diff options
Diffstat (limited to '39251-0.txt')
| -rw-r--r-- | 39251-0.txt | 2542 |
1 files changed, 2542 insertions, 0 deletions
diff --git a/39251-0.txt b/39251-0.txt new file mode 100644 index 0000000..6adaa37 --- /dev/null +++ b/39251-0.txt @@ -0,0 +1,2542 @@ +The Project Gutenberg EBook of Prometheus Bound, by Aeschylus + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Prometheus Bound + +Author: Aeschylus + +Translator: Ioannis Zervos + +Release Date: March 24, 2012 [EBook #39251] + +Language: Greek + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PROMETHEUS BOUND *** + + + + +Produced by Sophia Canoni + + + + +Note: The tonic system has been changed from polytonic to +monotonic. The spelling of the book has not been changed +otherwise. + +Σημείωση: Το τονικό σύστημα έχει αλλάξει από πολυτονικό σε +μονοτονικό. Κατά τα άλλα έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του βιβλίου. + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ +ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ +ΙΩΑΝΝΟΥ ΖΕΡΒΟΥ + +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ + +ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΦΕΞΗ +1912 + +ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΝ Ν. ΧΙΩΤΗ — ΑΘΗΝΑΙ, ΟΔΟΣ ΓΛΑΔΣΤΩΝΟΣ 4 + + + +ΥΠΟΘΕΣΙΣ + + + +Από την θαυμαστήν τριλογίαν του Αισχύλου «Προμηθεύς» μας +σώζεται μόνον το δεύτερον μέρος, ήτοι ο «Προμηθεύς δεσμώτης». — +Πρώτον μέρος ήτο ο «Πυρφόρος Προμηθεύς» και τρίτον ο «Προμηθεύς +λυόμενος». + +Φαίνεται δε η τριλογία αυτή να είναι από τα τελευταία έργα του +μεγίστου τραγικού, διότι εις το σωζόμενον δεύτερον μέρος της +υποφαίνεται η εισαγωγή τρίτου υποκριτού, ήτοι ο θεμελιώδης +νεωτερισμός, τον οποίον έφερεν εις το θέατρον ο Αισχύλος. + +Ο Προμηθεύς δεν έχει θέμα από την ιστορικήν παράδοσιν, αλλ' από +την θρησκευτικήν των Ελλήνων μυθολογίαν, παρουσιάζεται δε ο +ήρως του έργου μάλλον ως αιώνιον σύμβολον παρά ως εκπροσώπησις +ενός πάθους ή καιρικών συνθηκών — όμοιος με τον Προμηθέα της +Ησιοδείου Κοσμογονίας, ήτοι βοηθός της ανθρωπίνης σκέψεως και +ενεργείας, ανώτερος δε μάλιστα εις τον Αισχύλον παρ' ό,τι +ευρίσκεται εις τον Ησίοδον, διότι δυνατώτερα παρουσιάζεται η +αιωνία πάλη μεταξύ της φύσεως και του ανθρώπου και τραγικώτατα +φαίνεται η κακή μοίρα κάθε υπερτέρας και φιλανθρώπου διανοίας. + +Ο Προμηθεύς, ένας από τους Τιτάνας, ισχυρός και μετά την +καταστροφήν των άλλων Τιτάνων και την επικράτησιν του Διός, +διότι υπήρξε φίλος αυτού και βοηθός εις τον αγώνα, +παρουσιάζεται μεγάλος φίλος των ανθρώπων. Τους διδάσκει τας +τέχνας και τρόπους διά να καλυτερεύσουν την αθλίαν ζωήν των, +αποκρύπτει απ' αυτούς την φροντίδα και την πρόγνωσιν του +θανάτου, διά να ζουν ευδαιμονέστεροι και τέλος, υπερβαίνων το +μέτρον των αγαθών, τα οποία οι θεοί έταξαν διά τους ανθρώπους, +τους χαρίζει το πυρ, κλέψας αυτό από την κάμινον του Ηφαίστου. +Διά την πράξιν του όμως αυτήν οι θεοί οργίζονται εναντίον του +και ο Ζευς αποφασίζει την καταδίκην του. + +Έως εδώ ετελείωνε το πρώτον της τριλογίας δράμα, ο «Πυρφόρος +Προμηθεύς». + +Κατάδικος ο Προμηθεύς, μισητός από τους θεούς, απάγεται εις τον +Καύκασον υπό των εκτελεστών της θεϊκής αποφάσεως, το Κράτος, +την Βίαν και τον Ήφαιστον, τον μόνον που συμπονεί διά τα δεινά +του. Και απ' εδώ αρχίζει το δεύτερον δράμα, ο «Προμηθεύς +δεσμώτης». — Εκεί, επάνω εις απόκρημνον βράχον, ο Ήφαιστος με +θλίψιν του καρφώνει ορθόν τον φιλάνθρωπον Τιτάνα, δένοντάς τον +με δεσμά ακατάλυτα, δια να έρχεται ο αετός του Διός να του +κατατρώγη καθημέραν το ήπαρ. Και εκεί, ενώ θρηνεί ο Προμηθεύς +και διαμαρτύρεται, έρχονται αι Ωκεανίδες νύμφαι να τον +παρηγορήσουν, ο πατήρ Ωκεανός να τον συμβουλεύση, πρόθυμος να +τον βοηθήση, και ο Ερμής διά να τον χλευάση και να τον +απειλήση, ώστε να κάμψη την αγερωχίαν αυτού. Αλλά ο Προμηθεύς +αταπείνωτος, προλέγει δια το μέλλον τον εκθρονισμόν του Διός +και κρατεί κρυφόν το περί τούτο μάντευμα, που το είχεν ακούσει +από την Θέμιδα, την μητέρα του. Προτιμά να κατακεραυνωθή και να +ριφθή εις τα Τάρταρα, παρά να φανερώση την πρόρρησιν πριν τον +ελευθερώση ο Ζευς. Και το μοιραίον τέλος της αγερωχίας προς +τους θεούς επέρχεται• η κατακεραύνωσις του Προμηθέως, δια να +υποστή κατόπιν αυτός άλλας μεγαλυτέρας βασάνους, είναι το τέλος +του δευτέρου μέρους της τριλογίας. + +Η απολύτρωσις του Προμηθέως από τον Ηρακλή κατά συγκατάβασιν +του Διός και πιθανότατα η κατόπιν της θεϊκής επιεικείας υποταγή +του Τιτάνος εις τον Δία, τον εκπρόσωπον της Θείας Βουλής, +απετέλουν το τρίτον δράμα, ήτοι την ομαλήν και κατά το +ανθρώπινον αίσθημα λύσιν της όλης τριλογίας, σύμφωνα με τους +κανόνας της αρχαίας τραγωδίας. + +Αυτή περιληπτικώς είναι η υπόθεσις του Προμηθέως, που βέβαια +ήτο εις την αρχαιότητα και μένει έως σήμερον το πλέον γενικόν, +το πλέον συμβολικόν και το πλέον μεγαλήγορον δράμα όλων όσα +ποτέ εγράφησαν. +$$I. Ζ. + +Τα πρόσωπα της τραγωδίας + +ΚΡΑΤΟΣ και ΒΙΑ (προσωποποίησις) +ΗΦΑΙΣΤΟΣ +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ +ΧΟΡΟΣ ΩΚΕΑΝΙΔΩΝ (ΝΥΜΦΩΝ) +ΩΚΕΑΝΟΣ +ΙΩ η ΙΝΑΧΟΥ +ΕΡΜΗΣ + + + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ + + + +ΚΡΑΤΟΣ + +Σε απόμακρο πλέον εφθάσαμε της γης τόπο, +σε Σκυθικήν απάτητη κ' έρημη χώρα. +Και τώρα εσύ Ήφαιστε να γνοιασθής πρέπει +της προσταγές όσες εσέ ο πατέρας έχει δώση, +τον κακούργο αυτόν εδώ επάνω σε βράχους +ψηλόκρημνους μ' άσπαστες να τον καρφώσης +αλυσίδες διαμαντοδεμένες. Γιατί τον δικό σου +τον ανθό, της μυριότεχνης φωτιάς σου +τη λάμψι κλέβοντας, αυτός εδώρησέ την +στους θνητούς• ώστε γι' αυτό του εδώ το κρίμα +στους θεούς χρέος είναι αντίποινα να δώση +για να μάθη του Διός την εξουσία να στρέγη +και τη φιλάνθρωπη γνώμη του να παραιτήση. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Κράτος και Βία, για σας του Διός φθάνει +η προσταγή και τίποτα δεν σας μποδίζει. +Όμως εμένα δεν μου βαστά η καρδιά μου• +με το ζόρι θεό συγγενικό μας να τον δέσω +σε βράχο κακοφούρτουνο. Αλλ' ανάγκη +είτ' έτσι είτ' αλλοιώς εγώ παίρνοντας θάρρος +σε τούτα να καταπιαστώ. Γιατ' είναι +βαρύ τον λόγο ν' αψηφάμε του πατέρα. +Της ορθόγνωμης Θέτιδος γυιέ υψηλογνώστη, +άθελά μου άθελον εσέ πρέπει να καρφώσω +με αλυσίδες ασύντριφτες πάνω σε τούτο +το έρημο απ' ανθρώπους πετροβούνι, +όπου ποτέ σου ουδέ φωνή ουδ' όψι ανθρώπου +θα ιδής και τ' άνθος της μορφής θ' αλλάξης +απ' του ήλιου τη λαμπρή φλόγα κτυπημένος, +έτσι που ευχάριστη θα σου είναι η νύχτα, +η πλουμιδόστολη, το φως να σου αποκρύβη. +Κι' ο ήλιος το δροσόπαγο θα σκορπάη πάλι. +Κ' έτσι πάντα θα γίνεται. Κ' εσένα ο πόνος +του κακού ολοένα θα σε τρώη, γιατί ακόμη +δεν έχει γεννηθή ο άξιος να στο ελαφρώση. +Τέτοια σ' ευρήκαν για την αγάπη των ανθρώπων. +Γιατί θεός εσύ, για των θεών μη έχοντας φόβο +την όργιτα, παράδωκες εις τους ανθρώπους +περσότερες τιμές απ' ό,τι ωρίσθη. +Γι' αυτό και τον άχαρο θα φυλάς βράχο τούτο +ορθόστητος και αγονάτιστος και δίχως ύπνο• +κι' ανώφελα πολλούς θρήνους και γόους θα φωνάζης. +Γιατί του Δία ο νους δύσκολα αλλάζει γνώμη, +κι' ο νειόφερτος στην εξουσία πάντα σκληρός είναι. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Έτσι ας είναι. Τι χρονίζεις όμως και του κάκου +θλίβεσαι γι' αυτόν; Και τι δεν καταριέσαι +τον μισητότατον απ' τους θεούς θεόν ετούτον, +που το αγαθό σου δόλια επρόδωκεν εις τους ανθρώπους; + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Στη συγγένεια βαρυταίριαχτ' είναι η δικαιοσύνη. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Σύμφωνος είμαι. Αλλά το λόγο του πατέρα +πώς είναι δυνατό να παρακούσης; +Τούτο περσότερο δεν το φοβάσαι; + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Πάντα εσύ άσπλαχνος κι' άγριος είσαι. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Σε τίποτε δεν ωφελεί θρήνος για τούτον. +Και για τ' ανώφελα μάταιος είν' ο κόπος. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Ω εσύ πολυμίσητη των χεριών μου τέχνη. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Τι οκνεύεις; Των τωρινών ετούτων πόνων +αιτία δεν είν' η τέχνη σου, να στο πω έτσι. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Όμως αυτή ενός άλλου ας είχε λάχει κλήρος. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Όλα μελλάμενα μας είναι, εξόν μονάχα +τους θεούς να ορίζουμε, κι' άλλος κανένας +ελεύθερος δεν είναι εκτός ο Δίας. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Γνωρίζω το και δεν μπορώ ν' αντιλογήσω. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Δεν καταπιάνεσαι λοιπόν αυτόν να δέσης +εις τα δεσμά, μη σε νοιώση να οκνεύης ο πατέρας; + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Νά, μπροστά σου ιδές της χειροπέδες. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Στα χέρια του βάνοντάς τες δυνατά και στέρεα +κτύπα με το σφυρί και κάρφωσ' τα στο βράχο. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Τελειώνει όπου και νάν' και δεν αργεί το έργο τούτο. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Πιότερο χτύπα, σφίγγε και χαλαρωμένα +τα δεσμά πούπετα μην αφήνης. Γιατί άξιος είναι +και στα πλέον αμήχανα γλυτωμό ναύρη. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Ατράνταχτα είναι αυτός ο ώμος δεμένος. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Και τον άλλο κάρφωσ' τον τώρ' ασφαλισμένα, +να μάθη ο δόλιος πως είν' αδεξιώτερος του Δία. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Εξόν αυτός άλλος δεν δύναται κανένας +δίκηο παράπονο να έχη μαζί μου. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Τώρα με σφήνας αδαμάντινης μυτερό δόντι +κάρφωσ' του δυνατά τα στήθη πέρα ως πέρα. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Αχ, για τους πόνους σου, Προμηθέα, στενάζω. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Και πάλι οκνεύεις συ και για του Δία +τους εχθρούς στενάζεις; Κύτταξε μη λάχη +να λυπηθής τον εαυτό σου καμμιά μέρα. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Δεν βλέπεις θέαμα κακοθώρητο στα μάτια; + +ΚΡΑΤΟΣ + +Βλέπω να λαμβάνη αυτός όσα του αξίζουν. +Όμως τα δεσμά βάλε του στα πλευρά γύρω. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Κι' αυτό να πράξω θέλω. Μη πολυπροστάζης. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Να μην προστάζω; Και με κραυγές ακόμα +θα σου φωνάξω εγώ. Προχώρα κάτω +και στα δεσμά τα σκέλη δέσμεψέ του. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Και τούτο εγίνηκε με λίγο κόπο. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Των ποδιών τώρα τα σίδερα δυνατά χτύπα, +γιατ' άγριος είναι τός που επρόσταξε το έργο. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Άγρια όμοια είν' η γλώσσα σου με τη μορφή σου. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Ας είσαι μαλακός εσύ, και τη δική μου +την αγριότη και την όργιτά μου +την τραχειά μη μου χτυπάς εμένα. + +ΗΦΑΙΣΤΟΣ + +Πάμε• έχει πια δίχτυ γύρω στο κορμί του. + +ΚΡΑΤΟΣ + +Εδώ τώρ' αυθαδίαζε και τα καλά +των θεών κλέβοντας στους θεούς δίνε. +Σε τι τάχα οι θνητοί μπορούν να σ' ελαφρώσουν; +Οι Θεοί ψεύτικα Προμηθέα εσέ ονομάζουν• +χρειάζετ' εσέ του ίδιου κάποιος Προμηθέας +να μηχανευθή απ' αυτά τα δεσμά να σε λυτρώση. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ω αιθέρα θείε κι' ω εσείς πνοές +γοργόφτερες κι' ω ποταμιών πηγές +κι' ω αναρίθμητο γέλιο των κυμάτων +του πόντου κι' ω των όλων μητέρα γη• +και τον στέφανο του ήλιου π' όλα θωρεί +κι' αυτόν καλώ διάδικο• ιδέστε όσα εγώ +δεινά, θεός όντας, από θεούς τραβώ• +ιδέστε από τι μαρτύρια σπαραγμένος +τον άμετρο χρόνο θα διαβαίνω. +Τέτοια ο νέος ηγεμόνας των θεών +άπρεπα εσκέφθη δεσμά για μένα. +Γι' αυτό και για το μελλάμενο κακό, ωιμένα, +στενάζω, πότε τάχα θάρθη μια μέρα +να δώση τέλος σ' αυτά τα βάσανά μου. +Όμως τι λέγω σου• όλα όσα μέλλονται γνωρίζω +ένα προς ένα κι αναπάντεχο κακό κανένα +δεν θα με πλήξη. Τα που η μοίρα έχει τάξει +πρέπει να δέχεται ατάραχα όποιος ξέρει +πως της ανάγκης η εξουσία ανίκητ' είναι. +Αλλ' ούτε να σιωπήσω κι' ούτε να μη σιωπήσω +τα δεινά μου αυτά δύναμαι, που για να δώσω +δώρα στους θνητούς ο άτυχος αυτά έχω πάθει. +Σαν κυνηγός μες σε κούφιο ξύλο επήρα +πηγή κλεμμένη της φωτιάς, αυτής που είναι κάθε τέχνης +διδάσκαλος στους θνητούς και ζωής τρόπος. +Τέτοιο της αμαρτίας μου αυτής πληρώνω +αντίποινο, σε τόπο ουρανοσκέπαστο δεμένος +μ' αλυσίδες. Όμως ποιος ήχος, τι οσμή έχει φθάσει +ως εδώ, αφανέρωτη πετώντας• τι να είναι +από θεούς ή από θνητούς ή μαζί κι' απ' τους δυο; +Τάχα κανείς στης γης την άκρη, σ' αυτόν το βράχο +ήρθε να ιδή τα βάσανά μου; ή τίποτε άλλο +ζητώντας ήρθε; Ιδέστε με θεό αλυσοδεμένο +τον άμοιρο που τόσο τον εχθρεύθη +ο Δίας κ' οι θεοί τον μίσησαν όλοι, +αυτοί που συχνά βρίσκονται στα δώματα του Δία, +για τη μεγάλη αγάπη που είχα στους ανθρώπους. +Αλλοί! τι φτερούγισμα πουλιών ακούω πάλι +κοντά μου; κι' ο αιθέρας γλυκά βουίζει +από ελαφρό φτερών αχό• μέσ' στην ψυχή μου +φόβο βάνει καθετί που εδώ ζυγώνει. + +ΧΟΡΟΣ + +Στροφή α'. + +Μη φοβάσαι• φιλικό σου είναι +το πλήθος μας που με άμιλλα φτερών ανέβη +ως τον βράχο αυτό, μόλις έμαθε τη γνώμη +του πατέρα• και γοργόπνοες οι αύρες +μ' εξεπροβόδησαν, γιατί ο αχός του χτύπου +του σιδήρου ως τα έγκατα έφθασε των άντρων +των δικών μου κ' έδιωξε τη δειλή εντροπή μου +που μ' εσυγκρατούσε• κι' αδέσμευτα έτσι +στο φτερωτό μου άρμα χύμιξα για νάρθω. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Αλλοίμονό μου! κι' αλλοί! +ω βλαστοί εσείς της πολύτεκνης Τηθύος +και κόρες εκείνου που γυροφέρνει όλη +τη γη μ' ένα ανύπνωτο ρέμμα, +κόρες του Ωκεανού πατέρα, +αγναντεύτε με κ' ιδέστε με εδώ πέρα +με τι δεσμά καρφωμένος στου βράχου +τα πιο ακρινά γκρεμά εγώ μένω +φρουρός σε αζήλευτη φρουρά να στέκω. + +ΧΟΡΟΣ + +Αντιστροφή α'. + +Το βλέπω εγώ και καταχνιά στα μάτια +μεστή φόβου, πολυδάκρυτη, ω Προμηθέα, +μου ήρθε, όταν είδα στους βράχους τούτους +το κορμί σου να καρφώνεται σφιγμένο +στα δεσμά τ' αδαμάντινα, γιατί νέοι ηγεμόνες +την εξουσία του Ολύμπου έχουν και με νέους +νόμους ο Δίας παράνομα τώρα +εξουσιάζει, κι' ό,τι σεβαστό και μεγάλο +πριν ήτον, σε αφάνειαν άδοξη το ρίχνει. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ω είθε στα έγκατα να μ' είχε πετάξει +της γης και στου Άδη του νεκροδέχτη +τον απέραντο Τάρταρο, με σκληρές αλυσίδες +δεμένον, π' ουδέ θεός ουδ' άλλος κανένας +να χαίρεται γι' αυτά εδώ τα δεινά μου! +Των ανέμων τώρα παιγνίδι έχω γίνει +και των εχθρών μου ο άμοιρος γίνηκα το περιγέλιο. + +ΧΟΡΟΣ + +Στροφή β'. + +Ποιος απ' τους θεούς σκληρός είναι τόσο +που να χαίρεται στη συμφορά σου; Ποιος άλλος, +εξόν ο Δίας, δεν θλίβεται για τα δεινά σου; +Ακούραστα εκείνος θυμωμένος, με γνώμη +αλύγιστη, βασανίζει τ' ουρανού ένα τέκνο +κι' ουδέ θα πάψη πριν η καρδιά του +χορτάση ή πριν με κάποια τόλμη +την αδικόπαρτη εξουσία κανείς του πάρη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Θα χρειασθή, των θεών ο βασιληάς εμένα, +κι' ας είν' τα μέλη μου απ' τα σκληρά δεσμά βασανισμένα, +θα χρειασθή τη νέαν απόφασι να δείξω, +την που τιμές και σκήπτρο θα του αρπάξη. +Όμως με λόγια γλυκά και πειστικά αυτός τότε +δεν θα μπορέση να με σαγηνεύση, +ουδ' άγριες ποτέ θα φοβηθώ φοβέρες, +ώστε την νέαν αυτή απόφασι να καταδώσω, +πριχού απ' τα σκληρά δεσμά μου αυτά με λύση +και πριχού του μαρτυρίου μου θελήση +να πληρώση τ' αντίποινα ο ίδιος. + +ΧΟΡΟΣ + +Αντιστροφή β'. + +Τολμηρός είσαι και απ' τα πικρά σου πάθη +διόλου δεν λυγίζεις νικημένος, +μόνο τολμηρά το στόμα ανοίγεις. +Μα εμένα την ψυχή μου φόβος +για σε κατέχει, πώς θα δυνηθής +λιμένα λυτρωμού να βρης +και πώς τέρμα θα ιδής των πόνων τούτων, +που αλύγιστ' είναι η γνώμη +του γυιού του Κρόνου κ' έχει +καρδιάν αμάλαχτη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ότι σκληρός ο Δίας είναι κι' ότι τον εαυτό του +έχει για νόμο το γνωρίζω, μα θα γίνη +μαλακός μια μέρα, όταν το χτύπημα θα λάβη +αυτό. Και τότε ταπεινώνοντας το σκληρό πείσμα +θα κλίνη τρέχοντας σ' αγάπη και φιλία +την προθυμία μου πληρώνοντας με προθυμία. + +ΧΟΡΟΣ + +Με λόγο ξάστερο να μου εξηγήσης όλα^ +για ποιαν αιτία σ' έπιασε ο Δίας +κ' έτσι άπρεπα κι' άγρια σε βασανίζει• +'πές μας το, αν ο λόγος βλαβερός δεν σου είναι. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Πόνος για με να τα ιστορήσω και το ίδιο +πόνος να σιωπήσω• κ' έτσι κι' αλλέως είναι +δυστυχία. Αμέσως όταν οι θεοί την έχθρα +άρχισαν ανάμεσό τους κι' ανεφάνη μεταξύ τους +ο χωρισμός κι' άλλοι ήθελαν να πέση από το θρόνο +ο Κρόνος και νάναι βασιληάς ο Δίας +κι' άλλοι το ενάντιο, εξουσία αυτός ποτέ του +να μη λάβη, δεν δυνήθηκα εγώ τότε +να καταφέρω στη σωστή μου γνώμη τους Τιτάνες, +της Γης και τ' Ουρανού τα τέκνα, γιατί κάθε τρόπον +ήμερο αυτοί καταφρονώντας, ελογάριαζαν με βία +την εξουσία να λάβουν• όμως συχνά η μητέρα Θέμις +και Γαία, που μια με πολλά ονόματα είναι, +τα γραμμένα μου προμάντεψε, πως όχι +με βίαν αλλά με δόλ' ο νικητής θα λάβη +την εξουσία. Μα όσο κι' αν αυτά τους εξηγούσα, +δεν έστεργαν καθόλου να προσέξουν. +Και τότε απ' όλα πιο καλό ελόγιασα να πάρω +τη μητέρα και μαζί της να σταθώ στο πλάι +του Δία πρόθυμα. Κι' ομόγνωμα δικό του +και δικό μου βούλημα ήταν, να σκεπάση +του Ταρτάρου η σκοτεινή σπηλιά τον Κρόνο +τον πανάρχαιο μαζί μ' όλους τους δικούς του. +Κ' ενώ τέτοια καλά είχε από μένα ο ηγεμόνας +των θεών, πώς μ' ανταμείβει τώρα εσείς ιδέστε! +γιατί έτσι των βασιληάδων φυσικό είναι πάθος +στους φίλους τους δικούς των να μην έχουν πίστι. +Και τώρα το που με ρωτάτε, ποία είναι τάχα +η κατηγόρια που γι' αυτή με τιμωρεί, θα σας ξηγήσω. +Μόλις στον πατρικό του θρόνο ανέβη, αμέσως +δώρα στους θεούς έδωκε, άλλα στον καθένα, +κ' εμοίραζε σ' αυτούς το κράτος του κι' ουδένα +πόνον είχε για τους άμοιρους ανθρώπους, μόνο +εβουλήθη ολάκαιρο το γένος των να εξαφανίση +κι άλλο καινούργιο να φυτέψη. Και κανένας +σ' αυτά δεν αντεστάθη, εξόν εγώ, που μόνος +τόλμησα να λυτρώσω, τους θνητούς, μην όλοι +χαθούν και καταβούν στον Άδη• και για τούτο +τα βάσαν' αυτά μ' επλάκωσαν, που πόνο +γεμάτα είναι για με και δίνουν θλίψι εις τους άλλους. +Τους θνητούς γιατί ευσπλαχνίσθηκα δεν ηύρα +εγώ ευσπλαχνία, μόνον άσπλαχνα όπως βλέπεις +με κατάντησαν έτσι οι προσταγές του Δία. + +ΧΟΡΟΣ + +Καρδιά θάχη από σίδερο +και θάχη πλασθή από πέτρα +όποιος δεν κλαίει τη δική σου +συμφορά, ω Προμηθέα. +Τέτοια δεινά τα μάτια μου +δεν απάντεχαν να ιδούν και τώρα +θωρώντας τα πόνεσεν η καρδιά μου. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Κ' οι εχθροί μου θωρώντας με αισθάνονται λύπη. + +ΧΟΡΟΣ + +Μην έκαμες πιότερα κι' απ' όσα μου είπες; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Έκαμα έγνοιαν οι θνητοί να μη έχουν του θανάτου. + +ΧΟΡΟΣ + +Του κακού αυτού ποιο φάρμακο γι' αυτούς ευρήκες; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μες στης ψυχές τους τυφλές έχω βάλει ελπίδες. + +ΧΟΡΟΣ + +Μεγάλο καλό εχάρισες σε αυτούς με τούτο. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Και τη φωτιά εγώ έδωκα σ' αυτούς ακόμα. + +ΧΟΡΟΣ + +Και το φλογόμορφο σπέρμα οι πρόσκαιροι κατέχουν τώρα; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Και πλήθος τέχνες απ' αυτό θα μάθουν. + +ΧΟΡΟΣ + +Αυτή λοιπόν την κατηγόρια δίνοντας σου ο Δίας +με το ανύποπτο αυτό σε τιμωρεί μαρτύριο; +Και τα βάσανά σου τελειωμό δεν έχουν; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Άλλον όχι παρά αν εκείνος το θελήση. + +ΧΟΡΟΣ + +Εκείνος να θελήση; Και πώς; Γιατί το ελπίζεις; +Δεν το νοιώθεις και συ πως έσφαλες, αν και για μένα +να λέω αυτό χαρά δεν είναι και για σε είναι πόνος. +Αλλ' ας τ' αφήσωμ' αυτά και συ κάποιο τρόπο +ζήτησε αυτά τα δεσμά να σου λύση. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Δεν είναι δύσκολο όποιος στης δυστυχίες δεν είναι +με γλυκά να συμβουλεύη λόγια εκείνον +που υποφέρει. Όσα πριχού είπες όλα +εγώ τα γνώριζα, και θεληματικώς μου +έκαμα το σφάλμα, δεν τ' αρνούμαι, και γι' αγάπη +των θνητών ηύρα ο ίδιος πόνους• όμως με τέτοιες +τιμωρίες δεν απάντεχα να ξεραθώ σε τούτους +τους ψηλούς γκρεμούς, στον έρμο αυτό και άξενο βράχο +καταδικασμένος. Και σεις τα σκληρά μου μαρτύρια +μη μου κλαίτε, αλλά πάλι στη γη πατώντας ακούστε +τα δεινά που μ' ηύραν να τα μάθετε ως το τέλος όλα. +Νοιώστε, συμπονέστε το σκληρό μου μαρτύριο, +τι όμοια η συμφορά συχνοκαθίζει πλάγι +στον ένα ή στον άλλο, τριγυρνώντας ολούθε. + +ΧΟΡΟΣ + +Όχι αθέλητα μας η φωνή σου +μας έσυρεν εδώ, ω Προμηθέα• +και νά που αλαφροπόδες +τον πολυαγάπητό μας θρόνο +και τον αιθέρα παραιτώντας, +που των πουλιών η πάναγνη είναι +στράτα, θα ζυγώσω +στους άγριους βράχους τούτους +και των βασάνων σου όλη +την ιστορία ποθώ ν' ακούσω. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Από δρόμο μακρυνό εμπρός σου φθάνω, Προμηθέα, +το γοργόφτερο αυτό πτηνό οδηγώντας +με τη θέλησί μου μόνον, δίχως χαλινάρι, +και στη συμφορά σου μάθε άπονος δεν είμαι. +Σ' αυτό λογιάζω να με σπρώχνη και το δίκηο, +κι' όξω απ' τη γενειά μου άλλος δεν είναι +που τόση θα του είχα αγάπη όσην εσένα. +Θα ιδής πως λέω αλήθεια κι' ανωφέλευτος δεν είναι +ο γλυκός μου λόγος• σε τι χρειάζεται, πες μου +να σε βοηθήσω• τι απ' τον Ωκεανό πιο πιστό φίλο +δεν θα μπορέσης να πης ότι έχεις. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Τι μου είναι τούτο; Και συ τα βάσανά μου +ήρθες να ιδής, και πώς τ' ομώνυμό σου ρέμμα +και της θεόκτιστες και βραχόσκεπες σπηλιές σου +παραιτώντας, βάσταξε η καρδιά σου νάρθης +στη γην αυτή που του σιδήρου είν' η μητέρα; +Τα δεινά μου ήρθες να ιδής τάχα και στη δυστυχία μου +μαζί μου να πονέσης. Ιδέ κατάντια! +εμέ το φίλο του Δία, που σύμμαχός του +την εξουσία του εστερέωσα, ιδέ αυτός ο ίδιος +με ποια μαρτύρια τώρα με συντρίβει. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Το βλέπω, Προμηθέα, κι' όσο πολύτεχνος κι' αν είσαι +θωρώ πως πρέπει εγώ το πιο καλό να σ' ορμηνέψω: +Τον ίδιο εαυτό σου να γνωρίσης κ' ήθη νέα +να λάβης όπως και νέος τ' ουρανού την εξουσία +επήρε. Γιατί, αν έτσι πειρακτικά και τραχιά λόγια +θα ξαπολάς, ίσως τ' ακούση αυτά ο Δίας. +και ψηλότερα ακόμη αν είναι απ' όπου στέκει, +και τότε το μαρτύριο που έχεις τώρα +παιγνίδι θα σου φαίνεται πως ήταν. +Μόνο για τα τωρινά δεινά, δυστυχισμένε, +μη μιλάς και λυτρωμό του κακού ζήτησε ναύρης. +Ίσως παλαιικά σου φαίνονται όσα λέγω, +αλλ' όμως τέτοια η ανταμοιβή είναι πάντα +της γλώσσας που μεγάλα λέει, ω Προμηθέα. +Περήφανος πάντα συ μπρος στα δεινά δεν σκύβεις +και πας γυρεύοντα άλλα να προσθέσης σε όσα +έχεις τώρα• μα τη συμβουλή μου ακολουθώντας, +το πόδι σου σε αγκάθια μην απλώνης. +μια που βλέπεις άγριος ηγεμόνας να ορίζη +κι' ανεξέλεγκτος. Τώρα εγώ πάω, κι' αν μου είναι +δυνατό θα δοκιμάσω απ' το μαρτύριο τούτο +να σε γλυτώσω• αλλά ήσυχος μένε και τη γλώσσα κράτα. +Εσύ που νου περίσσιον έχεις, δεν γνωρίζεις +πως γλώσσα ελεύθερη ατιμώρητη δεν μένει; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Σε ζηλεύω που κ' εις εσέ δεν ηύραν κατηγόρια +πως τη συμφορά μου τολμάς να συμπονέσης. +Όμως τώρα έγνοια μη λάβης• γιατί ο Δίας να στέρξη +μην ελπίζης• εύκολα δεν συγχωράει εκείνος• μόνο +ιδές μη συ ο ίδιος δώθε γυρνώντας πάθης. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Καλύτερα τους άλλους ξέρεις να διδάξης +παρά τον εαυτό σου• όπως τα έργα μου το δείχνουν +κι' όχι τα λόγια• αλλά την προθυμία τη δική μου +μην εμποδίζης• το πίστευω εγώ πως θα μου δώση ο Δίας +χάρι, απ' τα δεινά να σε λυτρώσω ετούτα. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Πάντα γι' αυτά θα σ' επαινώ κι' ουδέ θα πάψω +τον έπαινο, που τόσο δείχνεις μου καλή γνώμη• +αλλ' όμως τίποτε μην κάμης• γιατί θάναι +άσκοπο κι' ανωφέλευτο για μένα το ό,τι κάμεις. +Μόνο ήσυχος και παράμερα εσύ μένε, +γιατί εγώ δυστυχισμένος αν και είμαι, αλλ' όμως +δεν θα ήθελα γι' αυτό σε άλλους πολλούς να λάχουν +δυστυχίες• όχι, διόλου δεν θα ήθελα γιατί κ' η τύχη +του αδελφού μου του Άτλαντα με θλίβει, που ορθός στέκει +στα εσπερία μέρη και της γης και τ' ουρανού της στήλες +στους ώμους του κρατάει βάρος, που δεν μπορεί να τ' αγκαλιάση. +Και της Γης το τέκνο, τον κάτοικο των Κιλικίων άντρων, +σαν είδα εγώ, πόνεσε η ψυχή μου, εκατοκέφαλο αυτός τέρας +άγριο, πολεμικό, να πέφτη νικημένος, +ο φοβερός Τυφών, που αγνάντια σ' όλους τους θεούς αντάμα +'στάθη και φόνος σφύριζε απ' τα φριχτά του τα λαρύγγια, +και λάμψι γοργόφωτη άστραφτέ του από τα μάτια, +τότε που ήθελε την εξουσία του Δία να γκρεμίση. +Μα του Δία τον βρήκε το άγρυπνο το βέλος, +η θεόρριχτη αστραπή η φλογισμένη, που έρριξέ τον +μακρυά απ' της μεγαλόλογες φοβέρες του. Και χτυπημένος +στης καρδιάς το φράχτη, εγίνηκε όλος +στάχτη και η ορμή του εκόπηκε, ώστε τώρα +ανώφελο και παραπεταμένο το κορμί του +κοίτεται δίπλα στου πελάου το στενό, από κάτω +απ' της ρίζες της Αίτνας πλακωμένο, +και στης κορυφές της καθιστός σφυροκοπάει ολοένα +ο Ήφαιστος, ως που μιαν ημέρα να ξεσπάσουν 'κείθε +ποταμοί φωτιάς και μ' άγριες σαγόνες να ξεσχίσουν +τους πλατείς και καρπερούς της Σικελίας κάμπους. +Με τέτοια θα ξεσπάση όργιτα ο Τυφών γύρω σκορπώντας +βέλη θερμά μιας ζάλης πύρινης κι' αχόρταγης, αν κ' είναι +απ' του Δία τ' αστροπελέκι ασβολωμένος. Πολλά ξέρεις +κ' εμέ χρεία δεν έχεις να σε μάθω• τον εαυτό σου +φύλαγε όπως ξέρεις. Και την κακήν τύχη που μ' ηύρε +θα υπομείνω εγώ ως που η οργή του Δία να ξεθυμάνη. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Όμως τούτο, Προμηθέα, δεν το γνωρίζεις, +πως του άρρωστου θυμού είναι γιατρός ο λόγος. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Αν πρόκειται όχι ολόμεστο θυμό να λιγοστέψης +την ώρα που την καρδιά ζητάς να μαλακώσης. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Κι' αν προβλέποντας κανείς το μάταιον, όμως να ενεργήση +τολμά, τι κακό σε αυτό ξεκρίνεις, πες μου. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μάταιο έναν κόπο κ' ελαφρόνοη κρίσι. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Άφησέ με τέτοια νάχω αρρώστια• κέρδος είναι +μεγάλο νάχης εσύ νου κι' άλλος να μη νοιώθη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Αλλά δικό μου το σφάλμα θα λογίσουν τούτο. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Ξεκάθαρα τα λόγια σου άπρακτο με στέρνουν. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Για να μη κάμη ο θρήνος σου κι' εχθρούς σ' εσένα. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Μήπως αυτόν που τη μεγάλη αρχή κατέχει τώρα; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Πρόσεχε μην αυτός κάποτε οργισθή με σένα. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Ως προς αυτό τη δική σου συμφορά έχω οδηγήτρα. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Πήγαινε, φύγε και τη γνώμη που έχεις κράτα. + +ΩΚΕΑΝΟΣ + +Στο ξεκίνημα μ' ηύρε ο λόγος σου. Του αιθέρα το μέγα +πλάτος σχίζει το τετράσκελο πτηνό με τα πτερά του +και χαρά του θα είχε στον καλό του σταύλο να γονατίση + +ΧΟΡΟΣ + +Στροφή α'. + +Για την κακή σου τύχη +κλαίω εγώ, ω Προμηθέα, +και δακρυστάλακτο ένα ρέμμα +απ' τα καλά μου μάτια βρέχει +με υγρές πηγές τα μάγουλά μου, +τι άσπλαχν' ο Δίας κυβερνώντας +με δικούς του νόμους, σκήπτρο +περήφανο στους θεούς δείχνει. + +Αντιστροφή α'. + +Και με στόνους φωνάζει όλ' η χώρα +τη μεγάλη σου κλαίγοντα δόξα, +εσένα και των δικών σου, την αρχαιόπρεπη. +Κι' όσοι της Ασίας την άγια χώρα +έχουν, στέρεα εκεί κατοικώντας, +όλοι συμπονούν τα πολυστέναχτα δεινά σου. + +Στροφή β'. + +Κι' όσες στης Κολχίδος τη χώρα +κατοικούν παρθένες, στη μάχη +ατρόμητες, κι' όλα τα πλήθη +των Σκυθών, που του κόσμου την άκρη +έχουν, κοντά στη Μαιώτιδα λίμνη, + +Αντιστροφή β'. + +κι' ο πολεμικός της Αραβίας ανθός +κι' όσοι στους ψηλόκρημνους βράχους +του Καυκάσου έχουν κάστρα, +που στρατός είν' μ' αγριόβροντες λόγχες. + +Επωδός + +Ένα μόνο θεό στο μαρτύριο, +Τιτάνα, με σφιχτές αλυσίδες δεμένον, +τον Άτλαντα, είδα εγώ πιο πρώτα, +που με δύναμι ασύγκρητη πάντα +βαστά τον ουράνιο θόλο στης πλάτες. +Χτυπώντας τον βουίζει του πελάου η ζάλη, +τα βύθη βογγάν κι' απ' της γης τα βάθη +βροντά κούφια ο τρισκόταδος Άδης +και των ποταμών των ωραίων το ρέμμα +με θλίψι συμπονέτρα στενάζει. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μη παίρνετε γι' ανάπαυσι μηδέ για θράσος +τη σιωπή μου• μαύρη μια σκέψι σχίζει την καρδιά μου, +που βλέπω έτσι τον εαυτό μου ατιμασμένο. Αλλ' όμως +στους νέους αυτούς θεούς τα δώρα όσα έχουν +ποιος άλλος από εμέ σωστά τάχει ορίσει; +Μα τα σκοπώ αυτά• γιατί θα τάλεγα σε σας, όπου όλα +τα ξέρετε; και μόνον των θνητών τα πάθη ακούστε +πως αυτούς που άγνωροι πριν ήσαν, γνώσι +έκαμα νάχουν και μυαλό να βάλουν. +Να κατηγορήσω αυτούς με τούτο εγώ δεν θέλω, +αλλά μ' όσα έδωκα την καλοσύνη μου να δείξω, +τι πρώτα βλέποντας αυτοί του κάκου εβλέπαν +κι' ακούοντας δεν άκουαν, κι' όμοιοι με των ονείρων +τους ίσκιους, ανακάτευαν όπως ετύχαινε όλα +για πολύν καιρό, κι' ούτε πλιθοκτισμένα σπίτια +λιακωτά εγνώριζαν, ούτε την τέχνη +του ξύλου, μόνο σε σκαφτές σπηλιές αυτοί εζούσαν +σαν τα πολυκίνητα μυρμήγκια, μες στα ανήλια βάθη +των άντρων, και μήτε του χειμώνα βέβαιο είχαν σημάδι +μήτε της ανθοευωδιασμένης άνοιξης και μήτε +του καρπερού καλοκαιριού• κι' όλα ενεργούσαν +άγνωρα, ως που εγώ τους έδειξα των άστρων +της ανατολές και της δυσκολογνώριστες δύσες. +Και την έξοχη τέχνη του αριθμού τους ηύρα +και των γραμμάτων τη σύνθεσι κι' ακόμα +τη μνήμη, που όλων είναι εργατική μουσογεννήτρα. +Κ' εγώ πρώτος στο ζυγόν έζεψα τα κτήνη +στης ζεύγλες να δουλεύουν σκλάβα, κ' έτσι +διάδοχοι των θνητών στους τρανούς κόπους να γίνουν, +και κάτου απ' τ' άρματα έβαλα ημερωμένα +τ' άλογα, δόξα ακριβή του πλούτου. Κι' άλλος +παρά εγώ κανείς τα λινόφτερα δεν ηύρε, +τα θαλασσόδρομα των ναυτικών αμάξια. +Και τέτοιες ο άμοιρος για τους θνητούς έχοντας εύρει +τέχνες, δεν βρίσκω ατός μου τρόπο να γλυτώσω +απ' αυτή τη συμφορά οπού έχω τώρα. + +ΧΟΡΟΣ + +Σ' ευρήκε άπρεπο κακό και χάνοντας τα φρένα +πλανιέσαι• κι' όπως κακός γιατρός, σε αρρώστια +πεσόντας λιγοψυχάς• κι' ουδέ να βρης γνωρίζεις +με ποια φάρμακα τον εαυτό σου τώρα να γιατρέψης. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ +Αν και τ' άλλα ακούσης, πιότερο εσύ θα σαστίσης +τι τέχνες εσοφίσθηκα και δόλους. +Και το μεγαλύτερο είναι, που αν κάνεις έπεφτε σ' αρρώστια, +κανένα γιατρικό γι' αυτόν δεν ήταν +μήτε φαγώσιμο, μήτε πιώσιμο κανένα, +μηδ' αλειφτό, αλλ' απ' την έλλειψι φαρμάκου +αδυνάτιζαν, ως που μαλακά φάρμακα να σμίγουν +εγώ τους έδειξα, που πολεμούν όλες της αρρώστιες. +Και τρόπους μαντικής πολλούς αράδιασα και πρώτος +ξεχώρισα ποια απ' τα ονείρατα είναι οπτασίες +και κλήδονες δυσκολογνώριστους τους έδειξα, κι' ακόμα +να ξεδιαλύνουν τους έδειξα το συναπάντημα του δρόμου. +Και για των γυρτόνυχων πουλιών το πέταγμα είπα +ποια καλοσήμαδα και ποια ανάποδα είναι +και τι λογής τάγισμα καθένα απ' αυτά έχει +και ποιες είν' οι έχθρες κ' οι έρωτες κ' οι σύναξές τους. +Και το καθάρισμα των σπλάχνων και, τι χρώμα αν έχουν +και ποιες καλόμορφες η χολή κι' ο λοβός όψες, +στους θεούς αρέσουν και του κρέατος τα κομμάτια +κνισοσκεπασμένα πυρώνοντας και τη μακρυά ράχη +σε δυσκολομάθητη ωδήγησα τους θνητούς τέχνη• +και τα μάτια τους άνοιξα για τα σημάδια +των φλογών, που κατασκότεινα γι' αυτούς πριν ήσαν. +Αυτά έτσι έγιναν όμως και ποιος θα πη ότι βρήκε +πριχού από με ωφελήματα για τους ανθρώπους +απ' όσα μέσα στης γης τα βάθη είναι κρυμμένα, +το χαλκό, το σίδερο και το χρυσάφι και τ' ασήμι; +Κανείς δεν θα το ειπή — το καλοξέρω — +εξόν μάταια αν θέλη να φλυαρήση. +Κοντολογής όλα μ' ένα λόγο μάθε τα• όλες +οι τέχνες απ' τον Προμηθέα στους θνητούς δοθήκαν. + +ΧΟΡΟΣ + +Μην ωφελής τώρα τους θνητούς πιότερο παρ' όσο +πρέπει και μη αμελής τον εαυτό σου, πούναι +σε δυστυχία• γιατί εγώ μεγάλη έχω ελπίδα +πως τα δεσμά σου όταν λυθούν αυτά, θα γίνης +πάλι δυνατός όχι λιγώτερ' απ' τον Δία. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μοίρα τελειωτική δεν είναι ακόμη πεπρωμένη +τέτοιο να δώση σ' αυτά τέλος• και μονάχα +μύρια βάσανα και συμφορές σαν με λυγίσουν, +απ' τα δεσμά μου τότε θα γλυτώσω• τι είναι η τέχνη +πολύ αδυνατώτερη από την ανάγκη. + +ΧΟΡΟΣ + +Ποιος της ανάγκης είναι κυβερνήτης; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Οι τρίμορφες Μοίρες κ' οι ενδυμήτρες Ερινύες. + +ΧΟΡΟΣ + +Ώστε απ' αυτές αδυνατώτερος κι' ο Δίας είναι; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Κι' αυτός δεν μπορεί το γραφτό του να ξεφύγη. + +ΧΟΡΟΣ + +Και τι είν' γραφτό του παρά πάντα να άρχη; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Αυτό δεν θα το μάθης και μη ερώτα. + +ΧΟΡΟΣ + +Κάτι φοβερό θάναι αυτό που κρύβεις. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Άλλα μελέτησέ μου, τι καιρός δεν είναι +να ξεστομίσω αυτό, και να το κρύψω +πρέπει όσο δύναμαι, γιατί φυλάγοντάς το μόνο +απ' τάπρεπα δεσμά και τα μαρτύρια θα γλυτώσω. + +ΧΟΡΟΣ + +Στροφή α'. + +Ποτέ ο Δίας, που όλα κυβερνά, ας μη βάλη +τη δύναμί του αντίπαλο της δικής μου γνώμης• +και μ' ευλαβητική θυσία σφαχτών βωδιών +ας μη χρονίσω τους θεούς να ζυγώσω +κοντά στ' άσβεστο διάβα του πατέρα Ωκεανού. +Κι' ας μην αμαρταίνω με λόγια, +μόν’ αυτή μου η γνώμη μέσα μου ας μένη +και ποτέ να μη λυώση. + +Αντιστροφή α'. + +Γλυκύτατο είναι με θαρρετές ελπίδες +της μακρυάς ζωής να διαβαίνης το δρόμο +τρέφοντας μ' αθώες χαρές την καρδιά σου. +Αλλά τα μύρια δεινά που σε σπαράζουν +θωρώντας φρίττω . . . . . +Γιατί χωρίς να φοβηθής τον Δία +αυτόγνωμα εσύ, Προμηθέα, +πολυγνοιάζεσαι για τους θνητούς. + +Στροφή β'. + +Ιδές πόσο άχαρη, φίλε, είν' η χάρι• +πες πού είναι δύναμι για σένα τώρα; +ποιαν απ' τους θνητούς έχεις βοήθεια; +Δεν ξέκρινες τάχα την αργοκίνητη ατονία, +που όμοια όπως σ' όνειρο κρατά εμποδισμένο +το γένος το τυφλό των ανθρώπων; +Ποτέ την αρμονία του Δία +δεν περνάν οι βουλές των θνητών. + +Αντιστροφή β'. + +Γνώρισα τούτα θωρώντας +την κακή σου κατάντια, Προμηθέα. +Κ' ήρθε μου τώρα σκοπός τραγουδιού +αλλοιώτικος, παρ' όταν σου τραγουδούσα +τον Υμένεο σιμά στο λουτρό +και στην κλίνη την ημέρα του γάμου, +όταν την ομόπατρη Ησιώνη πήρες +πείθοντάς την με δώρα +γυναίκα σου ομοκρέββατη να γίνη. + +ΙΩ +Ποια γη; ποιο γένος; ποιον να ειπώ ότι βλέπω +μ' αυτά τα χαλινάρια στ' ακροβράχια +να παραδέρνη; +Ποιας αμαρτίας τιμωρία λαμβάνεις; +Πες μου σε ποιο μέρος +της γης πλανέθηκα η καϋμένη. +Ω! ωιμέ, ωιμένα. +Πάλι την άμοιρη κάποιο κεντρί με κεντάει +το φάντασμα του γηγενούς Άργου, ω γη, μάκρυνέ το• +φοβούμαι το μυριόμματο βοσκό θωρώντας. +Κ' έρχετ' αυτός με δολερό το μάτι, +που ουδέ πεθαμμένον η γη τον σκεπάζει, +μονάχα εμέ τη μαύρη +κυνηγά, περνώντας τον Άδη +και νηστικιά με κάνει στου γιαλού να πλανιέμαι την άμμο. + +Στροφή + +Κι' αχολογάει κερόπλαστη η φλογέρα +τον υπνοδότη αχό της. Αλλοί κι' ωιμέ, +ωιμένα, ως πού με παν πέρα +τα μακρυνά τα ξεπλανέματά μου. +Σε τι, ω τέκνο του Κρόνου, σε τι +μ' ηύρες φταίχτρα και με μπλέκεις +σε τούτα τα δόλια δεινά; +Κι' οιστρήλατη, τη μαύρη από φόβο +έτσι με βασανίζεις, ωιμέ; +Με φωτιά κάψε με ή θάψε με μέσα στη γη, +δος με στα ψάρια του πελάου βορά• +την τέτοια χάρι μη μ' αρνηθής, βασιληά. +Πολύ μ' εκουράσαν οι πολύπλανοι δρόμοι +κι' ουδέ ξέρω το πώς τα δεινά θα ξεφύγω. +Ακούς την ευχή εμέ της βοϊδοκέρατης κόρης; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Την οιστρόπληκτη πώς να μην ακούσω θυγατέρα +του Ινάχου, αυτήν που μ' έρωτα την καρδιά ζεσταίνει +του Δία και για τούτο από την Ήρα μισημένη +σε μακρυνούς αθέλητά της τρέχει ολοένα δρόμους; + +ΙΩ + +Πώς με του πατέρα μου τόνομα με κράζεις; +Ω, ποιος, πολυβασανισμένε, πες μου ποιος είσαι, +που εμέ την άμοιρη αλάθευτα ονομάζεις; +και το θεοκυνήγητό μου τούτο +κακό ξέρεις το, που με μαραίνει +μ' ένα κέντρισμα μανίας; +Αφάγωτη, με σκίρτημα τυραγνισμένο +γοργά ήρθα, ωιμένα, νικημένη +απ' την άγρια όργιτα της Ήρας. +Άλλος, αλλοίμονο, πολύπαθος ποιος είναι +τα βάσανά μου νάχη; Όμως συ τώρα +ξεδιάλυνέ μου τι μέλλεται ακόμα +να πάθω και με ποιο τρόπο τα βάσανά μου +μπορεί να γιατρευθούν• δείξε μου, αν ξέρης, +μίλησε, πες το σ' εμέ την παρθένα +την άμοιρη, που παραδέρνω. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ξάστερα θα σου φωνάξω ότι ζητάς να ξέρης, +χωρίς να μπλέξω αινίγματα, μόνο μ' αλήθεια, +όπως το στόμα καθείς στο φίλο του πρέπει ν' ανοίγη. +Τον δωρητή της φωτιάς προς τους ανθρώπους, +τον Προμηθέα, βλέπεις μπροστά σου. + +ΙΩ + +Ω εσύ ωφέλεια των θνητών όλων, +άμοιρε Προμηθέα, πώς παθαίνεις τούτα; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μόλις τώρα έπαψα κλαίοντας τα βάσανά μου. + +ΙΩ + +Κ' εμέ μια χάρι δεν θάστεργες να κάμης; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Πες τι από με θέλεις• όλα θα τα μάθης. + +ΙΩ + +Στο βράχο αυτό ποιος σ' έχει καρφώσει πες μου. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Του Δία το θέλημα και του Ηφαίστου το χέρι. + +ΙΩ + +Και για ποιο σου αμάρτημα την τιμωρία λαβαίνεις; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Αρκετό σου είναι ό,τι σου έχω φανερώσει. + +ΙΩ + +Και των βασάνων εμέ της άμοιρης ακόμα +φανέρωσέ μου ποιο το τέρμα θάναι. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Καλύτερά σου αυτό να μην το μάθης. + +ΙΩ + +Μα ό,τι κι αν μέλλεται να πάθω μη μου κρύψης. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Την τέτοια χάρι που ζητάς δεν τη ζηλεύω. + +ΙΩ + +Και γιατί τάχα αργείς ξάστερα να μου πης όλα; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μόν' από φόβο μην θολώσω τα συλλογικά σου. + +ΙΩ + +Μη νοιάζεσαι γι' αυτό πιότερο από μένα που το θέλω. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μια που το θέλεις, το λέγω κι' άκουσέ με. + +ΧΟΡΟΣ + +Στάσου ακόμη• κ' εμέ κάμε μια χάρι. +Πρώτ' ας τη ρωτήσουμε τα βάσανά της +να τα ιστορήση πριν, κ' ύστερ' ας μάθη +από σε τα μελλάμενά της πάθη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ιώ, τη χάρι αυτή δεν πρέπει ν' αρνηθής στης κόρες, +γιατί είναι του πατέρα σου αδελφάδες• +και λογιάζω πως ανάξια κανείς δεν χάνει +τον καιρό, σαν δυστυχίες ιστορή με κλάμα πόνου +κι' όσοι ακούνε του αποκρίνονται με δάκρυ. + +ΙΩ + +Δεν δύναμαι να μη δεχθώ το ρώτημά σας, +κι' όλα, τα που ρωτάτε, ξάστερα θ' ακούστε, +αν και με πιάνει κλάμα στη διήγησί μου, +του πώς ήρθε βαρυχειμονιά σ' εμέ, και της μορφής μου +ο χαλασμός εμέ της άμοιρης πώς ήρθε. +Φαντάσματα ονείρων τη νύχτα συχνοτριγυρνώντας +στα παρθενικά μου δώματα μ' εξεπλανεύαν +μ' απλά λόγια τέτοια: «Μυριοευτυχισμένη κόρη, +γιατί παρθένα μένεις, ενώ στο χέρι σου είναι +πολυδοξασμένος γάμος; Ερωτικό ένα βέλος +καίει το Δία για σε και λαχταράει εκείνος +την αγκαλιά σου. Τέτοια, παιδί μου, κλίνη +μη την καταφρονέσης, μόν' έβγα στο πλατύ λιβάδι +της Λέρνης, όπου βόσκουνε του Ινάχου +τα βώδια και τα πρόβατα, ως που να σβύση +απ' του θεού το μάτι ο ερωτικός του πόθος». +Όνειρα τέτοια κάθε νύχτα ερχόνταν +σ' εμέ την άμοιρη, ως που δεν βάσταξε η καρδιά μου +κ' είπα τα οράματα της νύχτας στον πατέρα. +Κ' εκείνος θεοπρόπους στην Πυθώ και στη Δωδώνη +στέρνει πολλούς για να ρωτήσουν +με ποια λόγια ή έργα θα μπορέση +ν' αρέση στους θεούς. Κι' αυτοί εγυρίσαν +κ' έφεραν χρησμούς που άσχημα εξηγιόνταν +και σκοτεινά και δύσκολα ήσαν ειπωμένοι. +Και τέλος ξάστερο μήνυμα στον Ίναχο ήρθε +καθαρά προστάζοντάς τον να ξαπολύση εμένα +κι' απ' το σπίτι κι' απ' τη χώρα να με διώξη, +στ' άκρα πέρατα του κόσμου να πλανώμαι. +Κι' αν δεν στέρξη, φλογερός θάρθη απ' τον Δία +κεραυνός π' όλη τη γενειά θα ξεπαστρέψη. +Στα μαντεύματα αυτά υπακούοντας του Λοξίου +μ' έδιωξε και μ' επέταξε απ' το σπίτι +άθελην άθελος, γιατί τούτο να κάμη +τον ανάγκαζε ο χαλινός του Δία. +Κ' ευθύς η όψι μου και τα φρένα αναποδιάσαν +κ έχοντας κέρατα, ως θωρείτε, κεντημένη +απ' του οίστρου το κεντρί, μανιακά σκιρτώντας +ωρμούσα στο καλόπιοτο ρέμμα της Κερχνείας +και στα υψώματα της Λέρνης• κ' ένας ντόπιος βοηδολάτης +άσπλαχνος στην καρδιάν, ο Άργος, τα πατήματά μου +ακολουθούσε, κυττώντας με μ' άγρια μάτια. +Μ' αναπάντεχος θάνατος αιφνήδιος έκοψέ του +τη ζωή. Κ' οιστρόπληκτη εγώ με θεϊκό καμτσίκι +διώχνομαι από γη σε γη. Άκουσες τα γενομένα, +κι' αν μπορής να ειπής ποιες μέλλονται μου θλίψες +φανέρωσ' τα• κι' όχι από ευσπλαχνία με λόγια +ψεύτικα να με ζεσταίνης• γιατ' η πιο άσχημη αρρώστια +λέω πως είναι τα φτιασμένα λόγια. + +ΧΟΡΟΣ + +Ωιμέ, ωιμέ, στάσου, αλλοίμονο. +ποτέ μου, ποτέ μου +δεν απάντεχα τέτοια απόκοτα +λόγια να φθάσουν +στην ακοή μου• +ουδέ τόσο κακοθώρητα κι' αβάσταχτα +δεινά, συμφορές, φόβοι, περνώντας +πέρα ως πέρα τη ψυχή μου να παγώσουν. +Αλλοίμονο, αλλοί, ω μοίρα κι' ω μοίρα, +έφριξα βλέποντας της Ιούς τα δεινά. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Πρόωρα στενάζεις κ' είσαι φόβο γεμάτη• +στάσου ως που και τα λοιπά να μάθης. + +ΧΟΡΟΣ + +Λέγε, ιστόρησε• γλυκό στους παθιασμένους είναι +να μάθουν από πρωτήτερα τον επίλοιπο πόνο. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ό,τι πριχού ποθούσατε, εύκολα ελάβατε από μένα, +γιατί ζητούσατε πρώτα ν' ακούστε η ίδια +να ιστορήση το μαρτύριο της• κι' ακούσετε τώρα +τάλλα πάθη όσα μέλλεται να λάβη +απ' την Ήρα η κόρη ετούτη. Και συ του Ινάχου +σπέρμα, τα λόγια μου βάλε στο νου σου +να μάθης έτσι του δρόμου σου το τέρμα. +Στρέψε απ' εδώ πρώτα, απ' όπου βγαίνει ο ήλιος, +και προς τους ανόργωτους τράβα τους κάμπους. +Στους Σκύθες θα φθάσης τους πλανήτες που σε πλεκτές στέγες +μετέωροι κατοικούν σε καλότροχα πάνω αμάξια +και μακροβόλα τόξα πάνω στον ώμο φέρνουν. +Σ' αυτούς μη πλησιάσης, αλλά σιμώνοντας στης ράχες +όπου βογγά το κύμα, διάβα παραπέρα. +Κι' αριστερόθε του σιδέρου οι εργάτες +οι Χάλυβες οικούν, κι' απ' αυτούς φυλάξου, +γιατί ανήμεροι είναι κι' απλησίαστοι στους ξένους. +Και σε ποταμό υβριστή — όνομα και πράμμα — +θα φθάσης και μη τον διαβής, τι καλοπέραστος δεν είναι, +προτού φθάσης να ιδής τον Καύκασο τον ίδιο +τον υπερύψηλο, που απ' τα μηνίγγια του ο ποταμός ξεσπάει +την ορμή του. Κ' εκεί πρέπει εσύ περνώντας +της αστρογείτονες κορφές του να μπης στο δρόμο +της μεσημβρίας εκεί όπου θα βρης της Αμαζόνες +της μίσανδρες. Αυτές μιαν ημέρα θε να χτίσουν +τη Θεμίσκυρα κοντά στον Θερμόδοντα, όπου κ' η τραχειά είναι +της Σαλμυδησού η σαγόνα, εχθρόξενη στους ναύτες, +μητρυιά των καραβιών. Αυτές θα σ' οδηγήσουν +πολύ πρόθυμες• και στο στενό των Κιμμερίων +θα φθάσης, μέσ' στης στενές της λίμνης πύλες, +που αφήνοντάς το πρέπει τολμηρά να ξεπεράσης +τη μάνδρα τη Μαιωτική• και μεγάλη φήμη +του ταξειδιού σου πάντα στους θνητούς θα απομείνη. +Και Βόσπορος το πέρασμα θα ονομασθή από σένα. +Θ' αφήσης τότε της Ευρώπης της χώρες +και στης στεριές θα φθάσης της Ασίας. +Δεν σας φαίνεται λοιπόν των θεών ο βασιλέας +πως το ίδιο ως προς όλα βίαιος είναι, +που θεός αυτός με μια θνητή να σμίξη +ποθώντας, την επαράδειρε έτσι; +Πικρός, ω κόρη, σου έλαχε μνηστήρας +γάμου. Τι τα λόγια που τώρα έχεις ακούσει +λόγιαζε πως δεν είναι ούτε η αρχή για σένα. + +ΙΩ + +Αλλοί μου, αλλοί, κι' ωιμένα! + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Φωνάζεις τώρα και στενάζεις• όμως τι θα κάμης +όταν και τα επίλοιπα δεινά σου μάθης; + +ΧΟΡΟΣ + +Κι' άλλα λοιπόν βάσανα θα ειπής δικά της; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Κακοφούρτουνο ένα πέλαγο βασάνων. + +ΙΩ + +Τι μ' ωφελεί να ζω τάχα και γοργά δεν τρέχω +να ριχτώ απ' αυτόν εδώ τον γκρεμό του βράχου, +ώστε σωριάζοντας χάμου απ' τα βάσανά μου όλα +ίσως γλυτώσω; Τι καλύτερο είναι +μια φορά να πεθαίνη κανένας παρ' όλες +της μέρες της ζωής του άθλια να πάσχη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Πόσο δύσκολα εσύ θα βαστούσες τα δικά μου +μαρτύρια, που πεπρωμένο δεν είν' να πεθάνω! +γιατί αυτό γλυτωμός απ' τα βάσανα θα ήτον. +Και τώρα του κακού μου τελειωμός δεν είναι +πριχού ο Δίας απ' την εξουσία ξεπέση. + +ΙΩ + +Θα ξεπέση κάποτε απ' την εξουσία ο Δίας; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Θαρρώ πως τέτοια βλέποντας συμφορά θα χαιρόσουν. + +ΙΩ + +Και πώς όχι, που απ' τον Δία εγώ ταλαιπωρούμαι; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μπορείς λοιπόν να ξέρης πως αυτό θέλει γίνει. + +ΙΩ + +Και ποιος του βασιληά το σκήπτρο θα τ' αρπάξη; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Του εαυτού του αυτός ο ίδιος από άμυαλη σκέψι. + +ΙΩ + +Και με ποιο τρόπος φανέρωσ' το, αν δεν σου φέρνη βλάβη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Θα κάμη τέτοιο γάμο, που μια μέρα θα τον θλίψη. + +ΙΩ + +Με θεά ή γυναίκα; πες μου αν να ειπωθή μπορεί τούτο. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Τι με ρωτάς; Δεν μπορεί να ειπωθούνε τα τέτοια. + +ΙΩ + +Και θα τον πετάξη η ομοκρέββατη από τον θρόνο; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Γιατί γυιό δυνατότερο του πατέρα θα γεννήση. + +ΙΩ + +Και δεν υπάρχει γι' αυτόν γλυτωμός της τέτοιας τύχης; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Όχι, πριν εγώ απ' τα δεσμά τούτα λυμένος. . . . + +ΙΩ + +Και ποιος θα σε λύση, αν δεν το θέλη ο Δίας; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Κάποιος απόγονός σου πρέπεται νάναι εκείνος. + +ΙΩ + +Τι είπες; ένα παιδί μου απ' τα δεινά θα σ' απαλλάξη; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Στη γέννα την τρίτη και δεκάτη ακόμα. + +ΙΩ + +Αυτή η χρησμολογία ευκολονόητη δεν είναι. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Κι' ουδέ τα βάσανά σου μη ζητάς να μάθης. + +ΙΩ + +Δίνοντάς μου ένα καλό, μη κατόπι μου το πέρνης. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Από τους δυο λόγους θα σου χαρίσω εγώ τον ένα. + +ΙΩ + +Ποιους; εξήγησέ μου πριν και δος μου να εκλέξω. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Σου δίνω κ' έκλεξε• ξάστερα να σου ιστορήσω +ή τα λοιπά σου βάσανα ή αυτόν που εμέ θα ξελύση. + +ΧΟΡΟΣ + +Θέλησε συ την μια απ' αυτές της χάρες +σε τούτην να κάμης κ' εις εμέ την άλλην +και μη τα λόγια μου περιφρονήσης• πες σε τούτην +την επίλοιπη περιπλάνησί της κ' εις εμένα +πες ποιος θα σε λύση• τι εγώ θέλω να το μάθω. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μια που το ζητάτε, εγώ ενάντιος δεν θα είμαι +ώστε να μη σας φανερώσω το που επιθυμείτε. +Εις σε πρώτα, Ιώ, θα ειπώ την πολυταραγμένη +περιπλάνησι, που χάραξέ την μέσα στας δέλτους +του νου σου. Όταν περάσης το ρεύμα αυτό πούναι +σύνορο των δυο ηπείρων, προς της ανατολές που φλογισμένες +έχουν όψες ηλιόβριθες . . . +περνώντας του πελάου το φλοίσβο, ώστε να φθάσης +στους Γοργόνειους κάμπους της Κισθήνης, όπου +μένουν οι Φορκίδες, τρεις κόρες γηραλέες, +πώχουν μορφή κύκνου κ' ένα μόνον μάτι κ' ένα δόντι +κι' ούτ' ο ήλιος με της ακτίνες του ποτέ της βλέπει +μήτε η σελήνη η νυκτικιά ποτέ της. +Και κοντά τους τρεις φτερωτές είν’ αδελφές τους +φιδομαλλούσες, οι ανθρωπομίσητες εκείνες Γοργόνες, +που κανείς θνητός ιδόντας τες στη ζωή δεν εστάθη. +Τούτο για προφύλαξι έτσι σου το λέγω. +Κι' άκουσε έν' άλλο θώρημα φοβερό, γιατί πρέπει +να φυλαχθής απ' τους Γρύπες, τους μυτεροστόμους +σκύλλους του Δία, τους μουγγούς κι' απ' το μονόφθαλμο το πλήθος +το καβαλλάρικο των Αριμασπών, που κατοικούνε +στο χρυσό νερό του ποταμιού του Πλούτωνος τριγύρω. +Συ μη τους ζυγώνης. Κ' εις απόμακρη θα φθάσης χώρα +σε φυλή μαύρη που κοντά στου Ήλιου της πηγές οικούνε, +όπου είναι ο ποταμός Αιθίοψ. Τράβα δίπλα στης όχθες +τούτου, ως που την κατεβασιά να φθάσης όπου ρίχνει +το καλόπιστο και σεπτό νερό του ο Νείλος +απ' της Βύβλινες της ράχες. Κι' αυτός θα σ' οδηγήση +στην τρίγωνη Νειλέικη γη, όπου είναι πεπρωμένο +εσένα, Ιώ, και των παιδιών σου μια αποικία να χτίστε +μακρυνή. Κι' αν σκοτεινό απ' αυτά κανένα +σου είναι και δυσκολόβρετο, ξαναειπέ μου το εμένα +και ξάστερα καλόμαθε το, γιατί κι' όλα έχω +αδειά περσότερη εγώ απ' όση θέλω. + +ΧΟΡΟΣ + +Αν τίποτ' άλλο ακόμη επίλοιπο ή λησμονημένο +μπορείς να της 'πής για την πολυπαθιασμένη +περιπλάνησί της, λέγε το• μ' αν όλα ειπωμένα τάχεις, +κάμε κ' εμάς τη χάρι που ζητάμε, ως ενθυμείσαι. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Άκουσε αυτή όλο του δρόμου της το τέρμα. +Μα όμως για να ξέρη πως δεν έχασε τον κόπο +ακούοντάς με, τώρα θενά ειπώ τα πάθη +όσα τράβηξε πριχού εδώ φθάση, δίνοντας εγώ τούτη +την απόδειξι πως αληθινά τα λόγια μου είναι. +Της ιστορίες όμως της περισσές θα παραλείψω +και σ' αυτό μόνο θα ερθώ της περιπλάνησης το τέλος. +Όταν τέλος έφθασες στων Μολοσσών τους τόπους +και της ψηλόρραχης Δωδώνης, όπου ο θρόνος είναι +και τα μαντεία του Θεσπρωτού Διός και — θάμα +απίστευτο — όπου οι δρύες μιλούν κι' οπού σε χαιρετίσαν +ξάστερα και διόλου αινιγματικά ως γυναίκα +μελλάμενη του Δία, πολυδοξασμένη, +που κάπως τα λόγια αυτά σ' αρέσαν, +εκείθε οιστροκεντρισμένη έφθασες στο δρόμο +τ' ακρογιαλιού, στης Ρέας τον κόλπο το μεγάλο +απ' όπου σε δρόμους παράδειρες ξαναπερπατημένους. +Κι' αυτός του πόντου ο κόλπος, καλογνώριζέ το, +στους καιρούς που θάρθουν, θα ονομασθή Ιόνιος +απ' όλους τους ανθρώπους, θύμημα του δικού σου +δρόμου. Αυτά εις εσέ σημάδια ας είναι του νου μου +πως περσότερο αυτός απ' το φανερό ξεκρίνει. +Κι' όσα απομένουν θα ιστορήσω και στους δύο, +γυρίζοντας στου πρωτήτερου λόγου μου τ' αχνάρια. +Είναί τη μια πόλι Κάνωβος στης γης την άκρη, +στο στόμιο καθαυτό και στην πρόσχωσι του Νείλου• +εκεί ο Δίας στα συλλογικά σου θα σε φέρη +με άβλαβη επαφή χεριού και μόνο εγγίζοντάς σε. +Και θα γεννήσης τον μαύρο Έπαφο, που τ' όνομά του +απ' αυτό θα πάρη και που τους καρπούς θ' απολαβαίνη όλους +της χώρας, που ο πλατυρρεύματος ποτίζει ο Νείλος. +Και πέμπτη ύστερ' απ' αυτόν γέννα από πενήντα +παιδιά, θηλύκια, θάρθη, όχι θέλοντας, εις τ' Άργος +φεύγοντας την παντρειά με συγγενείς ξαδέλφους. +Κι' αυτοί με ταραγμένα φρένα, σαν γεράκια +που όχι πολύ πίσω από περιστερές έχουν 'πομείνει, +θάρθουν να ζητήσουν γάμους τέτοιους που δεν ήταν +σωστό να κυνηγήσουν και θεός κάποιος τα κορμιά τους +θα ζηλέψη να πάρη• κι' από νυχτοφυλαγμένη +γυναίκεια τόλμη σφαγμένους τούτους θα σκεπάση +η Πελασγία γη• γιατί κάθε γυναίκα +τη ζωή καθενός άνδρα θα του κόψη, +δίστομο μέσ' στο λαιμό του βάφοντας μαχαίρι. +Τέτοια Αφροδίτη ηδονική και τους εχθρούς μου ναύρη. +Μα μια απ' της κόρες θα την μαγέψη ο πόθος, +ώστε τον ομοκρέββατό της να μη τον σφάξη +και να μαλαχθή η γνώμη της, κι' από τα δύο +να προτιμήση το ένα, κάλλιο +λιγόψυχη παρά φόνισσα να τήνε κράζουν. +Αυτή στο Άργος βασιλική γενειά θα δώση. +Λόγος μακρύς θα 'χρειάζετο για να ιστορήσω +σωστά όλα τούτα. Μ' απ' αυτό το σπέρμα +θα φυτρώση κάποιος τολμηρός και ξακουσμένος +στα τόξα, που αυτός απ' τα μαρτύρια τούτα +θα λυτρώση εμένα. Τέτοιο μου έχει δώσει +χρησμό η παλαιογέννητη δική μου μάννα, +η Τιτανίδα η Θέμις• το πώς θα γίνουν όμως τούτα +και το πού, γι' αυτό καιρός πολύς θα χρειαζότουν +να τα πω, και ξέροντάς τα εσύ όφελος δεν έχεις. + +ΙΩ + +Αλλοίμονό μου, αλλοίμονό μου. +παραζάλη εμένα και μανίες +φρενόπληκτες πάλι με θερμαίνουν +και το άφλογο κεντρί του οίστρου +με τρυπά. Κ' η καρδιά μου +με φόβο το φράχτη κτυπά +και σαν στρόβιλος στριφογυρίζει +η βλέψι μου κ' έξω του δρόμου +φέρνομαι απ' της λύσσας την άγρια πνοή. +Ακράτητη είναι μου η γλώσσα +κ' οι θολοί λογισμοί μου +χαμένοι χτυπιούνται +σε κύμα φριχτής συμφοράς. + +ΧΟΡΟΣ + +Στροφή + +Βέβαια σοφός, βέβαια σοφός +ήταν εκείνος που πρώτος +εκράτησε τούτο στο νου του +και με τη γλώσσα εφανέρωσε σ' όλους +λέγοντας πως το καλύτερο απ' όλα +είναι συγγένεια κατά τη σειρά σου να κάνης• +και μήτε ανάμεσα σε όσους +ο πλούτος τους χαλά μήτε σε όσους +περηφάνεια για το γένος των έχουν +να ζητήσης, παντρειά να κάμης +όταν φτωχός συ ο ίδιος είσαι. + +Αντιστροφή + +Ποτέ μου, ω ποτέ μου +ας μη μου λάχη να με ιδήτε, +ω Μοίρες, σύνευνο του Δία +και μήτ' άλλου θεού παντρεμμένου +ποτέ ας μη ποθήσω το πλάι. +Γιατί τρέμω τη μίσανδρη θωρώντας +παρθενιά της Ιούς, που μαρτύρια +πολυπαθιασμένα την σπαράζουν +απ' την άπονην Ήρα. + +Επωδός + +Κ' εγώ σαν τακτικός είν' ο γάμος +φόβο απ' αυτόνε δεν έχω +κι' ούτε τον σκιάζομαι κ' είθε +θεού δυνατωτέρου πόθος +μη με κυττάζη με βλέμμα +που δεν θάχω απ' αυτό γλυτωμό. +Απολέμητος ο πόλεμος θάναι κι' αδιάβατό μου το διάβα +κι' ούτε γνωρίζω τι θα γινόμουν, +τι δεν βλέπω πώς απ' του Δία τους δόλους +θα μπορούσα ποτέ να ξεφύγω. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Όση κι' αν έχη περηφάνεια ο Δίας, αλλ' όμως +ταπεινός βέβαια θα γίνη με τον τέτοιο γάμο +που ετοιμάζει να κάμη, γιατί τούτος απ' το θρόνο +τον βασιλικό θα τον πετάξη κι' ακέρηα θα πιάση +η κατάρα τότε του πατέρα του Κρόνου, +που εφώναξέ την πέφτοντας απ' τον πανάρχαιο θρόνο. +Κ' εξόν από μένα κανείς θεός άλλος +δεν θα μπορούσε λυτρωμό να του δείξη +απ' αυτά τα πάθη. Εγώ μόνος γνωρίζω +κι' αυτά και του γλυτωμού τον τρόπο. Μ' ας κάθεται τώρα +στους ενάερους κρότους θωρώντας κι' ας σείη +το φλογόπνοο βέλος στα χέρια. Ολωσδιόλου +δεν θα του φθάσουν αυτά, ώστε ταπεινά να μη πέση +πέσιμο ανυπόφερτο. Έν' αντίπαλο τέτοιο +ο ίδιος του εαυτού του σήμερα ετοιμάζει, +έν' απολέμητο τέρας που κι' απ' τον κεραυνό θαύρη +καλύτερη φλόγα και δυνατώτερο απ' τη βροντή ένα κτύπο +και που την τρίαινα, την θαλάσσια κοσμοσείστρα, +του Ποσειδώνος το κοντάρι, αυτός θα σπάση. +Και στο κακό αυτό σκοντάβοντας ο Δίας θα μάθη +πόσο η αρχή απ' τη δουλείαν απέχουν. + +ΧΟΡΟΣ + +Όσα εσύ ποθείς να γίνουν τα κοπανάς του Δία. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Τα όσα θα γίνουν κ' εγώ ποθώ, αυτά λέγω. + +ΧΟΡΟΣ + +Να προσμένουμε πως θα ορίση τον Δία κάποιος; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Και μεγαλύτερα βάσανα παρά τούτα θάχη. + +ΧΟΡΟΣ + +Και πώς δεν φοβάσαι τέτοια λόγια εσύ πετώντας; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Και τι να φοβηθώ, που θάνατο δεν έχω; + +ΧΟΡΟΣ + +Αλλά μαρτύριο μεγαλύτερο από τούτο μπορεί νάρθη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ας το κάμη κι' αυτό• εγώ όλα τ' απαντέχω. + +ΧΟΡΟΣ + +Σοφοί είναι όποιοι την Αδράστεια προσκυνούνε. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Σέβου, παρακάλιε, χάιδευε συ αυτόν που ορίζει. +Μα εμένα ολότελα για τον Δία δεν με μέλει. +Ας εξουσιάζη αυτός κι' ας άρχη όπως του αρέσει +τον λίγο καιρό τούτο, γιατί πολύ ακόμη +δεν θα εξουσιάζη τους θεούς. Βλέπω όμως τώρα +του νέου βασιληά, του Δία, τον μαντατοφόρον +υπηρέτη• άφευκτα κάποιο νέο μήνυμα θα φέρνη. + +ΕΡΜΗΣ + +Εσένα τον πανούργο, που υβριστικά υβριστής είσαι, +που αμάρτησες προς τους θεούς τιμώντας +τους θνητούς, τον κλέφτη της φωτιάς, εσένα λέγω• +προστάζει σου ο πατέρας να εξηγήσης +ποιος είναι ο γάμος που απειλείς πως θα τον ρίξη +απ' την εξουσία• κι' όχι μ' αινίγματα να ειπής ετούτα, +μονάχα ξάστερα το καθετί, και μη με κάμης +δυο φορές το μακρύ δρόμο εγώ να πάρω, Προμηθέα. +Αλλέως το ξέρεις πως από τέτοια ο Δίας δεν μουδιάζει. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μεγάλα κι' αλαζονεία γεμάτα είναι τα λόγια +τα δικά σου, σαν που των θεών είσαι υπηρέτης. +Νειόφερτοι εσείς μια νειόφερτη έχετε εξουσία +και θαρείτε πως στέρεα έχετε σεις τα κάστρα. +Μα μη δεν είδα εγώ δυο βασιληάδες +απ' αυτά να πέσουν; και γλήγορα θα ιδώ τρίτος να πέση +ντροπιασμένα — αυτός που τώρα εξουσιάζει. +Μη δα σου φαίνομαι πως τρέμω και φοβούμαι +τους νέους θεούς; μακρυά πολύ είμαι να το πάθω. +Και συ το δρόμο πούρθες ξαναπάρ' τον πάλι, +γιατί κανέν απ' όσα μ' ερωτάς δεν θέλει μάθης. + +ΕΡΜΗΣ + +Με τέτοιες αυθάδειες και πριν τον εαυτό σου +τον άραξες σε τέτοιων συμφορών λιμάνι. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Με τη δική σου δουλωσύνη εγώ τη δυστυχία μου +δεν θάθελα να την αλλάξω, γνώριζέ το. +Τι κάλλιο έχω νάμαι σκλάβος τούτης +της πέτρας παρά να καταντήσω εμπιστεμμένος +του Δία μαντατοφόρος• έτσι πρέπει +να βρίζουμ' εμείς εκείνον που μας βρίζει. + +ΕΡΜΗΣ + +Μοιάζεις σα να γλεντάς τη δυστυχία την τωρινή σου. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Γλεντώ; έτσι ας ιδώ και τους εχθρούς μου +να γλεντούν. Και σε μέσα σ' αυτούς λογιάζω. + +ΕΡΜΗΣ + +Μη για της συμφορές σου αιτία κ' εμέ νομίζεις; + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Κοντολογίς μισώ τους θεούς όλους, όσοι έλαβαν +καλά από μένα κι' άδικα κακό μου κάνουν. + +ΕΡΜΗΣ + +Ακούω πως του μυαλού αρρώστια όχι μικρή σε βρήκε. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Άρρωστος είμαι, αν των έχθρων το μίσημα είναι νόσος. + +ΕΡΜΗΣ + +Υποφερτός δεν θάσουν, αν βρισκόσουν σ' ευτυχία. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Ωιμέ. + +ΕΡΜΗΣ + +Από τέτοιο λόγο δεν καταλαβαίνει ο Δίας. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Όλα όμως μας τα διδάσκει ο καιρός γεράζοντάς μας. + +ΕΡΜΗΣ + +Κι' όμως ακόμα συ δεν έμαθες συνετός νάσαι. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Αλήθεια, αλλοιώς δεν θα μιλούσα εσένα του υπηρέτη. + +ΕΡΜΗΣ + +Τίποτε φαίνεται δεν θενά πης απ' όσα ρωτά ο Δίας. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Βέβαια, αν του χρωστούσα, θα του πλήρωνα τη χάρι. + +ΕΡΜΗΣ + +Μ' επείραξες, σαν παιδί εγώ νάμουν τάχα. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μήπως κι' από παιδί πιο άμυαλος δεν είσαι +αν προσμένης από με να μάθης κάτι; +Δεν υπάρχει ούτε μαρτύριο ούτε τέχνασμα κανένα +για να με κάμη ο Δίας να ξεστομίσω τούτα, +πριν τα δεσμά αυτά που με παιδεύουν ξελυθούνε. +Κι' ακόμη ας ρίξη κατακαύτρα φλόγα +και με χιόνι λευκόφτερο και με καταχθόνιους βρόντους +όλ' ας ανακατέψη κι' ας ταράξη. Τι από τούτα +κανένα δεν θα με λυγίση να εξηγήσω +ποιος μέλλεται να τον πετάξη από τον θρόνο. + +ΕΡΜΗΣ + +Κύττα λοιπόν αν βρίσκεις πώς αυτά θα σ' ωφελήσουν. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Από καιρό εγώ τα είδα και τάχω μελετήσει + +ΕΡΜΗΣ + +Τόλμησε, ω μάταιε, τόλμησε μια φορά να δείξης +ανάλογη με αυτά τα βάσανά σου ορθή κρίσι. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Του κάκου με βαραίνει η παρηγοριά σου, που είναι +ανώφελη σαν κύμα. Κι' απ' το νου σου ας μη περάση +πως φοβάμενος του Δία τη γνώμη εγώ θα καταντήσω +σαν γυναίκα και τον πολυμίσητό μου τότε +θα παρακαλέσω υψώνοντας τα χέρια γυναικίσια +για να με λύση απ' τα δεσμά. Μακρυά από τέτοια είμαι. + +ΕΡΜΗΣ + +Φαίνεται πως πολλά εγώ είπα και του κάκου. +Διόλου δεν σε συγκινούν αυτά• κι' ουδέ καν μαλακώνεις +με τα παρακάλια• μόν' δαγκάνοντας εσύ το λουροστόμι +σαν νιοχαλινάρωτο πουλάρι αγώνα κάνεις +και στο χαλινό αντιστέκεις. Και με μια σου σκέψι +αχαμνή ξανάβεις. Όμως σαν δρόμο λαθεμένο +η σκέψις παίρνει, δύναμι καμμιά δεν έχει τότε. +Και λόγιασε αν ακρόασι στα λόγια μου δεν δώσης, +τι βαρυχειμωνιά κι' από βάσανα τι ζάλη +θα σ' εύρη δίχως γλυτωμό• τον άγριο γκρεμό πρώτα +με τη βροντή και με τον κεραυνό ο πατέρας θα τον σχίση +και μέσ' αυτόν θα σε καταχωνιάση κι' αγκαλιά του +θα σε βαστάξη ο βράχος. Και σαν του καιρού μάκρος +μεγάλο περάση, πάλι στο φως θάρθης, και του Δία +ο φτερωτός ο σκύλος, ο αετός ο αιματοπότης, +μ' ορμή θα σχίζη το μεγάλο του κορμιού σου +ξεσκλίδι, ακάλεστος φαγάς ολημερνίς εδώ πετώντας +και μέσ’ στο μαύρο σου σκώτι θα χορταίνη. +Και τέλος του μαρτυρίου αυτού μη περιμένης, +πριν διάδοχος στα βάσανα σου κανείς άλλος +θεός φανή και μέσ' στον άφεγγο τον Άδη στέρξη +να μπη. Σκέψου γι' αυτά• και τα χοντρά μου λόγια +πλαστά δεν είναι αλλά σωστά ειπωμένα, γιατί ψέμμα +δεν ξέρει να μιλά το θείο στόμα• αλλ' όποιο λόγο +ειπή τον εκτελεί. Και γνοιάζου εσύ κ' έχε το νου σου +μη την τόλμη καλύτερη απ' τη γνώσι ποτέ παίρνης. + +ΧΟΡΟΣ + +Σ' εμάς ο Ερμής φαίνεται όχι άκαιρα να λέη, +γιατί σε συμβουλεύει, αφήνοντας την τόλμη, +τη σοφή ν' αποζητήσης γνώσι. Στέρξε, +γιατί ντροπή είναι στο σοφό συχνά να σφάλλη. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Σε με που εγνώριζα τα μηνύματα τούτα +μου τα έφερε αυτός, κι' ουδ' αναπάντεχο είναι +να κακοπαθαίνη από εχθρούς ο εχθρός. +Όμως πάνω μου ας πέση του πυρός +η δίστομη πλεξίδα• κι' από βροντή ο αιθέρας +κι' άγρια ανεμοζάλη τάραμμα ας πάθη +και συθέμελα τη γη ας τραντάξη +ο αγέρας κι' ας ανακατέψη η μανία του το κύμα +του πόντου και τους δρόμους των ουρανίων άστρων +και της ανάγκης σίφουνες τρανοί +στα μαύρα Τάρταρα ας ρίξουν το κορμί μου. +Θάνατο βέβαια αυτό δεν θα μου δώση. + +ΕΡΜΗΣ + +Τέτοιους στοχασμούς και λόγια +μόνο απ' τους βλαμμένους γίνεται ν' ακούσης. +Κι' αλήθεια, τι λείπει στην κατάντια τούτου +ώστε να μη παραλογάη; και ποια μανία δεν έχει; +Αλλ' όμως σεις που τα βάσανά του συμπονείτε +παραμερίστε γρήγορα απ' τα μέρη τούτα +μην το μυαλό σας της βροντής ο άγριος ο βρόντος τ' αλαλιάση. + +ΧΟΡΟΣ + +Άλλο τίποτε πες μου• και μ' άλλο παρηγόρησέ με +που να μπορώ και να το στέρξω• γιατί αυτός σου ο λόγος +που είπες υποφερτός βέβαια δεν είναι. +Πώς μ' ορμηνεύεις ταπεινά να πράξω; +Μαζί μ' αυτόν ό,τι κι' αν μέλλη ας πάθω. +Γιατί να μισώ έχω μάθει τους προδότες, +και δεν είναι πάθος άλλο +που ν' αποστρέφομαι περσότερο από τούτο. + +ΕΡΜΗΣ + +Αλλ' όμως θυμηθήτε αυτά που σας προλέγω, +κι' ουδ' από βλάβη του μυαλού παρασυρμένες +στερνά κατηγοράτε σεις την τύχη και μην 'πήτε +ποτέ σας έπειτα πως σε αναπάντεχον ο Δίας +κακό σας έρριξε. Όχι βέβαια• τι μοναχές σας +τον εαυτό σας 'ρίξατε. Γιατί γνωρίζοντάς το +κι' όχι κρυφά ουδέ ξάφνου, +σε συμφοράς απέραντο ένα δίχτυ +από αμυαλιά δική σας θα μπλεχθήτε. + +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ + +Μ' έργατα πια κι' όχι με λόγια η γη τραντάζει• +κι' αχός βαρύς παραμουγκρίζει +της βροντής• και στριφτές λάμπουν +αστραψιές πύρινες• και σκόνη υψώνουν +στριφτά οι στρόβιλοι κι' ανασκιρτούνε +των αγέρηδων οι πνοές όλες, +ενάντια, ερχάμενοι κι' αντιφυσώντας• +και με το πέλαγο αναταράζετ' ο αιθήρ αντάμα. +Τέτοια, ριπή εναντίο μου ξεκινά απ' τον Δία +ζητώντας βέβαια να μου δώση φόβο. +Ω σεβάσμια μάννα δική μου, ω αιθέρα +που φως κοινό για όλους συ ξετυλίγεις, +θωρείς με πώς παράνομα υποφέρω. + + + +Τ Ε Λ Ο Σ + + + +ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΦΕΞΗ — Ζητήσατε τιμολόγιον + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΟΙ από όλους τους λογογράφους μας +ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ +εις 120 τόμους δεμένους αξίας ΔΡΑΧΜΩΝ 315 με 10 ΔΡ. κατά μήνα + +Έκαστος τόμος δεμένος επί πλέον λεπ. 50 + +ΕΞΕΔΟΘΗΣΑΝ + + +ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ + +ΕΚΚΛΗΣΙΑΖΟΥΣΑΙ. Μετάφρ. Πολ. Δημητρακοπούλου . ΔΡ.2. — +ΟΡΝΙΘΕΣ. Μετάφρ. Πολ. Δημητρακοπούλου . . . . . . 3. — +ΒΑΤΡΑΧΟΙ. Μετάφρ. Πολ. Δημητρακοπούλου . . . . . .3. — +ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ. Μετάφρ. Πολ. Δημητρακοπούλου . . . . .2. — +ΝΕΦΕΛΑΙ. Μετάφρ. Πολ. Δημητρακοπούλου . . . . . . 2. — +ΑΧΑΡΝΗΣ. Μετάφρ. Μ. Αυγέρη . . . . . . . . . . . .2.50 +ΙΠΠΗΣ. Μετάφρ. Μ. Αυγέρη . . . . . . . . . . . . .2.50 +ΣΦΗΚΕΣ. Μετάφρ. Μ. Αυγέρη . . . . . . . . . . . . 2.50 +ΕΙΡΗΝΗ. Μετάφρ. Μ. Αυγέρη . . . . . . . . . . . . 2.50 +ΠΛΟΥΤΟΣ. Μετάφρ. Μ. Αυγέρη . . . . . . . . . . . .2.50 +ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑΖΟΥΣΑΙ. Μετάφρ. Μ. Αυγέρη . . . . . . . 2.50 + +Ολόκληρος ο Αριστοφάνης εις 11 τόμ. δεμένους ΔΡ. 33.50 + +ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ + +ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ. Μετάφρ. Κ. Βάρναλη . . . . . . . 2.50 +ΚΥΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΙΣ. Μετ. Δ. Αναστασοπούλου Αθηναίου, + τόμ. 2 . 5. — + +Και οι 3 τόμοι του Ξενοφώντος δεμένοι . . . . . . 9. — + +ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ + +ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ. Μετάφρ. Μαρίνου Σιγούρου. . . . . . . 1. — + +ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ + +ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ. Μετάφρ. Ιω. Ζερβού. +Τεύχος Α'. Βιβλία Α' και Β'. . . . . . . . . . . 2.50 +Τεύχος Β'. Βιβλία Γ' και Δ'. . . . . . . . . . . 2.50 +Τεύχος Γ'. Βιβλία Ε' και ΣΤ'. . . . . . . . . . . 2.50 +Τεύχος Δ'. Βιβλία Ζ' και Η'. . . . . . . . . . . 2.50 + +Ολόκληρος ο Θουκυδίδης εις 4 τόμ. δεμένους . . . 12. — + +ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ + +ΑΠΑΝΤΑ. Μετάφρ. Ιω. Κονδυλάκη, τόμοι 6 . . . . . 18. — + +ΤΟΜΟΣ Α'. Όνειρον ή βίος του Λουκιανού. — Προς εκείνον όστις +είπεν: είσαι Προμηθεύς εις τα έργα σου. — Πλοίον ή ευχαί. — +Περί πένθους. — Τίμων ή μισάνθρωπος• — Εγκώμιον μυίας. — Θεών +διάλογοι. — Κρίσεις θεών. — Προς Νιγρίνον επιστολή. — Δίκη +φωνηέντων, κλπ. + +ΤΟΜΟΣ Β'. — Διάλογοι θαλασσίων θεών. — Αλκυών ή περί +μεταμορφώσεως. — Προμηθεύς ή Καύκασος. — Νεκρικοί διάλογοι. — +Μένιππος ή νεκρομαντεία. — Φιλοψευδής κλπ. + +ΤΟΜΟΣ Γ'. Αληθής ιστορία. — Τυραννοκτόνος. — Αποκηρυττόμενος. — +Φάλαρις +λόγος. — Αλέξανδρος ή ψευδόμαντις. — Ο Ηρακλής — Ο Διόνυσος. — +Ψευδολογιστής . . κλπ. + +ΤΟΜΟΣ Δ'. Δις κατηγορούμενος ή δικαστήρια. — Περί παρασίτου. — +Ανάχαρσις. — Προς τον απαίδευτον και πολλά βιβλία αγοράζοντα. — +Ικαρομένιππος ή Υπερνέφελος. κλπ. + +ΤΟΜΟΣ Ε'. Ιππίας ή περί του λουτρού. — Μακρόβιοι. — Ο θάνατος +του Περεγρίνου. — Οι δραπέται. — Περί του ηλέκτρου ή των +κύκνων. — Περί του οίκου. — Πατρίδος εγκώμιον κλπ. + +ΤΟΜΟΣ ΣΤ'. Εικόνες. — Υπέρ των εικόνων. — Εταιρικοί διάλογοι. — +Όνειρος ή αλεκτρυών. — Συμπόσιον ή Λαπίθαι. — Θεών εκκλησία. — +Βίων Πράσις. — Ψευδοσοφιστής, κλπ. + +Ολόκληρος ο Λουκιανός εις 6 τόμ. δεμένους . . . . . . 21. — + +ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ + +ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ. Μετάφρ. Ιω. Ζερβού. . . . . . . . . 8. — + + +ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ. Μετάφρασις Κ. Ζάμπα. . . . . . . . . 5. — +ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ. Μετάφρ. Π. Γρατσιάτου. . . . . . . . . . . 3. — +ΜΙΚΡΑ ΦΥΣΙΚΑ. Μετάφρ. Π. Γρατσιάτου . . . . . . . . . .8. — + +Και οι 4 τόμοι του Αριστοτέλους δεμένοι. . . . . . . .16. — + +ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ + +ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΟΛΥΝΘΙΑΚΟΙ. Μετάφρ. Ν. Γκινοπούλου . . . . . .1. — +Ο ΠΕΡΙ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΛΟΓΟΣ. Μετ. Ν. Γκινοπούλου . . . . . . 2. — +ΟΙ ΤΕΣΣΑΡΕΣ ΦΙΛΙΠΠΙΚΟΙ Μετ. Ν. Γκινοπούλου . . . . . . 1.60 + +Και οι τρεις τόμοι του Δημοσθένους δεμένοι . . . . . . 6. — + +ΠΛΑΤΩΝΟΣ + +ΕΥΘΥΦΡΩΝ ή περί ευσεβείας, Μετάφρ. Αλ. Μωραϊτίδου . . .1.20 +ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ. Μετάφρ. Αλ. Μωραϊτίδου . . . . . . 1.50 +ΚΡΙΤΩΝ. Μετάφρ. Ν Γκινοπούλου. . . . . . . . . . . . . 0.80 +ΦΑΙΔΩΝ ή περί ψυχής. Μετάφρ. Αρ. Χαροκόπου . . . . . . 2.50 +ΚΡΑΤΥΛΟΣ ή περί ορθότητος των ονομασιών. Μετ. Κ. Ζάμπα 2.50 +ΘΕΑΙΤΗΤΟΣ ή περί επιστήμης. Μετάφρ. Κ. Ζάμπα . . . . . 3. — +ΣΟΦΙΣΤΗΣ ή περί του όντος. Μετάφρ Κ. Ζάμπα . . . . . . 2.50 +ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ή περί βασιλείας. Μετάφρ. Κ Ζάμπα . . . . . 2.50 +ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ ή περί ιδεών. Μετάφρ. Σ. Μελά. . . . . . . .2. — +ΦΙΛΗΒΟΣ ή περί ηδονής. Μετάφρ. Κ. Ζάμπα . . . . . . . .2.50 +ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ ή περί έρωτος. Μετάφρ. Ν. Κουντουριώτου . . .2.50 +ΦΑΙΔΡΟΣ ή περί καλόν. Μετάφρ. Κ. Γούναρη. . . . . . . .2. — +ΑΛΚΙΒΙΑΔΗΣ Α' και Β' ή περί ανθρώπου φύσεως. Μετ. +Καζαντζάκη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.50 +ΙΠΠΑΡΧΟΣ — ΑΝΤΕΡΑΣΤΑΙ. Μετάφρ. Ε. Ραΐση . . . . . . . .0.80 +ΧΑΡΜΙΔΗΣ ή περί σωφροσύνης. Μετάφρ. Α. Καμπάνη . . . . 0.80 +ΛΑΧΗΣ ή περί ανδρείας. Μετάφρ. Α. Καμπάνη . . . . . . .1. — +ΛΥΣΙΣ ή περί φιλίας. Μετάφρ. Α. Καμπάνη. . . . . . . . 0.80 +ΕΥΘΥΔΗΜΟΣ ή εριστικός. Μετάφρ. . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ή σοφισταί. Μετάφρ. Α. Χαροκόπου . . . . . .2. — +ΓΟΡΓΙΑΣ ή περί ρητορικής. Μετάφρ. Αλ. Φιλαδελφέως . . .3. — +ΜΕΝΩΝ ή περί αρετής. Μετάφρ. Χ. Παπαντωνίου . . . . . .1.50 +ΙΠΠΙΑΣ μείζων και ελάσσων. Μετάφρ. Κ. Ζάμπα . . . . . .2.50 +ΜΕΝΕΞΕΝΟΣ ή επιτάφιος. Μετάφρ. Ιω. Ζερβού . . . . . . .1. — +ΠΟΛΙΤΕΙΑ ή περί δικαίου. Μετάφρ. Ιω. Γρυπάρη, τόμοι 2 .6. — +ΤΙΜΑΙΟΣ ή περί φύσεως. Μετάφρ. Π. Γρατσιάτου. . . . . .3. — +ΚΡΙΤΙΑΣ ή ηθικός. Μετάφρ. Α. Χαροκόπου. . . . . . . . .1. — +ΝΟΜΟΙ και ΕΠΙΝΟΜΙΣ. Μετάφρ. Κ. Ζάμπα, τόμοι 2 . . . . .8. — +ΑΛΚΥΩΝ — ΕΡΥΞΙΑΣ — ΑΞΙΟΧΟΣ. Μετάφρ. Κ. Μάνεση . . . . .1. — +ΔΗΜΟΔΟΚΟΣ — ΣΙΣΥΦΟΣ — ΚΛΕΙΤΟΦΩΝ — ΙΩΝ — ΜΙΝΩΣ . . . . .2. — +ΘΕΑΓΗΣ — ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΙΟΥ — ΠΕΡΙ ΑΡΕΤΗΣ. Μετ. +Λιμπεροπούλου . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0.80 +ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ και ΟΡΟΙ. Μετάφρ. . . . . . . . . . . . . . .2. — + +Ολόκληρος ο Πλάτων εις 33 τόμους δεμένους . . . . . . 82.20 + +ΗΡΟΔΟΤΟΥ + +ΜΟΥΣΑΙ. Μετ. Α. Σκαλίδου, επιθεωρηθείσα υπό Ιωάννου Ζερβού. + Τόμος Α'. Κλειώ — Ευτέρπη . . . . . . . . . . . . . .3. — + Τόμος Β'. Θάλεια — Μελπομ. — Τερψ. . . . . . . . . .3. — + Τόμος Γ'. Ερατώ — Πολύμνια . . . . . . . . . . . . .3. — + Τόμος Δ'. Ουρανία — Καλλιόπη . . . . . . . . . . . 3. — + +Ολόκληρος ο Ηρόδοτος εις 4 τόμους δεμένους . . . . . 14. — + +ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ + +ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ. Μετάφρ. Αλ. Ραγκαβή. + Τόμ. Α'. Θησεύς — Ρωμύλος — Λυκούργος — Νουμάς . . .8.00 + + Τόμ. Β'. Σόλων — Ποπλικόλας — Θεμιστοκλής — Κάμιλλος — +Περικλής — Φάβιος Μάξιμος . . . . . . . . . . . . . . .5.00 + + Τόμ. Γ'. Αλκιβιάδης — Κοριολλανός — Τιμολέων — Αιμίλιος +Παύλος — Πελοπίδας — Μάρκελλος . . . . . . . . . . . . 8.00 + + Τόμ. Δ'. Αριστείδης — Μάρκος Κάτων — Φιλοποίμην — Φλαμινίνος +— Πύρρος — Μάριος . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8.00 + + Τόμ. Ε'. Λύσανδρος — Σύλλας — Κίμων — Λούκουλλος — Νικίας — +Κράσσος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.00 + + Τόμ. ΣΤ'. Σερτώριος — Ευμένης — Αγησίλαος — +Πομπήιος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.00 + + Τόμ. Ζ'. Αλέξανδρος — Ιούλιος Καίσαρ — Φωκίων — Κάτων +. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8.00 + + Τόμ. Η'. Άγις — Κλεομένης — Τ. Γράκχος, Γ. Γράκχος, +Δημοσθένης — Κικέρων . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.00 + + Τόμ. Θ'. Αρταξέρξης — Δημήτριος — Αντώνιος . . . . 8.00 + + Τόμ. Ι'. Δίων — Βρούτος — Άρατος — Γάλβας — Όθων . .8.00 + +Ολόκληρος ο Πλούταρχος εις 10 τόμ. δεμένους . . . . .35. — + +ΕΠΙΚΤΗΤΟΥ + +ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ. Μετάφρ. Α. . . . . . . . . . . . . . . . 0.80 + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ + +ΠΕΡΣΑΙ. Μετάφρασις Ιω. Ζερβού . . . . . . . . . . . . .1.50 +ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Μετάφρασις Ιω. Γρυπάρη . . . . . . . . . . .1.50 +ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. Μετάφρασις Ιω. Γρυπάρη . . . . . . . . . . .1.50 +ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Μετάφρασις Ιω. Γρυπάρη . . . . . . . . . . . 1.50 +ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ. Μετάφρ. Ιω. Ζερβού . . . . . . . . 1.50 +ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ. Μετάφρ. Ιω. Γρυπάρη . . . . . . . . . .1.50 +ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Μετάφρ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.50 + +Ολόκληρος ο Αισχύλος εις 7 τόμους δεμένους . . . . . 14. — + +ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ. Μετάφρ. Κ. Χρηστομάνου . . . . . . . . . . . 1.50 +ΤΡΑΧΙΝΙΑΙ. Μετάφρ. Α. Καμπάνη . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ. Μετάφρ. Α. Καμπάνη . . . . . . . . 1.50 +ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ. Μετάφρ. Ζαχ. Παπαντωνίου . . . . . . . . .1.50 +ΑΙΑΣ. Μετάφρ. Κ. Βάρναλη . . . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΗΛΕΚΤΡΑ. Μετάφρ. Μ. Αυγέρη . . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΕΠΙ ΚΟΛΩΝΩ. Μετάφρ. Η. Βουτιερίδου . . . . . .1.50 + +Ολόκληρος ο Σοφοκλής εις 7 τόμους δεμένους . . . . . 14. — + +ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ + +ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Η ΕΝ ΤΑΥΡΟΙΣ. Μετ. Ν. Κυπαρίσση . . . . . . 1.50 +ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ Ο ΣΤΕΦΑΝΗΦΟΡΟΣ. Μετ. Α. Τανάγρα . . . . . . .1.50 +ΦΟΙΝΙΣΣΑΙ. Μετάφρ. Ν. Ποριώτη . . . . . . . . . . . . .1.50 +ΑΛΚΗΣΤΙΣ. Μετάφρ. Γ. Τσοκοπούλου . . . . . . . . . . . 1.50 +ΒΑΚΧΑΙ. Μετάφρ. Κ. Βάρναλη . . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΜΗΔΕΙΑ. Μετάφρ. Α. Τανάγρα . . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Μετάφρ. Ν. Ποριώτη . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΚΥΚΛΩΨ. Μετάφρ. Γ. Τσοκοπούλου . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΙΩΝ. Μετ. Π. Δημητρακοπούλου . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ. Μετάφρ. Γ. Τσοκοπούλου. . . . . . . . . . . 1.50 +ΗΛΕΚΤΡΑ. Μετάφρ. Α. Τανάγρα. . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΗΡΑΚΛΗΣ ΜΑΙΝΟΜΕΝΟΣ. Μετ. Κ. Βάρναλη. . . . . . . . . . 1.50 +ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Η ΕΝ ΑΥΛΙΔΙ. Μετ. Ιω. Φραγκιά. . . . . . . . 1.50 +ΗΡΑΚΛΕΙΔΑΙ. Μετάφρ. Κ. Βάρναλη. . . . . . . . . . . . .1.50 +ΡΗΣΟΣ. Μετάφρασις Α. Καμπάνη. . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΕΛΕΝΗ. Μετάφρ. Α. Καμπάνη. . . . . . . . . . . . . . . 1.50 +ΟΡΕΣΤΗΣ. Μετάφρ. Ηλ. Βουτιερίδου. . . . . . . . . . . .1.50 +ΕΚΑΒΗ. Μετάφρ. Ν. Ποριώτη . . . . . . . . . . . . . . .1.50 +ΤΡΩΑΔΕΣ. Μετάφρ. Α. Καμπάνη. . . . . . . . . . . . . . 1.50 + +Ολόκληρος ο Ευριπίδης εις 19 τόμ. δεμένους . . . . . .38. — + +ΘΕΟΚΡΙΤΟΥ + +ΕΙΔΥΛΛΙΑ. Μετάφρ. Ιω. Πολέμη. . . . . . . . . . . . . .2. — +. . . +ΟΜΗΡΟΥ + +ΙΛΙΑΣ. Μετάφρασις έμμετρος Ιωάννου Ζερβού +Τόμος Α'. Ραψωδία Α-Ζ . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 +Τόμος Γ'. Ραψωδία Ν-Σ . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 +Τόμος Β'. Ραψωδία Η-Μ . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 +Τόμος Δ'. Ραψωδία Τ-Ω . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 + +ΟΔΥΣΣΕΙΑ. Μετάφρασις έμμετρος Ιακώβου Πολυλά. +Τόμος Α'. Ραψωδία Α-Ζ . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 +Τόμος Β'. Ραψωδία Η-Μ . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 +Τόμος Γ'. Ραψωδία Ν-Σ . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 +Τόμος Δ'. Ραψωδία Τ-Ω . . . . . . . . . . . . . . . . .1.50 + +Ολόκληρος ο Όμηρος εις 8 τόμ. δεμένους . . . . . . . .10. — + + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Prometheus Bound, by Aeschylus + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PROMETHEUS BOUND *** + +***** This file should be named 39251-0.txt or 39251-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/3/9/2/5/39251/ + +Produced by Sophia Canoni + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |