar met het jaar 1383, toen er op Texel
-geene merriën mogten gehouden worden; zijnde men toen verpligt,
-zich daarvan vóór Kersavond te ontdoen.--
+geene merriën mogten gehouden worden; zijnde men toen verpligt,
+zich daarvan vóór Kersavond te ontdoen.--
 
-[7] In 1854 werden er 1.400.000 oesters gevangen, die gemiddeld à f
+[7] In 1854 werden er 1.400.000 oesters gevangen, die gemiddeld à f
 10 per 1000 werden verkocht.
 
 [8] De wiermaaijerij leverde hier in 1850: 170,000 lb wier, ter waarde
@@ -4502,7 +4470,7 @@ De Cocksdorp                    7600                         6000
 het Strand en de Duinen, enz., overgenomen uit het Provinciaal Verslag
 van Noord-Holland, over 1854.
 
-[11] Sturiërs...... Zij hadden van voren tot grenspalen de Noordzee,
+[11] Sturiërs...... Zij hadden van voren tot grenspalen de Noordzee,
 van achteren en aan beide zijden waren zij besloten door rivieren,
 namelijk de Sala of IJsselstroom, die, eer Drusus den Rijn daarin
 bragt, zich bij het eiland Texel ontlastte, en de Vliestroom. Verder
@@ -4526,7 +4494,7 @@ werk: Aloude Staat en Geschiedenis des Vaderlands.
 aanteekeningen.
 
 [17] Wanneer die landstreek, den naam van Graafschap hebbe aangenomen,
-en welke personen het bestuur daarvoor in oude tijden (vóór Graaf Dirk
+en welke personen het bestuur daarvoor in oude tijden (vóór Graaf Dirk
 II) mogen gehad hebben, daarvan is mij, ondanks vele nasporingen tot
 nog toe niets voorgekomen.
 
@@ -4551,7 +4519,7 @@ koorntienden; de lammertienden gingen in op den 1en Mei.--
 op Texel afkomstig. "Nog heden," beweert hij, "zegt men op Texel,
 wanneer een jongeling aan een meisje eene eeuwige liefde zweert,
 als het maar geene Saxische eeuwigheid is, van drie jaren; omdat
-de Hertog van Saxen de Privilegiën, enz. der Texelaars, die hij
+de Hertog van Saxen de Privilegiën, enz. der Texelaars, die hij
 voor eeuwig verbeurd verklaard had, reeds 3 jaren later terug
 gaf.--Geloofwaardige Texelaars hebben mij echter verklaard, genoemd
 spreekwoord nooit gehoord te hebben."--
@@ -4566,13 +4534,13 @@ vergeefs, teruggevorderd; alleen gaf men den bevelvoerenden officier
 ter reede van Texel in last, om zich met den kaper zoo min mogelijk in
 te laten. Deze stoorde zich hieraan echter niet, maar bezocht zelfs
 den schouwburg te Amsterdam, hetgeen zooveel opziens baarde, dat men
-een straatliedje op hem maakte. Het bekende: "Dáár komt Pauwel Jones
+een straatliedje op hem maakte. Het bekende: "Dáár komt Pauwel Jones
 aan," enz., ontleende daarvan zijnen oorsprong.
 
 [26] Volgens algemeen gevoelen is het dorp Den Burg, weleer (1346)
 door drie poorten afgesloten geweest, welke zouden gestaan hebben:
-ééne in den Binnenburg bij het pijpje;--ééne tegen over het Weeshuis,
-bij het huisje op de breg (brug); en ééne bij het logement de Zwaan.
+ééne in den Binnenburg bij het pijpje;--ééne tegen over het Weeshuis,
+bij het huisje op de breg (brug); en ééne bij het logement de Zwaan.
 
 [27] "Ada," dus lezen wij in een oud handschrift, "was de eenige
 dochter van Dirk, volgens de groote Kronijk, de VIIde van dien naam;
@@ -4615,12 +4583,12 @@ zoodanig koomen die dieren aanstrijken op de roovers van hunne
 eigendommen, en van de hoop van hun toekoomend geslagt."
 
 [33] Eyerlandshuis is het noordelijkste der perceelen, waarin het
-Eijerland vóór de bedijking verpacht werd.
+Eijerland vóór de bedijking verpacht werd.
 
 [34] De eigenlijke uitsluitende duinmaaijerij was, bij besluit van
 1 Augustus 1825, afgeschaft.
 
-[35] Het kompas heeft hier eene miswijzing van 22°30' N. W. Nieuwe
+[35] Het kompas heeft hier eene miswijzing van 22°30' N. W. Nieuwe
 en Volle maan, 9 uren hoog water.--
 
 [36] Deze kwaal was eigenlijk eene soort van leverziekte, waarbij
@@ -4642,15 +4610,15 @@ mede:
 Het Abtskoorn was eene belasting op sommige huizen aan den Burg, in
 oude tijden geheven door de geestelijkheid, in welke tijden door de
 Eigenaars dier huizen aan de Geestelijkheid jaarlijks moesten leveren
-1, 2, 3, à 4 Loopen koren, naderhand werd voor ieder Loopen koren f
+1, 2, 3, à 4 Loopen koren, naderhand werd voor ieder Loopen koren f
 1.-- betaald, en was dit privilegie in het bezit van de Heeren Van
-Brienen, welke Heeren echter sedert 25 à 30 jaren, dit regt, hetwelk
+Brienen, welke Heeren echter sedert 25 à 30 jaren, dit regt, hetwelk
 nu vervallen is, niet meer hebben gevorderd.
 
 [40] Men zie ook, ten opzigte van Texel's vroegeren toestand,
 zoo als die bepaaldelijk was bij den aanvang der 18de eeuw: Reizen
-door een gedeelte van Europa, Klein-Azië, enz. gedaan door Johan
-Ægidius van Egmond van der Nijenburg en Johannes Heijman, uitgegeven
+door een gedeelte van Europa, Klein-Azië, enz. gedaan door Johan
+Ægidius van Egmond van der Nijenburg en Johannes Heijman, uitgegeven
 door Johannes Wilhelmus Heijman, te Leiden bij Abraham Kallewier,
 1757.--Welk werk mij goedgunstig ten gebruike werd afgestaan door
 mijnen vriend, den Heer J. Visser, te Eiland Marken.
@@ -4685,361 +4653,4 @@ hoofdstuk heb zamengevat.
 End of the Project Gutenberg EBook of Het Eiland Texel en Zijne Bewoners, by 
 Francis Allan
 
-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET EILAND TEXEL EN ZIJNE BEWONERS ***
-
-***** This file should be named 44087-8.txt or 44087-8.zip *****
-This and all associated files of various formats will be found in:
-        http://www.gutenberg.org/4/4/0/8/44087/
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg.
-
-
-Updated editions will replace the previous one--the old editions
-will be renamed.
-
-Creating the works from public domain print editions means that no
-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
-(and you!) can copy and distribute it in the United States without
-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
-such as creation of derivative works, reports, performances and
-research.  They may be modified and printed and given away--you may do
-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
-subject to the trademark license, especially commercial
-redistribution.
-
-
-
-*** START: FULL LICENSE ***
-
-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
-
-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
-distribution of electronic works, by using or distributing this work
-(or any other work associated in any way with the phrase "Project
-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
-Gutenberg-tm License available with this file or online at
-  www.gutenberg.org/license.
-
-
-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
-electronic works
-
-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
-and accept all the terms of this license and intellectual property
-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
-
-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
-used on or associated in any way with an electronic work by people who
-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
-even without complying with the full terms of this agreement.  See
-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
-works.  See paragraph 1.E below.
-
-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
-collection are in the public domain in the United States.  If an
-individual work is in the public domain in the United States and you are
-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
-keeping this work in the same format with its attached full Project
-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
-
-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
-a constant state of change.  If you are outside the United States, check
-the laws of your country in addition to the terms of this agreement
-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
-creating derivative works based on this work or any other Project
-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
-the copyright status of any work in any country outside the United
-States.
-
-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
-
-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
-copied or distributed:
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org
-
-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
-and distributed to anyone in the United States without paying any fees
-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
-1.E.9.
-
-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
-with the permission of the copyright holder, your use and distribution
-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
-
-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
-License terms from this work, or any files containing a part of this
-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
-
-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
-electronic work, or any part of this electronic work, without
-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
-active links or immediate access to the full terms of the Project
-Gutenberg-tm License.
-
-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
-License as specified in paragraph 1.E.1.
-
-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
-
-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
-that
-
-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
-     must be paid within 60 days following each date on which you
-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
-     address specified in Section 4, "Information about donations to
-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
-
-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
-     License.  You must require such a user to return or
-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
-     and discontinue all use of and all access to other copies of
-     Project Gutenberg-tm works.
-
-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
-     of receipt of the work.
-
-- You comply with all other terms of this agreement for free
-     distribution of Project Gutenberg-tm works.
-
-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
-electronic work or group of works on different terms than are set
-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
-Foundation as set forth in Section 3 below.
-
-1.F.
-
-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
-works, and the medium on which they may be stored, may contain
-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
-your equipment.
-
-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
-liability to you for damages, costs and expenses, including legal
-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
-DAMAGE.
-
-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
-written explanation to the person you received the work from.  If you
-received the work on a physical medium, you must return the medium with
-your written explanation.  The person or entity that provided you with
-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
-refund.  If you received the work electronically, the person or entity
-providing it to you may choose to give you a second opportunity to
-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
-is also defective, you may demand a refund in writing without further
-opportunities to fix the problem.
-
-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
-
-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
-
-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
-with this agreement, and any volunteers associated with the production,
-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
-that arise directly or indirectly from any of the following which you do
-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
-
-
-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
-
-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
-electronic works in formats readable by the widest variety of computers
-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
-people in all walks of life.
-
-Volunteers and financial support to provide volunteers with the
-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
-and the Foundation information page at www.gutenberg.org
-
-
-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
-Foundation
-
-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
-number is 64-6221541.  Contributions to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
-
-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
-throughout numerous locations.  Its business office is located at 809
-North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887.  Email
-contact links and up to date contact information can be found at the
-Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact
-
-For additional contact information:
-     Dr. Gregory B. Newby
-     Chief Executive and Director
-     gbnewby@pglaf.org
-
-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation
-
-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
-spread public support and donations to carry out its mission of
-increasing the number of public domain and licensed works that can be
-freely distributed in machine readable form accessible by the widest
-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
-status with the IRS.
-
-The Foundation is committed to complying with the laws regulating
-charities and charitable donations in all 50 states of the United
-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
-with these requirements.  We do not solicit donations in locations
-where we have not received written confirmation of compliance.  To
-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
-particular state visit www.gutenberg.org/donate
-
-While we cannot and do not solicit contributions from states where we
-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
-against accepting unsolicited donations from donors in such states who
-approach us with offers to donate.
-
-International donations are gratefully accepted, but we cannot make
-any statements concerning tax treatment of donations received from
-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
-
-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
-ways including checks, online payments and credit card donations.
-To donate, please visit:  www.gutenberg.org/donate
-
-
-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
-works.
-
-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
-concept of a library of electronic works that could be freely shared
-with anyone.  For forty years, he produced and distributed Project
-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
-
-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
-
-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
-
-     www.gutenberg.org
-
-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
-
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44087 ***
diff --git a/44087-8.zip b/44087-8.zip
deleted file mode 100644
index cb243b6..0000000
--- a/44087-8.zip
+++ /dev/null
diff --git a/44087-h.zip b/44087-h.zip
deleted file mode 100644
index b7bef15..0000000
--- a/44087-h.zip
+++ /dev/null
diff --git a/44087-h/44087-h.htm b/44087-h/44087-h.htm
index a57172f..0c681ea 100644
--- a/44087-h/44087-h.htm
+++ b/44087-h/44087-h.htm
@@ -6,7 +6,7 @@
 <meta name="generator" content=
 "HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org">
 <title>Het Eiland Texel en zijne bewoners</title>
-<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=us-ascii">
+<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8">
 <meta name="generator" content=
 "tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/">
 <meta name="author" content="F. Allan">
@@ -886,43 +886,7 @@ font-style:italic;text-align:center;
 </style>
 </head>
 <body>
-
-
-<pre>
-
-Project Gutenberg's Het Eiland Texel en Zijne Bewoners, by Francis Allan
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org
-
-
-Title: Het Eiland Texel en Zijne Bewoners
-
-Author: Francis Allan
-
-Release Date: November 1, 2013 [EBook #44087]
-
-Language: Dutch
-
-Character set encoding: ASCII
-
-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET EILAND TEXEL EN ZIJNE BEWONERS ***
-
-
-
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg.
-
-
-
-
-
-
-</pre>
+<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44087 ***</div>
 
 <div class="front">
 <div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href=
@@ -7875,382 +7839,6 @@ dat deze links voor u niet werken.</p>
 </div>
 </div>
 
-
-
-
-
-
-
-<pre>
-
-
-
-
-
-End of the Project Gutenberg EBook of Het Eiland Texel en Zijne Bewoners, by 
-Francis Allan
-
-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET EILAND TEXEL EN ZIJNE BEWONERS ***
-
-***** This file should be named 44087-h.htm or 44087-h.zip *****
-This and all associated files of various formats will be found in:
-        http://www.gutenberg.org/4/4/0/8/44087/
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg.
-
-
-Updated editions will replace the previous one--the old editions
-will be renamed.
-
-Creating the works from public domain print editions means that no
-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
-(and you!) can copy and distribute it in the United States without
-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
-such as creation of derivative works, reports, performances and
-research.  They may be modified and printed and given away--you may do
-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
-subject to the trademark license, especially commercial
-redistribution.
-
-
-
-*** START: FULL LICENSE ***
-
-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
-
-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
-distribution of electronic works, by using or distributing this work
-(or any other work associated in any way with the phrase "Project
-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
-Gutenberg-tm License available with this file or online at
-  www.gutenberg.org/license.
-
-
-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
-electronic works
-
-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
-and accept all the terms of this license and intellectual property
-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
-
-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
-used on or associated in any way with an electronic work by people who
-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
-even without complying with the full terms of this agreement.  See
-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
-works.  See paragraph 1.E below.
-
-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
-collection are in the public domain in the United States.  If an
-individual work is in the public domain in the United States and you are
-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
-keeping this work in the same format with its attached full Project
-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
-
-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
-a constant state of change.  If you are outside the United States, check
-the laws of your country in addition to the terms of this agreement
-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
-creating derivative works based on this work or any other Project
-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
-the copyright status of any work in any country outside the United
-States.
-
-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
-
-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
-copied or distributed:
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org
-
-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
-and distributed to anyone in the United States without paying any fees
-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
-1.E.9.
-
-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
-with the permission of the copyright holder, your use and distribution
-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
-
-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
-License terms from this work, or any files containing a part of this
-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
-
-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
-electronic work, or any part of this electronic work, without
-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
-active links or immediate access to the full terms of the Project
-Gutenberg-tm License.
-
-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
-License as specified in paragraph 1.E.1.
-
-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
-
-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
-that
-
-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
-     must be paid within 60 days following each date on which you
-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
-     address specified in Section 4, "Information about donations to
-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
-
-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
-     License.  You must require such a user to return or
-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
-     and discontinue all use of and all access to other copies of
-     Project Gutenberg-tm works.
-
-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
-     of receipt of the work.
-
-- You comply with all other terms of this agreement for free
-     distribution of Project Gutenberg-tm works.
-
-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
-electronic work or group of works on different terms than are set
-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
-Foundation as set forth in Section 3 below.
-
-1.F.
-
-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
-works, and the medium on which they may be stored, may contain
-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
-your equipment.
-
-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
-liability to you for damages, costs and expenses, including legal
-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
-DAMAGE.
-
-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
-written explanation to the person you received the work from.  If you
-received the work on a physical medium, you must return the medium with
-your written explanation.  The person or entity that provided you with
-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
-refund.  If you received the work electronically, the person or entity
-providing it to you may choose to give you a second opportunity to
-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
-is also defective, you may demand a refund in writing without further
-opportunities to fix the problem.
-
-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
-
-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
-
-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
-with this agreement, and any volunteers associated with the production,
-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
-that arise directly or indirectly from any of the following which you do
-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
-
-
-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
-
-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
-electronic works in formats readable by the widest variety of computers
-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
-people in all walks of life.
-
-Volunteers and financial support to provide volunteers with the
-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
-and the Foundation information page at www.gutenberg.org
-
-
-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
-Foundation
-
-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
-number is 64-6221541.  Contributions to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
-
-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
-throughout numerous locations.  Its business office is located at 809
-North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887.  Email
-contact links and up to date contact information can be found at the
-Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact
-
-For additional contact information:
-     Dr. Gregory B. Newby
-     Chief Executive and Director
-     gbnewby@pglaf.org
-
-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation
-
-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
-spread public support and donations to carry out its mission of
-increasing the number of public domain and licensed works that can be
-freely distributed in machine readable form accessible by the widest
-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
-status with the IRS.
-
-The Foundation is committed to complying with the laws regulating
-charities and charitable donations in all 50 states of the United
-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
-with these requirements.  We do not solicit donations in locations
-where we have not received written confirmation of compliance.  To
-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
-particular state visit www.gutenberg.org/donate
-
-While we cannot and do not solicit contributions from states where we
-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
-against accepting unsolicited donations from donors in such states who
-approach us with offers to donate.
-
-International donations are gratefully accepted, but we cannot make
-any statements concerning tax treatment of donations received from
-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
-
-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
-ways including checks, online payments and credit card donations.
-To donate, please visit:  www.gutenberg.org/donate
-
-
-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
-works.
-
-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
-concept of a library of electronic works that could be freely shared
-with anyone.  For forty years, he produced and distributed Project
-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
-
-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
-
-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
-
-     www.gutenberg.org
-
-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
-
-
-
-</pre>
-
+<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 44087 ***</div>
 </body>
 </html>