diff options
Diffstat (limited to '39601-0.txt')
| -rw-r--r-- | 39601-0.txt | 2759 |
1 files changed, 2759 insertions, 0 deletions
diff --git a/39601-0.txt b/39601-0.txt new file mode 100644 index 0000000..d4cf7c2 --- /dev/null +++ b/39601-0.txt @@ -0,0 +1,2759 @@ +Project Gutenberg's Devotional Lyrics (Gitanjali), by Rabindranath Tagore + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Devotional Lyrics (Gitanjali) + +Author: Rabindranath Tagore + +Translator: Kostas Trikoglidis + +Release Date: May 3, 2012 [EBook #39601] + +Language: Greek + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DEVOTIONAL LYRICS (GITANJALI) *** + + + + +Produced by Sophia Canoni + + + + +Note: The tonic system has been changed from polytonic to +monotonic, otherwise the spelling of the book has not been +changed. + +Σημείωση: Ο τονισμός έχει αλλάξει από πολυτονικό σε μονοτονικό. +Κατά τα άλλα έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του βιβλίου. + + + + +ΡΑΜΠΙΤΡΑΝΑΘ ΤΑΓΟΡ + + + +ΛΥΡΙΚΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ + +(ΓΙΤΑΝΤΖΑΛΙ) + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ Κ. ΤΡΙΚΟΓΛΙΔΗ + +ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ "ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ„ +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ + + +1921 + + + + +Από το βιβλίο αυτό ετυπώθηκαν χωριστά, σε χαρτί πολυτελείας, +εκατό αντίτυπα αριθμημένα από 1 — 100. + + + +ΠΡΟΛΟΓΟΣ + + + +Το όνομα του Ινδού ποιητού Ραμπιντρανάθ Ταγόρ ήταν, γενικώς, +άγνωστο στην Ευρώπη, ως στα 1914, όταν η Σκανδιναυική Ακαδημία +του απένειμε το Βραβείο Νόμπελ. Λίγο πρωτήτερα, ή λίγο κατόπιν, +απ' αυτό το γεγονός, εξεδόθησαν στην Αγγλία, και μεταφρασμένες +απ' αυτόν τον ίδιον, στην Αγγλική, οι τρεις ποιητικές συλλογές +του «Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα), το «Νέο Φεγγάρι» και ο +«Κηπουρός.» + +Σήμερα, τα έργα του ποιητού — ποιήματα, δράματα, διηγήματα, +μυθιστορήματα, φιλοσοφικές μελέτες, — μεταφρασμένα σ' όλες τις +ευρωπαϊκές γλώσσες, κυκλοφορούν σε χιλιάδες αντίτυπα, και η +φήμη του και το γόητρό του αυξάνουν από μέρα σε μέρα. Ήδη +υπάρχει, στην Ευρώπη, μια «Ταγορική Αδελφότης», όπως και στις +Ινδίες, και σε πολλές πόλεις έχουν ιδρυθή φιλολογικές λέσχες, +όπου τα μέλη τους συνέρχονται αποκλειστικά για να διαβάζουν και +σχολιάζουν τις ποιήσεις του. + +Το κύρος του Ανατολίτου αυτού συγγραφέως έχει πια επιβληθή στη +Δύσι. Γόνος αρχαίας οικογενείας των Ινδιών, που αποτελούσεν +έκπαλαι και αποτελεί ένα είδος φιλολογικής κυψέλης, ο πολιός +μειλίχιος ποιητής, με τη σεπτή μορφή του, που κυμαίνεται +ανάμεσα του Ναζωραίου και του Πλάτωνος, ήρθε μονάχος και +τοποθετήθηκε δίπλα μας με το βαθύ μαγνήτη της στοργής του. Σ' +εποχή που όλα τα πνεύματα συνταράζουνταν και θόλωναν στην +τραγική ανεμοζάλη του παγκοσμίου πολέμου κι' όλες οι ψυχές +έτρεμαν στην αβεβαιότητα, και τόσες αξίες καταστρέφουνταν, ο +Ταγκόρ μετέφερεν από την Ανατολή στη Δύσι ένα συναίσθημα της +Ζωής, πιο ήρεμο, πιο ελεύθερο από τις υλιστικές και εθνικές +αντιλήψεις, προσφέροντας μιαν ατμόσφαιρα κοσμική και μυστική σε +πολλούς που βασανίζουνταν στον σκληρόν αγώνα για τις +καθημερινές τους ανάγκες, ή είχαν στρέψει κάθε επιθυμία τους +και κάθε τους πίστη στα φθαρτά αγαθά και χρησιμοποιούσαν κάθε +τους προσπάθεια για τα εγκόσμια κέρδη. + +Η επιτυχία του Ταγόρ στη Δύσι εξηγείται ακριβώς για το +χαρακτήρα της εποχής όπου παρουσιάσθη, και για την ανακούφισι +που μπόρεσε να δώση σε τόσες πονεμένες ψυχές. Μα, ένας από τους +πολλούς λόγους, και ο μεγαλύτερος, ίσως, της επιτυχίας του +αυτής, μπορεί ν' αναζητηθεί στην απλότητα και στη γλυκύτητα της +διδασκαλίας του. Έστρωσε και ισοπέδωσε με την ημεράδα του το +δρόμο προς την Ανατολή, στεφάνωσε με λουλούδια την πόρτα του +Ανατολίτικου Ναού, έδωσε στην πίστι του όχι ένα νέο θρησκευτικό +ρίγος, μα ένα θερμό ανοιξιάτικο άσμα, έτσι ώστε οι ψυχές, οι +«χαμένες», μπόρεσαν να τρέξουν σ' αυτόν και να εμβαθύνουν στο +Ινδικό Πνεύμα, χωρίς ν' αντιληφθούν ότι κάτω από τις γυρλάνδες +και τ' αναθήματά του κρύβουνταν οι μυθικοί και μυστικοί +λαβύρινθοι μιας σκέψεως πολύ πιο αρχαίας και απόμακρης και +πολύπλοκης απ' εκείνην που φαίνουνταν στην εύκολη μουσική των +ποιημάτων του και των αφηγήσεών του. + +Και ακριβώς κατά τούτο η εμφάνισίς του υπήρξε μοναδική στην +ιστορία της Τέχνης. Καθώς επήγασε, ξαφνικά και μονομιάς μέσα +από τις Ινδικές παραδόσεις, σαν ένας ώριμος καρπός όλης της +ακμής που προηγήθηκε, από τον καιρό των Ιερών Βεδών, ίσαμε +τώρα, αποτελεί αναντίρρητα έναν κρίκο, σχεδόν πρωτοφανή που +ενώνει όλες τις τάσεις των αιώνων μαζί, και όλες τις τάσεις των +ανθρώπων που ζουν, υψώνοντας εντατικά τα μάτια προς ένα +απώτατον διανοητικό σκοπό. Μια μοναδική προσωπικότης, από +εκείνες που καρτερούν αιώνες να φανούν, είχεν υψωθή σιωπηλά, +αναμεταξύ μας: τα κουρασμένα πνεύματα της Δύσεως εστράφηκαν +ζωογονημένα προς την νέαν αυτήν κι' ακένωτη πηγή, που έφερνε +μια μυστηριώδη υγείαν σαν τα ιαματικά βότανα των σκοτεινών +Βραχμάνων, υγείαν υφασμένη με όλα τα νήματα τ' αδιόρατα που μας +κινούν, μας εμπνέουν και μας παθαίνουν! Όλες οι ραφιναρισμένες +νοσηρότητες, οι περιπάθειες και οι ευαισθησίες μας είχαν +αναλυθή και συμμιγή για να συνυφάνουν την υγείαν αυτήν. Κ' έτσι +ενεφανίσθη μπρος στα μάτια μας, σαν η μυστηριώδης πεμπτουσία +όλων των ανθρωπίνων διαθέσεων και των λανθανόντων μας ενστίκτων +στην πιο μεγαλειώδη έκφανσί των. + +Ο Ταγόρ, που, τώρα, είνε ένας πάγκαλος, σαν τ' αρχαία ανάγλυφα, +πρεσβύτης, γεννήθηκε στα 1861 στη Βεγγάλη, από αρχαία +αριστοκρατική οικογένεια, εγκατεστημένη τώρα στην Καλκούτα. Το +όνομά του είνε δημοτικώτατο στις Ινδίες, και τα λυρικά του +τραγούδια έχουν καταντήσει πλέον λαϊκά και τραγουδιούνται +παντού όπου ομιλείται η μητρική του γλώσσα. Κ. Τ. + + + + + + + + 1 + + + Μ' έκανες ατέλειωτο, — αυτό είν' το θέλημά Σου + κ' η χαρά Σου. Το εύθραυστο αυτό ποτήρι δεν παύεις + ολοένα να τ' αδειάζης, και με νέα ζωή να το + γεμίζης ολοένα. + Την καλαμένια αυτή μικρούτσικη φλογέρα, την + έφερες πέρα από λόφους και λιβάδια και σφύριξες + μέσα σ' αυτήνε μελωδίες πάντα νέες. + Στο αθάνατο άγγιγμα των χεριών Σου, η μικρή + μου καρδιά χάνει τα όριά της, από τη χαρά, και + ξεσπάει σε ανεκλάλητη διάχυσι. + Εδώ, μέσα σ' αυτές τις μικρούλικες φούχτες μου, + σωριάζουνται όλα τα δώρα, τ' ανεξάντλητα, που + μούρχονται από Σένα. Περνούν τα χρόνια, μα, + εξακολουθείς να μου τα στέλνης με την ίδια αφθονία, και + πάντα βρίσκεται μέσα σ' αυτές μια μικρή γωνιά για + να τη γεμίζης. + + + 2 + + + Όταν μου δίνεις εντολή να τραγουδήσω, μου + φαίνεται πώς η καρδιά μου πάει να σπάση από την + περηφάνεια. Και κοιτάζω στο πρόσωπό Σου, και + δάκρυα έρχονται στα μάτια μου. + Ό,τι είνε τραχύ και κακόφωνο στη ζωή μου λυώνει, + τότε, και χύνεται σε μία γλυκειά αρμονία — κ' + η λατρεία μου ανοίγει τα φτερά της, σαν ένα + χαρούμενο πουλί που πετά και φεύγει μακρυά, απάνω από + τη θάλασσα. + Ξέρω πως Σ' ευχαριστούνε τα τραγούδια μου. Ξέρω, + πως μόνο για τραγουδιστή με δέχεσαι μπροστά σου. + Με την άκρη της διάπλατης φτερούγας του τραγουδιού + μου, αγγίζω το Πόδι Σου, που ποτέ, ποτέ + δεν έλπιζα ν' αγγίσω. + Και, μεθυσμένος από τη χαρά του τραγουδιού, + λησμονώ τον εαυτό μου και Σ' ονομάζω φίλο μου, + Εσένα, που είσαι ο Κύριός μου. + + + 3 + + + Με τι τρόπο τραγουδάς, δεν το γνωρίζω, Δάσκαλέ + μου! Μα, πάντα Σ' αφουγγράζομαι με έκστασι + σιωπηλή. + Το φως της μουσικής Σου καταυγάζει τον + κόσμο. Της μουσικής Σου η ζωογόνα πνοή κυλάει από + ουρανό σε ουρανό. Το ιερό ποτάμι της μουσικής Σου + παρασέρνει κάθε βράχο, που στέκεται εμπρός του + εμπόδιο, και κυλά, ασυγκράτητο. + Η καρδιά μου λαχταράει ν' ακολουθήση το άσμα + Σου, μα, του κάκου αγωνίζεται να βρη φωνή. Κάνω + ν' ανοίξω το στόμα μου, μα, κανένα τραγούδι δεν + μπορεί να πλάση η λαλιά μου, και κλαίω απ' τη + ντροπή μου. Α! Αιχμαλώτισες την καρδιά μου, + Κύριε, μέσα στις απέραντες λίμνες της μουσικής Σου. + + + 4 + + + Ζωή της Ζωής μου! Πάντα θα προσπαθώ, το + σώμα μου αγνό να το κρατώ, ξέροντας πως σ' όλα + μου τα μέλη αναπαύεται το ζωντανό Σου χάδι. + Πάντα θα προσπαθώ να προφυλάγω τις σκέψεις + μου από κάθε τι που δεν είνε αληθινό, ξέροντας + πως είσαι Συ η Αλήθεια εκείνη, που άναψε το φως + της Λογικής στο νου μου. + Πάντα θα προσπαθώ να διώχνω, μακρυά από + την καρδιά μου, κάθε πονηρό, και να κρατώ εκεί + μέσα λουλουδένια την αγάπη μου, ξέροντας πως Συ + έχεις την κατοικία Σου στο άδυτο της καρδιάς μου. + Και πάντα η προσπάθειά μου θάνε αυτή: σε + κάθε πράξι μου να βλέπω τη μορφή σου, ξέροντας + πως είνε η επιρροή σου εκείνη που μου δίνει + δύναμι σε κάθε μου έργο. + + + 5 + + + Για χάρι σ' το ζητώ: να μ' αφήσης ν' αναπαυθώ + μια στιγμή στο πλευρό Σου. Το έργο που + καταπιάστηκα θα το τελειώσω κατόπι. + Στερημένη τη θωριά της μορφής Σου, η καρδιά + μου δε γνωρίζει ανάπαυσι, ούτε ησυχία. Κ' η εργασία + μου δεν είνε πια παρά ένα βάσανο ατέλειωτο, + μέσα σε μιαν απέραντη θάλασσα πόνων. + Μα, σήμερα, το καλοκαίρι έφεξε στο παραθύρι + μου, με τα μουρμουρίσματα και τις πνοές του, κ' + οι μέλισσες εστήσανε τρελλό χορό απάνω απ' τα + λουλούδια των κήπων. + Αυτή είνε η ώρα να καθήσω ήσυχος, πρόσωπο + με πρόσωπο, μαζί Σου, και να ψάλω την αφιέρωσι + της ζωής στη σιγαλιά και στο ξεχείλισμα της + ανάπαυσις αυτής. + + + 6 + + + Δρέψε αυτό το μικρό λουλουδάκι, και πάρ' το, μην + αργής, μην τυχόν και μαραθή και πέση, ξεφυλλισμένο + στις σκόνες. + Κι' αν δεν βρίσκεται γι' αυτό θέσι στα στολίδια + Σου, αξίωσέ το τουλάχιστο με το πονετικό άγγιγμα + του χεριού Σου. Δρέψε το! Γιατί φοβούμαι, μην η ζωή + μου τελειώση πριν το νοιώσω, κ' η ώρα της θυσίας + περάση. + Όσο κι' αν δεν είνε ζωηρό το χρώμα του, κι' + όσο ελαφρό κι' αν είνε το άρωμά του, κόψε το + λουλούδι αυτό και χρησιμοποίησέ το, όσο είνε καιρός + ακόμα, στην υπηρεσία Σου. + + + 7 + + + Το άσμα μου πέταξε πέρα τα στολίδια του. Παύει + πια να περηφανεύεται γι' αυτά. Τα στολίδια του θα + μπόδιζαν την ένωσί μας. Θάμπαιναν ανάμεσά μας + και τα τριγκινίσματά τους θα αποσβένανε τα γλυκά + Σου μουρμουρίσματα. + Η ποιητική μου ματαιοδοξία ξεψυχάει από + ντροπή στη θέα Σου, ω Ποιητή Διδάσκαλε! Έσκυψα + και κάθησα στα πόδια Σου. Μόνο, αξίωσέ με να + κάνω τη ζωή μου ένα πράγμα αληθινό κι' απλό + όμοιο με μια καλαμένια φλογέρα, που να την γεμίζης + Συ με την αρμονία της μουσικής Σου. + + + 8 + + + Το παιδάκι που το στολίζουν με πριγκηπική φορεσιά, + και στο λαιμό του κρεμνούν βαρύτιμες αλυσίδες, + χάνει κάθε ευχαρίστησι στα παιγνίδια του. Σε + κάθε του βήμα, η περιβολή του το εμποδίζει. + Από φόβο μην ξεσχισθή, ή μη λερωθή από τις + σκόνες, κρατιέται μακρυά απ' τον κόσμο κι' ούτε να + μετακινηθή απ' τη θέσι του τολμάει. + Εσύ, μητέρα, θαρρείς πως του κάνεις καλό να + τώχης φυλακισμένο μέσα σ' αυτά τα πλούσια στολίδια, + έξω από τη ζωογόνα σκόνη της γης; Δεν του + αφαιρείς έτσι το δικαίωμα να μπη στο μεγάλο + πανηγύρι της κοινής ανθρώπινης ζωής; + + + 9 + + + Ω τρελλέ, που δοκιμάζεις να σε σηκώσουν οι + ίδιοι σου οι ώμοι! Ω ζήτουλα, που έρχεσαι να + ζητιανέψης στη δική σου την πόρτα! + Απόθεσε όλα σου τα βάρη μέσα στα χέρια Εκείνου, + που όλα μπορεί να τα σηκώση, και ποτέ μην + κοιτάζης πίσω σου με λύπη. + Η επιθυμία σου σβύνει αμέσως τη φλόγα του + λύχνου, που θ' αγγίση η πνοή της. Είνε ιερόσυλη, — + μη δέχεσαι κανένα δώρο από τ' ακάθαρτα της χέρια. + Δέξου μόνο ό,τι σου προσφέρει η ιερή Αγάπη. + + + 10 + + + Εδώ είνε το υποπόδιό Σου, Κύριε, κ' εκεί τα + πόδια σου ακουμπούν, εκεί που ζη ο πιο φτωχός, + και ταπεινός κι' ο χαμένος. + Σα δοκιμάζω να σκύψω το κεφάλι μου μπροστά + Σου, για να Σε προσκυνήσω, το μέτωπό μου δεν + μπορεί να φθάση ως στα βάθη εκείνα, όπου τα πόδια + Σου αναπαύουνται — ανάμεσα στους πιο φτωχούς, και + ταπεινούς και τους χαμένους. + Η Περηφάνεια ποτέ δε ζυγώνει εκεί όπου Συ + περιπατείς με την περιβολή του ταπεινού, ανάμεσα + στους πιο φτωχούς κι' ασήμαντους και τους χαμένους. + Η καρδιά μου ποτέ δε θα βρη το δρόμο της προς + τα εκεί, όπου Συ κρατάς συντροφιά σ' εκείνους που + μείνανε δίχως συντρόφους — τους φτωχούς, και ταπεινούς + και τους χαμένους. + + + 11 + + + Παράτησε πια αυτό το κομπολόι σου, και πάψε + τις προσευχές και τις ψαλμωδίες. Ποιόνε θαρρείς πως + υμνείς στην έρημην αυτή και σκοτεινή γωνιάν ενός + ναού, που είνε όλες οι πόρτες του κλειστές; Άνοιξε + τα μάτια σου καλά και θα δης πως ο Θεός δεν είνε + μπρος σου. + Είνε εκεί όπου οργώνει ο γεωργός τη γη, στα + μονοπάτια εκεί όπου με κόπο ο εργάτης τσακίζει τις + πέτρες. Είνε μαζί τους στη βροχή και στον ήλιο, και + σκόνη σκεπάζει την περιβολή Του. Γδύσου το ράσο + σου και σαν κ' Εκείνον κατέβα κάτου και συ στις + σκόνες και στα χώματα. + Λύτρωσι; Πού εννοείς να βρης τη λύτρωσι; Μήπως + ο ίδιος ο Θεός μας μ' ευχαρίστησι δε δέθηκε + με της Δημιουργίας τα δεσμά, δε δέθηκε μαζί μας + για πάντα; + Παράτησε τις βαθειές σου προσευχές κι' άφησε + κατά μέρος τα λουλούδια και τους λιβανωτούς. Τα + ρούχα σου θα σκονισθούνε και θα λερωθούν, μα, + δεν πειράζει. Πήγαινε κι' αντάμωσέ Τον, και στάσου + κοντά Του με την εργασία, και με τον ιδρώτα στο + μέτωπό σου. + + + 12 + + + Θέλει πολύν καιρό το ταξίδι αυτό, κι' είνε + μακρύς ο δρόμος + Βγήκα, ανεβασμένος στο άρμα της πρώτης ακτίνας + του φωτός, κ' εξακολούθησα το ταξίδι μου ανάμεσα + από τις ερημιές των κόσμων, αφίνοντας τα ίχνη + μου σ' άστρα πολλά και σε πολλούς πλανήτες. + Ο μακρυνώτερος δρόμος με φέρνει πιο κοντά + Σου, κ' εκείνη η μουσική άσκησις είνε η πιο + πολύπλοκη, όποια τελειώνει στην τελειότερη απλότητα + ενός ήχου. + Έχει πολλές ξένες πόρτες να χτυπήση ο οδοιπόρος + πριν έρθη στη δική του, κ' έχει κανείς να + περιπλανηθή σ' όλους τους έξω κόσμους, ως που να + φθάση, τέλος, στο βωμό, τον πιο εσωτερικό. + Πολύν καιρό τα μάτια μου ψάχνανε μακρυά, δεξιά + κι' αριστερά, στα βάθη και στα ύψη, πριν τα + κλείσω και πω: «είσαι δω!» + Η κραυγή κ' η ερώτησις «Ω! Πού;» αναλύθηκε + σε μύριους ποταμούς δακρύων και πλημμυρίζει τον + κόσμο με το κύμα της επιβεβαιώσεως· «Υπάρχω!» + + + 13 + + + Το τραγούδι, πούρθα να τραγουδήσω, έμεινε + ατραγούδιστο ως τα σήμερα. + Πέρασα τις μέρες μου χουρδίζοντας και + ξεχουρδίζοντας την άρπα μου. + Δεν μπόρεσα να βρω το σωστό ρυθμό. Οι στίχοι + δεν ταιριάζανε. Κ' έμεινε μονάχα η αγωνία του + πόθου στην καρδιά μου. + Το λουλούδι δεν άνοιξε. Μόνο τ' αέρι γύρω του + αναστενάζει. + Δεν είδα τη μορφή Του, ούτε η φωνή Του κύλησε + στ' αφτιά μου. Μόνο άκουσα την αλαφρή περπατησιά + Του έξω από την πόρτα μου. + Όλη τη μακρινή μέρα της ζωής μου, την πέρασα + ετοιμάζοντας το κάθισμά Του στο σπίτι μου. Μα, η + λάμπα δεν ανάφτηκε και πώς να Τόνε προσκαλέσω + νάμπη; + Ζω με την ελπίδα της συνάντησής Του, μα, ακόμα + αυτή η συνάντησις να γίνη! + + + 14 + + + Οι επιθυμίες μου είναι αναρίθμητες και το + παράπονό μου γεμάτο λύπη. Μα, πάντα μ' έσωσες Εσύ + με τις τραχές Σου αρνήσεις. Η αυστηρή Σου αυτή + επιείκεια έχει πλέξει τα φάδια της γύρω στη ζωή μου. + Μέρα με την ημέρα, με κάνεις άξιο των απλών και + μεγάλων σου δώρων, που τα κατρακυλάς απάνω μου, + δίχως να Σ' τα ζητώ: — τον ουρανόν αυτόνε και το + φως, και τη σάρκα αυτή και τη ζωή και το πνεύμα — + και με τραβάς μακρυά από τους κινδύνους + υπερβολικών αποθυμιών. + Καμμιά φορά, χασομερώ, άτονος και χαύνος. + Καμμιά φορά, ξυπνώ, και ξεκινώ τρεχάλα για την + αναζήτησι των πόθων μου, μα, τότε, κρύβεις + σκληρά το πρόσωπό Σου από μένα. + Μέρα με τη μέρα, με κάνεις άξιο της τέλειας + υποδοχής Σου με το να μου αρνήσαι πάντα, + λυτρώνοντάς με απ' τους κιδύνους της Αδυναμίας και + του αβέβαιου πόθου. + + + 15 + + + Είμαι εδώ για να Σου ψάλω ύμνους. Σ' αυτήν + εδώ την αίθουσα πούνε δική Σου, έχω μια γωνιά + κ' εγώ για να καθήσω. + Στον κόσμο Σου δεν έχω τι να κάνω, κ' η + ανώφελη ζωή μου ξεχύνεται μονάχα σε νότες δίχως + σκοπό κανένα. + Όταν σημάνη η ώρα της βουβής λατρείας Σου, + στο σκοτεινό ναό της βαθειάς νύχτας πρόσταξέ με, + Κύριε, κι' ολόρθος θα σταθώ μπροστά Σου για να + ψάλλω. + Κι' όταν η άρπα η χρυσή αντηχήση στο αεράκι + της Αυγής, τότε τίμησέ με, Κύριε, προστάζοντας την + παρουσία μου μπροστά Σου. + + + 16 + + + Προσκλήθηκα κ' εγώ στη γιορτήν αυτού του + κόσμου, κ' έτσι η ζωή μου ευλογήθηκε. Τα μάτια + μου είδαν και τ' αφτιά μου ακούσανε. + Έλαβα μέρος σε τούτη τη γιορτή, παίζοντας τ' + όργανό μου, και το προσπάθησα όσο καλύτερα + μπορούσα. + Τώρα, αυτό ρωτάω: — Ήρθε πια ο καιρός που + θα μπορέσω να παρουσιασθώ μπροστά Σου και να + Σου προσφέρω το σιωπηλό χαιρετισμό μου; + + + 17 + + + Προσμένω μόνο την Αγάπη, για να παραδοθώ, + τέλος, στα χέρια της. Νά γιατί είνε τόσο αργά, και + γιατί είμαι ένοχος τόσων παραλείψεων. + Έρχουνται με τους νόμους τους και με τους + κώδικές τους για να με δέσουν χειροπόδαρα. Μα, εγώ + πάντα τους διαφεύγω, γιατί προσμένω μόνο την + αγάπη για να παραδοθώ, τέλος, στα χέρια της. + Ο κόσμος με κατηγορεί και με λέει αξένοιαστο: + δεν αμφιβάλλω πως έχει δίκαιο να με κατηγορή ο + κόσμος. + Η μέρα της αγοράς τέλειωσε κι' όλη η εργασία + έγεινε. Εκείνοι πούρθαν και με κάλεσαν του κάκου, + γύρισαν πίσω με θυμό. Προσμένω μόνο την αγάπη + για να παραδοθώ, τέλος, στα χέρια της. + + + 18 + + + Σύννεφα σωριάζουνται απάνω σε σύννεφα κι' ο + κόσμος σκοτεινιάζει. Α! Αγάπη γιατί μ' αφίνεις + να περιμένω έξω από την πόρτα ολομόναχος; + Στις πολυάσχολες στιγμές της μεσημεριάτικης + δουλειάς είμαι με το πλήθος, μα, στη μοναξιά της + σκοτεινής αυτής ημέρας, μόνο για σένα ελπίζω. + Αν δε μου δείξης το πρόσωπό Σου, αν μ' αφήσης + ολότελα παραμερισμένο, δεν ξέρω πώς να περάσω + τις μακρυνές και βροχερές αυτές ώρες. + Στέκομαι και κοιτάζω τον ουρανό που σκοτεινιάζει + ως πέρα μακρυά, κ' η καρδιά μου τριγυρνά + θρηνώντας με τον ανήσυχον άνεμο. + + + 19 + + + Αν δε μου μιλήσης θα γεμίσω την καρδιά μου + με τη σιωπή Σου και θα υποφέρω το βάρος της. Θα + σταθώ ακίνητος και θα προσμένω, σαν τη νύχτα στην + αστρόφεγγη αγρυπνιά της, με το κεφάλι σκυφτό και + με υπομονή. + Σίγουρα θάρθη η μέρα. Το σκοτάδι θα σκορπίση + και η φωνή σου θα κελαρύση απ' τον ουρανό, σα + ρυάκι με νερά μαλαματένια. + Τότε τα λόγια σου θα φτερουγίσουν, σαν τα τραγούδια + στις φωλιές των πουλιών σου, κ' οι μελωδίες + σου θα ξανοίξουν σαν τα μπουμπούκια των + λουλουδιών σ' όλα τ' άλση των δασών μου. + + + 20 + + + Την ημέρα που λουλούδισε ο λωτός, αλλοί μου! + ήταν ο νους μου παραστρατισμένος και δεν το + πρόσεξα. Το πανέρι μου ήταν αδειανό και το λουλούδι + απόμενε παρατημένο. + Μόνο κάποτε, κάποτε, μια λύπη έπεφτε απάνω + μου, και ξύπνησα από τα όνειρά μου, κ' αισθάνθηκα + το λεπτό άρωμα μιας παράξενης ευωδιάς στο αεράκι + του Νοτιά. + Στην ακαθόριστη εκείνη γλύκα, η καρδιά μου + λιγωνόταν από πόθο, και μου φαινόταν σαν νάταν + η διάθερμη του καλοκαιριού πνοή που αναζητούσε + την τελειοποίησί της. + Δεν ήξερα, τότε, πως ήταν τόσο κοντά, πως ήταν + δικιά μου, και πως η τέλεια αυτή γλύκα ανθούσε στα + βάθη της δικιάς μου καρδιάς. + + + 21 + + + Πρέπει να ρίξω στα κύματα τη βάρκα μου. Άτονες + οι ώρες περνούν απάνω απ' τ' ακρογιάλι. — + Αλλοίμονο σε μένα! + Η Άνοιξι έδωσε όλη την άνθησί της, και μας + αποχαιρετά. Και τώρα, με το φορτίο των μαραμένων και + ανώφελων λουλουδιών, περιμένω και χασομερώ. + Τα κύματα άρχισαν να κάνουν ταραχή, κι' απάνω + στην ακτή, στο μονοπάτι, το γεμάτο ίσκιους, τα + κίτρινα φύλλα τρεμουλιάζουν και πέφτουν. + Τι κενό ατενίζεις, ω ψυχή μου; Δεν αισθάνεσαι + μίαν ανατριχίλα να περνά στον αέρα μαζί με τις + νότες του απόμακρου τραγουδιού που πλέει απ' τ' + άλλο ακρογιάλι; + + + 22 + + + Στους βαθιούς ίσκιους του βροχερού Ιουλίου, + με μυστική περπατησιά διαβαίνεις, σιωπηλός σαν τη + νύχτα, κ' οι νυχτοφύλακες που αγρυπνούνε δε Σε + παίρνουν νόγα. + Σήμερα, η Αυγή σφάλιξε τα μάτια της, απρόσεκτη + στα επίμονα καλέσματα του μεγαλόφωνου Λεβάντε, + κ' ένας πυκνός πέπλος άπλωσε απάνω στον πάντα + ξυπνό γαλάζιον ουρανό. + Τα δάση πάψαν τα τραγούδια τους, κ' οι πόρτες + όλες κλείστηκαν σε κάθε σπίτι. Συ μόνος είσαι ο + μοναχικός διαβάτης στον ερημικό τούτο δρόμο. Ω! + Μοναδικέ μου Φίλε, Συ, πιο αγαπημένε μου απ' + όλους, οι πόρτες είνε ανοιχτές στο σπίτι μου — μην + περάσης απ' έξω σαν ένα όνειρο. + + + 23 + + + Άρα γε, σε τούτη τη κοσμοχαλασιά αυτής της + νύχτας, έξω βρίσκεσαι, ω Φίλε μου, στο ερωτικό Σου + ταξίδι; Ο ουρανός βογγά σαν ένας που βρίσκεται + σε απελπισία. + Δεν έχω ύπνο, απόψε. Κάθε στιγμή και πάντα, + ανοίγω, ω Φίλε μου, την πόρτα μου, και κοιτάζω + έξω, στα σκοτάδια. + Δεν μπορώ να ιδώ τίποτα μπροστά μου. Και + μένω σε απορία μην ξέροντας να ορίσω από πού + είνε ο δρόμος σου. + Σε ποιαν όχθη σκοτεινή του μαύρου σα μελάνι + ποταμού, από ποιαν απόμακρη άκρη του κατσουφιασμένου + δάσους, μέσα από ποια μπερδεμένα βάθη + του Σκοταδιού, ανοίγεις, ω Φίλε μου, το δρόμο σου, + για ναρθής σε μένα; + + + 24 + + + Αν η μέρα τέλειωσε, αν τα πουλιά πάψανε να + ψάλλουν, αν ο άνεμος εκόπασε κουρασμένος, άπλωσε + τότε απάνω μου τον πυκνό πέπλο των σκοταδιών, + όπως εσκέπασες τη γη με τους πέπλους του ύπνου + και έκλεισες απαλά τα πέταλα του μαραμένου λωτού, + στο σούρουπο. + Από τον οδοιπόρο που το ταγάρι του είνε άδειο + από φαΐ, πριν τελειώση το ταξίδι, που τα ρούχα του + είνε ξεσχισμένα και φορτωμένα σκόνη, που η δύναμί + του τον παράτησε, αφαίρεσε τη ντροπή και τη φτώχεια + και ανανέωσε τη ζωή του, σαν ένα λουλούδι, + κάτω από το σκέπασμα της καλόβολης νύχτας Σου. + + + 25 + + + Τη νύχτα του βαρεμού, άφησέ με ν' αναπαύσω + απάνω Σου την εμπιστοσύνη μου, και να + παραδοθώ στον ύπνο, χωρίς φροντίδες. + Το αποχαυνωμένο πνεύμα μου ας μη κοπιάση να + Σου προετοιμάση μια λατρεία που θάτανε φτωχειά + και ανάξια. + Είσαι Συ, που σέρνεις τον πέπλο της νύχτας + απάνω από τα μάτια, τα κουρασμένα, της μέρας, για + να ξαναγεννηθή η ματιά της, στο ξύπνημα, σε μια + πιο δροσερή χαρά. + + + 26 + + + Ήρθε και κάθησε στο πλάι μου, μα εγώ δεν + ξύπνησα. Τι καταραμένος ύπνος ήταν! Ω! Ο + κακορροίζικος εγώ! + Ήρθε, όταν η νύχτα ήταν βυθισμένη στη γαλήνη. + Κρατούσε στα χέρια Του την άρπα Του, και + στα όνειρά μου όλο ένα πιο ζωηρά αντηχούσαν οι + γλυκές Του μελωδίες. + Αλλοί μου! Γιατί χάθηκαν έτσι οι νύχτες μου + όλες; Αχ! Γιατί τα μάτια μου ποτέ να μη μπορούν + να ιδούν Εκείνον που η πνοή Του αγγίζει τον + ύπνο μου; + + + 27 + + + Φως, ω! πού είνε το φως; ζωήρεψέ το με του + Πόθου την καφτερή φωτιά. + Νά η λάμπα, μα, ποτέ ένα τρεμούλιασμα φλόγας! + — αυτή είνε η μοίρα σου, ω καρδιά μου; Α! πολύ + πολύ προτιμότερος θάταν για σένα ο θάνατος! + Στην πόρτα σου χτυπάει η κακορροιζικιά και το + μήνυμα σου φέρνει, πως ο Κύριός σου αγρυπνά και + σε καλεί στο ραντεβού, το ερωτικό, μες στα σκοτάδια + της νύχτας. + Ο ουρανός σκεπασμένος από σύννεφα και η βροχή + δεν παύει. Δεν ξεύρω τι είνε αυτό που μέσα μου + σπαρταρά, — δεν ξέρω τι σημαίνει. + Η λάμψι η ξαφνική μιας αστραπής μαζεύει στις + ματιές μου πυκνότερο σκοτάδι, κ' η καρδιά μου + ψαχουλεύει για το μονοπάτι όπου η μουσική της + νύχτας με καλεί. + Φως! Α! Πού είνε το Φως; Ας ζωηρέψη με + του πόθου την καφτερή φωτιά. Βροντά, κι' ο άνεμος, + ορμητικός, ουρλιάζει στ' απέραντο διάστημα. + Η νύχτα μαύρη σαν καταμέλανος βράχος! Μην αφίνης + της ώρες να κυλούνε στο σκοτάδι. Αναψέ με τη + ζωή σου το λύχνο της Αγάπης. + + + 28 + + + Πεισματικά κ' επίμονα είνε τα εμπόδια, μα, η + καρδιά μου πονεί σα δοκιμάζω να τα σπάσω. + Η λεφτεριά είνε το μόνο που έχω ανάγκη, μα, + αισθάνομαι ντροπή να την ελπίζω. + Είμαι βέβαιος πως ανεχτίμητος πλούτος υπάρχει + σε Σένα, και πως είσαι ο καλύτερός μου φίλος, μα, + δεν έχω καρδιά να σαρώσω τα μάταια στολίδια που + είνε γεμάτη απ' αυτά η κάμαρά μου. + Το σάβανο που με σκεπάζει είνε ένα σάβανο από + σκόνη και θάνατο. Το μισώ, μα, το αγκαλιάζω με + αγάπη. + Τα χρέη μου είνε πολλά, τα λάθη μου μεγάλα, + η ντροπή μου βαρειά και μυστικιά, μα, σαν έρχομαι + να παρακαλέσω για το καλό μου, τρέμω από φόβο + μην τυχόν κι' ακουσθή η παράκλησί μου. + + + 29 + + + Εκείνος, που περιβάλλω με τόνομά μου (ο εαυτός + μου), κλαίει μέσα σ' αυτήν τη φυλακή, τη σκοτεινή. + Πάντα καταγίνομαι να χτίζω αυτόν τον τοίχο ολόγυρα, + κ' επειδή αυτός ο τοίχος, μέρα με τη μέρα, + υψώνεται ολοένα προς τον ουρανό, χάνω τη θωριά + του αληθινού μου «είναι» στη σκοτεινή σκιά του. + Ξηπασιά με πιάνει για τον μεγάλον αυτόν + τοίχο, και τον ασβεστώνω με χώμα και με άμμο μην + τυχόν κ' η ελάχιστη τρυπίτσα μείνη σε τούτο τόνομά + μου. Και για όλη τη φροντίδα που λαβαίνω, χάνω + τη θωριά του αληθινού μου «είναι». + + + 30 + + + Βγήκα μόνος μου για να πάω στο ραντεβού μου. + Μα, ποιος είνε αυτός που με ακολουθεί στο σιωπηλό + σκοτάδι; + Παραμερίζω για ν' αποφύγω την παρουσία του, + μα, δεν μπορώ να του ξεφύγω. + Κάνει τη σκόνη να σηκώνεται απ' τη γη με τους + κομπασμούς του. Προσθέτει τη βροντερή φωνή του + σε κάθε λέξι που προφέρω. + Είνε το μικρό «εγώ» μου, ω Κύριε μου. Δεν ξέρει + καμμιά ντροπή. Μα, εγώ ντρέπομαι νάρθω στην + πόρτα Σου με τη συντροφιά του. + + + 31 + + + «Φυλακισμένε» πες μου, ποιος είνε αυτός που σε + αλυσόδεσε;» + «Ο Αφέντης μου,» είπεν ο φυλακισμένος. «Θάρρεψα + πως θα μπορούσα να ξεπεράσω, σ' αυτόν τον + κόσμο, κάθε άλλονε στον πλούτο και στη δύναμι, + και σώριασα στο δικό μου θησαυροφυλάκιο το χρήμα + που ωφειλόταν στο Βασιληά μου. Όταν ο ύπνος με + κατανίκησε, ξαπλώθηκα στο κρεβάτι που ήταν για + τον Κύριό μου, και σαν ξύπνησα, βρήκα, πως ήμουνα + φυλακισμένος μέσα στο ίδιο το θησαυροφυλάκιο μου». + «Φυλακισμένε, πες μου, την αλυσίδα αύτη την + άσπαστη, ποιος την κατεργάστηκε;» + «Εγώ,» είπεν ο φυλακισμένος, «εγώ την κατεργάστηκα + αυτήν την αλυσίδα, με πολλή επιμέλεια + θαρρούσα πως η ανίκητή μου δύναμι θα κρατούσε + όλον τον κόσμο σκλάβο, αφίνοντας εμένα σε μιαν + αδιατάρακτη ελευθερία. Έτσι, νύχτα και μέρα + εργάστηκα σ' αυτήν την αλυσίδα με μεγάλες, θεώρατες + φωτιές και με σκληρά βαρειά χτυπήματα στ' αμόνι. + Όταν, τέλος, η δουλειά τελείωσε, και δέθηκε κι' ο + τελευταίος κρίκος, ήμουν εγώ στην άσπαστη αλυσίδα. + + + 32 + + + Με όλους τους τρόπους προσπαθούν να με κρατούν + ασφαλισμένο, εκείνοι που μ' αγαπούν σ' αυτόν + τον κόσμο. Μα, δε συμβαίνει το ίδιο με τη δική Σου + αγάπη, που είνε πια μεγάλη απ' τη δική τους, και, + Συ, με κρατείς ελεύθερο. + Από φόβο μην τους λησμονήσω, δεν τολμούν να + με αφήσουν μόνο. Μα, οι μέρες περνούν, μια — μια, + και, Συ, δε φαίνεσαι. + Κι' αν δε Σε καλώ στις προσευχές μου, κι' αν + δε Σε κρατώ μέσα στην καρδιά μου, η αγάπη Σου + για μένα περιμένει ακόμα την αγάπη μου. + + + 33 + + + Όταν ξημέρωσε, ήρθανε στο σπίτι μου και είπαν: + «Θα πιάσωμε μόνο το πιο μικρό δωμάτιο εδώ». + Είπαν: «Θα σε βοηθήσωμε στη λατρεία του + Θεού σου, και ταπεινά θα δεχθούμε μόνο ό,τι μας + αναλογεί απ' τη χάρι Του.» Κ' ύστερα πήρανε το + κάθισμά τους σε μια γωνιά, και κάθησαν ήσυχοι και + πράοι. + Μα, στο σκοτάδι της νύχτας βρίσκω πως παραβίασαν + το αγιασμένο ιεροφυλάκιό μου, και μπήκαν + μέσα με δύναμι κι' αντάρα, κι' άρπαξαν, με ανίερη + απληστία, τ' αφιερώματα από του Θεού μου το βωμό. + + + 34 + + + Άφησε μόνο αυτό το λίγο να μένη από μένα, + για να μπορώ με αυτό να Σε λέω πως είσαι το + παν μου. + Άφησε μόνο αυτό το λίγο από τη θέλησί μου + να μείνη, για να μπορώ με αυτό να Σ' αισθάνωμαι + απ' όλες τις μεριές και νάρχωμαι σε Σένα με το + κάθε τι, και κάθε στιγμή να Σου προσφέρω την + αγάπη μου. + Άφησε μόνο αυτό το λίγο να μείνη από μένα, + για να μπορώ με αυτό να μην κρύβωμαι ποτέ από + Σένα. + Άφησε μόνο απ' τα δεσμά μου να μείνη αυτό + το λίγο που με δεσμεύει με τη θέλησί Σου, και που + εκπληρούνται μ' αυτό όλοι οι σκοποί Σου στη ζωή μου + — κι' αυτό είνε ο δεσμός της αγάπης Σου. + + + 35 + + + Όπου το πνεύμα είνε άφοβο, κ' η καρδιά ψηλά + κρατιέται, + Όπου η γνώσι είνε ελεύθερη, + Όπου ο κόσμος δεν έχει σπάσει σε κομμάτια + μέσα σε στενούς οικιακούς τοίχους, + Όπου οι λέξεις έρχονται απ' τα βάθη της αλήθειας, + Όπου ο ακούραστος αγώνας απλώνει τα χέρια + του προς την τελειότητα, + Όπου το καθάριο ρέμμα της Λογικής δε χάνει + το δρόμο του μέσα στην πληκτική έρημο της άψυχης + Συνήθειας, + Όπου το πνεύμα οδηγείται προς τα μπρος από + Σένα σε μιαν ολοένα πιο πλατειά σκέψι και δράσι, + Εκεί σ' αυτόν τον ουρανό της ελευθερίας, ω + Πατέρα μου, κάνε την Πατρίδα μου να ξυπνήση. + + + 36 + + + Αυτή είνε η παράκλησί μου σε Σένα, ω Κύριε + μου, — χτύπα, χτύπα τη ρίζα της ανέχειας στην + καρδιά μου. + Δος μου τη δύναμι να σηκώνω ελαφρά τις χαρές + και τις λύπες μου. + Δος μου τη δύναμι να κάνω την αγάπη μου + γόνιμη σε δούλεψι. + Δος μου τη δύναμι ποτέ να μην απαρνιέμαι το + φτωχό ή να γονατίζω μπρος σε μιαν αγέρωχη δύναμι. + Δος μου τη δύναμι να σηκώνω το νου μου ψηλά + απάνω από τις καθημερινές μικρολογίες. + Και δος μου τη δύναμι να παραδίνω τη δύναμί + μου στη θέλησί Σου με αγάπη. + + + 37 + + + Θάρρεψα πως το ταξίδι μου έφθασε στο τέλος + του, με το τελευταίο όριο της δύναμης μου, — πως το + μονοπάτι έκλεισε μπρος μου, πως οι τροφές μου + εξαντλήθηκαν, και πως ήρθε ο καιρός να ζητήσω άσυλο + σε μια σιωπηλή σκοτεινιά. + Μα, είδα πως η θέλησί σου δε γνωρίζει τέλος σε + μένα. Κι' όταν τα λόγια τα παληά ξεψυχήσουν απάνω + στη γλώσσα, νέες μελωδίες κυλούν απ' την καρδιά, + κ' εκεί που τελειώνουν τα παληά μονοπάτια, μια νέα + χώρα παρουσιάζεται με όλες τις μαγείες της. + + + 38 + + + Σένα θέλω. Σένα μόνο, — αυτό η καρδιά μου ας + επαναλαβαίνη ακατάπαυτα. Όλες οι επιθυμίες που + με συναρπάζουν, μέρα και νύχτα, είνε ψεύτικες και + άδειες ως πέρα. + Όπως η νύχτα φυλάει κρυμμένη στα βάθη των + σκοταδιών της την παράκλησι για φως, έτσι και στα + βάθη της αναισθησίας μου αντηχάει η φωνή: «Σένα + θέλω, Σένα μόνο.» + Όπως η θύελλα αναζητάει το τέλος της στη γαλήνη, + όταν χτυπά με όλη τη δύναμί της τη γαλήνη, + έτσι κ' η ανταρσία μου χτυπά την αγάπη Σου, κι' + ως τόσο, η κραυγή της είνε: «Σένα θέλω, Σένα + μόνο». + + + 39 + + + Όταν η καρδιά μου είνε σκληρή και αποξηραμένη, + κατέβα ως εμένα, ω Κύριέ μου, με βροχή + επιεικείας. + Όταν η χάρι χαθή από τη ζωή, έλα σε μένα με + ένα ξέσπασμα τραγουδιού. + Όταν ο θόρυβος της εργασίας υψώνει απ' όλες + τις μεριές τη βοή του και με κρατάει μακρυά, + παράμερα, τότε έλα, Συ, ω Κύριε της Σιωπής, με την + ειρήνη Σου και την ανάπαυσί Σου. + Όταν η άθλια καρδιά μου τρομαγμένη στριμώγνεται + σε μια γωνιά σα σκλάβος δεμένος, σπρώξε + την πόρτα μου, ω Βασιληά μου, κ' έμπα μ' αληθινή + Βασιλική πομπή. + Όταν επιθυμίες και πόθοι αποτυφλώσουν το + πνεύμα μου με απατηλές εικόνες, Συ, Άγιε Μοναδικέ, + Συ που όλα τα βλέπεις και σ' όλα αγρυπνάς + κι' όλα τα προνοείς, τρέξε σε μένα με το σωτήριο + φως Σου, σπεύσε με την αστραπή και τον κεραυνό Σου. + + + 40 + + + Μέρες και μέρες έχει να βρέξη, Θεέ μου, στην + άνυδρη καρδιά μου. Ο ορίζοντας έχει μιαν άγρια + γδύμνια — ούτε το πιο λεπτό σκέπασμα απαλού + συννέφου, ούτε το πιο αόριστο σημάδι καμμιάς + απόμακρης δροσερής βροχής. + Στείλε την ωργισμένη Σου θύελλα, με το ζόφο + του θανάτου, αν είνε αυτή η επιθυμία Σου, και με + τις καμτσικιές της αστραπής Σου κατατρόμαξε τον + ουρανό απ' άκρη σ' άκρη. + Μα, ανακάλεσε, ω Κύριέ μου, ανακάλεσε τη + διαπεραστικήν αυτή σιωπηλή κάψα, την πνιχτική, και + βουβή και σκληρή, που κατακαίει την καρδιά μου + με φρικτήν απελπισία. + Της χάρης Σου το σύννεφο ας χαμηλώση από + ψηλά, όπως το βουρκωμένο βλέμμα της μητέρας, τη + μέρα της πατρικής οργής. + + + 41 + + + Πώς δε φαίνεσαι και συ, αγαπημένε μου, μαζί με + τους άλλους, μόνε στέκεις πίσω απ' όλους, κρυμμένος + στη σκιά; Περνούν από μπρος σου και σε σπρώχνουν, + απάνω στο σκονισμένο δρόμο, κι' ούτε καν σε + προσέχουνε. Κ' εγώ προσμένω εδώ ώρες πικραμένες, + απλώνοντας για σένα τ' αφιερώματά μου, ενώ οι διαβάτες + έρχονται και περνούν τα λουλούδια μου ένα-ένα, και + πάει ναδειάση το πανέρι μου. + Οι πρωινές ώρες πέρασαν. Πέρασε και το μεσημέρι + και στις σκιές της βραδυάς τα μάτια μου βαρύνανε + απ' τον ύπνο. Άνθρωποι που γυρίζουν σπίτι τους + με κοιτάζουν και γελούν, και με γεμίζουν με ντροπή. + Κάθομαι σα μια ζητιανοπούλα, σκεπάζοντας το πρόσωπό + μου με τον ποδόγυρό μου, κι' όταν μ' ερωτούν + τι θέλω, χαμηλώνω τα μάτια μου κι' απάντησι δε δίνω. + Ω! Πώς, αλήθεια, θα μπορούσα να τους πω πως + προσμένω Εσένα και πως μούχεις δώσει υπόσχεσι + να 'ρθής; Πώς θα μπορούσα, από ντροπή, να ομολογήσω + πως κρατώ για προίκα μου αυτήν την κατάντια; + Α! Στην πιο μυστική γωνιά της καρδιάς + μου φυλάω αυτή την περηφάνεια. + Κάθομαι στα χόρτα απάνω, τηράω τον ουρανό + και ονειρεύομαι την ξαφνική λάμψι του ερχομού σου: + — όλα γύρω σου θ' αστράφτουν, φτερά χρυσά θα + χτυπούν γύρω από το άρμα σου, κι' όσοι θα περνούν + στο δρόμο θα στέκουνται και θα χαζεύουν, που θα + σε βλέπουν να κατεβαίνης απ' ταμάξι Σου, να με + σηκώνης απ' τη σκόνη και να καθίζης στο πλευρό Σου + την κουρελιάρα αυτή ζητιανοπούλα, που θα τρέμη από + ντροπή και περηφάνεια, σαν μια περικοκλάδα στο + αεράκι του καλοκαιριού. + Μα, ο καιρός περνάει κι' ακόμα ν' ακουστούν οι + ρόδες του αμαξιού Σου. Συνοδείες πολλές περνούν + από μπροστά μου με φωνές, με θόρυβο, με αλαλαγμούς + θριάμβου. Και μόνο Συ θέλεις να μείνης στη + σκιά σιωπηλός και τελευταίος απ' όλους; Και μόνο + εγώ πρέπει να προσμένω και να κλαίω, και να + κουράζω την καρδιά μου με τη μάταιη λαχτάρα; + + + 42 + + + Πρωί, πρωί, ψιθυρίστηκε πως θ' αρμενίζαμε με + μια βαρκούλα, μόνο Συ κ' εγώ, και ποτέ μια ψυχή + στον κόσμο δε θα γνώριζε γι' αυτή μας την αποδημία + προς καμμιά χώρα, προς κανένα τέλος. + Σ' εκείνον τον δίχως ακτές ωκεανό, ενώ Συ θ' + αφουγκραζόσουν με σιωπηλό χαμόγελο, τα τραγούδια + μου θα ξεχύνουνταν σε μελωδίες, ελεύθερες σαν τα + κύματα, ελεύθερες από κάθε δεσμό λέξεων. + Μα, δεν ήρθε ακόμα η ώρα; Μένει ακόμα καμμιά + εργασία να γίνη; Κοίτα, το σούρουπο άπλωσε + απάνω στ' ακρογιάλι, και στο λιπόθυμο φως τα + θαλασσοπούλια γυρίζουν στις φωληές τους. + Ποιος ξέρει πότε θα λυθούνε τα σχοινιά, κ' η + βαρκούλα, σαν την τελευταία αναλαμπή του δειλινού, + θα χαθή στα σκοτάδια της νύχτας; + + + 43 + + + Ήταν ημέρα που δεν ήμουν έτοιμος για να Σε + δεχθώ, και μπαίνοντας απρόσκλητος στην καρδιά + μου, το ίδιο όπως ένας του κοινού λαού, άγνωστος + σε μένα, ω Βασιληά μου, αποτύπωσες τη σφραγίδα + της αιωνιότητος σε πολλές φευγαλέες στιγμές της + ζωής μου. + Και σήμερα, που έτσι κατά τύχη βρίσκομαι μπροστά + τους και βλέπω την υπογραφή Σου, βρίσκω πως + είχαν μείνει σκορπισμένες στις σκόνες, τις ανάκατες + με τις αναμνήσεις των χαρών και των θλίψεων των + λησμονημένων ασήμαντων ημερών μου. + Δεν έστρεψες με περιφρόνησι το πρόσωπό Σου + από το παιδικό μου παιγνίδι, εκεί ανάμεσα στις + σκόνες κ' η περπατησιά που άκουσα στην κάμαρα + του παιγνιδιού μου είνε η ίδια που αντηχάει από + άστρο σε άστρο. + + + 44 + + + Αυτή είνε η χαρά μου, έτσι να προσμένω και να + φυλάω καρτέρι στα πλάγια του δρόμου, όπου οι + σκιές κυνηγούν το φως κ' η βροχή ακολουθεί τ' + αχνάρια του καλοκαιριού. + Ταχυδρόμοι, με μηνύματα απ' άγνωστους ουρανούς, + με χαιρετούν και βιαστικά εξακολουθούν το + δρόμο. Η καρδιά μου, μέσα μου, είνε χαρούμενη, + κ' είνε γλυκειά η πνοή της αύρας που περνά. + Απ' την αυγή ως το σούρουπο, κάθουμαι εδώ + έξω από την πόρτα μου, και ξέρω πως ξαφνικά θα + φθάση η καλότυχη στιγμή όπου θα ιδώ. + Στο αναμεταξύ, χαμογελώ και τραγουδώ ολομόναχος. + Στο αναμεταξύ, ο αέρας γεμίζει με το άρωμα + της Υποσχέσεως. + + + 45 + + + Δεν άκουσες τη σιωπηλή περπατησιά Του; Έρχεται, + έρχεται, έρχεται πάντα. + Κάθε στιγμή και κάθε εποχή, κάθε μέρα και + κάθε νύχτα έρχεται, έρχεται, έρχεται πάντα. + Τραγούδησα άπειρα τραγούδια με κάθε λογής + διάθεσι, μα, κάθε νότα πάντα ετόνιζε: «Έρχεται, + έρχεται, έρχεται πάντα». + Από το μονοπάτι του δάσους, τις μέρες τις λιγωμένες + απ' τ' αρώματα της Άνοιξης: έρχεται, έρχεται, + έρχεται πάντα. + Στην αγωνία των φθινοπωρινών νυχτών, στο + ξέσπασμα της θύελλας, έρχεται, έρχεται, έρχεται + πάντα. + Πηδάει από πόνο σε πόνο κ' έρχεται στην καρδιά + μου και τήνε σφίγγει απαλά. Και του ποδιού + Του το άγγιγμα το χρυσό κάνει τη χαρά μου να + λάμπη. + + + 46 + + + Δεν ξέρω από ποιους απόμακρους χρόνους έρχεσαι + πάντα πιο σιμά για να με συναντήσης. Ο ήλιος + και τ' αστέρια δεν μπορούν ποτέ να Σε κρατήσουν + κρυμμένο από μένα, για πάντα. + Πολλές αυγές, και δειλινά πολλά, η περπατησιά + Σου ακούστηκε κι' ο ταχυδρόμος Σου ήρθε μέσα στην + καρδιά μου και μυστικά με κάλεσε. + Δεν ξέρω γιατί η ζωή μου όλη σπαρταράει, κ' + ένα αίσθημα τρεμουλιαστής χαράς περνά μέσα απ' + την καρδιά μου. + Μου φαίνεται σαν νάρθε ο καιρός να τελειώσω + τη δουλειά μου, και στον αέρα αισθάνομαι ένα λεπτό + άρωμα της γλυκειάς Σου παρουσίας. + + + 47 + + + Όλη η νύχτα σχεδόν πέρασε προσμένοντάς Τονε + του κάκου. Φοβούμαι μήπως ξαφνικά φανερωθή + στην πόρτα μου το πρωί, όταν, μπαϊλντισμένο πια, + θα μ' έχη πάρη ο ύπνος. Ω! Φίλοι μου! Αφήστε + του ελεύθερη τη διάβα! Μην τον εμποδίζετε να μπη. + Αν δε με ξυπνήση το περπάτημά Του, σεις μη + δοκιμάσετε να με σηκώσετε. Σας ικετεύω. Δε θέλω τα + τρελλά τραγούδια των πουλιών, ούτε το μάνιασμα + του ανέμου στο ξεφάντωμα του πρωινού φωτός, την + ησυχία μου να ταράξουν· αφήστε με να κοιμούμαι με + γαλήνη κι' όταν ακόμα ξαφνικά ο Αφέντης μου + παρουσιαστή στην πόρτα μου. + Α! Ύπνε μου! Ατίμητε μου ύπνε, που δεν + προσμένεις παρά το άγγιγμα Του για να φύγης! Τα + κλειστά μου μάτια δε θ' ανοίξουν παρά στου + χαμογέλιου Του τη λάμψι, όταν θα 'ρθή κοντά μου, σαν + όνειρο που ξεπροβάλλει μέσ' απ' του ύπνου τα + σκοτάδια. + Ας παρουσιαστή μπροστά μου πιο φωτεινός από + το φως, και πιο τέλειος από τα σχήματα όλα. + Και την πρώτη ανατριχίλα της χαράς ας τη χρωστάη + η ψυχή μου στη θωριά Του. Κι' ο γυρισμός μου + στον εαυτό μου ας είνε ένας άμεσος γυρισμός σ' Αυτόνε. + + + 48 + + + Ο πρωινός Ωκεανός της Σιγαλιάς ξέσπασε σε + παλμούς κι' ανατριχίλες απ' των πουλιών τα + κελαϊδίσματα, και τα λουλούδια, στα πλάγια του δρόμου, + φούντωναν χαρωπά και πλούτος χρυσαφιού σκορπούσε + μέσα απ' τις σχισμάδες των συννέφων, ενώ εμείς, + δίχως καμμιά να δίνωμε σ' αυτά όλα προσοχή, + εξακολουθούσαμε βιαστικοί το δρόμο κάτω. + Δεν τραγουδούσαμε τραγούδια χαρωπά, ούτε παίζαμε. + Δεν κατεβαίναμε στο χωριό για εμπόριο. Δε + λέγαμε ούτε λέξι, ούτε χαμογελούσαμε. Δεν + χασομερούσαμε ούτε μια στιγμή. Κι' όσο γοργά περνούσε + η ώρα, τόσο πιο πολύ βιάζαμε μεις το βήμα. + Ο ήλιος μεσουράνισε και τα περιστέρια, στον + ίσκιο, γόγγυζαν ερωτικά στα ταίρια τους. Τα φύλλα + τα ξερά χόρευαν και στριφογύριζαν στον θερμόν αέρα + του μεσημεριού. Το τσομπανόπουλο αποκοιμισμένο + κάτω από το δέντρο «μπανυάν», έβλεπε όνειρα χρυσά. + Έγυρα κ' εγώ πλάι στην πηγή και ξάπλωσα τα κουρασμένα + μέλη μου απάνω στα χορτάρια. + Με περιπαίξαν οι σύντροφοι μου με γέλιο περιφρονητικό. + Σήκωσαν το κεφάλι και τραβήξανε πάντα + βιαστικοί το δρόμο τους. Δε γυρίσανε ούτε μια φορά + για να κοιτάξουν πίσω, ούτε πουθενά σταμάτησαν. + Χάθηκαν πέρα στη μακρυνή γαλάζια καταχνιά. Πέρασαν + πολλά λιβάδια και βουνά κ' είδανε χώρες ξένες, + μακρυνές και άγνωστες. Όλη η τιμή σε σας, γενναίοι + διαβάτες, του ατέλειωτου δρόμου! Η κοροϊδία + κ' η επίπληξις με κέντρισαν για να σηκωθώ, μα, μέσα + μου, πρόθυμη ορμή καμμιά δε φάνηκε για να απαντήση. + Και παράτησα τον εαυτό μου και χάθηκα στα + βάθη μιας ευχάριστης ταπεινωσύνης — στη σκιά + αβέβαιης χαράς. + Η αταραξία της περιτριγυρισμένης απ' τον ήλιο + πράσινης σκοτεινιάς απλώθηκε σιγά-σιγά στην καρδιά + μου. Λησμόνησα γιατί ταξίδεψα και παράδωσα + δίχως αγώνα το νου μου σε λαβύρινθο ίσκιων και + τραγουδιών. + + + 49 + + + Τέλος σαν ξύπνησα απ' τ' αποκάρωμά μου και + άνοιξα τα μάτια μου, είδα Σένα, Κύριε μου, ολόρθο + εμπρός μου κ' έλουζες τον ύπνο μου με το + χαμόγελό Σου. + Πώς είχα φοβηθή πως ήτανε μακρύς ο δρόμος + και κουραστικός, και δύσκολος ο αγώνας για να + φθάσω ως Εσένα! + Κατέβης απ' το θρόνο Σου, κ' ήρθες και στάθηκες + στην πόρτα της καλύβας μου. + Τραγουδούσα ολομόναχος σε μια γωνιά, κ' η μελωδία + έφτασε στ' αφτιά σου. Και κατέβης και στάθηκες + στην πόρτα της καλύβας μου. + Οι τραγουδιστάδες είνε πολλοί στη σάλα Σου, + και τα τραγούδια αντηχούν εκεί όλες τις ώρες. Μα, το + απλό τραγουδάκι εμένα του αρχάριου δόνησε την + αγάπη Σου. Ένα τραγουδάκι γεμάτο παράπονο + αναμίχτηκε με τη μεγάλη μουσική του κόσμου, και μ' + ένα λουλούδι στο χέρι για βραβείο, κατέβης και + σταμάτησες στην πόρτα της καλύβας μου. + + + 50 + + + Κατέβαινα το δρόμο του χωριού, για να πάω να + ζητιανέψω από πόρτα σε πόρτα, όταν το χρυσό Σου + άρμα φάνηκε από πέρα, σαν ένα λαμπρό όνειρο, και + ρώτησα μέσα μου με θαυμασμό ποιος ήταν αυτός ο + Βασιληάς όλων των βασιληάδων. + Οι ελπίδες μου φτερούγισαν ψηλά, και νόμισα + πως οι πονηρές ημέρες μου έφθασαν σ' ένα τέλος, και + στάθηκα προσμένοντας ελεημοσύνες να μου δοθούν + αζήτητες, και πλούτη, σκορπισμένα σ' όλες τις μεριές + στη σκόνη απάνω. + Το άρμα στάθηκε εκεί που στεκόμουν. Το βλέμμα + Σου έπεσε απάνω μου, και κατέβηκες μ' ένα χαμόγελο + στα χείλη. Αισθάνθηκα πως η ώρα η καλή της + ζωής μου ήρθε τέλος. Τότε, ξαφνικά, άπλωσες το δεξί + Σου χέρι κ' είπες: «Τι έχεις να μου δώσης;» + Α! Τι βασιλική χειρονομία ήταν αυτή ν' ανοίξης + την παλάμη Σου σ' ένα ζητιάνο και να του + ζητήσης ελεημοσύνη! Τάχασα, και στάθηκα μ' + αμηχανία, κ' ύστερα απ' το ταγάρι μου έβγαλα σιγά-σιγά + τον πιο μικρό κόκκο σιταριού και τον πρόσφερα σε + Σένα. + Μα, πόσο μεγάλη ήταν η έκπληξί μου, όταν, στο + τέλος της ημέρας, άδειασα το ταγάρι μου στο πάτωμα + και βρήκα ένα μικρούλικο κόκκο χρυσαφιού ανάμεσα + στο φτωχικό σωρό. Κ' έκλαψα πικρά, και είπα γιατί + να μην έχω την καρδιά να Σ' τα προσφέρω όλα μου; + + + 51 + + + Η νύχτα πύκνωσε. Οι εργασίες της ημέρας + τέλειωσαν. Λέγαμε πως ο τελευταίος μουσαφίρης έφτασε + και πως του χωριού όλες οι πόρτες έκλεισαν. Κάποιος + μονάχα είπε πως ο Ρήγας έμελλε ναρθή. Γελάσαμε + κ' είπαμε. «Όχι! Δεν είνε δυνατόν!» + Μας φάνηκε πως ακούσαμε χτυπήματα στην + πόρτα και είπαμε πως είνε ο άνεμος. Σβύσαμε τους + λύχνους και πέσαμε να κοιμηθούμε. Ένας μονάχα + είπε: «Νά ο Ταχυδρόμος!» Γελάσαμε και είπαμε: + «Όχι! Ο αγέρας θάνε!» + Ταραχή, τα μεσάνυχτα. Αποκοιμισμένοι, θαρρέψαμε + πως ήταν η απήχησι μακρυνής βροντής. Η γη + έτρεμε, οι τοίχοι κλονίζονταν και ταραχτήκαμε απάνω + στον ύπνο μας. Κάποιος είπε πως ήτανε ο θόρυβος + άρματος. Κυριευμένοι απ' τον ύπνο, είπαμε ναρκωμένα. + «Όχι! Θάνε των νεφών το ξέσπασμα!» + Η νύχτα ήτανε σκοτεινή ακόμα, όταν αντήχησαν + τα τύμπανα. Ακούσαμε την κραυγή. «Ξυπνάτε! Μη + χάνετε καιρό!» Σφίξαμε με τα χέρια μας την καρδιά + μας κι' ανατριχιάσαμε απ' το φόβο. Κάποιος είπε: + «Βλέπετε; Νά η σημαία του Βασιληά!» + Τιναχτήκαμε απάνω και φωνάξαμε: «Γρήγορα! + Δεν έχομε να χάνωμε καιρό». + Ο Ρήγας έφτασε! Μα, που είνε τα φώτα; Πού + τα στέφανα; Πού είνε ο θρόνος για να καθήση; + Ω! Ντροπή! Ω! Τι μεγάλη ντροπή! Πού είνε η + αίθουσα; Πού είνε οι στολισμοί; Κάποιος είπεν + «Τι βγαίνει από τις κλάψες σας; Χαιρετήστε Το + με τ' άδεια σας χέρια. Υποδεχθήτε τον στις ολόγδυμνες + κάμαρές σας!» + Ανοίχτε τις πόρτες και οι κόγχες ας αντιλαλήσουν! + Στα βάθεια της νύχτας έρχεται ο Βασιληάς + στη σκοτεινή και πένθιμη κατοικία μας, ενώ η βροντή + βρυχάται στον ουρανό, κ' η αστραπή ξεσχίζει τα + σκοτάδια. Φέρτε, φέρτε αυτήν την ξεφτισμένη ψάθα + κι' απλώστε τήνε στην αυλή. Μες στη θύελλα της + τρομερής νύχτας ήρθε ξάφνου ο Βασιληάς μας! + + + 52 + + + Μου ερχότανε να σου ζητήσω — μα δεν τολμούσα + — τη γυρλάνδα με τα ρόδα που φορούσες στο λαιμό + σου. Έτσι, περίμενα ως το πρωί που θάφευγες, για + να ψάξω στο κρεβάτι ίσως κ' εύρω εκεί κάνα + απομεινάρι του. Κ' έψαξα σαν το ζητιάνο, στης αυγής το + σύθαμπο, με την ελπίδα ναύρω ένα μονάχα ή δυο — + δεν πείραζε — μαραμμένα φύλλα. + Αχ! η δόλια, τι βρήκα; Τι θυμητικό μου άφησε + η αγάπη σου; Ούτε λουλούδι, ούτε μύρο, ούτε ένα καν + μπουκαλάκι νερό αρωματισμένο, παρά μόνο την τρομερή + πολεμική σου σπάθα, αστραφτερή σα φλόγα, + βαρειά σαν τ' αστροπελέκι. Το φως το νέο της αυγής + περνά μέσα απ' τα παντζούρια και σκορπάει απάνω + στο κρεββάτι σου. Το πρωινό πουλάκι τερετίζει χαρωπά + και με ρωτάει: «Γυναίκα, τι βρήκες;» Τίποτα: + ούτε λουλούδι, ούτε μύρο, ούτε ένα καν μπουκαλάκι νερό + αρωματισμένο, — μόνο την τρομερή πολεμική σου + σπάθα. + Κάθομαι και θαυμάζω κι' απορώ για ένα τέτοιο + δώρο που μου άφησες. Δεν μπορώ ναύρω ένα μέρος + για να το φυλάξω. Ντρέπομαι να το φορέσω, κι' όπως + είμαι αδύνατη, μου πληγώνει τις σάρκες όταν το + σφίγγω στα στήθια μου απάνω. Και όμως, θα σηκώσω + με τιμή το φορτίο αυτό του πόνου στην καρδιά μου, + αυτό σου το δώρο. + Από τώρα δε θάχω πια κανένα φόβο σε τούτον + τον κόσμο, και στους αγώνες μου όλους θα βγαίνης + νικητής. Μου άφησες το θάνατο για σύντροφο, κ' εγώ + με τη ζωή μου θα τόνε στεφανώσω. Έχω τη σπάθα + σου κοντά μου τώρα για να κόψω τα δεσμά μου, και + τι στον κόσμο τώρα έχω να φοβηθώ; + Κι' από τώρα θα πετάξω μακρυά μου όλα τα μάταια + στολίδια. Κύριε της καρδιάς μου, δε θα υπάρχη + πια για μένα αναμονή και κλάμμα στις γωνιές, ούτε + ντροπαλά καμώματα, ούτε νάζια. Μου άφησες για + στολίδι τη ρομφαία σου, τα στολίδια τα κουκλίστικα τι + να τα κάνω πια; + + + 53 + + + Είνε πανώρηο το βραχιόλι Σου, στολισμένο μ' + αστέρια και με τέχνη δουλεμένο με μυριάδες πολύχρωμα + πετράδια. Μα, για μένα, ακόμα πιο θαυμάσιο + είνε το σπαθί Σου με την αστραφτερή καμπύλη + του — σαν τα ορθάνοιχτα φτερά του θεϊκού πουλιού + του Θεού Βισνού — που ισοζυγιάζει τέλεια με τις + ορμητικές αχτίνες του πυρωμένου, σα βασιλεύει, ήλιου. + Τρέμει σαν τον τελευταίο της Ζωής αχό στο λίγωμα + του πόνου, όταν ο Θάνατος της δίνει το τελευταίο + πλήγμα. Αστράφτει σαν την αγνή φλόγα μιας + ψυχής που με άγρια λάμψι κατακαίει εγκόσμια πάθη. + Πάγκαλο είνε το βραχιόλι Σου, που το λαμπρύνουν + άστρα και πετράδια, μα το σπαθί Σου, ω Κύριε + της Βροντής, είνε δουλεμένο με απαράμιλλη τέχνη, + με καλλονήν ανέκφραστη, τρομερό να το δη κανείς ή + καν να το σκεφθή. + + + 54 + + + Τίποτα δε ζήτησα από σένα. Ούτε τ' όνομά μου + καν δεν πρόφερα στ' αφτιά σου. Όταν μ' άφησες και + πήρες πάλι ξανά το δρόμο, δεν έβγαλα μιλιά. Στεκόμουνα + κοντά στο πηγάδι που ένα δένδρο το ίσκιαζε + με το μακρυνό του ίσκιο, και οι γυναίκες γυρίζανε + στα σπίτια τους με τα σταμνιά τους γεμάτα. Μου + φώναζαν και μου λέγαν: «Έλα, λοιπόν, τι κάθεσαι; + Η μέρα προχωρεί. Κοντεύει μεσημέρι.» Μα, μαραμένη + εγώ, χασομερούσα ακόμα παραδομένη σε κύματα + πλατειά ονείρων. + Δεν είχα ακούσει την περπατησιά σου όταν ερχόσουν. + Τα μάτια σου ήσαν λυπημένα όταν έπεσαν σε + μένα, και η φωνή σου, λιπόψυχη όταν μου είπες σιγανά: + «Α! Είμαι ένας οδοιπόρος διψασμένος.» Τινάχτηκα + απ' τα ονειροπολήματά μου κ' έχυσα νερό + απ' το σταμνί μου στις φούχτες σου. Απάνω απ' το + κεφάλι μας τα φύλλα θρόιζαν. Ο κούκος φλυαρούσε + αθώρητος στους ίσκιους, και το άρωμα των λουλουδιών + του «μπάμπλα» ερχόνταν μεθυστικό από έναν + κήπο πέρα. + Έμεινα βουβή και κοκκίνισα από την ντροπή + σαν με ρώτησες το όνομά μου. Τι έκανα, αλήθεια, + ώστε ν' αξίζω να με θυμάσαι; Μα, εμένα, η θύμησι + ότι μπόρεσα να κατευνάσω τη δίψα σου με το νερό + που σούδωσα, θα μένη πάντα στην καρδιά μου και + θα την τυλίγη με ηδονή. Η μέρα προχωρεί, είνε αργά, + τα πουλιά τραγουδούν με κουρασμένες νότες, τα + φύλλα του «χιμ» θροΐζουν απάνω απ' το κεφάλι + μου, μα, εγώ ακόμα κάθουμαι και συλλογιέμαι, και + συλλογιέμαι . . . + + + 55 + + + Χαύνωσι πλακώνει την καρδιά σου, κι' ο ύπνος + είνε ακόμα στα μάτια σου. + Δεν σούρθε, λοιπόν, η είδησι πως το λουλούδι + βασιλεύει με λαμπρότητα ανάμεσα στ' αγκάθια. Ξύπνα, + ω, ξύπνα! Μην αφίνεις τον καιρό του κάκου να + περνά. Στο τέλος του σπαρμένου με χαλίκια δρόμου, + στη χώρα της παρθένας μοναξιάς, ο φίλος μου κάθεται + ολομόναχος. Μην τον απατάς. Ξύπνα, ω, ξύπνα! + Τι κι' αν ο ουρανός λαχανιάζει και τρέμει με τη + φλόγα του μεσημεριάτικου ήλιου; — τι κι' αν η καφτερή + άμμο απλώνει το μανδύα της της δίψας; + Δεν νοιώθεις χαρά στα βάθη της καρδιάς σου; + Σε κάθε βήμα που θα κάνης, η άρπα του δρόμου δε + θα ξεσπάη σε μια γλυκειά μελωδία πόνου; + + + 56 + + + Λοιπόν, ναι, η αγάπη Σου σε μένα είνε τέλεια. + Λοιπόν, ναι, κατέβηκες ως εμένα. Ω, Συ, Κύριε όλων + των ουρανών, πού θάταν η αγάπη Σου αν δεν + υπήρχα; + Με πήρες σύντροφό Σου σ' όλα τα πλούτη Σου. + Στην καρδιά μου υπάρχει τ' ατέλειωτο παιγνίδι της + χαράς Σου. Στη ζωή μου, η θέλησί Σου παίρνει + πάντα μορφή και σχήμα. + Και για τούτο, Συ που είσαι ο Βασιληάς των + βασιληάδων, στολίστηκες με καλλονή για να αιχμαλωτίσης + την καρδιά μου. Και για τούτο η αγάπη Σου + χάνεται στην αγάπη του εραστή Σου, κ' εκεί φανερώνεσαι + στην τέλεια ένωσι των δυο. + + + 57 + + + Φως! Ω! Φως μου! Φως που πλημμυρείς τον + κόσμο, φως των ματιών φιλί, γλύκα της καρδιάς εσύ, + ω Φως! + Α! Ως στα κατάβαθα της ψυχής μου, ω Αγαπημένε + μου, περιχύνεται το Φως και στου Φωτός το + κάθε χάδι, ω Λατρεμένε μου, δονίζουνται της αγάπης + μου οι χορδές. Τα ουράνια ανοίγουν, οι άνεμοι πνέουν + ορμητικοί, γέλιο περνά απάνω από τη γη. + Στον ωκεανό του φωτός. Αγαπημένε μου, οι + πεταλούδες ανοίγουν τα φτερά τους, κ' οι κρίνοι και + τα γιασεμιά λιποθυμούνε στου φωτός τα κύματα. + Κοίτα, κοίτα, Πολυαγαπημένε μου, πώς χύνει το + χρυσάφι του στα σύννεφα το φως, και πώς σκορπά + πολύτιμα πετράδια με όλη τους τη λάμψι. + Ανατριχίλα ηδονής περνάει από φύλλο σε φύλλο. + Αγάπη μου, κ' είνε η Χαρά αμέτρητη. Του ουράνιου + ποταμού έσπασαν οι φράχτες κι' όλα πλημμυρίσανε + από ευτυχία. + + + 58 + + + Όλοι οι φθόγγοι της χαράς ας αναμιχθούν με + το τραγούδι μου — της χαράς που κάνει τη γη να + πλημμυρίζη από την ασυγκράτητη βλάστησι της χλόης, + της χαράς που κάνει τα δίδυμα αυτά αδέρφια, τη Ζωή + και το Θάνατο, να χορεύουν απάνω στον κόσμο, τον + πλατύ, της χαράς που ορμάει μέσα από τη θύελλα, + συγκλονίζοντας και ξυπνώντας όλη τη ζωή με γέλιο, + της χαράς που κάθεται ήσυχη με τα δάκρυά της + απάνω στον ανοικτόν κόκκινο λωτό του πόνου, και + της χαράς που ρίχνει κάθε τι που έχει, στις σκόνες + και δεν ξέρει ούτε μια λέξι. + + + 59 + + + Ναι! Το ξέρω! Δεν είνε παρά η δική Σου αγάπη, + ω αγαπημένε της ψυχής μου, το φως εκείνο το χρυσό + που χορεύει απάνω στα φύλλα, και τα ράθυμα αυτά + σύννεφα που ταξιδεύουνε στο φωτεινό ουρανό, και + τ' αγεράκι αυτό που περνώντας αφίνει τη δροσιά + του στο μέτωπό μου. + Τα μάτια μου πλημμύρισαν απ' της αυγής το φως + — αυτό είν' το μήνυμά Σου στην καρδιά μου. Το + πρόσωπό Σου σκύβει από ψηλά, τα μάτια Σου ιλαρά + κοιτάζουνε τα μάτια μου, από απάνω, και στα πόδια + Σου πάλλει η καρδιά μου. + + + 60 + + + Απάνω στις ακρογιαλιές αναρίθμητων κόσμων, + παιδιά ανταμώνουνται. Ο απέραντος ουρανός είνε + ακίνητος, ψηλά, και το ανήσυχο νερό είνε όλο θόρυβος + και ταραχή. Απάνω στις ακρογιαλιές αναρίθμητων + κόσμων παιδιά συναντώνται με φωνές και χορούς. + Χτίζουν τα σπίτια τους με άμμο και παίζουν με + άδειες κοχύλες. Με ξερά φύλλα φτιάχνουν τα + καραβάκια τους και με χαμόγελα τα ρίχνουν να πλέουν + απάνω απ' την απύθμενη άβυσσο. Τα παιδιά παίζουν + στις ακρογιαλιές των κόσμων. + Δεν ξέρουν να κολυμπούν, δεν ξέρουν να ρίχνουν + δίχτυα. Ψαράδες μαργαριταριών βυθίζουνται για + μαργαριτάρια, έμποροι ταξιδεύουν με τα πλοία τους, + ενώ τα παιδιά μαζεύουνε χαλίκια και τα σκορπούνε + πάλι. Δεν ψάχνουν για κρυμμένους θησαυρούς, δεν + ξέρουν να ρίχνουν δίχτυα. + Η θάλασσα ανεβαίνει με γέλιο, και χλωμά + φωτοβολάει το χαμόγελο της ακρογιαλιάς. Κύματα, όπου + έχει τη διαμονή του ο θάνατος, τραγουδούν + μπαλλάντες δίχως νόημα στα παιδιά, σαν μια μητέρα που + νανουρίζει το μωρό της στην κούνια. Η θάλασσα + παίζει με τα παιδιά, και χλωμά φωτοβολάει το + χαμόγελο της ακρογιαλιάς. + Απάνω στ' ακρογιάλια αναρίθμητων κόσμων + παιδιά ανταμώνουνται. Η θύελλα μουγκρίζει στον + δίχως δρόμους ουρανό, πλοία ναυαγούν στ' απάτητα + νερά, ο θάνατος τριγυρνά, και τα παιδιά παίζουν. + Απάνω στ' ακρογιάλια αναρίθμητων κόσμων γίνεται + η μεγάλη των παιδιών συνάντησις. + + + 61 + + + Ο ύπνος που φτερουγίζει απάνω απ' τα ματάκια + του μωρού — ξέρει κανείς από πού ξεκινάει κ' + έρχεται; Ναι! Λένε πως έχει τη φωληά του στη χώρα + την ξωτική, μες στων δασών τη σκοτεινιά, που αδύνατα + τήνε φωτίζουν η πυγολαμπίδες, 'κεί που κρέμουνται + δυο άγρια μπουμπούκια γοητείας — από 'κεί + έρχεται για να φιλήση τα ματάκια του μωρού. + Το χαμόγελο που φτερουγίζει στα χειλάκια του + μωρού όταν κοιμάται, — ξέρει κανείς σας πού γεννήθηκε; + Ναι! Λένε πως η πρώτη χλωμή ακτίνα ενός + νέου φεγγαριού άγγισε τις άκρες ενός ταξιδιάρικου + φθινοπωρινού συννέφου και 'κεί το χαμόγελο + πρωτογεννήθηκε, στο όνειρο μιας δροσόλουστης αυγής, + — το χαμόγελο που ανθεί στα χειλάκια του μωρού, + όταν κοιμάται. + Η δροσερή και απαλή τρυφεράδα, που λουλουδίζει + στα μέλη του μωρού, — ξέρει κανείς πού ήταν + κρυμμένη τόσον καιρό; Ναι! Όταν η μητερούλα + του ήταν ακόμα κόρη, πλημμύριζε την καρδιά της + με τρυφερό και σιγαληνό μυστήριο αγάπης, η δροσερή + κι' απαλή τρυφεράδα που λουλουδίζει τώρα στα + μέλη του μωρού. + + + 62 + + + Όταν σου φέρνω παιγνιδάκια πολυποίκιλα, παιδάκι + μου, τότε νοιώθω γιατί υπάρχει τέτοιο παιγνίδισμα + χρωμάτων στα σύννεφα και στα νερά, και + γιατί τα λουλούδια είνε χρωματισμένα με μύριες + βαφές — όταν σου φέρνω παιγνιδάκια πολυποίκιλα, + παιδάκι μου. + Όταν, για να σκιρτήση το κορμάκι σου, σου + τραγουδώ, παιδί μου, τότε αλήθεια ξέρω γιατί αυτή η + μουσική των δέντρων και γιατί τα σωθικά της γης + αφουγκράζουνται με τέρψι τη χορωδία των κυμάτων, + — όταν σου τραγουδώ για να χορέψης, παιδί μου. + Όταν γεμίζω με γλύκα τ' αχόρταγά σου χέρια, + ξέρω τότε γιατί έχουν μέλι των λουλουδιών τα + μπουμπούκια και γιατί οι καρποί γεμίζουνε κρυφά με + γλυκό χυμό — όταν γεμίζω με γλυκύσματα τ' αχόρταγα + χεράκια σου. + Όταν φιλώ το προσωπάκι σου για να σε κάνω + να χαμογελάσης, ακριβό μου, τότε νοιώθω βέβαια τι + είνε αυτή η ηδονή που κυλάει σαν ποτάμι από τον + ουρανό, μαζί με της αυγής το φως, και τι είνε αυτή + η ανεκλάλητη τέρψι, που φέρνει στο κορμί μου η + αύρα του καλοκαιριού — όταν σε φιλώ για να μου + χαμογελάσης, χρυσό μου παιδάκι! + + + 63 + + + Με γνώρισες με φίλους που δε γνώριζα. Μ' έβαλες + να καθήσω σε σπίτια όχι δικά μου. Έφερες τα + απόμακρο κοντά, και μ' έκανες αδέρφι με τον ξένο· + Η καρδιά μου ανησυχεί, όταν έχω ν' αφήσω τη + συνηθισμένη μου στέγη. Λησμονώ πως εκεί πέρα το + παληό κατοικεί με το καινούργιο, και πως εκεί επίσης + κατοικείς και Συ. + Μέσα από τη Γέννησι και το Θάνατο, στον κόσμον + τούτον ή σε άλλους, παντού όπου με οδηγείς + είσαι Συ, ο ίδιος, ο μόνος σύντροφος της ατέλειωτης + ζωής μου, που δεσμεύεις πάντα με δεσμούς χαράς + την καρδιά μου με το ασυνήθιστο. + Όταν ένας Σε γνωρίση, τότε ξένος δεν υπάρχει + κανείς, τότε καμμιά πόρτα δεν είνε κλειστή. Ω! + Άκουσε τη δέησί μου: ποτέ να μη χάσω τη γοητεία + του χαδιού του Ενός μες στα παιγνίδια των πολλών. + + + 64 + + + Απάνω στην ερημική πλαγιά της ακροποταμιάς, + ανάμεσα στα χόρτα τα ψηλά, τη ρώτησα: + «Κόρη! Πού τραβάς, σκεπάζοντας με την ποδιά + σου τη φλόγα του λύχνου σου; Το σπίτι μου είνε + σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου». + Σήκωσε μια στιγμή σε μένα τα σκοτεινά της μάτια + και με ατένισε στο σούρουπο της βραδειάς. + «Ήρθα κατά το ποτάμι», μούπε, για να εμπιστευθώ + στο ρέμα το λυχνάρι μου, όταν σβύση η τελευταία + του ήλιου αναλαμπή». + Στάθηκα μόνος ανάμεσα στα χόρτα τα ψηλά, + κοιτάζοντας την αδύνατη εκείνη φλόγα που + γλυστρούσε στο ρέμα, και πήγαινε ανώφελη. + Στη σιγαλιά του πυκνωμένου σκοταδιού, τη + ρώτησα. + «Κόρη! Όλα τα φώτα σας είνε αναμμένα. Πού + πας, λοιπόν, με το λύχνο σου; Το σπίτι μου είνε + σκοτεινό και έρημο, δάνεισέ μου το φως σου». + «Ήρθα», μούπε σε λίγο, «ν' αφιερώσω το λύχνο + μου στον ουρανό». + Και στάθηκα εκεί, κοιτάζοντας με μελαγχολία + το αδύνατο εκείνο φως, ανώφελα να χωνεύη στην + έρημο. + Στα σκοτάδια της νύχτας της βαθειάς κι' + αφέγγαρης, τη ρώτησα. + «Κόρη! Τι ζητάς, λοιπόν, κρατώντας, έτσι το + λύχνο σου απάνω στην καρδιά σου; Το σπίτι μου + είνε σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου». + Μια στιγμή σταμάτησε και σκεπτική με κοίταξε + μέσα στο σκοτάδι. + «Έφερα το φως μου», είπε, «για να λάβω κι' + εγώ μέρος στη «Γιορτή των Φαναριών». + Και στάθηκα και κοίταζα με λύπη το μικρό + λυχνάρι να χάνεται ανώφελα μέσα στα πάμπολλα + φώτα της γιορτής. + + + 65 + + + Τι θεϊκό πιοτό ήθελες νάχης, ω Θεέ μου, από το + ξεχειλισμένο τούτο ποτήρι της ζωής μου; + Ποιητή μου, είνε η χαρά Σου να βλέπης το + δημιούργημά Σου με τα μάτια μου, και να στέκεσαι + στα προπύλαια των αφτιών μου σιωπηλός ν' + αφουγκράζεσαι την ίδια τη δική Σου αιώνιαν αρμονία; + Ο κόσμος Σου πλέκει λέξεις στο πνεύμα μου κ' η + χαρά Σου προσθέτει μουσική σ' αυτές. Μου παραδίνεσαι + με αγάπη, κ' ύστερα όλη τη δική σου γλυκύτητα + την αισθάνεσαι μέσα μου. + + + 66 + + + Εκείνη που πάντα έμενε στα βάθη της ύπαρξής + μου, στο σύθαμπο και στη σκιά, εκείνη που ποτέ δεν + άνοιξε το πέπλο της στης αυγής το φως, θάνε η + τελευταία προσφορά μου σε Σένα, ω Θεέ μου, τυλιγμένη + στο τελευταίο μου τραγούδι. + Λέξεις την καλόπιασαν και όμως δεν μπόρεσαν να + τήνε κατακτήσουν. Η Πειθώ του κάκου άπλωσε σ' + αυτήν τα διάθερμά της χέρια. + Περιπλανήθηκα από χώρα σε χώρα, φυλάγοντάς + την στην καρδιά της καρδιάς μου, κι' ολόγυρά της + υψωνόταν κ' έπεφτε η παλίρροια κ' η άμπωτις της + ζωής μου. + Βασίλευε στις σκέψεις μου και στις πράξεις μου, + στους ύπνους μου και στα όνειρά μου, και όμως + έμενε μόνη και κατά μέρος. + Πολλοί άνθρωποι χτύπησαν την πόρτα μου και + τήνε ζήτησαν, κ' έφυγαν απελπισμένοι. + Κανείς στον κόσμο δεν την είδε στο πρόσωπο + ποτέ, και έμενε στη μοναξιά της προσμένοντας την + αναγνώρισί Σου. + + + 67 + + + Είσαι ο ουρανός, ο απέραντος, κ' είσαι κ' η μικρή + φωληά. + Ω Συ, Πάγκαλε, εκεί στη μικρή φωληά είνε η + αγάπη Σου που περιβάλλει την ψυχή με χρώματα + και ήχους και μύρα. + Εκεί έρχεται η Αυγή με το χρυσό πανέρι στο + δεξί της χέρι, φέρνοντας στεφάνια ωμορφιάς, σιωπηλά + τη γη να στεφανώση. + Κι' εκεί, έρχεται η Βραδειά απάνω στα μοναχικά + λιβάδια, έρημα από κοπάδια, μέσα από απάτητα + μονοπάτια, φέρνοντας δροσερά ραντίσματα γαλήνης στη + χρυσή της στάμνα από τον δυτικόν ωκεανό της + αναπαύσεως. + Μα, εκεί, εκεί που απλώνεται ο απέραντος ουρανός, + και όπου η ψυχή θα ορμήση με ανοιχτά φτερά, εκεί + βασιλεύει το άσπιλο λευκό ακτινοβόλημα. Εκεί δεν + υπάρχει ούτε μέρα ούτε νύχτα, ούτε σχήμα, ούτε + χρώμα, και ποτέ, ποτέ μια λέξι. + + + 68 + + + Η ακτίνα Σου έρχεται απάνω σε τούτη τη γη, τη + δική μου, με αγκαλιά ορθάνοιχτη, όλη την ημέρα, + για να φέρη, σα γυρίση πίσω στα πόδια Σου σύννεφα + γινομένα από τα δάκρυά μου, από τους στεναγμούς + μου κι' από τα τραγούδια μου. + Και Συ, με τέρψι στοργική, τυλίγεις το στήθος + Σου, όπου λαμποκοπούν μυριάδες άστρα, με αυτόν + τον μανδύα των συννέφων, δίνοντάς του αναρίθμητα + σχήματα και δίπλες, και χρωματωσιές ολοένα νέες. + Είνε τόσο ελαφρός, και τόσο ρευστός, τόσο απαλός, + και γεμάτος δάκρυα, και μουντός και για τούτο + τον αγαπάς, ω Συ, Άσπιλε και Διάφανε! Και για + τούτο μπορεί να σκεπάση το φοβερό λευκό Σου φως + με τις παθητικές σκιές του. + + + 69 + + + Το ίδιο ρέμα της ζωής που τρέχει μες στις φλέβες + μου μέρα και νύχτα, κυλάει ανάμεσα στους κόσμους + κι' αναπηδά με μέτρο ρυθμικό. + Είνε η ίδια η ζωή που ξεσπά μέσα απ' τη σκόνη + της γης τη χαρά της σε αναρίθμητες ίνες χορταριών, + που ξεσπά σε ορμητικά κύματα λουλουδιών και + φύλλων. + Είνε η ίδια η ζωή που λικνίζουν η παλίρροια κ' + η άμπωτις στον απέραντο «Λίκνο-Ωκεανό» της + γεννήσεως και του θανάτου. + Μακαριότης περιχύνει — αισθάνομαι — τα μέλη + μου, όταν αγγίζουν τη γενική αυτή ζωή. Και + περηφανεύομαι, γιατί ο μεγάλος παλμός της ζωής των + γενεών βρίσκεται μες στο αίμα μου, που σκιρτά τούτη + τη στιγμή. + + + 70 + + + Είνε ανώτερο των δυνάμεών σου να χαρής με + τη χαρά τούτου του ρυθμού, ν' ανατιναχθής και να + χαθής και να συντριβής στο στρόβιλο της φοβερής + αυτής χαράς; + Όλα τα πράγματα ορμούν εμπρός, δε σταματούν, + δεν κοιτάζουν πίσω, καμμιά δύναμις δεν μπορεί να τα + συγκρατήση, ορμούν πάντα μπρος. + Κανονίζοντας το βήμα τους με το ρυθμό της + ακατάπαυτης αυτής και γοργής μουσικής, οι εποχές + έρχονται χορεύοντας και φεύγουν — τα χρώματα κ' οι + ήχοι και τ' αρώματα κυλούν σαν άπειροι καταρράκτες + στην πλησμονή τούτη της χαράς που ξεχύνεται, + παραδίνεται και πεθαίνει κάθε στιγμή. + + + 71 + + + Να κάνω κάτι τι σπουδαίο τον εαυτό μου, και να + τον γυρίσω απ' όλες τις μεριές, ρίχνοντας έτσι + χρωματιστές σκιές απάνω στο ακτινοβόλημά Σου — τέτοια + είνε η «μάγια» (1) Σου. + Βάζεις ένα φραγμό σ' αυτό το ίδιο Σου «είναι» + κ' ύστερα καλείς το διαχωρισμένο άτομό Σου με + μυριάδες νότες. Αυτός ο χωρισμένος εαυτός Σου έλαβε + σάρκα μέσα μου. + Το διαπεραστικό αυτό τραγούδι αντηχεί μέσ' απ' + όλον τον ουρανό σε μυριόχρωμα δάκρυα και χαμόγελα, + τρόμους κι' ελπίδες. Κύματα υψώνουνται και + πέφτουν πάλι, όνειρα σχίζουνται και σχηματίζουνται + Μέσα μου, Συ ο ίδιος κάνεις να ηττηθή ο εαυτός + Σου. + Η αυλαία αυτή που ύψωσες είνε χρωματισμένη + με αναρίθμητες μορφές, με το χρωστήρα της νύχτας + και της ημέρας. Πίσω απ' αυτήν η έδρα Σου είνε + υφασμένη με θαυμάσια μυστήρια καμπυλών, γιατί + όλες οι βάναυσες ίσες γραμμές είνε απ' αυτήν + αποκλεισμένες. + Η μεγάλη υπέρλαμπρη πομπή από Σένα και μένα + πλημμύρισε τον ουρανό. Όλος ο αέρας δονίζεται από + τη συμφωνία των δυο μας, κι' όλοι οι αιώνες περνούν + με το παιγνίδι αυτό, το «κρυφτούλι», που παίζομε + Εσύ κ' εγώ μαζί. + + + 72 + + + Είνε Αυτός, ο Εσώτατος, που αγρυπνεί στην + ύπαρξί μου με το βαθύ και ανορμήνευτο άγγιγμά + Του + Είνε Αυτός, που απλώνει στα μάτια μου τη γοητεία + του και που όλος ιλαρότητα παίζει με την άρπα + της καρδιάς μου καταπραϋντικές μελωδίες χαράς και + λύπης. + Είνε αυτός που πλέκει το φάδι αυτής της «μάγιας» + με νήματα που αλλάζουν μύρια χρώματα, χρυσά + κι' ασημένια, γαλάζια και πράσινα, κι' αφίνει να + φαίνεται μέσα από τις δίπλες του το πόδι του, που στο + άγγιγμά του ξεχνώ τον εαυτό μου. + Οι μέρες έρχουνται κ' οι αιώνες περνούν και είνε + Αυτός πάντα που συγκινεί την καρδιά μου με μύρια + ονόματα, με μύριους τρόπους, με μύριες γοητείες + χαράς και λύπης. + + + 73 + + + Η Λύτρωσι δεν είνε για μένα η άρνησι των εγκοσμίων. + Νοιώθω το σφιχτό αγκάλιασμα της ελευθεριάς + μέσα σ' εκατομμύρια δεσμά ηδονής. + Πάντα και πάντα, χύνεις τους δροσερούς κρουνούς + του κρασιού Σου με τα μύρια χρώματα και + μύρα, γεμίζοντας το χωματένιο αυτό ποτήρι ως τα + χείλη. + Ο κόσμος θ' ανάψη τα μύρια διάφορα καντήλια + του στη φλόγα Σου και θα τα κρεμάση μπρος στο + βωμό του ναού Σου. + Όχι! Ποτέ δε θα κλείσω τις πόρτες των αισθήσεών + μου. Οι τέρψεις της οράσεως και της ακοής και + της αφής θα φέρνουν μαζί τους και τη δική Σου + τέρψι. + Ναι, όλες οι αυταπάτες μου θα καούν και θα + κάνουν μια φωτοχυσία χαράς, κι' όλοι οι πόθοι μου + θα ωριμάσουν σε καρπούς αγάπης. + + + 74 + + + Η μέρα τέλειωσε και οι σκιές άπλωσαν στη γη. + Είνε καιρός να πάω στον ποταμό να γεμίσω το + σταμνί μου. + Το βραδυνό αεράκι είνε ανυπόμονο με τη μελαγχολική + μουσική του νερού. Α! Με καλεί έξω στο σούρουπο. + Στον έρημο δρόμο δεν είνε κανείς διαβάτης· + ο άνεμος σηκώνεται, στην επιφάνεια του ποταμού + σέρνονται και σκιρτούν του νερού οι ρυτίδες. + Δεν ξέρω, αν θα ξαναγυρίσω σπίτι. Δεν ξέρω + ποιόν θα τύχη να συναντήσω. Εκεί, στα ρηχά, μέσα + στη βαρκούλα, ο άγνωστος άνθρωπος παίζει το + λαγούτο του. + + + 75 + + + Τα δώρα Σου σε μας τους θνητούς εκπληρούν + όλες τις ανάγκες μας, και όμως γυρίζουν σε Σένα + δίχως να λιγοστέψουν. + Ο ποταμός έχει να εκτελέση το καθημερινό του + έργο και βιαστικός περνά μέσα από κάμπους και + χωριά. Και όμως, το αδιάκοπο ρέμα του γυρίζει πάλι + στο λούσιμο των ποδιών Σου. + Το λουλούδι γλυκαίνει τον αέρα με το άρωμά του, + μα, η τελευταία υπηρεσία του είνε να προσφέρη τον + ίδιο τον εαυτό του σε Σένα. + Η Λατρεία Σου δε φτωχαίνει τον κόσμο. + Από τα λόγια του ποιητή, οι άνθρωποι παίρνουν + όποια σημασία τους αρέσει. Και όμως, η τελευταία + σημασία τους είνε εκείνη που φανερώνει Εσένα. + + + 76 + + + Μέρα με τη μέρα, ω Κύριε της ζωής μου, θα στέκωμαι, + πρόσωπο προς πρόσωπο, μπροστά Σου; Με + σταυρωμένα χέρια, ω Κύριε όλων των κόσμων, θα + στέκωμαι, πρόσωπο προς πρόσωπο μπροστά Σου; + Κάτω από τον μεγάλον ουρανό στη μοναξιά και + στη σιωπή, με ταπεινή καρδιά, θα στέκωμαι, πρόσωπο + προς πρόσωπο, μπροστά Σου; + Στον εργατικό τούτον κόσμο Σου, που τον ταράζουν + οι κόποι κ' οι αγώνες, ανάμεσα στα πολυθόρυβα + πλήθη, θα στέκωμαι, πρόσωπο προς πρόσωπο, + μπροστά Σου; + Κι' όταν το έργο μου τελειώση σ' αυτό τον κόσμο, + ω Βασιληά των βασιληάδων, μόνος κι' αμίλητος, θα + σταθώ, πρόσωπο προς πρόσωπο μπροστά Σου; + + + 77 + + + Σε γνωρίζω για Θεό μου και στέκομαι κατά μέρος, + — δε σε γνωρίζω για δικό μου για νάρθω πιο + κοντά. Σε γνωρίζω για πατέρα μου και σκύβω το + κεφάλι ως στα πόδια Σου, — δεν πιάνω το χέρι Σου + όπως ενός φίλου μου. + Δε στέκομαι εκεί, όπου κατεβαίνεις κι' αναγνωρίζεις + τον εαυτό Σου για δικό μου, για να σε σφίξω στην + καρδιά μου και Σε πάρω για φίλο μου. + Είσαι ο Αδερφός ανάμεσα στους αδερφούς μου, + μα, αυτούς δεν τους προσέχω, δε μοιράζω τα κέρδη + μου μαζί τους κ' έτσι χαίρομαι όλο μου το «έχει» + μαζί Σου. + Στη λύπη και στη χαρά δε στέκομαι πλάι στους + ανθρώπους, κ' έτσι στέκομαι πλάι σου. Δειλιάζω να + παραιτηθώ από τη ζωή μου, κ' έτσι δε βυθίζομαι στα + μεγάλα κύματα της ζωής. + + + 78 + + + Όταν η Δημιουργία ήταν νέα κι' όλα τ' αστέρια + λάμπαν στην πρώτη τους λαμπρότητα, οι Θεοί + μαζώχτηκαν στη συνέλευσί τους στον ουρανό και ψάλαν: + «Ω! Εικόνα τελειότητος! Ω! Αγνή χαρά!» + Μα, ένας απ' τους θεούς φώναξε ξαφνικά: «Φαίνεται + πως κάπου υπάρχει ένα ρήγμα στην αλυσίδα + του φωτός, κ' ένα από τ' αστέρια χάθηκε.» + Η χρυσή χορδή της άρπας τους έσπασε, το τραγούδι + τους έπαψε, και οι Θεοί είπαν με τρόμο: «Ναι, + το χαμένο εκείνο αστέρι ήταν το καλύτερο, ήταν η + δόξα όλων των ουρανών.» + Από την ημέρα εκείνη το ψάξιμο γι' αυτό το + αστέρι δεν παύει, και η φωνή εξακολουθεί να + πηγαίνη από τον ένα στον άλλον, πως με το χαμό του + έχασε ο κόσμος τη μόνη του χαρά. + Μόνο στην πιο βαθειά σιγαλιά της νύχτας, τ' + αστέρια χαμογελούν και ψιθυρίζουν αναμεταξύ τους. + «Μάταιο είνε αυτό το ψάξιμο! Αδιάκοπη τελειότης + υπάρχει απάνω σ' όλα!» + + + 79 + + + Αν δεν ήταν της τύχης μου να Σε συναντήσω σε + τούτη τη ζωή μου, τότε άφησέ με να αισθάνωμαι + πάντα τον πόνο που δε Σ' είδα, — Μη μ' αφίνεις να + ξεχνώ ουδέ μια στιγμή και κάνε με να αισθάνωμαι + στα όνειρά μου και στις ώρες που είμαι ξύπνιος, το + βάσανο αυτής της λύπης. + Όταν οι μέρες μου θα ξετυλίγουνται μέσα σε + πολυθόρυβες πολιτείες και τα χέρια μου θα γεμίζουν + από τα καθημερινά κέρδη, άφινέ με να αισθάνωμαι + πως δεν κέρδισα τίποτα, — Μη μ' αφίνεις να ξεχνώ + ουδέ μια στιγμή, και κάνε με να νοιώθω στα όνειρά + μου και στις ώρες που θάμαι ξύπνιος το βάσανο + αυτής της λύπης. + Όταν θα κάθωμαι πλάι στο δρόμο, κουρασμένος + και λαχανιασμένος, όταν απλώνω το στρώμα μου + χαμηλά, απάνω στις σκόνες, άφινέ με να αισθάνωμαι πως + έχω ακόμα μπρος μου μακρυνή οδοιπορία, — Μη μ' + αφίνεις να ξεχνώ ουδέ μια στιγμή, και κάνε με να + νοιώθω στα όνειρά μου και στις ώρες που θάμαι + ξύπνιος το μαρτύριο αυτής της λύπης. + Όταν οι κάμαρές μου γεμίσουν στολίδια κ' οι + λύρες αντηχήσουν, και τα γέλια εκεί μέσα είνε + θορυβώδη, άφινέ με να αισθάνωμαι πως δεν είσαι και Συ + από τους προσκαλεσμένους μου, — Μη μ' αφίνεις να + ξεχνώ ουδέ μια στιγμή, και κάνε με να νοιώθω στα + όνειρά μου και στις ώρες που θάμαι ξύπνιος το + μαρτύριο αυτής της λύπης. + + + 80 + + + Είμαι σαν ένα απομεινάρι ενός σύννεφου του + φθινοπώρου που ανώφελα περιπλανάται στον ουρανό, + ω πάντα-δοξασμένε Ήλιε μου! Το άγγελμά σου δε + διάλυσε ακόμα τον ατμό μου, για να με κάνη ένα + με το φως Σου, κ' έτσι λογαριάζω τους μήνες και τα + χρόνια που με χωρίζουν από Σένα. + Αν αυτή είνε η επιθυμία Σου, κι' αν αυτό είνε + το παιγνίδι Σου, τότε πάρε αυτήν την πρόσκαιρη κι' + άδειαν υπόστασί μου, χρωμάτισέ τηνε με χρώματα, + χρύσωσέ την με χρυσάφι, βάλε την να πλέη στον + ακόλαστον άνεμο, κι' άπλωσέ την με μύριους τρόπους + θαυμαστούς. + Και πάλι, όταν θα θελήσης να τελειώσης αυτό το + παιγνίδι, τη νύχτα, θα διαλυθώ και θα χαθώ στο + σκοτάδι, ή, ίσως, σ' ένα χαμόγελο της λευκής αυγής ή + στην αγνότητα μιας διάφανης δροσοσταλίδας. + + + 81 + + + Πολλές πολλές μέρες οκνηρίας λυπήθηκα για το + χαμένο μου καιρό. Όμως, δεν πήγε ποτέ χαμένος, + Κύριέ μου! Κάθε στιγμή της ζωής μου τη σήκωσες + Εσύ στα χέρια Σου. + Κρυμμένος στην καρδιά των όντων ζωογονείς τους + σπόρους ως που να γίνουνε βλαστοί, τα μπουμπούκια + ως που ν' ανοίξουνε σε ανθούς, και τους ανθούς + ως που να δέσουν σε πλησμονή καρπών. + Ήμουν αποσταμένος και νυσταγμένος απάνω + στης τεμπελιάς μου το κρεβάτι και φανταζόμουν πως + κάθε εργασία είχε τελειώσει. Μα, όχι! Ξύπνησα την + αυγή και βρήκα τον κήπο μου γεμάτο από καταπληκτικά + θαύματα λουλουδιών. + + + 82 + + + Ατέλειωτος είνε ο καιρός στα χέρια σου, ω Κύριέ + μου. Κανείς δεν είνε κει να μετρήση τις στιγμές σου· + Οι μέρες κ' οι νύχτες περνούν, οι γενεές ανθίζουν + κ' ύστερα μαραίνουνται σαν τα λουλούδια. Ξέρεις να + περιμένης. + Οι αιώνες σου ακολουθούν ο ένας τον άλλον, για + να φέρουν στην τελειότητα ένα αγριολούλουδο του + κάμπου. + Και μεις; Δεν έχομε καιρό να χάνωμε, κι' αφού + δεν έχομε καιρό πρέπει να μεριμνούμε για την τύχη + μας. Είμαστε πολύ φτωχοί και δεν μας επιτρέπεται + ν' αργοπορούμε. + Έτσι ο καιρός περνά, ενώ αφίνω πίσω μου εκείνους + που με κλάμματα ζητούν να τον κρατήσουν. + Όμως ο βωμός σου μένει αδειανός από αφιερώματα + κι' από στολίδια. + Κι' όταν τελειώνει η μέρα, τρέχω βιαστικά με το + φόβο να μη βρω κλειστές τις θύρες. Μα, βρίσκω, ως + τόσο, πως καιρός υπάρχει ακόμα. + + + 83 + + + Μητέρα, θα κάνω μιαν αλυσίδα από μαργαριτάρια + για το λαιμό σου με τα δάκρυα της λύπης μου. + Τα άστρα πλέξανε τις φωτεινές τους τροχιές για + να στολίσουν τα πόδια σου, μα, το δικό μου δώρο θα + κρεμαστή στα στήθια σου. + Πλούτος και Φήμη από σένα εκπηγάζουν, Μητέρα! + Σου ανήκουν κι' αν θέλης τα κρατείς ή τα χαρίζεις. + Μα, η λύπη αυτή η δική μου, ανήκει σε μένα + μονάχα, κι' αν σου τη φέρνω, σαν ένα αφιέρωμά μου, + μου το ανταμείβεις με το γλυκό σου χάδι. + + + 84 + + + Είναι η αγωνία του χωρισμού που πλημμυρίζει + τον κόσμο και σ' όλη την έκτασι τ' ουρανού γεννά + αναρίθμητα σχήματα και μορφές. + Είνε η θλίψι του χωρισμού, που τη νύχτα ερευνάει + με λαχτάρα απ' άστρο σ' άστρο και που στην + υγρή σκοτεινιά του φθινοπώρου δονίζει τις χορδές + κάποιας λύρας αρμονικής, μες στο θρόισμα το + λυπητερό των φύλλων. + Είνε ο Πόνος, ο εκπορθητής, που πλακώνει βαρύς + και πυκνός, με αγάπες και μ' αποθυμιές, με χαρές + και με θλίψεις, τις κατοικίες των ανθρώπων, και + είνε πάντα ο Πόνος, που απ' την ποιητική μου + καρδιά αναβρύζει και κυλάει σε τραγούδια. + + + 85 + + + Όταν οι πολεμιστάδες πρωτοβγήκαν από το παλάτι + του Αφέντη τους, πού κρύβαν τη δύναμί τους; + Πού ήσαν η πανοπλία τους και τ' άρματά τους; + Φαινόντουσαν φτωχοί κι' αδύνατοι, τα βέλη + πέφτανε βροχή απάνω τους, την ημέρα που βγήκαν + από το παλάτι του Αφέντη τους. + Όταν οι πολεμιστάδες γύρισαν, πάλι, πίσω στο + παλάτι του Αφέντη τους, πού είχαν κρυμμένη τη + δύναμί τους; + Είχαν παρατήση τη σπάθα τους, και παρατήση + το τόξο και τα βέλη. Ειρήνη ήτανε στα μέτωπά τους + κ' είχαν αφήσει πίσω τους της ζωής των τους καρπούς, + την ημέρα που γύριζαν πίσω στο παλάτι του + Αφέντη τους. + + + 86 + + + Ο Θάνατος, ο Υπηρέτης Σου, στάθηκε στην + πόρτα μου. Πέρασε την άγνωστη θάλασσα, κ' ήρθε + να μου φέρη το μήνυμά Σου. + Η νύχτα είνε σκοτεινή κ' η καρδιά μου δειλιάζει· + Όμως θ' αρπάξω το λύχνο, θ' ανοίξω τη θύρα μου + και πρόθυμα θα υποδεχθώ τον ξένο μου. Γιατί αυτός + που σταμάτησε στην πόρτα μου είνε ο ταχυδρόμος + Σου. + Θα τον λατρέψω με σταυρωμένα χέρια και με δάκρυα. + Θα τον λατρέψω αποθέτοντας στα πόδια του + τους θησαυρούς της καρδιάς μου. + Και θα επιστρέψω με την αποστολή του εκτελεσμένη, + αφίνοντας στην αυγή μου το σκοτεινό του ίσκιο. + Και στο σπίτι μου μέσα, το έρημο, δεν θα μείνη + πια τίποτα, ω Κύριέ μου, παρά μόνο ο εγκαταλειμμένος + εαυτός μου, που θάνε το τελευταίο αφιέρωμα + μου σε Σένα. + + + 87 + + + Απελπισμένος απ' την αναμονή, τρέχω και την + αναζητώ σ' όλες τις γωνιές του σπιτιού μου. Δεν τη + βρίσκω. + Είνε τόσο μικρό το σπίτι μου, και κείνος που θα + βγη μια φορά δεν μπορεί να επιστρέψη. + Μα, είνε απέραντο το παλάτι Σου, ω Κύριέ μου, + κι' αναζητώντας την έφθασα μπρος στη θύρα σου. + Σταματώ κάτω από το βραδινό σου χρυσό ουράνιο + σκήνωμα, και προς το πρόσωπό Σου τα μάτια + μου υψώνω, γεμάτα πόθο. + Έφθασα στο μακρυνώτερο σημάδι της Αιωνιότητος, + που πιο πέρα τίποτε δεν προχωρεί — , ούτε η + ελπίδα, ούτε η ευτυχία, ούτε η ανάμνησις προσώπου, + που είδε κανείς με δακρυσμένο μάτι. + Ω, γέμισε από τούτον τον ωκεανό την αδειανή + ζωή μου, βύθισέ την στους κόλπους της πλησμονής + αυτής, και το χαμένο εκείνο χάδι ας το αισθανθώ + και πάλι μέσα στο σύνολο του σύμπαντος. + + + 88 + + + Θεότης του ναού του ερειπωμένου! Οι σπασμένες + χορδές της «βίνας» (2) δεν ψάλλουν πια τους + ύμνους σου. Οι καμπάνες το δειλινό δε διαλαλούνε + πια την ώρα της λατρείας σου. Ο αέρας είνε ήσυχος + και σιωπηλός ολόγυρά σου. + Στην έρημη διαμονή σου έρχεται η τριγυρίστρα + ανοιξιάτικη αύρα. Φέρνει μηνύματα λουλουδιών — + λουλουδιών που δεν προσφέρονται πια για τη λατρεία σου· + Ο άλλοτε πιστός σου λάτρης περιπλανάται πάντα + λαχταρώντας μια ελεημοσύνη που δεν του γίνεται. Το + βράδυ, όταν τα φώτα κ' οι σκιές ανακατεύουνται με + την καταχνιά της σκόνης, έρχεται αποσταμένος πίσω + στον ερειπωμένο ναό με την πείνα στην καρδιά του. + Πολλές μέρες γιορτής έρχονται σε σένα σιωπηλά, + θεότης του ναού του ερειπωμένου. Πολλές νύχτες + λατρείας περνούν και φεύγουν με σβυστά τα καντήλια· + Πολλές νέες εικόνες φτιάχνουνται από μεγάλους + τεχνίτες και φαίρνουνται στον ιερό ποταμό της Λήθης + όταν έρθη η ώρα τους. + Μόνο η θεότης του ναού του ερειπωμένου μένει + αλάτρευτη, σε μιαν αθάνατη εγκατάλειψι. + + + 89 + + + Όχι πια λόγια θορυβώδικα, όχι πια δυνατές φωνές + από μένα — αυτή είνε του Κυρίου μου η θέλησι. + Από τώρα, πια, σιγανά ψιθυρίσματα. Η ομιλία της + καρδιάς μου θα γίνεται με μουρμουρίσματα ενός + τραγουδιού. + Οι άνθρωποι τρέχουν βιαστικοί στου Βασιληά την + αγορά. Όλοι οι αγοραστές κ' οι πουλητές είνε εκεί. + Μα, εγώ πήρα την πρόωρη απόλυσί μου μες το μεσημέρι, + απάνω στη βράση της εργασίας. + Ας μαραθούν λοιπόν τα λουλούδια στον κήπο + μου, κι' ας μην ήρθε η ώρα τους ακόμα, κ' οι μέλισσες + του μεσημεριού ας πάψουν τον οκνηρό τους + βόμβο. + Πολλές, πολλές ώρες ξόδιασα για τον αγώνα του + καλού και του κακού, μα, τώρα, η ευχαρίστησι του + συντρόφου μου των άδειων ημερών είνε να σύρω την + καρδιά μου κοντά του. Και δεν ξέρω γιατί το ξαφνικό + αυτό κάλεσμα, και για ποια ανώφελη ανακολουθία! + + + 90 + + + — Την ημέρα που, στην πόρτα σου, παρουσιασθή + ο θάνατος, τι θα του προσφέρης; + — Θα προσφέρω στον ξένο μου γεμάτο το ποτήρι + της ζωής μου, — δε θα τον αφήσω ποτέ να φύγη με + χέρια αδειανά. + Κι' όταν στα τέλη της ζωής μου, ο Χάρος χτυπήση + την πόρτα μου, θα του προσφέρω όλο το τρύγος των + ημερών του φθινοπώρου μου και των καλοκαιρινών + μου νυχτών, κι' όλα τ' αποθηκεύματα της εργατικής + μου ζωής. + + + 91 + + + Ω Συ, υπέροχο συμπλήρωμα της ζωής, Θάνατε, + ω θάνατέ μου, τρέξε και μίλησέ μου σιγανά. + Μέρες και μέρες αγρύπνησα να σε περιμένω. Για + σένα υπέφερα τις χαρές και τις αγωνίες της ζωής. + Όλος εγώ και κάθε τι που έχω κ' οι ελπίδες μου + κ' οι αγάπες μου, όλα στο μυστηριώδικο δρόμο που + βγαίνει σε σένα τρέχουνε πάντα. Ένα τελευταίο βλέμμα + από τα μάτια σου και η ζωή μου δικιά σου για + πάντα. + Δρέψανε λουλούδια και έτοιμο είνε το στεφάνι για + το γαμπρό. Όταν η νύφη στολισθή, θ' αφήση την + κατοικία της και μόνη, στην ερημική νύχτα, θα πάρη + το δρόμο για να συναντήση τον Κύριό της. + + + 92 + + + Ξέρω πως θενάρθη η μέρα, που δεν θα βλέπω + πια τον κόσμο τούτον κι' η ζωή μου θα αποχωρήση + σιωπηλά, απλώνοντας στα μάτια μου τον τελευταίο + της πέπλο. + Όμως θ' αγρυπνούνε πάντα τα άστρα τη νύχτα + κ' η αυγή θα φωτίζη πάλι σαν πρώτα. Κ' οι ώρες + θα εξακολουθούν να φουσκώνουν σαν κύματα ταραγμένης + θαλάσσης, παραδέρνοντας χαρές και λύπες + μαζί. + Όταν σκέπτωμαι το τέλος αυτό των στιγμών μου, + ο φράχτης του Χρόνου κατρακυλά κι' ανάμεσα απ' + το φέγγος του θανάτου ξανοίγω τον κόσμο Σου με + τους άγνωστους θησαυρούς του. Σπάνιο είνε και το + πιο ταπεινό του κάθισμα, σπάνια κ' η πιο ασήμαντη + ζωή του. + Τα πράγματα που πόθησα του κάκου, καθώς + και κείνα που απόχτησα, ας χαθούν! Και άφησέ μου + να κρατήσω στ' αλήθεια, κείνα που πάντα + καταφρόνεσα και ποδοπάτησα. + + + 93 + + + Πήρα την απόλυσί μου. Ευχηθήτε μου κατευόδιο, + ω αδέρφια μου! Σας προσκυνώ όλους σας και + φεύγω. + Νά, δίνω πίσω τα κλειδιά της πόρτας μου — και + παραιτούμαι από κάθε απαίτησι απάνω στο σπίτι + μου. Ζητώ μονάχα έναν τελευταίο γλυκό λόγο από σας. + Είμαστε πολύν καιρό γειτόνοι, μα εγώ πήρα από + σας περισσότερα απ' όσα μπόρεσα να σας δώσω. Τώρα, + χάραξε η αυγή κι' ο λύχνος που έφεγγε στη σκοτεινή + γωνιά μου έσβυσε. Μια πρόσκλησι μου ήρθε και είμαι + έτοιμος για το ταξίδι μου. + + + 94 + + + Την ώρα αυτή του ταξιδιού, τύχη καλή ευχηθήτε + μου, ω φίλοι. Η αυγή ροδίζει στην ανατολή, + θαυμάσιος ανοίγεται μπροστά μου ο δρόμος. + Μη με ρωτάτε τι παίρνω μαζί μου. Αναχωρώ με + τα χέρια αδειανά και την καρδιά γεμάτη ελπίδες. + Θα φορέσω το στεφάνι του γάμου, όχι το μελανό + του στρατοκόπου μανδύα. Το πνεύμα μου + άφοβο θα προχωρήση, όσο κι' αν είνε ο δρόμος από + κινδύνους γεμάτος. + Και, στο τέλος του ταξιδιού μου, το Άστρο της + Βραδειάς θα παρουσιαστή μπροστά μου κ' οι + μελαγχολικές νότες των ψαλμών του Εσπερινού θα + ξεχυθούνε ξαφνικά από την Οξώπορτα του Βασιληά μου. + + + 95 + + + Δεν είχα συνείδησι της στιγμής, που για πρώτη + φορά πέρασα το κατώφλιο τούτης της ζωής. + Ποια ήταν η δύναμι που μ' έκανε να εκκολαφθώ + στο απέραντον αυτό μυστήριο, σαν άνθος που + ανοίγει τα μεσάνυχτα στο δάσος; + Όταν το πρωί τα μάτια μου άνοιξαν στο φως, + αισθάνθηκα μονομιάς πως δεν ήμουν ξένος σ' αυτή + τη γη και πως, με τη μορφή της μητέρας μου, το + Ανεξερεύνητο, το χωρίς μορφή και χωρίς όνομα, μ' + αγκάλιαζε. + Έτσι και στο θάνατο ο ίδιος Άγνωστος θα μου + παρουσιαθή, σαν να τον είχα πάντα γνωρίση. Κι' + αφού αγαπώ τούτη τη ζωή, ξέρω πως το ίδιο και το + θάνατο θα αγαπήσω. + Το μωρό κλαίει όταν η μαννούλα του το τραβάει + από το δεξί βυζί της, μα, μια στιγμή κατόπι βρίσκει + παρηγοριά στο βυζί το αριστερό. + + + 96 + + + Όταν θ' αναχωρήσω από δω, αυτή θάνε η λέξι + του αποχαιρετισμού μου: ότι εκείνο που είδα είνε + ανυπέρβλητο. + Ότι γεύτηκα το μυστικό μέλι του λωτού αυτού + που ανοίγει στον ωκεανό του φωτός, κ' έτσι ευλογήθηκα, + — αυτή θάνε η λέξι του αποχαιρετισμού μου. + Έπαιξα μες στο παλάτι αυτό το γεμάτο από + μυριάδες μορφές, κ' εκεί γνώρισαν της ψυχής μου τα + μάτια εκείνον που είνε χωρίς μορφή. + Τα μέλη μου και το σώμα μου αισθάνθηκαν σύγκορμα + ηδονικήν ανατριχίλα στο άγγιγμα εκεινού που + δεν αγγίζεται. Α! αν πρέπει τώρα νάρθη το τέλος, + ας έρθη! — Αυτή θάνε η τελευταία μου λέξι του + αποχαιρετισμού. + + + 97 + + + Όταν παίζαμε μαζί, σαν ήμουνα μικρός, ποτέ δε + ρώτησα ποιος ήσουν. Ούτε δειλία, ούτε φόβο γνώριζα. + Σαν το ρέμα ήταν ορμητική η ζωή μου. + Πρωί πρωί, σα φίλος θαρρετός, με ξυπνούσες + και τρέχοντας, από λιβάδι σε λιβάδι ηλιόλουστο μ' + έσερνες. + Εκείνον τον καιρό δεν ανησυχούσα να γνωρίσω τη + σημασία των τραγουδιών που μούλεγες. Μονάχα η + φωνή μου επανελάβαινε τις μελωδίες κ' η καρδιά + μου με σκιρτήματα ακολουθούσε το ρυθμό τους. + Μα, τώρα που πέρασε ο καιρός των παιγνιδιών, + ποια είνε αυτή η ξαφνικιά οπτασία; — Το σύμπαν κι' + όλα τ' άστρα σιωπηλά και με βαθειά ευλάβεια, στα + θεία πόδια Σου κρατούν τα βλέμματά τους + χαμηλωμένα. + + + 98 + + + Θα στεφανωθής με τα στεφάνια της ήττας μου + που θάνε της νίκης Σου τα τρόπαια. Ανώτερο είνε + από τη δύναμί μου ν' αποφύγω την ήττα. + Ω, ναι! βέβαια προβλέπω την ήττα της αλαζονείας + μου. Ξέρω πως στον υπέρμετρον πόνο, η ζωή μου θα + ραγίση σα γυαλί, κ' η αδειανή καρδιά μου, σαν + κούφιο καλάμι, θα αναπέμψη μελωδικούς λυγμούς και + τα χαλίκια θα αναλύσουν σε δάκρυα. + Βέβαια, το ξέρω πως δε θα μείνουν για πάντα + κλειστά τα εκατό φύλλα του λωτού, αλλά θα + ξεσκεπάσουνε το μυστικό θησαυρό του μελιού του. + Ψηλά στον ουρανό ένα μάτι αγρυπνάει, ένα μάτι + που θα μου επιβάλη τη σιωπή. Όλα όσα έχω θα μου + παρθούν, όλα, και το ελάχιστο, και στα πόδια Σου, + θα βρω τον τελικό θάνατο. + + + 99 + + + Όταν απ' τα χαλαρωμένα χέρια μου ξεφύγη το + πηδάλιο της ζωής μου, θα ξέρω πως ήρθ' ο καιρός + να το κρατήσης Συ. Ό,τι είνε να γίνη τότε θα γίνη + στη στιγμή. Κάθε μου προσπάθεια μάταιη θε νάνε. + Τότε παραδώσου, ω καρδιά μου! Παραδέξου ατάραχα + την ήττα σου, και θεώρει το μεγάλη τύχη ν' + αναπαυθής, ήσυχα ήσυχα, εκεί που ευρέθης. + Στην ελαφρότερη πνοή του ανέμου, όλο και + σβύνουν τα φώτα αυτά. Στην προσπάθειά μου + να τ' ανάψω πάλι, όλο και λησμονώ κάθε άλλο + πράγμα. + Μα, τούτη τη φορά θα είμαι συνετός. Θ' απλώσω + το χαλί μου χάμω στη γη, τη νύχτα, και θα προσμένω. + Κι' όποτε θελήσης, Κύριέ μου, πλησίασε με το αθόρυβό + Σου βήμα. Έτοιμη θάνε η θέσι Σου. + + + 100 + + + Βυθίζομαι στα βάθη του ωκεανού των μορφών + με την ελπίδα να κερδίσω το τέλειο μαργαριτάρι του + Άμορφου. + Όχι πια ταξίδια από λιμάνι σε λιμάνι με το + ανεμοδαρμένο τούτο πλοίο μου. Πέρασαν πια από καιρό + οι μέρες όπου το παιγνίδι μου ήταν να λικνίζωμαι + στα κύματα απάνω. + Και τώρα ανυπομονώ να πεθάνω για να μπω + εκεί που δεν πεθαίνουν. + Στην αίθουσα των Ακροάσεων πλάι στην απύθμενη + άβυσσο όπου κυλά μια μουσική δίχως νότες, + θα πάρω την άρπα μου τούτη της ζωής. + Θαν τη χορδίζω απάνω στους ήχους του Αιώνιου, + κι' όταν θα βγάλη την τελευταία νότα της, θ' + ακκουμπήσω τη σιωπηλή μου άρπα στα πόδια του + Σιωπηλού. + + + 101 + + + Πάντα στη ζωή μου Σε αναζήτησα με τα τραγούδια + μου. Ήσαν αυτά που μ' ωδήγησαν από πόρτα σε + πόρτα, και μ' αυτά ένοιωσα ολόγυρά μου, ψάχνοντας, + κι' αγγίζοντας τον κόσμο μου. + Ήσαν αυτά — τα τραγούδια μου — που με δίδαξαν + όλα τα μαθήματα που έμαθα ποτέ. Μου έδειξαν + μυστικά μονοπάτια, έφεραν μπρος στα μάτια μου + πλήθος αστέρια απάνω στον ορίζοντα της καρδιάς μου· + Με ωδήγησαν όλην την ημέρα μέσα απ' τα μυστήρια + της χώρας της Χαράς και του Πόνου, και, τέλος, + σε τι οξώπορτα παλατιού με φέρανε το βράδυ, + στο τέλος του ταξιδιού μου; + + + 102 + + + Καυχήθηκα ανάμεσα στους ανθρώπους πως Σε + γνώρισα. Σ' όλα τα έργα μου βλέπουν τις εικόνες + Σου. Έρχονται και με ρωτούν: «Ποιος είνε;» + Δεν ξέρω τι να τους απαντήσω. Λέω: «Αλήθεια, + δεν είμαι σε θέσι να σας πω». Με κακίζουν και + φεύγουν με καταφρόνησι. Και Συ κάθεσαι εκεί και + χαμογελάς. + Βάζω τις κάθε λογής ιστορίες μου για Σένα, μέσα + σε αλησμόνητα τραγούδια. Το μυστικό αναβρύζει απ' + την καρδιά μου. Έρχονται και με ρωτούν: «Πες + μας όλα αυτά τι εννοούν;» Δεν ξέρω τι να τους + απαντήσω. Λέω: «Α! Ποιος ξέρει τι εννοούν!» + Γελούν και φεύγουν με μεγάλη καταφρόνησι. Και, Συ, + κάθεσαι εκεί και χαμογελάς. + + + 103 + + + Μ' ένα χαιρετισμό τελευταίο σε Σένα, ω Θεέ μου, + άφησε όλες μου τις αισθήσεις ν' απλώσουν και ν' + αγγίσουν τον κόσμον τούτο, στα πόδια Σου. + Όπως ένα σύννεφο του φθινοπώρου κρέμεται χαμηλά + με το φορτίο του της βροχής, έτσι άφησε και + το πνεύμα μου, όλο, να σκύψη χαμηλά στην πόρτα + Σου, μ' ένα χαιρετισμό τελευταίο σε Σένα. + Άφησε όλα τα τραγούδια μου να μαζώξουν όλες + τις διάφορες μελωδίες τους σε μια μοναδική συμφωνία + και να κυλήσουν σ' έναν Ωκεανό Σιωπής, μ' ένα + χαιρετισμό τελευταίο σε Σένα. + Όπως ένα μπουλούκι νοσταλγών γερανών, που + πετούν νύχτα και μέρα, για να γυρίσουν πίσω στις + βουνίσιες φωληές τους, έτσι άφησε και τη ζωή μου, όλη + ν' αρχίση το ταξίδι της για το αιώνιο της σπίτι, με + ένα χαιρετισμό τελευταίο σε Σένα. + + + + +ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ "ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ„ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ + +ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ + +ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ — ΘΕΑΤΡΟΝ — ΚΑΛΑΙ ΤΕΧΝΑΙ — ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ — ΔΙΚΑΙΟΝ ΚΑΙ +ΠΟΛΙΤΙΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΑΙ — ΦΥΣΙΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΑΙ — ΙΑΤΡΙΚΗ — ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΙΣ +— ΙΣΤΟΡΙΑ — ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ — ΕΘΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ — ΤΑΞΕΙΔΙΑ — +ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ — ΕΜΠΟΡΙΟΝ — ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ — +ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ — ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ — ΠΟΙΚΙΛΑ + + + +ΠΟΙΚΙΛΑ + +Χρυσάφη I. — Η Γυναικεία Λογοτεχνία εν Σουηδία. + + * * * + +1) Απατηλή αγάπη, που δεσμεύει μια ψυχή με τον κόσμο. + +2) Βίνα, η ινδική λύρα. + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Devotional Lyrics (Gitanjali), by +Rabindranath Tagore + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DEVOTIONAL LYRICS (GITANJALI) *** + +***** This file should be named 39601-0.txt or 39601-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/3/9/6/0/39601/ + +Produced by Sophia Canoni + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License available with this file or online at + www.gutenberg.org/license. + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation information page at www.gutenberg.org + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at 809 +North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email +contact links and up to date contact information can be found at the +Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit www.gutenberg.org/donate + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: www.gutenberg.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For forty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |