Add files from ibiblio as of 2025-03-07 21:28:51HEADmain

4 files changed, 337 insertions, 1152 deletions

diff --git a/42861-8.txt b/42861-0.txt
index e799ac7..79f6780 100644
--- a/42861-8.txt
+++ b/42861-0.txt
@@ -1,40 +1,4 @@
-The Project Gutenberg EBook of Homo sum, by Georg Moritz Ebers
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-
-Title: Homo sum
-       Roman
-
-Author: Georg Moritz Ebers
-
-Translator: Hendrik Cornelis Rogge
-
-Release Date: June 2, 2013 [EBook #42861]
-
-Language: Dutch
-
-Character set encoding: ISO-8859-1
-
-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HOMO SUM ***
-
-
-
-
-Produced by J.H. Berends, Jeroen Hellingman and the Online
-Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for
-Project Gutenberg.
-
-
-
-
-
-
-
-
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 42861 ***
 
                                 HOMO SUM
 
@@ -86,17 +50,17 @@ VOORREDE.
 
 
 Toen ik bezig was mij voor te bereiden tot het schrijven van eene
-geschiedenis van het Sinaïtisch schiereiland, hield ik mij geruimen
+geschiedenis van het Sinaïtisch schiereiland, hield ik mij geruimen
 tijd onledig met de studie van de eerste christelijke eeuwen. Onder de
 massa martyrologische en ascetische geschriften, de geschiedenissen
 van heiligen en monniken, die ik voor mijn zeer beperkt doel had te
 doorworstelen en te ziften, vond ik, en wel in de Ecclesiae graecae
 monumenta van Cotelerius, een verhaal dat, hoe weinig beteekenend ook
 op zichzelf, mij zeer eigenaardig en roerend toescheen. Het tooneel
-der handeling was de Sinaï en de aan zijn voet gelegen oase Pharan.
+der handeling was de Sinaï en de aan zijn voet gelegen oase Pharan.
 
-Toen ik daarna op mijne reis door Petraeïsch Arabië de holen der
-Anachoreten van den Sinaï met eigene oogen zag en met mijn eigen
+Toen ik daarna op mijne reis door Petraeïsch Arabië de holen der
+Anachoreten van den Sinaï met eigene oogen zag en met mijn eigen
 voeten betrad, kwam dit verhaal mij weder voor den geest, en ik kon
 het maar niet vergeten, terwijl ik verder door de woestijn trok.
 
@@ -115,13 +79,13 @@ zonderlinge grotbewoners voor mij steeds grooter aanschouwelijkheid
 verkreeg, ontstond voor mijne verbeelding de gestalte van
 Paulus. Weldra groepeerden zich om deze figuur een kring van
 denkbeelden, en eindelijk inzichten, die mij geen rust lieten,
-vóor ik eene poging waagde, om ze in het kleed van een verhaal,
+vóor ik eene poging waagde, om ze in het kleed van een verhaal,
 in kunstvorm weer te geven.
 
 De naaste aanleiding tot het uitwerken van dezen stof, die reeds lang
 bij mij tot volledige aanschouwelijkheid was gerijpt, in een roman,
 werd mij gegeven door het lezen van Koptische monniksgeschiedenissen,
-waartoe ik gebracht werd door Abel's Koptische Studiën. Later maakte
+waartoe ik gebracht werd door Abel's Koptische Studiën. Later maakte
 het kleine maar degelijke werk van R. Weingarten, over den oorsprong
 van het monnikwezen, een diepen indruk op mij, die mij ook thans,
 bij de studie der eerste eeuwen van het christendom, met name in
@@ -156,18 +120,18 @@ dat hij enkel het Egyptisch verstond.
 
 De dogmatische geschillen, die reeds in den tijd van dit verhaal
 ontbrand waren, zijn met opzet onvermeld gebleven. In later tijd hebben
-de Sinaïeten en de bewoners van de oase er levendig aan deel genomen.
+de Sinaïeten en de bewoners van de oase er levendig aan deel genomen.
 
-De Sinaï, waar ik den lezer heenvoer, mag niet verwisseld worden met
+De Sinaï, waar ik den lezer heenvoer, mag niet verwisseld worden met
 den berg, die een groote dagreis zuidelijker gelegen is. Deze berg,
 aan welks voet het beroemde "klooster der opstanding" ligt, draagt
 in ieder geval sedert Justinianus dien naam, en wordt algemeen voor
-den Sinaï van den bijbel gehouden. In de beschrijving van mijne
-reis door Petraeïsch Arabië [1] heb ik getracht de door Lepsius op
+den Sinaï van den bijbel gehouden. In de beschrijving van mijne
+reis door Petraeïsch Arabië [1] heb ik getracht de door Lepsius op
 wetenschappelijke gronden uitgesproken zienswijze, dat namelijk de
-reusachtige berg, die thans Serbal wordt genoemd, en niet de Sinaï
+reusachtige berg, die thans Serbal wordt genoemd, en niet de Sinaï
 der monniken, voor den berg der wetgeving gehouden moet worden en
-ook in den tijd vóor Justinianus daarvoor gehouden is, door nieuwe
+ook in den tijd vóor Justinianus daarvoor gehouden is, door nieuwe
 bewijzen te staven.
 
 Wat aangaat het steenen huis van den Senator Petrus, met zijne vensters
@@ -183,7 +147,7 @@ romans de geleerde wel gedwongen was aan den dichter en de dichter
 wederom aan den geleerde iets toe te geven, heb ik in dit verhaal,
 enkel en alleen aan eene idee, die mijne ziel vervulde, een afgeronden
 kunstvorm willen geven, zonder rechts of links te zien, zonder te
-willen onderrichten, of de resultaten mijner studiën in gestalten
+willen onderrichten, of de resultaten mijner studiën in gestalten
 van vleesch en been te willen omzetten. De eenvoudige figuren, wier
 innerlijk wezen ik aan mijne lezers tracht bloot te leggen, vullen
 de ruimte van de schilderij, terwijl de stroom der wereldgeschiedenis
@@ -233,7 +197,7 @@ grijze vogels zweven in de reine, fijne, door de middagzon verhitte
 woestijnlucht, en verdwijnen achter eene rij klippen, die eene diepe
 kloof begrenzen, als een muur door menschenhanden opgetrokken.
 
-Dáar is het uit te houden, want een bron bevochtigd den steenachtigen
+Dáar is het uit te houden, want een bron bevochtigd den steenachtigen
 bodem, en gelijk overal waar het water de woestijn besproeit, zoo
 bloeien er ook welriekende kruiden en groeien er vriendelijke struiken.
 
@@ -243,7 +207,7 @@ legerstede achter. Doch in den tijd en in de kringen, waarin onze
 geschiedenis speelt, kent men de oude sage niet meer, of wil ze
 niet meer kennen. Wij verplaatsen onze lezers in het begin van het
 dertigste jaar van de vierde eeuw onzer jaartelling, en wel op het
-Sinaïtisch gebergte, op welks geheiligden bodem sedert eenige jaren
+Sinaïtisch gebergte, op welks geheiligden bodem sedert eenige jaren
 enkele Anachoreten, die der wereld zijn afgestorven en zich geheel
 aan boete willen wijden, nog zonder orde of regel samenwonen.
 
@@ -308,7 +272,7 @@ voetstappen hooren.
 
 Hij die de trappen afkwam was een jongeling, lang van gestalte. Naar
 zijne kleeding te oordeelen behoorde hij tot de Anachoreten van
-den Sinaï, want hij droeg niets dan een hemd-rok van grof linnen,
+den Sinaï, want hij droeg niets dan een hemd-rok van grof linnen,
 waaraan hij ontgroeid scheen te zijn, en ruwe lederen voetzolen,
 die om zijne voeten vastgesnoerd waren met banden van palmbast.
 
@@ -336,7 +300,7 @@ op, als had haar een adder gestoken. In haar jeugdig, door de zon
 gebruind gelaat vlamden twee oogen, zwart als de nacht, die op den
 jonkman waren gericht. De sierlijke vleugels van haar scherp gebogen
 neus bewogen zich snel, en hare sneeuwwitte tanden schitterden,
-terwijl zij hem toeriep: "Ben ik dan een hond, dat gij mij zóo wekt?"
+terwijl zij hem toeriep: "Ben ik dan een hond, dat gij mij zóo wekt?"
 
 Hij kreeg een kleur, wees onwillig op de bron en zeide norsch: "Uw
 vee heeft het water als altijd troebel gemaakt. Ik zal hier moeten
@@ -375,7 +339,7 @@ levendig gebarenspel voort: "Gij behoordet een man te zijn want gij
 zijt sterk en groot, maar gij laat u als een kind of als een hulpeloos
 meisje leiden. Uw dagelijksche bezigheid is wortels en bessen te
 zoeken, en met dat armzalige ding water te scheppen. Dat heb ik
-geleerd, toen ik zóo klein was." Bij deze laatste woorden duidde zij
+geleerd, toen ik zóo klein was." Bij deze laatste woorden duidde zij
 met de lang uitgestrekte spitse vingers harer beide handen, die niet
 minder bewegelijk waren dan hare gelaatstrekken, eene bespottelijke
 kleine maat aan. "Schaam u toch! Gij zijt sterker en schooner gebouwd,
@@ -595,7 +559,7 @@ Er bevonden zich in den heiligen berg vele dergelijke holen, en de
 grootste waren door Anachoreten in beslag genomen. Die van Stephanus
 was bijzonder hooggewelfd en diep; toch was er maar eene smalle ruimte
 over tusschen de legersteden van gedroogde bergkruiden, waarop hier
-de vader, dáar de zoon sliep.
+de vader, dáar de zoon sliep.
 
 Het middernachtelijk uur was reeds lang voorbij, maar noch de jonge
 noch de oude grotbewoner scheen te slapen. Hermas zuchtte luide, en
@@ -615,7 +579,7 @@ waarvan zij het einde vreezen, verlengen? Waarom is men toch zoo
 kinderachtig gehecht aan dit jammerlijk bestaan, en zou men zich
 uit de voeten willen maken en verbergen als de engel ons roept en
 de gouden deuren zich voor ons openen? Wij zijn niet ongelijk aan
-Saul, den Hebreër, die zich schuil hield, toen men naderde om hem
+Saul, den Hebreër, die zich schuil hield, toen men naderde om hem
 te kronen.--Hoe smartelijk brandt mijn wond! Had ik maar een teug
 water! Als het den armen jongen niet zooveel moeite had gekost den
 slaap te vatten, zou ik hem om den kruik vragen."
@@ -685,13 +649,13 @@ Hermas keerde in de grot terug. Zijn vader riep hem aan zijne
 legerstede en noodigde hem uit met hem gemeenschappelijk te bidden.
 
 Toen het Amen was uitgesproken, streek hij met de hand over de dichte
-haren van zijn zoon en zeide: "Sedert gij in Alexandrië waart, zijt
+haren van zijn zoon en zeide: "Sedert gij in Alexandrië waart, zijt
 gij veel veranderd. Ik wenschte, dat ik den bisschop Agapitus geen
 gehoor gegeven en u de reis verboden had! Weldra zal mijn Heiland mij
 roepen, dat weet ik, en niemand zal hier voor u zorgen. Dan zal de
 verzoeker komen, en al die heerlijkheden van de groote stad, die toch
 maar lichten als rottend hout, als slangen die een weerschijn geven,
-als giftige purperbeziën...."
+als giftige purperbeziën...."
 
 "Ik verlang ze niet," viel Hermas hem in de reden. "Die woelige stad
 bracht mij in verwarring, maakte mij beangst. Nooit, neen nooit zal
@@ -749,7 +713,7 @@ opsloeg, als wilde hij de verzekering geven, dat men zich zeer in
 hem vergiste. Daarop streek hij met de hand het grijsachtig haar, dat
 ongeordend en in groote lokken over zijn hals en zijn gelaat hing, uit
 het gezicht en zeide opgewekt: "Een mensch is niet meer dan een mensch,
-en velen zijn minder! In de ark was veel vee doch maar éen Noach!"
+en velen zijn minder! In de ark was veel vee doch maar éen Noach!"
 
 "In ons scheepje zijt gij de Noach," zeide Stephanus.
 
@@ -824,7 +788,7 @@ slagen verdiend!"
 Hermas zag den berispenden vriend vragend aan. Schaamrood bedekte zijne
 wangen, want hij herinnerde zich het woord der herderin, dat hij haar
 bij zijne voedster mocht aanklagen. Daarom antwoordde hij op onwilligen
-toon. "Zóo wil ik u niet langer te woord staan; ik ben geen kind meer?"
+toon. "Zóo wil ik u niet langer te woord staan; ik ben geen kind meer?"
 
 "Ook niet het kinds uws vaders?" vroeg Paulus, en zag hem daarbij
 zoo verwonderd en vragend aan, dat Hermas verlegen de oogen neersloeg.
@@ -860,8 +824,8 @@ het hart blijmoedig geeft, of zich weet te ontzeggen."
 verslijt?" vroeg de jongeling.
 
 Paulus deed verrast een schrede achterwaarts, schudde bedenkelijk
-het ruige hoofd en zeide: "Staat het zóo met u? Denkt gij aan
-Alexandrië? Voorzeker, het leven vliegt daar sneller voorbij dan op
+het ruige hoofd en zeide: "Staat het zóo met u? Denkt gij aan
+Alexandrië? Voorzeker, het leven vliegt daar sneller voorbij dan op
 onze eenzame bergen. Het bruine herderinnetje moogt ge niet lijden,
 maar misschien heeft u daar eene mooie blanke Griekin met roode wangen
 in de oogen gezien."
@@ -872,7 +836,7 @@ weerzin. "Daar waren wel andere dingen te zien."
 Bij deze woorden fonkelden de oogen van den jonkman, zoodat Paulus
 in groote spanning vroeg: "Wat dan?"
 
-"Gij kent Alexandrië beter dan ik," antwoordde Hermas ontwijkend. "Gij
+"Gij kent Alexandrië beter dan ik," antwoordde Hermas ontwijkend. "Gij
 zijt daar geboren, en men zegt dat gij een rijk jongeling geweest
 zijt."
 
@@ -888,7 +852,7 @@ onweerstaanbare kracht gedreven, eindelijk eens te bekennen wat zijne
 ziel verontrustte.
 
 Indien er onder al de ernstige mannen, die de wereld verachten en
-waaronder hij was opgegroeid, zich éen bevond die hem begrijpen
+waaronder hij was opgegroeid, zich éen bevond die hem begrijpen
 kon, dan, dit wist hij, moest het Paulus zijn. Hem had hij, toen
 hij nog klein was, in den ruigen baard gegrepen. Vaak had hij op
 zijne schouder gezeten, en hem duizendmaal getoond, hoe lief hij hem
@@ -902,7 +866,7 @@ en vroeg den Anachoreet: "Hebt gij dikwijls de baden bezocht?"
 ben geweekt en uit elkander gevallen als een stuk wittebrood."
 
 "Waarom drijft gij den spot met hetgeen de schoonheid van den
-mensch verhoogt?" vroeg Hermas vol vuur. "Waarom mogen in Alexandrië
+mensch verhoogt?" vroeg Hermas vol vuur. "Waarom mogen in Alexandrië
 christenen de baden bezoeken, terwijl wij hierboven, terwijl gij en
 vader en alle Anachoreten het water slechts gebruiken om den dorst
 te lesschen? Gij dwingt mij als een uwer te leven, maar ik wil geen
@@ -961,11 +925,11 @@ aarde neder."
 Hermas verstond den Anachoreet zeer goed, want zijn vader staarde
 ook vaak na urenlange gebeden, roerloos ten hemel, zonder te zien of
 te hooren wat rondom hem gebeurde. Ook deze was gewoon, als hij uit
-zijne ekstátische visioenen ontwaakte, aan zijn zoon te vertellen,
+zijne ekstátische visioenen ontwaakte, aan zijn zoon te vertellen,
 dat hij den Heiland gezien en de koren der engelen gehoord had. Doch
 het was hem nooit gelukt zich in zulk een toestand te verplaatsen,
 hoewel Stephanus hem niet zelden gedwongen had, vele eindeloos lange
-uren op de knieën te liggen en met hem te bidden.
+uren op de knieën te liggen en met hem te bidden.
 
 Het was dikwijls gebeurd, dat na zulke oefeningen, die zijne ziel
 diep schokten, het zwakke levenslicht van den ouden man dreigde uit
@@ -1031,9 +995,9 @@ der zinnelijkheid te overwinnen, de wereld en zijn Ik te verloochenen,
 en den Heer te zoeken. Het was velen vergund reeds te midden van dit
 leven wedergeboren te worden tot een hooger bestaan. Zie mij aan, den
 armsten van alle armen. Ik ben een wezen en toch ben ik voor den Heer
-zoo zeker een ander, dan die ik was vóor zijne genade mij aangreep, als
+zoo zeker een ander, dan die ik was vóor zijne genade mij aangreep, als
 deze palmtwijg, die opschiet uit den wortel van den omgevallen boom,
-niet éen is met den verrotten stam. Ik ben een heiden geweest, en elke
+niet éen is met den verrotten stam. Ik ben een heiden geweest, en elke
 lust der zinnelijkheid heb ik met volle teugen genoten. Daarna ben ik
 een christen geworden; de genade des Heeren is over mij gekomen; ik
 werd opnieuw geboren en andermaal een kind, maar ditmaal mijn Verlosser
@@ -1059,7 +1023,7 @@ van het badhuis naar het worstelperk volgde."
 
 "Zijt gij dan in de palaestra geweest?" vroeg Paulus verwonderd.
 
-"In het Timagetische worstelperk!" riep Hermas in geestdrift. "Vóor
+"In het Timagetische worstelperk!" riep Hermas in geestdrift. "Vóor
 de poort zag ik de spelen der jongelingen, hoe zij worstelden en met
 zware schijven naar een doel wierpen. De oogen sprongen mij bijna
 uit het hoofd, toen ik dit aanzag, en ik zou het luid hebben kunnen
@@ -1087,10 +1051,10 @@ in de diepte.
 "Nu ziet gij het!" zeide Paulus, die den worp opmerkzaam en niet
 zonder nieuwsgierige spanning gevolgd had. "Hoe sterk uw arm ook zijn
 mag, ieder nieuweling werpt verder dan gij, als hij de kunstgrepen
-kent. Zóo is het niet goed; de schijf moet met den scherpen kant
+kent. Zóo is het niet goed; de schijf moet met den scherpen kant
 als een mes de lucht doorsnijden. Zoo als gij uw hand houdt, werpen
 vrouwen. Het handgewricht gestrekt, de linkervoet achterwaarts, de
-knie gebogen!--Zie nu dien domoor eens aan! Geef mij den steen!--Dáar,
+knie gebogen!--Zie nu dien domoor eens aan! Geef mij den steen!--Dáar,
 zoo neemt men den schijf in de hand, zoo trekt men het lijf samen
 en drukt de knie naar beneden, gelijk het hout van een boog,
 opdat elke spier van het geheele lichaam het werptuig, als ge het
@@ -1099,20 +1063,20 @@ is toch nog het rechte niet. Hef de schijf eens op met uitgestrekten
 arm! Houd nu het oog goed op uw doel gericht! Beweeg haar nu hoog naar
 achter!--Hola! Nog eens! De arm moet sterker gespannen zijn eer gij
 slingert.--Dat was vrij wel; maar de steen moet komen tot gindschen
-palm.--Geef mij deze schijf en dien steen dáar. Zoo! De ongelijke
+palm.--Geef mij deze schijf en dien steen dáar. Zoo! De ongelijke
 hoeken belemmeren de snelheid! Let nu eens op!"
 
 Paulus had met steeds klimmende levendigheid gesproken, terwijl hij
 den jonkman leerde met den discus te werpen. Thans nam hijzelf de
 schijf in de hand, gelijk hij jaren geleden gewoon was te doen, toen
-geen jongeling in Alexandrië hem in het werpspel kon overtreffen. Hij
+geen jongeling in Alexandrië hem in het werpspel kon overtreffen. Hij
 boog de knie, bracht het bovenlijf een weinig vooruit, draaide het
 handgewricht heen en weer, strekte den arm, waarvan alle spieren
 tot het uiterste werden gespannen, zoo ver mogelijk uit, en wierp
 den steen met vliegende snelheid in de ruimte, terwijl de gekromde
 teenen van zijn rechtervoet in den grond boorden.
 
-De schijf viel vóor den palm neder, waarop hij gemikt had, zonder
+De schijf viel vóor den palm neder, waarop hij gemikt had, zonder
 hem geraakt te hebben.
 
 "Wacht," riep Hermas, "laat mij nu beproeven of ik den boom treffen
@@ -1162,7 +1126,7 @@ rolden. "Wat heb ik gezegd!" prevelde hij in zichzelven. "Elke ader
 van den ouden mensch zou hier binnen uitgeroeid zijn? Ik dwaas,
 ik ijdele dwaas! Ze noemen mij Paulus en ik ben nog maar een Saulus!"
 
-Bij deze woorden wierp hij zich op de knieën, drukte zijn voorhoofd
+Bij deze woorden wierp hij zich op de knieën, drukte zijn voorhoofd
 tegen de harde rotsen en begon te bidden. Het scheen hem toe alsof
 hij uit de hoogte was neergevallen op zwaarden en lansen, als bloedde
 zijn hart, terwijl hij wegsmolt in tranen en verzuchtingen, zichzelven
@@ -1182,7 +1146,7 @@ verootmoediging in het gebed. Hij naderde Agapitus, om diens gewaad
 te kussen.
 
 "Niet alzoo!" sprak deze. "De vroomste is de grootste onder ons. Komt
-vrienden, buigen wij de knieën voor dezen heiligen man!"
+vrienden, buigen wij de knieën voor dezen heiligen man!"
 
 De pelgrims voldeden aan dit bevel.
 
@@ -1218,7 +1182,7 @@ statig in den helderen glans van de steeds hooger en hooger rijzende
 zon, uit de talrijke woningen beneden hem opstegen.
 
 "Daar koken nu," dacht hij, "de vrouwen voor hunne mannen, de moeders
-voor hunne kinderen het ochtendmaal, en dáar, waar die donkere rook
+voor hunne kinderen het ochtendmaal, en dáar, waar die donkere rook
 zich verheft, wordt misschien voor gasten een heerlijken maaltijd
 bereid. Doch ik ben nergens te huis en niemand noodigt mij."
 
@@ -1239,7 +1203,7 @@ kerkje was opgetrokken. Overigens werd deze hoogte omgeven door muren
 en wallen, waarachter de inwoners van die plaats beschutting vonden,
 wanneer roofzuchtige Saracenen de oase bedreigden. Zij wordt nog voor
 eene bij uitnemendheid heilige plaats gehouden, want op den top zou
-Mozes in den slag tegen de Amalekieten gebeden hebben, terwijl Aäron
+Mozes in den slag tegen de Amalekieten gebeden hebben, terwijl Aäron
 en Hur zijne hoog opgehevene armen ondersteunden.
 
 Doch er waren in de nabijheid van deze oase nog andere eerwaardige
@@ -1252,12 +1216,12 @@ legende Zippora en Ledja noemt.
 
 Naar deze heilige plaatsen gingen vrome pelgrims in grooten getale
 ter bedevaart. Onder dezen bevonden zich vele inboorlingen van het
-schiereiland, en met name Nabateërs, die weleer den heiligen berg
+schiereiland, en met name Nabateërs, die weleer den heiligen berg
 hadden bezocht, om op zijn top aan hunne goden, de zon, de maan en
 de planeten te offeren.
 
 Aan den noordelijken ingang verhief zich een sterkte, waarin, sedert
-onder Trajanus de Syrische praefect Cornelius Palma Steenachtig Arabië
+onder Trajanus de Syrische praefect Cornelius Palma Steenachtig Arabië
 had onderworpen, een keizerlijke bezetting lag, die de bloeiende
 stad der woestijn moest verdedigen tegen de invallen der Saracenen
 en Blemmyers.
@@ -1272,7 +1236,7 @@ Elk hunner huizen geleek een burcht, want het was uit vasten steen
 opgetrokken, en hunne jonge mannen waren in het boogschieten flink
 geoefend.
 
-De voornaamste familiën woonden in de nabijheid van den
+De voornaamste familiën woonden in de nabijheid van den
 kerkheuvel. Daar lagen de huizen van den bisschop Agapitus en van de
 raadsheeren van Pharan. Onder de laatste stond de senator Petrus het
 hoogst in aanzien, deels wegens zijn ernst en degelijkheid, deels
@@ -1287,10 +1251,10 @@ Het steenen huis van Petrus was stevig gebouwd en net gevoegd; de
 palmtuin daarnaast werd zorgvuldig onderhouden. Tot zijne bezittingen
 behoorden twintig slaven, vele kameelen en zelfs twee paarden. De
 centurio, die het opperbevel voerde over de keizerlijke bezetting,
-de Galliër Phoebicius en zijne vrouw Sirona, woonden als huurders
+de Galliër Phoebicius en zijne vrouw Sirona, woonden als huurders
 onder zijn dak; hoewel niet tot genoegen van den raadsheer, want de
 centurio was geen christen, maar een aanbidder van Mithras. Bij de
-mysteriën van deze godheid was de woeste Galliër tot den rang van
+mysteriën van deze godheid was de woeste Galliër tot den rang van
 "leeuw" opgeklommen, daarom waren de zijnen en ook de Pharanieten
 gewoon hem "de leeuw" te noemen. Zijn voorganger was een officier van
 veel minder rang, doch een geloovig christen geweest, dien Petrus
@@ -1317,12 +1281,12 @@ kinderstemmen hem te gemoet.
 Verrast keek hij naar boven, maar hij had geen tijd om te overleggen,
 want reeds had de losgelatene jubelende schare den trap bereikt. Een
 buitengemeen schoone jonge vrouw, met goud-blonde haren, vloog
-vóor allen uit. Zij hield, overluid lachende, eene met veelkleurige
+vóor allen uit. Zij hield, overluid lachende, eene met veelkleurige
 kleederen opgesierde pop in de hoogte. Zij liep achterwaarts naar den
 trap toe, en keek met haar blank gelaat, vol ondeugende blijdschap,
 de kinderen aan, die in hartstochtelijk verlangen, half dringend,
 half smeekend, half lachend, half huilend door elkander riepen:
-"Geef ze ons, Sirona!" "Neem ze niet weer meê, Sirona!" "Toe, blijf
+"Geef ze ons, Sirona!" "Neem ze niet weer meê, Sirona!" "Toe, blijf
 toch hier Sirona!" "Sirona" en weder "Sirona!"
 
 Een lieftallig zesjarig meisje vloog op haar toe, om den blanken
@@ -1331,7 +1295,7 @@ kleintjes, die poogden zich aan haar knie vast te klemmen, hield zij
 met de vrijgeblevene linkerhand dapper van zich af, en riep, altijd
 achteruitgaande: "Neen, neen, ge krijgt de pop niet weder, voor zij
 eene nieuwe jurk aan heeft, die lang zal zijn en even kleurig als
-het kleed van den keizer. Laat mij los, Cæcilia, anders valt ge naar
+het kleed van den keizer. Laat mij los, Cæcilia, anders valt ge naar
 beneden, zooals onlangs met den wilden Nikon is gebeurd."
 
 Onder het spreken dezer woorden was zij aan de bovenste trede
@@ -1370,7 +1334,7 @@ bezat, wat een mensch gelukkig kan maken. Hoewel dankbaar gestemd,
 was hij zich toch bewust, dat hij meer had kunnen uitrichten, dan
 hem het lot vergund had tot stand te brengen en te zijn. Hij was een
 steenhouwer gebleven, maar zijne beide zonen hadden in eene goede
-school te Alexandrië hunnen leertijd voleindigd.
+school te Alexandrië hunnen leertijd voleindigd.
 
 De oudste, Antonius, die reeds een eigen huis bezat, benevens vrouw en
 kinderen, was bouwmeester en werktuigkundige; de jongste, Polycarpus,
@@ -1378,7 +1342,7 @@ een zeer begaafd jong beeldhouwer. Onder leiding van den oudsten was
 het statig kerkje van de oase-stad gebouwd. Polycarpus, die eerst
 sedert een maand terugkeerde, was van plan in de steengroeve zijns
 vaders werken van grooten omvang te ontwerpen en uit te voeren,
-want hij had de opdracht ontvangen om te Alexandrië het nieuwe
+want hij had de opdracht ontvangen om te Alexandrië het nieuwe
 voorhof van het prachtig gebouw, dat Sebasteum of Caesareum werd
 genaamd, te versieren met twintig leeuwen van graniet. Meer dan
 dertig kunstenaars hadden met hem naar den voorrang gedongen; doch
@@ -1387,7 +1351,7 @@ toegekend. De bouwmeester, die voor het herstel van de zuilengangen
 en vloeren van het voorhof zorg moest dragen, was zijn vriend, en
 had hem toegestaan de granietblokken, steenplaten en cylinders, die
 hij noodig had, uit de groeven van Petrus, en niet zooals gewoonlijk
-geschiedde, uit die van Syëne bij den eersten waterval te halen.
+geschiedde, uit die van Syëne bij den eersten waterval te halen.
 
 Antonius en Polycarpus stonden thans met hun vader voor een groote
 tafel en gaven hem de verklaring van het plan, dat zij te zamen in de
@@ -1415,11 +1379,11 @@ zij daarover vliegen. Wat men al niet in de hoofdstad leert!"
 Zoodra het woord "brug" Antonius over de lippen was gekomen, zag hij
 den jongeling strak aan en zeide: "Het is maar de vraag of de hemel ons
 een regenboog wil leenen." Toen Polycarpus hem daarop voorsloeg, door
-zijne Alexandrijnsche vrienden eenige cederbalken uit Syrië te laten
+zijne Alexandrijnsche vrienden eenige cederbalken uit Syrië te laten
 komen, en zijn oudste zoon hem de teekening van den boog verklaarde,
 waarmede hij de kloof vast en zeker beloofde te overwelven, volgde
 hij zijne woorden met gespannen opmerkzaamheid. Daarbij fronsde hij
-zijne wenkbrauwen zóo onheilspellend en zag zóo somber, als vernam
+zijne wenkbrauwen zóo onheilspellend en zag zóo somber, als vernam
 hij het bericht van een misdaad. Toch liet hij zijn zoon geheel
 uitspreken en prevelde alleen in den beginne: "kunststukken," of:
 "ja, als ik eens de keizer was!"
@@ -1430,7 +1394,7 @@ dat de verdiensten van eene leverantie voor het Caesareum meer dan
 drievierde gedeelte der gezamenlijke uitgaven zou dekken. Daarop
 nam Polycarpus het woord om te verzekeren, dat het graniet van den
 heiligen berg deugdelijker van gehalte en schooner van kleur was,
-dan dat van Syëne.
+dan dat van Syëne.
 
 "Wij arbeiden hier goedkooper dan aan den waterval," viel Antonius
 hem in de rede. "Het vervoer der steenblokken zal ons niet zoo duur
@@ -1440,7 +1404,7 @@ Trajanusstroom, die de Roode zee met den Nijl verbindt."
 
 "En wanneer mijne leeuwen gelukken," zeide Polycarpus, "en Zenodotus
 tevreden is met onzen steen en onzen arbeid, dan zou het weleens kunnen
-gebeuren, dat wij boven Syëne den voorrang verwierven, en wij een
+gebeuren, dat wij boven Syëne den voorrang verwierven, en wij een
 deel kregen van de kolossale bestellingen ten behoeve van de nieuwe
 residentie voor Constantijn, die thans alleen aan de steengroeven
 bij den waterval worden gedaan."
@@ -1471,12 +1435,12 @@ broeder met trots aanzag. "In de laatste jaren heeft niemand
 iets tot stand gebracht dat er bij halen kan, en ik ken mijne
 Alexandrijners. Zoo het meesterwerk uit het gesteente van den
 heiligen berg geprezen wordt, dan wil de geheele wereld graniet van
-dáar en van daar alleen hebben. Het komt er maar op aan te zorgen,
+dáar en van daar alleen hebben. Het komt er maar op aan te zorgen,
 dat het transport van steenen naar zee minder moeilijk en kostbaar
 wordt gemaakt."
 
 "Beproeven wij het dan," zeide Petrus, die onder dit gesprek zijner
-zonen zwijgend vóór hen op en neder had geloopen. "Beproeven wij
+zonen zwijgend vóór hen op en neder had geloopen. "Beproeven wij
 het dan in godsnaam met den bruggebouw. Den weg zullen wij maken,
 wanneer de burgerij zich bereid verklaart de helft van de kosten te
 dragen, anders niet. Gij moogt het wel weten: gij zijt beiden flinke
@@ -1613,13 +1577,13 @@ wollige lokken van zijn schaapsvel, en bewoog de lippen zonder geluid
 te geven. Eindelijk gelukte het hem stamelend uit te brengen: "Ik ben
 de zoon van den ouden Stephanus, die verwond werd bij den laatsten
 inval der Saracenen. Mijn vader heeft in vijf nachten weinig of niet
-geslapen, en nu zend Paulus mij tot u, de vrome Paulus van Alexandrië,
+geslapen, en nu zend Paulus mij tot u, de vrome Paulus van Alexandrië,
 gij begrijpt het,--opdat ik...."
 
 "Zoo, zoo," viel Petrus hem in den rede met bemoedigende
 vriendelijkheid. "Gij verlangt dus eene artsenij voor den ouden
 man. Ziet toch eens, Dorothea, wat een flinke jonkman er gegroeid is
-uit dien kleinen knaap, die de Antiochiër met zich den berg opsleepte."
+uit dien kleinen knaap, die de Antiochiër met zich den berg opsleepte."
 
 Hermas kreeg een kleur en richtte zich in al zijne lengte op. Daarbij
 bespeurde hij met groote tevredenheid, dat hij grooter was dan de
@@ -1778,7 +1742,7 @@ gewoon elkander ook zonder woorden te verstaan.
 "Wie gevoelt," zeide vrouw Dorothea, "dat hij niet is gelijk hij
 wezen moet, die is reeds op den weg van beterschap. Wij lieten u bij
 de geiten, omdat ge altijd de kudde naliept en in huis geen rust
-kondt vinden. Vóor den morgendienst beklimt gij den berg en eerst
+kondt vinden. Vóor den morgendienst beklimt gij den berg en eerst
 na het avondmaal keert gij terug. Voor uw geestelijk welzijn zorgde
 niemand. De helft van uw schuld komt op ons hoofd neer, en wij hebben
 geen recht u te straffen. Gij behoeft u niet te verwonderen. Ieder
@@ -1883,7 +1847,7 @@ naar de kerk ging."
 
 "Gij hebt dus ook geene school bezocht?"
 
-"Welke zou ik bezocht hebben? Mijn vader leerde mij de evangeliën
+"Welke zou ik bezocht hebben? Mijn vader leerde mij de evangeliën
 lezen. Ik heb ook kunnen schrijven, maar dat zal ik wel verleerd
 zijn. Waartoe zou het ook dienen? Wij leven als biddende dieren."
 
@@ -1937,11 +1901,11 @@ wel, half hierheen, half daarheen kruipt. Die jonge panters waren
 zoo jolig en hulpbehoevend tegelijk, dat ik niet besluiten kon
 ze te dooden. Ik deed ze in mijn schaapsvel en bracht ze bij mijn
 vader. Wat had hij een vermaak in die kleine schepsels! Daarna nam
-een Nabateër ze mede naar Klysma, om hen aan kooplieden uit Rome
-te verkoopen. Dáar en te Byzantium hebben zij behoefte aan allerlei
+een Nabateër ze mede naar Klysma, om hen aan kooplieden uit Rome
+te verkoopen. Dáar en te Byzantium hebben zij behoefte aan allerlei
 levende roofdieren. Ik heb voor die beesten en het vel van den oude
 ook geld gekregen, en mocht het als teerpenning behouden, toen ik
-met de anderen naar Alexandrië reisde, om den zegen af te smeeken
+met de anderen naar Alexandrië reisde, om den zegen af te smeeken
 van den nieuwen patriarch."
 
 "Waart gij dan in de hoofdstad?" vroeg Petrus. "Hebt gij de groote
@@ -1962,7 +1926,7 @@ kan verwerven.--Maar daar zijn wij reeds aan de groeven...."
 Petrus liet zijn geleider niet uitspreken, maar viel hem in de rede,
 terwijl hij met jeugdig vuur uitriep: "En gij meent dat men met de
 bouwkunst geen roem kan inoogsten? Zie daar die blokken en platen en
-hier die cylinders van harden steen. Ze zijn allen voor Aïla bestemd,
+hier die cylinders van harden steen. Ze zijn allen voor Aïla bestemd,
 want daar zal mijn zoon Antonius, de oudste van de twee, die gij zoo
 straks gezien hebt, een bedehuis bouwen met vaste muren en zuilen,
 veel schooner en grooter dan onze kerk in de oase, die ook reeds zijn
@@ -2053,7 +2017,7 @@ de moeder van zijn Hermas. Zij was zoo schoon, en hij had haar zoo
 lief! Hij bracht van den keizerlijken disch allerlei aardigheden mede
 naar huis. Zoo iemand, dan mocht hij vroolijk zijn. Thans trad hij
 het voorvertrek binnen, waarin gewoonlijk twee slavinnen waakten. Hij
-vond er maar éene en deze lag in diepen slaap. Lachend lichtte hij
+vond er maar éene en deze lag in diepen slaap. Lachend lichtte hij
 haar in het gezicht. Wat zag zij er dom uit met dien open mond! Het
 slaapvertrek werd zacht verlicht door eene albasten lamp. Zachtkens en
 steeds lachende naderde hij de elpenbeenen legerstede van Glycera. Doch
@@ -2067,7 +2031,7 @@ doorleefd had, hem weder helder voor den geest. Hij zag gelijk toen,
 het ledige bed zijner vrouw voor het oog zijner verbeelding, en hij
 gevoelde zich zoo eenzaam en verlaten als in dien feestnacht.
 
-Daar vertoonde zich eene schaduw vóor de opening van het hol. Hij
+Daar vertoonde zich eene schaduw vóor de opening van het hol. Hij
 haalde weder vrij adem, nu hij verlost was van dit schrikkelijk
 droomgezicht; want hij had Paulus herkend, die aan zijne zijde
 nederknielde.
@@ -2081,7 +2045,7 @@ kranke aan de lippen, die met gretige teugen den laafdrank opslurpte,
 en diep ademhalende uitriep: "Nu is het weer goed. Waar zijt gij toch
 zoolang gebleven? Ik was zoo dorstig!"
 
-Paulus, die naast den grijsaard op de knieën was neergezonken, drukte
+Paulus, die naast den grijsaard op de knieën was neergezonken, drukte
 zijn voorhoofd in de legerstede en antwoordde niets.
 
 Stephanus zag zijn metgezel verwonderd aan, en toen hij bespeurde
@@ -2133,7 +2097,7 @@ blijven. Hij verzocht Hermas, die in de beperkte ruimte van de spelonk
 geen plaats meer kon vinden, zich ter ruste te leggen in zijn verblijf.
 
 Voor dezen jongeling was heden een nieuw leven aangebroken, want alle
-verzuchtingen en wenschen, die sedert zijne reis naar Alexandrië zich
+verzuchtingen en wenschen, die sedert zijne reis naar Alexandrië zich
 verward en nevelachtig in zijn ziel verdrongen, hadden heden gedaante
 en kleur gekregen, en hij wist nu zeker dat hij geen Anachoreet
 wilde blijven, maar zijne opbruischende kracht in het leven zou
@@ -2174,7 +2138,7 @@ Een uur na middernacht was de oude wakker geworden, en nadat hij langen
 tijd met open oogen had liggen nadenken, sprak hij ernstig: "Gij
 noemdet u zelven en ons zelfzuchtig. Ik voor mij ben het zeker! Dat
 heb ik heden niet voor het eerst maar reeds dikwijls tot mijzelven
-gezegd, sedert den tijd dat Hermas uit Alexandrië is teruggekeerd
+gezegd, sedert den tijd dat Hermas uit Alexandrië is teruggekeerd
 en het lachen verleerd heeft. Hij is niet tevreden, en zoo vaak ik
 mij afvraag wat er van hem worden moet wanneer ik dood ben, als hij
 den Heer loslaat en de wellust najaagt, dan huiver ik. Ik meende het
@@ -2215,7 +2179,7 @@ weg gezocht, doch altijd alleen naar den zijnen, niet naar dien van
 den ander gevraagd. Die zelfzucht, die zelfzucht! Hoeveel jaren wonen
 wij hier reeds dicht bij elkander, en toch heb ik nog nimmer behoefte
 gevoeld u te vragen, wat gij van uw jeugd weet, en hoe de genade
-u deelachtig werd. Ik vernam bij gerucht, dat gij uit Alexandrië
+u deelachtig werd. Ik vernam bij gerucht, dat gij uit Alexandrië
 afkomstig zijt, dat gij een heiden waart en om het geloof veel hebt
 moeten lijden. Daarmede stelde ik mij tevreden. Gij schijnt ook niet
 gaarne over die lang vervlogen dagen te spreken. Wij moeten onzen
@@ -2267,7 +2231,7 @@ in huis had genomen."
 
 "Men zegt dat hij een groot koopman geweest is," zeide de kranke
 weder. "Gij zijt toch misschien geen zoon van den rijken Herophilus,
-wiens zaken in Antiochië werden waargenomen door den braven jood
+wiens zaken in Antiochië werden waargenomen door den braven jood
 Urbib?"
 
 "Welzeker, dat ben ik," antwoordde Paulus, en sloeg verlegen de oogen
@@ -2296,7 +2260,7 @@ leeren viel mij al bijzonder zwaar, en al had ik op de school beter
 vorderingen gemaakt, dan zou mij dit toch niet in rekening zijn
 gebracht, want mijn broeder Apollonius, die zoowat een jaar jonger
 was dan ik, leerde het moeielijkste alsof het maar spelen was. Bij de
-oefening in de dialectiek was er weldra geen rhetor in Alexandrië,
+oefening in de dialectiek was er weldra geen rhetor in Alexandrië,
 die het tegen hem kon uithouden. Geen stelsel was hem vreemd, en
 ofschoon men nooit kon merken, dat hij zich bijzonder inspande,
 was hij toch de eerste op menig gebied van wetenschap. In twee
@@ -2305,10 +2269,10 @@ kunsten. Terwijl hij studeerde en disputeerde, won ik kransen in het
 worstelperk. Doch de beste rhetor en vechter met woorden was toen de
 voortreffelijkste man, en mijn vader, die zelf in de raadsvergadering
 wist te schitteren als een vurig en smaakvol redenaar, hield mij
-voor een half mislukten domkop. Totdat hem eens een geleerd cliënt
+voor een half mislukten domkop. Totdat hem eens een geleerd cliënt
 van ons huis een gesneden steen overhandigde met een epigram, waarin
 te lezen stond: "Wie de edelste gaven van den Griekschen stam wil
-aanschouwen, die moge het huis van Herophilus bezoeken; dáar toch zijn
+aanschouwen, die moge het huis van Herophilus bezoeken; dáar toch zijn
 te bewonderen, in Menander de kracht en bevalligheid des lichaams,
 en gelijke eigenschappen des geestes in Apollonius." Deze versregels,
 die in de gedaante van eene luit geschreven waren, gingen van mond
@@ -2326,11 +2290,11 @@ tooneelen uit uwe verbeelding te verbannen?"
 sedert eenigen tijd, nu ik over de veertig heen ben, plagen mij
 de verzoekingen der wereld steeds minder. Alleen moet ik zorgen de
 boodschaploopers, die den visch uit de vlekken aan het meer en uit
-Raïthoe naar de oase brengen, te ontgaan."
+Raïthoe naar de oase brengen, te ontgaan."
 
 Stephanus zag den ander vragend aan; Paulus vervolgde echter: "Ja,
 dat is wel vreemd! Of ik mannen of vrouwen zie, de zee of dezen berg:
-nooit denk ik aan Alexandrië en altijd aan heilige dingen. Maar
+nooit denk ik aan Alexandrië en altijd aan heilige dingen. Maar
 wanneer ik vischlucht ruik, zie ik in mijne verbeelding de markt,
 en denk ik aan vischbanken en oesters.--"
 
@@ -2387,12 +2351,12 @@ havenwerker ontving, wiens zoon ik uit het water had gered.
 "Er verliepen jaren. Mijne ouders stierven. De laatste blik mijner
 moeder was op mij gericht, want van al hare kinderen hield zij toch
 het meest van mij. Men zeide ook dat wij veel op haar geleken, ik en
-mijne zuster Arsinoë, die spoedig na den dood mijns vaders met den
+mijne zuster Arsinoë, die spoedig na den dood mijns vaders met den
 praefect Pompejus in het huwelijk trad.
 
 "Bij de verdeeling der erfenis liet ik de fabrieken en de leiding
 der zaak aan mijn broeder over, ja ook het huis in de stad, ofschoon
-het mij als den oudsten toekwam. Daarvoor nam ik het landgoed vóor de
+het mij als den oudsten toekwam. Daarvoor nam ik het landgoed vóor de
 Canobische poort in bezit, en vulde daar de stallen met edele paarden,
 en de schuren met niet minder kostelijken wijn. Dien had ik noodig
 ook, want de dagen waren aan de baden en het worstelperk gewijd,
@@ -2410,16 +2374,16 @@ en de Lesbische Archidice had voor ons in haar huis een gastmaal
 gereed gemaakt, zooals men het zelfs in Rome nauwelijks zou kunnen
 toebereiden. Sedert Diocletianus, na den opstand van Achilleus,
 onze stad had ingenomen, gedroegen zich de keizerlijke troepen, die
-naar Alexandrië waren gekomen, meer dan overmoedig. Al maanden lang
+naar Alexandrië waren gekomen, meer dan overmoedig. Al maanden lang
 hadden mijne vrienden met eenige jonge officieren uit Romeinsche
-patricische familiën telkens weder verschil gehad over paarden,
+patricische familiën telkens weder verschil gehad over paarden,
 vrouwen en weet ik wat niet meer. Nu wilde het ongeluk, dat wij juist
 deze heertjes in de woning van Archidice aantroffen. Het kwam tot
 bitse woorden, die de krijgslieden op hunne manier beantwoordden,
 eindelijk tot beleedigingen, ja, toen de wijn hen en ons verhit had,
 tot luide bedreigingen.
 
-"De Romeinen verlieten de woning vóor ons. Met kransen getooid,
+"De Romeinen verlieten de woning vóor ons. Met kransen getooid,
 zingende en geen kwaad vermoedende, volgden wij hen een poos
 later. Reeds waren wij dicht bij de haven, toen een schreeuwende troep
 uit eene zijstraat te voorschijn kwam, en ons met blanke wapenen op het
@@ -2433,7 +2397,7 @@ wat ik toen in het aangezicht van den dood heb gedacht."
 "Wat dan?" vroeg Stephanus.
 
 "Ik dacht," antwoordde Paulus, terwijl hij een kleur kreeg van
-schaamte, "aan mijne kwartels in Alexandrië, die ik onderhield om
+schaamte, "aan mijne kwartels in Alexandrië, die ik onderhield om
 te vechten, of zij wel water hadden gehad. Daarna overviel mij eene
 diepe en sombere bewusteloosheid. Weken lang heb ik zoo gelegen,
 want ik was gehakt als het worstvleesch van den slager. Ik had twaalf
@@ -2514,8 +2478,8 @@ toekomst lag voor mij als een eindeloos zalig bestaan. Na den dood,
 dit leerde ik nu, zal er niets zijn dan de eeuwigheid. De poorten
 des hemels waren wijd voor mij geopend en te Canobus werd ik gedoopt.
 
-"In Alexandrië had men mij reeds als een afgestorvene betreurd, en
-mijne zuster Arsinoë had, als mijne erfgename, met haar echtgenoot
+"In Alexandrië had men mij reeds als een afgestorvene betreurd, en
+mijne zuster Arsinoë had, als mijne erfgename, met haar echtgenoot
 den praefect mijn landhuis betrokken. Ik liet het gaarne aan haar
 over en woonde van nu aan weder in de stad om, als de vervolgingen
 opnieuw mochten beginnen, de broeders te kunnen bijstaan. Dat viel
@@ -2588,7 +2552,7 @@ Tegenover den vleugel, waarin Sirona met haar echtgenoot een onderkomen
 had gevonden, stond het zooveel hoogere huis van Petrus, en beide waren
 op den achtergrond van den hof aan elkander verbonden door een schuur
 van roodbruinen steen met palmtakken gedekt. Daar woonden de slaven
-van den senator en werd het akkergereedschap bewaard. Daarvóor lag
+van den senator en werd het akkergereedschap bewaard. Daarvóor lag
 een hoop zwarte kolen, zooals men ze hier brandde uit het hout van den
 doornigen Sayal-acacia, en een niet onaanzienlijke rij goed geslepen
 molensteenen, die Petrus in zijne steengroeven liet vervaardigen en
@@ -2626,7 +2590,7 @@ en die andere kinderen daarboven."
 "Is hij daar nog?" vroeg Sirona, terwijl hare wangen vuurrood werden
 en zij dreigend met den vinger naar het woonvertrek wees.
 
-"De heer is weg," stamelde de oude. "Hij ging reeds vóor zonsopgang
+"De heer is weg," stamelde de oude. "Hij ging reeds vóor zonsopgang
 uit. Gij moest hem niet met eten wachten: hij komt eerst laat terug."
 
 De Gallische antwoordde niet, maar zij boog het hoofd en hare bloeiende
@@ -2735,9 +2699,9 @@ bloemen ontluiken in het huis van den senator en onder de kleine
 schare, die hare liefde met wederliefde vergold.
 
 Phoebicius behoorde tot de aanbidders van Mithras. De dienst dezer
-godheid deed hem nu eens vasten, zóo streng dat hij bijna werd
+godheid deed hem nu eens vasten, zóo streng dat hij bijna werd
 uitgeput, dan weder zich bedwelmen met de feestgenooten, tot hij zijn
-bewustzijn verloor. Ook hier had hij in het Sinaïtisch gebergte een
+bewustzijn verloor. Ook hier had hij in het Sinaïtisch gebergte een
 grot voor het vieren der Mithras-feesten ingericht, en eenige weinige
 geestverwanten rondom zich verzameld. Wanneer hij dagen en nachten
 achtereen uitbleef, om bleeker dan gewoonlijk terug te keeren, dan
@@ -2762,7 +2726,7 @@ huis van Petrus had gestaan, en het beeld der schoone vrouw met zijne
 blikken als verslonden had. Haar bewegelijk gemoed was als het oog,
 waarin de verlammende duisternis geen spoor meer achterlaat zoodra
 het een straal van het licht heeft opgevangen. Geen leed was in staat
-haar zóo diep te treffen, dat niet de ademtocht van eenig nieuw genot
+haar zóo diep te treffen, dat niet de ademtocht van eenig nieuw genot
 het naar alle windstreken kon uiteendrijven. Evenals vele rivieren bij
 hare bronnen eene andere kleur hebben dan bij hare monding, zoo ging
 het niet zelden met hare tranen; zij begon van smart te weenen, en
@@ -2851,7 +2815,7 @@ niet luide uit te schreeuwen van toorn en pijn. Hoe gaarne was zij
 tegen dat venster opgeklauterd, waaraan Hermas' blikken hingen; was
 zij Sirona in de goudgele haren gevlogen; had zij haar op den grond
 getrokken en als een vampyr haar het bloed uit de roode lippen gezogen,
-tot zij vóor haar uitgestrekt zou liggen, bleek als het lijk van eene
+tot zij vóor haar uitgestrekt zou liggen, bleek als het lijk van eene
 die van dorst was omgekomen.
 
 Thans zag zij hoe het dunne gewaad haar van de schouders gleed,
@@ -3018,23 +2982,23 @@ beneden in de oase."
 zij van uwe verwonding hoorde...."
 
 "Breng haar mijn dank over, wanneer gij morgen naar beneden gaat,"
-vroeg Stephanus; "haar en ook haar echtgenoot. Is hij een Galliër?"
+vroeg Stephanus; "haar en ook haar echtgenoot. Is hij een Galliër?"
 
 "Ik geloof ja,... neen stellig," antwoordde Hermas. Zij noemen hem
-den leeuw. En hij komt uit Gallië."
+den leeuw. En hij komt uit Gallië."
 
 Toen de jongeling het hol had verlaten, legde de oude man zich te
 slapen neder, en Paulus waakte aan zijne zijde op het bed van zijn
 zoon. Maar Stephanus kon den slaap niet vatten. Toen zijn vriend hem
 naderde, om hem het geneesmiddel toe te dienen, zeide hij: "De vrouw
-van een Galliër heeft mij een weldaad bewezen, en toch die wijn zou mij
-beter bevallen zijn, wanneer hij niet van een Galliër afkomstig was."
+van een Galliër heeft mij een weldaad bewezen, en toch die wijn zou mij
+beter bevallen zijn, wanneer hij niet van een Galliër afkomstig was."
 
 Paulus zag hem vragend aan, en hoewel er volslagen duisternis heerschte
 in de spelonk, zoo gevoelde Stephanus toch dezen blik en zeide: "Ik
 ben op niemand boos, en heb mijn naaste lief. Ik ben diep beleedigd;
-maar ik heb vergeven, van ganscher harte vergeven. Daar is maar éen,
-wien ik kwaad zou gunnen, en dat is een Galliër."
+maar ik heb vergeven, van ganscher harte vergeven. Daar is maar éen,
+wien ik kwaad zou gunnen, en dat is een Galliër."
 
 "Vergeef ook hem," smeekte Paulus, "en laat u den slaap niet verstoren
 door bittere gedachten."
@@ -3043,14 +3007,14 @@ door bittere gedachten."
 wat mij is aangedaan, zou dit ook u de nachtrust bederven!"
 
 "Ik weet het, ik weet het," zeide Paulus, om hem wat neer te
-zetten. "Het was een Galliër, die uwe arme vrouw misleid heeft,
+zetten. "Het was een Galliër, die uwe arme vrouw misleid heeft,
 zoodat zij uw huis en uw kind heeft verlaten."
 
 "En hoe heb ik Glycera bemind!" sprak de kranke steunend. "Zij werd
 behandeld als eene vorstin, en ik wist hare wenschen te voorkomen,
-vóor zij ze had uitgesproken. Honderdmaal heeft zij mij gezegd,
+vóor zij ze had uitgesproken. Honderdmaal heeft zij mij gezegd,
 dat ik te goed en te zwak voor haar was, en haar niets te wenschen
-overbleef. Daar kwam die Galliër in ons huis, een mensch, een
+overbleef. Daar kwam die Galliër in ons huis, een mensch, een
 kerel zoo norsch als zure wijn, maar welbespraakt en met vonkelende
 oogen. Hoe hij Glycera in zijne strikken heeft gevangen: ik weet het
 niet en wil het niet weten. In de hel zal hij er voor boeten. Dag en
@@ -3096,7 +3060,7 @@ beantwoordde zijne vragen. Het spreken viel hem daarbij gemakkelijker
 dan het hooren, want het suisde en gonsde en klonk hem in de ooren,
 alsof hij bevangen was door den vurigen wijn.
 
-"Als Hermas nu maar niet vergeet den Galliër te bedanken," zeide
+"Als Hermas nu maar niet vergeet den Galliër te bedanken," zeide
 Stephanus.
 
 "Danken, ja danken moeten wij altijd," antwoordde de ander, terwijl
@@ -3182,7 +3146,7 @@ rest te geven. Het kind bedankte haar vriendelijk; zij echter greep
 en kuste het, ofschoon het er niet mooi en zeer ziekelijk uitzag,
 met hartstochtelijke teederheid.
 
-"Wie kinderen zóo lief heeft," zeide ik tot mijzelven, "is niet
+"Wie kinderen zóo lief heeft," zeide ik tot mijzelven, "is niet
 bedorven," en ik bood haar aan naar mijn vermogen te helpen. Niet
 zonder wantrouwen nam zij mij met de oogen op en zeide, dat zij loon
 naar werken ontving, en dat zij alles dragen wilde.
@@ -3204,11 +3168,11 @@ zwaar met zonden beladen, zwaarder dan eenige andere vrouw."
 "Wederom welden er stille tranen in hare lieve, groote kinderlijke
 oogen. Ik sprak haar hartelijk toe en toonde haar de genade van
 den Verlosser, zoo goed ik kon. Spoedig daarop heeft Ammonius haar
-heimelijk gedoopt. Zij verzocht dat men haar Magdalena zou noemen. Zóo
+heimelijk gedoopt. Zij verzocht dat men haar Magdalena zou noemen. Zóo
 geschiedde het, en daarna schonk zij mij haar volle vertrouwen.
 
 "Zij had haren echtgenoot en haar kind verlaten, om de wille van een
-duivelschen verleider, dien zij naar Alexandrië was gevolgd, en die
+duivelschen verleider, dien zij naar Alexandrië was gevolgd, en die
 haar daar in den steek had gelaten. Alleen, zonder vrienden, in gebrek
 en schulden, bleef zij bij eene onmeedoogende en hebzuchtige waardin
 achter, door welke zij voor den rechter en in den kerker werd gesleept.
@@ -3244,7 +3208,7 @@ van een Codrus of een Decius Mus.
 
 "Onder alle gevangen was er geene vrouw of geen man kalmer,
 vastberadener, meer berustend dan Magdalena. Het woord: 'Er zal
-meer vreugde zijn in den hemel over éen zondaar die zich bekeert,
+meer vreugde zijn in den hemel over éen zondaar die zich bekeert,
 dan over negen en negentig rechtvaardigen', sterkte haar wonderbaar,
 en zij heeft boete gedaan, waarlijk dat heeft zij. En ik? God is mijn
 getuige, dat geene zinnelijke begeerte, die een man tot eene vrouw
@@ -3264,7 +3228,7 @@ en met bleeke lippen de dingen die komen zouden. Magdalena bleef
 volmaakt kalm.
 
 "Thans werden de namen der gevangene christenen opgeroepen, en de
-keizerlijke soldaten brachten ze op éene plaats samen. Noch mijn naam,
+keizerlijke soldaten brachten ze op éene plaats samen. Noch mijn naam,
 noch de hare waren genoemd, want ik behoorde niet tot de gevangenen,
 en men had haar niet om het geloof in den kerker gezet. Reeds rolde
 de beambte zijne lijst op; daar stond Magdalena op, trad naar voren
@@ -3324,7 +3288,7 @@ aandoeningen overweldigd, geheel onmachtig op zijn leger neder.
 
 De kranke had in ademlooze spanning zijn verhaal gevolgd; sedert
 lang had hij zich reeds hoog opgericht, en was, zonder dat de andere
-het bemerkt had, op de knieën nedergezonken. Thans sleepte hij zich
+het bemerkt had, op de knieën nedergezonken. Thans sleepte hij zich
 voort tot den bewustelooze. Gloeiend en bevend over al zijne leden,
 boog hij zich over hem, trok de vacht van zijn borst, zocht driftig
 met de handen naar den ring, vond dien, bekeek hem, als wilde hij dien
@@ -3343,10 +3307,10 @@ waarom ik dezen van den aanvang zoozeer heb liefgehad."
 De oude man drukte hem zacht de hand, want hij gevoelde zich door een
 nieuwen teederen band aan zijn verpleger verbonden. De zekerheid dat
 zijne altijd nog zoo teerbeminde vrouw, de moeder van zijn zoon, als
-christin, als martelares was gestorven en vóor hem den weg ten hemel
+christin, als martelares was gestorven en vóor hem den weg ten hemel
 had gevonden, vervulde hem met stille zaligheid. Vreedzaam als een
 kind sliep hij den volgenden nacht, en toen er 's morgens afgezanten
-uit Raïthoe verschenen, om Paulus uit te noodigen den heiligen berg
+uit Raïthoe verschenen, om Paulus uit te noodigen den heiligen berg
 te verlaten en tot hen te komen, ten einde zich als presbyter aan hun
 hoofd te stellen, zeide Stephanus: "Volg gerust deze schoone roeping,
 die gij verdient. Ik heb uwe hulp thans waarlijk niet meer noodig,
@@ -3384,7 +3348,7 @@ naar buiten lokte.
 Door de geopende vensters van de kerk klonk het gezang van mannen
 en vrouwen. Thans ging de deur open, en de christelijke Pharanieten,
 die hier het avondmaal hadden gevierd met brood en den kelk, die van
-hand tot hand ging, kwamen buiten. Vóor de ouderlingen en diakenen,
+hand tot hand ging, kwamen buiten. Vóor de ouderlingen en diakenen,
 de voorlezer en de zangers, de akolyten en de geheele geestelijkheid
 van de plaats, liep de bisschop Agapitus. De leeken werden voorafgegaan
 door het opperhoofd van de oase, Obedianus, en den senator Petrus. De
@@ -3399,12 +3363,12 @@ neergehurkt, diep in het gebed verzonken. Eerst toen hij hem aanriep
 en met zijn lampje in het gelaat lichtte stond hij op.
 
 De deurwachter sprak hem eerst toe met harde woorden; toen hij echter
-in den achterblijvenden Anachoreet Paulus uit Alexandrië herkende,
+in den achterblijvenden Anachoreet Paulus uit Alexandrië herkende,
 veranderde hij van toon, en vroeg hij vriendelijk, bijna onderdanig:
 "Wil nu niet langer bidden, vrome man! De gemeente heeft de kerk
 verlaten, en ik moet haar sluiten ter wille van ons fraai nieuw
 kerkgereedschap en die heidensche roovers. Het is mij reeds bekend,
-dat de broeders van Raïthoe u tot hun presbyter kozen, en dat hunne
+dat de broeders van Raïthoe u tot hun presbyter kozen, en dat hunne
 gezanten u hebben bekend gemaakt met den hoogen eer, die u te beurt
 viel. Zij hebben ook onze kerk bezichtigd en zeer bewonderd. Vertrekt
 gij dadelijk daarheen, of viert gij de hooge feesten nog met ons?"
@@ -3429,7 +3393,7 @@ uwe zieke vrouw, en ik breng den sleutel, wanneer ik mijn gebed
 voleindigd heb, naar den senator."
 
 De portier bedacht zich een oogenblik, en willigde toen de bede van den
-toekomstigen presbyter van Raïthoe in, ofschoon hij hem verzocht toch
+toekomstigen presbyter van Raïthoe in, ofschoon hij hem verzocht toch
 niet lang te vertoeven. Toen hij het huis van den senator voorbijging,
 rook hij de geur van gebraden vleesch. Hij was een arm man en dacht
 bij zichzelven: "Deze vast als hij er lust in heeft; wij vasten ook,
@@ -3441,7 +3405,7 @@ alle huisgenooten van den senator, als een feestschotel, zou
 worden opgedragen. Zelfs de slaven namen aan dezen laten maaltijd
 deel. Petrus en vrouw Dorothea zaten, naar Grieksche gewoonte,
 in een half liggende houding naast elkander op eene eenvoudige
-rustbank. Vóor hen stond eene tafel, waaraan niemand anders gezeten
+rustbank. Vóor hen stond eene tafel, waaraan niemand anders gezeten
 was, waarbij zich echter de zetels voor de volwassene kinderen des
 huizes onmiddellijk aansloten. De slaven zaten dichter bij de deur
 op den grond neergehurkt, en verdrongen zich in twee kringen om
@@ -3470,7 +3434,7 @@ de diepe rimpels op tusschen zijn ernstige oogen, en hoe hij de
 lippen vast op elkaar klemde, wanneer hij, de spijzen vergetende,
 in gedachten zat verzonken.
 
-Het maal was geëindigd, maar hij verroerde zich niet en hem
+Het maal was geëindigd, maar hij verroerde zich niet en hem
 ontgingen de vragende blikken, die uit veler oogen op hem geslagen
 werden. Niemand waagde het op te staan, alvorens de heer daartoe het
 teeken had gegeven.
@@ -3494,15 +3458,15 @@ maal zou zijn afgeloopen? Gold zijn laat bezoek de Gallische, tot
 wie zij hem gisteren weder had zien gaan met de wijnkruik? Sirona's
 echtgenoot, Phoebicius, dat wist zij, was op den berg en offerde
 daar aan Mithras met zijne gezellen, bij het licht der volle maan,
-in een hol, dat haar sedert lang bekend was. Zij had den Galliër
+in een hol, dat haar sedert lang bekend was. Zij had den Galliër
 gezien, toen hij, gedurende de avond-godsdienstoefening, den hof
 verliet met eenige soldaten. Twee van dezen hadden hem een grooten
 kist, waaruit het hengsel van een verbazend grooten mengketel stak,
 benevens een zak vol water en allerlei gereedschap nagedragen. Zij
 wist dat deze mannen den ganschen nacht in de Mithras-grot zouden
 vertoeven, en daar "den jongen god," de opgaande zon, met vreemde
-ceremoniën begroeten. Meer dan eenmaal toch had de nieuwsgierige
-herderin hen beluisterd, wanneer zij, vóor het krieken van den morgen,
+ceremoniën begroeten. Meer dan eenmaal toch had de nieuwsgierige
+herderin hen beluisterd, wanneer zij, vóor het krieken van den morgen,
 met hare geiten het gebergte optrok, en haar ter oore was gekomen,
 dat de Mithras-dienaars hun nachtelijk feest vierden.
 
@@ -3549,7 +3513,7 @@ deel van den last mag u niet ontgaan."
 "Geef het dan maar hier," haastte zij zich te zeggen. "Het slanke
 meisje is eene breed geschouderde vrouw geworden, zoodat het haar
 lichter zal vallen haren heer de velerlei lasten des levens te helpen
-dragen. Maar ik ben inderdaad zeer bezorgd. Reeds vóor wij naar de
+dragen. Maar ik ben inderdaad zeer bezorgd. Reeds vóor wij naar de
 kerk gingen is u iets onaangenaams bejegend, en dat niet alleen in
 de raadsvergadering. Er moet met de kinderen iets niet in orde zijn."
 
@@ -3558,7 +3522,7 @@ de raadsvergadering. Er moet met de kinderen iets niet in orde zijn."
 "Leelijke, grijze," hernam Dorothea, "en ze zijn niet eens bijzonder
 scherp. Maar wat ulieden aangaat, de kinderen en u, dat kunnen zij in
 donker waarnemen. Gij zijt over Polycarpus niet tevreden. Gisteren,
-toen hij naar Raïthoe reed, hebt gij hem aangezien, zoo...zoo...ja,
+toen hij naar Raïthoe reed, hebt gij hem aangezien, zoo...zoo...ja,
 hoe zal ik het zeggen! Ik kan mij wel begrijpen waarover het is,
 maar ik geloof dat gij u noodeloos ongerust maakt. Hij is jong,
 en eene zoo wonderschoone vrouw als Sirona...."
@@ -3592,7 +3556,7 @@ wat hij vermag voor iets kan geven, dan is het voor zijn eigen huis."
 gedaan."
 
 "Voor ons huis," herhaalde Petrus op vasten toon, terwijl zijne
-zware stem klonk in al hare volheid. "Twee zijn sterker dan éen,
+zware stem klonk in al hare volheid. "Twee zijn sterker dan éen,
 en hoe lang is het toch wel geleden, sedert wij verleerd hebben
 bij alle vragen, die op het gezin en de kinderen betrekking hebben,
 'ik' te zeggen. In beide opzichten heeft men ons heden getroffen."
@@ -3632,7 +3596,7 @@ sprak Dorothea.
 "Dat juist wierp ik hem tegen, en verder nog, dat men in de
 catecheten-scholen en in de stichtelijke dierkunde die wij bezitten,
 den Heiland zelven bij een leeuw vergelijkt; dat ook Markus de
-evangelist, die het evangelie des Heeren naar Alexandrië overbracht,
+evangelist, die het evangelie des Heeren naar Alexandrië overbracht,
 met een leeuw wordt afgebeeld. Maar hij bestreed mij steeds heftiger,
 op grond dat de werken van Polycarpus bestemd zijn niet om eene heilige
 plaats, maar het Caesareum te versieren. Want hij ziet daarin niets
@@ -3670,7 +3634,7 @@ zijne leeuwen moeielijk kunnen afwerken. Die arme knaap! Met welk eene
 liefde heeft hij de modellen van klei gevormd, en hoe wonderbaar is
 het hem gelukt de houding der koninklijke dieren weder te geven! Het
 was alsof de geest van de oude meesters van Athene hem bezielde. Wij
-zullen nu eens overleggen, of zich te Alexandrië niet...." "Beproeven
+zullen nu eens overleggen, of zich te Alexandrië niet...." "Beproeven
 wij liever terstond," zeide zijne vrouw hem in de rede vallende,
 "Polycarpus over te halen om deze modellen te laten liggen en andere
 meer heilige werken uit te voeren. Agapitus ziet scherp, en die
@@ -3721,7 +3685,7 @@ de hand zijne afkeuring te kennen gaf. "Zullen wij er Sirona voor
 laten boeten, dat onze zoon om harentwille eene onbezonnenheid heeft
 begaan? Gij hebt echter gezegd, dat het verkeer met de kinderen en
 hare achting voor u haar voor afdwalingen zullen bewaren, en nu zouden
-wij haar de deur wijzen? Dat nooit. De Galliërs blijven in mijn huis,
+wij haar de deur wijzen? Dat nooit. De Galliërs blijven in mijn huis,
 zoolang zij niets doen wat mij dwingt hen er uit te zetten. Mijn vader
 was wel een Griek, maar van moederszijde heb ik Amalekietisch bloed
 in de aderen, en zoo ik hen, met wien ik eens onder mijn dak het brood
@@ -3742,7 +3706,7 @@ ons hart te volgen. Ook bij het worstelen bedient gijlieden u enkel
 van geoorloofde handgrepen, terwijl vechtende vrouwen soms nagels en
 tanden gebruiken. Beter dan wij weet gij het onrecht te voorkomen;
 dat hebt ge mij weder getoond. Maar in het ten uitvoer brengen van
-hetgeen goed is, zijt gij onzen meerderen niet. De Galliërs mogen in
+hetgeen goed is, zijt gij onzen meerderen niet. De Galliërs mogen in
 vrede bij ons blijven, en gij kunt Polycarpus streng in 't verhoor
 nemen; doe het echter allereerst als zijn vriend. Of ware het niet
 beter, wanneer gij dit aan mij overliet? Hij heeft zich zoozeer
@@ -3758,7 +3722,7 @@ wil, treden de laatsten vooruit en beslissen den slag. Laat mij vooraf
 met den jongen spreken. Het kon toch zijn, dat hij enkel uit scherts
 eene roos in het venster der Gallische wierp, die immers met zijne
 broertjes en zusjes speelt, alsof zij tot onze familie behoorde. Ik
-zal hem in 't verhoor nemen, en is het er zóo mede gesteld, dan zou
+zal hem in 't verhoor nemen, en is het er zóo mede gesteld, dan zou
 het noch billijk, noch verstandig zijn hem te berispen. Zelfs met
 eene waarschuwing moet men voorzichtig te werk gaan, want menigeen,
 die nooit aan stelen heeft gedacht, is door eene valsche verdenking
@@ -3781,7 +3745,7 @@ kan nooit een slecht man groeien."
 Petrus haalde bedenkelijk, als hield hij die vleiende woorden zijner
 vrouw voor ijdele dwaasheid, en toch lachend de schouders op, en
 vroeg: "Bij welken rhetor hebt gij toch school gegaan? Het zij zoo;
-spreekt gij met den jongen als hij uit Raïthoe terugkomt. Wat staat
+spreekt gij met den jongen als hij uit Raïthoe terugkomt. Wat staat
 de maan reeds hoog! Kom, laat ons ter ruste gaan, Antonius zal morgen
 zeer vroeg het altaar opstellen, en daar wil ik bij zijn."
 
@@ -3824,7 +3788,7 @@ De honden kenden hem al en sloegen maar even aan, toen hij den drempel
 overschreed. Hij had iets te brengen en wilde niets wegnemen, en
 toch scheen het hem toe alsof hij een dief was, toen hij eerst opzag
 naar het groote huis, dat door het maanlicht helder werd beschenen,
-en dan naar het huis van den Galliër, dat daar, in duisternis gehuld,
+en dan naar het huis van den Galliër, dat daar, in duisternis gehuld,
 in onbestemde omtrekken stond, en eene breede donkere schaduw wierp
 op het glad geloopen en glinsterend graniet van het plaveisel. Er was
 geen mensch te bespeuren, en de reuk van het feestgebraad zeide hem,
@@ -3919,7 +3883,7 @@ Hermas overzag, terwijl hij scherp luisterde naar hetgeen er in het
 andere huis gebeurde, met een snellen blik den hof. Zoodra hij begreep,
 dat het onmogelijk zou zijn de meer en meer naderende slaven van Petrus
 te ontloopen, riep hij Sirona gebiedend toe: "Ga achteruit!" en sprong
-door het venster in het vertrek van den Galliër.
+door het venster in het vertrek van den Galliër.
 
 Op hetzelfde oogenblik ging de deur van den senator open en liepen de
 slaven den hof in, Mirjam de eerste van allen. Vol verwachting overzag
@@ -3942,7 +3906,7 @@ een verloren kleinood. Zij keek zelfs achter de molensteenen en
 de donkere schuur, waarin de werktuigen der steenhouwers bewaard
 werden. Eindelijk bleef zij staan en balde de kleine vuisten. In
 weinige vlugge sprongen stond zij in den schaduw van het huis, waarin
-de Galliërs woonden. Tegenover Sirona's venster bleef zij staan. De
+de Galliërs woonden. Tegenover Sirona's venster bleef zij staan. De
 man die daar binnen op en neer liep was hij en geen ander.
 
 Thans wist zij waar hij toefde. Zij beproefde te lachen, omdat de smart
@@ -3952,7 +3916,7 @@ van geest niet geheel en al. "Zij zijn in het donker," dacht zij,
 "en zullen mij zien wanneer ik onder het venster ga staan om te
 luisteren. Toch moet ik weten wat zij samen doen."
 
-Fluks keerde zij de woning van den Galliër den rug toe, trad in
+Fluks keerde zij de woning van den Galliër den rug toe, trad in
 den helderen maneschijn, bleef daar een oogenblik staan, en ging
 vervolgens het slavenverblijf binnen. Weinige oogenblikken later
 sloop zij achter de molensteenen, en kroop van daar zonder geritsel
@@ -3965,7 +3929,7 @@ zijne stem. Hij bevond zich niet meer in Sirona's vertrek, maar met
 haar in de kamer aan de straat. Zij kon liet dus wagen op te staan,
 om door het geopende venster naar binnen te zien.
 
-De deur, die de beide vertrekken van den Galliër verbond, was gesloten,
+De deur, die de beide vertrekken van den Galliër verbond, was gesloten,
 en eene lichtstreep zeide haar, dat er in Phoebicius' woonkamer, waar
 zij samen waren, eene lamp brandde. Reeds strekte zij de hand uit,
 om in het donkere slaapvertrek te klimmen, toen een luide schaterlach
@@ -4010,13 +3974,13 @@ eindelijk zeggen uit welk geslacht wij afkomstig zijn, en dan ga ik
 naar Byzantium, het nieuwe Rome, om den keizer te zeggen: "Hier ben
 ik. Ik wil onder uwe soldaten voor u strijden."
 
-"Zóo bevalt ge mij," riep Sirona.
+"Zóo bevalt ge mij," riep Sirona.
 
 "Als dat waar is," hernam Hermas, "zoo bewijs het mij, en laat mij
 slechts eenmaal mijne lippen op uw gouden haren drukken. Gij zijt zoo
 schoon en vriendelijk als eene bloem; zoo vroolijk en schitterend als
 een vogel, en toch zoo hard als het gesteente van onzen berg. Als ge
-mij niet éen kus toestaat, word ik ziek en kwijn ik weg van smachtend
+mij niet éen kus toestaat, word ik ziek en kwijn ik weg van smachtend
 verlangen, eer ik van hier weg kan komen, om in den krijg mijne kracht
 te toonen."
 
@@ -4048,7 +4012,7 @@ was voor geluk, liefde en vreugde, en wier hart zoo warm klopte.
 
 Toen haar echtgenoot haar opgesloten en zelfs hare slavin met zich
 medegenomen had, was zij eerst begonnen te razen en te weenen. Zij
-dacht aan wraak, aan vluchten, maar was geëindigd met, innerlijk
+dacht aan wraak, aan vluchten, maar was geëindigd met, innerlijk
 beleedigd en stil, voor het venster plaats te nemen, om te denken
 aan haar schoon vaderland, hare broeders en zusters, en de donkere
 olijvenbosschen van Arelate.
@@ -4101,7 +4065,7 @@ haar in het woonvertrek liet duwen. Daar stond een brandende lamp
 op de tafel, en op de rustbank, geplaatst tegen een der zijwanden,
 die met bonte kleuren beschilderd waren, lagen de kleederen, de helm,
 de staf van den centurio en de overige deelen van zijne wapenrusting,
-die Phoebicius had afgelegd, vóor hij naar het Mithrasfeest was gegaan,
+die Phoebicius had afgelegd, vóor hij naar het Mithrasfeest was gegaan,
 om zich te tooien met het gewaad van een ingewijde in den leeuwengraad.
 
 Het lamplicht deed nu ook Sirona's edele gestalte uit het duister
@@ -4142,7 +4106,7 @@ staat hij u goed!--Doe nu die leelijke schaapsvacht eens af en laat
 zien hoe een Anachoreet er als centurio uitziet."
 
 Hermas liet zich dit geen tweemaal zeggen. Hij kleedde zich met de
-wapenrusting van den Galliër, en Sirona hielp hem daarbij.
+wapenrusting van den Galliër, en Sirona hielp hem daarbij.
 
 Het moet toch wel treurig met ons menschen gesteld zijn! Hoe komt het
 anders, dat wij reeds van onze jeugd zulk een groote lust plegen te
@@ -4265,12 +4229,12 @@ dit uw vader ter oore kwam, het zou hem het leven kunnen kosten."
 "Laat dat maar aan mij over," vervolgde Paulus. "Met haar zal ik
 den arm wel in 't lid brengen. Daar, neem mijn schaapsvel.--Gij wilt
 niet? Waarlijk, wie zich niet ontziet den echt te breken, die maakt er
-ook geen gewetenszaak van den moordenaar zijns vaders te worden.--Zóo
+ook geen gewetenszaak van den moordenaar zijns vaders te worden.--Zóo
 is het goed! Hier aan den schouder wordt het saamgebonden. En
 gij zult het noodig hebben, want gij moet van hier weg. Niet voor
 slechts heden en morgen. Gij verlangdet zoo om de wereld in te gaan;
 nu zult gij er een proef van kunnen geven, of gij waarlijk in staat
-zijt op eigen beenen te staan. Gij gaat eerst naar Raïthoe en brengt
+zijt op eigen beenen te staan. Gij gaat eerst naar Raïthoe en brengt
 daar mijn groet aan den vromen Nikon. Deel hem mede, dat ik op den
 berg moet blijven; want in mijn langdurig gebed in de kerk ben ik te
 weten gekomen, dat ik niet waardig ben het ambt van presbyter, dat zij
@@ -4279,7 +4243,7 @@ schipper over de Roode zee zetten, en zwerft rond langs den Egyptischen
 oever. Daar aan de overzijde hebben zich troepen Blemmyers vertoond,
 die gij in het oog moet houden. Zoodra die wilde gezellen beproeven
 over te steken, om ons opnieuw te overvallen, moet gij de wacht op den
-bergtop waarschuwen. Hoe gij de zee weder over en hen vóor komt, dat
+bergtop waarschuwen. Hoe gij de zee weder over en hen vóor komt, dat
 is uw zaak. Acht gij u zelven dapper en omzichtig genoeg om deze taak
 te volbrengen?--Ja?--Dat had ik verwacht! Nu, zoo moge de Heer met u
 zijn. Voor uw vader zal ik zorgen; zijn zegen en die uwer moeder zullen
@@ -4295,7 +4259,7 @@ en kuste zijn voorhoofd met vaderlijke teederheid. Daarop zeide hij:
 "In mijn hol, onder den groenen steen naast den haard, vindt gij zes
 goudstukken. Neem daarvan drie op de reis mede. Misschien zult gij
 ze noodig hebben, al ware het alleen voor de schippers. Nu, maak dat
-gij in tijds te Raïthoe zijt!"
+gij in tijds te Raïthoe zijt!"
 
 Hermas vloog den berg op, geheel vervuld van de moeielijke taak, die
 hem was opgedragen. Het heerlijk vooruitzicht van de belangrijke daden
@@ -4310,14 +4274,14 @@ maan werd het al koeler en koeler, en sedert hij Hermas zijn vacht had
 gegeven, droeg hij niets dan zijn doorzichtig onderkleed. Toch liep
 hij langzaam en bleef dikwijls staan de armen bewegende en daarbij
 onsamenhangende woorden in zichzelven sprekende. Hij dacht aan Hermas
-en Sirona, aan zijne eigene jeugd, en hoe hij te Alexandrië bij de
-donkere Aso en de blonde Simaïtha aan de luiken had geklopt.
+en Sirona, aan zijne eigene jeugd, en hoe hij te Alexandrië bij de
+donkere Aso en de blonde Simaïtha aan de luiken had geklopt.
 
 "Dat kind, die jongen," prevelde hij: "wie had dat wel gedacht? Die
 Gallische moet wel zeer mooi zijn, en hij--waarachtig, toen hij
 met de schijf wierp, was ik zelf verbaasd over zijn heerlijken
 lichaamsbouw. En zijne oogen! Ja, zijne oogen zijn die van
-Magdalena. Had de Galliër hem bij zijne vrouw gevonden en hem zijn
+Magdalena. Had de Galliër hem bij zijne vrouw gevonden en hem zijn
 zwaard door het hart gejaagd, dan zou hij straffeloos zijn geweest
 voor aardsche rechters. Doch zijn vader bleef dit leed bespaard. In de
 afzondering, zoo meende de oude man, kon de wereld en hare verleiding
@@ -4389,10 +4353,10 @@ op doffen heeschen toon: "Wat is dat?"
 
 Zij zweeg; doch hij liep op het beddetafeltje toe, waarop haar
 nachtdrank stond in een schoon gekleurd glas, dat Polycarpus haar
-als een aandenken van zijne reis naar Alexandrië had medegebracht,
+als een aandenken van zijne reis naar Alexandrië had medegebracht,
 en streek het met de achterzijde van zijne hand daar af, zoodat het
 rinkelend in scherven op den grond viel. Zij gaf een gil; het hondje
-sprong op haar bed en begon tegen den Galliër te blaffen.
+sprong op haar bed en begon tegen den Galliër te blaffen.
 
 Daar greep hij het diertje hij den halsband en slingerde het met
 zooveel geweld in de kamer, dat het jammerlijk begon te huilen.
@@ -4442,7 +4406,7 @@ ik om hulp, en vrouw Dorothea en haar echtgenoot zullen mij tegen
 u beschermen."
 
 "Juist," hernam Phoebicius droogjes. "Dat zou u bevallen, wanneer gij
-daarover onder éen dak kondet huizen met dien knaap, die u gekleurde
+daarover onder éen dak kondet huizen met dien knaap, die u gekleurde
 drinkglazen medebrengt, die u rozen in het venster werpt, en daarmede
 misschien den weg heeft bestrooid, waarlangs hij heden tot u wist
 te komen. Maar er zijn nog wetten, die een Romeinsch burger voor
@@ -4483,9 +4447,9 @@ donker kamertje, en die moet zacht zijn, anders schelden uwe vrijers
 mij uit. Ik zal daar het schaapsvel voor u spreiden. Gij ziet dus
 hoe ik de geschenken van uwe aanbidders weet te eeren!"
 
-De Galliër barstte in lachen uit, raapte het kluizenaarskleed op en
+De Galliër barstte in lachen uit, raapte het kluizenaarskleed op en
 begaf zich daarmede en met de lamp in het donker vertrek achter de
-keuken, waarin thans huisraad en provisiën van allerlei aard bewaard
+keuken, waarin thans huisraad en provisiën van allerlei aard bewaard
 werden, die hij opruimde, om het tot eene slaapkamer in te richten
 voor zijne vrouw, van wier schuld hij zich overtuigd hield. Hij
 wist niet wie de man was, ter wille van wien zij hem bedrogen had,
@@ -4567,7 +4531,7 @@ gevierd, in plaats van mij met geweld in te houden, dan zou die demon
 zich niet zoo gemakkelijk van mij hebben meester gemaakt. Hoe vonkelden
 de oogen van die duivelin, die Mirjam, toen zij mij zeide, dat een
 man mij bedroog! Zij heeft hem die deze vacht droeg zeker gezien,
-doch vóor ik de oase bereikte verloor ik haar uit het oog. Ik geloof
+doch vóor ik de oase bereikte verloor ik haar uit het oog. Ik geloof
 dat zij omkeerde en den berg weder is opgestegen. Wat mag Sirona
 haar toch wel gedaan hebben? Die vrouw weet anders met hare oogen
 harten te vangen, gelijk een vogelaar de vogels met zijne fluit. Wat
@@ -4582,7 +4546,7 @@ en morgen wordt men zelf geslagen."
 De centurio vertrok de lippen tot een weemoedig lachje. Vervolgens kwam
 er sombere ernst in zijne gelaatstrekken, want duidelijk verschenen er
 allerlei beelden voor zijne ziel, die hem minder welkom waren, en die
-hij toch niet geheel van zich kon zetten. Het geweten van den Galliër
+hij toch niet geheel van zich kon zetten. Het geweten van den Galliër
 stond in omgekeerde verhouding tot zijne lichaamskracht. Als het hem
 goedging, dan had hij met zijn verleden, dat zoo rijk was aan donkere
 vlekken, weinig te stellen, maar wanneer de zwakheid hem overmande,
@@ -4607,7 +4571,7 @@ hij slaakte een luide zucht. Het geluid zijner eigene stem bracht
 hem in de werkelijkheid terug. Hij was Phoebicius en geen ander,
 dat wist hij nu, en toch gelukte het hem nog niet geheel en al zich
 in de werkelijkheid te huis te gevoelen. Het beeld van de schoone
-Glycera, die hem naar Alexandrië gevolgd was, en die hij daar had
+Glycera, die hem naar Alexandrië gevolgd was, en die hij daar had
 verlaten, nadat hij zijn laatste stuk geld en hare kostbare sieraden
 in de Grieksche stad verbrast had, verscheen niet alleen telkens
 weder voor zijne oogen, maar altijd en altijd weder naast dat van
@@ -4655,7 +4619,7 @@ van zijne vrouw mocht breken en het hem gelukken mocht zich op haren
 verleider te wreken, zonder overhaasting en met inachtneming van alle
 voorgeschreven vormen. Vervolgens nam hij twee stevige touwen van
 den wand, richtte zich in al zijne lengte zoo fier op, als moest hij
-zijne soldaten vóor den slag moed inspreken, kuchte als een redenaar
+zijne soldaten vóor den slag moed inspreken, kuchte als een redenaar
 op het forum, alvorens zijne voordracht te beginnen, en overschreed
 met waardigheid den drempel van de slaapkamer.
 
@@ -4682,7 +4646,7 @@ vogel voldoende zouden geweest zijn om zich te verbergen. Eindelijk
 ontgleden de touwen aan zijne rechterhand, en de linker die het lampje
 vasthield begon te beven.
 
-Hij vond de luiken van het venster der slaapkamer geopend, en daarvóor
+Hij vond de luiken van het venster der slaapkamer geopend, en daarvóor
 een stoel, waarop Sirona, alvorens Hermas was gekomen, in het maanlicht
 had zitten kijken. "Hier dus," prevelde hij, schoof de lamp op het
 nachttafeltje, waarvan hij het glas van Polycarpus had afgeworpen,
@@ -4775,7 +4739,7 @@ slaap te kwellen en te verleiden. Wat toch dat vliegend spook in dat
 witte kleed met die loshangende haren wel in de armen hield? Misschien
 den steen, die het, als wij het nachtmerrie hebben, ons op de borst
 wentelt. Die andere scheen wel te vliegen, maar vleugels heb ik toch
-niet gezien.--In dit zijgebouw woont zeker de Galliër met zijne eerbare
+niet gezien.--In dit zijgebouw woont zeker de Galliër met zijne eerbare
 vrouw, die den armen Hermas in hare strikken heeft gevangen. Zou zij
 werkelijk zoo schoon zijn? Doch wat weet die jongen, die te midden van
 rotsen is opgegroeid, van de aanvalligheid der vrouwen! De eerste de
@@ -4790,14 +4754,14 @@ het snorken van den grooten senator en zijne lieve vrouw Dorothea,
 en het zou toch wel wonder zijn als beiden niet snorkten."
 
 Hij stond op en ging aan het venster van Phoebicius' woning staan,
-om te luisteren door de half geopende luiken; doch bij de Galliërs
+om te luisteren door de half geopende luiken; doch bij de Galliërs
 was alles stil.
 
 Een uur geleden had Mirjam geluisterd naar hetgeen er in Sirona's
 woning voorviel. Zij was, nadat zij het verraad gepleegd had,
 Phoebicius van verre gevolgd, en door den stal in den hof van den
 senator geslopen. Zij moest weten wat daar binnen voorviel en welk
-lot de woedende Galliër Hermas en Sirona zou doen ondergaan. Zij was
+lot de woedende Galliër Hermas en Sirona zou doen ondergaan. Zij was
 op alles voorbereid, en de gedachte dat de centurio misschien tegen
 beiden het zwaard zou hebben getrokken, vervulde haar met een gevoel
 van bitterzoet welgevallen.
@@ -4806,10 +4770,10 @@ Thans zag zij licht door de opening van de luiken, die maar even
 tegen elkander waren geslagen. Zij verwijderde de houten blinden
 voorzichtig van elkaar, en trok zich daaraan met alle kracht op,
 terwijl zij haar naakten voet tegen den muur zette. Daar zag zij
-Sirona op haar bed overeind zitten, en tegenover haar den Galliër met
-vertrokken gelaatstrekken. Vóor zijne voeten lag het schaapsvel. De
+Sirona op haar bed overeind zitten, en tegenover haar den Galliër met
+vertrokken gelaatstrekken. Vóor zijne voeten lag het schaapsvel. De
 doodsbleeke man hield de brandende lamp in zijne rechterhand. Het
-licht viel op het plaveisel vóor het bed van Sirona, en weerspiegelde
+licht viel op het plaveisel vóor het bed van Sirona, en weerspiegelde
 juist een groote donkerroode vlek. "Dat is bloed," dacht zij huiverend,
 en sloot de oogen.
 
@@ -4845,7 +4809,7 @@ meende weder op een doolweg te zijn. "Daar brengt men nu een handvol
 goeds tot stand," dacht hij, "en tegelijk wordt ons hart vervuld met
 eene kemelslading trots. Wat klapperen mij de tanden; ik ben toch
 maar een ellendig wezen! Hoe gevoelde ik mij te midden van al mijne
-overdenkingen en aarzelingen toch gestreeld, toen die van Raïthoe
+overdenkingen en aarzelingen toch gestreeld, toen die van Raïthoe
 kwamen, om mij de waardigheid van presbyter aan te bieden! Toen ik voor
 het eerst met een vierspan overwon, ja, toen heb ik luide gejubeld;
 maar ik was zeker niet opgeblazener dan bij deze jongste opdracht. Hoe
@@ -4878,7 +4842,7 @@ van hare zijde bepaald verklaarde, dat zij niets van Sirona wist.
 "Des te beter," viel Phoebicius haar in de rede, "zal uw zoon
 Polycarpus op de hoogte zijn van hare schuilplaats."
 
-"Mijn zoon bevindt zich sedert gisteren voor zaken te Raïthoe,"
+"Mijn zoon bevindt zich sedert gisteren voor zaken te Raïthoe,"
 antwoordde Petrus op een toon, die geen twijfel overliet, en deze
 verdenking onbepaald afwees. "Wij verwachten hem eerst heden terug."
 
@@ -4901,7 +4865,7 @@ handelen overeenkomstig hetgeen ik recht heb te vorderen."
 
 "Gij zoudt vruchteloos zoeken," antwoordde Petrus, terwijl hij zich
 met moeite beheerschte. "Mijn woord is 'ja' of 'neen', en ik herhaal
-hier nog eens: Neen, wij herbergen én haar én hem niet. Noch Dorothea
+hier nog eens: Neen, wij herbergen én haar én hem niet. Noch Dorothea
 noch ik zijn geneigd ons in uwe aangelegenheden te mengen, maar
 wij dulden ook niet, dat een ander, wie hij ook zij, zich met onze
 aangelegenheden bemoeit. Deze drempel wordt alleen overschreden door
@@ -4941,7 +4905,7 @@ te overzien, en hij kon zich niet ontveinzen, dat zijne verdenking
 op zeer zwakke gronden rustte. Tegelijkertijd moest hij zichzelven
 bekennen dat, als Sirona, in plaats van in het huis van den senator,
 de wijde wereld in gevlucht was, hij hier zijn tijd verbeuzelde en
-hij de uren, die zij hem reeds had afgewonnen om hem vóor te komen,
+hij de uren, die zij hem reeds had afgewonnen om hem vóor te komen,
 op eene bedenkelijke wijze liet aangroeien. Weinige oogenblikken waren
 voor deze overweging voldoende, en gewoon zichzelven te beheerschen
 als het noodig was, zeide hij ontwijkend: "Wij zullen zien; het zal
@@ -4963,19 +4927,19 @@ den centurio, half tot den bode keerde.
 "Heer Polycarpus uw zoon," antwoordde de aangesprokene, een
 donkerbruine man van middelbaren leeftijd, stevig van leden en
 rad van tong, "laat u en uw huisvrouw groeten en u zeggen, dat hij
-vóor den middag met acht man, die hij in Raïthoe heeft aangeworven,
+vóor den middag met acht man, die hij in Raïthoe heeft aangeworven,
 hier zal komen. Vrouw Dorothea zou wel zoo goed zijn allen een goed
 onderkomen en een maaltijd te bezorgen."
 
 "Wanneer hebt gij mijn zoon verlaten?" vroeg Petrus.
 
-"Twee uren vóor zonsondergang."
+"Twee uren vóor zonsondergang."
 
 Petrus haalde weder ruim adem, want eerst nu was hij ten volle
 overtuigd van de onschuld zijns zoons. Doch in plaats van thans een
 hoogen toon aan te slaan, en Phoebicius te laten gevoelen, dat hij
 hem onrecht had aangedaan, zeide hij vriendelijk, omdat hij deelneming
-begon te gevoelen met het ongeluk van den Galliër: "Ik zou wel wenschen
+begon te gevoelen met het ongeluk van den Galliër: "Ik zou wel wenschen
 dat de bode ons ook eenig licht kon geven omtrent het verblijf van
 uwe vrouw. Zij kon zoo moeielijk aan het stille leven hier in de oase
 gewennen. Misschien is zij alleen gevlucht om eene stad op te zoeken,
@@ -5160,23 +5124,23 @@ mij, ik ken dezen man en zijns gelijken. Hij weet inderdaad niet waar
 uwe vrouw zich ophoudt, en gij verspilt hier den tijd en de kracht,
 die gij waarlijk wel moogt gebruiken om Sirona weder te vinden. Ik
 denk dat zij eene poging zal hebben gewaagd om over zee naar Egypte,
-mogelijk wel naar Alexandrië te ontkomen; en daar--gij kent die
+mogelijk wel naar Alexandrië te ontkomen; en daar--gij kent die
 Grieksche stad--daar gaat zij geheel te gronde."
 
-"En bovendien vindt zij," zeide de Galliër lachend, "wat zij zoekt:
+"En bovendien vindt zij," zeide de Galliër lachend, "wat zij zoekt:
 afwisseling en genot. Er is voor zulk een jong schepsel dat de vreugde
 najaagt, geen dankbaarder bezigheid dan de ondeugd. Maar ik wil haar
 dat spel verleeren. Gij hebt gelijk, het is niet goed haar langer
 gelegenheid te geven mij voor te komen. Heeft zij den weg naar zee
 gevonden, dan kan zij misschien nu reeds.... Heidaar, Talib!" en
 hij wenkte den Amalekietischen bode van Polycarpus. "Gij komt van
-Raïthoe; zijt ge onderweg ook eene vluchtende vrouw tegengekomen,
+Raïthoe; zijt ge onderweg ook eene vluchtende vrouw tegengekomen,
 blank van gezicht en met blonde haren?"
 
 De aangesprokene, een vrij man met verstandige oogen, die in het huis
 van den senator, ook door Phoebicius, als volkomen betrouwbaar en
 verstandig werd hooggeacht, had deze vraag verwacht, en antwoordde
-bereidwillig: "Twee stadiën zoowat vóor El Heswe ben ik de groote
+bereidwillig: "Twee stadiën zoowat vóor El Heswe ben ik de groote
 karavaan van Petra tegengekomen, die gisteren hier in de oase heeft
 overnacht. Er liep eene vrouw mede zooals gij haar beschrijft. Toen
 ik hoorde wat hier gebeurd was, wilde ik het reeds zeggen; maar wie
@@ -5190,7 +5154,7 @@ karavaan begeleidt, zeide mij, dat die vrouw zeker vluchtende was,
 want zij had het beschermgeld niet met klinkende munt, maar met een
 gouden zegelring betaald.
 
-De Galliër herinnerde zich nu, dat hij jaren geleden een gouden
+De Galliër herinnerde zich nu, dat hij jaren geleden een gouden
 ring met een keurig gesneden onyx Glycera, die er nog zoo een bezat,
 van de vingers had getrokken, en dat hij dienzelfden ring aan Sirona
 op den bruiloftsdag geschonken had. "'t Is toch vreemd," dacht hij;
@@ -5198,7 +5162,7 @@ op den bruiloftsdag geschonken had. "'t Is toch vreemd," dacht hij;
 zij als een wapen tegen ons, zij 't om andere mannen te bekoren, zij
 't om zich een weg te banen, die haar van ons verwijdert. Met een
 armband van Glycera betaalde ik toen den scheepskapitein, die ons
-naar Alexandrië overbracht. Maar ik ben van een ander maaksel dan de
+naar Alexandrië overbracht. Maar ik ben van een ander maaksel dan de
 weekhartige gek, wiens duifje mij navloog. Ik volg het weggevlogen
 vogeltje en vang het weder op."
 
@@ -5225,7 +5189,7 @@ hare meesteres luide weende en klaagde. Hij verzocht den senator
 om den bisschop kennis te willen geven van hetgeen de Anachoreet
 had gedaan, en draafde toen, voorgegaan door den op een dromedaris
 gezeten Amalekiet Talib, zoo hard hij kon de karavaan achterna,
-om deze zoo mogelijk nog te bereiken vóor zij zich aan zee inscheepte.
+om deze zoo mogelijk nog te bereiken vóor zij zich aan zee inscheepte.
 
 Toen de hoefslag van het muildier zich al verder en verder verwijderde,
 verliet ook Paulus den hof van den senator. Doch vrouw Dorothea
@@ -5234,7 +5198,7 @@ schreden naar den berg richtte: "Waarlijk man, dat was een zonderlinge
 morgen. Alles wat hier gebeurt schijnt wel zonneklaar te zijn, en
 toch kan ik het niet begrijpen. Het is of mijn hart wordt toegenepen,
 wanneer ik denk aan hetgeen de arme Sirona overkomen zal, als haar
-woedende echtgenoot haar inhaalt. Het is toch alsof er tweeërlei
+woedende echtgenoot haar inhaalt. Het is toch alsof er tweeërlei
 huwelijken zijn. Het eene sluit de vriendelijkste engel, ja de Algoede
 zelf, maar het andere.... het laat zich niet indenken!--Hoe zullen
 die twee in het vervolg samenwonen? En dat onder ons dak! Hun gesloten
@@ -5259,7 +5223,7 @@ zoowel als innerlijke bewegingen geheel aan elkander gelijk, en de
 jager, die de herten in de bosschen van zijn vaderland kent, zal in
 alle wouden der aarde weten, hoe eene ree zich in ieder bijzonder
 geval houden zal. Naarmate eene soort er meer op is aangelegd, om
-de verschillende individuën zich in grooter verscheidenheid te doen
+de verschillende individuën zich in grooter verscheidenheid te doen
 ontwikkelen, naar die mate zal zij ook eene hoogere plaats innemen in
 de ontwikkelingsgeschiedenis der schepping. En daarom is het juist die
 oneindige verscheidenheid van het inwendig leven en zijne openbaringen,
@@ -5287,7 +5251,7 @@ terug te brengen, die deze en ook deze alleen konden uitwerken.
 Slagen doen pijn, schande bezwaart en eene onrechtvaardige straf
 verbittert het gemoed; doch de ziel van Paulus had een uitweg gezocht
 en gevonden, waarbij deze eenvoudige stellingen niet van toepassing
-waren. Hij was mishandeld, beschimpt en vóor hij de oase verliet
+waren. Hij was mishandeld, beschimpt en vóor hij de oase verliet
 geheel onschuldig tot de zwaarste boete veroordeeld. De bisschop
 Agapitus had hem, zoodra hij van Petrus had vernomen wat in zijn
 huis was voorgevallen, tot zich geroepen, en hem, toen hij op zijne
@@ -5315,7 +5279,7 @@ met de hand eene der striemen wreef, die de zweep van den centurio op
 zijn rug had achtergelaten: "Wanneer die daar denken, dat zulk een
 Gallisch pak slagen zeer goed smaakt, dan dwalen zij. Maar ik geef
 het toch niet weg voor een zak wijn van Anthylla. Wanneer zij eens
-wisten dat ieder hunner ten minste éen van al de striemen toekomt,
+wisten dat ieder hunner ten minste éen van al de striemen toekomt,
 die mij hier pijn doen, hoe zouden zij zich verwonderen! Doch geen
 hoogmoed! Hoe hebben zij u, mijn Jezus, gegeeseld, en wie ben ik, en
 hoe verschoonend zijn zij met mij te werk gegaan, nu ik ook eens voor
@@ -5384,7 +5348,7 @@ recht op den hemel had verworven.
 eens een doorn uit den voet heb getrokken, verhaalde mij in het geheim,
 toen ik gisteren naar de kerk ging, dat de Blemmyers zich achter
 de zwavelbergen verzamelden. Als zij zich teruggetrokken hebben,
-zal het hoog tijd worden Hermas vrijheid te geven naar Alexandrië
+zal het hoog tijd worden Hermas vrijheid te geven naar Alexandrië
 te gaan. Mijn broeder leeft nog, en zal hem om mijnentwil als een
 bloedverwant ontvangen; want ook deze is gedoopt."
 
@@ -5482,7 +5446,7 @@ ik geloof dat het zeker zijn dood geweest zou zijn! Toch zou ik wel
 willen dat het zonder dat.... dat--het is nu eenmaal zoo--zonder dat
 bedrog had kunnen geschieden. Ik ben reeds als heiden een voorstander
 van waarheid geweest, en heb den leugen in mijzelven en anderen zoo
-diep verfoeid, als vader Abraham een moord; hoewel ook deze zijn Izaäk
+diep verfoeid, als vader Abraham een moord; hoewel ook deze zijn Izaäk
 ter slachting voerde, wijl de Heer het hem gebood. En Mozes, toen hij
 den opzichter versloeg, en Elias, en Debora, en Judith?! Ik heb niet
 veel minder op mij genomen dan zij, en mijn leugen zal mij wel vergeven
@@ -5492,7 +5456,7 @@ Zulke overpeinzingen gaven aan Paulus' ziel het verloren evenwicht
 terug, en deden hem berusten in zijne daad. Hij begon te overwegen, of
 hij in zijn voormalig hol en in de nabijheid van Stephanus terugkeeren,
 of naar eene andere woning omzien zou. Hij besloot tot het laatste;
-doch vóor alle dingen moest hij frisch water en eenig voedsel opzoeken,
+doch vóor alle dingen moest hij frisch water en eenig voedsel opzoeken,
 want zijn mond en zijne tong waren geheel verdroogd. Dieper in het
 dal ontsprong eene bron, die hij wel kende, en in hare nabijheid
 groeiden velerlei kruiden en wortels, waarmede hij meermalen zijn
@@ -5521,7 +5485,7 @@ gemeenschappelijk gebed; maar dan vroeg hij zich weer af, of dan niet
 ieder rotsblok hier op de bergen een altaar moest heeten; of de blauwe
 hemel boven zijn hoofd niet duizendmaal grooter en heerlijker was,
 als het stoutste koepeldak door menschenhanden gebouwd, het kolossaal
-gewelf van het Serapeum te Alexandrië niet uitgenomen; en hij dacht
+gewelf van het Serapeum te Alexandrië niet uitgenomen; en hij dacht
 aan het 'Amen' van de steenen, dat vernomen was na de prediking van
 den blinde.
 
@@ -5553,7 +5517,7 @@ de vluchtende. Zij stond vlak aan den rand van den afgrond, tegen
 een rots die zich steil en hoog uit de diepte verhief. Dat gezicht
 vervulde hem met verbazing en ontzetting. Hare lange goudgele haren
 waren verward en hingen half los, half gevlochten over borst en
-schouders neer. Zij stond slechts met éen voet op de rotsvlakte;
+schouders neer. Zij stond slechts met éen voet op de rotsvlakte;
 de andere, die bedekt was met eene dunne en door de scherpe kanten
 van de rots gescheurde sandaal, zweefde in de lucht boven den afgrond.
 
@@ -5703,7 +5667,7 @@ bij deze kon zij alleen komen wanneer zij naar de oase terugkeerde,
 en zij had alle grond om te vreezen, dat Phoebicius haar ontdekken zou.
 
 Als Polycarpus haar thans eens mocht tegenkomen op zijn terugkeer
-van Raïthoe! Maar de weg dien zij verlaten had leidde toch zeker niet
+van Raïthoe! Maar de weg dien zij verlaten had leidde toch zeker niet
 daarheen, maar naar de poort, die meer in het Zuiden was gelegen. Zij
 wist dat de zoon van den senator haar welgezind was, want niemand
 had haar ooit met zoo innig welgevallen en met zulk een hartelijke
@@ -5717,12 +5681,12 @@ was geweken voor het opgaan der zon aan een wolkenloozen hemel, zich
 gedurende den dag op den berg schuil te houden, en tegen het aanbreken
 van den nacht af te dalen naar de zee, ten einde te beproeven met
 een bootje van den een of anderen schipper naar Klysma en van daar
-naar Alexandrië te ontkomen.
+naar Alexandrië te ontkomen.
 
 Zij droeg een ring aan den vinger met een sierlijk gesneden onyx,
 keurige oorhangers en een gouden armband aan den linker arm. Dit
 sieraad was van gedegen goud, en bovendien bezat zij, behalve eenig
-zilvergeld, een groot gouden muntstuk, dat haar vader haar, vóor zij
+zilvergeld, een groot gouden muntstuk, dat haar vader haar, vóor zij
 naar Rome vertrok, als teerpenning van zijne armoede had geschonken,
 en dat zij tot hiertoe uiterst zorgvuldig had bewaard, alsof het
 een talisman was. Zij bracht thans dit in een stukje linnen genaaid
@@ -5766,7 +5730,7 @@ twee platte steenen, in welker een weinig gebogene oppervlakten zich
 frisch, zoo even geschept water bevond, en die hij, op zijne teenen
 gaande, met moeite in evenwicht hield, tot de Gallische terugkeerde,
 meende hij dat de onverbiddelijke dood toch het offer, dat hij hem
-ontwrongen had, al te snel had teruggeëischt. Immers Sirona's hoofd
+ontwrongen had, al te snel had teruggeëischt. Immers Sirona's hoofd
 hing machteloos op haar borst, haar aangezicht was naar haar schoot
 gekeerd, maar daar, waar zich om haar achterhoofd het dichte haar
 in twee vlechten verdeelde, bemerkte Paulus op de blanke hals van
@@ -5868,7 +5832,7 @@ arm geleund naar de gaanderij van het ouderlijk huis gegaan, en toen
 hij nu met de arme, matte, verlatene Sirona op en neder wandelde, nam
 zijne verwaarloosde gestalte hoe langer hoe meer de voorname houding
 van een edelen Griek aan, en in plaats van op den ruwen rotsgrond,
-meende hij op den schoone mozaïek-bodem van het ouderlijk huis te
+meende hij op den schoone mozaïek-bodem van het ouderlijk huis te
 wandelen. Paulus was weder Menander, en ofschoon de eerste, zoo als
 hij zich thans voordeed, bitter weinig deed denken aan den laatste,
 dien hij in zich gedood had, zoo vervulde den verachten kluizenaar
@@ -5898,9 +5862,9 @@ in zittende houding den nacht doorbracht. Hij deed al zijn best
 den slaap door gebeden te verbannen, maar dikwijls overviel hem de
 vermoeidheid, en meermalen moest hij aan de Gallische denken, en aan
 allerlei dingen die hij, als hij nog de rijke Menander was geweest,
-in Alexandrië voor haar genoegen zou hebben gekocht. Hij bracht geen
-enkel gebed ten einde, want òf de oogen vielen hem toe voor hij het
-'amen' had uitgesproken, òf allerlei wereldsche beelden drongen zich
+in Alexandrië voor haar genoegen zou hebben gekocht. Hij bracht geen
+enkel gebed ten einde, want òf de oogen vielen hem toe voor hij het
+'amen' had uitgesproken, òf allerlei wereldsche beelden drongen zich
 aan hem op en noodzaakten hem, wanneer het hem gelukt was ze van zich
 te zetten, van voren af te beginnen. In dezen half slapenden, half
 wakenden toestand, kon hij geen oogenblik tot nadenken of rustige
@@ -5949,7 +5913,7 @@ gewaden; ook verzuimde hij zelden zijne weelderige lokken zorgvuldig
 te ordenen en geurig te zalven. Toch was het hem bijna onverschillig,
 hoe anderen over zijn uiterlijk dachten, maar hij kende niets edelers
 dan de menschelijke gestalte, en zekere neiging, waaraan hij geen
-weerstand bood, drong hem juist zijn eigen lichaam zóo te onderhouden,
+weerstand bood, drong hem juist zijn eigen lichaam zóo te onderhouden,
 als hij dat van een ander wenschte te zien. In dit nachtelijk uur droeg
 hij echter niets dan zijn onderkleed van witte wollen stof met donker
 roode randen. Zijn gewoonlijk zoo keurig geschikte lokken waren verward
@@ -5992,14 +5956,14 @@ voer er eene koude rilling door zijne leden en kwam hij in verzoeking
 het op te nemen en met alle kracht op den grond te slingeren. Doch
 weldra werd hij deze stormachtige aandoening weder meester, streek hij
 meermalen met de hand door zijne haren, en plaatste zich ten laatste
-met een weemoedig lachje en gevouwen handen vóor zijne schepping.
+met een weemoedig lachje en gevouwen handen vóor zijne schepping.
 
 Terwijl hij daar al dieper in beschouwing verzonken stond, bemerkte
 hij niet dat de deur achter hem open ging, hoewel de vlammen zijner
 lampen, door den tocht bewogen, heen en weer flikkerden, en zijne
 moeder, die de werkplaats binnentrad, volstrekt het voornemen niet had
 hem onopgemerkt te naderen en hem te verrassen. Uit zorg voor haren
-lieveling, wien de dag van gisteren zoovele illusiën had ontnomen, had
+lieveling, wien de dag van gisteren zoovele illusiën had ontnomen, had
 zij den slaap niet kunnen vatten. De kamer van Polycarpus lag boven
 haar slaapvertrek, en toen de stappen boven haar hoofd haar zeiden,
 dat hij, hoewel de morgen weldra zou aanbreken, zich altijd nog niet
@@ -6035,7 +5999,7 @@ in den wind kan slaan. Doch wat gij met dit uw beeld bedoelt is toch,
 zoo ik meen, niet zoo moeielijk te raden. Wijl de verbodene vrucht
 te hoog voor u hangt, misbruikt gij uwe kunst en vormt gij voor u een
 beeld, dat haar gelijkt, naar uw smaak! Kom er maar eenvoudig en rond
-voor uit: daar uw oog de vrouw van den Galliër niet meer werkelijk
+voor uit: daar uw oog de vrouw van den Galliër niet meer werkelijk
 kan bereiken, en gij den lieflijken aanblik van deze schoone toch
 niet kunt missen, maakt gij voor u eene beeltenis van klei, om met
 haar te kozen en afgoderij te plegen, gelijk de joden van weleer met
@@ -6063,7 +6027,7 @@ Hij beminde en vereerde zijne moeder met geheel zijn hart, en daar
 hij gevoelde dat zij door de valsche en onwaardige uitlegging, die
 zij aan deze daad gaf, hem onrecht aandeed, antwoordde hij op hare
 ernstige toespraak, terwijl hij biddend de handen tot haar ophief:
-"Neen, moeder, neen! Zoo waar God mij helpen mag, zóo is het niet! Wel
+"Neen, moeder, neen! Zoo waar God mij helpen mag, zóo is het niet! Wel
 heb ik dit hoofd geboetseerd, maar niet om het te bewaren en er een
 zondig spel mede te drijven, maar om mij los te maken van het beeld,
 dat dag en nacht voor het oog mijner ziel staat, in de stad en in de
@@ -6072,7 +6036,7 @@ mijne ziel als ik poog te bidden. Aan wien is het gegeven een mensch
 in het hart te lezen? Maar is niet de gestalte en het gelaat van
 Sirona eene wonderbare schepping van den Allerhoogste? Sedert ik
 haar voor het eerst zag, toen zij in ons huis haar intrek nam, heb
-ik mij voorgenomen dit beeld zóo na te bootsen, dat de betoovering,
+ik mij voorgenomen dit beeld zóo na te bootsen, dat de betoovering,
 die de aanblik van de Gallische op mij uitoefende, door ieder zou
 moeten worden gevoeld, die mijn werk zou beschouwen. Ik moest naar
 de hoofdstad terugkeeren, en daar verkreeg het werk, dat ik scheppen
@@ -6081,7 +6045,7 @@ en te verbeteren in de houding van het hoofd, den opslag der oogen
 en de uitdrukking van den mond. Maar het ontbrak mij aan moed om de
 hand aan het werk te slaan, want het scheen mij eene bovenmenschelijke
 stoute onderneming, het beeld, dat zoo helder voor mijne ziel stond,
-door middel van grauwe klei en bleek marmer zóo tot eene werkelijkheid
+door middel van grauwe klei en bleek marmer zóo tot eene werkelijkheid
 te doen worden, dat het voltooide kunstwerk voor de zinnelijke
 aanschouwing niet minder uitwerking zou hebben, dan het beeld in
 het heiligdom van mijn gemoed voor mijn geestelijk oog. Intusschen
@@ -6113,13 +6077,13 @@ dan zal het mij niet verwonderen.--Aan dit voorwerp hangt het beste
 deel van mijn leven!"
 
 "Genoeg!" viel Dorothea haar zoon in de rede, die diep bewogen en
-met bevende lippen vóor haar stond. "Dit moge God verhoeden, dat
+met bevende lippen vóor haar stond. "Dit moge God verhoeden, dat
 dit schijnbeeld u naar lichaam en ziel ten verderve voert. Gelijk ik
 niets onreins duld in mijn huis, zoo moogt gij het ook niet dulden in
 uw hart! Wat slecht is, kan nooit schoon zijn, en hoe liefelijk dat
 gelaat er ook uitziet, zoo heb ik er toch een afkeer van, wanneer ik
 bedenk, dat het dien weggeloopen bedelaar misschien nog vriendelijker
-heeft toegelachen. Als de Galliër haar weer terugbrengt, dan zet ik
+heeft toegelachen. Als de Galliër haar weer terugbrengt, dan zet ik
 haar mijn huis uit, en ik zal met deze handen het beeld vernielen,
 wanneer gij het niet dadelijk hier in stukken slaat!"
 
@@ -6173,7 +6137,7 @@ haren zoon, en de wonde die zijn jong, bitter bedrogen hart zou doen
 bloeden, beklaagde de vader Polycarpus, omdat deze teleurgesteld was
 in zijne hoop van zijne kunst in een groot werk te mogen toonen. En
 hij herinnerde zich daarbij de zware smartvolle dagen van zijne
-eigene jeugd; want ook hij was bij een beeldhouwer te Alexandrië in
+eigene jeugd; want ook hij was bij een beeldhouwer te Alexandrië in
 de leer geweest; ook hij had de werken der heidenen als verhevene
 voorbeelden bewonderd en getracht na te volgen. Zijn meester had hem
 zelfs toegestaan zijne eigene ontwerpen uit te voeren. Uit het groot
@@ -6184,7 +6148,7 @@ vervuld, hoe genotvol waren voor hem de uren geweest, waarin hij aan
 het verwezenlijken van deze schepping zijner verbeelding had gearbeid!
 
 Daar verscheen zijn strenge vader in de hoofdstad, en zag zijn arbeid
-vóor die geheel voltooid was. In plaats van het werk te prijzen, spotte
+vóor die geheel voltooid was. In plaats van het werk te prijzen, spotte
 hij er mede, noemde hij het minachtend een heidensch afgodsbeeld, en
 beval Petrus terstond met hem terug te keeren en bij hem te blijven;
 want zijn zoon en erfgenaam moest een vroom christen zijn en bovendien
@@ -6226,7 +6190,7 @@ volgde hij Dorothea.
 Hij vond de deur van de werkplaats open en werd, zonder gezien of
 gehoord te worden, getuige van de hevige woorden zijner vrouw en de
 rechtvaardiging van den jongeling, wiens werk, door het licht der
-lampen beschenen, daar vóor hem stond. Zijn oog was onafgebroken
+lampen beschenen, daar vóor hem stond. Zijn oog was onafgebroken
 op dat kleibeeld gericht. Hij zag en zag altijd, en werd niet moede
 het te beschouwen. Zijne ziel werd vervuld met denzelfden eerbied,
 dezelfde aandachtige bewondering, die hij had gevoeld, toen hij als
@@ -6240,13 +6204,13 @@ adem in en slikte een en andermaal met zijn drogen mond, om zijne
 tranen te bedwingen. Daarbij luisterde hij in groote spanning, om
 toch geen woord uit Polycarpus' mond te verliezen.
 
-"Zoo, ja zóo alleen ontstaan de groote werken der kunst," zeide hij
+"Zoo, ja zóo alleen ontstaan de groote werken der kunst," zeide hij
 tot zichzelven. "Had de Heer mij met zulke gaven begenadigd als deze
 bezit, waarlijk, geen vader, geen godheid had mij kunnen dwingen
 mijne Ariadne onvoltooid te laten. De houding van het lichaam was
 toch zoo slecht niet, zou ik meenen, maar de kop, het hoofd..... Ja,
 wie zulk een beeld als dat daar vormen kan, diens blikken en handen
-worden door heilige geniën der kunst geleid. Hij die dit hoofd heeft
+worden door heilige geniën der kunst geleid. Hij die dit hoofd heeft
 gemaakt, hij zal nog in later dagen geroemd worden naast de groote
 meesters van Athene. Hij, ja hij, barmhartige hemel, hij die daar
 staat is mijn lijfelijke zoon!
@@ -6261,7 +6225,7 @@ vernietiging van dit kunstwerk toch nog wel wachten tot morgen. Vergeet
 het model, mijn jongen, nadat gij er zoo gelukkig gebruik van hebt
 gemaakt. Ik weet eene betere geliefde voor u, de kunst, wie alles
 toebehoort, wat de Allerhoogste schoons heeft geschapen; de kunst,
-waarop een Agapitus niet smalen kan, háar geheel en onverdeeld!"
+waarop een Agapitus niet smalen kan, háar geheel en onverdeeld!"
 
 Polycarpus vloog zijn vader in de armen, en de anders zoo ernstige
 man, zichzelven nauwelijks meester, kuste het voorhoofd, de oogen en
@@ -6316,8 +6280,8 @@ de eene niets in hare kinderen prees, wat de ander afkeurenswaardig
 achtte, en omgekeerd.
 
 En wat was er gebeurd in dezen nacht! Op haar streng doemvonnis was
-gevolgd, dat haar man den misdadiger had omhelsd. Zóo hard was zij
-nog bij geene gelegenheid, zóo weekhartig en teeder daarentegen was
+gevolgd, dat haar man den misdadiger had omhelsd. Zóo hard was zij
+nog bij geene gelegenheid, zóo weekhartig en teeder daarentegen was
 Petrus, zoo ver zij zich herinneren kon, nog nooit jegens een harer
 zonen geweest. Toch had zij over zich kunnen verkrijgen, haar man in
 het bijzijn van Polycarpus niet te weerspreken en zwijgend met hem de
@@ -6368,7 +6332,7 @@ gegaan. Maar hoe ouder zij werden, des te minder kwam dit voor, en
 sedert langen tijd had geen schaduw de volkomene eenigheid van hun
 huwelijksleven verstoord.
 
-Toen zij vóor drie jaren, na het huwelijk van hun oudsten zoon, te
+Toen zij vóor drie jaren, na het huwelijk van hun oudsten zoon, te
 zamen aan het venster stonden, onder het opzien naar den sterrenhemel,
 was Petrus dicht aan hare zijde gaan staan en had gezegd: "Zie
 hoe die wandelaars daarboven zoo stil en vreedzaam hunne banen
@@ -6396,7 +6360,7 @@ rein licht te beschijnen, den voet terug."
 Dorothea had deze woorden niet vergeten. Zij kwamen haar voor den
 geest, toen Petrus haar heden zoo hartelijk de hand toestak, en terwijl
 zij nu hare rechterhand in die van haren echtgenoot legde, zeide zij:
-"Om des lieven vredes wil moge het dan goed zijn. Eén ding kan ik
+"Om des lieven vredes wil moge het dan goed zijn. Eén ding kan ik
 toch niet verzwijgen: weekhartige zwakheid is anders uw gebrek niet,
 maar Polycarpus zult gij toch geheel en al bederven."
 
@@ -6406,7 +6370,7 @@ hoe wij onze rollen verwisselen? Gisteren hebt gij mij tot zachtheid
 jegens den jongen aangemaand, en heden...."
 
 "Heden ben ik strenger dan gij," viel Dorothea hem in de rede. "Wie
-kón ook vermoeden dat een oude grauwbaard, even als Ezau zijn erfdeel
+kón ook vermoeden dat een oude grauwbaard, even als Ezau zijn erfdeel
 voor een schotel met linzenbrei, voor een lachend vrouwengezicht van
 klei de plichten van zijn vaderlijk rechtersambt zou vergeten?"
 
@@ -6550,7 +6514,7 @@ Het was een heerlijke morgen. Geen wolkje was er aan den hemel, die
 zich als een gewelfd koepeldak van donkerblauwe zijde over den berg,
 de woestijn en de oase uitbreidde. Het is genotvol op de hoogte van
 dit gebergte de reine, dunne, aromatische woestijnlucht in te ademen,
-vóor de zonnestralen te krachtig hunne werking doen gevoelen, en de
+vóor de zonnestralen te krachtig hunne werking doen gevoelen, en de
 schaduwen van de gloeiende porfierwanden en steenblokken al korter
 en korter worden, om eindelijk geheel te verdwijnen.
 
@@ -6642,7 +6606,7 @@ zij een goed hart; al dwaalde zij soms, zij is toch zeker niet slecht."
 
 Sirona's blik had den zijnen ontmoet, en zuchtend zeide zij: "Gij
 ziet mij zoo medelijdend aan. Als Jambe echter weder gezond werd,
-en het gelukte mij Alexandrië te bereiken, dan zou er misschien in
+en het gelukte mij Alexandrië te bereiken, dan zou er misschien in
 mijn lot nog eene gunstige wending komen."
 
 Terwijl zij sprak was Paulus opgestaan om den pot van het vuur te
@@ -6692,7 +6656,7 @@ man, die mij vaak was nageloopen, zelf in mijn huis; maar de brave
 vrouw, bij wie wij inwoonden, had de onderhandelingen afgeluisterd
 en mij alles verraden. Dat was zoo laag, zoo schandelijk mogelijk;
 ik bevlek mijne ziel als ik er slechts aan denk. De legaat heeft voor
-zijne sesterziën [5] weinig vreugde gekocht. Phoebicius gaf echter
+zijne sesterziën [5] weinig vreugde gekocht. Phoebicius gaf echter
 dat zondig verworven geld niet terug, en zijne woede tegen mij kende
 geene grenzen, toen hij door toedoen van den bedrogen ouden legaat
 naar de oase werd overgeplaatst. Thans weet gij alles, en geef mij,
@@ -6743,12 +6707,12 @@ Senator, waarin ik zoovele gelukkige uren heb doorleefd, en waar
 ieder mij welgezind was, is voor mij gesloten, al ware het alleen
 omdat hij daarin woont. Wanneer gij niet goed tegen mij zijt geweest
 om mij leed te berokkenen, laat mij dan heden nog vertrekken en help
-mij om naar Alexandrië te komen."
+mij om naar Alexandrië te komen."
 
 "Heden niet, heden in geen geval," antwoordde Paulus. "Eerst moet ik
 weten wanneer er een vaartuig naar Klysma of Berenice afvaart en dan
 heb ik nog vele andere dingen voor u in orde te brengen. Gij zijt mij
-ook het antwoord schuldig op mijne vraag, wat gij hoopt in Alexandrië
+ook het antwoord schuldig op mijne vraag, wat gij hoopt in Alexandrië
 te doen en te vinden.--Arm kind! hoe jonger en schooner gij zijt...."
 
 "Ik weet alles wat gij mij zeggen wilt," viel Sirona hem in de
@@ -6791,7 +6755,7 @@ met gouddraad. Misschien kan ik een onderkomen vinden in een huis
 met kinderen, die ik gaarne overdag zou bezighouden. In mijne vrije
 uren en in den nacht zou ik dan mijne handen kunnen roeren aan mijn
 borduurraam, en wanneer ik geld genoeg bijeen heb, vind ik zeker wel
-een schip, dat mij naar Gallië tot de mijnen overvoert. Begrijpt gij,
+een schip, dat mij naar Gallië tot de mijnen overvoert. Begrijpt gij,
 dat ik niet tot Phoebicius terug kan keeren, en kunt ge mij helpen?"
 
 "Gaarne, en beter misschien dan gij denkt," antwoordde Paulus. "Thans
@@ -6845,7 +6809,7 @@ gij het dier gevonden? Waar is....?"
 
 Op eens brak hij af, liet den Alexandrijn los, nam hem op met zijne
 oogen en vroeg hem zacht en langzaam: "Zou het mogelijk zijn? Zijt
-gij Paulus uit Alexandrië?"
+gij Paulus uit Alexandrië?"
 
 De Anachoreet knikte toestemmend.
 
@@ -6877,7 +6841,7 @@ ouden Stephanus gaan begroeten. Doch de Egyptenaar, die hem verpleegde,
 had hem met booze verwenschingen verjaagd, alsof hij een onreine geest
 was, en hem steenen nageworpen. Ondanks het verbod van den bisschop,
 had hij eene poging gewaagd om de kerk in de oase binnen te treden,
-ten einde dáar een gebed te doen; hij toch meende dat het voorportaal
+ten einde dáar een gebed te doen; hij toch meende dat het voorportaal
 met de bron, waarin de boetelingen gewoonlijk vertoefden, voor hem niet
 gesloten zou zijn. Maar de acolythen wezen hem met schimpwoorden af,
 en de deurwachter, die hem kort geleden den sleutel van de kerk had
@@ -6898,7 +6862,7 @@ smaadheid en lijden te dragen.
 
 Wat was het dan dat hem tegenover Polycarpus zoo uiterst gevoelig deed
 zijn, en dat de koorden van zijn geduld, door jarenlange ontbering
-zoo stevig bevestigd, opeens dóorsneed? Scheen het den man, die
+zoo stevig bevestigd, opeens dóorsneed? Scheen het den man, die
 zijn eigen vleesch martelde om de ziel te verlossen uit de banden
 des lichaams, minder zwaar te dragen, dat hij voor een godvergeten
 zondaar werd gescholden, dan dat zijn persoon en zijne mannelijke
@@ -6962,7 +6926,7 @@ in mij het beeld harer schoonheid, dat haar maakt tot het edelste
 werk van den Allerhoogste. Deze hand heeft uw slachtoffer nog niet
 aangeraakt, en toch heeft de Allerhoogste Sirona aan niemand zoo
 geheel in eigendom gegeven als aan mij, omdat zij voor geen ander is,
-wat zij voor mij is, en niemand haar zóo zou kunnen liefhebben als
+wat zij voor mij is, en niemand haar zóo zou kunnen liefhebben als
 ik! Zij heeft de aantrekkelijkheid van een engel en het hart van een
 kind; zij is vlekkeloos en rein, zoo waar als de diamantsteen het is,
 en de borst van de zwaan, en de morgendauw in de kelk der roos. En
@@ -7109,7 +7073,7 @@ elkander zonk.
 ZESTIENDE HOOFDSTUK.
 
 
-"Zij zal nog de aandacht wekken van Damianus of Salatiël, of een
+"Zij zal nog de aandacht wekken van Damianus of Salatiël, of een
 ander van die daar boven wonen," dacht Paulus, toen de roepstem van
 Sirona zich opnieuw deed hooren. Het geluid van haar stem volgende,
 steeg hij haastig en in spanning den berg op.
@@ -7138,7 +7102,7 @@ levendig.
 "Doch zal hij niet terugkomen?"
 
 "Voor heden heeft hij hier boven genoeg vernomen. Wij zullen thans
-aan uw reis naar Alexandrië moeten denken."
+aan uw reis naar Alexandrië moeten denken."
 
 "Ik geloof toch," antwoordde Sirona blozend, "dat ik in uw hol veilig
 geborgen ben, en te voren hebt gijzelf gezegd...."
@@ -7187,7 +7151,7 @@ doen tot Sirona's vlucht.
 
 Hoe langer de Alexandrijn hierover nadacht, des te onvermijdelijker
 scheen het hem, dat hij de Gallische zelf begeleidde, om haar te
-Alexandrië in eigen persoon een goed onderkomen te bezorgen. Hij
+Alexandrië in eigen persoon een goed onderkomen te bezorgen. Hij
 wist dat hij vrije beschikking had over het kolossaal vermogen van
 zijn broeder, dat voor de helft ook het zijne was, en sedert vele
 jaren begon hij zich voor het eerst weder te verheugen in zijn
@@ -7217,7 +7181,7 @@ de vrouw en de dochters van den herder aanschaffen, wat hij noodig had.
 Niettegenstaande de hemel met nevelen bedekt werd, en een drukkend
 heete zuidewind was opgestoken, ging hij terstond op weg. Men zag
 de zon niet meer, maar gevoelde haar verzengenden gloed. Doch Paulus
-lette niet op dit voorteeken van een naderenden storm. Haastig, en zóo
+lette niet op dit voorteeken van een naderenden storm. Haastig, en zóo
 verstrooid, dat hij in den kleinen voorraadkelder het eene voorwerp
 met het andere verwisselde, legde hij brood, de melkkruik en eenige
 dadels voor den ingang van het hol neer, riep zijne gast toe dat hij
@@ -7229,7 +7193,7 @@ zich, zoodra zijne voetstappen niet meer hoorbaar waren, weder over
 aan den geweldigen stroom van nieuwe en verhevener gewaarwordingen,
 die na Polycarpus' gloeiende liefdeshymne zich in hare ziel had
 uitgestort. Paulus was in de laatste uren Menander geworden; de
-verlatene vrouw dáar in het hol, de oorzaak van deze omkeering, de
+verlatene vrouw dáar in het hol, de oorzaak van deze omkeering, de
 vrouw van Phoebicius, had eene nog grootere verandering ondergaan. Zij
 was nog Sirona, en toch Sirona niet meer.
 
@@ -7248,7 +7212,7 @@ Eene ongekende aandoening had zich van haar meester gemaakt, en het
 was haar sedert Polycarpus' woorden, als vloeide er nieuw en reiner
 bloed in sneller loop door hare aderen. Elk harer zenuwen trilde
 als de bladen der populieren in haar vaderland, wanneer zij bewogen
-werden door den wind, die tegen den stroom der Rhône opwoei, en het
+werden door den wind, die tegen den stroom der Rhône opwoei, en het
 viel haar moeielijk de rede van Paulus te volgen en nog moeielijker
 het rechte antwoord op zijne vragen te vinden. Zoodra zij alleen was,
 zette zij zich op haar nachtleger neder, liet den elleboog op hare
@@ -7256,7 +7220,7 @@ knie rusten, legde haar hoofd in de hand, en nu barstte de steeds
 geweldiger aanwassende en zwellende vloed der hartstocht, die haar had
 aangegrepen, in eene, in een overvloedigen en warmen tranenstroom uit.
 
-Zóo had zij nog nooit geweend! Dit reine, verkwikkende tranenvocht
+Zóo had zij nog nooit geweend! Dit reine, verkwikkende tranenvocht
 was met geen smart of bitterheid vermengd. Het was of in de ziel der
 weenende, wonderbloemen van ongekende pracht en heerlijkheid hare
 kelken openden. En toen hare tranen eindelijk verdroogden, werd het al
@@ -7296,7 +7260,7 @@ moet het hem gekost hebben zich zoo te beheerschen! De gedachte dat ook
 zij rein was en zijner niet onwaardig, vervulde hare ziel met vreugde,
 en een gevoel van dankbaarheid zonder wederga welde in hare ziel op.
 
-De liefde, die zich op dien éenen man had gericht, schoot nu vleugelen
+De liefde, die zich op dien éenen man had gericht, schoot nu vleugelen
 aan, breidde zich uit over al wat leefde in het heelal, en ging
 over in een gebed. Na eene diepe ademhaling hief zij de oogen en de
 handen op. Zij verlangde ieder schepsel, al het geschapene liefde te
@@ -7319,7 +7283,7 @@ en zij gedacht de strenge taal, die zij uit Dorothea's mond over
 den Venus-dienst had gehoord, toen zij haar eens verteld had, hoe
 de inwoners van Arelate de kunst verstonden om feest te vieren. En
 Polycarpus, wiens hart zoo vol liefde was, dacht gewis als zijne
-moeder, en zij zag hem daar vóor haar zooals hij, achter zijne ouders
+moeder, en zij zag hem daar vóor haar zooals hij, achter zijne ouders
 en naast zijne zuster Marthana, en vaak met deze hand in hand, naar de
 kerk ging. De zoon van den senator had altijd een vriendelijken blik
 voor haar, doch niet bij deze wandeling naar den tempel van den god,
@@ -7330,7 +7294,7 @@ verbond in het gezin van Petrus een teedere neiging aller harten.
 Bij deze gedachte viel haar in, dat Paulus haar kort geleden geraden
 had, zich tot den gekruisigden god der christenen te wenden, die
 met gelijke liefde jegens allen vervuld was. Voor dezen boog ook
-Polycarpus de knieën, misschien juist in deze ure, en wanneer zij
+Polycarpus de knieën, misschien juist in deze ure, en wanneer zij
 hetzelfde deed, zou haar gebed met het zijne samensmelten, en dan
 was zij toch met den geliefden jonkman, van wien alles haar scheidde,
 aan dezelfde plaats vereenigd.
@@ -7361,14 +7325,14 @@ een ander man?
 
 "Maar was ik dan werkelijk de echte en rechte vrouw van dien
 afzichtelijken booswicht, die mij aan een ander heeft verkocht? Hij
-is zóo vreemd aan mijn hart, zóo vreemd, als had ik hem nooit met de
+is zóo vreemd aan mijn hart, zóo vreemd, als had ik hem nooit met de
 oogen gezien. En toch, geloof mij, ik wensch hem geen kwaad toe, en
 wil tevreden zijn, wanneer ik slechts niet weder tot hem terug moet
 keeren. Als kind was ik bang voor kikvorschen. Mijne broertjes en
 zusjes wisten dat, en eens legde mijn broeder Licinius mij zulk een
 groot beest, dat hij gevangen had, op den hals. Ik kreeg eene rilling
 en schreeuwde zoo hard ik kon, want het was zoo afschuwelijk nat en
-koud, dat ik het niet beschrijven kan. En zóo, juist zoo is het mij
+koud, dat ik het niet beschrijven kan. En zóo, juist zoo is het mij
 sedert dien dag in Rome altijd geweest, als Phoebicius mij aanraakte,
 en toch durfde ik niet schreeuwen als hij het deed.
 
@@ -7398,7 +7362,7 @@ beeld van eene vriendelijke, schoone jongelingsgestalte.
 
 Zij had het model van Polycarpus' in verheven arbeid uitgevoerden
 "goeden herder" gezien en de aanminnige trekken van dat gelaat niet
-vergeten. Dat beeld was haar zóo wel bekend, zij was er zóo mede
+vergeten. Dat beeld was haar zóo wel bekend, zij was er zóo mede
 vertrouwd, als wist zij, wat zij toch niet vermoedde, dat zijzelve
 voor een deel dat werk had doen slagen.
 
@@ -7432,7 +7396,7 @@ het af, terwijl hij elk harer bewegingen met zijne blikken volgde,
 en dan voor haar bleef staan en zijne armen opende, wijd--wijd....
 
 Zij verschrikte, drukte de handen voor hare oogen en wierp zich aan
-zijne geliefde borst, die zoo vol liefde vóor haar was. Zij wilde
+zijne geliefde borst, die zoo vol liefde vóor haar was. Zij wilde
 onder het storten van heete tranen hare armen slaan om den hals van den
 dierbaren jonkman. Doch daar verdween reeds het vriendelijk droombeeld,
 want een vluchtig schijnsel van licht verlichtte de donkere ruimte
@@ -7509,7 +7473,7 @@ hij het, ofwel Polycarpus, die haar zocht?
 Als verbijsterd drukte zij beide handen tegen haar hart. Zij gevoelde
 zich gedrongen om te roepen, maar waagde het toch niet. Hare tong
 weigerde haar den dienst. Met angstige spanning luisterde zij naar
-het geluid der stappen, die recht vóor haar uit meer en meer naderden.
+het geluid der stappen, die recht vóor haar uit meer en meer naderden.
 
 De nachtelijke wandelaar merkte de schemering op van haar wit gewaad
 en riep haar bij den naam.
@@ -7527,7 +7491,7 @@ in het akelig donker. Had ik mijn hondje nog maar bij mij gehad,
 dat was ten minste een levend wezen."
 
 "Ik heb mij gehaast zooveel ik kon," hernam Paulus. "De paden zijn
-hier minder effen dan de wandelwegen te Alexandrië in de Canobische
+hier minder effen dan de wandelwegen te Alexandrië in de Canobische
 straat, en daar ik niet evenals de Cerberus, die aan de voeten van
 Serapis zit, drie halzen heb, zoo zou het wijzer van mij geweest zijn,
 indien ik wat minder haastig tot u ware terug gekeerd. De stormvogel
@@ -7538,7 +7502,7 @@ terug en laat mij wat ik hier voor u op den arm draag in den drogen
 gang leggen. Ik breng goede tijding. Morgen avond breken wij op,
 tegen dat de duisternis valt. Ik heb voor een vaartuig gezorgd,
 dat ons naar Klysma zal brengen, en vandaar geleid ikzelf u naar
-Alexandrië. In het schaapsvel dat ik hier heb zult gij de kleederen
+Alexandrië. In het schaapsvel dat ik hier heb zult gij de kleederen
 en den sluier van eene Amalekietische vrouw vinden. Als uw spoor
 voor Phoebicius verborgen zal blijven, dan moet gij u deze vermomming
 laten welgevallen, want zoodra de lieden daarbeneden u zien, zooals
@@ -7548,7 +7512,7 @@ hun verschenen was, haastig verder verspreiden tot in de oase."
 
 "Maar ik meen dat ik hier goed verborgen ben," antwoordde Sirona. "Ik
 ben bang voor dien zeetocht. En al gelukte het ons ook zonder
-tegenspoed Alexandrië te bereiken, dan weet ik toch niet...."
+tegenspoed Alexandrië te bereiken, dan weet ik toch niet...."
 
 "Het is mijne zaak dan voor u te zorgen," viel Paulus haar in de
 rede, met eene zekerheid, die bijna overmoedig scheen en Sirona
@@ -7571,7 +7535,7 @@ zonderlinge beschermer haar toezegde! Thans echter hadden al deze
 dingen voor haar niet de minste aantrekkelijkheid, en met het vaste
 voornemen Paulus, dien zij begon te mistrouwen, in geen geval te
 volgen, antwoordde zij, terwijl zij zijn groet koel beantwoordde:
-"Vóor morgen avond verloopen nog vele uren, waarin wij dit alles
+"Vóor morgen avond verloopen nog vele uren, waarin wij dit alles
 overleggen kunnen."
 
 Terwijl de Alexandrijn met veel moeite vuur ontstak, bleef zij weder
@@ -7585,7 +7549,7 @@ Paulus nam terstond eene scherf, trok een draad uit zijn gescheurd
 wollen kleed, draaide dien in elkander, legde hem als een pit in de
 vette vloeistof, stak hem aan zijn langzaam opflikkerend vuurtje
 aan, en gaf Sirona dit meer dan eenvoudige lichtje in de hand met
-de woorden: "Hiermede zult gij geholpen zijn. In Alexandrië zal ik
+de woorden: "Hiermede zult gij geholpen zijn. In Alexandrië zal ik
 echter voor lampen zorgen, die beter gezien mogen worden en door
 knapper kunstenaars gemaakt zijn."
 
@@ -7650,7 +7614,7 @@ bliksem, de bij stroomen neervallende regen en de duisternis van
 den nacht hielden hem niet tegen, en terwijl hij doornat en dood
 moede, onder allerlei gevaren al tastend van rots tot rots opsteeg,
 dacht hij aan niets dan aan haar, en hoe hij haar het zekerst naar
-Alexandrië kon overbrengen en dáar met alles omgeven, wat maar ooit
+Alexandrië kon overbrengen en dáar met alles omgeven, wat maar ooit
 eene vrouw aangenaam kan zijn. Niets, volstrekt niets begeerde hij voor
 zichzelven, en wat hij overlegde en de plannen die hij maakte, hadden
 enkel en alleen betrekking op hetgeen hij voor haar zou kunnen doen.
@@ -7692,7 +7656,7 @@ ruimte. Maar het bestraalde het hoofd, den hals en de armen, die met
 een eigen licht schenen te schitteren, en het lichtend vermogen van
 de zwakke vlam te verhoogen en te wijden.
 
-Paulus bleef met ingehouden adem op zijne knieën liggen, en zijne
+Paulus bleef met ingehouden adem op zijne knieën liggen, en zijne
 blikken vestigden zich met klimmende aandoening op het lieflijk beeld
 der slapende. Sirona droomde. Haar met blonde lokken omgeven hoofd
 rustte op een hoog kussen van kruiden, en haar zacht blozend gelaat
@@ -7722,7 +7686,7 @@ als door eene plotselinge verschijning verschrikt, achteruit ging, en
 zijne blikken, in plaats van op den rooden mond, op de hand vestigde,
 die op het voorhoofd van de slapende rustte. Het licht van het lampje
 weerspiegelde zich in een gouden ring aan Sirona's vinger en bestraalde
-helder een onyx, waarin het beeld van de godin der stad Antiochië,
+helder een onyx, waarin het beeld van de godin der stad Antiochië,
 Tyche, die een bol op het hoofd en de hoorn van Amalthea in de hand
 draagt, gesneden was.
 
@@ -7741,7 +7705,7 @@ Eindelijk riep hij Sirona met luider stem, en toen zij hevig verschrikt
 ontwaakte, vroeg hij dringend: "Wie gaf u dien ring daar?"
 
 "Phoebicius heeft mij dien ring geschonken," antwoordde de
-Gallische. "Hij zeide dat hij dien, vele jaren geleden, in Antiochië
+Gallische. "Hij zeide dat hij dien, vele jaren geleden, in Antiochië
 ten geschenke had gekregen, en dat hij door een groot kunstenaar
 gesneden was. Maar ik ben er niet meer op gesteld, en wanneer hij u
 bevalt, moogt gij hem hebben."
@@ -7749,13 +7713,13 @@ bevalt, moogt gij hem hebben."
 "Werp hem weg," riep Paulus, "want hij brengt u geen geluk!"
 
 Daarop herstelde hij zich, ging met gebogen hoofd naar buiten, wierp
-zich daar op den natten steenbodem vóor den haard neder en riep:
+zich daar op den natten steenbodem vóor den haard neder en riep:
 "Magdalena, gij reinste! Uit eene Glycera zijt gij eene heilige
 martelares geworden en hebt gij den weg ten hemel gevonden. Ook ik
 had mijne reis naar Damascus, en vermeette mij den naam van Paulus
 aan te nemen, en nu.... nu....?"
 
-Door vertwijfeling aangegrepen sloeg hij zich vóor het voorhoofd en
+Door vertwijfeling aangegrepen sloeg hij zich vóor het voorhoofd en
 zuchtte: "Alles, alles te vergeefs!"
 
 
@@ -7792,7 +7756,7 @@ dat ten hemel leidt, en zich niet van den goeden weg laat afdringen,
 hem komt den zegepalm toe. Maar ik, ik wandel eenzaam daarheen, en
 een knaap en eene vrouw, die mij tegenkomen, dreigen en wenken mij,
 en ik vergeet mijn levensdoel en begeef mij in den modderpoel van den
-booze. Neen, zóo niet, niet hier kan ik vinden wat ik najoeg! Maar
+booze. Neen, zóo niet, niet hier kan ik vinden wat ik najoeg! Maar
 hoe dan, waar dan?--Verlicht mij, Heer, en zeg mij wat ik doen moet!"
 
 Onder deze gedachten richtte hij zich op, knielde neder en bad uit
@@ -7865,7 +7829,7 @@ nemen, en luisterde. Hij kende elke rots in de nabijheid der bron,
 en toen het zonderling gesteun zich andermaal liet hooren, wist hij
 dat het van eene plaats kwam, waar hij vaak had gerust. Want eene
 groote vlakke rots, door een stevigen pijler van graniet gesteund,
-stak dáar ver boven het andere gesteente uit, en verleende zelfs op
+stak dáar ver boven het andere gesteente uit, en verleende zelfs op
 den middag, wanneer nergens een voet breed schaduw was te vinden,
 beschutting tegen de zonnestralen. Misschien had een gewond dier
 onder dat dak, hetwelk ook de regen afweerde, een schuilplaats gezocht.
@@ -7873,7 +7837,7 @@ onder dat dak, hetwelk ook de regen afweerde, een schuilplaats gezocht.
 Paulus ging behoedzaam vooruit. Daar klonk het steunen luider en
 smartelijker dan te voren, en--er viel niet aan te twijfelen, het
 was de klaagtoon van een mensch. De Anachoreet slingerde opeens den
-steen weg, wierp zich op de knieën en vond weldra op den drogen bodem
+steen weg, wierp zich op de knieën en vond weldra op den drogen bodem
 onder het steenen afdak, in den uitersten hoek van deze schuilplaats,
 een roerloos menschelijk lichaam.
 
@@ -7917,7 +7881,7 @@ in den schoot van den Anachoreet rustte, nog meer uitkomen.
 
 "Hij sterft," prevelde Paulus en keek in doodsangst, met ingehouden
 adem en naar hulp uitziende, naar beneden in het dal en naar de
-hoogten boven hem. Daar vóor hem lag de majestueuse bergmassa, door
+hoogten boven hem. Daar vóor hem lag de majestueuse bergmassa, door
 het morgenrood in gloed gezet, omgeven door fijne lichtende nevelen,
 de berg, waar de Heer in steenen tafelen de wet voor zijn volk en alle
 volken had gegrift, en het was hem als zag hij de reuzengestalte van
@@ -7934,7 +7898,7 @@ luider. Half verbijsterd van aandoening, vernamen zijne ooren niet
 anders dan dat vreeselijk bevel: "Gij zult niet dooden!" en dan dat
 andere: "Gij zult niet begeeren uws naasten vrouw!" en voorts het
 derde: "Gij zult niet echtbreken!" en eindelijk het vierde: "Gij
-zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben!" Wie éen van
+zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben!" Wie éen van
 deze geboden overtreedt, die is verdoemd, en hij, hij had ze allen
 overtreden, overtreden op het doornig pad tot het zalige leven!
 
@@ -7943,7 +7907,7 @@ naar den berg op.
 
 "Wat was dat?"
 
-Op den top van den Sinaï, vanwaar de Pharanietische wachters
+Op den top van den Sinaï, vanwaar de Pharanietische wachters
 gewoon waren uit te zien, woei een doek, ten teeken dat er vijanden
 naderden. Hij bedroog zich niet. En toen hij nu, met het oog op het
 naderend gevaar, zijne krachten verzamelde, en weder in staat was
@@ -7997,7 +7961,7 @@ die doodziek is. Haast u naar beneden in de oase, en zeg den senator,
 zeg vrouw Dorothea...."
 
 "Ik heb thans wel wat anders te doen," viel de herderin hem in de rede,
-"Hermas zendt mij naar Galasius, Psoës en Doelas, om ze te roepen. Als
+"Hermas zendt mij naar Galasius, Psoës en Doelas, om ze te roepen. Als
 ik beneden in de oase kwam, dan sloten ze mij op, en lieten mij niet
 meer naar den berg terugkeeren.--Wat is er toch met dien armen jongen
 gebeurd? Maar wat komt het er op aan? Heden is er wat anders voor
@@ -8020,14 +7984,14 @@ op zijn schouder en droeg hem haastig den berg op naar zijn hol.
 
 Eer hij dit bereiken kon hoorde hij voetstappen en een luiden kreet
 van smart. Weinige oogenblikken later stond Sirona aan zijne zijde en
-riep op hartstochtelijken toon: "Ja, hij is het! En zóo, zóo! Maar
-hij moet leven, want ware hij dood, dan zou uw god der liefde zóo
-onverbiddelijk, zóo hard, zóo wreed zijn, dan zou.... dan zou...."
+riep op hartstochtelijken toon: "Ja, hij is het! En zóo, zóo! Maar
+hij moet leven, want ware hij dood, dan zou uw god der liefde zóo
+onverbiddelijk, zóo hard, zóo wreed zijn, dan zou.... dan zou...."
 
 Zij kon niet meer spreken, want tranen verstikten hare stem. Zonder
 op haar klagen te letten, ging Paulus haar haastig voor, trad het hol
 binnen, legde den bewustelooze op hare legerstede neder, en zeide,
-toen Sirona zich op de knieën wierp en hare lippen op de slappe hand
+toen Sirona zich op de knieën wierp en hare lippen op de slappe hand
 van den jongeling drukte, ernstig maar vriendelijk: "Wanneer gij hem
 waarlijk liefhebt houd dan op met klagen! Hij is hier aan het hoofd
 sedert gisteren zwaar gewond. Ik heb zijne wond gewasschen. Verbind
@@ -8037,7 +8001,7 @@ wrijven, hem brood en eenige druppels wijn geven. Dat alles zult gij,
 benevens olie--want gij zult ook licht noodig hebben--in den kleinen
 kelder hiernaast vinden.
 
-"Ik moet nu naar de broeders, en keer ik vóor morgen niet terug,
+"Ik moet nu naar de broeders, en keer ik vóor morgen niet terug,
 laat het dan aan de moeder van den armen jongeling over hem verder
 te verplegen. Zeg haar ook dat ik, Paulus, in toorn hem deze wonde
 heb toegebracht. Zij moge het mij vergeven, als zij kan, en ook
@@ -8050,7 +8014,7 @@ van het hol. Sirona verschrikte en riep: "Dat is de Romeinsche tuba:
 ik ken den toon. Phoebicius zal hier voorbij trekken!"
 
 "Hij doet zijn plicht," viel Paulus haar in de rede. "En thans nog
-dit ééne. Ik zag in den afgeloopen nacht aan uw hand een ring met
+dit ééne. Ik zag in den afgeloopen nacht aan uw hand een ring met
 een onyx."
 
 "Daar ligt hij," antwoordde Sirona, en wees naar het uiterste einde
@@ -8109,7 +8073,7 @@ op de roovers neer te rollen of te slingeren.
 Men had ook in den rotsbodem van de door den muur ingeslotene vlakte
 een waterput geboord, en droeg zorg dat deze altijd was gevuld. Zulke
 maatregelen van voorzichtigheid waren noodig, want van twee zijden
-dreigde den Anachoreten gevaar. Vooreerst van de Ismaëlietische
+dreigde den Anachoreten gevaar. Vooreerst van de Ismaëlietische
 Saracenen, die uit het oosten op hunne rooftochten de berg- en
 oase-bewoners overvielen en plunderden, even snel vluchtende als zij
 onverwacht aangrepen. Ten anderen van de Blemmyers, de onbeschaafde
@@ -8157,9 +8121,9 @@ niet iemand de Anachoreten gewaarschuwd had. Die man was Hermas.
 
 De jongeling had, gehoorzaam aan het bevel van Paulus, drie van diens
 goudstukken bij zich gestoken, zich van pijl en boog en wat brood
-voorzien, en vervolgens, nadat hij vóor den ingang van het hol zijns
+voorzien, en vervolgens, nadat hij vóor den ingang van het hol zijns
 vaders den sluimerende een zachten groet had toegeroepen, zich naar
-Raïthoe begeven. Blijmoedig in het gevoel van zijne mannelijke kracht,
+Raïthoe begeven. Blijmoedig in het gevoel van zijne mannelijke kracht,
 trotsch op de moeielijke taak een aanstaand krijgsman waardig, die hem
 was opgelegd en die hij dankbaar had aanvaard, om haar te volbrengen,
 zij het ook ten koste van zijn leven, snelde hij bij het licht der
@@ -8180,7 +8144,7 @@ het hart drong en sneller aan zijne slapen begon te kloppen, hield
 hij geheel en al op te denken, en het eenige wat hem voortdreef was
 enkel de wensch, zijn naaste doel zoo spoedig mogelijk te bereiken.
 
-In de derde namiddagure zag hij van verre de palmen van Raïthoe, en met
+In de derde namiddagure zag hij van verre de palmen van Raïthoe, en met
 nieuwe krachtsinspanning ijlde hij daarheen. Eer de zon onderging,
 had hij den hem door Paulus aangewezen Anachoreten medegedeeld,
 dat de Alexandrijn hunne uitnoodiging afsloeg en besloten was op den
@@ -8201,7 +8165,7 @@ van zijn binnenste gevolgd, dan zou hij zich omgekeerd hebben en op
 de vlucht zijn gegaan. Doch reeds had zijn helder oog den matten en
 onderzoekenden blik van den centurio ontmoet, en zich schamende over
 zichzelven bleef hij staan, sloeg de armen over elkaar en verwachtte
-den naderenden Galliër trotsch en onbeschroomd.
+den naderenden Galliër trotsch en onbeschroomd.
 
 Talib had den jonkman vroeger aan zijns vaders zijde gezien en herkende
 hem. Hij vroeg hem dus of hij reeds lang hier was, of regelrecht van
@@ -8209,7 +8173,7 @@ den berg kwam.
 
 Hermas antwoordde overeenkomstig de waarheid, en wist nu dat
 de centurio het niet op hem gemunt had. Op dit punt geheel gerust
-gesteld, zag hij den Galliër niet zonder nieuwsgierigheid aan, en er
+gesteld, zag hij den Galliër niet zonder nieuwsgierigheid aan, en er
 speelde een lachje om zijn mond, toen hij zag hoe zich die magere,
 door den langen en snellen rit afgematte oude man, nauwelijks meer op
 zijn beest in evenwicht kon houden, en hij daarbij bedacht, dat deze
@@ -8234,13 +8198,13 @@ en heeft...."
 
 "Wat zij misdreven heeft, gaat mij alleen aan," viel Phoebicius zijn
 begeleider bits in de rede. "Ik hoop dat die daar beter gezien heeft
-dan gij, daar gij die huilende weduwe uit Aïla met haar kind op den
+dan gij, daar gij die huilende weduwe uit Aïla met haar kind op den
 arm, die de karavaan achterna liep, voor Sirona hebt gehouden.--Hoe
 heet gij, knaap?"
 
 "Hermas," antwoordde de aangesprokene. "En wie zijt gij?"
 
-De Galliër opende den mond tot een heftig antwoord, maar hij hield het
+De Galliër opende den mond tot een heftig antwoord, maar hij hield het
 terug en zeide: "Ik ben de centurio des keizers en vraag u hoe de vrouw
 er uitzag, die gij gezien hebt, en waar gij haar hebt aangetroffen?"
 
@@ -8259,7 +8223,7 @@ en het hazenwindje dat haar volgde noemde zij Jambe."
 "In het visschersdorp aan den voet van den berg," antwoordde
 Hermas. "Zij steeg in een bootje en voer weg."
 
-"Naar het noorden?" vroeg de Galliër.
+"Naar het noorden?" vroeg de Galliër.
 
 "Ik geloof het wel," antwoordde Hermas, "maar ik weet het niet,
 want ik had haast en kon haar niet nakijken."
@@ -8326,7 +8290,7 @@ Hij begon op nieuw te roeien en begreep intusschen, dat hij wat
 beters te doen had dan aan eene vrouw te denken. Het gelukte hem
 ook gemakkelijk Sirona geheel te vergeten, want in de eerstvolgende
 dagen wachtten hem alle ervaringen van het krijgsleven. Er waren
-nauwelijks twee uren na zijne afvaart van Raïthoe verloopen, toen hij
+nauwelijks twee uren na zijne afvaart van Raïthoe verloopen, toen hij
 een ander werelddeel betrad. Zoodra hij eene veilige ligplaats voor
 zijne boot had gevonden, sloop hij in het gebergte om de Blemmyers
 te beloeren. Reeds op den eersten dag bereikte hij het dal, waarin
@@ -8343,8 +8307,8 @@ Zoodra het donker werd naderde de Anachoreet in zijn vaartuig de plek,
 waar de overtocht zou plaats hebben, en toen de Blemmyers in dien
 vreeselijken onweersnacht hunne eerste boot in het water trokken,
 zeilde Hermas den vijanden vooruit, landde met groot gevaar aan de
-westelijke helling van den berg en beklom zoo snel hij kon den Sinaï,
-om de Pharanietische wachters op de uitkijkposten te waarschuwen. Vóor
+westelijke helling van den berg en beklom zoo snel hij kon den Sinaï,
+om de Pharanietische wachters op de uitkijkposten te waarschuwen. Vóor
 zonsopgang bereikte hij de moeielijk te beklimmen toppen, wekte
 de trage verspieders, die hunne posten hadden verlaten, en vloog,
 eer deze de wachttorens bestegen, de vanen geheschen en de metalen
@@ -8356,7 +8320,7 @@ den ouden man water gehaald, ook nadat die nieuwe, zwaarmoedige en
 knorrige verpleger in Paulus' plaats was gekomen. Zij leefde van
 wortels en het brood, dat de kranke haar gaf, en legde zich des
 nachts in eene haar sedert lang bekende diepe en droge rotsspleet
-te slapen neder. Vóor zonsopgang verliet zij hare harde legerstede,
+te slapen neder. Vóor zonsopgang verliet zij hare harde legerstede,
 om de kruik van den lijder te vullen en met Stephanus over Hermas
 te spreken. Zij bewees den ouden man gaarne een dienst, daar zij
 van zijne lippen, zoo vaak zij tot hem kwam, den naam zijns zoons
@@ -8376,7 +8340,7 @@ van dien overtocht zijns zoons om op kondschap uit te gaan door Paulus
 slechts verzonnen, om den kranke te sparen en langzamerhand aan het
 verlies van zijn kind te gewennen. Toch wilde zij maar al te gaarne
 gelooven dat Hermas leefde, en wanneer zij zich eerst laat in den
-avond uit de nabijheid van het hol verwijderde, en reeds vóor de zon
+avond uit de nabijheid van het hol verwijderde, en reeds vóor de zon
 was opgegaan de kruik van den kranke wederom vulde, dan geschiedde
 dit alleen omdat zij zich overtuigd hield, dat hij die verdwenen was
 bij zijn terugkeer niemand eerder zou opzoeken dan zijn vader.
@@ -8432,7 +8396,7 @@ weerspiegelde zich zoo helder en rein de zalige zonneschijn van haar
 hart, dat dezelfde snaren weerklonken in de ziel van den jongeling,
 en hij ook haar een vroolijk welkom toeriep.
 
-Zóo had hij haar nog nooit begroet. Even als een frissche dronk,
+Zóo had hij haar nog nooit begroet. Even als een frissche dronk,
 waarmede eene vriendelijke hand de lippen van een versmachtende nadert,
 zoo verkwikte de toon zijner stem haar arm, gemarteld hart. Hare ziel
 gevoelde zich zoo rijk in verrukking, zoo vervuld van dankbaarheid als
@@ -8457,7 +8421,7 @@ komen. Is Paulus bij mijn vader?"
 "Neen, maar ik weet waar hij zich ophoudt."
 
 "Dan moet gij hem roepen," hernam de jongeling. "Hem eerst, en dan
-Gelasius en Psoës en Doelas, en wien gij maar van de kluizenaars
+Gelasius en Psoës en Doelas, en wien gij maar van de kluizenaars
 vindt. Zij moeten zich allen verzamelen in het kasteel bij den
 ijlweg. Ik zal thans mijn vader daarheen brengen. Maak gij echter
 voort en toon, dat men u vertrouwen kan."
@@ -8505,13 +8469,13 @@ vervolging had hen naar de woestijn gedreven, maar de hoop op eene
 overwinning, die moeielijker dan eenige andere te behalen was.
 
 Alle Anachoreten, die zich bij de wachtposten verzameld hadden,
-waren Egyptenaars en Syriërs, en vooral onder de eerste bevonden zich
+waren Egyptenaars en Syriërs, en vooral onder de eerste bevonden zich
 velen, die reeds in den dienst van de oude goden uit hun vaderland
 zekere voorliefde hadden getoond voor onthouding en boete, en nu
 als christenen zulke plaatsen kozen tot het tooneel hunner vrome
 oefeningen, waar de Heer zich aan zijne uitverkorenen geopenbaard
-had. Later werd niet alleen de Sinaï maar ook de geheele landstreek
-van Petraeïsch Arabië, die, naar men zegt, de joden na hun uittocht
+had. Later werd niet alleen de Sinaï maar ook de geheele landstreek
+van Petraeïsch Arabië, die, naar men zegt, de joden na hun uittocht
 onder aanvoering van Mozes doortrokken, met asceten van dezelfde soort
 bevolkt, welke aan de plekken waar zij zich nederzetten de namen gaven
 van de in den bijbel voorkomende rustplaatsen, waar het uitverkoren
@@ -8524,7 +8488,7 @@ Het dreigend gevaar had al deze verachters van de wereld en het
 leven, die het oog onafgebroken op den dood gericht hielden, met
 stormachtige drift bij den wachttoren saamgebracht. De oude Kosmas
 alleen, die zich met zijne vrouw, die hier gestorven was, op den
-Sinaï had teruggetrokken, was in zijn hol gebleven, en verklaarde zijn
+Sinaï had teruggetrokken, was in zijn hol gebleven, en verklaarde zijn
 lotgenoot Gelasius, die hem drong te vluchten, dat hij te vreden zou
 zijn, op welken tijd of van welke plaats de Heer hem ook opriep. Het
 lag in Gods hand of de ouderdom dan wel een pijlschot voor hem de
@@ -8580,9 +8544,9 @@ beneden te wentelen. Komt het tot een strijd, dan zien mijne oude
 soldatenoogen, hoe dof zij ook geworden zijn, met behulp der uwen
 toch veel, waarvan gij jongeren partij kunt trekken. Maar voor alle
 dingen is noodig, opdat de roovers het niet te gemakkelijk hebben,
-dat hier éen het bevel voert en dat de anderen gehoorzamen."
+dat hier éen het bevel voert en dat de anderen gehoorzamen."
 
-"Gij, mijn vader," sprak hierop de Syriër Salatiël, "hebt in het
+"Gij, mijn vader," sprak hierop de Syriër Salatiël, "hebt in het
 leger des keizers gediend, en bij den laatsten aanval uw moed en uwe
 krijgskunst getoond. Wees gij onze bevelhebber!"
 
@@ -8604,7 +8568,7 @@ maar in lichaamskracht en in wilden moed is hij uw meerdere. Wie
 onder u zou zich in zijne plaats willen stellen, wanneer gij hem als
 aanvoerder verwerpt?"
 
-"Orion van Saïs," riep een der Anachoreten, "is groot en sterk. Als
+"Orion van Saïs," riep een der Anachoreten, "is groot en sterk. Als
 hij wilde...."
 
 Maar Orion weigerde bepaald dit gevaarlijk ambt op zich te nemen,
@@ -8633,9 +8597,9 @@ afscheid, want hij hoorde de Romeinsche krijgstrompet en den trommel
 van de jeugdige manschappen uit Pharan, die langs den ijlweg naar boven
 kwamen, om den vijand tegen te trekken. Hij wist waar de hoofdmacht
 der Blemmyers stond en deelde dit den centurio Phoebicius en den
-bevelhebber der Pharanieten mede. De Galliër deed Hermas eenige korte
+bevelhebber der Pharanieten mede. De Galliër deed Hermas eenige korte
 vragen. Hij had den jonkman terstond weder herkend, want sedert hij
-hem aan de haven van Raïthoe had aangetroffen, kon hij zijne oogen,
+hem aan de haven van Raïthoe had aangetroffen, kon hij zijne oogen,
 die hem aan Glycera herinnerden, niet vergeten. Nadat hij snelle
 en bepaalde antwoorden ontvangen had, deelde hij haastig en met
 omzichtigheid zijne bevelen uit.
@@ -8655,11 +8619,11 @@ geval kon de centurio zich met de zijnen in het kasteel terugtrekken,
 en zich aldaar verdedigen, tot de soldaten uit de naburige havenplaats,
 naar wie men boden had uitgezonden, tot ontzet kwamen opdagen.
 
-De bevelen van den Galliër werden onverwijld opgevolgd, en Hermas
+De bevelen van den Galliër werden onverwijld opgevolgd, en Hermas
 marcheerde aan de spits van de hem toevertrouwde schare zoo trots en
 zich van zijne kracht bewust, als ware hij een keizerlijk veteraan,
 die zijn legioen in het veld voert. Hij droeg pijl en boog op den rug,
-en een strijdbijl, dien hij in Raïthoe gekocht had, in de hand.
+en een strijdbijl, dien hij in Raïthoe gekocht had, in de hand.
 
 Mirjam beproefde de door hem aangevoerde krijgers te volgen, doch
 hij merkte haar op en riep haar toe: "Op de wacht, kind, bij mijn
@@ -8713,7 +8677,7 @@ vermaning van den Alexandrijn hierheen en daarheen, en de meesten
 voegden zich eindelijk bij de ouden en zwakken, wier lofzangen steeds
 klagender werden, hoe meer het gevaar naderde.
 
-Het luidst jammerde de groote Saïet Orion. Deze riep met opgeheven
+Het luidst jammerde de groote Saïet Orion. Deze riep met opgeheven
 handen: "Wat wilt gij van ons armen, o Heer? Toen Mozes uw uitverkoren
 volk op deze plaats slechts veertig dagen liet, viel het dadelijk
 van u af, en wij, wij brengen ook zonder aanvoerder ons leven door
@@ -8722,7 +8686,7 @@ en alle lijden op ons genomen, om u welbehagelijk te zijn! En nu razen
 weder die afschuwelijke heidenen rondom ons, en willen ons dooden. Is
 dat de prijs van onzen strijd en ons standvastig lijden?"
 
-De ouderen stemden in met de klacht van den man uit Saïs. Maar Paulus
+De ouderen stemden in met de klacht van den man uit Saïs. Maar Paulus
 trad in hun midden, berispte hunne kleinmoedigheid en smeekte hen met
 warme, dringende woorden op hunne posten terug te keeren, opdat ten
 minste de muur aan de gemakkelijker te beklimmen oostelijke helling
@@ -8734,7 +8698,7 @@ Reeds maakten eenige Anachoreten zich gereed, om de vermaning van den
 Alexandrijn te volgen, toen een ontzettend gehuil zich dicht bij den
 voet van hun toevluchtsoord hooren liet. Dit was het geschreeuw van
 de Blemmyers, die de Pharanieten vervolgden. Vol angst drongen zij
-weder op éen hoop te zamen. Toen de Syriër Salatiël, die zich aan
+weder op éen hoop te zamen. Toen de Syriër Salatiël, die zich aan
 den rand van de helling gewaagd en over den schouder van den ouden
 Stephanus in de vlakte gezien had, met de bange kreet: "De onzen
 vluchten!" naar zijne metgezellen terugvloog, schreeuwde Gelasius
@@ -8750,9 +8714,9 @@ Paulus had zich, buiten zichzelven en radeloos, van de klagenden
 afgewend, en ging met Stephanus den loop van den strijd na. De
 Blemmyers waren in groote menigte komen opdagen, en hun aanval,
 dien de Pharanieten eerst slechts in schijn moesten ontwijken, was
-zoo geweldig, dat én deze én de strijdgenooten, die zich met hen
+zoo geweldig, dat én deze én de strijdgenooten, die zich met hen
 in de vlakte vereenigden, niet in staat waren weerstand te bieden,
-en teruggedrongen werden tot dáar waar de kloof van den ijlweg
+en teruggedrongen werden tot dáar waar de kloof van den ijlweg
 smaller werd.
 
 "Het gaat niet, zooals wij gewenscht hadden," zeide Stephanus. "En die
@@ -8763,7 +8727,7 @@ De Anachoreten zagen zijne gebaren, gelijk aan die van een
 vertwijfelende. "Verlaat ons dan alles?" riep Sergius uit. "Waarom
 ontsteekt het doornbosch zijn vuur niet, om de misdadigers in
 zijne vlammen te verteeren? Waarom zwijgt de donder? Waar zijn de
-bliksemschichten, die den top van den Sinaï omgaven? Waarom daalt er
+bliksemschichten, die den top van den Sinaï omgaven? Waarom daalt er
 geen duisternis neer, om de heidenen te verschrikken? Waarom splijt
 de aarde niet, om hen te verslinden als de bende van Kora?"
 
@@ -8788,7 +8752,7 @@ riep.
 mij daar neder."
 
 Eer hij den wensch van zijn vriend nog vervuld had, stond de bisschop
-in zijne hooge gestalte aan zijne zijde. Agapitus, de Cappadociër,
+in zijne hooge gestalte aan zijne zijde. Agapitus, de Cappadociër,
 was in zijne jeugd soldaat geweest. Hij had de grenzen van den
 ouderdom ter nauwernood overschreden, en was een waakzaam herder
 zijner gemeente. Toen de geheele jongelingschap van Pharan de
@@ -8804,7 +8768,7 @@ Zonder dat iemand het had gezien of gehoord, was hij tot aan den
 muur van het kasteel genaderd en getuige geweest van Paulus' hevige
 woorden. Thans stond hij met rollende oogen tegenover den Alexandrijn
 en verhief dreigend zijne krachtige hand, terwijl hij hem toeriep:
-"Waagt het een uitgebannene zóo tot zijne broeders te spreken? Wil een
+"Waagt het een uitgebannene zóo tot zijne broeders te spreken? Wil een
 handlanger van den Satan den strijders des Heeren bevelen geven? Dat
 zou u eene vreugde zijn, wanneer gij met uwe athletische armen den
 roem terug kondet winnen, die uwe door zonde en schuld ontzenuwde
@@ -8843,18 +8807,18 @@ vlucht, haalde dankbaar weder adem en maakte zich gereed om naar het
 slagveld af te dalen en zijne verwondde geloofsgenooten een woord van
 troost toe te spreken. Doch hij zou in het kasteel zelf gelegenheid
 vinden om zijn vromen plicht uit te oefenen; want de herderin, die hij
-reeds bij zijne aankomst had opgemerkt, stond vóor hem en zeide zeer
-verlegen, maar toch snel en duidelijk: "De kranke Stephanus dáar, heer
+reeds bij zijne aankomst had opgemerkt, stond vóor hem en zeide zeer
+verlegen, maar toch snel en duidelijk: "De kranke Stephanus dáar, heer
 bisschop, die de vader is van Hermas, en voor wien ik water draag,
 laat u smeeken bij hem te komen, want zijne wond is opengegaan en
 hij meent dat hij sterven zal."
 
 De bisschop volgde terstond deze roepstem met haastige schreden,
-en begroette den kranke, wiens wond door Paulus en de Saïet Orion
+en begroette den kranke, wiens wond door Paulus en de Saïet Orion
 reeds verbonden was, met eene vertrouwelijkheid, die hij gewoonlijk
 niet aan de overige boetelingen bewees. Hij kende den vroegeren naam
 en de lotgevallen van Stephanus reeds lang, en op zijn verlangen
-had Hermas zich bij de naar Alexandrië gezondene afgevaardigden
+had Hermas zich bij de naar Alexandrië gezondene afgevaardigden
 moeten aansluiten. Agapitus toch was van oordeel, dat niemand zich
 uit den levensstrijd mocht terugtrekken, alvorens hijzelf daaraan
 had deelgenomen. Stephanus reikte hem de hand, de bisschop zette
@@ -8905,7 +8869,7 @@ gevlucht; zij hadden zich slechts verstrooid en de rotsen beklommen,
 die de vlakte omringden. Thans schoten zij van daar met pijlen op
 hunne vijanden.
 
-"Waar zijn de Romeinen?" vroeg Agapitus driftig den Saïet Orion.
+"Waar zijn de Romeinen?" vroeg Agapitus driftig den Saïet Orion.
 
 "Zij trekken de kloof in, waardoor de weg hier naar boven leidt,"
 antwoordde de gevraagde. "Maar zie nu, zie die heidenen! De Heer
@@ -8918,7 +8882,7 @@ bij den muur?--Hoort gij dat? Ja! Dat was de Romeinsche tuba. Moed,
 broeders, de keizerlijke soldaten beschermen de zwakke zijde van
 het kasteel.--Maar hier! Ziet gij daar in de spleet die naakte
 gestalten? Hier met dit steenblok. Duw de schouders er krachtig
-tegen aan, Orion! Salatiël, nog een ruk! Daar laat hij reeds los,
+tegen aan, Orion! Salatiël, nog een ruk! Daar laat hij reeds los,
 daar rolt hij naar beneden! Als hij nu daar bij de spleet maar niet
 blijft hangen!--Neen! God lof, nu begint hij te vallen.--Dat was een
 slag! En nu! Zes vijanden van den Heer zijn in eens verpletterd."
@@ -8970,11 +8934,11 @@ links zijn de trappen!"
 
 "Daar zijn wij," antwoordde een barsche stem. "Mannen, blijft hier op
 den voorsprong staan en houdt het kasteel in het oog. Dreigt u gevaar,
-waarschuwt mij dan met de trompet. Ik klim naar boven; dáar van de
+waarschuwt mij dan met de trompet. Ik klim naar boven; dáar van de
 torenspits zal men kunnen zien hoever die honden gekomen zijn."
 
 Onder het spreken dezer woorden had Stephanus opmerkzaam zitten
-luisteren. Toen de Galliër weinige oogenblikken later den muur beklom,
+luisteren. Toen de Galliër weinige oogenblikken later den muur beklom,
 en naar binnen in het kasteel riep: "Is hier niemand die mij de
 hand reikt?" riep de kranke Paulus en zeide tot hem: "Til mij op en
 ondersteun mij, spoedig!"
@@ -8990,7 +8954,7 @@ hevig verschrikte, en die, niet wetende hoe zich te houden, nu eens
 den grijsaard, dan weder Paulus aanstaarde.
 
 Geen hunner kon woorden vinden om zijn gevoel uit te spreken. Doch
-Stephanus' oogen hingen aan het gelaat van den Galliër, en hoe
+Stephanus' oogen hingen aan het gelaat van den Galliër, en hoe
 langer hij hem aanzag, des te holler werden zijne eigene wangen,
 des te bleeker zijne lippen. Daarbij strekte hij nog altijd zijne
 hand naar den ander uit, misschien als teeken dat hij hem vergaf. Zoo
@@ -8999,7 +8963,7 @@ verliepen eenige pijnlijke oogenblikken.
 Eindelijk begon Phoebicius te begrijpen, dat hij in dienst des
 keizers den muur had beklommen, en in ontevredenheid over zichzelven
 stampvoetende, greep hij haastig de hand van den grijsaard. Nauwelijks
-echter gevoelde deze, dat de vingers van den Galliër de zijne
+echter gevoelde deze, dat de vingers van den Galliër de zijne
 aanraakten, of als door den bliksem getroffen kromp hij ineen, en
 met een heeschen kreet wierp hij zich op zijn doodvijand, die aan
 den rand van den muur stond.
@@ -9028,7 +8992,7 @@ gestreden, en ook hij heeft te vergeefs geworsteld."
 EEN EN TWINTIGSTE HOOFDSTUK.
 
 
-De kamp was geëindigd en de zon, die achter den heiligen berg
+De kamp was geëindigd en de zon, die achter den heiligen berg
 onderging, had de lijken van vele Blemmyers beschenen. Thans vonkelden
 de sterren aan den reinen hemel over de oase. Uit de kerk weerklonken
 lofgezangen, en in hare nabijheid, onder aan den heuvel waartegen
@@ -9037,7 +9001,7 @@ eene rij van lijkbaren beschenen, waarop onder groene palmtakken de
 in den strijd tegen de heidenen gevallen dapperen lagen.
 
 Thans zweeg het lofgezang, de deuren van het godshuis werden geopend,
-en Agapitus ging de zijnen vóor naar de gestorvenen. Zonder een woord
+en Agapitus ging de zijnen vóor naar de gestorvenen. Zonder een woord
 te spreken schaarde de gemeente zich in een halven cirkel rondom hare
 zwijgende broeders, luisterend naar den zegen, die haar herder over
 de edele offers uitsprak, die hun bloed hadden vergoten in den strijd
@@ -9094,7 +9058,7 @@ dadelijk: "Nog niets van Polycarpus?"
 
 Haar echtgenoot schudde ontkennend het hoofd. Zij zeide echter: "Hoe
 zou het ook mogelijk zijn! Hij zal op zijn vroegst uit Klysma of wel
-eerst uit Alexandrië schrijven."
+eerst uit Alexandrië schrijven."
 
 "Dat geloof ik ook," antwoordde Petrus en zag daarbij naar den
 grond. Vervolgens wendde hij zich tot Hermas en leidde hem naar zijne
@@ -9116,7 +9080,7 @@ weemoedig lachje: "Ik denk dat zij op den berg zijn."
 Dorothea pinkte een traan uit het oog en antwoordde: "Zij zullen daar
 Antonius zeker ontmoeten. Als zij Polycarpus eens vonden! En toch,
 zeker, ik zeg het niet alleen om u te troosten, het waarschijnlijkste
-is, dat hij niet in de bergkloven verongelukt maar naar Alexandrië
+is, dat hij niet in de bergkloven verongelukt maar naar Alexandrië
 gegaan is, om de herinneringen te ontvluchten, die hem hier overal
 op de hielen zaten.--Ging de deur daar niet open?"
 
@@ -9174,7 +9138,7 @@ die van den berg naar de zee voert met de Blemmyers, die van woede
 brulden als roofdieren; want voordat wij de zeekust konden bereiken,
 hadden de visschers beneden in het vlek hunne booten, die zij onder
 zand en steenen verborgen hadden, ontdekt, opgegraven en binnen
-hunne haven gehaald. De knaap uit Raïthoe, die mij geleidde, had ze
+hunne haven gehaald. De knaap uit Raïthoe, die mij geleidde, had ze
 op mijn bevel in het oog gehouden, en de visschers gebracht op de
 plaats waar ze verstopt waren. De wachters, die zij bij de booten
 hadden achtergelaten, waren gevlucht en hadden hunne broeders die
@@ -9187,7 +9151,7 @@ De Blemmyers waren veel meer in aantal dan wij en omgaven ons weldra
 van voren en van achteren, aan de linker- en aan de rechterzijde. Want
 als steenbokken springen en klauteren zij van rots op rots, en
 schieten dan uit de hoogte met hunne rieten pijlen. Drie of vier
-waren op mij gericht, en éen vloog door mijn haar en bleef met de
+waren op mij gericht, en éen vloog door mijn haar en bleef met de
 veeren aan het eind van den steel daarin hangen. Hoe het beloop van
 den strijd verder is geweest, weet ik niet te vertellen, want het
 bloed steeg mij naar het hoofd. Ik herinner mij alleen nog dat ik
@@ -9237,7 +9201,7 @@ heeft zij mij nog eens met groote oogen lang en gelukkig aangezien,
 en toen is zij gestorven."
 
 "Zij was eene heidin," zeide Dorothea, terwijl zij hare oogen
-afdroogde, maar nu zij zóó gestorven is, zal haar door den Heer veel
+afdroogde, maar nu zij zóó gestorven is, zal haar door den Heer veel
 vergeven worden."
 
 "Ik heb haar lief," zeide Marthana, "en wil mijne schoonste bloemen
@@ -9251,10 +9215,10 @@ want het is zeer laat."
 terug zijn."
 
 "Ik zou u gaarne helpen uw zoon te zoeken," zeide Hermas, "en wanneer
-gij wilt, ga ik naar Raïthoe en Klysma, om daar navraag te doen bij
+gij wilt, ga ik naar Raïthoe en Klysma, om daar navraag te doen bij
 de visschers.--Maar heeft," en de jonge krijgsman keek bij deze vraag
 verlegen voor zich, "heeft de centurio zijne ontvluchte vrouw, die
-hij met den Amalekiet Talib vervolgde, vóor zijn dood wedergevonden?"
+hij met den Amalekiet Talib vervolgde, vóor zijn dood wedergevonden?"
 
 "Sirona is nog altijd verdwenen," antwoordde Petrus. "En misschien...,
 maar gij hebt zoo straks den naam van Paulus genoemd, die zoozeer
@@ -9265,7 +9229,7 @@ die zoo schaamteloos den huiselijken vrede van den centurio verbrak?"
 
 "Phoebicius heeft zijn schaapsvel bij zijne vrouw gevonden," antwoordde
 Petrus ernstig. "De onbeschaamde Alexandrijn erkende onder onze oogen,
-dat het van hem was, en liet zich door den Galliër bestraffen. Hij
+dat het van hem was, en liet zich door den Galliër bestraffen. Hij
 heeft dien schandelijken daad gepleegd in denzelfden nacht, waarin
 gij op kondschap werdt uitgezonden."
 
@@ -9293,7 +9257,7 @@ woorden van den jongeling afbrekende. "Uw vriend bekende met zijn
 eigen mond...."
 
 "Dan heeft hij uit waarachtige goedheid gelogen," haastte Hermas zich
-den senator te antwoorden. "Het schaapsvel dat de Galliër vond is
+den senator te antwoorden. "Het schaapsvel dat de Galliër vond is
 het mijne. Ik was, terwijl haar man aan Mithras offerde, naar Sirona
 gegaan, om wijn voor mijn vader te halen, en zij vergunde mij bij die
 gelegenheid de wapenrusting van den centurio aan te passen. Toen hij nu
@@ -9455,7 +9419,7 @@ naar haar als naar een zanger, die in treurgewaad op eene omfloerste
 harp een lied zingt van hoop en wederzien.
 
 "Spoedig, spoedig, Marthana!" riep Dorothea levendig en met vonkelende
-oogen, eer Sirona haar verhaal nog geëindigd had. "Geef dadelijk de
+oogen, eer Sirona haar verhaal nog geëindigd had. "Geef dadelijk de
 mand hier met de zwachtels. Ik zal den koortsdrank zelf mengen."
 
 Petrus was den Gallische genaderd en vroeg haar zacht: "Is het
@@ -9469,7 +9433,7 @@ verpleging in weinige weken genezen zal zijn."
 
 "O, ik," riep de Gallische, en sloeg zich met de hand voor het
 voorhoofd. "Het zal mij zeker niet gelukken den weg terug te vinden,
-want ik heb geen enkel merkteeken gezien. Doch wacht, vóor ons heeft
+want ik heb geen enkel merkteeken gezien. Doch wacht, vóor ons heeft
 een kluizenaar uit Memphis, die voor weinige weken gestorven is...."
 
 "De oude Serapion?" vroeg de senator.
@@ -9534,7 +9498,7 @@ hare eigene woorden en Marthana drukte in het geheim de Gallische
 de rechterhand.
 
 Toen het verband goed bevestigd was, beproefde Sirona of zij gaan kon,
-maar dit gelukte haar zóo slecht, dat Petrus, die met zijn vriend
+maar dit gelukte haar zóo slecht, dat Petrus, die met zijn vriend
 Magadon, diens zonen en een aantal slaven was teruggekeerd, haar
 ernstig verbieden moest hem te begeleiden. Hij hield zich overtuigd,
 dat hij ook zonder haar zijn zoon wel vinden zou, want een der lieden
@@ -9560,7 +9524,7 @@ eene slaapplaats voor u gereed maken, want gij zult zeer vermoeid
 zijn."
 
 "Neen neen," smeekte de andere. "Ik wil met u waken en wachten,
-want ik zou stellig niet kunnen slapen, vóor ik weet hoe het hem gaat."
+want ik zou stellig niet kunnen slapen, vóor ik weet hoe het hem gaat."
 
 Deze woorden werden met zooveel warmte en ijver uitgesproken, dat de
 diakones de jonge vrouw dankbaar de hand reikte. Daarop zeide zij:
@@ -9611,7 +9575,7 @@ den hemel dacht te stijgen, en die mij zoo hoog en zeker toescheen,
 ligt daar in stukken gebroken, en de hand die haar versplinterde, was
 die mijner eigene zwakheid. Het komt mij voor als oefende deze mijne
 zwakheid grooter invloed uit, dan wat wij inwendige kracht noemen,
-want wat de laatste in jaren opbouwt, verstoort de eerste in ééne
+want wat de laatste in jaren opbouwt, verstoort de eerste in ééne
 minuut. In zwakheid alleen ben ik een reus."
 
 Paulus trok bij de laatste woorden huiverend zijne leden samen,
@@ -9642,7 +9606,7 @@ is toch niet alleen."
 
 Paulus slaakte een diepe zucht en dacht verder: "Wat was ik toch
 trotsch, toen ik in Hermas' plaats een proefje had gehad van den geesel
-des Galliërs! Vervolgens ging het mij als een beschonkene, die trede
+des Galliërs! Vervolgens ging het mij als een beschonkene, die trede
 voor trede van de trappen valt. Ook de arme Stephanus struikelde,
 en was toch reeds zijn doel zoo nabij. Hem ontbrak de kracht om te
 vergeven, en de senator die mij zoo even verliet, en wiens onschuldigen
@@ -9653,9 +9617,9 @@ van 's morgens vroeg tot 's avonds laat met wereldsche dingen af."
 
 Een tijdlang keek hij nadenkend voor zich, daarna ging hij met zijne
 alleenspraak voort: "Hoe was die geschiedenis ook weer die de oude
-Serapion mij vertelde? In de Thebaïs woonde een boeteling, die meende
+Serapion mij vertelde? In de Thebaïs woonde een boeteling, die meende
 zeer godzalig te leven en al zijne metgezellen in strenge deugd ver
-overtrof. Toen droomde hij eens, dat er in Alexandrië iemand gevonden
+overtrof. Toen droomde hij eens, dat er in Alexandrië iemand gevonden
 werd, die nog volmaakter was dan hij. Phabis zoo heette hij, was een
 schoenmaker, en woonde in de Witte straat aan de haven Kibotos. De
 Anachoreet wandelde terstond naar de hoofdstad, vond den schoenmaker,
@@ -9699,7 +9663,7 @@ prevelde Paulus zacht maar zeer smartelijk: "Te vergeefs, alles
 te vergeefs," en eindelijk: "Ik zoek, ik zoek, maar wie wijst mij
 den weg?"
 
-Vóor de dag aanbrak stonden beiden op. Hermas daalde nog eens af naar
+Vóor de dag aanbrak stonden beiden op. Hermas daalde nog eens af naar
 de bron, knielde daarbij neder, en dacht bij het afscheid nemen aan
 zijn vader en de wilde Mirjam. Herinneringen van allerlei aard doken
 in zijne ziel op, en zoo groot is de verheerlijkende macht der liefde,
@@ -9708,7 +9672,7 @@ schooner toescheen dan die van de schoone vrouw, die de ziel van een
 groot kunstenaar in verrukking bracht.
 
 Kort na zonsopgang bracht Paulus hem naar het visschersvlek, en
-wel tot den Israëliet, die de zaakwaarnemer was van het huis zijns
+wel tot den Israëliet, die de zaakwaarnemer was van het huis zijns
 vaders, liet hem rijkelijk van goud voorzien en geleidde hem tot aan
 het kolenschip, dat hem naar Klysma zou overbrengen.
 
@@ -9754,7 +9718,7 @@ Paulus was, nadat hij van Hermas afscheid genomen had, verdwenen. Lang
 werd hij vruchteloos gezocht door de andere Anachoreten en den bisschop
 Agapitus, die van Petrus vernomen had, dat de Alexandrijn onschuldig
 was bestraft en uitgebannen, en hem nu met zijn eigen mond vergeving
-en troost wilde brengen. Eindelijk, na tien dagen, vond hem de Saïet
+en troost wilde brengen. Eindelijk, na tien dagen, vond hem de Saïet
 Orion in een ver afgelegen hol. De engel des doods had hem weinige
 uren geleden onder het gebed opgeroepen, want hij was ter nauwernood
 koud. Knielend leunde hij nog met het voorhoofd tegen den rotswand,
@@ -9775,7 +9739,7 @@ verzacht had, en weldra ook door alle boetelingen van heinde en verre
 als eene bedevaartplaats bezocht werd.
 
 Petrus richtte een gedenksteen bij zijn graf op, waarin Polycarpus
-deze woorden beitelde, die Paulus' bevende vinger vóor zijn dood met
+deze woorden beitelde, die Paulus' bevende vinger vóor zijn dood met
 een kool aan den wand van zijn hol had geschreven:
 
 
@@ -9790,7 +9754,7 @@ een kool aan den wand van zijn hol had geschreven:
 AANTEEKENINGEN
 
 
-[1] G. Ebers, Durch Gosen zum Sinaï. Aus dem Wanderbuche und der
+[1] G. Ebers, Durch Gosen zum Sinaï. Aus dem Wanderbuche und der
 Bibliothek. Leipzig, 1872. Van het eigenlijk reisverhaal is eene
 vertaling in het licht gegeven door A. M. Cramer.
 
@@ -9810,365 +9774,4 @@ en Themis.
 
 End of the Project Gutenberg EBook of Homo sum, by Georg Moritz Ebers
 
-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HOMO SUM ***
-
-***** This file should be named 42861-8.txt or 42861-8.zip *****
-This and all associated files of various formats will be found in:
-        http://www.gutenberg.org/4/2/8/6/42861/
-
-Produced by J.H. Berends, Jeroen Hellingman and the Online
-Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for
-Project Gutenberg.
-
-
-Updated editions will replace the previous one--the old editions
-will be renamed.
-
-Creating the works from public domain print editions means that no
-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
-(and you!) can copy and distribute it in the United States without
-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
-such as creation of derivative works, reports, performances and
-research.  They may be modified and printed and given away--you may do
-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
-subject to the trademark license, especially commercial
-redistribution.
-
-
-
-*** START: FULL LICENSE ***
-
-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
-
-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
-distribution of electronic works, by using or distributing this work
-(or any other work associated in any way with the phrase "Project
-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
-Gutenberg-tm License (available with this file or online at
-http://gutenberg.org/license).
-
-
-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
-electronic works
-
-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
-and accept all the terms of this license and intellectual property
-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
-
-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
-used on or associated in any way with an electronic work by people who
-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
-even without complying with the full terms of this agreement.  See
-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
-works.  See paragraph 1.E below.
-
-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
-collection are in the public domain in the United States.  If an
-individual work is in the public domain in the United States and you are
-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
-keeping this work in the same format with its attached full Project
-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
-
-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
-a constant state of change.  If you are outside the United States, check
-the laws of your country in addition to the terms of this agreement
-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
-creating derivative works based on this work or any other Project
-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
-the copyright status of any work in any country outside the United
-States.
-
-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
-
-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
-copied or distributed:
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
-and distributed to anyone in the United States without paying any fees
-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
-1.E.9.
-
-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
-with the permission of the copyright holder, your use and distribution
-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
-
-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
-License terms from this work, or any files containing a part of this
-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
-
-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
-electronic work, or any part of this electronic work, without
-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
-active links or immediate access to the full terms of the Project
-Gutenberg-tm License.
-
-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
-License as specified in paragraph 1.E.1.
-
-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
-
-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
-that
-
-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
-     must be paid within 60 days following each date on which you
-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
-     address specified in Section 4, "Information about donations to
-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
-
-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
-     License.  You must require such a user to return or
-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
-     and discontinue all use of and all access to other copies of
-     Project Gutenberg-tm works.
-
-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
-     of receipt of the work.
-
-- You comply with all other terms of this agreement for free
-     distribution of Project Gutenberg-tm works.
-
-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
-electronic work or group of works on different terms than are set
-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
-Foundation as set forth in Section 3 below.
-
-1.F.
-
-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
-works, and the medium on which they may be stored, may contain
-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
-your equipment.
-
-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
-liability to you for damages, costs and expenses, including legal
-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
-DAMAGE.
-
-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
-written explanation to the person you received the work from.  If you
-received the work on a physical medium, you must return the medium with
-your written explanation.  The person or entity that provided you with
-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
-refund.  If you received the work electronically, the person or entity
-providing it to you may choose to give you a second opportunity to
-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
-is also defective, you may demand a refund in writing without further
-opportunities to fix the problem.
-
-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
-
-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
-
-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
-with this agreement, and any volunteers associated with the production,
-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
-that arise directly or indirectly from any of the following which you do
-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
-
-
-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
-
-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
-electronic works in formats readable by the widest variety of computers
-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
-people in all walks of life.
-
-Volunteers and financial support to provide volunteers with the
-assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
-and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
-
-
-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
-Foundation
-
-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
-number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
-http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
-
-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
-throughout numerous locations.  Its business office is located at
-809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
-business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
-information can be found at the Foundation's web site and official
-page at http://pglaf.org
-
-For additional contact information:
-     Dr. Gregory B. Newby
-     Chief Executive and Director
-     gbnewby@pglaf.org
-
-
-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation
-
-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
-spread public support and donations to carry out its mission of
-increasing the number of public domain and licensed works that can be
-freely distributed in machine readable form accessible by the widest
-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
-status with the IRS.
-
-The Foundation is committed to complying with the laws regulating
-charities and charitable donations in all 50 states of the United
-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
-with these requirements.  We do not solicit donations in locations
-where we have not received written confirmation of compliance.  To
-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
-particular state visit http://pglaf.org
-
-While we cannot and do not solicit contributions from states where we
-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
-against accepting unsolicited donations from donors in such states who
-approach us with offers to donate.
-
-International donations are gratefully accepted, but we cannot make
-any statements concerning tax treatment of donations received from
-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
-
-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
-ways including checks, online payments and credit card donations.
-To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
-
-
-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
-works.
-
-Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
-concept of a library of electronic works that could be freely shared
-with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
-
-
-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
-
-
-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
-
-     http://www.gutenberg.org
-
-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 42861 ***
diff --git a/42861-8.zip b/42861-8.zip
deleted file mode 100644
index 2f1d9d8..0000000
--- a/42861-8.zip
+++ /dev/null
diff --git a/42861-h.zip b/42861-h.zip
deleted file mode 100644
index 08fa47c..0000000
--- a/42861-h.zip
+++ /dev/null
diff --git a/42861-h/42861-h.htm b/42861-h/42861-h.htm
index 65321b6..eac3680 100644
--- a/42861-h/42861-h.htm
+++ b/42861-h/42861-h.htm
@@ -6,7 +6,7 @@
 <meta name="generator" content=
 "HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org">
 <title>Homo sum</title>
-<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=us-ascii">
+<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8">
 <meta name="generator" content=
 "tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/">
 <meta name="author" content="Georg Moritz Ebers (1837&ndash;1898)">
@@ -814,46 +814,7 @@ text-align:center;font-size:large;
 </style>
 </head>
 <body>
-
-
-<pre>
-
-The Project Gutenberg EBook of Homo sum, by Georg Moritz Ebers
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-
-Title: Homo sum
-       Roman
-
-Author: Georg Moritz Ebers
-
-Translator: Hendrik Cornelis Rogge
-
-Release Date: June 2, 2013 [EBook #42861]
-
-Language: Dutch
-
-Character set encoding: ASCII
-
-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HOMO SUM ***
-
-
-
-
-Produced by J.H. Berends, Jeroen Hellingman and the Online
-Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for
-Project Gutenberg.
-
-
-
-
-
-
-</pre>
+<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 42861 ***</div>
 
 <div class="front">
 <div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href=
@@ -10832,385 +10793,6 @@ dat deze links voor u niet werken.</p>
 </div>
 </div>
 
-
-
-
-
-
-
-<pre>
-
-
-
-
-
-End of the Project Gutenberg EBook of Homo sum, by Georg Moritz Ebers
-
-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HOMO SUM ***
-
-***** This file should be named 42861-h.htm or 42861-h.zip *****
-This and all associated files of various formats will be found in:
-        http://www.gutenberg.org/4/2/8/6/42861/
-
-Produced by J.H. Berends, Jeroen Hellingman and the Online
-Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for
-Project Gutenberg.
-
-
-Updated editions will replace the previous one--the old editions
-will be renamed.
-
-Creating the works from public domain print editions means that no
-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
-(and you!) can copy and distribute it in the United States without
-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
-such as creation of derivative works, reports, performances and
-research.  They may be modified and printed and given away--you may do
-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
-subject to the trademark license, especially commercial
-redistribution.
-
-
-
-*** START: FULL LICENSE ***
-
-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
-
-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
-distribution of electronic works, by using or distributing this work
-(or any other work associated in any way with the phrase "Project
-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
-Gutenberg-tm License (available with this file or online at
-http://gutenberg.org/license).
-
-
-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
-electronic works
-
-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
-and accept all the terms of this license and intellectual property
-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
-
-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
-used on or associated in any way with an electronic work by people who
-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
-even without complying with the full terms of this agreement.  See
-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
-works.  See paragraph 1.E below.
-
-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
-collection are in the public domain in the United States.  If an
-individual work is in the public domain in the United States and you are
-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
-keeping this work in the same format with its attached full Project
-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
-
-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
-a constant state of change.  If you are outside the United States, check
-the laws of your country in addition to the terms of this agreement
-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
-creating derivative works based on this work or any other Project
-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
-the copyright status of any work in any country outside the United
-States.
-
-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
-
-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
-copied or distributed:
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
-and distributed to anyone in the United States without paying any fees
-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
-1.E.9.
-
-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
-with the permission of the copyright holder, your use and distribution
-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
-
-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
-License terms from this work, or any files containing a part of this
-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
-
-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
-electronic work, or any part of this electronic work, without
-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
-active links or immediate access to the full terms of the Project
-Gutenberg-tm License.
-
-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
-License as specified in paragraph 1.E.1.
-
-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
-
-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
-that
-
-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
-     must be paid within 60 days following each date on which you
-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
-     address specified in Section 4, "Information about donations to
-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
-
-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
-     License.  You must require such a user to return or
-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
-     and discontinue all use of and all access to other copies of
-     Project Gutenberg-tm works.
-
-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
-     of receipt of the work.
-
-- You comply with all other terms of this agreement for free
-     distribution of Project Gutenberg-tm works.
-
-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
-electronic work or group of works on different terms than are set
-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
-Foundation as set forth in Section 3 below.
-
-1.F.
-
-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
-works, and the medium on which they may be stored, may contain
-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
-your equipment.
-
-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
-liability to you for damages, costs and expenses, including legal
-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
-DAMAGE.
-
-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
-written explanation to the person you received the work from.  If you
-received the work on a physical medium, you must return the medium with
-your written explanation.  The person or entity that provided you with
-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
-refund.  If you received the work electronically, the person or entity
-providing it to you may choose to give you a second opportunity to
-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
-is also defective, you may demand a refund in writing without further
-opportunities to fix the problem.
-
-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
-
-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
-
-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
-with this agreement, and any volunteers associated with the production,
-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
-that arise directly or indirectly from any of the following which you do
-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
-
-
-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
-
-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
-electronic works in formats readable by the widest variety of computers
-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
-people in all walks of life.
-
-Volunteers and financial support to provide volunteers with the
-assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
-and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
-
-
-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
-Foundation
-
-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
-number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
-http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
-
-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
-throughout numerous locations.  Its business office is located at
-809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
-business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
-information can be found at the Foundation's web site and official
-page at http://pglaf.org
-
-For additional contact information:
-     Dr. Gregory B. Newby
-     Chief Executive and Director
-     gbnewby@pglaf.org
-
-
-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation
-
-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
-spread public support and donations to carry out its mission of
-increasing the number of public domain and licensed works that can be
-freely distributed in machine readable form accessible by the widest
-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
-status with the IRS.
-
-The Foundation is committed to complying with the laws regulating
-charities and charitable donations in all 50 states of the United
-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
-with these requirements.  We do not solicit donations in locations
-where we have not received written confirmation of compliance.  To
-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
-particular state visit http://pglaf.org
-
-While we cannot and do not solicit contributions from states where we
-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
-against accepting unsolicited donations from donors in such states who
-approach us with offers to donate.
-
-International donations are gratefully accepted, but we cannot make
-any statements concerning tax treatment of donations received from
-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
-
-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
-ways including checks, online payments and credit card donations.
-To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
-
-
-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
-works.
-
-Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
-concept of a library of electronic works that could be freely shared
-with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
-
-
-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
-
-
-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
-
-     http://www.gutenberg.org
-
-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
-
-
-</pre>
-
+<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 42861 ***</div>
 </body>
 </html>