diff options
Diffstat (limited to '38240-h/vol1/e14.htm')
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol1/e14.htm | 1978 |
1 files changed, 0 insertions, 1978 deletions
diff --git a/38240-h/vol1/e14.htm b/38240-h/vol1/e14.htm deleted file mode 100644 index 26fd9d4..0000000 --- a/38240-h/vol1/e14.htm +++ /dev/null @@ -1,1978 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 1, No. 14 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -h4 {text-align: center;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - span.i6 {display: block; margin-left: 3em;} - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est1-index">Back to Vol. I index.</a></p> -<div id="est1-14-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:15%;">Vol. I. No. 14.</p> - -<p style="float:right;width:15%;"><i>Decembro, 1904.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p style="font-size:80%;">Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE, 67, Kensington Gardens Square, W.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 14, Norfolk Street, Strand, London, W.C.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-2" class="left border"> -<h4>CONTENTS.</h4> - -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - - -<tr><td><a href="#est1-14-12" class="sc">Editor’s Notes</a></td><td class="numb">209</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-13" class="sc">Welsh Sketch</a> VII. (E.W.)</td><td class="numb">210</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-14" class="sc">Instinct or Intelligence</a> (Dr. Gambier)</td><td class="numb">211</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-15" class="sc">Xmas Pudding</a> (Jem Ross Archibald)</td><td class="numb">212</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-16" class="sc">Origin of European Languages</a> (George J. Henderson)</td><td class="numb">213</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-17" class="sc">The Crane and the Simpleton</a> (Guy H. Naylor)</td><td class="numb">214</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-18" class="sc">Letter from Geneva</a> (Edouard Bernard)</td><td class="numb">215</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-20" class="sc">Club Report</a></td><td class="numb">216</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-21" class="sc">A Venetian Affair</a> (D. H. Lambert, B.A.)</td><td class="numb">219</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-22" class="sc">The Treasure in the Forest</a> (H. G. Wells), translated by Martyn -Westcott</td><td class="numb">220</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-23" class="sc">My Lord the Baby</a> (Edward Metcalfe, M.A.)</td><td class="numb">222</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-24" class="sc">To Smokers</a> (Ben Elmy)</td><td class="numb">222</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-25" class="sc">Flyfishbirdratcatdog!</a> (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">222</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-14-26" class="sc">The Call of Nature</a> (G. C. Law)</td><td class="numb">223</td></tr> - -<tr><td><a href="../38240-h.htm#est1-index" class="sc">Index to ‘The Esperantist’</a> (Vol. I.)</td><td class="numb">224</td></tr> - -<tr><td><a href="../38240-h.htm#est1-tp" class="sc">Title Page To ‘The Esperantist’</a> -(Vol. I.)</td><td class="numb">Frontispiece</td></tr> -</table></div> - - -<div id="est1-14-3" class="sec-list right border"> -<p>For Local Information apply to the Hon. Secs. of the following -Official Societies:—</p> - -<ul> -<li>Acton—Sro. E. J. GANT, Ivy Dene, Cumberland Road, Hanwell, W.</li> - -<li>Barrow-in-Furness—Sro. JOHN THOMPSON, 52, Blake Street.</li> - -<li>Battersea—Sro. A. E. LEE, 2, Cupar Road, Battersea.</li> - -<li>Brighton—Miss OXENFORD, 16, Upper Westbourne Villas, Hove.</li> - -<li>Brixton—Sro. E. W. EAGLE, 21, Kellett Road, Brixton.</li> - -<li>Corbridge-on-Tyne—FRAŬLINO BICKELL, Springfield.</li> - -<li>Dover—Sro. H. R. GEDDES, Northumberland House.</li> - -<li>Dundee—Sro. J. DUCHENE, 3, Seagate.</li> - -<li>Edinburgh—Miss TWEEDIE, M.A., 2, Spence Street.</li> - -<li>Forest Gate—Sro. G. C. H. CARTER, 107, Ham Park Road.</li> - -<li>Glasgow—Sro. J. H. WALLACE, 3, Hampden Terrace, Mount Florida.</li> - -<li>Huddersfield—Sro. G. H. TAYLOR, 9, Norman Road, Birkby.</li> - -<li>Ilford—Sro. W. A. JEFFERY, 42, Park Road, Ilford, E.</li> - -<li>Keighley—H. W. D. HAMILTON, 15, Nashville Terrace, Fell Lane.</li> - -<li>Leeds—Sro. J. E. WYMS, Achonry House, 3, Mexbro Avenue, Chapeltown Road.</li> - -<li>Leicester—Sro. MUGGLESTONE, 61, Bonsall Street.</li> - -<li>Liverpool—Sro. R. E. ISSOTT, 5, Gresham Street, Edge Lane.</li> - -<li>London—Miss LAWRENCE, 41, Outer Temple, W.C.</li> - -<li>Newcastle—Sro. J. MILLS, 129, Clara Street, Benwell.</li> - -<li>Portsmouth—Dr. GREENWOOD, 182, Queen’s Road.</li> - -<li>Plymouth—Dro. GRINDLEY, 23, Gifford Place.</li> - -<li>St. Andrews—Sro. J. T. RAXTON, 133, South St., St. Andrews.</li> - -<li>Settle—Sro. C. GRAHAM, Goldelands.</li> - -<li>Tynemouth—Sro. ALAN F. DAVIDSON, 26, Park Crescent, N. Shields.</li> - -<li>Warrington—Sro. W. H. WOODCOCK, Holly Bank, Letchford.</li> - -<li>West London—Sro. S. MAITLAND, 22, Maclise Road, Kensington W.</li> -</ul> -</div> - -<div id="est1-14-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est1-14-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti <b>bonajn vinojn</b>, kaj sin turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadoan en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - - -<div id="est1-14-6" class="reklamo left center"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. -And it is read by ‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of -the Best Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow -with intelligent interest the great movements of Contemporary -History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-7" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> - -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">R. A. Croston</span>, 33, Dryden Road, Liverpool. Korespondados kun -alilandanoj per p-k. aŭ leteroj. Ĉiam respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">F. Francis</span>, 46, Eridge Road, Tunbridge Wells, Kent. -Interŝanĝos i. p-k. kun ĉiulandanoj.</li> - -<li>Captain <span class="sc">H. E. Jacob</span>, Aden, Arabia. Dez. kor. kun diverslandanoj sed -precipe kun la junuloj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Henry C. King</span>, The Wharf, Barbados, B.W.I. Kun alilandanoj pri -ĉiuj aferoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">G. Mercer Hollis</span>, 47, Dartmouth Park Hill, London, N.W Koresp. -kun alilandoj per i. p-k. Ĉiam respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Sidney Nicholl</span>, 9, Throgmorton Avenue, London, E.C. Interŝ. -ilus. p-k. kun gealilandanoj.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas ses pencoj (70c. poŝtmarke).</p> -</div> - - -<div id="est1-14-8" class="reklamo left"> -<p style="font-size:150%"><b>CHRISTMAS POSTCARDS.</b></p> - -<p style="font-size:110%" class="sc">Wholly in Esperanto.</p> - -<p style="font-size:120%;margin-left:10%;margin-bottom:0em;font-weight:bold;">Per Packet of Twelve, <span style="font-size:110%">7d.</span></p> -<p style="font-weight:bold;margin-left:15%;margin-top:0em;">POST FREE.</p> - -<p>This Postcard has been specially designed for the B.E.A. and contains -appropriate greeting to Esperantists throughout the world. Published -by the British Esperanto Association, 14, Norfolk Street, London, -W.C.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-9" class="reklamo right"> -<p style="font-size:110%;font-weight:bold;">THE LONDON ...</p> - -<p style="font-size:200%">School of Esperanto.</p> - -<p style="font-weight:bold;margin-left:15%;">CLASSES AND POSTAL TUITION.</p> - -<p>For Prospectus apply to—</p> - -<p>THE SECRETARY, 93, Chancery Lane, London, W.C.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-10" class="banner border center"> -<p class="pagenum">209</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST.</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;padding-left:5%;font-size:80%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;padding-right:5%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London, W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>MALTA.—A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj -laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, -Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - -<p style="float:left;width:20%;padding-left:2em;">Vol. 1., No. 14.</p> - -<p style="float:right;width:20%;font-size:80%;text-align:left;">Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later Issues - 4d. each, net.</p> - -<p>DECEMBRO, 1904.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-11" class="note" lang="eo"> -<p class="sc">Al la Redaktoroj de Ĉiuj Esperantaj Gazetoj.—Karaj Kolegoj,</p> - -<p>Ni ĉiuj klopodas pro la disvastiĝo de nia kara lingvo, kaj ni ĉiuj -devos uzi tiujn ilojn, kiuj plej interesos niajn Legantojn. Kun -granda plezuro mi vidas, ke ĉiuj la Esperantaj Gazetoj fariĝas pli -kaj pli interesaj kaj vidindaj, kaj montras nepran pruvon de nia -progreso.</p> - -<p>Mi tamen tre surprize vidas, ke diversaj el la Esperantaj Gazetoj -enpresis verkojn, eltiritajn el <span class="sc">The Esperantist</span>, sen la necesa -permeso aŭ anonco.</p> - -<p>Kvankam oni ĝenerale tre kontente permesos la uzon aŭ tradukon de -multaj artikoloj el tiu ĉi Gazeto, la aŭtoroj esperas, ke oni ne -plu represigos ilin, sen antaŭa permeso.</p> - -<p>Kun alta estimo, ĉiuj bondeziroj, kaj internaciaj salutoj, mi estas -fidele via,—<span class="sc">La Redaktoro</span>.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-12" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> -<p>Sendube legantoj vidis, ke la lastaj numeroj de <span class="sc">The Esperantist</span> ne -enhavis multajn dulingvjan artikolojn. La Redaktoro ricevis leterojn -plendantaj kaj gratulantaj pro la sama forigo.</p> - -<p>Se multaj legantoj anoncos ke ili ŝatas la dulingvajn artikolojn, -kaj trovas ke ili helpas je la akiro de la lingvo, ĉiuj numeroj -enhavos kelkajn dulingvajn paĝojn.</p> - -<p>Dum la monato ni ricevis:—</p> - -<p>"Rakontoj pri Feinoj," de Charles Perrault, tradukitaj de S<sup>ino.</sup> -Sarpy (84 pp., 1 franko).</p> - -<p>"La Evolucio de la Lingvo Internacia," en la Bulgara lingvo, de Jonko -Davidov (51 pp., 50 centimoj).</p> - -<p>"Esperanta Versfarado," de J. Parisot and T. Cart (15 pp., 30 -centimoj).</p> - -<p>"Het Wetenschappelijk Vraagstuk eener Kunstmatige Taal," de E. -Collardeau, tradukita Holande de J. Neerdaels (26 pp.); kaj diversajn -bonepresitajn broŝurojn de Haŭptmann Borel, 95, Prinzenstrasse, -Berlin, N.W. (en la Germana lingvo).</p> - -<p>S<sup>ro.</sup> Lyndridge, la verkisto de la <i>Ekzercoj de Stenografia -Esperanto</i>, anoncitaj sur nia kovrilo, deziras anonci ke li -rondirigas inter siaj korespondantoj kajeron de <span class="sc">The Esperantist</span> -verkita stenografie.</p> - -<p>Bedaŭrindege, la eldoniĝo de "La Ventego" ankoraŭ prokrastiĝas. -La belarta eldono aperos frue Decembre, kosto 3 frankoj, sed mendoj -je la abonprezo de 2 fr. 50 akceptiĝos <i>ĝis Decembro</i> 5<sup>a</sup>.</p> -</div> - - -<div class="right"> -<p>Doubtless readers have seen that the last numbers of <span class="sc">The -Esperantist</span> have not contained many bilingual articles. The Editor -has received letters complaining and congratulatory of the same -disuse. If many readers will send notice that they appreciate the -bilingual articles, and find that they help in mastering the -language, all issues will contain some bilingual pages.</p> - -<p>During the month we have received:—</p> - -<p>"Fairy Tales," by Charles Perrault, translated by S<sup>ino.</sup> Sarpy (84 -pp., 10d.).</p> - -<p>"The Evolution of the International Language," in Bulgarian, by Jonko -Davidov (51 pp., 6d.).</p> - -<p>"Esperantic Versification," by J. Parisot and Th. Cart (15 pp., 4d.).</p> - -<p>"The Question of an Artificial Language," by E. Collardeau, -translated into Dutch by J. Neerdaels (26 pp.); and sundry -well-printed brochures from Captain Borel, 95, Prinzenstrasse, -Berlin, N.W. (in German).</p> - -<p>Mr. Lyndridge, the author of the <i>Exercises in Stenographic -Esperanto</i>, advertised on the cover, wishes to announce that he sends -round among his correspondents a copy of <span class="sc">The Esperantist</span> in -shorthand.</p> - -<p>Unfortunately, the publication of "La Ventego" is still delayed. The -art edition will appear early in December, price 2s. 6d., but orders -at subscription price of 2s. will be accepted <i>till December 5th</i>.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est1-14-13" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">210</p> -<h3>KIMRA SKIZETO VII.</h3> - -<p class="center">Malnova Ferakonto. Esperantigita de E. W.</p> - - -<p>Unu fojon, antaŭ longege, loĝis en bela trankvila valeto viro -nomita Johano, kaj sia edzino Mario. Ili estis nejunaj kaj solaj. -Antaŭe ili havis du infanojn, kvarjaran knabeton kaj dolĉan dujaran -filineton, sed ili ambaŭ mortis. La gepatroj ofte ploregis ilin, -kvankam ili estas bonaj Kristanoj, kaj neniam volis murmuri kontraŭ -Dio.</p> - -<p>Ili laboris senĉese kaj saĝe, tiel ke ilia dometo, ĝardeno kaj -kampo estis modeloj da pureco kaj beleco. Iliaj bestoj estis grasaj -kaj bonezorgataj.</p> - -<p>La geedzoj estis amataj de la najbaroj, por kiuj ili faris ĉian -eblan servon. Sed la edzino malsaniĝis; ŝi ne volis konfesi sian -suferon, ĉar ŝi timis tro malĝojigi sian fidelan Johanon.</p> - -<p>Li vidis nenion, ĉar ŝi adoris lin tiel, ke ŝiaj vangoj ĉiam -ruĝiĝis kaj ŝiaj okuloj briliĝis kiel helaj steloj, kiam ajn li -rigardis ŝin. Li ja nenion vidis; sed multaj amikoj vidis kaj kore -simpatiis kun la kompatindaj geedzoj.</p> - -<p>Tiuj ĉi helpemaj estaĵoj, la feoj, loĝas en proksima arbaro, kaj -nokte dancadas sur la kampoj. Ili ja meritas la nomon donadatan al -sia raso de la Kimraj kamparanoj. Ili vere estas "la bonaj etuloj"; -ili amas la diligenton kaj la purecon, kaj ili amegas la honestecon, -la veramecon, kaj la bonkorecon.</p> - -<p>Ankaŭ ili estas dankemaj; kaj nesciante Johano kaj Mario estis -farintaj multajn bonajn servojn je ili.</p> - -<p>Tial okazis, ke, unu matenon, kiam Mario, pala kaj laca eliris por -melki la bovinojn, ŝi trovis ilin jam manĝantajn la freŝan -furaĝon.</p> - -<p>Enirante en la laktejon, ŝi vidis, ke tuta ŝia matena laboro estis -bone farita. Multaj funtoj da bela flava butero staris sur grandaj -pladoj, la buter-lakto estis en barelo, preta por ke Johano donu ĝin -al la porkoj manĝaĵe, la nova lakto jam estis kribrita kaj verŝita -en purajn vazojn; ankaŭ ĉiuj aliaj ujoj estis brogitaj. Enfine ŝi -nenion havis fari, krom hejti la supon kaj panetojn por matenmanĝo. -Tial ŝi ripozis sin kaj pensis pri Johano. Ŝi kredis, ke li -estis farinta tutan ŝian laboron. Ŝi ĝuis tiun ĉi provon de lia -konstanta amo kaj lin dankis en sia koro. Sed poste ŝi timis, ke -li devis scii ŝian suferon, kaj ŝi tre malĝojis. Tamen, kiam li -revenis hejmen, koloro kaj brilo ŝanĝis ŝian vizaĝon tiel, ke li -ne vidis ian signon de malsaneco.</p> - -<p>Ŝi deziris danki pro lia helpo, sed ŝi timis paroli, ĉar ŝi estis -ankoraŭ tro kortuŝata, kaj, plorante, ŝi lin ĉagrenigus. Ŝi -faris do siajn hejmajn aferojn kun amplena koro kaj silenta dankemo. -Morgaŭe, denove trovinte sian tutan eksterdoman laboron bonege -efektivatan, ŝi ekpetis al Johano ke li ne tiel lacigu sin pro ŝi. -Ili ambaŭ miregis, kaj, post longa interparolado pri la afero, ili -kredis, ke iliaj nevideblaj bonfaristoj devis esti "la bonaj etuloj." -Por samtempe certigi sin kaj montri sian kontentegon, ili metis, apud -la ŝtuparo, grandan pecon de la plej bona blanka pano kune kun -freŝa butero kaj vazo plena da ĵusmelkita lakto. Morgaŭe, la -regalo ne tie troviĝis; la geedzoj do sciis ke la feoj ja servos -ilin, tial ili laŭdis Dion pro tiu ĉi favoro, kaj ili amis Liajn -bonajn Estaĵetojn.</p> - -<p>Vintriĝis, Mario pli malsaniĝis. Ŝia tuta laboro ĉiam estis -farata de la feoj, kiuj ankaŭ helpis Johanon. Ili ja plezure estus -farintaj ĉiom, kiom li bezonis, sed ili estis saĝaj, kaj sciis, ke -li pli suferus, neokupate. Ĉiu nokte, ili ĝuis sian simplan -ragalon.</p> - -<p>Enfine, la morto disigis, dum kelka tempo, la du amantojn. La tombo -de Mario superploradiĝis de Johano, beletiĝis de la Gefeoj. Nenie -kreskis pli verde la herbo; nenie floris pli brile la floroj, nenia -difektiga insekto povis proksimiĝi al la sankta loko!</p> - -<p>La feoj servadis ankaŭ la vidvon, kies domo, ĝardeno kaj kampoj -fierigis la paroĥanojn. Oni estus kredinta, ke li havis multajn -laboristojn, kaj oni enviis lin. Li tamen tre malĝojis.</p> - -<p>Pli ol unu virino volis konsoli lin, kaj fariĝi la mastrino de tiel -bela bieneto.</p> - -<p>La plej ruza el liaj amikinoj lin kaptis, kaj edzigis. Ŝi estis -junulino tiel obstina kiel egoista, kiu nek ŝatis liajn virtojn, nek -bedaŭris lian melankolion, sed kiu antaŭvidis por si vivon facilan -kaj ĝojon, vidviniĝinte. Ŝia unu deziro estis amasigi monon. -Baldaŭ ŝi komencis malplezure meti la kutiman porcion por la feoj. -"Kial ili devos ricevi pli bonan nutraĵon ol aliaj farmlaboristoj?" -ŝi demandis. "Ĉar ili amegis Marion kaj laboras senpage," respondis -Johano; "ankaŭ ili estas la plejmulton donintaj al mi el miaj -amikoj."</p> - -<p>De tiu ĉi tago li mem lasis la noktan regaleton. Post kelkaj -monatoj, li bezonis forlasi sian hejmon dum tri semajnoj, sed li ne -foriris sen peteginte sian edzinon, ke ŝi neniam forgesu siajn -helpemajn amiketojn, kiuj certe meritis ĉian dankesprimon eblan. Ŝi -ja promesis ilin memori, sed ŝi ne diris tion, kion ŝi intencis -doni al ili.</p> - -<p>Tiel okazis ke, unu nokton, kiam la bonaj <span class="pagenum">211</span> etuloj estis farintaj la -tutan laboron, ili nur trovis pecojn da nigra ŝima pano kaj kelkajn -la malbonodorajn sekigitajn harengojn. Treega estis ilia kolero! -Ekkriante, ili kuregis en la ĉambron de la avarulino, pinĉis ŝin -de kapo al piedoj ĝis iliaj viglaj fingretoj estis lacaj kaj ŝi -preskaŭ svenis. Pinĉante, ili senĉese kantis versojn:</p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0"><i>Nigra pano kaj hareng’ odoras</i></span> -<span class="i2"><i>Viaj dikaj flankoj ja doloras.</i></span></div> -</div> -<p>Tiam, kun grandega peno, ili elpuŝis ŝin el ŝia lito, kaj trenis -ŝin malsupren, gaje ekridante kiam, falante de unu ŝtupo sur alian, -ŝia kapo ricevis baton.</p> - -<p>Enfine, ili forlasis ŝin, duone senvivan, apud la pordo, kaj -malaperis. De tiu tempo la malfeliĉulino devis ĉion fari kaj ankaŭ -toleri la koleron de Johano, de kiu ŝi ne povis kaŝi la kaŭzon de -la forkuro de liaj multjaraj helpantetoj.</p> - -<p>Ŝia vivo estis senĝoja, tamen trankvila, ĝis Johano mortis. -Apenaŭ li enteriĝis, kiam ŝiaj turmentantoj revenis. Nokte ili -melkis la bovinojn kaj forpelis ilin kun la bovojn, bovidojn kaj -porkojn sur la kampojn de la najbaroj. Ili ŝtelis ĉiujn ovojn de -kokino, anasino, anserino kaj kolombino. En la dometo povis neniu -ĝui noktan ripozon. Bruoj, batoj, pinĉoj, neebligis dormon. Nek -sciulo nek pastro povis forpeli la ofenditajn kaj malicajn feojn. Pro -tio, post mallonga tempo kaj multe da ĉagrenoj, la vidvino forlasis -senespere sian domon kaj belan bieneton, kaj vivis malriĉa kaj -malestimata inter fremduloj.</p> - -<p>Kontraŭ ŝi estis la bonaj etuloj tro kruelaj, sed oni devas memori, -ke tiuj ĉi strangaj estaĵoj ne estas Kristanoj baptitaj. Kredeble -ili neniam estis aŭdintaj la ordonon: "<i>Faru bonon kontraŭ tiuj, -kiuj kontraŭ vi malbonon faras</i>." Ili nur komprenis la leĝon: -"<i>Kontraŭ bonuloj bone agu</i>"; kaj mi kredas, ke ili honeste obeis -tiun leĝon.</p> - -<p>Certe mi neniam aŭdis nek legis pri feo aŭ feino nedanka!</p> -</div> - - -<div id="est1-14-14" class="article" lang="eo"> -<h3>INSTINKTO AŬ INTELIGENTECO.</h3> - -<p class="center">Vera rakonto de D<sup>ro.</sup> M. P. Gambier (O. W.)</p> - - -<p>Karaj gelegantoj, mi rakontis al vi la lastan fojon, historion pri -porkino, kiu sciis kalkuli siajn idojn. Hodiaŭ mi parolos al vi pri -alia besto.</p> - -<p>Unu el miaj amikoj, pasia ĉasisto, havis hundinon bonan, belan kaj -tre fidelan. Ian tagon la hundino, kiu estis graveda, de malproksime -sekvis sian mastron, kiu ne volis kunkonduki ĝin por ĉasi. Kiam ĝi -estis sufiĉe malproksime de loĝejo, ĝi montriĝis al sia mastro, -kiu estis tre malkontenta ĝin ekvidante. Li ne volis reveni hejmen -kaj daŭrigis sian vojiron ĝis sia kampara domo; proksime de tiu -domo estas arbareto.</p> - -<p>Kiam li alvenis al la domo, li ne vidis plu sian hundinon, li ĝin -alvokis voĉe kaj fajfe por ke ĝi revenu, sed senutile; la hundino -ne revenis.</p> - -<p>Kiam eknoktiĝis, mia amiko revenis hejmen. Tie li informiĝis pri -sia hundino; sed ĝi ne estis reveninta. Kiam estis la horo por -kuŝiĝi, li aliris al la ĉevalejo, kie ordinare kuŝas la hundino, -ĝi ne estis ankoraŭ reveninta. Tiam oni lasis la pordon de la korto -malfermita, por ke, se la hundino revenu nokte, ĝi povu aliri sian -kuŝejon.</p> - -<p>Mia amiko, tre maltrankvila pri sia hundino, matenfrue leviĝis, kaj -tuj aliris la ĉevalejon kie li vidis la hundinon kun <i>sep</i> hundidoj. -Li tre miris, kaj tute nesciis kio estis okazinta.</p> - -<p>Sed la mistero estis post nelonge klarigita: oni estis vidinta la -hundinon sur la vojo al Loudun kun unu hundido en la buŝo. Tiu kiu -estis ĝin vidinta miris, kaj li ĝin spionis. Li rimarkis, ke la -hundino rapidas al Loudun, kaj ĉar li konis la beston, li aliris al -la kampara domo de mia amiko. Post nelonge li vidis la hundinon, kiu -rapide revenas; li vidis ke ĝi eniras la arbareton, kaj poste, li -vidis la hundinon, kiu forkuras al Loudun kun ankoraŭ unu hundido en -la buŝo.</p> - -<p>La kamparano tiam eniris la arbareton kaj esploris ĝin. Li fine -eltrovis la lokon kie estas la hundidoj. Li kaŝiĝis kaj atendis. -Post nelonge la hundino revenas kaj prenas unu el siaj idoj. Ĝi -revenadis ĝis ĉiuj forportiĝis.</p> - -<p>La kamparano aliris Loudun’on kaj rakontis la aferon al mia amiko, -kiu decidis, pro la sindonemo de la patrino, ke li ne mortigus eĉ -unu idon.</p> - -<p>La loko kie la hundino estis naskinta siajn idojn estis je kvar -kilometroj (du kaj duono mejloj) de Loudun, vojaĝo je ok kilometroj -(5 m.) estis do necesa por ĉiu hundido.</p> - -<p>La hundino faris do, en unu nokto, 56 kilometrojn (35 m.).</p> - -<p>Tiu besto sciis do ke ĝi havis sep idojn, kaj ĝi lasis neniun el -ili.</p> - -<p><i>Ĉu estas eble ne admiri tiun patrinan sindonemon kiam oni vidas -virinojn, kiuj mortigas siajn infanojn!</i></p> -</div> - - -<div id="est1-14-15" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">212</p> -<h3>KRISTNASKA PUDINGO.</h3> - -<p class="center">Jem Ross Archibald.</p> - - -<blockquote><p>[Dum miaj Esperantaj vojaĝoj, mi kun granda miro eltrovis, ke oni -tute nenion konis pri tiuj mirindaj pudingoj kaj kukaĵoj, kiuj tiel -prave fierigas ĉiujn Britajn korojn. Eĉ la necesega <i>Buno</i> mankis, -kaj mi devis sendi specimenojn al Franca kolego, por ke ili allogu -lin viziti, kiel eble plej baldaŭ, tiun ĉi belan insulon.</p> - -<p>Kiam do Legantino afable proponis sendi recepton por la faro de -Kristnaskaj Pudingoj, mi kontentege akceptis la bonvenan proponon, -sciante ke ne nur la inaj legantoj, sed ke ĉiuj kontente gustumos, -eĉ nur spirite eble, niajn naciajn manĝaĵojn.—<i>La Redaktoro</i>].</p></blockquote> - -<table> -<tr><th>Fluidaĵo.</th><th>Utila Tabelo.</th><th>Sekaĵo.</th></tr> -<tr><td>2 Teokuleroj</td><td>= 1 Pudingokulero</td><td>= 1 unco (oz.) da Butero.</td></tr> -<tr><td>2 Pudingokuleroj</td><td>= 1 Supokulero</td><td>= 1 unco (oz.) da Sekaĵo.</td></tr> -<tr><td>6 Supokuleroj</td><td>= 1 Teotaseto </td><td>= 4 uncoj (¼ funto) da Faruno.</td></tr> -<tr><td>2 Teotasetoj</td><td>= Duonpajnto, aŭ 1 matenmanĝotaso</td><td>= 8 uncoj (½ lb.) da Faruno.</td></tr> -</table> -<p>N.B.—1 pajnto = ĉirkaŭ ½ litro; 1 lb. = 1 funto (½ kilo); -1 oz. = 1 unco (30 gramoj).</p> - -<p>Farigu la pudingon kelkajn semajnojn antaŭ Kristnasko.</p> - -<p>Prenu grandan poton kun bolanta akvo, ankaŭ du buteritajn pelvojn, -du pecetojn da buterita papero, kaj du pecetojn da kalikoto kaj -ŝnureto.</p> - -<p><i>Materialo.</i>—</p> - -<ul> -<li>1 lb. Riboj (purigu ilin lavante).</li> - -<li>½ lb. Miksita Kandita ŝelo (Dishaketu).</li> - -<li>1½ lb. da raspita pano.</li> - -<li>½ lb. da Faruno (Sekigu kaj kribru ĝin kun tri teokuleroj da kuirpudro).</li> - -<li>1 lb. da Bovaĵsebo dishakita.</li> - -<li>½ lb. da kribrata sukero.</li> - -<li>½ lb. da Siropo.</li> - -<li>Ankaŭ teokuleroj da miksitaj spicoj, kiel sekve—</li> - -<li>4 da pudrita zingibro.</li> - -<li>1 da pudritaj kariofiloj.</li> - -<li>1 da raspita muskato.</li> - -<li>Malgranda vinglaso da brando.</li> - -<li>1 grandega teotaso da lakto.</li> - -<li>Ses ovoj (batu la ovflavojn ĝis malpezaj, kaj la ovblanko ĝis iom -rigida ŝaŭmo).</li> -</ul> -<p><i>Metodo.</i>—Kunmiksu trae la sekajn materialojn, poste aldonu siropon, -brandon, ovojn kaj kelkajn salerojn (laŭgusto). Agitu rapide per -ligna movilo; tiam per kulerego metu la miksaĵon en la buteritajn -pelvojn, kaj atentu, ke ili estu tute plenegaj. Kovru ilin unue per -la buteritaj paperoj, kaj pecetoj da kalikoto. Tiam zorge ligu ilin -ĉirkaŭ la supro per ŝnureto.</p> - -<p>Tuj kiam la akvo bolas en la grandega poto, subakvigu la pelvojn kaj -atentu, ke la akvo efektive boladu ses horojn en la unua tago. (La -poto devas ĉiam esti akvoplena). Tiam ellevigu la pelvojn el la -akvo. Kiam la pudingo estas manĝota, resubakvigu ĝin (kompreneble -ankoraŭ en la pelvo!) en bolantan akvon kaj reboligu ĝin du horojn -(J. R. A.).</p> - -<hr class="short" /> - -<p>[Mi nun aldonos kelkajn sciigojn pri la fabloscienco pri tiu ĉi -glora pudingo.</p> - -<p>(i.). Neniam manĝu la novefaritan pudingon antaŭ Kristnasko. Alie -estos certe la morto okazos en la familio. Ne estas necese, ke tiu, -kiu manĝis mortu, sed eble estu nur parenco, kiu aniĝos de la -Plimulto. Sed ĉu ĉiu homo ne estas ĉies parenco?</p> - -<p>(ii.). Kiu trovos grajnon inter la miksaĵo ne devas sciigi la -trovon, alie la pudingfarinto estos tre malkontenta.</p> - -<p>(iii.). Bona pudingo estas simila al bona vino; monato post monato -ĝi pliboniĝos. Sed oni devas atenti, ke la musoj ne konstruu en ĝi -siajn nestojn. Ili ja ŝatas tian oportunan kuŝejon!</p> - -<p>(iv.). Tiu, kies stomako ne estas sufiĉe forta, eble malŝatos la -kanditan ŝelon. Sed aliaj tre ĝuas la interesegajn sonĝojn, kiuj -ofte postvenas tro da tiu ĉi manĝaĵo. Sed oni povos prave demandi: -"Ĉu estas eble havi tro da tia pudingo!"</p> - -<p>(v.). Tiuj, kiuj pliamas vidon ol bonguston, flamigas la pudingon -kiam ĝi estas enportota en la manĝoĉambron. La lumoj estas -estingataj, oni surverŝas ĝin iom da brando, kaj ekbruligas ĝin -per alumeto. Post tiu ĉi ago, la gusto estas precipe malbona se, -kiel ofte okazas, multaj migdaloj estas ŝovitaj en la pudingan -haŭton.</p> - -<p>(vi.). Je specialaj festoj, precipe kiam multaj junuloj ĉeestas, -estas kutime enmeti en la pudingon diversajn arĝentaĵojn. Ekzemple, -tiu kiu trovas monereton estos bonŝanca dum la venonta jaro. Sed se -la trovinto malfeliĉe disrompis al si denton <span class="pagenum">213</span> ĉe ĝia trovo, oni -supozas, ke la bonŝanco duobliĝos. Tiu kiu trovas fingringon aŭ -butonon edziĝos neniam, sed, kontraŭe, la trovanto de fingroringo -edziĝos pli frue ol la aliaj.</p> - -<p>(vii.). Ĉiuj Bonaj Britoj metas sur la manĝotan -pudingon belan beroplenan etan branĉeton de -ilekso. Ankaŭ la nacia standardo estas ofte tie -fiksata. Estas ja nacia pudingo!</p> - -<p>(viii.). Se membro el la familio okaze forestas -alilande, estas la kutimo sendi al li unu el la familiaj -pudingoj. Tiu ĉi kutimo kredeble tre plaĉas Lian -Moŝton la Poŝtestron, ĉar la deviga poŝtpago estas -sufiĉe granda.</p> - -<p>(ix.). Mi finas tiujn ĉi sensensaĵojn per saĝa konsilo:—</p> - -<p>Manĝu Kristnaskan Pudingon ĉiam kaj ĉie. Kaj, kiam vi havos la -okazon, sekvu la ekzemplon de la fama Dickens’ a knabo "Oliver -Twist," kaj "petu pli" da ĝi!</p> - -<p>Mi ja scias, ke tiu ĉi pudinga temo estas multe pli riska ol -diversaj Religiaj aŭ Politikaj aferoj. Ĉiuj dommastrinoj estas tre -fieraj pli siaj propraj puding-receptoj, kaj, kompreneble, plaĉus al -multaj Legantinoj kontraŭbatali la nomitajn proporciojn, se nur ili -povus tion fari, sen malkaŝi siajn "specialajn sekretojn."—<i>La -Redaktoro.</i>].</p> -</div> - - -<div id="est1-14-16" class="article" lang="eo"> -<h3>LA NASKLANDO DE EŬROPAJ LINGVOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de George Henderson.</p> - - -<p>La artikolo en la Novembra numero de la <i>Esperanta Gazeto</i> pri -"Kranioj" kondukas miajn pensojn al la temo de la Historio de la -Rasoj kaj Lingvoj de Eŭropo.</p> - -<p>Estas iom stranga koincido, ke la patrujo de Doktoro Zamenhof -estas la nasklando ne nur de la plej nova inter Eŭropaj -lingvoj—Esperanto—sed ankaŭ de la plej antikva, originala, praa -lingvo el kiu ĉiu hodiaŭa lingvo de Eŭropo (krom la Baska, la -Hungara, la Fina kaj la Turka) estas deveninta.</p> - -<p>La plej novaj esploroj pri la rilatoj de la diversaj rasoj kaj -lingvoj de Eŭropo kondukas al la konkludo, ke la deveno de la -antikva fontalingvo (diverse nomita <i>Ursprache</i>, "<i>Arja -Hindo-Germana, Hindo-Eŭropa</i>") estas produktita per la alprenado kaj -aliformigado de ia Fina-Ugria dialekto per la ne-Aziaj rasoj de -Eŭropo, antaŭ kelkaj jarmiloj.</p> - -<p>En la antaŭhistoria periodo, antaŭ la deveno de la estantaj lingvoj -de Eŭropo, estis en Eŭropo kvar tute malsimilaj rasoj kaj multaj -gradoj de miksaĵo inter tiuj ĉi kvar rasoj.</p> - -<p>(<i>a</i>). La granda blonda, long-kapa raso de la nordo, diverse nomita -<i>Norda</i>, <i>Skandinava</i>, <i>Teŭtona</i>, <i>Germana</i>, and <i>Eŭropa</i>.</p> - -<p>(<i>b</i>). La malgranda blonda larĝkapa Fin-Ugria -raso de Norda Rusujo.</p> - -<p>(<i>c</i>). La malgranda bruna rondkapa raso de centra Eŭropo, -etendiĝanta de suda Rusujo, tra la Alpujo ĝis la Pireneaj montoj.</p> - -<p>(<i>d</i>). La malgranda bruna long-kapa raso de Hispanujo, suda Italujo, -kaj la Medeteraneaj insuloj.</p> - -<p>Tiuj ĉi kvar rasoj, antaŭ ol ili kontaktiĝis kune, parolis tute -malsimilajn lingvojn.</p> - -<p>Sed la tempo alvenis kiam, pro la miksiĝo de la rasoj, novaj -dialektoj deveniĝis, kaj de unu el tiuj ĉi dialektoj naskiĝis la -fonta-lingvo de ĉiuj estantaj Eŭropaj lingvoj (krom la Baska, -Hungara, Fina kaj Turka).</p> - -<p>La regiono el kiu elmigris la Aziaj rasoj Fin-Ugria kaj Centra -Eŭropa, estis la nordo kaj la sudo de Eŭropa Rusujo. Kiam tiu ĉi -raso, migranta okcidenten renkontis la grandan blondan Nordan rason, -tiu ĉi Eŭropa raso forlasis sian propran lingvon, kaj alprenis ian -dialekton de antikva Fina aŭ Ugria lingvo, samtempe kreante el ĝi -la novan Arjan dialekton laŭ la sama maniero per kiu, hodiaŭ, -barbaraj rasoj aliformigas kaj simpligas niajn Eŭropajn lingvojn. -Tiu ĉi Arja font-lingvo ekekzistis plej kredeble en antaŭ-historia -tempo en la lando antaŭe nomita la Reĝlando Pola. Ĝi disvastiĝis -iom post iom al la okcidento al la nordo, al la sudo, kaj al la -oriento. La aliaj rasoj de Eŭropo faris tion saman, kion estis -farinta la norda raso. Ili alprenis la dialektojn de la nove kreita -Eŭrazia lingvo, kaj ankaŭ, kiel la granda blonda raso de Norda -Eŭropo, ili samtempe aliformigis ĝin. La raso de Centra Eŭropo -estis ne tiel malsimila al la Fina raso, de kiu unu lingvo restas -ĝis hodiaŭ—la Baska, kiu ŝajnas esti lingvo Ural-Altaika, -aliformigita per kontakto en Francujo kaj Hispanujo, kun la norda -Afrika, Mediteranea raso de suda Eŭropo.</p> - -<p>Tiuj ĉi kvar grandaj rasoj de antaŭ-historia Eŭropo estas nun -ĉie alprenintaj dialektojn devenintajn de la Arja font-lingvo. En -nenia lando de Eŭropo ekzistas nun la antaŭa lingvo de la raso -nord-Afrika-Mediteranea. Ni povas trovi <span class="pagenum">214</span> iliajn parencajn lingvojn -nur en Afriko, la Berbera, la Libja, kaj la antikva Egipta. La lingvo -de la norda raso estas tute malaperinta. Kia estis la forlasita -lingvo de la granda blonda raso antaŭ la alpreno de la dialektoj de -la Lapoj kaj Finoj, estas neeble diri, ĉar nenia formo de tiu ĉi -lingvo ekzistas, kaj la rilato de tiu ĉi raso al aliaj rasoj de la -homaro estas ankoraŭ mistero.</p> - -<p>La aliformigado de la Fina-Ugria dialekto el kiu venis la Arja -font-lingvo per la miksado de la rasoj, plejkredinde okazis sur la -Polaj ebenlandoj, kaj de tiu ĉi centro estas radiintaj ĉiuj -<i>Hindaj-Eŭropaj</i> lingvoj. Tiu ĉi rimarkinda antaŭhistoria dialekto -iom post iom etendiĝis, kaj estis alprenata kaj ŝanĝata, ĝis iu -ne klera en la komparanta lingvoscienco ne povas kredi, ke la Angla, -la Hinda, kaj la Rusa lingvoj estas kreskintaj de unu kaj la sama -lingvo.</p> - -<p>La maniero de la evolucio de la antikva lingvo de Polujo estis el la -unu en la multajn, kaj, kvankam la estantaj lingvoj de Eŭropo, -Armenujo, Persujo, kaj Hindujo montras klare al la studento de -lingvoj signojn de siaj devenoj, la diversiĝado en reciproke -nekompreneblajn formojn de parolado estas jam okazinta en la -malproksima estinteco, antaŭ ol la antaŭ-historiaj elmigrantoj el -Polujo estis multe antaŭirintaj en sia vojaĝo tra la Norda Germana -ebenlando, aŭ en la arbarojn de la Karpataj montoj, aŭ sur la -Sud-Rusajn stepojn.</p> - -<p>En Polujo oni havis lingvon, por ĉiuj kompreneblan, sed elmigrado -kaj miksado kun aliaj rasoj baldaŭ aliformigis ĝin en dialektojn -kaj lingvojn tiel malsamajn ke tiuj, kiuj parolis ilin, ekrigardis -unu la alian kvazaŭ alilandulo, barbaro, malamiko.</p> - -<p>Tia estas la sorto de tiu ĉi fama antikva lingvo de Polujo, la fonto -de preskaŭ ĉiuj lingvoj de la Atlanta Oceano, ĝis la Golfo de -Bengalo. Sed la Historio sin ripetas, kaj Polujo naskigas alian -lingvon, lingvon kompreneblan por ĉiuj, ESPERANTO, kiu ankaŭ -etendiĝis de Oceano ĝis Oceano. Sed ĝia maniero de etendiĝado -estas tute kontraŭa al tiu de ĝia antikva praavo. Ĝia sorto estas -<i>redoni al ĉiuj unu komunan lingvon</i>, tiel longe perditan. Unu -lingvo komprenebla por ĉiuj! Ĉiuj grandaj mondurboj enhavas siajn -Esperantistojn. La lingvo uzata de Esperantisto ja estas komprenebla -tra la tuta mondo. Ne grave kia estas la patrujo aŭ la nacieco de la -persono alparolita. Antikve, oni vastigis la multajn el la unu. Nun -oni reunuigas la multojn en la unu!</p> -</div> - - -<div id="est1-14-17" class="article" lang="eo"> -<h3>LA GRUO KAJ LA SIMPLANIMULO.</h3> - -<p class="center">Hinda Fablo, tradukita de Guy H. Naylor.</p> - - -<p>En la Oriento loĝis simplanimulo, kiu iris unu tagon al siaj kampoj, -kaj diris: "Mi semis antaŭ unu monaton; se la rikoltoj prokrastiĝus -du monatojn pli longe, mi ricevos tri cent buŝelojn da greno. Sed mi -estas rapidema, tiel, se mi rikoltus nun, mi kredinde ricevos -almenaŭ unu cent buŝelojn."</p> - -<p>Gruo, kiu aŭdis liajn vortojn, diris: "Se mi estus vi, mi havus -ĉiujn tri cent buŝelojn tiun ĉi tagon mem."</p> - -<p>"Kiel?" diris la simplanimulo.</p> - -<p>"Nu," respondis la gruo, "vi provizis akvon en la akvujo por nutri la -rikoltojn tri monatojn. Unu monato estas pasinta, tial sufiĉe da -akvo por du monatoj ankoraŭ restas en la akvujo. Se vi malfermus la -pordojn de la akvujo kaj lasus flui la akvon sur la kampojn, vi -ricevus ĉiujn rikoltojn tuj."</p> - -<p>"Ĉu vi estas certa, ke mi havos ĉiujn rikoltojn tuj?" diris la -simplanimulo.</p> - -<p>"Ho jes!" diris la gruo, "ne estas la plej malgranda dubo. Mia -geografia sciado estas vasta, ĉar mi estas vojaĝinta tra granda -parto el la mondo; tial vi povas dependi de mia mondvasta scio kaj -sperto."</p> - -<p>La simplanimulo tiam lasis flui ĉiun akveron sur la kampojn. La gruo -invitis sian parencaron, kaj unue ili kune manĝis ĉiujn grandajn -fiŝojn postlasitajn en la akvujo, kaj poste, flirtegante super la -kampoj, ili kaptis ĉiujn malgrandajn fiŝojn, kiuj estis elirintaj -kune kun la akvo. Granda parto el la rikoltoj estis forbalaita; tio, -kio restis, estis baldaŭ enfosita en la ŝlimo.</p> - -<p>La simplanimulo sidis sur la bordo de la lago, kaj ploris, dirante, -"La geografio de la gruo min ruinigis!"</p> - -<p>"Mia amiko," diris la gruo, "mia geografio estis tiel bona kiel via -aritmetiko."</p> - -<p>"<i>Estas tute same ĉu vi falas en la defluilon de tiu bordo, aŭ de -tiu ĉi!</i>"</p> -</div> - - -<div id="est1-14-18" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">215</p> -<h3>LETERO EL ĜENEVO.</h3> - -<p class="center">Edouard Bernard.</p> - - -<p>Antaŭ kelkaj tagoj okazis en nia urbo la Internacia Filozofia -Kongreso. Ĝi daŭris kvin tagojn kaj ricevis grandan sukceson ĉu -pro la nombro de la partoprenantoj (ĉirkaŭ 300) ĉu pro la laboroj, -kiuj estas prezentitaj. Mia intenco ne estas priskribi detale ĉiujn -kunsidojn de la kongreso. Mi volas nur doni al la legantoj de <span class="sc">The -Esperantist</span> kelkajn sciigojn pri la punktoj, kiuj povas ilin -interesi.</p> - -<p>La problemo de la lingvo internacia okupis la lokon, kiun ĝi -meritis. En sia parolado ĉe la komenco de la kongreso S<sup>o.</sup> J. J. -Gourd, efektiva prezidanto, aludis al tiu ĉi grava demando. Li -memorigis, ke ĝi jam okupis la atenton de la filozofoj ĉe la unua -filozofia kongreso en Parizo dum la universala Ekspozicio de 1900. -Tiu unua kongreso estis elektinta S<sup>on.</sup> Couturat kiel delegito por -ekzameni la demandon kaj raporti al la sekvanta kongreso. S<sup>o.</sup> -Couturat prezentis sian raporton kaj konkludis la aliĝon de la -kongreso al la Delegacio por la elekto de lingvo internacia. Mi -plezurege ĉeestis ĉe la disputado pri la raporto de S<sup>o.</sup> Couturat. -Tiu disputado okazis antaŭ multnombra publiko en la granda ĉambrego -de la Universitato, kiun ni nomas tie ĉi "Aula."</p> - -<p>Mi volas nur diri kelkajn vortojn pri la ĉarma paroladeto elparolita -de S<sup>o.</sup> Ernest Naville, honora prezidanto de la kongreso, unu el -niaj plej rimarkindaj gloruloj. Neniu Esperantisto nescias ke S<sup>o.</sup> -Ernest Naville prezentis Esperanton antaŭ kvar jaroj ĉe la Franca -Instituto. Tiu respektinda filozofo, kiu havas okdek-ok jarojn, estas -fervora partiano de nia kara lingvo. Pro sia granda aĝo li ne povis -eklerni Esperanton, sed li komprenas sufiĉe ĝian esencon por esti -fervora aprobanto. La granda aŭtoritato, kiun ĝuadas S<sup>o.</sup> Naville, -estas tre grava kaj tre precioza helpo por nia afero. Mi aldonas ke -li estas honora prezidanto de la Svisa Esperanta Societo, kaj ke -propaganda broŝuro ĵus estis eldonata sub liaj aŭspicioj.</p> - -<p>Mi diris do, ke S<sup>o.</sup> Naville faris ĉarman paroladeton ĉe la -filozofia kongreso. Li montris la gravecon de la demando de lingvo -internacia kiu ĉiutage pligrandiĝas. Post ke li estis parolinta je la -historia vidpunkto, S<sup>o.</sup> E. Naville esprimis sian admiron por -la mirinda verko de nia Majstro D<sup>ro.</sup> Zamenhof. Ĉio ĉi estis -parolata kun la plej granda konvinko kaj ankaŭ tre sprite.</p> - -<p>"Kiam, diris S<sup>o.</sup> Naville, oni parolis al mi la unuan fojon pri -Esperanto kaj ĝiaj mirindaj ecoj, mi restis iom skeptika, malfidanta -pri la entuziasmo de miaj kunparolantoj; ĉar tiuj lastaj al mi -diris, ke la fama filologiisto Max Müller estis skribinta, ke -Esperanto estas la plej rimarkinda el ĉiuj artaj lingvoj, mi volis -certiĝi pri tio, kaj mi turnis min rekte al Max Müller. Max Müller -al mi respondis: ‘Jes, mi skribis tion.’ Kaj S<sup>o.</sup> Naville aldonis, -ke kiam filologiisto kiel Max Müller estis doninta sian aprobon al -Esperanto, neniu havis de nun la rajton ridi." "Jam," diris ankoraŭ -S<sup>o.</sup> Naville, "junuloj venis peti min, por ke mi akceptu la econ de -honora prezidanto de la Svisa Esperanta Societo; mi respondis al ili, -ke mi ne povas akcepti tiun titolon, tial, ke mi ne povas labori laŭ -aktiva maniero por la disvastigado por Esperanto ... sed ili -insistis; mi tiam serĉis en la Akademia vortaro kia estas la signifo -de la vorto ‘honora’ kaj mi trovis: ‘honora’—tiu vorto servas por -nomi la personojn kiuj portas honorantan titolon ne plenumante -oficojn. Tio estis mia situacio kaj mi akceptis...."</p> - -<p>Estas neutile diri al vi ke la aŭdantaro tre interesiĝis je la -parolado de nia respekta honora prezidanto, kiu estis ekstreme -aplaŭdata.</p> - -<p>Mi ne devas forgesi malgrandan detalon. Antaŭ ol paroli S<sup>o.</sup> Ernest -Naville disdonis, li mem, al ĉiuj ĉeestantaj filozofoj propagandajn -broŝurojn nove publikigitajn, kies la aŭtoro estas S<sup>o.</sup> Privat, la -juna redaktoro de la <i>Juna Esperantisto</i>. Oni ne povis vidi, ne -estante tuŝata, tiun eminentan maljunulon eltirantan el sia poŝo -broŝuron por ĝin doni al ĉiuj, kiuj alproksimiĝis al li.</p> - -<p>Post la disputado pri la lingvo internacia, al kiu S<sup>o.</sup> Stein, -profesoro ĉe la Berna Universitato, favore partoprenis, S<sup>o.</sup> -Couturat petis la aliĝon de la Kongreso al la "Delegacio." Tiu -aliĝo fariĝis unuvoĉe.</p> - -<p>Ni, Ĝenevanoj, ni povas ĝoji, ke la kongreso okazis en nia urbo, -ĉar ĝi altiris la atenton de la publiko pri la lingvo internacia -kaj aparte pri Esperanto. Tiel espereble nia propagando estos -faciligata.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-19" class="jokes" lang="eo"> -<p>"Patro, kio estas reĝo?"</p> - -<p>"Reĝo, mia knabo, estas persono kies vorto estas leĝo, kaj kiun -ĉiu devas obei."</p> - -<p>"Patro, ĉu la patrino estas reĝo?"—(9929).</p> -</div> - - -<div id="est1-14-20" class="article"> -<p class="pagenum">216</p> -<h3>THE PROGRESS OF ESPERANTO IN GREAT BRITAIN AND ABROAD.</h3> - -<blockquote><p><i>The contents of this section are supplied by the Hon. Sec. of the -London Esperanto Club, who invites all Esperantists to send monthly -reports of the spread of the International Language in their -districts. Communications must reach 14, Norfolk Street, London, W. -C., before the 8th of each month.</i></p></blockquote> - - -<h4><i>The British Esperanto Association.</i></h4> - -<p>The first Council of the Association took place on Monday, October -24th. The President, Colonel Pollen, C.I.E., took the chair. Twelve -of the Council were present, besides the executive officers. It was -decided that the Council should use the power given them of -appointing Sub-Committees for various purposes, and to co-opt as -Councillors several people whose aid would be of value on such -Sub-Committees. Messrs. Cowper, Millidge, Motteau, and Rolston, and -Miss Schafer were then elected. It was decided to establish The -British Esperanto Association in offices at 14, Norfolk Street, -Strand, and appoint an Assistant Secretary at the rate of £26 per -annum. A Sub-Committee, viz., Mr. Cowper (of Deal), Mr. Maitland, and -Mr. Millidge, was appointed to draw up the Rules of Association, and -the Rules, when drafted, were to be submitted to the Council for -approval.</p> - -<p>It was also resolved that Dr. Lloyd, Mr. Rhodes, and Mr. Bullen -should be asked to collaborate in formulating, for submission to the -Council, a Scheme and Rules for Examinations as to proficiency in -Esperanto.</p> - -<p>A Publication Sub-Committee was also arranged.</p> - -<p>A meeting of the Executive Committee took place on November 7th, when -Miss Lawrence, the representative of the London Club, formally handed -over its store of books, and goodwill, and its affiliation fees, -announcing that this abdication of its prestige was made without -asking for any <i>quid pro quo</i>, and simply as an act of loyalty to the -central body. Miss Lawrence begged that the fact might be entered on -the minutes that the London Club had done this; and that it had borne -the heavy cost of preparing for the foundation of The British -Esperanto Association. This was considered a reasonable request, but -it was pointed out that no country Councillor was present to second -the motion proposed by Mr. Maitland, of the West London Group. It was -therefore seconded by Mr. Gill, of the Acton Group.</p> - -<p>The Committee also decided that the election of Fellows of the -Association must be left to the consideration of the full Council, -and that no immediate action could be taken in the several cases -where applicants had forwarded subscriptions accompanied by requests -that the senders might be elected Fellows of the B.E.A. It might be -pointed out here that, according to the draft Rules, "The Council -are empowered to elect from the <i>Members</i> a limited number of -Fellows, who have proved themselves to be expert Esperantists, and -who are willing to pay 5s."</p> - -<p>It was announced with regret that W. Whitebrook, Esq., would be -unable, owing to the numerous professional calls on his time, to -accept the Hon. Treasurership. The Committee expressed their -heartfelt sense of the loss this meant to the Association, and -elected Harald Clegg, Esq. (the Hon. Secretary), to fill the position -of Hon. Treasurer also. All subscriptions and donations should, -therefore, be addressed to Mr. Clegg, at the offices of the -Association:—14, Norfolk Street, Strand, London, W.C.</p> - - -<h4><i>Group News.</i></h4> - -<p>The <i>Acton Group</i> reports a very successful meeting recently, at -which the veteran Esperantist, Miss Warlow, was unanimously elected -President. Miss Warlow is the first lady President of any British -Group. Those who know her are delighted at this fitting choice. The -Hon. Secretary, Mr. E. J. Gant, Ivy Dene, Cumberland Road, Hanwell, -will gladly supply information, and intending Members will be -heartily welcomed. The classes are held in the South Acton -Schoolrooms.</p> - -<p>From <i>Aberdeen</i> comes the news that the Committee of the Chamber of -Commerce have unanimously agreed that if Mr. Christen desires to give -another lecture on the subject of Esperanto, the Chamber’s support -will be given to the meeting. The Committee were glad to know that -Mr. Christen "was advocating the popular study of this new commercial -language, which had been taken up in many parts of England and -Scotland, and was so well known on the Continent." The Group meetings -are held in the studio of Mr. Hector, and the Hon. Secretary is Mr. -Donaldson S. Rose, M.A., 259, Union Street.</p> - -<p>The <i>Brixton Club</i> is ever energetic. It is forming a circulating -library, and subscribes to five magazines. It holds its meetings on -Tuesdays, at 8 p.m. Members are invited to bring friends, and Mr. -Eagle, 21, Kellett Road, will be pleased to give information.</p> - -<p>Canon Lonsdale has consented to become President of the <i>Corbridge -Group</i>. The Membership is large for the size of the village, and this -is surely owing to the energetic past and present Secretaries, Miss -Bauer and Miss Bickell.</p> - -<p>At <i>Battersea</i>, Mr. A. Lee, 2, Cupar Road, has <span class="pagenum">217</span> organised a regular -campaign. The meetings are at the Latchmere Baths on Tuesday, at 7.30.</p> - -<p>The <i>Ilford Group</i> meets at the house of Mr. Jeffrey, 42, Park Road. -One of the Members of this Group learnt Esperanto so quickly that -after 14 days he was able to write a clever historical description of -an old town.</p> - -<p>The classes at <i>Liverpool University</i> are held on Wednesday, at 7.30, -by Dr. Lloyd, who is preparing the Rules for Examinations.</p> - -<p>In <i>Leeds</i> the classes are held at the Northern Institute on Saturday -evenings, at 8.30 p.m. The visit of Mr. Rhodes in October was much -appreciated. Between 70 and 80 people attended the lecture, many -afterwards joining the Club. To arrange for such lectures will be in -the future one of the important duties of The British Esperanto -Association.</p> - -<p>The Rev. E. Atkins has placed a room in the Working Men’s College at -the disposal of the <i>Leicester Group</i>. Mr. F. Mugglestone, 61, -Bonsall Street, who is the Hon. Secretary, will gladly give -information.</p> - -<p><i>Newcastle</i> does not mean to be content with one gathering. The -classes at 29, Grainger Street, are held on Wednesdays, at 7.30, and -a special elementary class for ladies at 10, Mosley Street, on -Wednesday evenings, from 7 until 9 o’clock.</p> - -<p>Mr. Korth, of <i>Swansea</i>, reports a rather amusing objection to the -use of the Free Library for an Esperanto class. A Committee Member -objected because "Esperanto is so awfully difficult." What kind of -study is favoured in Swansea if the height of difficulty is measured -by Esperanto? Inquirers will be gladly answered by Mr. Oswald Korth, -1, Kensington Terrace, Swansea.</p> - -<p>Mr. S. E. Hunt, Selsley Road, Woodchester (Glos.), would like to hear -from anyone in his neighbourhood interested in Esperanto.</p> - - -<h4><i>London Classes.</i></h4> - -<p><i>Monday.</i>—Club Café, 5, Bishopsgate Street Within. Tea at 6 o’clock; -at 7 the party adjourns to 100, Gracechurch Street, to rooms kindly -placed at their disposal by the Remington Typewriter Company.</p> - -<p><i>Monday.</i>—Students’ class at 7.30. Conducted by Mr. Motteau, at the -rooms of the Ethical Society, 19, Buckingham Street, Strand.</p> - -<p><i>Tuesday</i>, 6 to 8.—71, High Holborn. Room kindly lent by Messrs. -Hatchard and Castarede. Those desiring to join should write to the -Hon. Secretary, Mr. C. F. Hayes, 48, Swanage Road, Wandsworth.</p> - -<p><i>Tuesday</i>, 8.30.—The Co-operative Brotherhood Trust have a meeting -of "Clarionites." Hon. Secretary, Mr. Goode, 37, Newington Green -Road.</p> - -<p><i>Wednesday.</i>—German Club, Charlotte Street, Fitzroy Square. For -particulars send stamped envelope to Miss A. Schafer, 8, Gloucester -Crescent, Regent’s Park.</p> - -<p><i>Thursday.</i>—Cusack’s Institute, White Street, near Moorgate Street -Station. Room kindly lent by the Principals. Beginners, 6.15. -Advanced, 7.15.</p> - -<p><i>Friday</i>, 6.30.—Enterprise Club, Petersburgh House, Leadenhall -Street. For lady clerks and secretaries. This class is the result of -a lecture given to Members of the Club by Miss Schafer. The audience -was much interested in the discussion as to the utility and facility -of Esperanto. Much amusement was caused when the speaker recited a -few sentences in Esperanto, the meanings of which were easily guessed -by the ladies present.</p> - -<p>The veteran artist, Felix Moscheles, desiring to practise speaking, -would like to talk with a few Esperantists in his own beautiful home, -80, Elm Park Road, Chelsea. About twilight would be a good time.</p> - -<p>The above classes are free, but, as mentioned last month, a series of -lessons by a skilled Esperantist can be arranged for by applying to -the Secretary of the School of Esperanto, 93, Chancery Lane, W.C.</p> - - -<h4><i>Newspapers.</i></h4> - -<p>The articles and letters commenced the 27th August in <i>La Chronique</i> -(29, Bessborough Street, London) have continued every week since. The -arguments of M. Hamonet, our keen antagonist, may be summed up in the -formula we know so well: "An artificial language is so unnatural"; -and, "Esperanto, if it should be successful, will displace all the -national tongues, and Shakespeare, Goethe, Victor Hugo, Tolstoy, -become just ‘memories’; for boys (and men) are prone to idleness, and -Esperanto is so easy that of course they will prefer it to their own -tongue." Is this "approval" in disguise? The splendid articles in our -favour by MM. Michaux, Bastien, Capé, Lefèvre, and a member of the -French Academy seem waste of energy after the account of his -previsions given by our adversary, M. Hamonet; for in their wildest -dreams these gentlemen never supposed that an Englishman would prefer -Esperanto to English.</p> - -<p>The <i>School World</i> has at last spoken, and to some purpose. In the -November number Mr. Mathews, of Rochester, after an exposition of the -structure and uses of Esperanto, and a comparison with Volapuk, -argues that for a <i>large</i> number of pupils in our schools the study -of Latin, French, and German has little practical value. He would -substitute Esperanto for the <span class="pagenum">218</span> lower forms, because (1st) more time -will be set free for other subjects; (2nd) the pupils will get a good -training in the correct meaning of words, and will have such a -copious stock of roots that they will be able to overtake students -in other modern languages who have not had their advantages. He -considers Esperanto more valuable than Latin as a means of training. -An interesting article from the pen of Dr. Martyn Westcott, in the -November number of <i>Womanhood</i> (5, Agar Street, Strand), is the first -of a series which the Editress, Mrs. Ada Ballin, intends to carry on -in future numbers. There will be a monthly lesson; also short story -competitions, prizes, etc., etc.; and it is hoped that a <i>Womanhood</i> -Club will be formed. I trust Mrs. Ballin will have great success, -for, oddly enough, the majority of Esperantists are men; when once -their wives, sisters, and daughters take up the matter, "We shall see -what we shall see."</p> - - -<h4><i>Foreign News.</i></h4> - -<p>First in importance are the preparations for the Congress in Boulogne -next year. Dr. Zamenhof, having consented to preside, has also -intimated his wish that this should be a Congress in which every -Group in the world should be represented, but the Boulogne Group, -unaided, could not organise so stupendous an affair; even the -comparatively small gathering at Dover last summer cost more than -that Group could rightly afford; M. Michaux therefore calls for aid -from all quarters. The Société Française p.p. Esperanto has, as -usual, been the first to answer. It announces a contribution of 200 -francs, and more, if possible. What will Great Britain do? Many have -suggested that Dr. Zamenhof should "come out of his shell." Now he -means, if possible, to do so. We must see that he has a good welcome. -Will Esperantists send suggestions to the Hon. Secretary of The -British Esperanto Association as to how much we should contribute?</p> - -<p>There is to be a great Esperanto Exhibition in Algiers in March, and -Captain Capé, 17, Boulevard, Gambetta, earnestly hopes that -literature of all kinds may be lent him. Circulars in Esperanto, -articles of commerce with Esperanto labels, books, journals, post -cards, propaganda leaflets, etc., etc.</p> - -<p>At the Grenoble Congress M. Bolack occupied some hours in describing -the invention, the Langue Bleue, to which he has devoted so much time -and money, but he at length confessed that he could not hold a -conversation in it for even five consecutive minutes.</p> - -<p>It is stated in this month’s <i>Esperantiste</i> that, owing to a fire in -his house, Mr. Geoghegan, the first English Esperantist (it is -supposed), has lost the whole of his valuable collection of letters, -post cards, and books; this means that he has lost the addresses of -all his correspondents as well. Any such who read these lines are -asked to send him their news to East Sound, Washington County, U.S.A. -Truly every Esperantist will condole with him upon this loss.</p> - -<p>On the 19th October an amusing critique appeared in the <i>Glasgow -Evening Times</i>. Under the heading of "Shreds and Patches" its editor -attacked Esperanto in diatribe against Mr. W. T. Stead. This -naturally provoked the retort on the 20th that Esperanto was not a -new untried experiment which Mr. Stead was trying to boom, and that -there was no earthly reason for connecting the man and the language, -except that Mr. Stead is enthusiastic and open-minded, and Esperanto -as a language is approved of by such. Mr. Wallace, Mr. Buchanan, Mr. -Rhodes and others joined in the fray, and on November 2nd an amusing -skit headed "Shredoji kaj Patchegaj" appeared, in which the writer -started by saying "Mi esperas ke Mi povos uzi la Internacia Lingo -Esperanto por tui artikolon," but he found it better to stick to -English. Of the propriety of this there could be no question, seeing -the writer knew only twelve words of Esperanto. He then goes on to -classify the thirty-seven letters he had received, announcing that, -evidently, "any craft that appears within extreme range of Esperanto -must be a hostile torpedo boat." The correspondence apparently -dwindled after this date; but one singular fact with regard to it -appears to be that Glasgow people themselves were not sufficiently -interested to enlarge the Glasgow group to any conceivable extent, -the exact opposite to Aberdeen, Bedford, etc.</p> - -<p>The November number of the <i>Note-Book</i> (every issue gives Esperanto -matter) contains a very interesting report of the General Meeting of -the British Esperanto Association, together with the usual -interesting lesson, and an account of an amusing game by Mr. Hugon.</p> - -<p>The foreign Esperanto journals have been especially interesting of -late. Many of them have contained articles on "Holidays in -Esperantoland." Most of the gazettes are also improving in -appearance, which must also be taken as a good sign of progress and -increasing circulation.</p> - -<p>Several New Zealand papers have been discussing Esperanto of late. -<i>The Voice</i>, a widely-read and attractive monthly, led the way, and -Otago and Southland papers have followed on, thanks to the energy of -Mr. Field.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-21" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">219</p> -<h3>OKAZETO VENEZIA.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de D. H. Lambert, B.A. (9660).</p> - - -<p>Pasiginte la Paskon en Romo, mi forveturis Venezion por ĝui tie la -trankvilecon nur atingeblan en urbo, kie la piedfrapado de ĉevaloj -kaj la rulsonado de radoj neniam igas sin senti.</p> - -<p>Sed kiel priskribi la Veneziajn glorojn! Kiel per ordinaraj vortoj mi -povos, ne trograndigante, konatigi la eksterordinarajn mirindaĵojn -de tiu ĉi vidinda urbo, la idealo de la romanca historio, tronata -sur ŝia centinsularo! Kie mi serĉos egalulinon al la Reĝino de la -Adriatiko, kun ŝiaj palacoj, ŝiaj gondoloj ŝiaj kanaloj, la -"<i>flumina antiquos praeterlabantia muros</i>" de Virgilio, kaj kun ŝia -unu placo, kiu kompare kvazaŭ malgrandigas ĉiujn aliajn!</p> - -<p>Kia vizitanto al Venezio ne tralegis ŝian gloran historion, temon -tiel kortuŝantan eble pro ĝiaj rakontoj pri triumfoj kaj -malfeliĉaĵoj, la ŝanĝemaj batadoj de la sorto, kiel tiu de mem -Grekujo! Kiam, jen sur la randaĵo de malespero kaj forlasonta je -ĉiam la scenojn de tiomaj ĉagrenaĵoj, ŝi rekuraĝiĝis kaj -enspiris novan vivon el la cindroj de la malĝojeco.</p> - -<p>Certe la nomoj de Contarini, Pizano, Zeno kaj Chioggia (Kioĝja) -elvokas admireman sentadon tiel fortan, kiel tiu pri Pausanias kaj -Miltiades, pri Salamis kaj Marathon.</p> - -<p>Kaj, se eĉ en la mondo de la belartoj kaj beleco Venezio preskaŭ ne -povas sin antaŭmeti kiel komparindan kun la fieraj sanktejoj kaj la -diaj elpensaĵoj de la Grekaj skulptistoj, ŝia gloro tamen ne malpli -ol ŝia dekliniĝo kaj falo, elvekigas, mi opinias, egale profundan -intereson.</p> - -<p>Protektite de la ostoj de la sanktulo Marko, la respubliko povis -prezenti maltimegan frunton al Doriaj minacoj, kaj Barbarosaj -tondriloj, senpovaj, malgraŭ la plej terura frenezeco, tremigi la -barkon, kiu sciis surrajdi la ondegojn meze de muĝadanta alilanda -blovegado.</p> - -<p>En la <i>Hotelo Victoria</i> mi trovis loĝejon tre komfortan, kaj, post -rondtabla-vespermanĝo, mi ekiris por kuniĝi kun la aro da -akvofestantoj sur la Granda Kanalo.</p> - -<p>Dum la gondolo glitadis senbrue preter la silentaj palacoj—la -akvo lumigata jen de la lunradioj, jen de ia pendanta -gaslampo,—renkontiĝante kun fantomoj nigrevestitaj kiel ĝi mem, -antaŭenirigata de la kvieta gondolisto, tra ĝia vojiro misterega, -la ligilo de la sorĉeco ŝajnis al mi plenita.</p> - -<p>La trompita imago reflugis al la jarcentoj kiam romanco kaj -amsekreteco ekscitis multajn krimojn, kiujn la profundaĵoj de tiuj -akvoj povus malkovri!</p> - -<p>Alveninte al la signita ejo mi alproksimiĝis al la diverskolora -boatego kun ĝiaj lumdonantaj Ĥinaj lanternoj, balanciĝantaj -antaŭe kaj poste, kie sidadis la kantantoj kun siaj belsonaj -muzikiloj, kies notoj, per dolĉe modulantaj akordoj, kiuj akompanis -la voĉojn, elravis la orelojn de ĉiu aŭdanto, kaj malgrandiĝadis -iom post iom tra la laguno....</p> - -<p>Tuj kiam mi revenis gastejen, preta kuŝiĝi post la tagaj laboroj, -la jena interparolado okazis:</p> - -<p>"La sinjoro bonvolos pardoni, ke necesiĝas ŝanĝo de dormoĉambro."</p> - -<p>"Sed miaj valizoj kaj la tuta vojaĝilaro jam suprenportiĝis en mian -ĉambron."</p> - -<p>"Sen malfacileco oni translokos ilin en alian."</p> - -<p>"Kion vi proponas provizi al mi? Almenaŭ interne de la hotelo, mi -esperas!"</p> - -<p>"Certigu vin pri tio, sinjoro. Mi havas ĉambron kiu al vi plaĉos, -kaj la pakaĵoj jam tie sin trovas."</p> - -<p>Suprenirinte tien, mi eniris en ĉambregon lumigitan per du grandaj -kandelabroj ĉe la pli malproksima fino, meze de mallumo, kiun ili -malfacile kontraŭstaris.</p> - -<p>La litego, ĉirkaŭate de nigraruĝaj kurtenoj kaj enmetite en -angulon prezentis neniel aperon allogi ripozon.</p> - -<p>"Sendigu tien ĉi," mi diris al la gastejestro, "noktomanĝeton; mi -kutimas preni malpezan manĝaĵon antaŭ ol ripozi."</p> - -<p>Atendante la manĝilaron, mi zorge ekzamenis la tutan salonon, -esplorante la grandnombrajn ŝrankojn kaj kestegojn, kiujn la ĉambro -enhavis.</p> - -<p>La muroj estis kovrataj de tapetoj, kiuj figuris batalantajn -Krucistojn, kies helaj plumoj, standardoj kaj armaĵoj, kie rebrilis -la sunradioj, kontrastis kun la pentrindaj postscenoj de monto kaj -arbaro.</p> - -<p>Kvankam la vetero estis varma, mi decidis ekbruligi fajreton por -heligi la malĝojan atmosferon de la salono: kaj altirinte apuden -seĝegon, mi eklegis romanon, kiun mi okaze kunportis kun mi.</p> - -<p>Post la manĝaĵo mi sentis min dormema, sed ne dezirante pasigi la -nokton sidante mi decidis min senvesti por kuŝiĝo.</p> - -<p>Sed la silento kredeble malhelpis min maldormi, kaj kontraŭvole mi -ekdormetis.</p> - -<p>Teruraj sonĝaj fantazioj tamen vin vekadis, kaj mi estis leviĝonta -pretigi min por la lito, kiam la granda spegulo, kiu pendis -kontraŭe, vidigis al mi homan kapon elrigardanta super mia seĝego.</p> - -<p class="pagenum">220</p> - -<p>Antaŭ ol mi povis rekonsciiĝi, por tiel diri, post la mirego -kaŭzita per tia neatendita aperaĵo, kiu subite neniiĝis en aeron, -miaj okuloj terure sin fiksadis sur la malantaŭa tapeto proksima de -la kapkuseno de la lito.</p> - -<p>La tapeto flankentirata malrapide maltegis la vizaĵojn de du viroj, -mallaŭte interparolantaj, sed elĵetantaj minacajn rigardojn, dum -unu per la maldekstra mano montris al la alia mian terurigitan -figuron.</p> - -<p>Ili portis vestojn antikvajn, kun longaj glavoj pendantaj de zonoj -ĉirkaŭantaj la kokson.</p> - -<p>De iliaj senkaskaj kapoj bukloj kovris iliajn ŝultrojn.</p> - -<p>Post iom da tempo, kiu al mi ŝajnis centjaro ili faris signojn -alpaŝi en la ĉambron por min ataki.... Mi provis kriegi ... faletis -... kaj svenis.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-22" class="article" lang="eo"> -<h3>LA TREZORO EN LA ARBARO.</h3> - -<p class="center">Fino de la rakonto de H. G. Wells. Tradukita (laŭpermese) de Martyn -Westcott.</p> - - -<p>Evans tremetis. "Ŝajnas preskaŭ malvarme ĉi tie, post la brulego -ekstere."</p> - -<p>"Mi esperas ke ni rekte iras," diris Hooker.</p> - -<p>Post nelonge ili vidis, malproksime antaŭe, interspacon en la -malhela mallumeco, kie la blankaj radioj de la varmega sunlumo eniris -en la arbaron. Tie ankaŭ estis brile verda subkreskaĵo, kaj koloraj -floroj. Tiam ili aŭdis la sonon de la akvofluo.</p> - -<p>"Jen la rivereto. Kredeble ni estas nun apud ĝi," diris Hooker.</p> - -<p>La kreskaĵaro estis densa apud la riverbordo. Grandaj kreskaĵoj -ankoraŭ sennomaj, kreskis inter la radikoj de la grandaj arboj, kaj -prezentis bukedojn de vastaj verdaj folioj al la strio da ĉielo. -Multaj floroj, kaj kreskaĵo kun brila foliaro, alkroĉis sin al la -nekovrataj trunketoj. Sur la akvo de la larĝa, trankvila lageto, -malsupren sur kiu la trezorserĉantoj nun rigardis, flosis grandaj -ovalaj foliegoj, kaj kvazaŭvaksa duberozkolora floro, ne malsimila -al akvo-lilio. Pli antaŭen tie, kie la rivereto kurbiĝis for de -ili, la akvo subite ŝaŭmis kaj bruiĝis kaskade.</p> - -<p>"Nu?" diris Evans.</p> - -<p>"Ni iom flankiĝis," diris Hooker. "Tio estis atendota."</p> - -<p>Li sin turnis, kaj rigardis en la malhelajn malvarmetajn ombrojn de -la silenta arbaro, malantaŭ ili. "Se ni iros iom supren kaj -malsupren, laŭlonge la rivereto, ni kredeble atingos ion."</p> - -<p>"Vi diris——" komencis Evans.</p> - -<p>"<i>Li</i> diris, ke estas ŝtonaro," diris Hooker.</p> - -<p>La du homoj rigardis unu la alian dum momento.</p> - -<p>"Ni unue esploru iom malsupren," diris Evans.</p> - -<p>Ili antaŭeniris malrapide, scivole ĉirkaŭrigardante. Subite Evans -haltis. "Kio, je la diablo, estas tio?" li diris.</p> - -<p>Hooker sekvis per la okulo lian montrantan fingron. "Io blua," li -diris. Ĝi vidiĝis ĵus kiam ili atingis la supron de malgranda -altaĵo de la tero. Tiam li ekkoniĝis tion, kio ĝi estis. Li subite -antaŭeniris rapidpaŝe, ĝis ke videbliĝis la korpo apartenanta al -senpova mano kaj brako. La mano ankoraŭ rigide tenis la ilon, kiun -ĝi estis portinta. La aĵo estis Ĥino, vizaĝo malsupre. La -malzorgeco de la kuŝmaniero estis plene klariga.</p> - -<p>La du homoj pliproksimiĝis, kaj staris, silente rigardante tiun ĉi -senvivan korpon malbonaŭspicie. Ĝi kuŝis en spaco inter la arboj. -Apude estis fosilo, laŭ la Ĥina modelo, kaj pli malproksime kuŝis -disĵetita-ŝtonaro, proksime de novefosita truo.</p> - -<p>"Iu estas alveninta ĉi tie antaŭ ni," diris Hooker, iom tusante en -la gorĝo.</p> - -<p>Kaj tuj Evans ekblasfemis kaj freneziĝis, kaj piedfrapegis la teron.</p> - -<p>Hooker blankiĝis, sed diris nenion. Malrapide li antaŭeniris al la -kuŝanta korpo. Li vidis, la kolo plidikiĝis kaj estis purpura, kaj -la manoj kaj maleoloj estis ŝvelataj.</p> - -<p>"Pa!" li diris, kaj subite deturnis sin, kaj iris al la elfosejo. Li -ekkriis surprize, kaj kriegis al Evans, kiu malrapide sekvis lin: -"Simplulo! Estas tute bone. Jen ĝi ankoraŭ estas." Tiam li denove -turnis sin, kaj rigardis la mortintan Ĥinon, kaj poste la truon.</p> - -<p>Evans rapidis al la truo. Jam duone elfosita de la malbonŝanca -malfeliĉulo apude, kuŝis nombro da malbrilaj flavaj baroj. Li -kurbiĝis en la trueto kaj, forbalaiante la teron per la manoj, li -rapide eltiris unu el la multepezaj masoj. Tionfarante, malgranda -dorno pikis lian manon. Li forprenis la maldikan dorneton per la -fingroj, kaj levigis la fandaĵon.</p> - -<p>"Nur oro aŭ plombo povus pezi tiele," li diris triumfe.</p> - -<p>Hooker ankoraŭ rigardis la mortintan Ĥinon. Li embarasiĝis.</p> - -<p>"Li ruze alvenis tien ĉi antaŭ siaj amikoj," li fine diris. "Li -venis tien ĉi tute sola, kaj ia venena serpento mortigis lin.... -Mi volus ekkoni kiamaniere li eltrovis la lokon."</p> - -<p class="pagenum">221</p> - -<p>Evans staris kun la fandaĵo en la manoj. Sed neniel grava estas la -morto de Ĥino. "Ni devos porti tiujn ĉi al la ĉeflando peco post -peco, kaj enterigi ilin tie dum mallonga tempo. Kiel ni transportos -ĝin al la kanuo?"</p> - -<p>Li demetis sian jakon, kaj etendis ĝin surtere, kaj ĵetis du aŭ -tri or-fandaĵojn sur ĝin. Iom pli poste, li ekvidis, ke alia -dorneto pikas lian haŭton.</p> - -<p>"Tiu ĉi estas tiom, kiom ni porti povos," li diris. Tiam subite, kun -stranga ekkoloriĝo, "Kion vi rigardadas?"</p> - -<p>Hooker sin turnis al li. "Mi ne povas suferi ... lin," kaj li klinis -la kapon al la Ĥino.</p> - -<p>"Ĝi tiel similas al...."</p> - -<p>"Malsaĝeco!" diris Evans. "Ĉiuj Ĥinoj similas unu alian."</p> - -<p>Hooker rigardis sur lia vizaĝo. "Ĉiaokaze mi tuj enterigos <i>tion</i> -antaŭ ol mi helpos pri tiu ĉi afero."</p> - -<p>"Ne estu malsaĝulo, Hooker!" diris Evans. "Lasu resti tiun -putriĝantaĵon."</p> - -<p>Hooker ŝanceliĝis, kaj tiam liaj okuloj atente ekzamenis la brunan -teron ĉirkaŭe. "Ĝi ial timigas min," li diris.</p> - -<p>"La afero estas," diris Evans, "kion fari pri tiuj ĉi fandaĵoj. Ĉu -ni reenterigos ilin ĉi tie aŭ ĉu ni portos ilin per la kanuo trans -la mar-kolon?"</p> - -<p>Hooker pripensis. Lia konfuzita rigardado vagis inter la altaj -arbtrunkoj, kaj supren en la malproksiman verdaĵaron sunlumigatan. -Li tremetis denove, kiam liaj okuloj haltis ĉe la bluvestita Ĥino. -Li serĉe rigardis en la grizan profundaĵon inter la arboj.</p> - -<p>"Kio okazis al vi, Hooker?" diris Evans. "Ĉu vi perdis vian saĝon?"</p> - -<p>"Ni forprenu la oron de ĉi tie iel!" diris Evans.</p> - -<p>Li manprenis la finojn de la jaka kolumo, kaj Evans tenis la -kontraŭajn angulojn, kaj ili levigis la mason. "Kien?" diris Evans. -"Al la kanuo."</p> - -<p>"Estas strange," diris Evans, kiam ili estis antaŭenirintaj nur -kelkajn paŝojn, "sed miaj brakoj ankoraŭ doloras pro la remado." -"Malbenu!" li diris. "Sed ili ja doloras. Mi devas halti."</p> - -<p>Ili metis la jakon teren. La vizaĝo de Evans estis pala, kaj -ŝviteroj elstaris sur lia frunto. "Estas ial senaere en tiu ĉi -arbaro."</p> - -<p>Poste, kun subita ŝanĝo al neracia kolero: "Kio bona tie ĉi atendi -la tutan tagon? Helpu mi diras! Vi nenion faris krom revi, de la -tempo kiam ni ekvidis la mortintan Ĥinon."</p> - -<p>Hooker fikse rigardadis la vizaĝon de sia kunulo. Li helpis levi la -fandaĵ-portantan jakon, kaj ili antaŭeniris eble cent jardojn -silente. Evans komencis forte spiri.</p> - -<p>"Ĉu vi ne povas paroli?" li diris.</p> - -<p>"Kion vi havas?" diris Hooker.</p> - -<p>Evans faletis, kaj tiam, kun subita malbeno, ĵetis la jakon for de -li. Dum momento li rigardadis je Hooker, kaj tiam, kun ĝemo, li -ekkaptis sian propran gorĝon.</p> - -<p>"Ne alproksimiĝu al mi," li diris, kaj li iris sin apogi al arbo. -Tiam, per pli forta voĉo, "Mi resaniĝos post minuto."</p> - -<p>Post iom, lia tenado al la trunko malfortiĝis, kaj li malrapide -glitis malsupren je la arbotrunko, ĝis li fariĝis senpova amaso ĉe -ĝia radiko. Liaj manoj konvulsie kunpremiĝis. Lia vizaĝo tordiĝis -pro doloro. Hooker alproksimiĝis je li.</p> - -<p>"Ne tuŝu min! Ne tuŝu min!" diris Evans, per sufokanta voĉo. "Metu -la oron ree sur la jakon."</p> - -<p>"Ĉu mi ne povos fari ion por vi?" diris Hooker.</p> - -<p>"Metu la oron ree sur la jakon."</p> - -<p>Dum Hooker levis la fandaĵojn, li sentis piketon, sur la fingrega -radiko. Li rigardis sian manon kaj ekvidis maldikan dornon, eble du -colojn da longeco.</p> - -<p>Evans elpuŝis senvortan krion, kaj turniĝis.</p> - -<p>La makzelo de Hooker falis. Li rigardis la dornon dum momento per -plivastiĝintaj okuloj. Tiam li rigardis Evans, kiu nun kunkurbiĝis -sur la tero, la dorso fleksiĝante kaj rektiĝante konvulsie.</p> - -<p>Tiam li rigardis tra la kolonoj de arboj kaj la interpleksaĵo de -ŝnuraj tronketoj, al la loko kie, ĉe la malhela griza ombro, la -bluvestita korpo de la Ĥino malklare ankoraŭ vidiĝis. Li pripensis -pri la malgrandajn streketojn sur la karta kojno, kaj tuj li -komprenis.</p> - -<p>"Dio min helpu!" li diris. Ĉar la dornoj estis similaj al tiuj, -kiujn la Djakoj trempas en venenon kaj uzas en siaj bloviloj. Li nun -komprenis kion signifis la certegeco de Ĉang Haj pri la senriskeco -de lia trezoro. Li nun ja komprenis tiun grimacon.</p> - -<p>"Evans," li ekkriis.</p> - -<p>Sed Evans nun estis silenta kaj senmova, krom pri terura spasma -moveto de siaj membroj.</p> - -<p>Profundega silentado regis en arbaro.</p> - -<p>Tiam Hooker komencis furioze suĉadi je la malgranda rozkolora makulo -ĉe la radiko de sia fingrego—suĉanta por kara vivo mem. Post -nelonge li eksentis strangan doloron ĉe la brakoj kaj ŝultroj, kaj -la fingroj malfacile kurbiĝis. Tiam li komprenis, ke la suĉado -neniel utilos.</p> - -<p>Subite li ĉesis, kaj, sidante apud la fandaĵaro, kaj apogante la -mentonon sur la manoj, li fikse rigardadis la tordiĝintan sed -ankoraŭ movantan korpon de sia kunulo. La grimaco de Ĉang Haj -denove envenis en lian memoron. La malakra doloro etendiĝis al lia -gorĝo kaj malrapide plifortiĝadis. En la malproksimaĵo super li, -venteto movigis la verdaĵon, kaj la blankaj florfolietoj de ia -nekonata kreskaĵo malsupren flirtadis tra la mallumeco.</p> -</div> - - -<div id="est1-14-23" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">222</p> -<h3 class="poem-header">KNABETO.</h3> - -<p>Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">La vivo estis ĝoja rev’</span> -<span class="i2">Ĉar estas mi edzeto,</span> -<span class="i0">Sed min alvenis dolĉa dev’</span> -<span class="i2">Fariĝis mi patreto.</span> -<span class="i0">Ĉar vivas knabo en la kor’</span> -<span class="i2">Mi estas kortegano;</span> -<span class="i0">Kaj riverencas kun ador’</span> -<span class="i2">Al Sinjor’ la Infano.</span> -<span class="i0">De tron’ lulila regas li</span> -<span class="i2">La tiranega eto;</span> -<span class="i0">Kaj kuras pro infana kri’</span> -<span class="i2">Patrino kaj Patreto;</span> -<span class="i0">Li ion vidas, ploras; ĝi</span> -<span class="i2"> Fariĝas lia havo;</span> -<span class="i0">Al Sinjor’ la Infano mi</span> -<span class="i2">Nun estas lia sklavo.</span> -<span class="i0">"Ni rigardegu!" En okul’</span> -<span class="i2">Vidiĝas vidindaĵoj</span> -<span class="i0">"Ni duobliĝas!"—"Nesaĝul’</span> -<span class="i2">Jen veraj infanaĵoj!"</span> -<span class="i0">Jen veraj infanaĵoj!—Ho!</span> -<span class="i2">Valoras pli ol oro</span> -<span class="i0">La font’ de tiu infanaĵ’</span> -<span class="i2">La ĝoj’ de mia koro.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est1-14-24" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">AL FUMAMANTOJ.</h3> - -<p>(<i>Laŭ Irlanda ario</i> "<i>Nora Kreina</i>").</p> - -<p><b>Ben Elmy.</b></p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Se doloras nia kor’,</span> -<span class="i2">Se ĉagrenas sin la cerbo,</span> -<span class="i0">Jen konsol’ en tia hor’—</span> -<span class="i2">Nikotina ĉarma herbo!</span> -<span class="i0">Ĉiopova la rimed’,</span> -<span class="i2">Freŝa pli ol monta pino,</span> -<span class="i0">Pli odora ol resed’</span> -<span class="i2">Estas rava Nikotino!</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i4">Venu, fumo de nektar’!</span> -<span class="i6">Elspiraĵo de feino,</span> -<span class="i4">Vera ĝojo de l’ homar’</span> -<span class="i6">La fidela Nikotino!</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Ĉar, per kara nia pip’,</span> -<span class="i2">Per cigar’ aŭ cigaredo,</span> -<span class="i0">Sur la tero, sur la ŝip’,</span> -<span class="i2">Neniiĝas ĉia tedo;</span> -<span class="i0">Kaj en kiu ajn sezon’,</span> -<span class="i2">Glaciiga aŭ varmega,</span> -<span class="i0">Ni paciĝas laŭ bezon’</span> -<span class="i2">Per la Nikotino flega.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i4">Do en vintro aŭ somer’,</span> -<span class="i6">Ĉiam, ĉie, kaj sen fino,</span> -<span class="i4">Je mateno, je vesper’,</span> -<span class="i6">Adoriĝas Nikotino!</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est1-14-25" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">MUŜOFIŜOBIRDORATOKATOHUNDO.</h3> - -<p>Originalaĵo de Clarence Bicknell.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Mi foje havis muŝon;</span> -<span class="i2">Tre bona kaj tre saĝa</span> -<span class="i0">Ĝi estis, kvankam juna,</span> -<span class="i2">Nur unutagoaĝa.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Okazis ke en akvon</span> -<span class="i2">Ĝi falis, je l’flugado,</span> -<span class="i0">Kaj mia ora fiŝo</span> -<span class="i2">Ĝin kaptis por manĝado.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kaj tiam la naturo</span> -<span class="i2">De mia fiŝ’ ŝanĝiĝis;</span> -<span class="i0">La muŝon englutinte,</span> -<span class="i2">Ĝi muŝofiŝo iĝis.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Post tio mia birdo,</span> -<span class="i2">Belega sed manĝema,</span> -<span class="i0">La muŝofiŝon manĝis</span> -<span class="i2">Sen penso kompatema.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kaj mia kara birdo</span> -<span class="i2">Post tia buŝotuŝo,</span> -<span class="i0">Ne estis simpla birdo,</span> -<span class="i2">Sed birdofiŝomuŝo.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">La birdofiŝomuŝo</span> -<span class="i2">Flugilojn siajn batis,</span> -<span class="i0">Kaj tiam mia rato</span> -<span class="i2">Ekvidis, kaj malsatis.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">La gusto de l’flugiloj</span> -<span class="i2">Tre plaĉis al palato;</span> -<span class="i0">Kaj mia rato iĝis</span> -<span class="i2">Muŝfiŝobirdorato.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Ho ve! ekzempl’ malbona!</span> -<span class="i2">La kato, al oranĝo</span> -<span class="i0">Simile, tiam pensis</span> -<span class="i2">Pri gusta vespermanĝo.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">La raton tuj li kaptis,</span> -<span class="i2">Kaj mi, de tiu dato,</span> -<span class="i0">Deviĝis lin eknomi</span> -<span class="i2">Muŝfiŝbirdratokato.</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Sed baldaŭ li mortiĝis,</span> -<span class="i2">Ĉar mia hundo brava</span> -<span class="i0">Ekdiris, post pripenso,</span> -<span class="i2">"La kato estis prava."</span></div> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kaj tial, unu tagon,</span> -<span class="i2">Li, per dentega vundo,</span> -<span class="i0">Mortigis lin, kaj restis</span> -<span class="i0">MUŜFIŜBIRDRATKATHUNDO.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est1-14-26" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">223</p> -<h3>ALVOKO DE LA NATURO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de G. C. Law.</p> - - -<p>Estis kun bedaŭro, ke la nova vikaro, irante al la Dimanĉa kurso -trans la kampoj, eltrovis en la Edeno de verdaj herbejoj kaj arboj, -ondetanta rivereto kaj blua ĉielo, klaran postsignon de la Serpento. -Apud la ponto, kie la rivereto fluadis kviete ĉirkaŭ la radikoj de -tri salikoj, li ekvidis knabon, fiŝkaptantan. Urba knabo, laŭ sia -eksteraĵo—pala vizaĝo, brilaj okuloj, kaj la nepriskribebla gajeco -je la sido de sia eluzita ĉapo, kiu esprimis la Londonanon, -vizitantan en Arkadio.</p> - -<p>Ne kolere, sed per voĉo de granda doloro, la nova vikaro parolis al -la kulpulo: "Ĉu vi ne konas, ke estas malbone fiŝkapti Dimanĉon -posttagmeze?"</p> - -<p>La knabo rigardis lin: "Ĉu la tempo por tagmanĝado pasis?" li -demandis, kun mieno de laca surprizo.</p> - -<p>"Certe jes," respondis la vikaro; tiu ĉi subita pruvo pri la treega -priokupado de la samprofesiano frapis kordon en lia koro laŭ -neatendita maniero. "Sed ĉu matenon, ĉu posttagmezon, vi konas, ke -estas malbone fiŝkapti Dimanĉe."</p> - -<p>La knabo senĝoje rigardis sian senmovan floson—teruraĵon pentritan -je strangaj ruĝaj kaj verdaj strekoj.</p> - -<p>Io de la knaba sintenado alvokis la vikaran koron. "Nenian sukceson?" -li demandis kviete.</p> - -<p>"Ne," diris la knabo.</p> - -<p>"Nu, aŭskultu! Vi venos nun kun mi al la lernejo, kaj vi kaj mi -atencos morgaŭ nian sorton kune, se vi havos tempon."</p> - -<p>La knabo skuis la kapon, decide.</p> - -<p>"Ne," li diris, "mi vidis fiŝegon; mi vidis ĝin trifoje dum mi -restas tie ĉi; kaj mi ne foriros ĝis kiam mi estos kaptinta ĝin. -Ĝi frapis mian floson per la nazo nur por kolerigi min. Estas -malbona speco da vermoj ĉirkaŭ tie ĉi; rigardu la vermon, kiun mi -uzas nuntempe; kian objekton prezenti al tia fiŝo!"</p> - -<p>"Nu," diris la vikaro, "vi devis meti ĝin pli bone sur la hokon. -Rigardu, mi montros vin—almenaŭ morgaŭ—se vi volas."</p> - -<p>Tiun ĉi momenton, aperis el la klara profundaĵo de la rivereto io, -kun grandaj okuloj kaj larĝa korpo, videbla pro ĝia nigreco kaj -ruĝaj naĝiloj, kiu rigardis ilin, naĝis ĉirkaŭ la floso, kaj per -skueto de vosto, malaperis en sian akvan hejmon.</p> - -<p>"Tie ĝi estas!" diris kune la Londonano kaj la vikaro, kaj -senkonscie tiu ĉi ekprenis la fiŝkaptilon.</p> - -<p>"Ne tuŝu," diris la knabo, eksciteme, "mi kaptos ĝin!"</p> - -<p>"Nu, serĉu vermon, belan vermon. Ĝi ne englutos vian."</p> - -<p>Ili elserĉis la torfon, kaj la vikaro fosis per sia poŝtranĉilo -kaj, eltrovinte pli bonan vermon, komencis aranĝi ĝin sur la hoko. -Li okupis pli da tempo je tio ol la knabo volis; sed efektive, li -havis nervan rapidecon.</p> - -<p>"Ho, rapidu!" ekkriis la knabo kun senpacienca agonio, "la fiŝo ne -atendos la tutan tagon!"</p> - -<p>"Jen estas!" diris la alia, "mi kredas, ke li estas en kaveto inter -la radikoj de tiuj ĉi arboj. Nun, mi—ne vi lasos fali kviete la -fadenon en la akvon, kaj ni kuŝiĝos malproksime de la bordo. -Kuŝiĝu simile al mi!"</p> - -<p>Kaj, konformigante agadojn al vortoj, ili kuŝiĝis kune sur la -herbo, kaj la knabo faletigis la tordantan vermon inter la -radikojn....</p> - -<p>Dek minutoj pasis. Unufoje la knabo volis eltiri la vermon por -rigardi ĝin, sed la vikara mano detenis lin. Tiam, kun kvieta -decidemo, la floso faris unu rektan senŝanceliĝan salton malsupren.</p> - -<p>"Kaptinta ĝin!" diris la knabo.</p> - -<p>"Kaptinta ĝin!" diris la vikaro.</p> - -<p>La bobineto rapide turniĝis dum la fiŝego naĝis trans la -rivereton.</p> - -<p>"Ho, mi ne povas haltigi ĝin," ekkriis la knabo.</p> - -<p>"Donu al mi la fiŝkaptilon," respondis la vikaro, "aŭ ĝi -fornaĝos."</p> - -<p>"Ne, mi volas eltiri ĝin!"</p> - -<p>"Donu la ilon al mi, malsaĝuleto; se vi ne donos ĝin al mi, mi -frapos vian kapon!" ...</p> - -<p>Sinjorino Blenkinsop, revenante el la Dimanĉa kurso, kie la vikara -foresto estis estinta temo de babilado, ekvidas lin kaj la knabon. -Alproksimiĝante neatendite, ŝi rigardas la procedojn. Post kelkaj -minutoj, la vikaro, sur la genuoj, trempinte la brakon kaj manikon -senzorge en la akvon, eltiris la kaptiton teren, kaj, leviĝante, li -vidas ŝin.</p> - -<p>Ĉu li ruĝiĝis? Ĉu li ektremis? Ĉu li montris ian signon de -pento, je la malboneco de sia konduto?</p> - -<p>Ne, kontraŭe, estis nuanco de ekscitita triumfo en lia voĉo dum li -ekkriis, elmontrante la viglan fiŝon:—</p> - -<p>"Nu, Sinjorino Blenkinsop, ĉu vi iam vidis pli grandan perkon?"</p> - -<p>"Mi vetas mian vivon—<i>neniam</i>!" diris la Londonano.</p> -</div> - -</body> -</html> |