Add files from ibiblio as of 2025-03-08 22:47:33HEADmain

4 files changed, 302 insertions, 1121 deletions

diff --git a/40417-8.txt b/40417-0.txt
index 6f71bc5..04e52aa 100644
--- a/40417-8.txt
+++ b/40417-0.txt
@@ -1,41 +1,4 @@
-The Project Gutenberg EBook of Zeemans-Woordeboek, by J. van Lennep
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-
-Title: Zeemans-Woordeboek
-       Behelzende een verklaring der woorden, by scheepvaart en
-       den handel in gebruik en een opgave der algemeene
-       wetsbeaplingen daarto
-
-Author: J. van Lennep
-
-Release Date: August 6, 2012 [EBook #40417]
-
-Language: Dutch
-
-Character set encoding: ISO-8859-1
-
-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ZEEMANS-WOORDEBOEK ***
-
-
-
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg (This book was produced from scanned images of
-public domain material from the Google Print project.)
-
-
-
-
-
-
-
-
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 40417 ***
 
                           ZEEMANS-WOORDEBOEK,
 
@@ -126,7 +89,7 @@ baren, het is niet-te-min volkomen waar, en ik was een knaap van nog
 geen tien jaar, toen ik niet alleen talrijke Dictionnaires d'anecdotes
 en Dictionnaires de la fable van buiten kende, maar ook het min
 behagelijke woordeboek van Chomel, en een menigte artikelen van de
-Encyclopédie gelezen had. Men kan alzoo begrijpen welk een byzonderen
+Encyclopédie gelezen had. Men kan alzoo begrijpen welk een byzonderen
 smaak ik moest vinden in een werk, dat niet alleen tot de kategorie der
 woordeboeken behoorde, maar bovendien het Zeewezen betrof, te weten
 Winschotens Seeman. Ik was toen nog op dien gelukkigen leeftijd,
@@ -178,7 +141,7 @@ arbeid voor 't minst dit nut hebben, dat hy zaakkundigen, zoo wel
 in 't vak van 't zeewezen als in dat der taal, aanleiding geeft tot
 opmerkingen, tot aanvullingen, tot verbeteringen, waarvan, is het niet
 in een tweede uitgave van dit--(zoo verre gaat mijn verwaandheid niet,
-dat ik daarop rekenen zoû), dan althands in het--Algemeen Woordeboek,
+dat ik daarop rekenen zoû), dan althands in het--Algemeen Woordeboek,
 dat onder handen is, gebruik zal kunnen gemaakt worden.
 
 De omstandigheid, dat met het drukken van een boeksken, dat nog geen
@@ -188,8 +151,8 @@ werk gegaan. Ik heb--om in deze voorrede van een Woordeboek over
 't Zeewezen althands eene spreekwijze te bezigen, aan dat zeewezen
 ontleend--ik heb niet bloot op mijn eigen kompas willen varen, en zoo
 wel mijn handschrift, als de drukproeven zijn herhaaldelijk, sommige
-door meer dan eenen zaakkundige, nagezien. En dat heen en weêr reizen
-der proeven, én dat trekken van menigvuldige reviziën, én de daarover
+door meer dan eenen zaakkundige, nagezien. En dat heen en weêr reizen
+der proeven, én dat trekken van menigvuldige reviziën, én de daarover
 gewisselde korrespondentie, heeft--moeilijkheden van anderen aart, by
 woordeboeken meestal onvermijdelijk, niet medegerekend--het afdrukken
 merkelijk vertraagd. Moge nu een weinig belangstelling in dien arbeid
@@ -671,7 +634,7 @@ spil gewonden wordt, zijn er menschen, die de afgewonden part stijf
 houden en terughalen, dat men A-- noemt.
 
 Afkeuren, b. w. -- Ongeschikt, onbruikbaar verklaren. Dat schip werd
-Afgekeurd (het werd geöordeeld, niet langer zee te kunnen bouwen:
+Afgekeurd (het werd geöordeeld, niet langer zee te kunnen bouwen:
 het kreeg den bijl voor den kop.)
 
 Afknijpen, b. w. -- t. w. de loef, wordt van uw schip gezegd, wanneer
@@ -838,7 +801,7 @@ van het ware Noord.)
 
 3o. Met een werpanker, dat men met een sloep of boot uitbrengt, het
 schip verhalen; b. v. als men met een schip in de nabyheid van klippen,
-banken als andersins geänkerd is en men kans heeft met zwaaien of
+banken als andersins geänkerd is en men kans heeft met zwaaien of
 wat harden wind er op te raken, als men met stilte niet verzeilen
 kan of er geen plaats is om onder zeil te komen en het schip elders
 ten anker te brengen, dan geschiedt dit met behulp van een werp.
@@ -901,7 +864,7 @@ Alles tot een gevecht klaar maken. Een gedeelte der kooien afnemen
 en naar de brassen brengen om tot verschansingen in te richten en
 tevens tot dekking van de talrepen der wanten, de schotten tusschen de
 vertrekken enz. wegnemen, alles uit den weg ruimen wat aan de vrije
-beweging der strijdenden hinderlijk zoû kunnen, zijn, de pompen,
+beweging der strijdenden hinderlijk zoû kunnen, zijn, de pompen,
 brandspuiten, grondschotproppen, stoppers, putsen, het slagverband
 klaar maken, wapens uitdeelen en ieder op zijn aangewezen plaats.
 
@@ -918,7 +881,7 @@ Alles wel aan boord. -- Gewone uitdrukking om te berichten, dat op een
 vaartuig, 't welk zich op reis bevindt, noch ziekte noch belangrijke
 avery hebben plaats gehad.
 
-Almadie, z. n. v. of Kathurie. -- Soort van vaartuig, in Indiën en
+Almadie, z. n. v. of Kathurie. -- Soort van vaartuig, in Indiën en
 op de kust van Guinea in gebruik. Het heeft een zeer fijnen romp, aan
 beide einden in een punt uitloopende, en een vierkante verschansing.
 
@@ -974,7 +937,7 @@ van ouds o. a. op den Aemstel plach te geschieden.
 
 Amiraliteit, z. n. o. -- Kollegie, dat het opperbewind plach te
 hebben over zeezaken. Onder de Republiek had men hier te lande vijf
-zoodanige Kollegiën, t. w. de A-- van de Maas, van Texel, van Zeeland,
+zoodanige Kollegiën, t. w. de A-- van de Maas, van Texel, van Zeeland,
 van Friesland en van het Noorder kwartier.
 
 Ammunitie, z. n. v. -- Zie Krijgsvoorraad.
@@ -982,7 +945,7 @@ Ammunitie, z. n. v. -- Zie Krijgsvoorraad.
 Amplitudo, z. n. v. -- De streek van den op- en ondergang der
 hemellichamen, van het ware Oosten of Westen gerekend.
 
-Anker, z. n. o. -- IJzeren werktuig met dubbelen weêrhaak, dat,
+Anker, z. n. o. -- IJzeren werktuig met dubbelen weêrhaak, dat,
 uitgeworpen wordende, zich in den bodem der zee vastklemt en het schip,
 waaraan het is vastgehecht, belet weg te drijven. Als zware A--s heeft
 men aan boord der schepen: het Daagsch A--: het Boeg A--, het Tui A--
@@ -1050,7 +1013,7 @@ havenmeesters verschuldigd was voor het werpen van de ankers.
 
 Ankerarmen, z. n. m., mv. -- Armen van het anker: de gedeelten,
 welke van onderen, aan beide zijden van de schacht zich boogswijze
-verheffen en aan hun uiteinde van een weêrhaak zijn voorzien.
+verheffen en aan hun uiteinde van een weêrhaak zijn voorzien.
 
 Ankerbedding, z. n. v. -- De plaats waar het anker vastzit. Een
 bekwame A--.
@@ -1063,7 +1026,7 @@ hand van het anker wordt opgehaald.
 
 Ankeren, o. w. -- Het anker laten vallen, ten anker komen.
 
-Spreekwijze: Ergends geänkerd zijn (zich ergends bevinden, waar men
+Spreekwijze: Ergends geänkerd zijn (zich ergends bevinden, waar men
 zich niet gemakkelijk van daan laat brengen).
 
 Ankergrond, z. n. m. -- Grond, tot ankeren geschikt. Wy vonden hier
@@ -1152,12 +1115,12 @@ geschoten heeft).
 Apostels-, z. n. m., mv. of Judas-ooren. -- Opstaande houten, die de
 eerste verbreeding van den voorsteven uitmaken.
 
-Appointé, z. n. m. -- In oorlogstijd werden soms twee kapiteins op
+Appointé, z. n. m. -- In oorlogstijd werden soms twee kapiteins op
 hetzelfde schip geplaatst; doch de een was kommandant, de andere werd
 genaamd A--. Zoo noemde men ook wel een officier, die tot een andere
 equipaadje behoorde.
 
-Spreekwijze: Hy vaart als A-- (hy is een leêglooper, een dagdief).
+Spreekwijze: Hy vaart als A-- (hy is een leêglooper, een dagdief).
 
 Arbeid, z. n. m., Werk. -- Aan den A--! (komm.). Zie Zorren.
 
@@ -1175,7 +1138,7 @@ zoodanige, als dienen om iets aan te vatten of te hanteeren. De A--
 van een knie, de A-- van een Anker (zie Ankerarm), enz.
 
 Artikelbrieven, z. n. m., mv. (veroud.) -- Verzameling van reglementen
-en ordonnantiën op het zeewezen.
+en ordonnantiën op het zeewezen.
 
 As, z. n. v. -- Spil, waar eenig voorwerp om heen draait.
 
@@ -1300,7 +1263,7 @@ wordt. Geestig wordt dit uitgedrukt door Cats:
     Nu is hier enkel sant en niet dan drooge platen,
     Van slibber overgroeyt en van den vloet verlaten;
       Waer eertijds was de kolck is maer een enge sloot
-      Men siet er niet één schip, men siet er niet één boot.
+      Men siet er niet één schip, men siet er niet één boot.
 
 
 Vuur aan wal, altijd geen B-- (schijn bedriegt).
@@ -1407,7 +1370,7 @@ rechterzijde in zeildoeksche hutten, en de matroozen ter linkerzijde,
 in bakken afgedeeld, logeerden. B-- aanbrassen (De brassen aan B--
 aanhalen) Aan B-- overgehaald zijn, liggen. Een eiland aan B--
 laten. Niet over B-- gieren. B-- vieren! Aan B-- het roer! B-- wat
-(hoû het roer een weinig naar B-- zijde) Haal op aan B-- (haal, roei,
+(hoû het roer een weinig naar B-- zijde) Haal op aan B-- (haal, roei,
 beter, harder aan B--).
 
 Spreekwijze: Iemand van B-- naar Stuurboord zenden: (iemand om een
@@ -1487,8 +1450,8 @@ terugdeinst. 't Is niet van Bak, maar van 't Eng. Back.
 Spreekwijze: B-- inhalen (niet volharden by zijn opzet, achteruit
 krabben.)
 
-Balancella, z. n. v. -- Napelsche schuit met één mast voorzien, puntig
-aan beide zijden uitloopende en ongeveer 18 à 20 riemen voerende.
+Balancella, z. n. v. -- Napelsche schuit met één mast voorzien, puntig
+aan beide zijden uitloopende en ongeveer 18 à 20 riemen voerende.
 
 Balans, z. n v. -- (veroud.) Benaming, die plach gegeven te worden aan
 de verklaring, welke een schipper deed van de door hem aangebrachte
@@ -1506,7 +1469,7 @@ in de B-- den noodigen drank voor de manschap te gieten. KoelB--
 af te koelen). LoodlijnB--, DeelB-- (waarin, na het looden, de natte
 loodlijn wordt ingelegd).
 
-Baliën, uitbaliën, o. w. -- Met een Balie water uit een open vaartuig
+Baliën, uitbaliën, o. w. -- Met een Balie water uit een open vaartuig
 gieten.
 
 Balk, z. n. m. -- Afgehouwen en vierkant gezaagde boom. Langste
@@ -1630,7 +1593,7 @@ van lichte Grieksche en Spaansche vaartuigen, in de Middellandsche
 zee varende, bestempeld. De koopvaardyschepen, die den grooten- en
 fokkemast barksgewijs getuigd hebben, en daarenboven nog een achtermast
 met bezaan- en gaftopzeil zonder raas voeren, worden B--en genaamd. Ook
-wordt B-- in poëzy veelal voor het min edele "schuit" gebezigd.
+wordt B-- in poëzy veelal voor het min edele "schuit" gebezigd.
 
 
     Een lichte Barck van barstigh Bocken-leder.
@@ -1691,8 +1654,8 @@ doorstroomt.
 2o. De bodem der zee.
 
 
-    De moegerende Son zoekt de avondlegersteê
-    En gaêrt zich nieuwe kracht in 't koelend Bed der zee.
+    De moegerende Son zoekt de avondlegersteê
+    En gaêrt zich nieuwe kracht in 't koelend Bed der zee.
 
                                             Vr. K. W. Bilderdyk.
 
@@ -1702,8 +1665,8 @@ heeft vastgezeten.
 
 4o. Helling, waar een schip op gebouwd wordt.
 
-Bebakening, z. n. v. -- In officiëel gebruik, even als betonning. Ik
-zoû 't eenvoudige Bakening verkiezen.
+Bebakening, z. n. v. -- In officiëel gebruik, even als betonning. Ik
+zoû 't eenvoudige Bakening verkiezen.
 
 Bedaren, o. w. -- Kalm worden. De storm begint te B--.
 
@@ -1776,7 +1739,7 @@ dat zy begint te sterven.
 
 Spreekwijze: 't Is alles Bekaaid (bedorven).
 
-Hy komt er Bekaaid af. (Hy heeft er schande meê behaald: omdat Bekaaide
+Hy komt er Bekaaid af. (Hy heeft er schande meê behaald: omdat Bekaaide
 visch als een slecht onthaal wordt aangemerkt, waar de huiswaard geen
 eer mede inlegt.) Doch zie Bilderdijk Gesl. op Kade. Ook Witsen legt
 het woord anders uit en beweerd, dat een stuk hout, hetwelk aan boord
@@ -1960,7 +1923,7 @@ en stagzeilen Beslaat.
 Beslagseizings, z. n. v. mv. -- Gevlochten enden touw, tot vasthechting
 der zeilen aan de raas.
 
-Besloten, b. n. -- Dicht. Een B-- reê (waaruit men de volle zee niet
+Besloten, b. n. -- Dicht. Een B-- reê (waaruit men de volle zee niet
 zien kan.
 
 Besmeeren, b. w. -- Insmeeren, met smeer bestrijken.
@@ -2283,7 +2246,7 @@ bepaalt. Hy drijft alleen B--en handel. Dit schip is alleen voor de
 B--e vaart gebouwd.
 
 Binnenlek, z. n. v. -- Naam, door de visschers gegeven aan het gedeelte
-der zee tusschen het strand en de Breêveertien.
+der zee tusschen het strand en de Breêveertien.
 
 Binnenloods, z. n. m. -- Loods, die zijn ambacht uitoefent op de
 binnenwateren.
@@ -2319,9 +2282,9 @@ Bitterenden of Hondenenden, z. n. o. mv. -- Enden van kabels. Deze,
 als niet vast ineen gedraaid, worden afgekapt en tot schiemansgaren
 gebezigd.
 
-Blaasbalg, z. n. m. -- Vulling van hout, die onder de slooiknieën
+Blaasbalg, z. n. m. -- Vulling van hout, die onder de slooiknieën
 wordt aangebracht om de ruimte aan te vullen tusschen de benedenste
-dikte dier slooiknieën en de buitenhuid, en daardoor te beletten,
+dikte dier slooiknieën en de buitenhuid, en daardoor te beletten,
 dat de zee er te veel kracht op oefene.
 
 Blaauw inzetten, b. w. -- (veroud). IJzer in het schip zetten of slaan.
@@ -2395,7 +2358,7 @@ verweert. De zeeroover ontdekte zich door de B-- te hijschen.
 
 
                               De bloetvlag uitgesteken
-    Geeft aen den vloteling weêrzijts het oorlogsteeken.
+    Geeft aen den vloteling weêrzijts het oorlogsteeken.
 
                                             Antonides, Ystroom.
 
@@ -2536,7 +2499,7 @@ bevindt, en 't welk is afgescheiden van den ziekeB--.
 Spreekwijze: Iemand dwars voor den B-- komen (iemand in zijn gang
 stuiten, tegenhouden).
 
-Op één B-- zeilen (eene streek houden).
+Op één B-- zeilen (eene streek houden).
 
 Het op een anderen B-- wenden (van koers veranderen, iets op een
 andere wijze doen dan te voren).
@@ -2640,7 +2603,7 @@ Boegstag, z. n. o. -- Touwwerk, dienende om den Boegspriet zijdelings
 te steunen.
 
 Boegtouw, z. n. o. -- Wanneer een schip gemeerd ligt met een anker
-vóór en achter, wordt aan het voortouw de naam van B-- gegeven.
+vóór en achter, wordt aan het voortouw de naam van B-- gegeven.
 
 Boei, z. n. m. -- Drijvend stuk hout of kurk, takkebos of ledige ton,
 in den regel een ovaal waterdicht vat, met groote hoepels beslagen,
@@ -2807,7 +2770,7 @@ zeilen kan geregen worden om ze te verbreeden of te verlengen. De B--
 aanrijgen, de B-- ontrijgen, afdoen.
 
 Boog, z. n. m. -- 1o. Straal, kromming. Zie Boeg. Ook strook,
-neêrbocht.
+neêrbocht.
 
 2o. (Veroud.) Lang hout, daar men het spil mede omdraait.
 
@@ -2827,7 +2790,7 @@ kottersboom.
 4o. Sluitboom, balk, waar de havens of het vaarwater mede afgesloten
 worden. Met den avond wordt de B-- gesloten.
 
-5o. Huisjen, waar de Beämbten zitten, die op het openen of sluiten
+5o. Huisjen, waar de Beämbten zitten, die op het openen of sluiten
 van den B-- of op de in- en uitgaande goederen te letten hebben.
 
 Boomdirk, z. n. v. -- Boomreep. Het touw, dat het achtereinde van
@@ -2893,7 +2856,7 @@ boord komen).
 
 
 Spreekwijze: Aan hooger B-- zijn (van toestand verbeterd zijn) uit
-het Fr. ontleend is, waar de capitaine de frégate tot capitaine de
+het Fr. ontleend is, waar de capitaine de frégate tot capitaine de
 haut-bord (van een linieschip) bevorderd werd.
 
 Zich aan hooger B-- houden (zich houden met hen, van wie men het
@@ -3062,7 +3025,7 @@ Bottelier.
 Botteloef. Zie Botloef. B--krabbers, B--Schenkel of Strontstagen
 (touwen, die bestemd zijn om den B-- te steunen).
 
-Botter, z. n. m. -- Een vaartuig met één mast en aan zijn ronden,
+Botter, z. n. m. -- Een vaartuig met één mast en aan zijn ronden,
 Botten boeg, zijn naam ontleenende; doch van achteren als een schokker
 gebouwd.
 
@@ -3176,8 +3139,8 @@ Brak, b, n. -- Ondrinkbaar. B-- water, (zoet water, met zout water
 of andere bestanddeelen vermengd).
 
 
-    Reeds lang zagh ik myn naam en grootheit aengebeên,
-    Eer nog uw brakke poel van visschers wert betreên.
+    Reeds lang zagh ik myn naam en grootheit aengebeên,
+    Eer nog uw brakke poel van visschers wert betreên.
 
 
 Zegt de Seine tegen 't Y in Antonides. Ystroom.
@@ -3271,7 +3234,7 @@ het mogelijke verricht heeft).
 De B--sen vastzetten (In de richting blijven).
 
 Een wilde B-- (Een wildzang: omdat een B--, die los is, in 't wilde
-hangt, en heen en weêr wappert).
+hangt, en heen en weêr wappert).
 
 Brasklamp, z. n. m. -- Zie Stootschaal.
 
@@ -3280,7 +3243,7 @@ hangen en waaraan het blok is gesplitst, door 't welk Brassen loopen.
 
 Brassen, o. w. -- Zie Aanbrassen, Opbrassen, Breedtuigen.
 
-Breêboeg, z. n. m. -- (veroud.) Schip met een breeden Boeg.
+Breêboeg, z. n. m. -- (veroud.) Schip met een breeden Boeg.
 
 Breed, bw. -- Zijlings, van ter zijde. B-- liggen (De zijde bieden,
 't zij aan een ander schip, 't zij aan den wind).
@@ -3295,10 +3258,10 @@ het midden der kiel.
 Breedtuigen, bw. -- Of Vierkant Brassen: De zeilen zoodanig uitzetten,
 dat zy zich in 't vierkant aan den wind blootstellen.
 
-Breêfok, z. n. v. -- Een groot zeil van licht doek, dat, op kleine
+Breêfok, z. n. v. -- Een groot zeil van licht doek, dat, op kleine
 vaartuigen, gebezigd wordt om voor-de-wind te zeilen.
 
-Breêgang, z. n. m. -- Dat gedeelte van de buitenhuid by linieschepen,
+Breêgang, z. n. m. -- Dat gedeelte van de buitenhuid by linieschepen,
 't welk tusschen het bovenbarghout en onderbarghout begrepen is.
 
 Breekbeitel, z. n. m. -- of Steekbeitel. Een werktuig, bestaande uit
@@ -3477,7 +3440,7 @@ Buitenvertuining, z. n. v. -- Gedeelte der buitenhuid, tusschen het
 potdeksel en den uitgang van het rahout.
 
 Bulkhoofden, z. n. o. -- (veroud.) Schotten, welke men dwarsscheeps
-in het hol zette, op dat de ingeladen waren òf de ballast niet
+in het hol zette, op dat de ingeladen waren òf de ballast niet
 verschieten zouden.
 
 Bulletouw, z. n o. -- Los end touw, van een haak voorzien, en
@@ -3583,10 +3546,10 @@ voldoen, het schip voor het overige verbond.
 Byleggen, o. w. -- Onder klein zeil met dichtgereefde zeilen en
 aangebraste raas het schip zoo dicht mogelijk aan den wind houden,
 om het tuig van het schip met stormweer niet te vermoeien; daar anders
-het tuig van boven neder, of het schip uit elkander, zoû werken.
+het tuig van boven neder, of het schip uit elkander, zoû werken.
 
 Van top en takel B-- (met aangebraste raas B--). Men gaat B-- (wanneer
-men het, voor-de-wind zeilende, met achteroverstaande zeeën niet meer
+men het, voor-de-wind zeilende, met achteroverstaande zeeën niet meer
 houden kan, of dat men het in-de-wind heeft). Voor het groote zeil
 B--. Onder groot-stagzeil B--. By blijven liggen.
 
@@ -3697,10 +3660,10 @@ vijf D--en proviand. Zie verder Ligdagen, Waschdagen enz.
 
 Dag, z. n. v. -- Wordt genomen voor het end touw, waarmede
 de scheepsprovoost de misdadigers plach te kastijden. Volgends
-Bilderdijk zoû 't woord verbasterd zijn van tak, en verwant aan takel,
+Bilderdijk zoû 't woord verbasterd zijn van tak, en verwant aan takel,
 dus werkelijk de beteekenis hebben van Touw: waarom hy er ook in zijn
 Geslachtlijst het o. gesl. aan geeft. Intusschen is 't hetzelfde woord
-als degen en 't werd in 't Fransch ook dague de prévôt genaamd. Men
+als degen en 't werd in 't Fransch ook dague de prévôt genaamd. Men
 weet dat Dag of Dagge ook ponjaart beteekent. Zie Dag. Wellicht is
 de oorsprong der benaming van Dag, zoowel aan dit endtjen touw als
 aan den dolk gegeven, aan die zelfde beschimpende toespraak ontleend,
@@ -3727,7 +3690,7 @@ heeft en waarom hy daarvan heeft moeten afwijken; de besluiten
 in den scheepsraad genomen: de afdanking van scheepsofficieren of
 scheepsgezellen en de redenen daarvan: al wat schip en lading betreft
 en tot het doen van rekening of verantwoording, of tot het instellen
-of afweeren van eenige vordering, aanleiding zoû kunnen geven." Zie
+of afweeren van eenige vordering, aanleiding zoû kunnen geven." Zie
 Wetb. v. Kooph. art. 358.
 
 Dagseinen, z. n. o. -- Zie Sein.
@@ -3743,7 +3706,7 @@ tot beneden langs de pomp loopt en door welke men het peilijzer laat
 afzakken, om de hoogte van het water by de pomp te meten.
 
 Dam, z. n. m. -- 1o. Stuk houts, dat ergends in gezet wordt om iets
-te stutten en naderhand weêr weggenomen wordt.
+te stutten en naderhand weêr weggenomen wordt.
 
 2o. Stuk lands, dat dwars door een water gelegd wordt om het te
 stuiten. 't Is in zijn oorsprong 't zelfde als Toom. Hiervan
@@ -3780,7 +3743,7 @@ staat D--. De D-- is zeer zwaar, de D-- gaat hoog.
 
 Deinzen, o. w. -- Afloopen, teruggaan. Het D-- der golven (het stooten
 der golven omtrent de banken of rotsen) ook Tegenzee, Terugzee,
-Weêrzee genoemd. Zie ald. Het D-- van het schip (het teruggaan van
+Weêrzee genoemd. Zie ald. Het D-- van het schip (het teruggaan van
 het schip in de wending, als de wind vlak van voren komt en 't schip
 niet doordraait).
 
@@ -3816,13 +3779,13 @@ waar zich op slavenhaalders de negers bevinden). GladD-- gestrekenD--
 (een D--, dat onafgebroken doorloopt).
 
 Spreekwijze: Dat is een Driedekker (een groot, zwaarlijvig
-vrouwspersoon). De stortzeeën maken GladD-- (slaan alles van 't
+vrouwspersoon). De stortzeeën maken GladD-- (slaan alles van 't
 D-- af).
 
 Dekbalken, z. n. m. mv. -- Balken, die het Dek onderschragen, en
 tevens het dwarsscheepsverband uitmaken.
 
-Dekbalkknieën. z. n. v. mv. -- Knieën, waarop de Dekbalken rusten. Zie
+Dekbalkknieën. z. n. v. mv. -- Knieën, waarop de Dekbalken rusten. Zie
 Knie.
 
 Dekbanden, z. n. m. mv. -- Banden van het voor- en achterschip,
@@ -3872,7 +3835,7 @@ hout, waarvan het vervaardigd is.
 Denning, z. n. v. -- Verouderde benaming voor "vloer."
 
 Derde hand, z. n. v. -- Eigenaardige benaming van een takel, of liever
-van een verbinding van touwen, loopende door katrollen en geëigend
+van een verbinding van touwen, loopende door katrollen en geëigend
 tot het oplichten van zware lichamen.
 
 Derde waak, z. n. m. -- Vroeger gaf men dezen naam aan de jongste
@@ -4038,7 +4001,7 @@ Spreekwijze: Het zijn maar oude D--len: "maar lorren": omdat versleten
 D--len weinig waard zijn;--tenzij men hier aan "oude poppen" ['t
 Eng. Doll] te denken hebbe.
 
-Dolborden, z. n. o. mv. of Bosbank. -- Houten, aan weêrskanten eener
+Dolborden, z. n. o. mv. of Bosbank. -- Houten, aan weêrskanten eener
 galei of sloep op de boorden geslagen en tusschen welke de riemen
 zich bewegen.
 
@@ -4060,7 +4023,7 @@ Dompelen, b. w. -- Frequentatievum van Dompen, en alzoo:
 "herhaaldelijk, by voortduring Dompen," meer byzonder: "in het water."
 
 
-    Wanneer ik schielyk, op mijn onbedachte beê
+    Wanneer ik schielyk, op mijn onbedachte beê
     Wiert over hals en hooft gedompelt in de zee.
 
                                             Jan Vos.
@@ -4169,7 +4132,7 @@ de touwen door gevierd worden. D-- van de kompasroos, hol kegeltjen,
 op het spil van de kompasroos geplaatst ter bevestiging van de naald.
 
 Doppen, b. w. -- De schepen met een Dop of teeken merken, om te weten,
-hoe veel last een schip zoû kunnen voeren, of hoeveel last een schip
+hoe veel last een schip zoû kunnen voeren, of hoeveel last een schip
 groot is.
 
 Dorpel, z. n. m. -- Zie Drempel.
@@ -4463,7 +4426,7 @@ vaartuig beteekent. Zie Hurk.
                             Joh. de Brune. Emblemata.
 
 
-Dwaallicht, z. n. o. of Vreêvuur. -- In 't Eng. Jack with the lanthorn,
+Dwaallicht, z. n. o. of Vreêvuur. -- In 't Eng. Jack with the lanthorn,
 in de zuidelijke talen "het St. Elmus-vuur" genoemd, en waaronder
 men zekere vlammende luchtverhevelingen verstaat, die, by duistere
 nachten en stormweer langs de masttoppen en raas heen en weder dwalen.
@@ -4475,7 +4438,7 @@ Naald. Buiten boord D-- wordt by wijze van eufemisme gezegd voor
 Dwarlwind, Dwarrelwind, z. n. m. -- Wervelwind: gedurig draaiende wind.
 
 
-    Een zeestorm op d' Oostzee, neêrstortende met vlaegen,
+    Een zeestorm op d' Oostzee, neêrstortende met vlaegen,
     Had in een dwarrelwint de Graenvloot omgeslagen.
 
                                                         Jan Vos.
@@ -4666,7 +4629,7 @@ onderen te keer te gaan.
 
 Enternet, z, n. o. -- Zie Vinkenet.
 
-Entrepôt, (spreek uit Antrepoo) z. n. o. -- of Stapelplaats, beteekent
+Entrepôt, (spreek uit Antrepoo) z. n. o. -- of Stapelplaats, beteekent
 oorspronkelijk een plaats of haven, waar koopmansgoederen vrij worden
 toegelaten, en alzoo een vrijplaats of vrijhaven. In onze taal heeft
 dit bastertwoord een meer bepaalde beteekenis verkregen. Volgends
@@ -4678,7 +4641,7 @@ ten invoer verboden goederen, gedurende den tijd van twee jaren na
 den dag der lossing, of somtijds langer, de gelegenheid te laten, die
 goederen ten verblijve binnen 's Lands of ten doorvoer aan te geven,
 tegen betaling der alsdan daartoe staande rechten. Zy onderscheiden
-zich in Publieke E--s, òf algemeene bewaarplaatsen onder het opzicht
+zich in Publieke E--s, òf algemeene bewaarplaatsen onder het opzicht
 van het Bestuur en wederzijdsche sluiting zoo van wege dat Bestuur
 als van wege den handel: Partikulier E--, zijnde een bewaarplaats
 in een door den handel aangewezen en door het Bestuur goedgekeurd
@@ -4688,8 +4651,8 @@ bergplaats, onder zijn toezicht en buiten sluiting van de zijde des
 Bestuurs. De wetsbepalingen, waarby het stelsel van E-- geregeld wordt,
 zijn te vinden in het Elfde Hoofdstuk van gezegde Wet, art 88-107.
 
-Entrepôtdok, z. n. o. -- Besloten Dok, waarin die schepen liggen,
-welke hun goederen in het algemeen Entrepôt lossen.
+Entrepôtdok, z. n. o. -- Besloten Dok, waarin die schepen liggen,
+welke hun goederen in het algemeen Entrepôt lossen.
 
 Equipaadje, z. n. v. -- Bastertwoord voor: Bemanning, Manschap. Zie
 ald. Het schip is door de E-- verlaten. De gandsche E-- is ziek
@@ -4743,7 +4706,7 @@ Fajofsnee, z. n. v. -- Japansch speelvaartuig.
 Faktory, z. n. v. -- Plaats of kantoor, waar de agenten (Faktors)
 van een handelshuis zich buiten 's Lands ophouden. De naam van F--
 wordt zelden anders gegeven, dan aan dergelijke instellingen, door
-Europeanen in de O. Indiën gesticht.
+Europeanen in de O. Indiën gesticht.
 
 Faktuur, z. n. v. -- Lijst van afgeleverde goederen.
 
@@ -4772,13 +4735,13 @@ Tappen van een stuk geschut door middel van de bekbout en de spijlbout
 bevestigd wordt op het rolpaard.
 
 Fluit, z. n. v. of Fluitschip. -- Een transportschip, dat op alle
-zeeën vaart. De reden der benaming, welke Winschoten opgeeft, als
+zeeën vaart. De reden der benaming, welke Winschoten opgeeft, als
 zoude het aldus heeten naar zijn lang en smal fatsoen, waardoor het
 op een fluit geleek, schijnt er met de hairen bygehaald. Veeleer
 komt het my voor, dat men het aldus noemde, omdat het groot van
 inhoud was in vergelijking met andere schepen, even als een F--
 (drinkglas) onder andere roemers.--Een linieschip, waaruit men de
-onderste battery heeft weggenomen heet "geärmeerd en flûte."
+onderste battery heeft weggenomen heet "geärmeerd en flûte."
 
 Fluit, z. n. v. -- Metalen buis, aan het ene end uitloopende in een
 bal met een gaatjen doorboord, welke de Onderofficieren bezigen om
@@ -4792,7 +4755,7 @@ Fnee, z. n. v. -- Japansch transportschip.
 Fok, z. n. v. -- Een driehoekig zeil op kleine vaartuigen, tusschen den
 Fokkemast en den boegspriet geheschen: op groote schepen heet de F--
 het onderste razeil van den Fokkemast. StormF-- zeil, dat by stormweer
-aan het Fokkestag gevoerd wordt: BrêeF-- breed zeil van licht doek,
+aan het Fokkestag gevoerd wordt: BrêeF-- breed zeil van licht doek,
 dat op kotters en schoeners wanneer men voor-de-wind zeilt aan een
 lichte ra aan den top van den mast, of, zoo er meer dan een mast is,
 van den Fokkemast gevoerd wordt om sneller te loopen.
@@ -4869,7 +4832,7 @@ Gaandery, z. n. v. -- Zie Westergang.
 
 Gaarboord, z. n. o. -- De naaste plank aan de kiel, met het aanzetten
 waarvan men een aanvang maakt by den bouw van het boord, zoodat men
-de deelen als 't ware samen gaêrt.
+de deelen als 't ware samen gaêrt.
 
 Gaard, -- Zie Geerd.
 
@@ -4891,7 +4854,7 @@ zeilen en riemen bestuurd werd.
 
     Veneedje, laat uw Galeassen
       Tot roem en eer, eeuw uit eeuw in,
-    De Turxsche heêrschappy verrassen.
+    De Turxsche heêrschappy verrassen.
 
                             Antonides, Zeetriomf.
 
@@ -4908,7 +4871,7 @@ van een onafhankelijke Mogendheid en de voornaamste G-- van den Paus.
 
 
       Doorluchte Waterkoningin
-    Venetië, die uw Galeien
+    Venetië, die uw Galeien
       Tot roem en eer eeu uit eeu in
     Haer vlugge wieken uit laet spreien.
 
@@ -4917,7 +4880,7 @@ van een onafhankelijke Mogendheid en de voornaamste G-- van den Paus.
 
 Galeiroeiers, z. n. m. mv. -- Roeiers eener Galei, gewoonlijk slaven.
 
-Galoëtte, z. n. v. -- Klein Malabaarsch vaartuig.
+Galoëtte, z. n. v. -- Klein Malabaarsch vaartuig.
 
 Galeiwolf, z. n. m. -- Zie Aletta.
 
@@ -4933,7 +4896,7 @@ en dienende om waarlooze rondhouten op te bergen.
 Galjas, z. n. m. -- Zie Galeas.
 
 Galjoen, z. n. o. -- 1o. Naam, aan een soort van vrachtschepen
-gegeven, die in den handel van Spanje op de West-Indiën en andere
+gegeven, die in den handel van Spanje op de West-Indiën en andere
 volksplantingen gebezigd worden.
 
 2o. Stelling met roosterwerk, geplaatst tusschen het voorschip en
@@ -5161,7 +5124,7 @@ een ander ankertouw gesplitst te kunnen worden.
 
 Gesmoord, b. n. -- Wordt een schip genoemd, wanneer het, door een zware
 zee zeilende, niet die snelheid kan aanwenden, welke het verkrijgen
-zoû, wanneer de zee effen was. Tusschen de zeeën G-- liggen.
+zoû, wanneer de zee effen was. Tusschen de zeeën G-- liggen.
 
 Gespat, b. n. Of uitgespat, -- wordt van de hoofdtouwen gezegd,
 wanneer zy met den mast een meer open hoek maken dan gewoonlijk.
@@ -5236,15 +5199,15 @@ gebezigd wordt. Vierriems G--, Zesriems G--.
 Giek, (of liever Gijk, als de Fransche vertaling Gui aanduidt)
 z. n. v. -- is de spriet, waarvan een Latijnzeil wordt uitgezet.
 
-Spreekwijze: wacht u voor de G-- (wacht u voor den weêrstuit.)
+Spreekwijze: wacht u voor de G-- (wacht u voor den weêrstuit.)
 
 Gier, z. n. m. -- Giering of Gierslag; draai, zwenking, uitwijking,
 welke een schip met goeden voor-de-wind maakt, 't zij aan bak- of
-stuurboordzijde.--Een G-- doen (een geänkerd schip met behulp van
+stuurboordzijde.--Een G-- doen (een geänkerd schip met behulp van
 het roer doen Gieren.)
 
 Gieren, o. w. -- Gevolg van de werking van een sterken stroom op
-een Geänkerd schip, waardoor het voorschip meer of min merkbaar van
+een Geänkerd schip, waardoor het voorschip meer of min merkbaar van
 de rechter- naar de linkerzijde, of omgekeerd, zwenkt. Op het G--
 passen (het G-- voorkomen met behulp van het roer of van een opgezet
 zeil). Over bakboord, over stuurboord G--. Het schip Giert op zijn
@@ -5309,7 +5272,7 @@ langer is dan eenig ander vaartuig van gelijke bestemming.
 
 Gorden, b. w. -- Ophalen van het middelste der marszeils en fok.
 
-Gording, z. n. v. -- Opkorting, t. w. van een zeil. In den grond één
+Gording, z. n. v. -- Opkorting, t. w. van een zeil. In den grond één
 woord met gordijn.
 
 Gort, z. n. v. -- Was van ouds de scheepskost en nog altijd een
@@ -5336,7 +5299,7 @@ Grietjen of Grietjen van Dijk, z. n. o. -- het Bovenkruiszeil. Volgens
 de overlevering werd op zeker schip "den Eik," een der scheepsjongens,
 die met het los- en vastmaken van het bovenkruiszeil belast was,
 veroordeeld om met de knuttels te worden gestraft: dan toen men
-hieraan zoû beginnen, ontdekte men, dat de bovenkruisraasgast een
+hieraan zoû beginnen, ontdekte men, dat de bovenkruisraasgast een
 meisjen was, Grietjen van Dijk genoemd. Haar naam werd sedert aan
 dat zeil gegeven. Oude zeelieden herinneren zich nog fragmenten uit
 een zeeliedtjen, dat door Janmaat op lamentabelen toon werd opgedreund:
@@ -5531,9 +5494,9 @@ de loef-, fokke- en groote schoot, voor uit te halen. De H--
 van den bezaan en van de slagzeilen dient om het staande lijk er
 van naar beneden te halen. Zwakke H-- (zie Zweeptopper). Looze H--
 (die alleen dient om een gewonen te vervangen). Tusschen twee Halzen
-varen (voor-de-wind varen! omdat de H--zen of H--taliën gemeenlijk
+varen (voor-de-wind varen! omdat de H--zen of H--taliën gemeenlijk
 los of open zijn.) Overdrachtelijk: de keus tusschen twee zaken,
-die op 't zelfde neêrkomen.
+die op 't zelfde neêrkomen.
 
 2o. Hoek, vereenigingsplaats. De H-- van een anker, de H-- van een
 kanon. H-- van een knie.
@@ -5665,7 +5628,7 @@ ik sta daar niet in de gunst).
 Hy roept van H-- voor Sint Jan (Geen hei roepen, eer men over den
 dam is).
 
-Mooi weer en geen H-- (het innerlijke beäntwoord niet aan het
+Mooi weer en geen H-- (het innerlijke beäntwoord niet aan het
 uiterlijke).
 
 Haringbuis, z. n. v. -- Zie Buis.
@@ -5673,7 +5636,7 @@ Haringbuis, z. n. v. -- Zie Buis.
 Haringpakkery, z. n. v. -- Een plaats in de steden, waar de Haring
 gepakt, dat is, in tonnen gedaan werd.
 
-Harpoen, z. n. m. -- Yzeren werktuig met een weêrhoek, van achteren
+Harpoen, z. n. m. -- Yzeren werktuig met een weêrhoek, van achteren
 met een houten kruk voorzien, waaraan een touw bevestigd is, om het,
 wanneer het in het lijf van een visch vast zit, terug te kunnen halen.
 
@@ -5746,7 +5709,7 @@ Havery z. n. v. -- Zie Avery.
 
 
     De scha van haverye en parken te begraven,
-    In 't onweêr wort met vreught van overwinst begroet.
+    In 't onweêr wort met vreught van overwinst begroet.
 
                                 Vondel, Inwijding van 't stadthuis.
 
@@ -5766,7 +5729,7 @@ waarop de enden der buitenboords-planken bevestigd worden.
 
 Hekboot, z. n v. -- De kleinste boot, die aan 't hek opgeheschen wordt.
 
-Hekknieën, z. n. v. mv. -- Knieën, die de hekbalken aan het schip
+Hekknieën, z. n. v. mv. -- Knieën, die de hekbalken aan het schip
 verbinden.
 
 Heksluiter, z. n. o. -- Eigenaardige naam van het laatstkomende schip
@@ -5777,7 +5740,7 @@ einde des Hekbalks geplaatst en daaraan vastgehecht.
 
 Hel, z. n. v. -- 1o. Benaming, die vroeger te Amsterdam werd
 gegeven aan een pakhuis, waar gesloken goederen in bewaard
-werden,--waarschijnlijk, om dat zy er niet licht weêr uitkwamen.
+werden,--waarschijnlijk, om dat zy er niet licht weêr uitkwamen.
 
 2o. Of Blakhel. Hok omlaag op de koebrug, dienende tot berging van
 onderscheidene dagelijksche behoeften, als olie, pek, enz.
@@ -5797,7 +5760,7 @@ beweging brengt. 't Woord is, volgends sommigen, 't zelfde als halm
 (spriet) wat nog in 't Engelsch voor "roer" gebruikelijk is. Intusschen
 moet men niet vergeten, dat de stokken, vooral op binnenvaartuigen,
 tot knop een hoofd hadden met een Helm voorzien, waarop de stuurman
-zijn hand leî.
+zijn hand leî.
 
 
     't Verstand, door 't dwalen van zijn werktuig, schokt en zwiert,
@@ -5842,7 +5805,7 @@ stooten.
 
 Hieling, z. n. v. -- De verdubbeling onder aan de steng.
 
-Hielingsplaten, z. n. v. mv. -- Platen, aan weêrszijde van het
+Hielingsplaten, z. n. v. mv. -- Platen, aan weêrszijde van het
 achtereinde der kiel aangebracht en door de kiel en door den steven
 aan elkander gebout.
 
@@ -5921,10 +5884,10 @@ Hollander, z. n. m. of Haaksteek. -- Knoop, dien men met het end van
 een talreep slaat om den hoek van een talie.
 
 Hollander (De vliegende) z. n. m. -- Spookschip, hetwelk de zeelieden
-beweeren, dat zich in de Indiën beneden de Kaap onthoudt en altijd met
+beweeren, dat zich in de Indiën beneden de Kaap onthoudt en altijd met
 volle zeilen tegen den storm instevent. De ontmoeting van den V-- H--
 spelt een onvermijdelijke schipbreuk. De reden, waarom de manschap
-van dit spookschip de straf zoû verdiend hebben om eeuwig over zee
+van dit spookschip de straf zoû verdiend hebben om eeuwig over zee
 te dwalen, wordt verschillend opgegeven.
 
 Holte, z. n. v. -- De H-- of 't Hol van een schip is de afstand,
@@ -5983,7 +5946,7 @@ zee of rivier uitsteekt, 't zij om de kracht van den stroom te keeren,
 
 Hoofd. -- Beteekent in de samenstelling met andere woorden: het
 voornaamste: zoo zijn de H--zeilen, de zeilen van den fokkemast
-en boegspriet, H--touwen, de touwen die ter weêrszijden der masten
+en boegspriet, H--touwen, de touwen die ter weêrszijden der masten
 staan, enz.
 
 Hoofdtouwen, z. n. o. mv. -- Het staande want.
@@ -6003,7 +5966,7 @@ Hoofdzee, z. n. v. Waereldzee of Oceaan. -- Zee, die niet binnen
 landen geheel of gedeeltelijk besloten is.
 
 Hoogaars, z. n. v. -- Zeilschuit, op Maas, Lek en Yssel in gebruik voor
-de zalmvisschery. Volgens de benaming zoû zy een hoog achterste moeten
+de zalmvisschery. Volgens de benaming zoû zy een hoog achterste moeten
 hebben; thands is het echter de boeg, die hoog uit 't water ligt.
 
 Hoogbootsman, z. n. m. (veroud.) -- Zoo werd de Opperbootsman
@@ -6096,7 +6059,7 @@ Houzee, of Hoezee. -- Echte Hollandsche uitroep, doch verdrongen door
 van Staring slaat:
 
 
-                Is 't hoêra, is 't hoerá?
+                Is 't hoêra, is 't hoerá?
     Brul, spreek ik, geen Kozakken na,
     Als Willems batteryen spelen,
     Als Fredriks oorlogstrommen slaan.
@@ -6238,8 +6201,8 @@ Spreekwijze: Iets I-- (by stukjens en brokjens terug krijgen).
 Inpennen, b. w. -- Een Pen in een gat slaan.
 
 Inpikken, b. w. -- Inhaken. Het Kiptakel I-- (den haak van het
-katloopersblok door den ankerring slaan). De slingertaliën I--
-(de haken dier taliën aan het scheepswand bevestigen om tot steun te
+katloopersblok door den ankerring slaan). De slingertaliën I--
+(de haken dier taliën aan het scheepswand bevestigen om tot steun te
 dienen tegen het slingeren van 't vaartuig).
 
 Inschepen, b. w. -- Een lading of vracht aan boord brengen. De waren
@@ -6250,7 +6213,7 @@ schip te vertrekken. Zich I-- voor de Oost.
 
 Inscheping, z. n. v. -- Daad van Inschepen. Sedert onze I-- zijn wy
 een maand op zee geweest. I--s troepen (troepen, bestemd om in de
-Koloniën of waar ook over zee gebezigd te worden).
+Koloniën of waar ook over zee gebezigd te worden).
 
 Inspit, z. n. o. -- Zie Roerpen.
 
@@ -6332,7 +6295,7 @@ toegenomen en worden aan die vaartuigen verbazende sommen besteed.
 
     Ginds spoedt een speeljacht over 't meer.
 
-                                Vondel, Rei van Eubeërs.
+                                Vondel, Rei van Eubeërs.
 
 
 Jacht, z. n. v. -- Voor "vervolging." Hy maakte J-- op dat roofschip
@@ -6347,9 +6310,9 @@ en vervolgends elders, ook hier te lande, nagevolgd. Maar wat het
 vreemdste is, en tot schande voor onze natie, is dat, terwijl men zich
 in Engeland tot benoeming eener dergelijke vereeniging bediend had
 van twee echt Hollandsche woorden: Jacht (van jagen) en klub (kluwen,
-vereeniging), de naäpers alhier, by het noemen eener dergelijke
+vereeniging), de naäpers alhier, by het noemen eener dergelijke
 maatschappy, de verbasterde Engelsche spelling gevolgd, en geschreven
-hebben Yacht-club, wat in 't Neêrduitsch niet te lezen is.
+hebben Yacht-club, wat in 't Neêrduitsch niet te lezen is.
 
 Jachtschip, -- Zie Jacht.
 
@@ -6428,7 +6391,7 @@ met andere vaartuigen te hebben, drenkelingen te redden, enz.
 Jongen, z. n. m. -- 1o Knaap die dienst doet aan boord. Zie KajuitsJ--,
 ScheepsJ--.
 
-2o. Benaming, waarmeê de matrozen somtijds worden toegesproken,
+2o. Benaming, waarmeê de matrozen somtijds worden toegesproken,
 bepaaldelijk als men hen tot iets wil aansporen. Toe J--s! Wakker
 aan J--s! Toont nu, dat je ferme J--s bent! enz.
 
@@ -6517,7 +6480,7 @@ mogen liggen.
 
 Kaailooper, z. n. m. -- Zie Kaaiboef.
 
-Kaaimeester, z. n. m. -- Beämbte, die voor het onderhoud der Kaaien,
+Kaaimeester, z. n. m. -- Beämbte, die voor het onderhoud der Kaaien,
 voor het innen van het Kaaigeld en de legplaats der schepen zorgt.
 
 Kaairing, z. n. m. -- Ring, aan de Kaai bevestigd, en waar de schepen
@@ -6537,7 +6500,7 @@ dat in zee uitsteekt. Den K-- te boven komen (hem omzeilen).
 
 Spreekwijze: Hy zal den K-- niet halen (hy zal van zijn ziekte niet
 opkomen). Door den K-- wordt hier verstaan de K-- de Goede Hoop,
-waar de schepen die naar O. Indiën varen, zich plachten te ververschen.
+waar de schepen die naar O. Indiën varen, zich plachten te ververschen.
 
 Kaap, z. n. m. -- Houten gevaarte op het land, dienende tot baken
 by peilingen.
@@ -6670,7 +6633,7 @@ opgeleid.
 
 Kadraaier, z. n. m. -- Zie Kaaidraaier.
 
-Kaïck, z. n. v. -- 1o. (veroud.) Benaming, die gegeven plach te worden
+Kaïck, z. n. v. -- 1o. (veroud.) Benaming, die gegeven plach te worden
 aan de sloep eener galei.
 
 2o. Klein vaartuig, in gebruik op de Zwarte Zee.
@@ -6680,7 +6643,7 @@ westergang hebben, is zy het achterste gedeelte van het kuildek,
 bevattende tot aan den bezaansmast of onder de kampanje. De Voor K--
 is op 't kuildek, van den bezaansmast tot aan het voorste van den
 rooster van 't halfdek. Op de Koopvaardyschepen is zy--gelijk het
-woord aanduidt--oorspronkelijk "stookplaats" van Kaîen (branden,
+woord aanduidt--oorspronkelijk "stookplaats" van Kaîen (branden,
 stooken) en meer bepaald, de stookplaats op een vaartuig. Deze werden
 langzamerhand ruimer en gemakkelijker; doch de naam bleef bewaard,
 en thands verstaat men door K-- een met slaapstede en andere gemakken
@@ -6734,7 +6697,7 @@ Kaliber, z. n. o. -- Betrekkelijke zwaarte b. v. van den kogel,
 die uit een stuk geschoten moet worden. Stuk van 30, van 24 ponds
 K--. Een schip van het zwaarste K-- (een driedekker).
 
-Kalken, b. w. -- De buitenhuid van een schip (vooral in de West-Indiën)
+Kalken, b. w. -- De buitenhuid van een schip (vooral in de West-Indiën)
 met een dikke kalkpap besmeeren tegen den invloed van den worm in
 't aangroeien.
 
@@ -6755,7 +6718,7 @@ Kamerband, z. n. m. -- Ring of astragaal van het Bodemstuk.
 
 Kamerstuk, z. n. o. -- Zie Steenstuk.
 
-Kamhout, z. n. o. -- Opvulling tusschen de slooiknieën tegen de scheg,
+Kamhout, z. n. o. -- Opvulling tusschen de slooiknieën tegen de scheg,
 somtijds met snijwerk voorzien.
 
 Kampanje, z. n. v. -- Licht dek, dat op groote schepen gebouwd wordt
@@ -6773,8 +6736,8 @@ gebruikt het woord onzijdig.
                                                 Antonides Ystroom.
 
 
-Kanaal, z. n. o. -- Zeestraat, zeeëngte. Meer byzonder wordt by ons
-door het K-- verstaan de zeeëngte tusschen Frankrijk en Engeland. Er
+Kanaal, z. n. o. -- Zeestraat, zeeëngte. Meer byzonder wordt by ons
+door het K-- verstaan de zeeëngte tusschen Frankrijk en Engeland. Er
 hebben veel aanzeilingen plaats in 't K--: wy werden door tegenwind
 belet door 't K-- te komen.
 
@@ -6802,7 +6765,7 @@ Kanterstok, z. n. m. -- Zie Kolderstok.
 
 Kanthaak, z. n. m. -- Zie Balkhaak.
 
-Kantimaroen, z. n. m. -- Zoo noemt men twee of drie saêmverbonden
+Kantimaroen, z. n. m. -- Zoo noemt men twee of drie saêmverbonden
 kanoos, welke men op de kust van Koromandel tot de vischvangst bezigt.
 
 Kap, z. n. v. -- Beschot van lichte planken, dat aan boord van
@@ -6915,7 +6878,7 @@ van die soort in 1774 gegoten werden.
 
 Karronadeslede, z. n. v. -- Soort van affuit.
 
-Kartélschip, z. n. o. -- Schip, dat gevangenen vervoert, die
+Kartélschip, z. n. o. -- Schip, dat gevangenen vervoert, die
 uitgewisseld moeten worden.
 
 Kartouw of Kortouw, z. n. v. -- Zwaar stuk geschut. 't Woord beteekent
@@ -7051,7 +7014,7 @@ overdrachtelijk voor al wat beneden is, en dus voor de zee zelve.
 Spreekwijze: Naar de K-- zijn (in zee vergaan).
 
 kenten, z. n. m. mv. (veroud.) -- Scheepstimmermans kunstwoord,
-waardoor verstaan werden eenige latten, die, ter weêrszijden van
+waardoor verstaan werden eenige latten, die, ter weêrszijden van
 inhouten werden gespijkerd, tot een schets om het beloop van het schip
 naar aan te leggen. 't Woord is waarschijnlijk 't zelfde als kanten.
 
@@ -7076,7 +7039,7 @@ Kentering, z. n. v. -- Het omslaan, in 't byzonder van het tij.
 
 Kerfbijl, z. n. v. -- Bijl, inzonderheid tot Kerven geschikt.
 
-Kerk, z. n. v. -- Logies onder 't halfdek; ook vóór- of groote kajuit.
+Kerk, z. n. v. -- Logies onder 't halfdek; ook vóór- of groote kajuit.
 
 Kerven, b. w. (veroud.) voor Kappen.
 
@@ -7137,7 +7100,7 @@ daarin bestond, dat de overtreder naakt op het boord van het schip
 gezet werd, met eenige zwaarte om het lijf, ten einde te sneller te
 kunnen zinken, en aan een touw gebonden, dat onder de kiel doorging:
 in dien toestand werd hy over boord gesmeten en aan de andere zijde
-gezwind weêr opgehaald: welk een en ander, in geval van zware misdaad,
+gezwind weêr opgehaald: welk een en ander, in geval van zware misdaad,
 eenige malen herhaald werd: een straf, waaraan niet weinig gevaar voor
 den lijder verbonden was, die, by het minste verzuim, arm of been,
 ja het leven verliezen kon: waarom het K-- dan ook als halsgerecht
@@ -7185,14 +7148,14 @@ zee begeven).
 
 Kikvorsch, z. n. v. -- Poeldier.
 
-Spreekwijze: Hy is overladen met geld als een K-- met veêren.
+Spreekwijze: Hy is overladen met geld als een K-- met veêren.
 
 Kil, z. n. m. -- Stroomkuil of stroomkil.
 
 
     Ja, wat de stroomvliet met zich voert
       Laat wei en akkers drooger,
-    Maar zinkt in d'engen stroomkil neêr
+    Maar zinkt in d'engen stroomkil neêr
       En 't water wordt steeds hooger.
 
                                     Bilderdijk.
@@ -7242,9 +7205,9 @@ Kimweger, z. n. m. -- Stevige balk, die de Kim draagt of weegt.
 Kin, z. n. v. of Kinnebak. -- Het voorste gedeelte van de kiel.
 
 Kink, z. n. m. -- Kreuk, bocht, die zich in een nat of te nieuw
-touwwerk vormt. Volgends Bilderdijk en Weiland zoû 't woord eigenlijk
+touwwerk vormt. Volgends Bilderdijk en Weiland zoû 't woord eigenlijk
 krink (d. i. kreuk) moeten luiden. 't Blijft intusschen nog de vraag
-of kinkhoorn ('t geen volgends hen "geluidhoorn" wezen zoû) niet aldus
+of kinkhoorn ('t geen volgends hen "geluidhoorn" wezen zoû) niet aldus
 genoemd is wegends zijn bochtigen vorm, en of dus K-- niet evenzeer
 "bocht" beteekent.
 
@@ -7302,7 +7265,7 @@ een schoot, by een val, by een looper K-- S--.
 
 Klaas, z. n. m. of Klaas Jakobsz. (veroud.) -- Een houten nijptang om
 planken te buigen en te bedwingen, waarschijnlijk naar den uitvinder
-aldus genoemd. Ik zoû niet durven beweeren, dat de uitdrukking Een
+aldus genoemd. Ik zoû niet durven beweeren, dat de uitdrukking Een
 houten K-- aan dit woord ontleend is.
 
 Klaauw, z. n. v. -- Arm, hand. De K--en van een anker. De K-- van
@@ -7324,7 +7287,7 @@ in de naden te drijven.
 Klamaai-yzer, z. n. o. -- Zware geribde yzeren wig, waarop men met
 een moker slaat, ten einde het werk in de naden der planken te drijven.
 
-Klamp, z. n. m. -- Naam van verschillende houten weêrhaken,
+Klamp, z. n. m. -- Naam van verschillende houten weêrhaken,
 waar touwen aan belegd worden. KruisK--en (die aan hun midden ter
 geschikter plaatse tegen de wanden van een vaartuig, tegen een mast,
 enz. zijn vastgespijkerd en met haar hoornen of ooren gespannen touwen
@@ -7450,7 +7413,7 @@ Blinde K-- (die door het water bedekt, en dus onzichtbaar is).
     Zy (de Almacht) deed zijn boot de blinde klippen
       De rots die tot den hemel stiet,
     Geveiligd langs en over glippen
-      En 't onweêr trof zijn stengen niet.
+      En 't onweêr trof zijn stengen niet.
 
                                         Bilderdijk, Zeevaart.
 
@@ -7534,7 +7497,7 @@ by zwaar weer in de Kluis gestopt wordt om het binnendringen van het
 water te beletten.
 
 Kluiver, z. n. m. -- Driehoekig zeil, dat op het kluifhout uitgehaald
-en langs den leier wordt opgeheschen. Volgends Winschoten zoû
+en langs den leier wordt opgeheschen. Volgends Winschoten zoû
 het woord daaraan zijn naam ontleenen, dat dit zeil, by stil weer
 gebruikt wordende, het minste windtjen als 't ware opslorpte of
 "opkloof". Bilderdijk op Kluiffok, leidt het van luif of luifel
@@ -7550,7 +7513,7 @@ by voorraad vast te slaan.
 
 Knaapspijkers, z. n. m. mv. -- Zie Klampspijkers.
 
-Knecht, z. n. m. -- 1o. Soort van windas, op éénmastkustvaarders,
+Knecht, z. n. m. -- 1o. Soort van windas, op éénmastkustvaarders,
 dienende om zeilen of goederen uit het ruim te hijschen. Groote K--,
 Bezaans K--, Fokke K--.
 
@@ -7593,7 +7556,7 @@ om een ra gehecht worden.
 
 2o. Uiteinde van een touw, strekkende om het doorschieten te beletten.
 
-3o. Knoest of slechte steê in het houtwerk.
+3o. Knoest of slechte steê in het houtwerk.
 
 4o. K-- van de loglijn (dienende om den afstand te berekenen, die in
 een gegeven tijd door een zeilend vaartuig wordt afgelegd).
@@ -7603,7 +7566,7 @@ Spreekwijze: Een K-- draaien (met mooie praatjens bedriegen).
 Knoopen, o. en b. w. -- Een knoop leggen.
 
 Knoopstopper, z. n. m. -- Stopper, die den Knoop aan 't eind Stopt
-(weêrhoudt) en alzoo belet door te schieten.
+(weêrhoudt) en alzoo belet door te schieten.
 
 Knuttel, z. n. m. -- Strafwerktuig van gedraaid touw, by de Engelschen
 kat genoemd. Het wordt ook gebezigd voor "kluwen". Een K--tjen
@@ -7851,7 +7814,7 @@ pen is, onbruikbaar is).
 
 Kompasbeugel, z. n. m. -- Naam van twee koncentrische ringen, dienende
 om het Kompas in te hangen. Zy zijn van koper en loshangend by wijze
-van een schommel, om het Kompas, in weêrwil van het slingeren van
+van een schommel, om het Kompas, in weêrwil van het slingeren van
 het schip, altijd in evenwicht en waterpas te houden. De K-- wordt
 uit dien hoofde ook Wieg genoemd.
 
@@ -8176,7 +8139,7 @@ Kreek, z. n. v. -- Kleine inham aan een kust, en waarin vaartuigen
 van middelbare grootte kunnen ankeren.
 
 Krengen, o. w. -- Een schip overzijde halen, door ballast of geschut
-naar één kant te brengen, ten einde iets buiten boord schoon te maken
+naar één kant te brengen, ten einde iets buiten boord schoon te maken
 of te herstellen. Hy kreeg een schot onder water en moest K--. 't Woord
 is van Kreng, omdat een dood lichaam, of kreng, in 't water geworpen,
 altijd op zijde ligt.
@@ -8235,7 +8198,7 @@ Kropwangen, z. n. v. mv. Zie Boegband. -- Zy zijn aldus genoemd naar
 het zwellend vooruitspringen, waardoor zy als 't ware de wangen van
 het vaartuig uitmaken.
 
-Kruidlezer, z. n. m. (veroud.) -- Geëmployeerde by de
+Kruidlezer, z. n. m. (veroud.) -- Geëmployeerde by de
 O. I. Maatschappy, die de kruideryen sorteerde.
 
 Kruien, o. w. -- Wordt het ijs gezegd te doen, als het in de rivieren
@@ -8361,8 +8324,8 @@ en kuildek.
 Kuilschip, z. n. o. -- Schip, waarin een Kuil is.
 
 Kunstknie, z. n. v. -- Knie, die niet uit een stuk gewassen is,
-maar waarvan lijf en tak uit afzonderlijke stukken zijn saêmgesteld,
-met yzeren plaatknieën vereenigd.
+maar waarvan lijf en tak uit afzonderlijke stukken zijn saêmgesteld,
+met yzeren plaatknieën vereenigd.
 
 Kusiforme, z. n. v. -- Smalle en lange roeischuit zonder dek, welke
 de Japaneezen tot de watervischvangst gebruiken.
@@ -8388,7 +8351,7 @@ het vierde gedeelte van zijn traktement; terwijl het overige door
 het Gouvernement voor hem bewaard wordt tot aan het einde van zijn
 diensttijd. Als de tijd nadert, waarop het K-- betaald wordt, is de
 matroos onrustig, en, heeft hy het geld op zak, lastig, tot dat het
-weêr verteerd is; wanneer men met hen doen kan wat men wil.
+weêr verteerd is; wanneer men met hen doen kan wat men wil.
 
 2o. Wacht, verdeeling van 't etmaal. K-- slaan. 's Nachts als
 het laatste kwartier uurs van de wacht genaderd is wordt er een
@@ -8402,7 +8365,7 @@ het navolgende fragment kan oordeelen:
 
 
     Zoo raakt ge niet over de fokkeschoot;
-    Want Kaïn die sloeg Abel dood,
+    Want Kaïn die sloeg Abel dood,
     Al met een kakebeen bequaam,
     Reis uit Kwartier in Godes naam.
 
@@ -8454,7 +8417,7 @@ Laag, z. n. v. -- 1o. (veroud.) Zog, Kielwater.
 GeschutL--, Onderste GeschutL--.
 
 3o. De schoten, uit de op een rij geplaatste stukken gelijktijdig
-gelost. De volle L-- geven (uit al de stukken, die zich aan ééne zijde
+gelost. De volle L-- geven (uit al de stukken, die zich aan ééne zijde
 bevinden, tegelijk schieten). Hy heeft een geduchte L-- ontfangen
 (hy is hevig beschoten).
 
@@ -8464,7 +8427,7 @@ ook: hem ruw bejegenen).
 Laars, z. n. v. -- End dag, waarmede men iemand afstraft.
 
 Laarzen, b. w. -- De schepelingen met een end dag op de natte broek
-kastijden. Volgends Bild. op Laars zoû 't woord oorspronkelijk Leerzen
+kastijden. Volgends Bild. op Laars zoû 't woord oorspronkelijk Leerzen
 zijn en beteekenen "met lederen riemen slaan". Doch Kiliaan stelt
 leersen synonium met bot-aersen (met schoenen of laarzen slaan).
 
@@ -8492,7 +8455,7 @@ boord gebracht). De kanonnen zijn Geladen (zijn gereed gemaakt om
 afgeschoten te worden). Zie de bepalingen omtrent het Laden en Lossen
 in de Alg. wet van 26 Aug. 1822, Hoofdst. XIV, artt. 127-152.
 
-Spreekwijze: Ik heb Geladen waar ik meê over moet (ik heb my een
+Spreekwijze: Ik heb Geladen waar ik meê over moet (ik heb my een
 ongemak, een kwelling op den hals gehaald, die my zal byblijven).
 
 Lading, z. n. v. -- 1o. De waren, goederen, koopmanschappen, enz. welke
@@ -8546,7 +8509,7 @@ bakboord! enz. (uitroepen, door den uitkijk gedaan). Over L-- zeilen
 (veroud.), (zeilen, waar men naar de gissing gemeend had L-- te moeten
 vinden, ofschoon men er ver van verwijderd is). Zie Boterland.
 
-Spreekwijze: Ik zie L-- (de bak is byna ledig, ik zie den boôm).
+Spreekwijze: Ik zie L-- (de bak is byna ledig, ik zie den boôm).
 
 L-- voor den bak slaan (aannemen, alleen den bak ledig te eten.)
 
@@ -8656,7 +8619,7 @@ Langscheepsch, b. n. -- Van voren naar achteren. Een L-- verband
 (een verband, dat zich langs het schip uitstrekt).
 
 Langszalings, z. n. m. mv. -- Eikenhouten dwarsbalken, twee in getal,
-aan weêrskanten op de ooren der benedenmasten en op de hommers der
+aan weêrskanten op de ooren der benedenmasten en op de hommers der
 topmasten geplaatst.
 
 Langs zijde, voorz. voor langs de zijde van. L-- de Argo.
@@ -8882,14 +8845,14 @@ en den eersten meridiaan. Die stad ligt op N. graden Wester- of
 Ooster L--.
 
 2o. Astronomische L-- eener planeet (boog der ekliptika, begrepen
-tusschen den evennachtslijn of het eerste punt van Ariës en de plaats
+tusschen den evennachtslijn of het eerste punt van Ariës en de plaats
 op de ekliptika, waarmede de planeet loodrecht overeen komt).
 
 3o. Geocentrische L-- (punt der ekliptika, waarop het middelpunt
-eener planeet, van de aarde gezien, loodrecht neêrvalt).
+eener planeet, van de aarde gezien, loodrecht neêrvalt).
 
 4o. Heliocentrische L-- (punt der ekliptika, waarop het middelpunt
-eener planeet loodrecht zoû neêrkomen, indien zy van de zon gezien
+eener planeet loodrecht zoû neêrkomen, indien zy van de zon gezien
 werd).
 
 Lens, bw. -- Ledig. Een schip L-- pompen (het door middel van pompen
@@ -8941,12 +8904,12 @@ geschieden.
 
 Spreekwijze: Het anker L-- (vertrekken).
 
-Alle beetjens helpen, alle vrachtens L--, zeî de schipper, en hy
+Alle beetjens helpen, alle vrachtens L--, zeî de schipper, en hy
 smeet zijn vrouw over boord.
 
 Lichter, z. n. m. -- Vaartuig, waarmede groote schepen gelost
 worden, wanneer zy te veel diepgang hebben om met ongebroken lading
-hun bestemmingsplaats te bereiken. Vóór de doorgraving van het
+hun bestemmingsplaats te bereiken. Vóór de doorgraving van het
 Noord-Hollandsch kanaal, werden de goederen uit de koopvaarders by
 hun aankomst op de reede van Texel, alle door L--s naar Amsterdam
 vervoerd. Zie de bepalingen, omtrent de L--s in artt. 19, 20, 21 en
@@ -9073,7 +9036,7 @@ Logplankjen, z. n. o. -- Driehoekig plankjen, dat aan de onderste zijde
 met lood voorzien, en door een hanepoot aan de loglijn vastgemaakt,
 van het achterschip in zee geworpen, overeind blijft staan, terwijl
 het schip voortgaat, en alzoo dient om den afstand te meten, welken
-een schip gedurende 15 à 30 seconden heeft afgelegd.
+een schip gedurende 15 à 30 seconden heeft afgelegd.
 
 Logrol, z. n. m. of Logwuit. -- Spil, waar de Loglijn over loopt.
 
@@ -9199,7 +9162,7 @@ Loop-in-'t lijntjen, z. n. o. -- Jong matroos.
 Loopplank, z. n. v. -- Zie Loopgang.
 
 Loopstags, z. n. o. mv. of Leiers van den Boegspriet. -- Touwen op
-gelijke hoogte evenwijdig aan weêrszijden van den boegspriet gespannen,
+gelijke hoogte evenwijdig aan weêrszijden van den boegspriet gespannen,
 en tot steun dienende van de manschappen, die verplicht zijn langs
 dien mast op en neder te gaan.
 
@@ -9301,14 +9264,14 @@ rang van Kapitein by de Landstroepen. 't Woord is Fransch en beteekent
 letterlijk: "plaats-bekleeder", "stede-houder".
 
 Luiwagen, z. n. m. -- Cirkelvormig dwarshout, waar de roerpen over
-heen en en weêr loopt.
+heen en en weêr loopt.
 
 Luizeplecht, z. n. v. (veroud.) -- Verschansing op het voorkasteel.
 
 Lul, z. n. m. -- Stagzeil, voorzeil van een visschersvaartuig.
 
 Lumieren, z. n. v. mv. -- Dageraad, eerste schemering, verhollandschte
-uitspraak van 't Fr. lumière. Wy moeten morgen met de L-- beginnen
+uitspraak van 't Fr. lumière. Wy moeten morgen met de L-- beginnen
 (zoodra de dag aanbreekt).
 
 Luns, z. n. v. -- Gebogen 8vormige yzeren pen, die in de as van een
@@ -9395,7 +9358,7 @@ Lijst, z. n. v. of Sent. -- Zoomwerk, dat tijdelijk gebruikt wordt
 by den aanbouw van een schip, om de spanten in verband te houden.
 
 Lijstlijnen, z. n. v. mv. (veroud.)--Touwen, daar men de bonnetten
-aan de zeilen meê vast rijgt.
+aan de zeilen meê vast rijgt.
 
 Lijstnaald, z. n. v. -- Kleine Lijst, strook, die, in een mast of ra,
 uit veelvuldige deelen saamgesteld, tot aanvulling wordt geplaatst.
@@ -9438,7 +9401,7 @@ in haar eerste of laatste kwartier is). Pissende M-- (Halve M--
 die zich met den bovensten hoorn voorover gebogen vertoont: zy
 is volgends de zeelieden een voorbode van regen). Scheppende M--
 (Halve M-- wier onderste hoorn vooruit steekt). Maandagsche M--
-(op welken dag geen visscher zoû afvaren, naar 't oude rijmpjen:
+(op welken dag geen visscher zoû afvaren, naar 't oude rijmpjen:
 
 
                                     Een maandagsche maan,
@@ -9577,7 +9540,7 @@ zware lasten mede over te hijschen.
 Maren, o. w. (veroud.) -- 't Zelfde als Meeren. Zoo Vondel:
 
 
-    Matroos, gemoedigt door sijn winst, begroet alreê
+    Matroos, gemoedigt door sijn winst, begroet alreê
     Sijn jonge vrouw, die t' huis gesmoort in hartewee,
     Den hemel smeekt, dat hy zoo lang de wilde baren
     In toom hou, tot het schip komt voor de paelen maeren.
@@ -9682,13 +9645,13 @@ bruggen onder door moet, enz.) Looze M-- (dien men in voorraad heeft).
 
 Spreekwijzen: Hy mag zien hoe hy den M-- ophaalt (hy mag zien hoe ver
 hy 't brengen kan, hoe hy aan de kost zal komen. Dit ziet daarop, dat,
-op kleine vaartuigen, de M-- niet vast staat, maar, als hy neêrligt,
+op kleine vaartuigen, de M-- niet vast staat, maar, als hy neêrligt,
 moet worden opgehaald, wat soms een zwaar werk is.
 
 Hy vaart waar de groote M-- vaart (hy volgt waar zijn meerdere hem
 voorgaat, hy doet wat zijn meester wil).
 
-Geen twee (groote) M--en op één schip (maar één moet de baas zijn).
+Geen twee (groote) M--en op één schip (maar één moet de baas zijn).
 
 Hooge M--en vangen veel wind (groote, aanzienlijke personen staan
 het meest aan haat en laster bloot). Zoo zegt Pers:
@@ -9782,14 +9745,14 @@ is vastgelegd.
 
 Meesterrib, z. n. v. -- Hoofdrib of zijstuk van een vaartuig.
 
-Meetbrief, z. n. m. -- Verklaring, door beëedigde scheepsmeters
+Meetbrief, z. n. m. -- Verklaring, door beëedigde scheepsmeters
 of andere bevoegde personen afgegeven, en inhoudende, behalve de
 handteekening van den scheepsmeter of ijkmeester, en den dag der
 meting of afgifte, een genoegzame omschrijving ter onderkenning van het
 schip, en wijders een opgave van lengte, wijdte en holte, tonnenlast,
 enz.--Zie verder de bepalingen omtrent den M-- in Tabel XVI der
 Patentwet, gevoegd achter de Wet van 6 April 1823 (Staatsbl. no. 34),
-en meer bepaald in § 33 en volgg. dier Tabel.
+en meer bepaald in § 33 en volgg. dier Tabel.
 
 Meeuw, z. n. m. -- Zeevogel.
 
@@ -9815,7 +9778,7 @@ Purmermeir gevangen, na gedoopt, en onderwezen te zijn, langen tijd
 nog te Haarlem geleefd zou hebben.
 
 Melken, b. w. (veroud.) -- Eigenaardige uitdrukking voor op- en
-neêrhalen van touwwerk.
+neêrhalen van touwwerk.
 
 Meridiaan, z. n. m. -- 1o. Groote denkbeeldige cirkel, getrokken
 door de beide polen en door de plaats, waarvan hy de M--
@@ -9864,8 +9827,8 @@ Messing, z. n. v. -- Zie Mes.
 Meten, b. w. -- Opnemen, nagaan, onderzoeken. De hoogte van de zon
 of van een ander hemellichaam M--. De ruimte van een schip M--.
 
-Meter of Scheepsmeter. -- Beëedigde ambtenaar, met het meten der
-schepen belast. Zie de Wet van 6 April 1823, Tab. XVI, § 33 en volgg.
+Meter of Scheepsmeter. -- Beëedigde ambtenaar, met het meten der
+schepen belast. Zie de Wet van 6 April 1823, Tab. XVI, § 33 en volgg.
 
 Middag, z. n. m. -- Middel van den dag: tijdstip, waarop zich de zon
 in den meridiaan bevindt. Ware M-- (de tijd, waarop hy zich werkelijk
@@ -9901,7 +9864,7 @@ Middenboords, bw. -- Naar het midden van het boord of schip.
 
 
 Midscheeps, bw. -- In of naar het midden van het schip. M-- het roer
-(zoodat de roerpen en de steven in ééne lijn staan. Zie Middenboords.
+(zoodat de roerpen en de steven in ééne lijn staan. Zie Middenboords.
 
 Mik, z. n. m. -- Staander, steunsel. 't Woord duidt oorspronkelijk
 de kruk aan, waarop men de schietroers lei om te mikken, en van daar
@@ -9927,7 +9890,7 @@ verduisterd wordt.
     Ik zal u met een mist en dicken nevel decken;
 
 
-zegt Rafaël tegen Gijsbreght in Vondels treurspel.
+zegt Rafaël tegen Gijsbreght in Vondels treurspel.
 
 Mistiek, z. n. v. -- Driemastschip, op de Middellandsche Zee in
 gebruik.
@@ -10098,7 +10061,7 @@ die aan het vuil, de flesschen enz. tot doortocht naar zee strekt.
 Musket, z. n. o. -- Schietgeweer. Zie Roer.
 
 Mutsjen, z. n. o. -- Blikken maatjen, het zestiende deel vormende
-van een pint, en het rantsoen van een man aan sterken dank voor één
+van een pint, en het rantsoen van een man aan sterken dank voor één
 maal bevattende. Een M-- jenever. Het wordt ook voor de hoeveelheid
 zelve gebezigd. Ik zou nog wel een half M-- lusten.
 
@@ -10226,9 +10189,9 @@ gebezigd, doch dan immer met een b. n. Het zoute N--, het peilloos N--.
 Spreekwijze: Geen N-- of droog hebben (niet te eten noch te drinken
 hebben).
 
-Hy lust zijn N--jen wel (hy is een drinkebroêr).
+Hy lust zijn N--jen wel (hy is een drinkebroêr).
 
-Nathals, z. n. m. -- Zuiplap, drinkebroêr.
+Nathals, z. n. m. -- Zuiplap, drinkebroêr.
 
 Natten, b. w. -- Nat maken. De zeilen N-- (die bevochtigen, om het
 doek te doen krimpen, en, wanneer het ontplooid wordt, de spanning
@@ -10253,18 +10216,18 @@ oproeien (uit den stroom blijven).
 
 Spreekwijze: Hy is in de N-- geraakt (het loopt hem tegen).
 
-Neêrgaan, o. w. -- Van de hoogte naar de laagte gaan. N-- noemen
+Neêrgaan, o. w. -- Van de hoogte naar de laagte gaan. N-- noemen
 onze strandbewoners "in zee steken", omdat zy hun vaartuigen van het
 hoogere strand af moeten brengen.
 
-Neêrhalen, b. w. -- Naar beneden halen. De vlag N--. Zie Strijken.
+Neêrhalen, b. w. -- Naar beneden halen. De vlag N--. Zie Strijken.
 
-Neêrhaler, z. n. m. -- Touw.
+Neêrhaler, z. n. m. -- Touw.
 
-Neêrlaten, b. w. -- Laten zakken. Een mast N--, de jol N-- (in zee
+Neêrlaten, b. w. -- Laten zakken. Een mast N--, de jol N-- (in zee
 strijken).
 
-Neêrtrekken, b. w. -- Het vlot brengen der visschuiten of bommen.
+Neêrtrekken, b. w. -- Het vlot brengen der visschuiten of bommen.
 
 Nering, z. n. v. -- De vrije N-- doen plach gezegd te worden voor:
 "zeeschuimen, op zeeroof uitgaan."
@@ -10437,7 +10400,7 @@ de zeevarenden strekt.
 
       De Noortstar streckt aldus by nacht op zee
     Een heldre baeck voor die de zee bevaren:
-      Zy wijst de streeck, de haven, en de reê
+      Zy wijst de streeck, de haven, en de reê
     En baent den wegh in spoorelooze baren.
 
                             Vondel. Danckoffer aan Christine.
@@ -10474,7 +10437,7 @@ O.
 O., z. n. v. -- Voor Oost, Oostwaarts; ten O. (voor ten Oosten).
 
 Oceaan, z. n. m. -- Waereldzee. De Atlantische O--. By de dichters
-wordt O-- in 't algemeen voor alle groote zeeën genomen.
+wordt O-- in 't algemeen voor alle groote zeeën genomen.
 
 Odief, z. n. m. (veroud.) -- Benaming eener soort van schaaf.
 
@@ -10569,7 +10532,7 @@ Omzwalpen, b. w. -- Zie Zwalpen.
 
 Onbemand, b. n. -- Zonder bemanning. Het schip is nog O--.
 
-Onbevaren, b. n. -- Ongeöefend, ongewoon aan boord. Het is slecht
+Onbevaren, b. n. -- Ongeöefend, ongewoon aan boord. Het is slecht
 zeilen met O-- manschap.
 
 Onder, voorz. -- Beneden. O-- de lij, O-- den wind van een ander schip
@@ -10591,7 +10554,7 @@ Onderdompeling, z. n. v. -- Overstrooming. De geheele O-- van een
 sloep.
 
 Onderdoorrijden, Onderrijden, o. w. -- Wordt het schip gezegd te doen,
-als het, voor anker liggende, door hooge zeeën overstelpt, zinkt.
+als het, voor anker liggende, door hooge zeeën overstelpt, zinkt.
 
 Onderlegger, z. n. m. -- Zie Kiellichter.
 
@@ -10614,7 +10577,7 @@ Onderra, z. n. v. -- Benedenra.
 Onderruim, z. n. o. -- Diepste van het ruim.
 
 Onderrijden, o. w. -- Wordt een schip gezegd te doen, wanneer het
-door hevige stortzeeën overstelpt wordt.
+door hevige stortzeeën overstelpt wordt.
 
 Onderschip, z. n. o. -- Benedengedeelte van een schip.
 
@@ -10814,7 +10777,7 @@ op handen.
     't Vervaarlijk onweer loeit met weerlicht, blixem, donder
     En donderkloot, en roert, al buldrend, 't opperste onder.
       Een donkre orkaan rammeit en snort met slag op slag,
-      Als of weêr de aardkloot in een nieuwen baiert lag.
+      Als of weêr de aardkloot in een nieuwen baiert lag.
 
                                                 Antonides. IJstroom.
 
@@ -10851,7 +10814,7 @@ afkomstig van 't Maleische Orang lama (ervaren, handig, bekwaam man).
 
 2o. Rantsoen van jenever, borrel, slok.
 
-Oorliëtblok, z. n. o. -- Blok, dat als een oorhanger of oorliët aan
+Oorliëtblok, z. n. o. -- Blok, dat als een oorhanger of oorliët aan
 het einde van de ra hangt.
 
 Oorlogschip, z. n. o. -- Zie Schip.
@@ -10881,9 +10844,9 @@ Oostelijk, b. n. en bw. -- Wat ten Oosten is.
 Oosten, z. n. o. -- De Levant. Die schepen komen uit het O--.
 
 Oosterzon, z. n. v. -- De Zon, als zy zich in 't Oosten bevindt. Hy is
-van de O-- geroost (hij heeft in Oostindiën een bruine kleur opgedaan.)
+van de O-- geroost (hij heeft in Oostindiën een bruine kleur opgedaan.)
 
-Oostindiën, z. n. o. -- De eilanden in de Indische Zee.
+Oostindiën, z. n. o. -- De eilanden in de Indische Zee.
 
 Spreekwijze: Men ziet op geen aap, als men uit O-- komt (men kan
 gemakkelijk wat weggeven als men 't ruim heeft:--omdat hy, die
@@ -10904,7 +10867,7 @@ Oostwaart, bw. -- Naar de Oostzijde.
 Op-allens, t. w. -- Komm. voor: "alle man boven", verbasterd van
 't Eng. up all hands!
 
-Op en neêr, bw. -- Wordt een schip gezegd te zijn, als zijn
+Op en neêr, bw. -- Wordt een schip gezegd te zijn, als zijn
 voorsteven zich vlak boven het uitgeworpen anker bevindt: en ter
 zelver gelegenheid van het touw. Het touw wijst O--. Het schip is O--
 (is gereed om onder zeil te gaan.) De wind is O-- (er is niet genoeg
@@ -10963,7 +10926,7 @@ ebbe drijft.
 Opdwarsen, b. w. -- Opknappen, afschrappen.
 
 Open, b. n. -- O-- wal (dien men vrijelijk kan naderen.) O-- zee
-(buiten de banken.) O-- wind (waar men een plaats meê bezeilen kan).
+(buiten de banken.) O-- wind (waar men een plaats meê bezeilen kan).
 
 Openen, b. w. -- 1o. Open maken. De kluizen O--, de luiken O--.
 
@@ -10987,7 +10950,7 @@ Opgaan, o. w. -- 1o. Aan het spil O-- (het touw om het spil vieren).
 
 2o. Oprijzen. Het O-- van de zon.
 
-Opgeärmd, b. n. -- (veroud.) Werd gezegd van bezaan en fok, als zy
+Opgeärmd, b. n. -- (veroud.) Werd gezegd van bezaan en fok, als zy
 op een ongewone wijze ter windvang staan, het eene als men bylegt,
 het andere, als men voor-de-wind zeilt.
 
@@ -11185,7 +11148,7 @@ wind van dien kant zal komen.
 Ouderdom van de maan, z. n. m. -- Het getal dagen, sedert de nieuwe
 maan verloopen, met inbegrip van den dag der nieuwe maan.
 
-Ouwe, (de) z. n. m. -- Naam, waar aan boord de kapitein meê bedoeld
+Ouwe, (de) z. n. m. -- Naam, waar aan boord de kapitein meê bedoeld
 wordt. Is de O-- welgehumeurd van daag? Is het waar, dat de O--
 bevorderd is?
 
@@ -11208,7 +11171,7 @@ Overdekt, b. n. -- Met een Dek voorzien. Een O-- vaartuig.
 
 Over eb en vloed liggen, o. w. -- Vertuid liggen voor eb en vloed.
 
-Over- en weêr houden, o. w. -- Wordt een schip gezegd te doen, wanneer
+Over- en weêr houden, o. w. -- Wordt een schip gezegd te doen, wanneer
 het, met zware zee en tegenwind, verplicht is met klein zeil te
 laveeren en zonder in eenige dagen vooruit te komen of den omtrek te
 verlaten. Ook: met korte gangen laveeren, op dezelfde hoogte blijven,
@@ -11320,7 +11283,7 @@ Overzwalpen, b. w. -- Zie Zwalpen,
 
 
       Wanneer d'oploopenheit van vader Oceaan,
-    Met lossen toom, alreê te hoogh aen 't overvloeien
+    Met lossen toom, alreê te hoogh aen 't overvloeien
     De weiden overzwalpt en stulp en dorp en koeien
       En vee en velt verdrinckt.
 
@@ -11433,7 +11396,7 @@ in den zomer doorgaands hevig waaiende, 's winters korter van duur. Hy
 wordt veelal door Z. O. stormen of buijig weer gevolgd.
 
 Panje, z. n. v. -- Beteerd stuk zeildoek, dat de visschers op den
-rug dragen, wanneer zy een schuit op het hout helpen. Zet je P-- reê
+rug dragen, wanneer zy een schuit op het hout helpen. Zet je P-- reê
 (maak je klaar).
 
 Pankong, z. n. v. -- Sineesch vaartuig.
@@ -11546,7 +11509,7 @@ gekalfaterde naden der planken wordt gegoten tegen het inwateren. Vette
 P-- (samenmenging van P-- met vette bestanddeelen, als kaarsvet enz.,
 tot een vloeibare massa gesmolten).
 
-Spreekwijze: Wie met P-- omgaat wordt er meê besmet (kwade
+Spreekwijze: Wie met P-- omgaat wordt er meê besmet (kwade
 gezelschappen bederven goede zeden).
 
 
@@ -11604,7 +11567,7 @@ Peperland, z. n. o. -- Benaming, die men aan de Oost plach te geven.
 
 Spreekwijzen: Iemand naar het P-- zenden; iemand om Peper zenden
 (iemand naar de Oost, of ver van huis zenden. Ik wou dat hy was,
-waar de Peper groeit (is een verwensching en een vérwensching).
+waar de Peper groeit (is een verwensching en een vérwensching).
 
 Perken en Vakken, z. n. o. mv. -- Tusschenruimten, luchten in het
 schip.
@@ -11694,7 +11657,7 @@ van "zee" gebezigd. Zoo zegt Vondel:
     Tot daer de snelle Don stort in d'Euxijnsche plassen.
 
 
-Platboômd, b. n. -- Plat van bodem. Zie Schip.
+Platboômd, b. n. -- Plat van bodem. Zie Schip.
 
 Platlood, z. n. o. -- Lood, waarmede het zinkgat van 't kanon wordt
 gedekt.
@@ -11739,7 +11702,7 @@ vertrouwen.)
 Plechtgaard, z. n. v. -- Roede of boom, waarmede de bodem gepeild
 wordt.
 
-Plei, z. n. v. -- Vooruitstekende landpunt, aan weêrskanten waarvan
+Plei, z. n. v. -- Vooruitstekende landpunt, aan weêrskanten waarvan
 zich een rivier in twee armen verdeelt.
 
 Pleit, z. n. v. (veroud.) -- Klein vaartuig; op de binnenwateren in
@@ -11796,7 +11759,7 @@ gezegd.
 Spreekwijze: Hy is niet Pluis (hy deugt niet veel, er valt niet aan
 hem te P--).
 
-Plunje, z. n. v. -- Scheepskleeding. Berg de P-- (pas op uw kleêren).
+Plunje, z. n. v. -- Scheepskleeding. Berg de P-- (pas op uw kleêren).
 
 Poddingzak, z. n. m. of Wrijfworst. -- Benaming van zakken met
 kabelgarens gevuld, aan de buitenzijde van een schip afgehangen,
@@ -11842,7 +11805,7 @@ Het met P-- boven houden (het ter naauwer nood ophouden).
 
 Laatze P-- die kou hebben (die niet beter geleerd hebben).
 
-Alles komt af behalve P-- (men wordt van alles, behalve van één last,
+Alles komt af behalve P-- (men wordt van alles, behalve van één last,
 ontslagen).
 
 Die nood heeft moet P-- (die in slechte omstandigheden is, moet
@@ -11898,7 +11861,7 @@ naar de andere zijde van een rivier of vaart te vervoeren. Een TurfP--
 (een plat turfschip):
 
 
-    Flucx slaet de trommel: men bevraght platboômde Ponten
+    Flucx slaet de trommel: men bevraght platboômde Ponten
     En schepen met geschut, met krijghstuigh, kruit en lonten.
 
                                           Vondel. Verovering van Grol.
@@ -11991,7 +11954,7 @@ dat niet veel te beduiden heeft).
 
 2o. Pladbodems kustvaartuig, met acht tot tien stuks geschut gewapend.
 
-Praauw, z. n. v. -- Indisch platboômsvaartuig, waarmede de lading wordt
+Praauw, z. n. v. -- Indisch platboômsvaartuig, waarmede de lading wordt
 gelost of aan boord gebracht. RooversP-- (groot zeil- en roeivaartuig,
 waarvan zich de Indische zeeroovers bedienen.) De grootste P--en zijn
 opgehoogd met zoomwerk. De zwakste voeren uitleggers, die ze beletten
@@ -12034,7 +11997,7 @@ stokkeknecht, bekeuring-aanzegger, scherprechter enz.
 
 Provoostlantaren, z. n. v. of Dievelantaren. -- Lantaren, waarvan het
 licht verborgen is: aldus genoemd, om dat de Provoost er zijn stille
-ronde meê doet.
+ronde meê doet.
 
 Prijs, z. n. m. of Prijsschip. -- Buitgemaakt schip. Een schip P--
 verklaren (er metterdaad bezit van nemen). Een P-- bemannen (er volk
@@ -12063,7 +12026,7 @@ minister abjectus in navi wordt hy by Kiliaan genoemd.
 zegt Vondel, Lof der Zeevaart.--En in zijn Harpoen:
 
 
-    Had hy niet reê geweest voor putjer en koksjongen.
+    Had hy niet reê geweest voor putjer en koksjongen.
 
 
 Waarschijnlijk is 't woord van Puts afgeleid en beteekent den man,
@@ -12203,7 +12166,7 @@ Rammen, b. w. -- Wegbonzen, als met de palen by 't afloopen der
 schepen geschiedt.
 
 Rampaard, z. n. o. of Rolpaard. -- Scheepsaffuit. In de oude
-ordonnantiën staat veelal Rappaert.
+ordonnantiën staat veelal Rappaert.
 
 Rand, z. n. m. -- Wordt voor den Top van een mast genomen b. v. in
 de uitdrukking De zeils op den R-- laten loopen (de marszeils neer
@@ -12295,7 +12258,7 @@ daarvan zoo lang boven water houde, tot men hem te hulp kan komen.
 Reddingboot, z. n. v. -- Boot, ingericht om door de hoogste branding
 in zee te gaan ter redding van schipbreukelingen.
 
-Reede, Reê, z. n. v. -- Zee, gedeeltelijk door land ingesloten, en
+Reede, Reê, z. n. v. -- Zee, gedeeltelijk door land ingesloten, en
 aan de vaartuigen een ligplaats verschaffende, waar zy min of meer
 tegen wind en stroom beveiligd liggen. Besloten R-- (die geheel beschut
 is.) Open R-- (die gedeeltelijk aan den zeewind is blootgesteld.) Op de
@@ -12350,7 +12313,7 @@ Gereefde fok lenzen voor 't Gereefd grootzeil byleggen.
 
 Regalen, z. n. o. mv. -- Stukgoederen, niet tot de lading behoorende.
 
-Regatta, z. n. v. -- Zeiloefening te Venetiën.
+Regatta, z. n. v. -- Zeiloefening te Venetiën.
 
 Regelingen, z. n. v. mv. -- Kromme en met snijwerk voorziene lijsten,
 die den zwanenhals zijdelings schoren, de wanden van het galjoen
@@ -12586,7 +12549,7 @@ om er een riem door te steken.
 Roeper, z. n. m. -- of Scheepsroeper. Blikken of koperen
 spreektrompet, met behulp waarvan men zich op verren afstand kan
 laten hooren. Enkele R--. SchuifR--. Groote R-- (die ingeschoven kan
-worden.) GevechtsR--. BatteryR-- (die recht op en neêr de bevelen,
+worden.) GevechtsR--. BatteryR-- (die recht op en neêr de bevelen,
 die boven gegeven worden, in de batteryen doet verstaan).
 
 Roer, z. n. o. -- Getimmerte, waarvan de beide zijden evenwijdig
@@ -12691,13 +12654,13 @@ Roezemoezen, z. n. m. mv. -- Yzeren of gegoten banden, die den
 voorsteven aan de kiel vastbinden.
 
 Roffel, z. n. m. -- Soort van schaaf, waar het ruigste van de deelen
-of planken meê wordt afgeschaafd.
+of planken meê wordt afgeschaafd.
 
 Spreekwijze: Hy loopt er maar met den R-- over (maar los over heen).
 
 Rog, z. n. v. -- Min geachte zeevisch.
 
-Spreekwijze: Was er slimmer R-- aan zee, die zoû my aan boord komen
+Spreekwijze: Was er slimmer R-- aan zee, die zoû my aan boord komen
 (slechter kon ik het niet treffen).
 
 Rok, z. n. v. -- Lap prezenning, die ergends over getrokken is.
@@ -12875,7 +12838,7 @@ voorzien en geen bramzeil voerende.
 Salueeren, b. w. -- Zie Begroeten. Met het geschut S--.
 
 Saluut, z. n. o. -- Begroeting, eerbewijs, welke vaartuigen of vloten
-elkander doen. Zie Begroeten. Het S-- weigeren. Het S-- beäntwoorden.
+elkander doen. Zie Begroeten. Het S-- weigeren. Het S-- beäntwoorden.
 
 Saluutschot, z. n. o. -- Schot, dat als groet of eerbewijs gelost
 wordt.
@@ -12933,7 +12896,7 @@ wordt.
 
 Schaar, z. n. v. -- Snijdend werktuig, dienende om iets af te knippen
 of van een te scheuren. De tongen van dien bank steken uit als een
-geöpende S--.
+geöpende S--.
 
 Schaarstokken, z. n. m. mv. -- Boordplanken, die hooger dan de overige
 planken van het dek en op de balken gekeept zijn; zy begrenzen het
@@ -12945,7 +12908,7 @@ onderkant van het roer en gelijk met den onderkant der kiel eindigt).
 
 Schade, z. n. v. -- Zie Zeeschade.
 
-Schadeloos, Schaêloos, b. n. -- Beteekent niet "zonder schade,"
+Schadeloos, Schaêloos, b. n. -- Beteekent niet "zonder schade,"
 als men uit de gewone beteekenis van 't woord loos zou opmaken,
 maar "met groote schade". Die schepen zijn S-- geschoten, zijn S--
 binnengeloopen, (zoo, dat zy geen schade meer kunnen doen).
@@ -13014,7 +12977,7 @@ Scheep, bw. -- voor te scheep op of naar het schip. S--gaan, S--komen.
 zegt Gijsbreght tegen Badeloch.
 
 Spreekwijze: Die voor hond S-- komt, moet knoken eten (men wordt
-geëerd al naar dat men zich voordoet). 't Zelfde beteekent:
+geëerd al naar dat men zich voordoet). 't Zelfde beteekent:
 
 Daar men voor S-- komt moet men voor varen.
 
@@ -13098,7 +13061,7 @@ zeehelden, op platen enz. veelvuldig voorkomen.
 Scheepslengte, z. n. v. -- Lengte van het schip als afstandsbepaling
 gebezigd. Wy liepen hem twee S--n afstand vooruit. De sloep was, toen
 zy zonk, naauwlijks eene S-- van ons af. Men moet die twee werken
-een S-- uit elkaêr zeilen.
+een S-- uit elkaêr zeilen.
 
 Scheepsmakelaar, z. n. m. -- Makelaar, die zich met het bezorgen van
 schepen, bevrachting enz. bezig houdt.
@@ -13113,8 +13076,8 @@ belegd wordt. Wy moeten S-- beleggen.
 
 Scheepsrecht, z. n. o. -- Recht, aan boord van een schip gedaan.
 
-Spreekwijze: Drie maal is S-- (alle goede zaken bestaan in drieën):
-het gezegde is daarvan herkomstig, dat aan boord vele zaken in drieën
+Spreekwijze: Drie maal is S-- (alle goede zaken bestaan in drieën):
+het gezegde is daarvan herkomstig, dat aan boord vele zaken in drieën
 gedaan worden. Zoo hoort men by het strakzetten van stag en want Een,
 twee, drie! Zet aan! Zoo wordt een Hoezee driewerf aangeheven. Zoo,
 wanneer een lijk, dat in zee begraven zal worden, op een plank aan
@@ -13155,10 +13118,10 @@ Scheepswerk, z. n. o. -- Werk, dat aan boord verricht wordt. S-- doen.
 
 Scheepvaart, z. n. v. of Zeevaart. -- De vaart met schepen. Handel
 en S-- waren van ouds de bronnen onzer welvaart. Binnenlandsche S--
-(die op de binnenwateren wordt uitgeöefend).
+(die op de binnenwateren wordt uitgeöefend).
 
 Scheer, z. n. v. -- of Schaar. Zoo worden die banken genaamd die in
-twee verreuitstekende punten even als een geöpende schaar, uitloopen;
+twee verreuitstekende punten even als een geöpende schaar, uitloopen;
 deze zijn daardoor gevaarlijker, dewijl men zich in een dier punten
 kan vergissen.
 
@@ -13265,12 +13228,12 @@ Scheut geven, b. w. -- Bot geven, Vieren.
 Schieman, z. n. m. -- Onderofficier aan boord, die met het opzicht
 over de tuigaadje enz. van het voorschip belast is.
 
-Volgends Winschoten zoû het woord eigenlijk Schimman moeten luiden en
+Volgends Winschoten zoû het woord eigenlijk Schimman moeten luiden en
 zoo veel beteekenen als Schim of schaduw van den Hoogbootsman. Volgends
-Bilderdijk zoû 't Schuimman zijn, omdat hy, toen de schepen lager en
+Bilderdijk zoû 't Schuimman zijn, omdat hy, toen de schepen lager en
 kleiner waren, altijd in het schuim stond. Beide afleidingen komen
 my even gedrongen voor. Waarom behoeven wy zoo ver te zoeken wat,
-dunkt my, zich als van zelf voordoet. Schiën beteekent volgends
+dunkt my, zich als van zelf voordoet. Schiën beteekent volgends
 Bilderdijk zelf (zie zijn Gesl. in v. Schip) "voortstreven," waarvan
 Schieten een frequent is. Kan dus niet Schieman eenvoudig "voorganger"
 beteekenen, 't zij om dat hy de bootslieden voorgaat, 't zy om dat
@@ -13318,7 +13281,7 @@ schip reddeloos S--.
 3o. Waarnemen. De zon S--, een ster S--.
 
 
-      Gelijk mijn zanggodin, hier eindlijk meê gelant
+      Gelijk mijn zanggodin, hier eindlijk meê gelant
     Geen maghtiger gestarnt kan met haar graadboog schieten
     Als 't geen de heirbaan wijst aan alle zeen en vlieten.
 
@@ -13348,7 +13311,7 @@ om het doorschieten van het touw tegen te gaan.
 
 Schildpad, z. n. v. of Schootbos. -- Plat blok, langer dan de gewone,
 en voorzien met een yzeren hoekstrop, ten einde er een touw in te
-doen keeren. De strop kan met een scharnier geöpend en gesloten worden.
+doen keeren. De strop kan met een scharnier geöpend en gesloten worden.
 
 Schinkel, z. n. m. of Schenkel. Zie Draairing. -- Kort en dik
 touw om een mastkop en waarvan de enden op het want hangen. S--
@@ -13422,7 +13385,7 @@ het w. w. lijden of ondergaan. Zy hebben op een bank S-- geleden. De
 bepalingen van hetgeen by S-- in acht genomen moet worden zijn te
 vinden in het Wetb. van Kooph. Boek II, Tit. VII, Art. 545-568.
 
-Spreekwijze: S-- lijden. (Missen, of verliezen wat men beöogd of
+Spreekwijze: S-- lijden. (Missen, of verliezen wat men beöogd of
 gewenscht had). Zoo: S-- lijden in zijn verwachting.--Zijn uitzichten
 leden S-- op den tegenzin des mans, van wien de vervulling daarvan
 afhing.
@@ -13693,7 +13656,7 @@ gevormd lichaam over een helling te doen rollen.
 Schroot, z. n. o. -- Allerlei brokken oud yzer, dat in blikken bussen
 in 't kanon geladen wordt. Met S-- laden.
 
-Schrijver, z. n. m. -- Beämbte aan boord, die met het houden der
+Schrijver, z. n. m. -- Beämbte aan boord, die met het houden der
 registers, enz. belast is.
 
 Schuifblinde, z. n. o. -- Byzonder soort van zeil, dat op den kluiffok
@@ -13740,7 +13703,7 @@ Schuitevoerder, z. n. m. -- Schipper, bestuurder van een Schuit.
 
 Schuitjen, z. n. o. -- Kleine Schuit.
 
-Spreekwijze: Wy zijn in het S-- en moeten meêvaren (wy hebben de zaak
+Spreekwijze: Wy zijn in het S-- en moeten meêvaren (wy hebben de zaak
 eens begonnen, en kunnen nu niet terug).
 
 Hy vaart met my in eene S-- (hy is met my van 't zelfde gevoelen).
@@ -13766,7 +13729,7 @@ als het daar met kracht langs gedreven wordt.
 
     D'Eufrates zeker, schoon hy sneller voort komt breken
     Uit Nisus bergspelonk en schuurt de vruchtbre streken
-      Van 't rijke Armenië.
+      Van 't rijke Armenië.
 
                                                 Antonides, IJstroom.
 
@@ -13775,9 +13738,9 @@ Schuring, z. n. v. -- De daad, of de uitwerking van het Schuren.
 
 
     De vogelwijk, de schrik der schelmen, recht in d' oogen
-    Der stad gelegen, heeft op 't water meê vermogen,
+    Der stad gelegen, heeft op 't water meê vermogen,
       Dat hier in naauwer kreek geschoten en geparst,
-      Met grooter schuuring weêr in ruimen boezem barst.
+      Met grooter schuuring weêr in ruimen boezem barst.
 
                                                 Antonides, IJstroom.
 
@@ -13826,7 +13789,7 @@ Zijn gat gaat op Schijven (hy leeft als een heertjen).
 Het S--jen is in 't blokjen (de zaak is in orde).
 
 Sein, z. n. o. -- Teeken, dat in zee of van de kusten gegeven wordt,
-om bevelen te geven of waarschuwingen te doen of te beäntwoorden. De
+om bevelen te geven of waarschuwingen te doen of te beäntwoorden. De
 S--en worden gedaan, 't zij met enkele, 't zij met boven elkander
 geplaatste vlaggen, 't zij met lantarens, vuurpijlen, schoten, of
 zelfs met zeilen op een byzondere wijze gesteld. DagS--en (die met
@@ -13945,7 +13908,7 @@ een zeer groot zeil voert.
 Slaags, bw. -- 1o. Aan 't vechten. Zy raakten S-- op de hoogte van
 Kamperduin (zy kwamen in 't gevecht voor Kamperduin).
 
-2o. Klaar, zeilreê. Door de naauwte van het vaarwater kan men te dier
+2o. Klaar, zeilreê. Door de naauwte van het vaarwater kan men te dier
 plaatse by westelijke winden niet S-- geraken.
 
 Slaak, z. n. o. -- 1o. Stroom, kil. De slag op het S--.
@@ -13957,7 +13920,7 @@ S--. Die Amiraal heeft zich laten S--.
 
 2o. Roeren, aanraken. De zeilen S-- tegen de mast. Het water Slaat
 tegen den voorsteven. De trom S-- (de trom roeren, trommelen.) Allarm
-S-- (door een herhaald geroffel 't volk te wapen roepen.) Appèl S--
+S-- (door een herhaald geroffel 't volk te wapen roepen.) Appèl S--
 (de manschappen doen opkomen.) De veldmarsch, de generale marsch,
 de stormmarsch S--. De reveille S--.
 
@@ -14137,7 +14100,7 @@ ten gevolge der persing van de golven tegen het scheepsboord.
     En recht gelijk een schip op 't water, door 't vergissen
     Des stuurmans, heen en weer geslingerd wordt.
 
-                                                    Vondel, Faëton.
+                                                    Vondel, Faëton.
 
 
 Slingeren, b. w. -- Smijten, slaan. Het schip werd door de golven
@@ -14187,7 +14150,7 @@ voorkomen dat by slijting het geheele dek vernieuwd moest worden.
 
 Slooien, o. w. -- Zijdelings van het schip afwijken.
 
-Slooiknieën, z. n. v. mv. -- Lange hoekige en gekromde stukken hout,
+Slooiknieën, z. n. v. mv. -- Lange hoekige en gekromde stukken hout,
 dienende om het galjoen aan den voorsteven te verbinden, en aan de
 scheg het Slooien te beletten.
 
@@ -14235,10 +14198,10 @@ te sluiten.
 Sluiten, b. w. -- 1o. Met een slot verzekeren, ook eenvoudig: dicht
 maken. De geschutspoorten S--. Het luik S--. De haven S--.
 
-2o. Besluiten, beëindigen. De laatste plank, rib of balk, ergends
+2o. Besluiten, beëindigen. De laatste plank, rib of balk, ergends
 invoegen.
 
-Sluiten, o. w. -- Zich met iets vereenigen. Die houten S-- in elkaâr:
+Sluiten, o. w. -- Zich met iets vereenigen. Die houten S-- in elkaâr:
 de planken doen S--. Dat luik wil niet S-- (de kanten vereenigen zich
 niet met de randen om de opening).
 
@@ -14257,7 +14220,7 @@ Sluittuig, z. n. n. v. -- Zie Sluitstuk.
 
 Slurp, z. n. m. -- Ineengedraaide punt. De strengen van het zwaar
 (anker) touw worden aan het einde er van losgedraaid en afgepluisd,
-zóó dat ze spits toeloopen, dit dient om de zware touwen op elkander te
+zóó dat ze spits toeloopen, dit dient om de zware touwen op elkander te
 kunnen splissen. De S-- van het daagschtouw, van het Tuittouw. Ook de
 loopers worden Geslurpt, om die gemakkelijker in de blokken te steken.
 
@@ -14702,7 +14665,7 @@ Spoelen, b. w. -- Schoon schip maken: het zeewater over de deks
 en beplankingen van een schip gooien om het schoon te houden, en
 te beletten, dat er door de warmte spleten in komen. De voeten S--
 (iemand buiten boord werpen: gelijk oudtijds by de Duinkerkers, en,
-uit weêrwraak, by de Zeeuwen ten opzichte van Spanjaarts en zeeroovers
+uit weêrwraak, by de Zeeuwen ten opzichte van Spanjaarts en zeeroovers
 gebruikelijk was).
 
 Spong, z n. v. -- Sponning, groef, keep, opening, die in de dikte
@@ -14896,7 +14859,7 @@ spreekwoord rijmt. Hy wil namelijk een schip, dat aan den grond zit,
 weder vlot maken, door 't water, dat zich in 't scheepsruim bevindt,
 door de spijgaten weg te laten loopen--!--en beweert, dat men, op laag
 water zittende, zijn toevlucht dus neemt tot de spijen,--welk woord
-wederom in spijkers zoû zijn veranderd.--!--Ik waag het, een andere
+wederom in spijkers zoû zijn veranderd.--!--Ik waag het, een andere
 verklaring voor te stellen. Het is alleen als 't water laag is, dat
 men de gezonken waren en kostbaarheden, die uit een gestrand schip
 te gronde zijn gegaan, op den bodem gaat zoeken. Maar wie daarvoor
@@ -14963,7 +14926,7 @@ Staf, z. n. m. -- Benaming, die in 't algemeen gegeven wordt aan
 officieren en onderofficieren zonder troepen:--somtijds ook de
 hoofdofficieren van een korps aanduidt. Generale S-- (het lichaam der
 Hoofdofficieren). Chef van den S-- (officier, belast met het uitdeelen
-van al de bevelen, het verslag geven der militaire operatiën, enz.) Zie
+van al de bevelen, het verslag geven der militaire operatiën, enz.) Zie
 Etat-major. Op een oorlogschip bestaat de S-- uit den Amiraal, den
 Vlagkapitein (die het Amiraalschip kommandeert) en de Adjudanten.
 
@@ -14974,7 +14937,7 @@ dienen, heeten: "Officier naby den Staf."
 Stag, z. n. v. -- Staand touw, dienende om een mast te steunen
 en te beletten achterover te slaan. Groot S-- (van den grooten
 mast.) FokkeS-- (van den fokkemast.) Looze S-- (die nevens een ander
-geplaatst is en weêrstand bieden moet, als deze breekt.) StangeS--
+geplaatst is en weêrstand bieden moet, als deze breekt.) StangeS--
 (zwaar touw, waarmede, by slecht weer, de fok geschoord wordt.) Zie
 BakS--. Spaansche S-- (daar de ra van het blind mede vast gehouden
 wordt.) Over S-- smijten (schielijk wenden.) Over S-- loopen (buiten
@@ -15349,14 +15312,14 @@ Stortvloed, z. n. m. -- Ondiepe, maar hevige stroom, waarin zich
 gewoonlijk een schuit niet durft wagen.
 
 Stortzee, z. n. v. -- Hooge zee, die, boven het schip brekende en er
-op neêrstortende, alles wegspoelt.
+op neêrstortende, alles wegspoelt.
 
 Stouwen, b. w. of Stuwen. -- Goederen in het ruim pakken, dicht op
 elkander drukken. Die kapitein verstaat zich op het S--.
 
 Spreekwijze: Hy kan wat S-- (hy kan wat in zijn maag stoppen).
 
-Straat, z. n. v. of Zeestraat. -- Zeeëngte tusschen twee landen. De
+Straat, z. n. v. of Zeestraat. -- Zeeëngte tusschen twee landen. De
 S-- van Gibraltar: de S-- van Babelmandeb.
 
 Strand, z. n. o. -- De oever die zich langs de zee strekt. Een effen
@@ -15484,7 +15447,7 @@ die om het blok is geslagen.) Zoo RoeiS--, RoerS--, WantS--.
 Stroppen, b. w. -- Een Strop omleggen. Een blok, een kous, een
 juffer S--.
 
-Strijken, b. w. -- Neêrhalen, doen zakken. Een ra S-- (een ra langs
+Strijken, b. w. -- Neêrhalen, doen zakken. Een ra S-- (een ra langs
 den mast doen zakken.) Een vlag S-- (de lijn, waar de vlag aan vast
 zit, om laag halen.) De vlag S-- (zich overgeven, om dat een schip,
 dat voor zijn vyand de vlag strijkt, daarmede sein doet, dat het
@@ -15550,7 +15513,7 @@ Sturen, o. w. -- Het roer besturen. Het is zijn beurt te S--, (aan
 S--, (aan een schip een zekeren afstand doen afleggen, evenredig
 aan zijn snelheid op een gegeven windstreek.) By-de-wind S--,
 (het schip zoodanig richten, dat de wind, er voorlijk inschietende,
-met het schip van een hoek 46° tot 34° make.) In den koers S--, op
+met het schip van een hoek 46° tot 34° make.) In den koers S--, op
 de zee, op 't zeetjen S--, (den voorsteven zoo keeren, dat hy zoo
 min mogelijk de werking der golven ondervinde.) In het kielwater van
 een ander schip S--, (het schip in het zog van een voorgaand schip
@@ -15627,7 +15590,7 @@ zeevaart op navolgende wijze:
     Oit melden stuurmans zorgh, de blinde en ziende klippen,
       De staerten, hard van steen, de bancken onder zee,
       Daer menigh eicken zwaert zijn bodem stoot aan twee,
-    Charybden, Scylles, die nu braecken, dan weêr slorpen,
+    Charybden, Scylles, die nu braecken, dan weêr slorpen,
     Afgronden, die geen loot kan peilen noch beworpen,
       En platen, stijf van rugh, draeistroomen diep van kolck,
       En rotsen, dick ontzien van 't zeebevaren volck.
@@ -15693,7 +15656,7 @@ Stuwen, b. w. -- Samenpakken, bergen. Die lading valt zwaar te S--. Een
 goed Gestuwd schip. Meer gebruikelijk is Stouwen. Zie ald.
 
 Stijfhalen, b. w. -- Strak aanhalen. De loosbrassen S--.--Een slap
-geworden touw weêr S--.--In de broekings S--.
+geworden touw weêr S--.--In de broekings S--.
 
 Stijl, z. n. m. -- Zie Stut.
 
@@ -15722,8 +15685,8 @@ boven hun wedde, om er zich levensmiddelen voor te verschaffen.
 
 Tak, z. n. m. -- Het kleinste gedeelte van een knie.
 
-Takbout, z. n. m. -- Bout met een weêrhaak, zoodat die, eens ingedreven
-zijnde, niet weêr kan worden uitgehaald.
+Takbout, z. n. m. -- Bout met een weêrhaak, zoodat die, eens ingedreven
+zijnde, niet weêr kan worden uitgehaald.
 
 Takel, z. n. m. -- Talie, derde hand, vierlooper. Verzameling
 van touwen en katrollen, wier samenstel dient, om met geringe
@@ -15747,7 +15710,7 @@ Zie verder Touw, Tip.
 Takbouten, z. n. m. mv. -- Bouten, aan hun vooreinde met een scherp in
 doorsnede vierkante punt voorzien. Deze wordt op de hoeken ingehakt,
 zoodat er scherpe uitstaande punten of Takken ontstaan, die als
-weêrhaken werken.
+weêrhaken werken.
 
 Takelaar, z. n. m. -- Matroos, die zich binnen 's lands verhuurt,
 om het schip op te tuigen.
@@ -15794,7 +15757,7 @@ het slingeren voor een schip in haar stand moeten houden.) PenterT--
 (die met een haak voorzien is.) Yzeren T--, KettingT-- (die met een
 ketting voorzien is).
 
-Taliën, b. w. -- Optaliën, aan een Talie of Takel ophijschen.
+Taliën, b. w. -- Optaliën, aan een Talie of Takel ophijschen.
 
 Taliereep, z. n. v. -- Zie Talreep.
 
@@ -15833,8 +15796,8 @@ Tarm, z. n. m. -- Staanman. Naam der stutten, die boven de boorden
 van een schip uitsteken. 't Is 't Lat. terminus (paal).
 
 Tartaan, z. n. v. -- Vrachtschip op de Middellandsche zee. Het draagt
-maar een mast met een latijnzeil, en is als een galei getuigd. Saïken
-en Tartanen zegt Antonides. Zie Saïck.
+maar een mast met een latijnzeil, en is als een galei getuigd. Saïken
+en Tartanen zegt Antonides. Zie Saïck.
 
 Tasse, z. n. v. (veroud.). -- Aangevoegde verbreeding op de
 waterdracht.
@@ -16060,7 +16023,7 @@ Toppen, b. w. of Optoppen. -- In een rechte lijn opzetten. De ra
 T--. In rouw T-- (de raas in den vorm van een Sint Andrieskruis T--).
 
 Toppenant, z. n. m. -- samengetr. uit Toppen-want (want dat aan de
-toppen zit.) Touw, dat, ter weêrszijde aan de nokken van de ra vast
+toppen zit.) Touw, dat, ter weêrszijde aan de nokken van de ra vast
 gemaakt, dient om deze te Toppen. Enkele T-- (die door een strop of
 ring loopt.) Dubbele T-- (die door een blok loopt.) BovenbramT--,
 MarsT--, Groote T--, enz. Looze T--, T-- der bezaansra (Zie Bekaaier).
@@ -16105,7 +16068,7 @@ Touw, z. n. o. -- 1o. Algemeene benaming van saamgevlochten
 draadwerk. T-- slaan (T-- vervaardigen).
 
 2o. Kortheidshalve voor KabelT--, AnkerT--, BootsT--, GeiT--,
-HaakT--, PoortT-- enz. T-- dat op en neêr staat (dat strak staat
+HaakT--, PoortT-- enz. T-- dat op en neêr staat (dat strak staat
 op het anker.) T-- dat op zijn end is (dat alleen met het end op
 de betings vast zit.) Het T-- staat recht vooruit (het maakt in de
 richting van het kluisgat tot het anker een rechte lijn uit.) Het T--
@@ -16321,7 +16284,7 @@ Spreekwijze: Hy laat het T-- verloopen (hy laat de gelegenheid
 voorbygaan).
 
 Het T-- wacht naar niemand (liet de schipper aan Keizer Karel V
-weten, toen deze, na den afstand der Nederlanden, van Vlissingen zoû
+weten, toen deze, na den afstand der Nederlanden, van Vlissingen zoû
 uitzeilen, en niet spoedig genoeg aan boord kwam: en de spreekwijze
 strekt om te herinneren, dat men de gelegenheid behoort waar te nemen).
 
@@ -16471,7 +16434,7 @@ in 't algemeen in het Negende Hoofdst. art. 67-74.
 
 Uitvoeren, b. w. -- 't Zelfde als Uitbrengen. De lijzeilspieren U--.
 
-Uitwaaien, o. w. -- Wapperen, heen en weêr waaien. Zy lieten de
+Uitwaaien, o. w. -- Wapperen, heen en weêr waaien. Zy lieten de
 vlaggen en wimpels U--. Een vlag, die in sjouw was, geheel doen U--.
 
 
@@ -16526,7 +16489,7 @@ schip U--.
 (zoo zeilen dat men die beiden vrij van elkander ziet).
 
 Uitzetten, b. w. -- Van boord laten gaan. Ik verzocht den schipper,
-dat hy my hier zoû U--.
+dat hy my hier zoû U--.
 
 Uitzetten, (zich) w. w. -- Zwellen;--wordt vooral van houtwerk
 gebezigd.
@@ -16553,7 +16516,7 @@ Vaan, z. n. v. -- Windwijzer.
 Vaarder, z. n. m. -- Is alleen in de samenstelling in gebruik, als
 in KustV--, GroenlandsV--, StraatdavisV-- enz.
 
-Vaardig, b. n. -- Reê, handig. Dat schip is V-- in 't zeilen.
+Vaardig, b. n. -- Reê, handig. Dat schip is V-- in 't zeilen.
 
 Vaart, z. n. m. -- 1o. Voortgaande beweging. Er is veel V-- in dat
 schip. Wy moeten onzen V-- verminderen. Den V-- van een schip stoppen,
@@ -16567,7 +16530,7 @@ Spreekwijze: Het zal zulk een V-- niet loopen (het zal zoo erg
 niet gaan).
 
 Vaart, z. n. v. -- 1o. De wijze van gemeenschap met een over zee
-gelegen plaats of streek. De V-- op Oostindiën. De V-- op Bordeaux.
+gelegen plaats of streek. De V-- op Oostindiën. De V-- op Bordeaux.
 
 2o. Een Trekvaart of gegraven water om de gemeenschap tusschen twee
 plaatsen tot stand te brengen. De V-- tusschen Amsterdam en Haarlem. De
@@ -16712,9 +16675,9 @@ niets).
 
 Hy Vaart, zoo als de groote mast vaart. (Hy is en blijft even dom).
 
-Zy V-- in ééne beurs (zy handelen voor gemeene rekening).
+Zy V-- in ééne beurs (zy handelen voor gemeene rekening).
 
-Wie in de schuit is moet meêV--. Zie Schuit.
+Wie in de schuit is moet meêV--. Zie Schuit.
 
 Waar men voor scheep komt, daar moet men voor V--. Zie Scheep.
 
@@ -16766,7 +16729,7 @@ Vastspijkeren, b. w. -- Met Spijkers Vastzetten.
 Vastwerken, b. w. -- Op het drooge Werken. Pas op, dat gy ons niet op
 het land Vastwerkt. Wy raakten by het inkomen van de haven Vastgewerkt.
 
-Vastzetten, b. w. -- Stijf vastmaken. De brassen V--, vóór dat 't
+Vastzetten, b. w. -- Stijf vastmaken. De brassen V--, vóór dat 't
 volk op de raas uitentert. Het roer V-- (de roertalies stijfhalen,
 op het drooge werken.) De onhandige schipper Zette zijn schuit op
 het zand Vast.
@@ -16832,7 +16795,7 @@ Vellen. Kosten van het V--. Zie Hakgeld.
 
 Velling, z. n. v. -- Omhakking, slechting: de daad van Vellen.
 
-Vendumeester, z. n. m. -- Beämbte, aan wien het toevoorzicht over
+Vendumeester, z. n. m. -- Beämbte, aan wien het toevoorzicht over
 den verkoop van goederen is opgedragen.
 
 Ventjager, z. n. m. -- Vaartuig 't welk, langs de schepen varende,
@@ -16930,7 +16893,7 @@ uiterste wacht gedaan. De bepalingen, daaromtrent te volgen, zijn te
 vinden in art. 8, 9, 10, 11 en 12 der Alg. Wet van 26 Aug. 1822.
 
 Verklikker, z. n. m. -- 1o. of Spaansche waker: kleine windwijzer,
-gevormd van een draad, waaraan een kurk, met veêren bestoken.
+gevormd van een draad, waaraan een kurk, met veêren bestoken.
 
 2o. of Asciometer. Zie ald.
 
@@ -16957,7 +16920,7 @@ Spreekwijze: De neering is V-- (is achter uit, is te niet gegaan).
 
 Verloren, b. n. -- 1o. Te loor gegaan. Een V-- reis (een reis,
 die niets heeft opgebracht.) Er zijn vele schepen V-- geraakt
-(vermist.) Een V-- lip (een lip, waarvan de wedergaê niet te vinden
+(vermist.) Een V-- lip (een lip, waarvan de wedergaê niet te vinden
 is, en die dus verder van geen dienst kan zijn).
 
 2o. Fluitwijze gewerkt. V-- lip (die aan het eene end als een fluit
@@ -16987,7 +16950,7 @@ een eind in zee loopt.
 
 Verscheren, o. w. 1o. (veroud.) -- Voorbyschieten: wordt van balken en
 planken gezegd, die door elkander heenslaan. Hoe meer de buikstukken
-en knieën V--, hoe sterker het schip is.
+en knieën V--, hoe sterker het schip is.
 
 2o. Het loopend touwwerk in de bloks veranderen.
 
@@ -17202,7 +17165,7 @@ Vierlooper, z. n. m. -- Takel met twee dubbele haakbloks.
 Viktualie, z. n. v. -- Mondbehoefte, levensmiddelen. V-- voor een
 zeetocht. De V-- is nog niet aan boord.
 
-Viktualiemeester, z. n. m. of Spijsverzorger. -- Beämbte, die gesteld
+Viktualiemeester, z. n. m. of Spijsverzorger. -- Beämbte, die gesteld
 is, om de mondbehoeften te bezorgen.
 
 Viktualiewant, z. n. o. -- Ketels, pannen, lepels, bakken enz. Zie
@@ -17248,7 +17211,7 @@ Vischjen, z. n. v. -- Kleine Visch.
 Spreekwijze: Een klein V-- een zoet V-- (men moet een kleinigheid
 niet verwerpen).
 
-Die een goê V-- heeft, mag het wel in den ketel houden (men moet een
+Die een goê V-- heeft, mag het wel in den ketel houden (men moet een
 verkregen voordeel niet rond kraaien).
 
 V-- spring in (man, wees welkom)!
@@ -17311,7 +17274,7 @@ aan inklaring onderworpen. Zie art. 24 A. W. 26 Aug. 1822.
 Vissing, z. n. v. -- Ronde of eironde opening in de dekken gemaakt,
 om er masten of kaapstanders door te laten gaan.
 
-Visiteur, z. n. m. -- Beämbte der In- en Uitgaande rechten, die
+Visiteur, z. n. m. -- Beämbte der In- en Uitgaande rechten, die
 byzonder belast is met schepen in- en uit- te klaren of te onderzoeken.
 
 Vlaag, z. n. v. -- Bui, wind, die kort duurt. By V--en (by buien). Een
@@ -17331,7 +17294,7 @@ de AmiraliteitsV--, de V-- van Amsterdam, enz. In vervolg van tijd
 diende de V-- ook om de Smaldeelen of Eskaders hunner vloot te
 onderscheiden: zoo had men, in Engeland: de Amiraals van de blauwe
 V--, van de roode V-- enz. Sedert den oorlog tusschen Engeland en zijn
-Amerikaansche Koloniën, en toen deze, zich onafhankelijk verklarende,
+Amerikaansche Koloniën, en toen deze, zich onafhankelijk verklarende,
 een eigen V-- aannamen, begon men ook te spreken van een Nationale V--,
 welke uitdrukking zich hooren laat, daar, waar de Natie soeverein is;
 doch louter wartaal is wanneer zy toegepast wordt op de V-- van een
@@ -17352,13 +17315,13 @@ bedoelingen tot den vyand gezonden wordt.) OorlogsV--, strijdV--,
 bloedV-- (waarmede het teeken tot den aanval gegeven wordt.) Roode
 V--, (die aan den voortop geheschen en door een schot verzekerd,
 het sein is tot het houden van krijgsraad.) De V-- hijschen, in
-top halen. De V-- strijken, neêrhalen.--Zijn V-- verzekeren (onder
+top halen. De V-- strijken, neêrhalen.--Zijn V-- verzekeren (onder
 't ophalen der V-- een stuk geschut lossen.) De V-- dekt de lading
-(de handel der onzijdige natiën moet door de krijgvoerende Natiën
-geëerbiedigd worden.) Handel drijven onder N-- sche V--.
+(de handel der onzijdige natiën moet door de krijgvoerende Natiën
+geëerbiedigd worden.) Handel drijven onder N-- sche V--.
 
 2o. De zeemacht zelve. De Britsche V-- heerscht niet langer over alle
-zeeën. Die Amiraal heeft de eer onzer V-- gehandhaafd.
+zeeën. Die Amiraal heeft de eer onzer V-- gehandhaafd.
 
 Spreekwijze: Hy voert de V-- (hy is de baas).
 
@@ -17374,7 +17337,7 @@ Het met V-- en wimpel winnen (met glans winnen).
 Dat staat als een V-- op een modderschuit (die opschik komt niet met
 de rest overeen).
 
-Veel V--gen, luttel boters (het innerlijke beäntwoordt niet aan
+Veel V--gen, luttel boters (het innerlijke beäntwoordt niet aan
 het uiterlijke).
 
 De V-- strijken. Zie Strijken.
@@ -17447,7 +17410,7 @@ wiens oordeel weinig opmerking verdient.)
 
 
       Rondom hen op den grond van 't enge slaapvertrek,
-    Lag al het tuig door een, waarmeê hun vlijt zich voedde,
+    Lag al het tuig door een, waarmeê hun vlijt zich voedde,
     Als zetkorf, schakelnet, en riet en angelroede,
       Met koord en garen, grom en zeegras, boei en fuik
       En oude vletschuit, lek en niet meer in gebruik.
@@ -17522,7 +17485,7 @@ zich richten.
 Vlootvoogd, z. n. m. -- Amiraal, hoofdbevelhebber eener Vloot.
 
 Vlot, b. n. -- Drijvend. Wordt van een schip gezegd, dat, na vast
-gezeten te hebben, weêr los komt. Wy zijn met het opkomend tij weder
+gezeten te hebben, weêr los komt. Wy zijn met het opkomend tij weder
 V-- geworden, weder V-- geraakt.
 
 Vlot, z. n. o. -- Verzameling van verbonden balken, die een soort
@@ -17570,7 +17533,7 @@ hebben.)
 Voering, z. n. v. (veroud.) -- 1o. Kleine koopmanschap, welke aan de
 manschappen vergund wordt mede aan boord te nemen, ook garniering.
 
-2o. Voor Voeding. In de oude ordonnantiën komt het woord dikwijls voor,
+2o. Voor Voeding. In de oude ordonnantiën komt het woord dikwijls voor,
 b. v. Drye man voor huyr en V--.
 
 Voert, z. n. v. (veroud.) -- Inham of zeeboezem.
@@ -17733,7 +17696,7 @@ is over te brengen. Op V-- varen (varen, om lading, om V-- te
 bekomen). Een schip, dat V-- zoekt.
 
 2o. Hetgeen voor de overvaart, 't zij van goederen of personen,
-betaald wordt. Voor halve V-- meêvaren. Hoe veel is de V--?
+betaald wordt. Voor halve V-- meêvaren. Hoe veel is de V--?
 
 Spreekwijze: Hy heeft de vracht beet (hy heeft geld gewonnen).
 
@@ -17760,7 +17723,7 @@ groot spant. De voet, hiel, onderkant van een scherpe V--. Vlakke,
 platte, scherpe V--en. Half scherpe V--en, ingetrokken V--en. V--en
 van het vlak, middelV--en. V--en van een kattespoor. Halve V-- der
 kattesporen. Gemaakte halve of heele V--. Gelaschte halve of heele V--
-(die uit twee stukken is saêmgesteld).
+(die uit twee stukken is saêmgesteld).
 
 Vredevlag, z. n. v. -- Zie Vlag.
 
@@ -17898,7 +17861,7 @@ W.
 
 W, b. n. -- West. De wind is W.
 
-Waaien, onp. w. -- 1o. Blazen, wind maken. Het Woei een stijve koû. Het
+Waaien, onp. w. -- 1o. Blazen, wind maken. Het Woei een stijve koû. Het
 zal van nacht fiks W--. Het Waait een vliegenden storm.
 
 
@@ -18141,7 +18104,7 @@ Lofz. op de Scheepvaart:
 
 en van daar: al het Touwwerk aan boord; Staand en loopend W-- (het
 vaste en losse touwwerk aan boord). Het W-- zwichten (by slecht weer
-in geval het tuig los of gerekt is, het W-- over en weêr vastrijgen).
+in geval het tuig los of gerekt is, het W-- over en weêr vastrijgen).
 
 Spreekwijze: Zijn staand en loopend W-- in orde brengen (zijn kleeding
 in orde schikken).
@@ -18182,7 +18145,7 @@ wimpel W--.
 
 Waring, z. n. v. -- Overloop op kleine vaartuigen. Zie Gangwaring.
 
-Warlen, o. w. -- Heen en weêr slingeren, draaien. In de War raken,
+Warlen, o. w. -- Heen en weêr slingeren, draaien. In de War raken,
 verwarren. Een W--de zee, (golven die tegen elkander opstaan).
 
 Wartel, z. n. m. -- Soort van kleine ketting of haak, draaiende op het
@@ -18276,7 +18239,7 @@ zinken, waarvan men alleen de masten ziet).
 
 Wateren, z. n. o. mv. -- Kogels, die in en uit het water springen.
 
-Watergang, z. n. m. -- Dikke plank, die aan weêrszijden van het dek is
+Watergang, z. n. m. -- Dikke plank, die aan weêrszijden van het dek is
 aangebracht, tot hetwelk zy mede behoort. De W-- rust op den dekbalk,
 ligt op eenigen afstand uit het boord en strekt zich over de geheele
 lengte van het schip uit.
@@ -18322,7 +18285,7 @@ Waterrecht, z. n. o. -- Door de zeevarende Mogendheden erkend zeerecht.
 Waterschip, z. n. o. -- Schip, dienende om Water aan te voeren.
 
 Spreekwijze: Het doet er weinig toe al krijgt een W-- een gat meer
-(om dat er het Water toch weêr inloopt).
+(om dat er het Water toch weêr inloopt).
 
 Waterschuit, z. n. v. -- Schuit, waarmede drinkwater wordt aangevoerd.
 
@@ -18380,7 +18343,7 @@ varsebalie zijn water in draagt en de spijs in weekt en reinigt.
 
 Weer, z. n. m. -- Zie Rietpark.
 
-Weêr of weer, (naarmate men dit woord als samentrekking van weder--wat
+Weêr of weer, (naarmate men dit woord als samentrekking van weder--wat
 niemand ooit zegt--of van geweer, van weeren [waaien], beschouwt)
 z. n. o. Luchtgesteldheid. Zwaar W-- (storm.) Gemeen W--, roezemoezig,
 buiig W--. Het W-- klaart op. Het W-- is bestendig. Helder W--. Dik
@@ -18395,7 +18358,7 @@ Mooi W-- spelen (den boel er doorbrassen).
 
 's Avonds rood, morgen goed W-- aan boord.
 
-Weêr aan of weêr an, t. w. Goed zoo: toe maar:
+Weêr aan of weêr an, t. w. Goed zoo: toe maar:
 
 
     Weer an: riepen de Matroosen:
@@ -18409,9 +18372,9 @@ aankondigt.
 
 Weerlicht, z. n. o. -- Ontvlamming van elektrieke dampen.
 
-Weêrstroom, z. n. m. -- Keerende stroom. Zie Neer.
+Weêrstroom, z. n. m. -- Keerende stroom. Zie Neer.
 
-Weêrvloed, z. n. m. -- Keerende vloed.
+Weêrvloed, z. n. m. -- Keerende vloed.
 
 Weerswijs, b. n. -- Die zich verstaat op Weersvoorspellingen.
 
@@ -18529,7 +18492,7 @@ noemen zulk een: zielverkooper.
 West, bw. -- Ten Westen, uit het Westen, aan den Westkant. De wind
 is W-- (waait uit het Westen.) Wy zagen een schip W-- van ons af.
 
-West, (de) z. n. v. -- De Westindische Koloniën. Hy vaart op de
+West, (de) z. n. v. -- De Westindische Koloniën. Hy vaart op de
 W--. Hy heeft zijn fortuin in de W-- gemaakt.
 
 Westelijk, b. n. -- Wat zich ten Westen bevindt.
@@ -18623,7 +18586,7 @@ Wikken. Bezien, doelen.
 
 
     En driemaal wikte van zijn oortip, driemaal mikte:
-    Zóó vreeselijk, dat zelfs de hemelschutter schrikte.
+    Zóó vreeselijk, dat zelfs de hemelschutter schrikte.
 
                                                 Vondel, Faeton.
 
@@ -18681,7 +18644,7 @@ koers behoeft.) De W-- op het zeil (tegen-W--.) De W-- in het zeil
 zijn.) Slecht by-de-W-- zeilen (lafwindig zijn.) W-- en stroom mede
 hebben. Naar den W-- zeilen. Door de W-- gaan (wenden.) De W-- is
 Wieuw: De W-- is Waauw. Zie Wieuw, Waauw. Boven den W-- zijn, beneden
-den W-- zijn (te loef of te lijwaart zijn.) De W-- is op en neêr
+den W-- zijn (te loef of te lijwaart zijn.) De W-- is op en neêr
 (er is geen W--.) Geen W-- overgeven (van elk zuchtjen gebruik maken).
 
 Spreekwijzen: Het gaat hem voor-de-W-- (het gaat hem voorspoedig).
@@ -18800,7 +18763,7 @@ Windstreken, z. n. v. -- Deze zijn 32 in getal, te weten:
 Windvang, z. n. v. -- Het opvangen van den Wind. Een zeil ter W--
 stellen (het aan den Wind bloot stellen).
 
-Windveër, z. n. m. -- Streep in de lucht, wind voorspellende.
+Windveër, z. n. m. -- Streep in de lucht, wind voorspellende.
 
 Windvieren, z. n. v. mv. -- Verlenging van de rantsoenhouten.
 
@@ -18837,7 +18800,7 @@ na het schot.
 
 Woeling, z. n. v. -- Naaiing van gebruikt touw of ketting, die om
 den boegspriet in de Woelingknie komt en dient om den eerste, die
-met recht den naam van Sleutel van het tuig draagt, neêr te houden.
+met recht den naam van Sleutel van het tuig draagt, neêr te houden.
 
 Woelingknie, z. n. v. -- Hoekige Knie, die de scheg aan den voorsteven
 vastbindt: de eene arm is op den steven, de andere aan de scheg
@@ -18914,7 +18877,7 @@ Wrak, b. n. -- In slechten staat, beschadigd. Een W--ke lading,
 een W-- tuig.
 
 Wrak, z. n. o. -- Stukken van een gestrand schip. 't Woord heeft,
-met betrekking tot een schip dezelfde beteekenis als dat van ruïne,
+met betrekking tot een schip dezelfde beteekenis als dat van ruïne,
 met betrekking tot een gebouw.
 
 Wraken, o. w. -- Afdrijven, van streek gaan. Het schip Wraakt of
@@ -19212,13 +19175,13 @@ Zeedijk, z. n. v. -- Dijk, tegen de zee opgeworpen.
 
 Zeedienst, z. n. v. -- Dienst by het zeewezen. Hy is in 's Lands Z--.
 
-Zeeëngte, z. n. v. -- of Zeestrand, of Straat. Zie Straat.
+Zeeëngte, z. n. v. -- of Zeestrand, of Straat. Zie Straat.
 
 Zeefakkel, z. n. v. -- Tytel van een verzameling van kaarten en
 landverkenningen met opgaven en opmerkingen verrijkt.
 
 Zeegat, z. n. o. -- Monding der stroomen, waar zy in Zee vallen,
-of plaatsen, waar de Zeeën gemeenschap hebben met elkander. Het Z--
+of plaatsen, waar de Zeeën gemeenschap hebben met elkander. Het Z--
 van Terschelling, van Texel. De Z--en behooren wel voorzien te zijn.
 
 Spreekwijze: Hy moet het Z-- uit, (hy moet ter zee varen).
@@ -19246,7 +19209,7 @@ Zeehanden en -voeten hebben, o. w. -- Op Zee t'huis zijn.
 Zeehout, z. n. o. -- of Hout voor scheen. Boord van het schip; hout
 boven den overloop aan de scheepszijde.
 
-Zeekaart, z. n. v. -- Kaart, waarop de Zeeën, windstreken, enz. zijn
+Zeekaart, z. n. v. -- Kaart, waarop de Zeeën, windstreken, enz. zijn
 aangewezen. Het is noodzakelijk, goede Z--en aan boord te hebben.
 
 Zeekasteel, z. n. o. -- Dichterlijke benaming voor "schip."
@@ -19310,7 +19273,7 @@ Zeemanschap, z. n. o. -- Eigenlijk: kennis van de Zeevaartkunde,
 met overleg gepaard. Z-- gebruiken, (geven en nemen: by voorvallende
 gelegenheden, van weer, wind of vyandelijke ontmoeting, naar de
 omstandigheden handelen, en daarby, somtijds, tegen gewoonte, bericht
-of instruktiën te werk gaan).
+of instruktiën te werk gaan).
 
 Zeemanschap, z. n. v. -- Zeevaartkunde; overleg aan kennis gepaard.
 
@@ -19421,7 +19384,7 @@ Zeeslot, z. n. o. -- 't Zelfde als Zeekasteel, doch min gebruikelijk.
       Zaeght verbranden in uw nest,
       En uw Zeeslot, 's nabuurs pest,
     Met een klaeu naar Tessel sleepen,
-      Zeg me, o scherpe waterroê
+      Zeg me, o scherpe waterroê
       Hoe was toen uw hart te moe?
 
                     Vondel, De Zeeleeu op de Teems.
@@ -19473,7 +19436,7 @@ Zeevak, z. n. o. -- 't Zelfde als Zeevaartkunde. Hy is knap in het Z--
 (hy is in Zeevaartkunde ervaren).
 
 Zeevast, b. n. -- Wat zoodanig is Vastgesjord, dat het door de beweging
-der Zee niet kan heen en weêr gaan. Zet die koffers Z--.
+der Zee niet kan heen en weêr gaan. Zet die koffers Z--.
 
 Zeeverzekeraar, z. n. m. -- Verzekeraar tegen schade op Zee.
 
@@ -19485,7 +19448,7 @@ Zeeverzekeraar, z. n. m. -- Verzekeraar tegen schade op Zee.
 
 
 Zeevoeten, z. n. m. mv. -- Voeten, die gewend zijn op het dek te loopen
-Hy heeft Z-- (hy wandelt het dek op en neêr, zonder de slingeringen
+Hy heeft Z-- (hy wandelt het dek op en neêr, zonder de slingeringen
 van het schip te tellen).
 
 Zeevolk, z. n. o. -- Matrozen, Zeelieden.
@@ -19498,7 +19461,7 @@ Zeevrijbuiter, z. n. m. -- Zie Vrijbuiter.
 
 Zeewaardig, b. n. -- Wordt een schip gezegd te zijn, als het in
 behoorlijken staat gebracht is om uit te zeilen, als het "van zessen
-klaar" is, gelijk men van harddravers zeggen zoû.
+klaar" is, gelijk men van harddravers zeggen zoû.
 
 Zeewaart, bw. -- Naar zee toe.
 
@@ -19556,7 +19519,7 @@ wind vangt.) Z-- maken, Z-- byzetten, Z-- minderen, Z--en aanslaan
 Te Z-- gaan:
 
 
-    Triomftorts over de neêrlaegh des Koninklijke vlote.
+    Triomftorts over de neêrlaegh des Koninklijke vlote.
             't Gewapend Schelt ging t' Zeil.
 
 
@@ -19676,7 +19639,7 @@ Punt dat zich de werking van den wind op de Zeilen richten moet,
 ten einde het schip noch naar boven, noch naar achteren overhelle:
 men noemt ook Z-- het zwaartepunt der zeilen.
 
-Zeilreê, b. n. of Zeilvaardig. -- Klaar om uit te Zeilen. Dat schip
+Zeilreê, b. n. of Zeilvaardig. -- Klaar om uit te Zeilen. Dat schip
 ligt Z--.
 
 Zeilsteen, z. n. m. -- Noordsteen, Magneet: Steen, die de eigenschap
@@ -19686,7 +19649,7 @@ Zeiltjen, z. n. o. -- Klein Zeil.
 
 Spreekwijze: Het Z-- strijken (van zich zelven vallen).
 
-Zeilvaardig, b. n. -- Zie Zeilreê.
+Zeilvaardig, b. n. -- Zie Zeilreê.
 
 Zeilrol, z. n. m. -- Rol, waarby de manschappen by de zeilen verdeeld
 zijn.
@@ -19908,7 +19871,7 @@ Zuidewind, z. n. m. -- Zie Wind.
 
     Kom zachte Zuidewindeken
     Kom wieg het kleine kindeken!
-      Ons Rozalijntje is moé.
+      Ons Rozalijntje is moé.
     't Verveelt haar, meer te luisteren:
     De dag is aan 't verduisteren:
       Haar oogjens vallen toe,
@@ -19923,7 +19886,7 @@ Zuidwaart, bw. -- Naar het Zuiden. Zy zeilden Z--.
 Zuidwest, bw. -- Windstreek midden tusschen Z. en W.
 
 Zuidwester, z. n. m. -- Breedgerande hoed of kap met wasdoek of
-geölied linnen overtrokken, en den zeeman tot bescherming dienende
+geölied linnen overtrokken, en den zeeman tot bescherming dienende
 tegen regen en wind.
 
 Zuidzeevaarders, z. n. m. -- Schepen, die om de Zuid ter walvischvangst
@@ -19984,7 +19947,7 @@ Zwakke-hals, z. n. m. -- Soort van stopper, dienende om by ruw weer
 de belegtouwen te stoppen.
 
 Zwalpen, o. w. -- Zich golvend verheffen. Woord, zelden anders dan
-in poëzy gebruikelijk.
+in poëzy gebruikelijk.
 
 Zwalpen, z. n. m. mv. -- Stukken van greenen ribben, in de klamaaien
 rustende en dienende om de dekdeelen te steunen.
@@ -20081,366 +20044,4 @@ Spreekwoorden enz.--1836.
 
 End of the Project Gutenberg EBook of Zeemans-Woordeboek, by J. van Lennep
 
-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ZEEMANS-WOORDEBOEK ***
-
-***** This file should be named 40417-8.txt or 40417-8.zip *****
-This and all associated files of various formats will be found in:
-        http://www.gutenberg.org/4/0/4/1/40417/
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg (This book was produced from scanned images of
-public domain material from the Google Print project.)
-
-
-Updated editions will replace the previous one--the old editions
-will be renamed.
-
-Creating the works from public domain print editions means that no
-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
-(and you!) can copy and distribute it in the United States without
-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
-such as creation of derivative works, reports, performances and
-research.  They may be modified and printed and given away--you may do
-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
-subject to the trademark license, especially commercial
-redistribution.
-
-
-
-*** START: FULL LICENSE ***
-
-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
-
-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
-distribution of electronic works, by using or distributing this work
-(or any other work associated in any way with the phrase "Project
-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
-Gutenberg-tm License (available with this file or online at
-http://gutenberg.org/license).
-
-
-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
-electronic works
-
-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
-and accept all the terms of this license and intellectual property
-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
-
-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
-used on or associated in any way with an electronic work by people who
-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
-even without complying with the full terms of this agreement.  See
-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
-works.  See paragraph 1.E below.
-
-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
-collection are in the public domain in the United States.  If an
-individual work is in the public domain in the United States and you are
-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
-keeping this work in the same format with its attached full Project
-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
-
-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
-a constant state of change.  If you are outside the United States, check
-the laws of your country in addition to the terms of this agreement
-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
-creating derivative works based on this work or any other Project
-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
-the copyright status of any work in any country outside the United
-States.
-
-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
-
-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
-copied or distributed:
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
-and distributed to anyone in the United States without paying any fees
-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
-1.E.9.
-
-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
-with the permission of the copyright holder, your use and distribution
-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
-
-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
-License terms from this work, or any files containing a part of this
-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
-
-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
-electronic work, or any part of this electronic work, without
-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
-active links or immediate access to the full terms of the Project
-Gutenberg-tm License.
-
-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
-License as specified in paragraph 1.E.1.
-
-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
-
-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
-that
-
-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
-     must be paid within 60 days following each date on which you
-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
-     address specified in Section 4, "Information about donations to
-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
-
-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
-     License.  You must require such a user to return or
-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
-     and discontinue all use of and all access to other copies of
-     Project Gutenberg-tm works.
-
-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
-     of receipt of the work.
-
-- You comply with all other terms of this agreement for free
-     distribution of Project Gutenberg-tm works.
-
-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
-electronic work or group of works on different terms than are set
-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
-Foundation as set forth in Section 3 below.
-
-1.F.
-
-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
-works, and the medium on which they may be stored, may contain
-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
-your equipment.
-
-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
-liability to you for damages, costs and expenses, including legal
-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
-DAMAGE.
-
-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
-written explanation to the person you received the work from.  If you
-received the work on a physical medium, you must return the medium with
-your written explanation.  The person or entity that provided you with
-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
-refund.  If you received the work electronically, the person or entity
-providing it to you may choose to give you a second opportunity to
-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
-is also defective, you may demand a refund in writing without further
-opportunities to fix the problem.
-
-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
-WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
-
-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
-
-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
-with this agreement, and any volunteers associated with the production,
-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
-that arise directly or indirectly from any of the following which you do
-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
-
-
-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
-
-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
-electronic works in formats readable by the widest variety of computers
-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
-people in all walks of life.
-
-Volunteers and financial support to provide volunteers with the
-assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
-and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
-
-
-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
-Foundation
-
-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
-number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
-http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
-
-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
-throughout numerous locations.  Its business office is located at
-809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
-business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
-information can be found at the Foundation's web site and official
-page at http://pglaf.org
-
-For additional contact information:
-     Dr. Gregory B. Newby
-     Chief Executive and Director
-     gbnewby@pglaf.org
-
-
-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation
-
-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
-spread public support and donations to carry out its mission of
-increasing the number of public domain and licensed works that can be
-freely distributed in machine readable form accessible by the widest
-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
-status with the IRS.
-
-The Foundation is committed to complying with the laws regulating
-charities and charitable donations in all 50 states of the United
-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
-with these requirements.  We do not solicit donations in locations
-where we have not received written confirmation of compliance.  To
-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
-particular state visit http://pglaf.org
-
-While we cannot and do not solicit contributions from states where we
-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
-against accepting unsolicited donations from donors in such states who
-approach us with offers to donate.
-
-International donations are gratefully accepted, but we cannot make
-any statements concerning tax treatment of donations received from
-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
-
-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
-ways including checks, online payments and credit card donations.
-To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
-
-
-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
-works.
-
-Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
-concept of a library of electronic works that could be freely shared
-with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
-
-
-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
-
-
-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
-
-     http://www.gutenberg.org
-
-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 40417 ***
diff --git a/40417-8.zip b/40417-8.zip
deleted file mode 100644
index 35bc97d..0000000
--- a/40417-8.zip
+++ /dev/null
diff --git a/40417-h.zip b/40417-h.zip
deleted file mode 100644
index 4394415..0000000
--- a/40417-h.zip
+++ /dev/null
diff --git a/40417-h/40417-h.htm b/40417-h/40417-h.htm
index 7f5ab4c..e916379 100644
--- a/40417-h/40417-h.htm
+++ b/40417-h/40417-h.htm
@@ -6,7 +6,7 @@
 <meta name="generator" content=
 "HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org">
 <title>Zeemans-woordeboek</title>
-<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=us-ascii">
+<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8">
 <meta name="generator" content=
 "tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/">
 <meta name="author" content="J. van Lennep">
@@ -758,47 +758,7 @@ text-indent:4em;
 </style>
 </head>
 <body>
-
-
-<pre>
-
-The Project Gutenberg EBook of Zeemans-Woordeboek, by J. van Lennep
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-
-Title: Zeemans-Woordeboek
-       Behelzende een verklaring der woorden, by scheepvaart en
-              den handel in gebruik en een opgave der algemeene
-              wetsbeaplingen daarto
-
-Author: J. van Lennep
-
-Release Date: August 6, 2012 [EBook #40417]
-
-Language: Dutch
-
-Character set encoding: ASCII
-
-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ZEEMANS-WOORDEBOEK ***
-
-
-
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg (This book was produced from scanned images of
-public domain material from the Google Print project.)
-
-
-
-
-
-
-</pre>
+<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 40417 ***</div>
 
 <div class="front">
 <div class="div1 cover">
@@ -26996,386 +26956,6 @@ dat deze links voor u niet werken.</p>
 </div>
 </div>
 
-
-
-
-
-
-
-<pre>
-
-
-
-
-
-End of the Project Gutenberg EBook of Zeemans-Woordeboek, by J. van Lennep
-
-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ZEEMANS-WOORDEBOEK ***
-
-***** This file should be named 40417-h.htm or 40417-h.zip *****
-This and all associated files of various formats will be found in:
-        http://www.gutenberg.org/4/0/4/1/40417/
-
-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
-Gutenberg (This book was produced from scanned images of
-public domain material from the Google Print project.)
-
-
-Updated editions will replace the previous one--the old editions
-will be renamed.
-
-Creating the works from public domain print editions means that no
-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
-(and you!) can copy and distribute it in the United States without
-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
-such as creation of derivative works, reports, performances and
-research.  They may be modified and printed and given away--you may do
-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
-subject to the trademark license, especially commercial
-redistribution.
-
-
-
-*** START: FULL LICENSE ***
-
-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
-
-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
-distribution of electronic works, by using or distributing this work
-(or any other work associated in any way with the phrase "Project
-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
-Gutenberg-tm License (available with this file or online at
-http://gutenberg.org/license).
-
-
-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
-electronic works
-
-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
-and accept all the terms of this license and intellectual property
-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
-
-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
-used on or associated in any way with an electronic work by people who
-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
-even without complying with the full terms of this agreement.  See
-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
-works.  See paragraph 1.E below.
-
-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
-collection are in the public domain in the United States.  If an
-individual work is in the public domain in the United States and you are
-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
-keeping this work in the same format with its attached full Project
-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
-
-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
-a constant state of change.  If you are outside the United States, check
-the laws of your country in addition to the terms of this agreement
-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
-creating derivative works based on this work or any other Project
-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
-the copyright status of any work in any country outside the United
-States.
-
-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
-
-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
-copied or distributed:
-
-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
-with this eBook or online at www.gutenberg.org/license
-
-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
-and distributed to anyone in the United States without paying any fees
-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
-1.E.9.
-
-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
-with the permission of the copyright holder, your use and distribution
-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
-
-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
-License terms from this work, or any files containing a part of this
-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
-
-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
-electronic work, or any part of this electronic work, without
-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
-active links or immediate access to the full terms of the Project
-Gutenberg-tm License.
-
-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
-License as specified in paragraph 1.E.1.
-
-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
-
-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
-that
-
-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
-     must be paid within 60 days following each date on which you
-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
-     address specified in Section 4, "Information about donations to
-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
-
-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
-     License.  You must require such a user to return or
-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
-     and discontinue all use of and all access to other copies of
-     Project Gutenberg-tm works.
-
-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
-     of receipt of the work.
-
-- You comply with all other terms of this agreement for free
-     distribution of Project Gutenberg-tm works.
-
-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
-electronic work or group of works on different terms than are set
-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
-Foundation as set forth in Section 3 below.
-
-1.F.
-
-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
-works, and the medium on which they may be stored, may contain
-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
-your equipment.
-
-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
-liability to you for damages, costs and expenses, including legal
-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
-DAMAGE.
-
-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
-written explanation to the person you received the work from.  If you
-received the work on a physical medium, you must return the medium with
-your written explanation.  The person or entity that provided you with
-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
-refund.  If you received the work electronically, the person or entity
-providing it to you may choose to give you a second opportunity to
-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
-is also defective, you may demand a refund in writing without further
-opportunities to fix the problem.
-
-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
-WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
-
-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
-
-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
-with this agreement, and any volunteers associated with the production,
-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
-that arise directly or indirectly from any of the following which you do
-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
-
-
-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
-
-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
-electronic works in formats readable by the widest variety of computers
-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
-people in all walks of life.
-
-Volunteers and financial support to provide volunteers with the
-assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
-and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
-
-
-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
-Foundation
-
-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
-number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
-http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
-
-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
-throughout numerous locations.  Its business office is located at
-809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
-business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
-information can be found at the Foundation's web site and official
-page at http://pglaf.org
-
-For additional contact information:
-     Dr. Gregory B. Newby
-     Chief Executive and Director
-     gbnewby@pglaf.org
-
-
-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
-Literary Archive Foundation
-
-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
-spread public support and donations to carry out its mission of
-increasing the number of public domain and licensed works that can be
-freely distributed in machine readable form accessible by the widest
-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
-status with the IRS.
-
-The Foundation is committed to complying with the laws regulating
-charities and charitable donations in all 50 states of the United
-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
-with these requirements.  We do not solicit donations in locations
-where we have not received written confirmation of compliance.  To
-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
-particular state visit http://pglaf.org
-
-While we cannot and do not solicit contributions from states where we
-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
-against accepting unsolicited donations from donors in such states who
-approach us with offers to donate.
-
-International donations are gratefully accepted, but we cannot make
-any statements concerning tax treatment of donations received from
-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
-
-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
-ways including checks, online payments and credit card donations.
-To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
-
-
-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
-works.
-
-Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
-concept of a library of electronic works that could be freely shared
-with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
-
-
-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
-
-
-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
-
-     http://www.gutenberg.org
-
-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
-
-
-</pre>
-
+<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 40417 ***</div>
 </body>
 </html>