diff options
Diffstat (limited to '38240-h/vol1/e08.htm')
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol1/e08.htm | 2017 |
1 files changed, 0 insertions, 2017 deletions
diff --git a/38240-h/vol1/e08.htm b/38240-h/vol1/e08.htm deleted file mode 100644 index 54405bf..0000000 --- a/38240-h/vol1/e08.htm +++ /dev/null @@ -1,2017 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 1, No. 8 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none;} -.center {text-align: center;} -div.sec-list ul li, div.notice ul li {padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.sup {vertical-align: 20%;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} -p.speaker {float: left; font-variant: small-caps; margin: 0 0 0 -6.5em;} -p.speaker i {font-variant: normal;} -div.dialogo {padding-left:6.5em; margin-top: 0.5em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.m2 {display: block; margin-left: 3em;} - span.m3 {display: block; margin-left: 6em;} - span.m4 {display: block; margin-left: 9em;} - span.m5 {display: block; margin-left: 11em;} - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est1-index">Back to Vol. I index.</a></p> -<div id="est1-8-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:15%;"><i>No. 8.</i></p> - -<p style="float:right;width:15%;"><i>Junio, 1904.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagandado de la Internacia Lingvo.</p> - -<p style="font-size:80%;">Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, -W.C.</p> -</div> - - -<div id="est1-8-2" class="left border"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> - -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-8" class="sc">Editor’s Notes</a></td><td class="numb">113-114</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-9" class="sc">Esperanto and Teaching</a> (Professor Carlo Bourlet) -</td><td class="numb">115-117</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-12" class="sc">Adventure of Count Fathom</a> (translated by D. H. Lambert) -</td><td class="numb">118-119</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-13" class="sc">Naughty Eppie</a> (translated by G. C. Law)</td><td class="numb">119</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-14" class="sc">The Holy Fire</a> (Edward Metcalfe, M.A. Oxon.)</td><td class="numb">120-121</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-16" class="sc">Logic and Instinct</a> (Ben Elmy)</td><td class="numb">122-123</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-17" class="sc">The Birthplace</a> (Paul Mathews, M.A.)</td><td class="numb">123</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-18" class="sc">The Tempest</a>, continued (translated by A. Motteau)</td><td class="numb">124</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-19" class="sc">Back to the Mountains</a> (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">125</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-22" class="sc">Correspondence Page</a></td><td class="numb">126</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-24" class="sc">A Welsh Tale</a> (E.W.)</td><td class="numb">127</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-25" class="sc">Sundry Items of Interest</a></td><td class="numb">128</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-8-23" class="sc">Instinct or Intelligence.</a> A further Proof (by O.W., 7,074) - </td><td class="numb">128</td></tr> -</table> -</div> - - -<div id="est1-8-3" class="sec-list right border"> - -<p>FOR FREE PARTICULARS write to<br /> - the HON. SECRETARIES of<br /> - ESPERANTO SOCIETIES at</p> -<ul> -<li>CORBRIDGE-ON-TYNE, M. V. Lotinga, Esq.,<br /> - Trinity Terrace.</li> - -<li>DUBLIN, C. Fournier, Esq.,<br /> - Celtic Association, St. Stephen’s Green.</li> - -<li>EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,<br /> - 2, Spence Street.</li> - -<li>GLASGOW, J. Hunter, Esq.,<br /> - 138, Darnley Street, Pollokshields.</li> - -<li>HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,<br /> - 13, Birkly Hall Road.</li> - -<li>KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,<br /> - Compton Buildings, Bow Street.</li> - -<li>LEEDS, J. E. Wyms, Esq.,<br /> - 2, Marlbro’ Grove.</li> - -<li>PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,<br /> - 182, Queen’s Road.</li> - -<li>NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,<br /> - 3, Cotfield Terrace, Gateshead.</li> - -<li>PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,<br /> - 6, Barton Crescent, Mannamead.</li> - -<li>ST. ANDREW’S, J. T. Haxton, Esq.,<br /> - 133, South Street.</li> - -<li>TYNEMOUTH, Alan F. Davidson, Esq.,<br /> - 26, Park Crescent, N. Shields.</li> - -<li>WIMBLEDON, W. Inge, Esq.,<br /> - Spencer College, Wimbledon.</li> -</ul> - -<p>N.B.—It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form -local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who -will do all in his power to assist them in the work.</p> -</div> - - -<div id="est1-8-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est1-8-5" class="reklamo"> - -<h3 style="font-size:150%;text-decoration:underline;">Internacia Scienca Revuo.</h3> - -<p class="sc center">The Latest Proof of our Progress.</p> - -<p class="center">All should send to the Hon. Secretary, Esperanto Club, for a Specimen -Copy of this splendid monthly.</p> - -<p class="center"><b>Price 7d. post free.</b></p></div> - - -<div id="est1-8-6" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> -<ul> -<li><span class="sc">T. Carr</span>, Esq., 45, High Street, Keighley, Yorks. -Interŝanĝos p-k. ilus. el ĉiuj landoj.</li> - -<li><span class="sc">H. G. Chevalier</span>, Esq., Post Office, Toronto, Canada. Ĉiam -respondos je p-k. skribitaj en Esperanto.</li> - -<li><span class="sc">M. Albert Claude</span>, Saudrupt, Meuse, France. Per ilus. p-k. -Kaj kun Gesamideanoj logantaj en Britaj kolonioj.</li> - -<li><span class="sc">Miss A. A. Cowan</span>, 30, Gauden Road, Clapham, London, S.W. -Letere aŭ p-k.’e kun alilandulinoj.</li> - -<li><span class="sc">Herbert Farnes</span>, Esq., 120, Crofton Park Road, Brockley, -London, S.E. Ilus. p-k.</li> - -<li><span class="sc">Arthur Gray</span>, Esq., 138, Bethune Road, Stamford Hill, London. - N. Pri Espo. kaj lingvoscienco. Ĉiam dankeme respondos.</li> - -<li><span class="sc">A. J. Hulme</span>, Esq., The White Studios, Castle Street, -Shrewsbury, England. Kun ĉiulandanoj pri arto kaj artmontrejoj.</li> - -<li><span class="sc">A. Jennings</span>, Esq., 15, Stavordale Road, Highbury, London, N. -Per vidaĵkartoj kun ĉiulandanoj.</li> - -<li><span class="sc">Herr Karl Klein</span>, 71 Friedrich Kaisergasse, Vienna XVI. -Vidaĵkartojn. Ĉiam respondos.</li> - -<li><span class="sc">M. Joseph Latenneur</span>, Oficejestro de la Financa Ministrejo, -204, Bvd. Raspail, Paris. Ilus. p-k.</li> - -<li><span class="sc">Miss Rose Price</span>, Klopstockstrasse 52, Berlin, N.W. -Interŝanĝos ilus. p-k. Kaj p-signojn.</li> - -<li><span class="sc">B. J. Rayner</span>, Esq., 138, Monega Road, Forest Gate, London, -E. Ilus. p-kartoj.</li> - -<li><span class="sc">A. d’Eduarté Smith</span>, Esq., 33, Rupert Street, Keighley, -Yorks. Ĉiam respondos je Esperantaj leteroj kaj p-kartoj.</li> - -<li><span class="sc">Sinjoro Ivan Ĉervenakov</span>, Bourgas, Bulgaria. Ilus. p-k. kun -alilanduloj.</li> - -<li><span class="sc">A. Sinclair</span>, Esq., 17, High Street, New Pitsligo, Scotland. -Interŝanĝos ilus. p-k. Kaj p-signojn.</li> - -<li><span class="sc">A. F. Whiteside</span>, Esq., Box 3847, Johannesburg, Transvaal, -S.A. Per ilus. p-k.</li> -</ul> -<p><b>La Kosto de la Enskribo Estas, 6d.</b> (70c. per poŝtsignoj).</p> -</div> - - -<div id="est1-8-7" class="banner border center"> -<p class="pagenum">113</p> - - -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST.</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;padding-left:5%;font-size:80%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;padding-right:5%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li>The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.</li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>CANADA.—A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal.</li> - <li>FRANCE.—M. Paul Fruictier, Boulevard Arago 27, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>MALTA.—A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.</li> - <li>RUSSIA.—G. B. Smith, Esq., 19, Wiborg Quay, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> - <li>TRINIDAD.—Geo. O. Messerly, Esq., Port of Spain.</li> -</ul> -</div> -<p style="clear:both;" lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtsignon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtsignoj, kiuj estas akceptataj -laŭvaloro.</i></p> - -<p style="float:left;padding-left:2em;">No. 8.</p> - -<p style="float:right;font-size:80%;text-align:left;">Subscription, 3s. Per Annum.<br /> -Single Copies, 4d. net.</p> - -<p>JUNIO, 1904.</p> -</div> - - -<div id="est1-8-8" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> -<p>La Hon. Sek. de la London Esperanto Club multe bedaŭras, ke lia -amiko kaj kolego, S<span class="sup">ro</span> Howard, ne povos klopodadi pri la libraj -aferoj. Ĉiuj Esperantistoj ŝuldas al S<span class="sup">ro</span> Howard koregan -dankesprimon pro liaj sindonema laborego, kaj bedaŭros, ke liaj -nunaj devoj ne permesas ĝian adon.</p> - -<p>Estonte, oni devas sendi ĉiujn <i>librajn mendojn</i> al The Librarian, -London Esperanto Club, 41, Outer Temple, London, W.C., kaj ne al -Surbiton.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Karaj Legantoj, Salutojn!</p> - -<p>Se la maro estos estinta kompata, areto da Anglaj Esperantistoj estos -reveninta de mallonga forestado dum la Pentekostaj tagoj en Bulonjo.</p> - -<p>Mi vere devas danki Vin pro la multe da afablaj rimarkoj de la -skizeto pri mia libertempeto inter la Esperantistoj, kaj estas eble, -ke rakonto pri la Bulonja vizito ankaŭ interesos Vin. Estos do -artikoleto pri ĝi en la venonta Gazeto.</p> - -<p>Kiam mi ĝuis la Italan sunon, Esperanto gajnis novan apostolon, kies -verko jam vidiĝis en <i>La Esperanta Gazeto</i>. Estas certe, ke Vi ĉiuj -multe ŝatos la tre interesan kaj lertan tradukon el la <i>Aventuroj de -Grafo Ferdinando Fathom</i>, de S<span class="sup">ro</span> Lambert verkita. Kaj, kiam Vi -memoros, ke tiu ĉi klera verkisto nur aŭdis la nomon <i>Esperanto</i> -antaŭ ses semajnoj, Vi ĉi tie vidos ankoraŭ alian bonan reklamon -pri la mirinda facileco de la lingvo!</p> - -<p>Inter la multaj novaj aliĝintoj, kiujn ni ĉiutage gajnadas, estas -unu kiu intencas viziti la Ekspozicion S. Louisan. Kredeble li tie -vidos la Esperantan Sekcion, fondita de la Franca Societo, kaj -zorgata de S<span class="sup">ro</span> J. Constant, 4755, Maffitt Avenue, St. Louis.</p> - -<p class="pagenum">114</p> - -<p>Por tiu ĉi Ekspozicio oni presigis grandajn anoncpaperojn pri -Esperanto, kaj S<span class="sup">ro</span> Bourlet afable sendis al ni aron da ili en la -Angla lingvo presitan. Mi plezure sendos senpagan specimenon al ĉiu, -kiu promesos elmontri ĝin en konvena loko.</p> - -<p>Espereble tia Ekzpozicio en la Unuiĝitaj Ŝtatoj vekigos multe da -intereso. Esperanto jam ekprogresas tie, kaj fervora kunhelpanto, -<i>S<span class="sup">ro</span> J. Fogg Twombly, 34, Green Street, Brookline, Mass.</i>, prenis -sur sin la provizoran Sekretariecon. Ĉu ĉiuj Amerikaj amikoj -skribos al li, kaj kunlaborados?</p> - -<p>S<span class="sup">ro</span> Twombly komencis sian propagandon per nova plano. Ĉiam ni -vidas, ke la Amerikanoj sendas novajn ideojn al Eŭropo; ne vere? Li -sendis abonpagojn je <i>La Esperanta Gazeto</i> por ĉiuj la Amerikaj -Universitatoj, kaj kelkaj kolegioj. Tiel, inter la legantoj de tiuj -ĉi linioj troviĝas niaj kunbatalontoj, la Amerika Junularo.</p> - -<p><i>Ĉiam antaŭen!</i> estu via devizo. Ne permesu ke Eŭropo venkos sole -en tiu ĉi nobla afero!</p> - -<p>Lia plano memorigas al mi, ke kelkaj el Vi petis la sendadon de tiu -ĉi Gazeto al diversaj Urbaj Bibliotekoj. La propono estas tre -valora, sed, je la komenco de tia entrepreno, ne estas eble ĝin -alpreni. Mi do esperas, ke Vi, post kiam Vi gajnis la aprobon de la -Bibliotekestro, afable konsentos <i>aboni por la Biblioteko</i>. Por tiu -ĉi celo, oni akceptos duonpagon, t.e., jarabonon da du frankoj. Post -iom da tempo estos eble malpli ŝpareme donaci.</p> - -<p>Mi ankaŭ ricevis kelkajn petojn por pligrandigi aŭ plioftigi la -Gazeton. Sed ankaŭ tiu ĉi afero nuntempe estas neebla. Vere, se oni -memoras, ke antaŭ nur dudek monatoj, Esperanto estis kvazaŭ -nekonata nomo en Anglujo, kaj ke nun dum ok monatoj Anglujo posedas -sian propran Gazeton, oni ne devas plendi, ke ĝi enhavas nur dekses -paĝojn! La ekzisto mem de tia Gazeto, precipe apogita de Britaj -Verkantoj kaj Abonantoj, estas nekontraŭdirebla pruvo pri la -facileco kaj rapida progreso de la Internacia Lingvo: estas praktika -pripensinda pruvo.</p> - -<p>Ĉu Vi rimarkis la kovrilon de nia lasta kajero? Laŭ la petoj de -alilandaj amikoj, mi donis al la verdakovriletaĵo, Esperantan -baptonomon, kaj mi esperas, ke Vi, kiuj loĝas alilande, ĉiam nomos -tion ĉi <i>La Esperanta Gazeto</i>. Kiam mi aŭdis kritikojn pri <span class="sc">La -Esperantist</span> dum mia vojaĝo, ĉiam estis dube ĉu oni parolis -pri la Angla, Franca, aŭ Itala ĵurnalo.</p> - -<p>Mi plezure rimarkas ke, en <span class="sc">L’Espérantiste</span>, S<span class="sup">ro</span> de -Beaufront ankaŭ kondamnas tiujn, kiuj deziras elpensi siajn proprajn -alfabetojn. Kompreneble ĉiuj Esperantaj Redaktoroj same faros. Jam -en la Maja Numero sendis tiun kondamnon</p> - -<p class="far_sig sc">Via Redaktoro.</p> -</div> - -<div class="right"> -<p>The Hon. Sec. of the London Esperanto Club much regrets that his -friend and colleague, Mr. Howard, can no longer occupy himself with -the book department. All Esperantists owe Mr. Howard most hearty -thanks for his devoted labour, and will regret that his present -duties do not permit of its continuance.</p> - -<p>In the future <i>orders for books</i> should be sent to The Librarian, -London Esperanto Club, 41, Outer Temple, London, W.C., and not to -Surbiton.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Dear Readers, Greetings!</p> - -<p>Should the sea have been compassionate, a group of English -Esperantists will have returned from a short stay during Whitsuntide -in Boulogne.</p> - -<p>I really must thank you for the many kind remarks on the short sketch -of my holiday with the Esperantists, and it may be that a narrative -of the Boulogne visit will also interest you. A short article about -it will therefore appear in the coming Gazette.</p> - -<p>While I was enjoying Italian sunshine, Esperanto gained a new -apostle, whose work has already been seen in <span class="sc">The -Esperantist</span>. It is certain that you will greatly enjoy Mr. -Lambert’s interesting and able translation of <i>The Adventures of -Count Ferdinand Fathom</i>. And, when you recollect that this clever -writer only heard Esperanto’s name six weeks ago, you will see here -yet another good testimony as to the astonishing simplicity of the -language.</p> - -<p>Among the many new adherents we gain daily is one who intends -visiting the St. Louis Exhibition. He will probably see the Esperanto -Section there, founded by the French Society, and superintended by -Mr. J. Constant, 4755, Maffitt Avenue, St. Louis.</p> - -<p>Large Esperanto posters have been printed for this Exhibition, and M. -Bourlet has kindly sent a number of them printed in English. I will -gladly send a free specimen to everyone who will promise to exhibit -it in a suitable place.</p> - -<p>It is to be hoped that such an Exhibition in the United States will -arouse much interest. Esperanto already begins to make progress -there, and a devoted helper, <i>Mr. J. Fogg Twombly, 34, Green Street, -Brookline, Mass.</i>, has undertaken the provisional secretaryship. Will -all American friends write to, and work with, him?</p> - -<p>Mr. Twombly has commenced his propaganda on a new plan. We always -find that Americans send new ideas to Europe; is it not so? He sent -subscriptions for <span class="sc">The Esperantist</span> for all American -Universities, and some colleges. So, among the readers of these lines -are to be found our future comrades, the Youth of America.</p> - -<p><i>Ever forwards!</i> let your motto be. Do not allow Europe to conquer -alone in this noble cause!</p> - -<p>His plan reminds me that some of you have asked for this Gazette to -be sent regularly to sundry town libraries. The suggestion is a very -valuable one, but, at the beginning of such an enterprise, it is -impossible to adopt it. I, therefore, hope that, after you have -gained the approval of the librarian, you will kindly consent to send -a subscription for the library. For this purpose half will be -accepted, that is, an annual subscription of 1/6. A little later it -will be possible to give less sparingly.</p> - -<p>I have also received some requests to enlarge or more frequently -issue the Gazette. But this is also impracticable at present. Really, -if one recollects that twenty months ago Esperanto was practically a -name unknown in England, and that now for eight months England has -its own Gazette, one must not complain that it contains but sixteen -pages! The very existence of such a paper, principally supported by -British Contributors and Subscribers, is an incontrovertible proof of -the simplicity and rapid progress of the International Language: a -practical proof worthy of consideration.</p> - -<p>Did you observe the cover of the last number? In accordance with the -requests of foreign friends, I gave the little green-covered-one an -Esperanto name, and I hope that all of you who live in other lands -will call this <i>The Esperanto Gazette</i>. When I heard criticisms of -<span class="sc">La Esperantist</span> during my journey, it was ever doubtful -whether one referred to the English, French, or Italian journal.</p> - -<p>I note with pleasure that, in <span class="sc">L’Espérantiste</span>, M. de -Beaufront also condemns those who want to invent their own alphabet. -Naturally all Esperantist Editors will do likewise. This condemnation -had already been sent in the May Number by</p> - -<p class="far_sig sc">Your Editor.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est1-8-9" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">115</p> -<h3>ESPERANTO KAJ PEDAGOGIO.</h3> - - -<p>(<i>Kiam ni kunpromenis sur la bela Kastelejo de Château Thierry, -Sinjoro Bourlet afablege cedis al mia peto, kaj promesis verki -artikolon por <span class="sc">The Esperantist</span> pri la suprenomita temo. Ni -ĉiuj ŝuldas koran dankon al nia eminenta kunbatalanto pro tiu ĉi -honoro.—Red.</i>).</p> - -<p><i>Kara Amiko, Jen estas la promesita artikolo. Mi ĝin skribis sur -miaj genuoj, sidante en arbareto sur altaĵo, inter rosmarenoj kaj -erikoj, en ombro de maraj pinoj kaj bastkverkoj.</i></p> - -<p><i>Sub miaj piedoj tute proksime la blua maro bruetis, kuretante sur la -flava sablo, la suno faris helajn rondetojn sur mia papero, kaj -ĉirkaŭ mi flirtis delikataj papilioj kaj zumantaj muŝoj. La muskoj -kaj herbetoj faris verdan tapiŝon, kiu estis kvazaŭa Esperanta -standardo, kiu inspiris min. La vekiĝo printempa de tiu belega -naturo igis min pensi pri la baldaŭa vekiĝo de la homaro por nia -kara afero.</i></p> - -<p><i>Kore kaj sincere via.—Carlo Bourlet.</i></p> - -<div class="left" lang="eo"> -<p>Jam de longaj jaroj mi instruas matematikon al junuloj. Miaj -lernantoj estas nun ĉiuj 17–20 jaraj, kaj mi oftege rimarkis kiel -senlogika kaj nekapabla ĝuste rezoni estas ilia spirito. Aliparte, -ili estas ankaŭ tro inklinaj ĉion akcepti sendispute, kaj lerni la -sciencon ne per analiza metodo, sed preskaŭ kiel dogmon netuŝeblan.</p> - -<p>Pri tio mi tre miris.</p> - -<p>La infana spirito estas ja tre scivolema kaj treege logika. Malgranda -bubo, tuj post kiam li scias iom paroli, faras multajn demandojn: -<i>Kial, patreto, la mara akvo estas sala?</i> <i>Kial, patrineto, la fajro -brulvundas la nesaĝajn infanojn?</i> <i>Kial...?</i> kaj ankoraŭ <i>Kial...?</i></p> - -<p>Kaj ofte la gepatroj, tedataj de tiom da kialoj, respondas: <i>Ĝi -estas tiel, ĉar ĝi estas tiel!</i></p> - -<p>Malbona respondo, kiu al kutimigas la infanojn al akcepto sendisputa -de ĉiu ajn eldiro kaj sufokigas la analizemon naturan de ilia juna -spirito.</p> - -<p>Sed estas tamen gepatroj inteligentaj, kiuj penas por kiel eble plej -ĉion klarigi al siaj gefiloj, kaj tamen tiuj gefiloj, post iom da -ĉeestado en lernejo, perdas sian tutan scivolemon kaj esploremon.</p> - -<p>Kia estas la kaŭzo de tiu bedaŭrinda aliformiĝo de la infana -spirito?</p> - -<p>Mi serĉis, kaj jen tio, kion mi trovis.</p> - -<p>Kiam bubo eniras lernejon, li unue lernas legon kaj skribon. Lerninte -la alfabeton, li instruiĝas pri la legado, t.e., pri la kunmetado de -la literaj sonoj por formi vortojn. Tuj, de la unua paŝo, ĉu li -estas Angla ĉu Franca, li eklernos, ke plej ofte la literoj perdas -sian alfabetan valoron, kiam ili estas apudmetitaj apud aliaj. Li -konstatas, ke ĉio estas preskaŭ plene arbitra kaj senregula; kaj, -kiam Franca lernanteto demandas <i>kial A kaj U kunligitaj produktas la -sonon <span class="pagenum">116</span> O</i>, la malfeliĉa instruisto povas nur respondi la faman -frazon, kiun la bubo tiel ofte aŭdos dum sia vivo: <i>Ĝi estas tiel, -ĉar ĝi estas tiel.</i></p> - -<p>Post tiu unua senlogika dogmeca ekzercado, la infano komencas lerni -gramatikon kaj aritmetikon.</p> - -<p>Ho ve! jen denove kaj pli forte rekomenciĝas la bela <i>klarigo</i>: <i>Ĝi -estas tiel....</i></p> - -<p>En la gramatiko apud ĉiu regulo li trovas unu, du, tri, sennombrajn -esceptojn! Tiel, ke la regulo baldaŭ dronas sub la superakvigo de la -esceptoj. Ni Francoj faris ja el tio proverbon: <i>Nenia regulo sen -escepto.</i> Estas vere, ke ĉiuj tiuj esceptoj havas historiajn -kaŭzojn, sed tiujn kaŭzojn oni nur tiam povas kompreni, kiam oni -scias multajn lingvojn antikvajn kaj modernajn. Tiu studo estas -filologio, kaj la filologio ne estas scienco komprenebla por infanoj!</p> - -<p>La lernado de aritmetiko povus esti ekzerco jam pli logika sed, el -ĉiuj partoj de la matematiko aritmetiko estas la plej malfacila en -teorio. Dum la algebra rezonado estas plej ofte analiza, la -aritmetika rezonado estas plej ofte sinteza, sekve pli malfacile -komprenebla.</p> - -<p>Kaŭze de la granda malfacileco de la teorioj aritmetikaj, la -instruisto estas, vole-nevole, plej ofte devigata lernigi parkere de -la bubo la rezultatojn sen ia klarigo, kaj la juna lernanto -alproprigas al si metodojn permemore, kiujn li prenas kiel modelojn -sekvindajn sed ne verigitajn. Al tio oni aldonas lecionojn el prozaj -aŭ poeziaj pecoj, lernotajn ankaŭ parkere, kaj, super ĉio, oni -lernigas la historion de la antikvaj Grekoj kaj Latinoj, tute -nekomprenebla, pro la granda malsameco de la antikvaj kaj nunaj -moroj.</p> - -<p>Resume, niaj gefiloj povas nur alveni al unu sola konkludo: Ĉio en -la homa scio estas arbitra, senregula kaj senlogika. Se, post longaj -jaroj da tia lerneja ekzercado, restas ankoraŭ en nia spirito ia -fajrero de logikeco, tio pruvas, ke nia natura logikemo estas vere -fortika kaj daŭrema!</p> - -<p>Nun, ni esploru tion, kio okazus se niaj infanoj lernus nian karan -lingvon Esperanto tuj post la eniro en la lernejon.</p> - -<p>Tie ĉi ili trovus plenan logikon. La legado estus nur ludo, la -gramatikaj reguloj estus ĉiam senesceptaj. Ĉio estus klarigebla, -ĉio povus, kaj devus, esti klarigata. La korekta uzado de la lingvo -devigus ilin al severa analizo de ilia penso. Ili malkutimus skribi -kaj pensi laŭ modeloj preparitaj kaj sankciitaj de la popola uzado, -kaj, eĉ por la ĝusta esprimo de siaj pensoj en la gepatra lingvo, -ili trovus grandan utilon en tiu analizema ekzercado.</p> - -<p class="pagenum">117</p> - -<p>Mi persone konstatis, ke la studado de Esperanto elmontris al mi -multon el mia propra lingvo, kion mi ĝis tiam ne komprenis aŭ ne -sentis. Sennombrajn galicismojn, eĉ malĝustajn uzojn de vortoj, mi -kun mirego ekvidis.</p> - -<p>Priparolante tiun temon kun amikoj Esperantistaj, mi konstatis, ke mi -ne estas sola, kiu tiel opinias. Ĉiuj estas unuanimaj.</p> - -<p>Ĉu vi, kara Samideano, kiu legis mian artikoleton, ne konsentas?</p> - -<p class="far_sig sc">Carlo Bourlet.</p> -</div> - -<div class="right" lang="en"> -<p>For many years now I have been teaching young people mathematics. My -present pupils are all from seventeen to twenty years of age, and I -have very frequently noted how illogical and incapable of reasoning -precisely is their intellect. They are, moreover, too much inclined -to accept everything without question, and to learn science, not by -analytical method, but as indisputable dogma.</p> - -<p>I have wondered at this a good deal.</p> - -<p>The child’s mind is assuredly eager to acquire knowledge, and -exceedingly logical. A little lad, as soon as he can say something, -asks many questions. <i>Why, papa, is sea-water salt?</i> <i>Why, mamma, -does fire burn silly children?</i> <i>Why...?</i> and still <i>Why...?</i></p> - -<p>And parents, bored by so many questions, often reply: <i>It is so, -because it is so.</i></p> - -<p>A bad answer, which accustoms children to the unquestioned acceptance -of any dictum, and which stifles the natural analytical propensity of -their young minds.</p> - -<p>Nevertheless, there are intelligent parents, who take pains to give -their children every possible explanation, yet these children, after -going to school a while, lose all their thirst after knowledge and -their inquisitiveness.</p> - -<p>What is the cause of this regrettable transformation in the childish -mind?</p> - -<p>I have inquired, and here is what I have discovered.</p> - -<p>When a lad goes to school, he first learns to read and write. Having -mastered the alphabet, he is instructed in the art of reading, -<i>i.e.</i>, the compounding of literal sounds to form words. Immediately, -from the first step, no matter whether he be English or French, he -begins to learn that most frequently letters lose their alphabetical -value when they are united with others. He finds out that everything -is almost entirely arbitrary and devoid of rule; and when a French -pupil asks why A and U together give the sound of O, the unfortunate -teacher can but reply with the famous phrase, which the child will -hear so often during his life: <i>It is so, because it is so.</i></p> - -<p>After this initial illogical dogmatic exercise, the child starts -learning grammar and arithmetic.</p> - -<p>Alas! here again the fine <i>explanation</i>: <i>It is so ...</i> continues to -be in vogue.</p> - -<p>In grammar, with every rule, he finds one, two, three, innumerable -exceptions. Hence the rule is soon drowned under a flood of -exceptions. We Frenchmen have actually founded a proverb: <i>There is -no rule without an exception.</i> True it is that all these exceptions -have historical reasons, but these reasons can only be appreciated -when one knows many ancient and modern languages. That study is -philology, and philology is not a science to be understood by -children!</p> - -<p>The study of arithmetic might be a more logical exercise, but of all -departments of mathematics, arithmetic is in theory the most -abstruse. While algebraical reasoning is most frequently analytical, -arithmetical reasoning is generally synthetical, and, consequently, -more difficult to understand.</p> - -<p>As a result of the great difficulty of arithmetical theories, the -teacher is, willy-nilly, commonly compelled to make the lad learn -results by heart without any explanation, and the young pupil adopts -parrot-method, which he takes as models to be followed, but not to be -verified. To these are added lessons from prose and poetical extracts -also to be learned by rote, and, above all, Roman and Greek history -is taught, which is quite unintelligible on account of the great -diversity between ancient and modern customs.</p> - -<p>In fine, our children can only come to one conclusion: Everything in -human ken is arbitrary, devoid of rule, illogical. If, after long -years of such instruction, a spark of logicality still remains in our -mind, it proves that our natural logicality is powerful and enduring!</p> - -<p>Now let us inquire what would happen if our children should learn our -valued Esperanto immediately on entering school.</p> - -<p>Here they find perfect logic. Reading would be but a game, the -grammatical rules would ever be free from exceptions. Everything -would be explicable, everything could, and ought to, be explained. -Accurate use of the International Language would force them into a -severe analysis of their thoughts. They would no longer be accustomed -to write and think in accordance with models prepared and sanctioned -by popular usage, and even for the concise expression of their -thoughts in their mother tongue they would derive great benefit from -this analytical exercise.</p> - -<p>I, personally, have found that the study of Esperanto has -demonstrated to me much of my own tongue, which hitherto I had not -understood or appreciated. Innumerable gallicisms, even incorrect use -of words, have I discovered with astonishment.</p> - -<p>On discussing this subject with Esperantist friends, I have found -that I am not alone in thinking thus. All are unanimous.</p> - -<p>Do you, dear Friend-in-Esperanto, who read this article, not agree?</p> - -<p class="far_sig"><i>Laŭsence tradukita de</i> H.B.M.</p> -</div> -</div> - -<div id="est1-8-10" class="article" lang="eo"> - -<h3>MIA AVINO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita Skizo de Esperantisto 8384.</p> - -<p>Ĉu vi konis mian avinon?</p> - -<p>Jen do estas ŝia portreto: Ŝi mortis naŭdek ses jara, kaj ŝia -kuracisto diris, ke ŝi mortis kiel birdo—eble li volis signifi "pro -natura morto," kaj mi diras: "Pro maljuneco."</p> - -<p>Kia ajn la kaŭzo, mia avino apartenis al belaj tipoj de antikvaj -nobelaj maljunulinoj, kies pentraĵojn ni rimarkas ĉe antikvaj -familioj.</p> - -<p>Ĉiam apud la fenestro aŭ trikante, aŭ petante de Dio favorojn por -ŝia malgranda familio, ŝi estis, kiel mi ŝin memoras, ankoraŭ -bela, spite ŝia maljuneco.—Maloftaj arĝentaj haroj, bluaj okuloj, -roza vizaĝo, plenaj vangoj kaj blankaj dentoj—jen estas memora -fotografaĵo.</p> - -<p>Pri ŝia hejma vivado, mi nur diros, ke ŝi estis vera modelo de -korboneco kaj pacienco. Nu, ŝi posedis kuriozan poŝhorloĝon, kiu, -ĉiun kvaronhoron, sonadis valson aŭ polkon, per speciala -meĥanismo.</p> - -<p>Foje, ŝi rakontis al mi tiun ĉi historieton:—</p> - -<p>"Tagon mi eniris preĝejon por konfesi min, sed, ektimante, ke -mia konfesprenanto min riproĉus pro mia longa forestado, mi -enmetis en mian veston la sonoretantan poŝhorloĝon por ke ĝi, -per ĝia sonorado, dolĉigu la ekkolerantan pastron.</p> - -<p>"Sed mi multe miris kiam li nenion diris pri mia longa foresto, kaj -li pacience min aŭskultadis. Subite la poŝhorloĝo rompigis la -preĝejan silenton! ‘Kio do estos?’ demandis la konfesprenanto. -‘Valso,’ mi tuj respondis. ‘Mi bone aŭdas, ke ĝi estas valso, sed -kiu estas tiu malpiulo, ludi muzikon dum la konfeso?’ ektondris la -pastro.</p> - -<p>"‘Pardonu, pastro, tiu malpiulo estas mia poŝhorloĝo. Jen ĝi -estas,’ kaj mi eltiris la malfeliĉan valoraĝon, kies sonorado jam -ĉesis. Sed, pro mia rapideco, mi tuŝis la muzikan risorton kaj -denove ĝi sonadis, sed tiun ĉi fojon mazurkon!</p> - -<p>"Mi paliĝis, sed la pastro ruĝiĝis pro kolero, kaj tuj eliris el -la konfesejo. Pro tio, mi iĝis kiel ŝtona statuo, kun la -poŝhorloĝo ĉiam sonanta la mazurkon al la ĉeestantaj preĝantoj!"</p> -</div> - - -<div id="est1-8-11" class="article" lang="eo"> -<h3>PRI SCIENCAJ AFEROJ.</h3> - - -<p>Pri la periskopo, la okulo de la moderna submara boato, kaj unu el la -plej gravaj kunhelpantoj rilate al ĝi, la <i>Globe</i> de Aprilo 15, -1904, en ĝia kolono <i>Sciencaj Eĥoj</i>, donas la sekvantan sciigon, -kiu posedas specialan intereson, dank’ al la preskaŭa perdo de la -Brita submara boato "A1."</p> - -<p>La <i>Scienca Ameriko</i> traktas pri tiu ĉi okazintaĵo apud la Nab, kaj -rimarkas pri la limigata vido de tiu periskopo, kiu, direktite al -la proksimiĝanta ŝipo, mankis montri la fatalan vaporŝipon. -Plibonigita periskopo antaŭ ne longe priskribiĝis en la Aldono al -la <i>Scienca Ameriko</i>. Ĝi havas kvin apartajn vitrojn, kvar -rigardas je la kvar kvartoloj de la kompaso kaj ebligas la marveturanto -vidi la tutan horizonton. Kaj la kvina vitro antaŭen rigardas, -kaj figuras ĝuste la veran grandecon de la vidataj objektoj.</p> - -<p>Tiu ĉi nova periskopo sufiĉus dum klara kaj trankvila vetero, sed, -kiel rimarkas la ĵurnalo, "la konfuzoj de blindeco" ekatingas ĉiujn -Submarboatojn, kiam blovas la vento, kaj la maro leviĝas. Tiam, pro -la subakviĝo de la boato, la periskopo luligas, kaj la marŝaŭmo -kovras la vitron de la tubo.</p> - -<p>Iu devas elpensi metodon por aŭtomate teni la vidlinion de la -periskopo en situacio ebena.</p> - -<p class="far_sig">T.P.L.</p> -</div> - - -<div id="est1-8-12" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">118</p> -<h3>TERURIGA AVENTURO DE FERDINANDO, GRAFO FATHOM.</h3> - -<p class="center">De Dro. Smollett, tradukita de D. H. Lambert, Espo. 9660.</p> - -<p>Li foriris el la vilaĝo post tagmezo, kondukite de sia gvidanto; jam -noktiĝis, kiam li sin trovis meze de arbaro malproksime de homaj -loĝejoj. La mallumo de la nokto, la silento kaj la soleco de la -loko, la formoj nedifinitaj de la arboj, kiuj apenaŭ vidiĝis -ĉirkaŭe, etendante siajn strangegajn branĉojn tra la malklaro, -kuniĝis kun lia malĝojo por senordigi lian fantazion, kaj prezenti -al lia imago terurigajn fantomojn. Kvankam li ne estis nature -superstiĉema, eksterordinara teruro ekplenigis lian animon, kiu, iom -post iom, superis tutajn konsolojn de la racio kaj filozofio. Nek lia -koro sin sentis libera el la timo de la mortiĝo. Por ke li foririgu -tiujn ĉi malagrablajn revojn, li iniciatis interparoladon kun sia -gvidanto, kiu al li rakontis la historiojn de diversaj vojaĝantoj, -kiuj estis rabitaj kaj mortigitaj de friponoj en la densaĵoj de tiu -mem arbaro. En la daŭro de tiu ĉi rakonto, kiu neniel helpis relevi -la pensojn de nia heroo, la kondukanto ŝajnigis kaŭzon por -malantaŭeniĝi, dum nia vojiranto daŭrigis siajn paŝojn, atendante -lian realvenon post kelke da minutoj.</p> - -<p>Pri tio li tamen trompiĝis; la piedfrapado de la alia ĉevalo -fariĝis malplie aŭdebla, kaj fine tute estingiĝis. Pro tiu ĉi -cirkonstanco, ektimigite, Ferdinando haltis mezvoje, kaj aŭskultadis -je la plej senspira atento, sed nenio rekompencis lian aŭdadon, krom -la melankolia sopirado de la arboj, kiuj ŝajne antaŭdiris -alproksimantan ventegon. Pro kio la ĉielo kuntiris vizaĝon pli -malhelan, la fulmo ekbrilis, ekruliĝis la tondro, kaj la blovegado, -ekmetante ĝian voĉon per grandega muĝado, deiris en superakvego. -Pro tiu ĉi okazo la kuraĝo de nia heroo preskaŭ tute neniiĝis; li -ja ekperdis la povon de la pripenso, kaj sin trovis efektive -malsekigitan antaŭ ol, kvazaŭ rekonsciiĝante, li elpasis el la -vojo por protektiĝi inter la ĉirkaŭkreskantaj arbetaĵoj.</p> - -<p>Rajdinte kelkajn hektometrojn en la arbaron, li staris sub areto da -altaj arboj, kiuj lin ŝirmetis kontraŭ la ventego, kaj tiel lokite, -li konsiligis kun si mem pri tio, kion poste li devos fari. Li -divenis, ke sia kondukinto lin estis forlasinta dum kelke da tempo, -por ke li anoncu la alvenon de unu rajdanto al rabistaro, kun kiu li -konatiĝis, kaj ke li nun devos fali en la manojn al ili, se li ne -havos la feliĉon eviti ilian serĉon, kaj sin eltiri el la -implikaĵoj de la arbaro.</p> - -<p>Timigite de tiuj ĉi antaŭsentoj, li decidis konfidi al la kompato -de la fulmotondro, kiel la malpli malbona el du okazoj, kaj -antaŭeniri per ia torda vojeto ĝis kiam li sin liberigos -el la arbaro. Li tial direktis la ĉevalan kapon en linion tute -kontraŭan al tiu de la ĉefvojo kiun li ĵus estis lasinta, -opiniante, ke la rabistoj sekvus per tiu ĉi, por lin serĉi, kaj ke -la ideo neniam sin prezentus al ili, ke li volus eliri el la ĉefvojo -por trairi nekonatan arbaron je la mallumo de kiel maltrankvila -nokto.</p> - -<p>Tiamaniere li fine alvenis stepon, kaj, daŭrigis sian vojaĝon, en -plena espero atingi vilaĝon, kie sia vivo troviĝus senriska. Tuj li -de malproksime ekvidis kandeleton, kiun li rigardis kiel feliĉa -steleto, kaj, rajdante tien rapidire, li sin trovis ĉe la pordo de -solega dometo, en kiun lin lasis eniri maljunulino, kiu, sciigite, ke -li estis vojonperdinta vojiranto, ricevis lin gastame.</p> - -<p>Kiam li sciigis per la mastrino, ke ne estas alia domo en multe da -mejloj, kaj ke ŝi povos provizi al li bonan liton, kaj al la ĉevalo -loĝejon kaj avenon, li ekdankas la ĉielon por sia feliĉo, -faletinte sur tian modestan kajuton.</p> - -<p>Li do konsentis pasi la nokton, sub la ŝirmeco de la maljuna -dometanino, kiu lin komprenigis, ke ŝia edzo, tranĉlignisto, estis -foririnta ĉe la plej proksiman urbon por vendi sian komercaĵon, kaj -ke, pro la ventega vetero, eble li nur estis revenonta morgaŭmatene.</p> - -<p>Ferdinando ekzamenis la antikvan sorĉistinon per mil ruzaj demandoj, -al kiuj ŝi respondis je tiom da verŝajneco kaj naiveco, ke li -konkludis, ke ne estas ia danĝero. Festine vespermanĝinte ovojn kaj -ŝinkon, li petegis, ke ŝi lin alkonduku al la dormoĉambro, kie ŝi -proponis, ke li kuŝiĝu.</p> - -<p>Tial, je ŝia montro, li supreniris ian ŝtuparon en ĉambron, -meblitan de lito sur kvar apogiloj. La planko estis duonplenigita de -pajloŝarĝegoj.</p> - -<p>Li ŝajne kontentiĝis je sia loĝejo, kiu ja lin mirigis.</p> - -<p>La afabla luigantino, avertinte ke li ne alproksimiĝu la kandelon al -la flamiĝemaĵoj, foriris, kaj, ferminte la pordon, turnis la -ŝlosilon de ekstere.</p> - -<p>Ferdinando, kutimite esti singardema kontraŭ siaj kunuloj, havis -gravajn suspektojn, kiam li eltrovis, ke ne estis riglo interne sur -la pordo.</p> - -<p>Sekve li proponis ekzameni akurate ĉiun objekton en la ĉambro; kaj -dum la esplorado li ĉagrene trovis viran korpon, ankoraŭ varman, -kiu, antaŭ ne longe ponardite, kaŝigis inter kelkaj pajlŝarĝoj.</p> - -<p>Tia eltrovo ne mankis inspiri en la brusto de Ferdinando nedireblan -teruron, ĉar li certiĝis, ke li mem renkontus la saman sorton -antaŭtagiĝo, se miraklo ne intervenu por lin protekti. Ĉe la -<span class="pagenum">119</span> unuaj transportoj de la timego, li alkuris al la fenestro, -intencante per ĝi forkuri, sed li sciiĝis, ke lia ekflugo efektive -estis malhelpita de fortaj feraj baroj. Tiam la koro ekbatis, la -haroj ekrektiĝis, kaj la genuoj ŝanceliĝis. Liaj pensoj estis -plenaj de antaŭsentoj de la morto, lia konscienco aperis kvazaŭ -atestanto kontraŭ li, kaj per dezirego preskaŭ supernatura li tuj -rapidis elpensi rimedojn por sinkonservo. Tion, kion en cirkonstancoj -malpli interesaj, lia imago ne kuraĝus, li mem senkompate -entreprenis.</p> - -<p>Li senvestigis la korpon, kiu kuŝis sangadanta inter la pajlaro. -Ĝin brake alportinte en la liton li ĝin ordigis tiel, kiel -prezenti la aperon de dormanto. Tiam, estinginte la lumon, li -ekokupis la spacon de kie la korpo estis translokita, kaj, tenante -ŝargitan pistolon per ĉiu mano, li atendis la sekvon de tiu -bravegeco, kiu ofte devenas senpere el la malespero.</p> - -<p>Ĉe noktomezo li aŭdis la ŝovadon de piedoj suprenirantaj la -ŝtuparon; oni malfermis silente la pordon, kaj li vidis la ombrojn -de du viroj promenantaj al la lito.</p> - -<p class="far_sig">(<i>Finigota en la Julia Gazeto</i>).</p> -</div> - - -<div id="est1-8-13" class="article" lang="eo"> -<h3>LA PEKETOJ DE EPPIE.</h3> - -<p class="center">Eltiraĵo el Silas Marner, de George Eliot, tradukita de G. C. Law.</p> - -<p style="padding-left:6%;padding-right:6%;"><i>Silas Marner, ĝis la alveno de nekonata knabineto ĉe sia dometo, -estis ŝparema kaj malfeliĉa teksisto. Li kompatiĝis je tiu ĉi -infaneto, donis al ŝi la nomon Eppie, kaj fariĝis kvazaŭ ŝia -patro.</i></p> - -<p>Kiam Eppie havis tri jarojn, ŝi estis ruza, kaj Silas devis uzi sian -paciencon kaj sagacecon. Sinjorino Dolly Winthrop, najbaro, diris al -li, ke punado estus bona por Eppie, kaj ke ŝi devas esti varmigata, -kelkafoje, je mola loko.</p> - -<p>"Certe, vi eble povas fari alie," diris Dolly penseme, "vi povos -enŝlosi ŝin en la karbokelo. Mi tiel faris je mia fileto Aaron, -ĉar mi ne deziris ekfrapi lin; sed mia koro ne permesis, ke mi lin -tie forlasu pli longe ol unu minuto. Tamen la tempo estis sufiĉa por -nigrigi lin, tiel ke li devis denove laviĝi kaj vestiĝi. Tiu ĉi -estis tiel bona, kiel bastoneto por li. Tial mi diras al via -konscienco, Sinjoro Marner, vi devas ion fari, aŭ la ekfrapadon, aŭ -la karbokelon. Vi estas la estro, kaj estas necese ke vi kontrolu -ŝin."</p> - -<p>Nu, Silas saĝe estis aranĝinta larĝan rubandon, per kiu li ligis -Eppie al la teksilo, kiam li estis okupata. Ĝi estis ligata ĉirkaŭ -ŝia talio, kaj ŝi povis atingi ŝian liteton kaj sidiĝi tie.</p> - -<p>Dum somera mateno, Silas interesiĝis je sia laborado, kaj ofte uzis -la tondilon. Eppie aŭdis la kuriozan "klik, klik" kaj, observinte -ĝian rezultaton, ŝi akiris la logikan opinion, ke la sama rezultato -ĉiam sekvas la saman kaŭzon. La bruo de teksado komencis, kaj Silas -senpripense metis la tondilon apud Eppie. Silente, kiel museto, Eppie -kaptis ĝin. Tondinte la rubandon, ŝi forkuris, tra la malfermita -pordo, en la kampojn, kie la sunlumo invitis ŝin.</p> - -<p>Dume Silas pensis ke ŝia konduto estis pli bona ol kutime. Sed, kiam -li bezonis la tondilon, la terura okazo klariĝis. Li forkuris, -kriegante: Eppie, Eppie! kaj esploris la truegojn, en kiujn li -kredis, ke eble ŝi estis falinta.... Tiam li trovis ŝin, -sidante apud marĉo, gaje kunparolante ŝian boteton, kiun ŝi estis -uzinta kiel sitelo, por plenigi huftrueton, dum ŝia nuda piedeto -komforte kovriĝis je oliv-verda slimo.</p> - -<p>Silas, ĝojega je la eltrovo de sia trezoro, ekkaptis ŝin, kaj -kovris ŝin je kisoj. Sed, kiam li estis alportinta ŝin dome por la -necesa banado, li memoris pri la bezono puni Eppie. La ideo, ke ŝi -ree forkurus, donis al li nekutimitan pripenson, kaj li decidiĝis -uzi la karbokelon, kaveton apud la kameno: Eppie! li subite diris, -elmontrante ŝiajn kotajn piedojn kaj vestaĵojn: peketema Eppie tiel -forkuri! Eppie devos iri en la karbokelon, ĉar ŝi estis peketema! -Paĉjo devos meti ŝin en karbokelon!</p> - -<p>Li pensis, ke tio timigus ŝin, kaj ke ŝi ekplorus. Sed, anstataŭ -tio, ŝi ekskuiĝis sur lia genuo, kvazaŭ la propono estis ĉarma -novaĵo. Vidante, ke li devus severe agi, li metis ŝin en la -karbokelon, kaj fermis la pordon. Dum momento, silentadis, sed tiam -venis krieto: Malfermigu! malfermigu! kaj Silas liberigis ŝin, -dirante: Nu, Eppie, ci neniam ree estos peketema, aŭ ci devos iri en -la nigran malbelan karbokelon!</p> - -<p>La teksado longatempe ĉesadis tiun ĉi matenon, ĉar nun estis -necese lavi kaj vesti Eppie, sed Silas esperis ke tiu ĉi punado -havus sufiĉan efikon, kvankam li estus volinta, ke ŝi iom ploru.</p> - -<p>Post duona horo, ŝi estis purigita, kaj Silas turnis la dorson por -vidi, ĉu li povus plibonigi la rubandon, sed poste li forĵetis -ĝin, pensante ke sendube Eppie estos bona dum la restaĵo de la -mateno. Li returnis meti ŝin en ŝian seĝeton apud la teksilo, kiam -ŝi lin rigardis kun vizaĵo kaj manoj nigraj, kaj diris: Eppie estas -en la karbokelo!</p> -</div> - - -<div id="est1-8-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">120</p> -<h3>LA SANKTA FAJRO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon.).</p> - -<p>Por ĉion klarigi mi diros, ke tio ĉi okazis en Jerusalemo.</p> - -<p>Je la Sankta Vendredo, la antaŭtago de la ceremonio, kiun mi deziras -priskribi, ni vizitis la Preĝejegon de la Sankta Tombo, kie ni vidis -kelkajn tre strangajn preparojn.</p> - -<p>Apud kolono oni estis etendinta kelke da tapiŝetoj kaj kapkusenoj -sur kiuj kuŝas virinoj kaj geinfanoj, kies la viroj staras apude.</p> - -<p>Unu el la virinoj dormas; la aliaj nin rigardas per ŝajno de -senvigla miro; preskaŭ mi diris, de <i>bovina</i> miro!</p> - -<p>Sed la geinfanoj! Sur ĉiu vizaĝo estas ŝajno kvazaŭ ili tiom da -mirindaĵoj estas vindintaj, ke neeble estus ilin ankoraŭ mirigi pri -ia ajn afero.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Kio do estas la Sankta Fajro!</p> - -<p>Estas miraklo! Jes, por tri kvaronoj el la rigardantoj estas vera -miraklo!</p> - -<p>Dum tiu ĉi Sabato la Savinto kuŝis en la Tombo, kaj ĉiujare (tiel -ili kredas) la fajro malsupreniras en la Tombon el la ĉielo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"<i>Ne-harak-said.</i>" Mi ekrigardas!</p> - -<p>Enirante en la hotelon estas soldato Turka. Sur la kapo li portas -ruĝan Tarbuŝ’on aŭ fez’on; sur la korpo bluan vestonzuavan, sur la -kruroj bluan (sed pli palan bluan) pantalonon, kies la supro estas -larĝa kiel sako, kaj la malsupro tre prema ĉirkaŭ la maleoloj. -Botoj pezegaj vestas liajn piedojn kaj larĝa zono lian talion. Ĉe -lia flanko svingetas kurba glavo, kaj tra la zono li estas trapasinta -aron da pistoloj kaj ponardoj.</p> - -<p>Sed tio, kion mi plej rimarkas, estas grandan pezegan Bastonegon, -kiun li tenas per la dekstra mano. Ĝia akra pinto kaj ĝia supro, -kiu etendis sin ĉiu flanke laŭ formo de sigelilo estas farita el -blanka metalo (kredeble ŝtalo) kaj brilis kiel arĝento.</p> - -<p>Mi redonas la saluton kaj venigas la Dragoman’on (gvidiston kaj -tradukiston), laŭ kies konsilo ni singarde malaperigas niajn -poŝhorloĝojn kaj valoraĵojn.</p> - -<p>Tiam per sonora frapo de sia Bastonego la soldato donas al ni la -signalon de foriro; tiun ĉi frapadon li daŭrigas la tutan vojon, en -longaj balancoj svingante la Bastonegon, kaj ĉiam frapante la teron -per la sama sonora frapo.</p> - -<p>La hotelo staras ekster la muroj, tial ĝis la pordego al <i>Joppa</i> -(per kiu ni eniras la urbon) tre facila estas la irado. Tie ĉi -la amaso fariĝas multe pli densa.</p> - -<p>Ni trapasas tra la <i>Strato de David</i> kaj eniras en <i>Kristanan -Straton</i>.</p> - -<p>Nun ni ekvidas la utilon de la Bastonego; ĝia akra pinto, potence -minacante la sandalvestatajn piedojn de la amasegataj popoloj, -malfermas al ni, por la momento, liberan vojon. Tamen nia irado estas -laŭ maniero de ŝipo, tra maro de malbonherboj.</p> - -<p>Tiel ni alvenas al la placeto antaŭ la pordego de la Preĝejego, kie -de ĉiuflanko la amaso <i>ondegas</i> kontraŭ nin; grandaj barbaj, -nelavitaj vizaĝoj kun esprimo miksita el mallerteco kaj kredemego; -virinoj, malgrandaj geinfanoj; ĉiu el ili havas sian specialan -odoron. Multe da fojoj ili separas nin de nia gvidanto, sed la -Bastonego havas ankoraŭ aŭtoritaton kvankam neeble estas ĝin -svingigi. Certe ĝi daŭrigas la frapadon, sed nur post longaj -intertempoj, kaj preskaŭ en tiun saman lokon ĝi frapas la teron el -kiu ĝi leviĝas antaŭ kiom da tempo?</p> - -<p>Tre malrapide ni antaŭeniras, sed ni antaŭeniras, kaj nun ni eniras -en la Preĝejegon. Pli kaj pli densiĝis la amasego. Baldaŭ la -gvidanto mem estas haltigita.</p> - -<p>Aliaj soldatoj per Bastonegoj frapadas; inter tiuj ĉi kaj la nia -fariĝas interparolado. Tro densa la amasego! Estas neeble ĝin -trapasi en tiun direkton. Malantaŭen ni komencas nin tordi, kiel -hundo sin tordas el kuniklujo. Baldaŭ ni nin turnas dekstren, kaj -iom post iom alvenas al la rando de la amasego. Ni trapasas -malgrandan pordon kaj eniras monaĥejon, kie troviĝas nur kelkaj -monaĥoj. Kia kontrasto!</p> - -<p>Tiel tra ĉambroj, tra trairejoj, suprenirante ŝtuparojn, ĉiam -suprenirante ni fine alvenis al unu el la galerioj de la Preĝejego.</p> - -<p>Pli ĝuste diri ni alvenis al unu sekcio de la galerio, ĉar ĝi -estas divida en sekcioj enhavantaj po sep aŭ ok arkojn per bariloj -fermataj.</p> - -<p>Ni trovas nin en la Rotundo mem kaj vidas malsupren la Sanktan Tombon -(t.e., la konstruaĵon kiu enhavas la Tombon), kaj ni ankaŭ vidas -grandan porcion de la amasego da popoloj, kiun ni ĵus estas -trapasintaj.</p> - -<p>En ĉiu sekcio de nia galerio troviĝas grandan homaron, kaj pli alte -mi vidas alian galerion tute per virinoj amasigata.</p> - -<p>Ĉie oni rapidas la preparojn; ĉie mi vidas <span class="pagenum">121</span>kandelojn, sed -kompreneble ne ankoraŭ ekbruligitajn. El tiu vasta amasego preskaŭ -neniu estas, kiu ne tenas unu kandelon, eble eĉ du.</p> - -<p>El la galerio de virinoj Greka pastro per ŝnuro mallevas aron da -ili.</p> - -<p>Nun oni komencas malaperigi la lumojn. Pli kaj pli la Preĝejego -fariĝas malluma. Nur murmureto de atendeco sin levis el tiu grandega -amasego.</p> - -<p>Tiam:—Sonoradegon de sonoriloj. Monaĥo post monaĥo elsaltas el -malfermaĵo en la konstruaĵo, kiu enhavas la Sanktan Tombon, kaj -rapidas supren sur ĝia eksteraĵo. Ĉiu el ili triumfe svingas -brulantan kandelon. Ĉie kaj ĉie komencas ekbruligi la kandeloj.</p> - -<p>En la galerio de virinoj mano post mano la monaĥo tiras antaŭen -sian ŝnuron; ĉe ĉiu ekskuo svingiĝas en hemirondo la aro de nun -ekbruligitaj kandeloj kaj ĉiuflanken disĵetas sian sebon sur la -amasigatan homaron.</p> - -<p>Al la barilo ĝi alvenas. Apenaŭ li ekprenas ĝin, kiam pli ol dudek -kandeloj estas al li puŝegataj, kaj de li ekbruligataj.</p> - -<p>De tiuj aliaj, kaj de tiuj ankoraŭ aliaj. Ĉiuflanke oni elsendas la -lumon en la plejproksiman sekcion, kaj en unu momento oni vidas tutan -brilegantan rondon. Tiel brilas la tuta Rotundo, tiel la flankaĵoj. -Ĉie oni vidas la brulantajn kandelojn ĝoje agitatajn; kaj la voĉoj -sin levas, kiel la sono de la marbordo, kiam koleraj ondegoj brulege -rulas la ŝtonetojn.</p> - -<p>Kaj nun procesio de la pastraro rondiras la Tombon; procesio kiun la -premego de la popolo ĉiu minute <i>ĉifas</i> kiel knabeto ĉifus -paperon.</p> - -<p>Sed jam tro longa la priskribo! <i>Du</i> soldatojn ni trovas ĉe la -reveno. Kial <i>du</i>? mi pensas, ĉar la Preĝejego kiam ni ĝin -reeniras estas kompare senhoma. Malgrandan knabon mi rimarkas, kiu -tenas per ĉiu mano brulantan kandelon, kaj per siaj grandaj okuloj -nin rigardas. Plene li kredas, ke la <i>Sankta Fajro</i> ne povas bruligi -la homan korpon. Tion kredas, kredeble, preskaŭ la tuta pilgrimaro!</p> - -<p>Elirante el la Preĝejego ni tuj ekvidis kial la <i>du</i> soldatoj.</p> - -<p>Ŝajnas kvazaŭ la tuta amasego estas forlasinta la Preĝejegon je la -sama momento; el kiu aro ĉiu ero treege penegas sin puŝi antaŭ -sian proksimulon.</p> - -<p>La Bastonegoj perdas nun sian aŭtoritaton. Pro manko de spaco neeble -estas ilin movi; tial la frapado ĉesas.</p> - -<p>Forte puŝegas per la ŝultroj niaj du soldatoj, kaj, ĉar ili ne -sole reprezentas aŭtoritaton sed ankaŭ estas ambaŭ fortuloj, ili -sukcesas malfermi vojon por <i>si mem</i>.</p> - -<p>Sed ne por ni!</p> - -<p>Ĉi tie ni supreniras tiujn malaltajn ŝtupetojn el kiuj konsistas -plej ofte orienta strato.</p> - -<p>Sur la ŝtupetoj kiel amasego!</p> - -<p>Oni kredas ke ju pli longe brulas la kandelo des pli longe daŭros la -feliĉeco de la venonta jaro; tial ni vidas virinojn per la manoj -malfacilege ŝirmantajn la ankoraŭ brulantajn kandelojn; homojn ni -vidas el ĉiu raso, kaj bone ni scias ke tie ankaŭ troviĝas -geinfanoj. Foje, eble mi tion imagis, ŝajnas al mi ke mi aŭdas la -ekkrion: "<i>Leprulo.</i>"</p> - -<p>Gutoj de akvo, ni estas dispelataj per ĉiu ondolinio de la homa -Oceano.</p> - -<p>Malproksimiĝantaj mi vidas la gvidantojn. Fortege batalantaj ili -ĉiam supreniras. Subite ili haltas. Unu el ili tie restas por gardi -la posicion, la alia revenas nin serĉi.</p> - -<p>Ha! tiu vojirado, tiu terursonĝa progresado! Tirataj, premegataj, -puŝataj, ni alvenas al kelkaj malgrandaj kolonetoj, kiuj iom baretis -la vojon.</p> - -<p>Ĉi tie la premego fariĝas teruriga. Iu nekonata sin savas de -subpremado per la piedoj ĉirkaŭprenante min.</p> - -<p>Bonega ideo! Mi fariĝas samideano! Miaflanke mi ĉirkaŭprenas la -talion de la pli forta el la du soldatoj, kaj (mi malŝatas ĝin diri -sed ĝi estas la vero) en tiu malnobla maniero mi estas eltirita el -la Turniĝado de la <i>Sankta Fajro</i>!</p> - -<hr class="short" /> - -<p><i>En jaro 1834a pli ol 6,000 personoj estis en la Preĝejego.</i></p> - -<p><i>Okazita Tumulto, la soldatoj Turkaj mortigis pli ol 300 pilgrimojn.</i></p> -</div> - - -<div id="est1-8-15" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">VINTRA DOLĈECO.</h3> - -<p>Originale verkita de Rene Deshays.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Malsupren mi rampis, tra grizaj branĉetoj;</span> - <span class="i0">Indulga Decembro la teron moligis:</span> - <span class="i0">Jen mi nun ekvidas la verdan riveron,</span> - <span class="i0">Kaj grizajn arbetojn sur kruto kontraŭa.</span> - <span class="i0">Ne larĝa la fluo, la montoj malgrandaj,</span> - <span class="i0">Kaj paca l’aero, kaj pala la suno;</span> - <span class="i0">Mallaŭta kaskado revige parolas,</span> - <span class="i0">Dormetas la herboj ĉe l’akvo lulanta.</span> - <span class="i0">Mi sekvis la kurban valeton paŝete:</span> - <span class="i0">Ĉi tie bon’ estas memori l’amikojn.</span></div> -</div> -</div> - -<div id="est1-8-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">122</p> -<h3>VIRSEKSA LOGIKO KAJ VIRINA INSTINKTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Ben Elmy.</p> - - -<p>Mi memoras, ke antaŭ multe da jaroj, dum mi estis nur juna knabo, mi -ofte aŭdis kaj legis, ke ekzistas natura kaj nepasebla diferenco -inter la rezonado de la viro kaj tiu de la virino. Oni pretendadis, -ke la virino reguligas siajn agojn kaj konduton nur laŭ fantazio aŭ -instinkto; kontraŭe la viro, oni diris, aŭskultas kaj obeas la -severajn diktojn de prudento kaj de logiko—precipe de logiko.</p> - -<p>Tiu ĉi pretendo tre konfuzis miajn fruajn konjektojn pri tiu mistera -logiko; ĉar, infane, mi ekpenis difini ĉiun agon virinan kiel -instinkta, kaj ĉiun viran pensadon kiel logika. Sed iafoje la sekvoj -de tia juĝo estis embarasaj; tiom por alioj, kiom por mi mem.</p> - -<p>Ekzemple; serĉante kelkafoje la solvon de ia grava infana pensado, -kaj alvokante mian patrinon por informo, tiu kara patrino kutimadis -diri, "Demandu ĝin al patro via!" Tion farante, mi tamen ricevis de -la patro, por tuta respondo: "Ne enuu min, petulo!"</p> - -<p>Tia konduto ŝajnis al mi vera enigmo. Ĉe la juneco de la patrino ne -ankoraŭ ekzistis kolegio de Newnham aŭ Girton; mi do ne trovis -mallaŭdinda ŝian nescion; sed la patro estis ĝuinta ĉiujn utilojn -universitatajn, kaj tamen lia "logika" agado ne pli helpis la -infanon, ol la agado sole "instinkta" de la patrino!</p> - -<p>Okazis multe da tiaj disreviĝoj, kaj ne sole je aferoj spiritaj. Al -mia fratino, multe pli maljuna ol mi, la patro severe malpermesis la -uzadon de <i>frisettes</i> por pligrandigi ŝian kapornamon. Li ankaŭ tre -ridadis la <i>chignon</i> kiun portis sia propra fratino fraŭlina. Mi -sciame eltrovis, ke tiuj virinaj ornamoj estas fabrikitaj el -ĉevalharegoj, kaj mi konkludis, ke ia stranga influo de instinkto -virina estas kaŭzo de tiel malbela praktiko, kiu juste meritas -cenzuron de la virseksa inteligenteco logika.</p> - -<p>Tamen, irante post nelonge en juĝejon kun mia patro, mi tre miris, -vidante pli ol dudek advokatojn kies ĉiu portis sur kapo tiom da -ĉevalharego kiom sufiĉus por fari ses aŭ sep frizaĝojn, kaj -ankaŭ grandegan "chignon." La juĝisto mem, kiun mi supozis la plej -instruita kaj logika el ĉiuj, ankaŭ portis la plej grandan kvanton -da ĉevalharego. Aliparte mi memoras, ke la vetero estis varmega, kaj -mi tre ĝojiĝis, ke mi mem ne portis eĉ ĉapon sur kapo mia; dume -nek la juĝisto nek ia advokato demetis siajn ŝvitajn perukojn.</p> - -<p>Sed mia patro multe koleriĝis kiam mi rakontis al la supredirita -onklino Marinjo, ĉion kion mi rimarkis en juĝejo. Mi do serĉadis -ĉu tiu kolero estas vere rezultato de virseksa logiko, aŭ eble -nur simptomo de virseksa nelogika petoleco, neniel pli nobla ol -ia virina eco.</p> - -<p>Iom post iom mi komencis dubi, ĉu ekzistas efektive tiu ĉi -pretendita diverseco de motivo aŭ de rezonmetodo en la agado de la -du seksoj. Ĉar, apud tiama tempo, oni min kondukis al parado de -soldatoj en Hyde Park. Inter aliaj aferoj mi tuj observis kiel -eksterorde dikaj estis la brustoj de la soldatoj. Timante ian koleron -de la patro, mi ne kuraĝis lin paroli pri tio ĉi; sed la onklino -Manjo ĉiam estis simpatia, tiam mi eksciigis al ŝi mian naivan -sciemon.</p> - -<p>"Ha, jes," diris ŝi, "la soldatoj estas vatitaj." "Kio tio estas?" -mi demandis. "Nu," ŝi respondis, "soldato portas artan -vestplibonaĵon, tute same kiel sinjorino, nur en alia parto de la -vestaĵo. La soldato ĝin portas, kudritan al la brusto de sia -frako!"</p> - -<p>Tiam mi rakontis al ŝi pluan okazaĵon. La paradtago estis blovega, -kaj la vento faligis la ĉapelon de unu el la generaloj, kaj ĝiaj -plumoj iom tordiĝis. Milita servisto eklevis la ĉapelon, kaj -alportis ĝin al la generalo, kiu kolere signalis per la fingro, ke -estas unu plumo rompita kaj elstaranta. La servisto dolĉe eltiras la -kulpan plumon, plibonigas la tutan ĉapelon, tiel lerte kiel -ĉambristino de sinjorino, kaj la generala moŝtofine trankviliĝas.</p> - -<p>Tion aŭdante mia onklino ekridetis, kaj diris, ke kelkafoje milita -fajrmanĝanto zorgas pri sia ekstera vidiĝo, tute tiel nerve kaj -precize kiel sinjorino la plej fasonema. Ŝi ne diris ĉu tio estas -pruvo efektiva de "logiko virseksa."</p> - -<p>La tempo pasadis, kaj mi vizitis por la unua fojo la Ĉambron de -Deputatoj (<i>House of Commons</i>), kie okazis longa kaj teda parolado, -per tiama famega politikisto. Jam tre ofte estis rakontita al mi, ke -la virina elokventeco estas rimarkinda pro trolongeco kaj -nekonsekvenco, kun granda manko da logiko. Tamen, je tiuj ĉi -specialaj ecoj, la parolado de tiu politikisto estis kiel eble plej -"virina."</p> - -<p>Mi brave kuraĝis avizigi tion al mia patro, kiu, tiun ĉi fojon, -feliĉe, aprobis mian juĝon. Li eĉ diris, ke li mem preferus pli la -babilaĵon de kiu ajn maljunulino, ol aŭskulti la sensencaĵojn de -tia politikisto. Sed mi tiam ekmemoris, ke mia patro ne estis de sama -politiko kun tiu oratoro; kaj denove mi demandis min, ĉu la patraj -vortoj estas vere rezultato de virseksa logiko, aŭ nur de propra lia -fantazio.</p> - -<p class="pagenum">123</p> - -<p>Antaŭ nelonge virseksa egoismo aŭ blindeco malpermesis al virino la -utilojn de plena edukiteco. Oni diris, ke la virinoj ne havas -sufiĉan cerbkapablon por atingi kaj profiti je la viraj studoj—la -matematiko, la sciencoj fizikaj, k.t.p. Ni nunuloj klare kaj ĝoje -vidas kiel erarega estas tiel supozo.</p> - -<p>Sed mi devas ĉesigi mian plendon. En nunaj tagoj ni bone vidas, ke -ne ekzistas la pretendita fatala diferenco de cerbkapableco inter -la du seksoj, sed ke tio ĉi estas nur afero de edukiteco kaj -ekzercado. Baldaŭ, sendube, ni ĉiuj rekonos, ke la viro mankas la -helpon de la virino ankaŭ ĉe la aferoj leĝigantaj, koncernantaj la -feliĉon de la tuta homaro; kaj ni ĝojos je la neniiĝo de la -malsaĝa disputo, ĉu viro aŭ ĉu virino havas la ecojn la plej -necesajn kaj profitajn por efektivigi la progreson de ĉiam -pliboniĝonta komuna homa raso.</p> -</div> - - -<div id="est1-8-17" class="article" lang="eo"> -<h3>LA NASKIĜEJO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Paul Mathews, M. A.</p> - - -<p>Ĉie mi amas la kamparon sed, ho! ĉarma naskiĝejo mia, kiom mi vin -amegas! Ĉu vi, karaj legantoj, konas tiun belan loketon? malgrandan -vilaĝeton, kiun trapasas nenia vojego, nur unu mallarĝa strato, en -kiun kaj el kiu kondukas malgranda vojo, ĉe kies ĉiu flanko -vidiĝas allogantaj vojetoj tra kampoj kaj arbaretoj.</p> - -<p>Proksime preterfluas nobla rivero, portanta sur sia trankvila akvo -brunvelajn, malrapide movigatajn ŝarĝbarkojn. Cetere, la floroj: -vintrafine la <i>neĝagutetoj</i> (Galantoj) pli malfrue la <i>primoloj</i>, -frusomere la <i>bluaj sonoriloj</i> (Kampanuloj), plensomere la -<i>bovokuloj</i> (Lekantoj). Kaj plie la birdoj. Kiu povas senĝoje -aŭskulti la kantojn de la alaŭdoj, de la <i>nigrabirdoj</i> (merloj), de -la makulitaj turdoj, de la ruĝabrustoj aŭ, apud la rivero, de la -kanasilvioj, kiuj dolĉe kantetadas?</p> - -<p>Ofte, tra la foliaro super rivereto, oni povas vidi la gajekoloritan -<i>reĝafiŝkaptiston</i> (Alciono). Kian plezuron donas la zumado de la -abeloj, la flugeto de la papilioj, kaj la multaj aliaj kamparaj -vidaĵoj! La vintro mem ne estas laciga, la nudigitaj arboj, la -neĝo, posedas siajn proprajn belaĵojn por ĉiu, kiu vere amas la -Naturon.</p> - -<p>Tie mi de longe naskiĝis; el tie mi de longe estas apartigita.</p> - -<p>Lastan Paskan Lundon, la unuan fojon dum tridek kvin jaroj, mi tien -revenis.</p> - -<p>En la daŭro de tiuj tridek kvin jaroj mi edziĝis, alvenis al mi -familieto, tri karaj infanoj, la plena ĝuado de facila feliĉeco. -Sed ĉiam mi estis deziranta reviziti la malnovan vilaĝeton, ofte mi -estis sopiranta je la scenoj kaj la amikoj de mia infaneco.</p> - -<p>En la dirita tago mi, tute sola, faris mian sentimentalan vojaĝon al -la bone memorita vilaĝeto. Eĉ nun oni devas marŝi kvin mejlojn de -la plej proksima stacidomo, ĝis la vojaĝa fino. Je ĉiu paŝo mi -preteriris ian amatan loketon, feliĉe ne aliformiĝitan. Malrapide -mi marŝadis, dolĉe pensante pri la tagoj de mia juneco, redirante -al mi la nomojn de miaj antaŭaj kunludantoj.</p> - -<p>Ĉu ĉiuj estas ankoraŭ vivantaj? Ne estas eble; unu el ili, la plej -ĉarma el ĉiuj, la malgranda Suzio——. Ho ve! feliĉa tempo -pasinta!——</p> - -<p>Mi eklevas la okulojn—Kio estas? ĉu mi sonĝas? Mi ŝin revidas, la -saman, la karan Suzion!</p> - -<p>Mi forgesas edzinon, infanojn, mi denove knabiĝas: tie staras mia -kara kunludantino!</p> - -<p>Mi kuras renkonte al ŝi elkriante "Sunjo! Sunjo!" La infano rigardas -min terurite. Kial? Ĉu ni ne plu estas amikoj? Ha! Mi memoras; mi -estas maljunulo, kompare je tiu ĉi knabineto! Ŝi ne estas mia -Suzio. "Venu tien ĉi, kara mia" mi aminde diris, "Ĉu mi vin -timigis? Diru al mi——."</p> - -<p>Ŝi min ĉesigis, demandante: "Kiel vi konis mian nomon?"</p> - -<p>"Mi rekonis vin, karulineto, tio estas longa rakonto. Diru al mi, -kie loĝas la patrino, mi deziras viziti ŝin."</p> - -<p>"Tie," ŝi respondis, per la fingro montrante beletan dometon meze en -malgranda ĝardeno.</p> - -<p>Ni tien kune iris. Alproksimiĝinte al la pordo la infano ekkriis -"Patrineto, Patrineto, venu: Sinjorego por viziti vin!" La pordo -malfermiĝis: Jes, mi estas certa, la patrino estas la vera Suzio! Mi -etendas la manon. "Sunjo!"——Ŝi min longdaŭre -rigardis——"Tomaĉjo!" kaj ni kisis unu la alian.</p> - -<p>"Eniru, eniru, vi estas bonvena! Edzo! jen estas Sinjoro Tomaso, kiun -ci bone memoras."</p> - -<p>La edzo estas alia bone memorata kunludinto. Ho! ĉarmegaj horoj, -kiujn mi pasigis kune kun tiuj ĉi simpluloj, kiuj ja trovis veran -plezuron min revidante. "Eble," ili diris al mi, "oni ne vin sciigis, -ke via antaŭa loĝejo estas aĉetebla?"</p> - -<p>Tion ĉi mi ne estis aŭdinta. Post kelke da tagoj mi ĝin aĉetis.</p> - -<p>Baldaŭ mi alkondukos mian familieton por vivadi en mia amegata -naskiĝejo.</p> - -<p>Tie mi esperas ke mi finos mian teran migradon.</p> -</div> - - -<div id="est1-8-18" class="serial" lang="eo"> -<p class="pagenum">124</p> -<p style="float:left;font-size:90%;">[<i>Copyright reserved.</i>]</p> - -<p style="float:right;font-size:90%;">[<i>Tradukis Esp. 6266.</i>]</p> - -<h3>LA VENTEGO (Daŭrigo).</h3> - -<div style="text-align:center;"> -<p>(<i>Vidu la sep antaŭajn Nrojn.</i>)</p> - -<h4>AKTO I.</h4> - -<p><span class="sc">Sceno 2</span> (<i>daŭrigo</i>).</p> -</div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m4">Ne, knabino;</span> - <span class="i0">Ĝi manĝas, dormas, sentojn ankaŭ havas</span> - <span class="i0">Simile je ni. Tiu ĉi junulo</span> - <span class="i0">En ŝippereo estis: pro ĉagreno</span> - <span class="i0">Li markojn portas kiuj malbeligas</span> - <span class="i0">Vizaĝon lian—vi, alie, povus</span> - <span class="i0">Nobelon en li vidi. Li, perdinte</span> - <span class="i0">Parencojn siajn, vage ilin serĉas.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="i0">Estaĵo dia povus mi lin nomi,</span> - <span class="i0">Ĉar mi neniam vidis tiel nobla!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero (<i>flanken</i>).—</p><span class="i0">L’afero venas laŭ deziro mia:</span> - <span class="i0">Ĉi tio Arielon liberigos</span> - <span class="i0">Nur post du tagoj—</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Ferdinando (<i>ekvidante Mirandon</i>).—</p> - <span class="m4">La diino</span> - <span class="i0">Muzike ĵus laŭdita!... Mi petegas,</span> - <span class="i0">Bonvolu diri al mi ĉu vi loĝas</span> - <span class="i0">En tiu ĉi insulo; ĉu vi povus</span> - <span class="i0">Konsilojn bonajn al mi doni;</span> - <span class="i0">Sed, mirindaĵo! scii mi deziras</span> - <span class="i0">Ĉu estas vi fraŭlino.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="m4">Mi, sinjoro,</span> - <span class="i0">Ne mirindaĵo estas, sed fraŭlino.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Ferdinando.—</p><span class="i0">Ĉielo! mian lingvon! Mi ja estus</span> - <span class="i0">El ĝiaj parolantoj la plej alta</span> - <span class="i0">Se hejme nun mi starus.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m4">La plej alta?</span> - <span class="i0">Se l’Neapola reĝo tion aŭdus,</span> - <span class="i0">Vi kiu estus?</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Ferdinando.—</p><span class="m3">Simple la aŭdanto</span> - <span class="i0">De homo parolanta pri la reĝo.</span> - <span class="i0">Ke li min aŭdas tion mi bedaŭras,</span> - <span class="i0">Ĉar estas mi la reĝo: mian patron</span> - <span class="i0">Perei mi ĵus vidis.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="m4">Ho, teruro!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Ferdinando.—</p><span class="i0">Li dronis, kun sinjoroj, kun Milanaj</span> - <span class="i0">La duko, ankaŭ lia brava filo!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">La duko de Milano kaj bravega</span> - <span class="i0">Filino lia povus vin komandi</span> - <span class="i0">Se dece estus. (<i>Flanken</i>) La du gejunuloj</span> - <span class="i0">Intervidante tremis kaj ruĝiĝis ...</span> - <span class="i0">Nun Arielo baldaŭ liberiĝos.</span> - <span style="float:left;width: 8em;margin-left:-8em;text-align:right;padding-right:2px;">(<i>Al Ferdinando</i>)</span> - <span class="i0">Al vi, sinjor’, mi vorton volus diri:</span> - <span class="i0">Mi timas ke vi multe ĵus eraris.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="i0">Ĝentile kial patro ne parolis?</span> - <span class="i0">De mi vidita estas homo tria</span> - <span class="i0">Ĉi tiu, sed kortuŝa la unua.</span> - <span class="i0">Kompato same movu mian patron!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Ferdinando.—</p><span class="i0">Fraŭlino, se vi estas korlibera,</span> - <span class="i0">Reĝino Neapola vin mi faros.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Sinjoro, al vi tuj mi diros haltu!</span> - <span style="float:left;width: 8em;margin-left:-8em;text-align:right;padding-right:2px;">(<i>Flanken</i>)</span> - <span class="i0">Nu! ili estas intersimpatiaj:</span> - <span class="i0">L’aferon mi ne volas rapidigi;</span> - <span class="i0">Nenion tro facilan oni ŝatas.</span> - <span style="float:left;width: 8em;margin-left:-8em;text-align:right;padding-right:2px;">(<i>Al Ferdinando</i>)</span> - <span class="i0">Atentu, aŭdu, ĉar mi vin kulpigas</span> - <span class="i0">Uzurpi ies nomon ne la vian:</span> - <span class="i0">Spiono eble vi ĉi tie staras</span> - <span class="i0">Por poste ŝteli de mi la insulon.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Ferdinando.—</p><span class="i0">Ne! per honoro mia!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="m4">Malhonoro</span> - <span class="i0">Neniam loĝis en sanktejo tia;</span> - <span class="i0">Ĉar se malbonon tia dom’ entenus,</span> - <span class="i0">Eĉ bono volus loĝi kun ĝi.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero (<i>al Ferdinando</i>).—</p> - <span class="m5">Venu!</span> - <span style="float:left;width: 8em;margin-left:-8em;text-align:right;padding-right:2px;">(<i>Al Mirando</i>)</span> - <span class="i0">Por la spiono ne parolu. (<i>Al Ferdinando</i>) Venu!</span> - <span class="i0">Piede, kole, mi vin kunkatenos,</span> - <span class="i0">Marakvon trinkos vi, via nutraĵo</span> - <span class="i0">Konsistos el mituloj riveretaj,</span> - <span class="i0">Radikoj sekiĝitaj, kaj glanŝeloj—</span> - <span class="i0">Nu, venu!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Ferdinando.—</p><span class="m2">Ne! mi tuj kontraŭbatalos</span> - <span class="i0">Tielan agon, ĝis la malamiko</span> - <span class="i0">Pli pova montros sin.</span></div> - -<p>[<i>Eltiras sian glavon, sed tuj magie, ne povas movi.</i>]</p> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="m4"> Ho, kara patro!</span> - <span class="i0">Tro ne ofendu lin, ĉar, dolĉanima,</span> - <span class="i0">Li maltimulo estas.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero (<i>al Mirando</i>).—</p> - <span class="m4">Knabineto,</span> - <span class="i0">Ĉu vi al mi konsilus? (<i>Al Ferdinando</i>) Glavingigu,</span> - <span class="i0">Ho, perfidulo, kiu ŝajni volus</span> - <span class="i0">Sed ne maltimas frapi, tiel kulpo</span> - <span class="i0">Tremigas vin! Plu ne kontraŭbatalu:</span> - <span class="i0">Bastono mia tuj vin senarmigos.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="i0">Mi vin petegas, patro—</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero (<i>al Mirando</i>).—</p> - <span class="m4">Vi foriru!</span> - <span class="i0">Ne tuŝu mian veston.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="m4">Ho! kompatu:</span> - <span class="i0">Por li mi garantiulino estos.</span></div> - -<p class="near_sig">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est1-8-19" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">125</p> -<h3 class="poem-header">LA REVENO AL LA MONTARA PATRUJO.</h3> - -<p>Originale verkita de Clarence Bicknell.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">De miaj montoj patrujanaj, jen, fine, la revido!</span> - <span class="i0">Post longaj jaroj en la urboj, malgaje, eĉ sen rido;</span> - <span class="i0">Aŭ kie l’ebenaĵo griza senlime sin etendas,</span> - <span class="i0">Kaj, aŭ pro tim’ aŭ hont’, nenio la bluĉielon fendas.</span> - <span class="i0">Ho ĝoj’! l’aeron tiel puran libere respiradi,</span> - <span class="i0">Kaj ĉe la montoj Dibenitaj en dolĉa pac’ restadi!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne plu la bruo de l’amaso, la krioj en la stratoj,</span> - <span class="i0">Mizero ĉie kaj malsano, blasfem’, batiĝoj, batoj;</span> - <span class="i0">Ne plu la polvo ĉe l’vizaĝo, la fulgo en aero;</span> - <span class="i0">Ne plu herbejoj sekiĝitaj, kaj neflorada tero;</span> - <span class="i0">Sed ĉie arboj kaj arbaroj kun kampoj milkoloraj,</span> - <span class="i0">De fojno riĉa kaj brileta per herboj bonodoraj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">El supro de la blankaj pintoj, la hejm’ de l’Monta Reĝo,</span> - <span class="i0">Mantelo kies senmakula estas l’eterna neĝo,</span> - <span class="i0">Riveroj, riveretoj kuras, portante vivobenojn,</span> - <span class="i0">Kaj, trapaŝante, ĉie faras fruktejojn ĝardenojn,</span> - <span class="i0">La branĉojn ili, ĉe la bordoj, de l’rozarbet’ balancas;</span> - <span class="i0">Bovinoj blekas, birdoj pepas, kaj papilioj dancas.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La tutan tagon laboremaj abeloj laŭte zumas,</span> - <span class="i0">Serĉante florojn kiujn ili per kisoj amindumas.</span> - <span class="i0">Kaj kiel bela la florejo! l’azuraj ĝentianoj,</span> - <span class="i0">Kun alporozoj, orlilioj, kaj dolĉaj timianoj!</span> - <span class="i0">Mi aŭdas la naturmuzikon de l’blanka akvofalo,</span> - <span class="i0">Kaj la kantetojn de l’paŝtistoj tra l’eĥoiĝa valo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi mem nun povas ree kanti la kantojn de juneco,</span> - <span class="i0">Pri la natur’, pri la patrujo, pri amo kaj beleco.</span> - <span class="i0">La pensoj, kiel agloj, flugas, nek plu sur tero haltas;</span> - <span class="i0">La koro, eĉ la membroj miaj, kiel la ĉamo saltas.</span> - <span class="i0">Parolis urboj, ebenaĵo, pri larmoj kaj pri morto,</span> - <span class="i0">Sed nun pleniĝa ĉio estas je vivo kaj je forto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Forteco al ŝtoneg’ simile de l’nemoveblaj montoj,</span> - <span class="i0">La vivo kiel la forfluo el senĉesantaj fontoj.</span> - <span class="i0">Ho! kiel bone kun naturo la vivo de simpleco,</span> - <span class="i0">Per kiu venas tiuj benoj de sano kaj forteco!</span> - <span class="i0">Mi malproksimen ne plu vagos, sed estu mia sorto</span> - <span class="i0">En mia paca monta hejmo restadi ĝis la morto.</span></div> -</div> -</div> - -<div id="est1-8-20" class="fables" lang="eo"> -<h3>LA MALSANA LEONO.</h3> - - -<p>Leono, pro maljuneco kaj malforteco, ne povis plu ĉase trafi sian -kaptaĵon, tial li sin kuŝigis en sia kaverno, kaj, per mallaŭta -voĉo, anoncis, ke li estis tre malsana. La raporto baldaŭ -disvastiĝas inter la bestaro, kaj kaŭzas grandegan plorindon pri la -reĝa malsanulo. Unu post la alia venas por lin viziti, sed, ĉar -ĉin malkune, kaj en la propran leonan kavernon eniras, la leono -facile povas fari kaptaĵon el la vizitantoj, kaj grasiĝas per -tia dieto. Vulpo, kiu suspektis la tutan aferon, fine venas -por informiĝi pri la leona saneco, sed, staras malproksime kaj -demandas "Kiel la Reĝa Moŝto sanas?" "Ha, karega amiko mia," diris -la leono, "ĉu estas vi? Kial do vi tiel forstaras de mi? Venu, -dolĉemulo, ŝutu konsolan vorton en la orelon de malfeliĉa leono, -kiu nur tre mallonge vivos!" "Vin benu la dioj!" respondis la vulpo. -"Pardonu se mi ne povos resti pli longe; sed verdire, min tre -maltrankviligas la piedsignoj, kiujn mi tie ĉi ekvidas; ĉiu el ili -ŝajnas eniri vian kavernon, sed nenia eksteren deiri."</p> - -<p class="center"><i>Ne risku iri tien, kien multuloj eniras, sed neniu deiras.</i></p> - -<p class="far_sig">(6266).</p> -</div> - - -<div id="est1-8-21" class="article" lang="eo"> -<h3>PATRINO KAJ INFANO.</h3> - -<p class="center">Flandra poeziaĵo de Frans de Cort.</p> - - -<p>Kiam mi plezurege rigardas mian rozkoloran infanon, kaj tiun, kiu -donacis lin al mi, mian amegatan edzinon, tiam ne demandu kiun el -ili mia koro plej amas. Mia koro ne povas disigi la patrinon de la -infano. Mi etendas la brakojn, kaj ĉirkaŭprenas miajn gekarulojn -kune inter ili, kaj ĝojlarmoj fluas sur miajn vangojn. Ha! Se vi -scius, mallaŭte mi diras, kiel vi estas amataj, vi, infano, pro -via patrino; kaj vi, patrino, pro via infano!</p> - -<p class="far_sig"><i>Tradukita de</i> <span class="sc">Eŭg. Mathys</span>, <i>filo</i>.</p> -</div> - - -<div id="est1-8-22" class="letters"> -<p class="pagenum">126</p> -<h3>CORRESPONDENCE NOTES.</h3> - - -<p>The Hon. Sec. of the London Esperanto Club herewith gives notice that -the Free Classes are now closed for the summer months. Due notice -will be given of the date of re-opening. In the meantime inquirers -can obtain information from Miss Schafer, 8, Gloucester Crescent, -Regent’s Park, N.W. (Stamps should always be enclosed for the reply).</p> - -<p>Club Members who have not yet renewed their subscription, and whose -number is below 136, are also reminded that their renewals have -fallen due. It is earnestly hoped that they will favour the Club with -a continuance of their kind support.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Our prized volume, the <i>Fundamenta Krestomatio</i>, bears a most -unfortunate title.</p> - -<p>Many correspondents ask the derivation of the word. We suppose it has -been imported from the Greek, and means the Giver of Oracles. Perhaps -the Second Edition of this great work will bear some more easily -recognised title, which may serve to apprise the uninitiated of the -purpose and scope of the volume.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>The note in our last issue concerning the <i>Method of telling the time -in Esperantoland</i> has called forth an admirable suggestion: That -everywhere the example of railway time-tables should be followed. This -is already international, and thus no confusion could arise. Kvin dekdu, -5.12, dek kvardek, 10.40, etc., will enable us to keep our appointments -with punctuality.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>We have done our best to buy in copies of the <i>First Number</i> of -<span class="sc">The Esperantist</span>, with the very unsatisfactory result that -there are now to be had only six clean copies at 2/6 each.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Our infant growth, though rapid, has not yet warranted the -establishment of a Standard Examination in Esperanto, for the -awarding of an <i>Atesto de Kapableco</i>. Those desirous of obtaining -this must therefore still do so under the auspices of the French -Society.</p> - -<p>Nevertheless, it is to be hoped that, ere long, we also may be able -to issue British Certificates of Merit.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>As so many Esperantists are occupied in the City, it has been -proposed that a monthly meeting might be arranged over some -convenient lunch or tea table. Will those Gesamideanoj able and -willing to fall in with the proposal kindly communicate with the -Editor to that effect?</p> -</div> - - -<div id="est1-8-23" class="article" lang="eo"> -<h3>INSTINKTO aŭ INTELIGENTECO.</h3> - -<p class="center">Dua Vera Rakonto de O.W. 7074.</p> - - -<p>Mi legas en la dua numero de la <i>Internacia Scienca Revuo</i> la titolon -de artikolo publikigita en la <i>Revue Scientifique</i>. Jen la teksto: -<i>E. Mancini. Aritmetiko de la Bestoj. Raporto pri kelkaj observoj -kiuj pruvas, ke la bestoj povas havi malgrandan ideon de la nombro.</i></p> - -<p>Tiu titolo rememorigas al mi strangan fakton, kiun mi okulvidis, kiu -en la momento tre ridigis min kaj kiu, poste, pripensigis min; mi -estis devigita kredi, ke iaj bestoj povas kalkuli.</p> - -<p>Cetere vi povos tion juĝi, mi tuj rakontos al vi la fakton.</p> - -<p>En la ĉirkaŭaĵo de Montmouillon en la Departamento La Vienne en -Francujo, unu el miaj onkloj posedas bienon. Tie la gefarmamastroj -kaj liaj infanoj zorgas pri ĝi. Ili edukas en ĝi la kutimajn -bestojn, bovojn, ŝafojn, porkojn, k.t.p.</p> - -<p>Ĉiutage, kiam la vetero ne tion malebligis, oni elirigas la bestojn -el la staloj, kaj oni alkondukas ilin sur la kampojn, kie ili sin -paŝtas. Kiam baldaŭ eknoktiĝos, oni rekondukas ilin al la staloj.</p> - -<p>Ian tagon mi estis alirinta kun mia edzino kaj mia filino por viziti -niajn geonklojn.</p> - -<p>En la tagmezo, ni aliris al la farmabieno. Mi promenis kaj alvenis -sur la kampo, kie estas porkino kun sia idaro, dek kvar porkidoj; mi -ripetas, dek kvar.</p> - -<p>Estis la momento por revenigi la bestojn al la stalo. La gardistino, -per vergeto ilin realkondukis. Kiam la pordo de la stalo estis -malfermita, la porkidoj eniris la unuaj, poste eniris la patrino. -Sed, post kelkaj sekundoj, oni aŭdis blekegojn terurajn, kaj batojn -sur la pordo. Tuj la gardistino malfermis ĝin, kaj, puŝegante la -servistinon, la porkino forkuris al la kampo. Ni tuj tre miris, -kredante, ke la porkino fariĝas freneza. Mi sekvis ĝin kaj vidis ke -ĝi eniris arbetaĵon, en kiu restis unu el ŝiaj idoj. La patrino -forpelis ĝin, puŝante ĝin per sia nazego, blekegante. Ili ambaŭ -reeniris la stalon trankvile kaj la porkino silentis.</p> - -<p>La konkludo de tiu vera rakonto estas tute logika: la porkino sciis -ke ĝi havis dek kvar idojn. Kiam ĝi ilin kalkulis, ĝi ekvidis, ke -ili ĉiuj ne estis kune kun ĝi, kaj ĝi forkuris por serĉi la -forestantan. Mi ne povas nekredi ke tiu porkino sciis kalkuli.</p> - -<p>Ĉu vi ne pensas kiel mi?</p> -</div> - - -<div id="est1-8-24" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">127</p> -<h3>GALA SKIZETO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de E. W.</p> - - -<p><i>Mi naskiĝis en la jaro 1825, kaj jen la jaro 1904! Mi do kredas, ke -mi ne estas tro juna por senpeke permesi al mi iom da libertempo, en -kiu aminde memori la geamikojn de mia infaneco kaj juneco.</i></p> - -<p><i>Kiam mi parolas pri miaj karaj gesamlandanoj al miaj nunaj -konatuloj, ili ĉiam diras: "Kial vi ne skribas libron? Viaj rakontoj -estas tiel interesaj."</i></p> - -<p><i>Mi ĉiam respondis: "Tro multaj jam estas la libroj; kiu povas ilin -tralegi?"</i></p> - -<p><i>Tamen, en la lingvo internacia ne ankoraŭ estas multe da libroj, -kaj baldaŭ multaj estos la legantoj. Mi diras "baldaŭ," ĉar tiu -ĉi lingvo estas treege facila. Post unu semajno mi povis mem ĝin -kompreni, studinte apenaŭ dek kvin minutojn ĉiutage, kaj mia memoro -tamen multe malfortiĝis.</i></p> - -<p><i>Mi pensas, ke kelkaj simplaj skizoj de la Galanoj antaŭ du -generacioj eble povos interesi la kosmopolitan legantaron de</i> <span class="sc">The -Esperantist</span>.</p> - -<p><i>Pro tio mi verkis tiujn ĉi rakontetojn.—E. W.</i></p> - - -<p class="center">I.</p> - -<p class="center sc">Pacama Pastro.</p> - -<p>Li estis tre granda kaj maldika; lia kapo tiel malalte kurbiĝis, kaj -lia maniero estis tiel timema, ke li ŝajnis esti kvazaŭ fremdulo en -sia propra domo. Liaj okuloj grizabluaj estis dolĉaj kaj sonĝaj, -liaj manoj malgrandaj kaj molaj vibris, kiam oni tuŝis ilin. Tia -estis lia voĉo, ke nura <i>Bonanokto</i> samtempe estis beno kaj kareso.</p> - -<p>Familia tradicio diris, ke li antaŭe estis tiel granda, vira, kaj -aktiva, ke la Princo-Reganto (poste George IV.) diris pri li: "Tio -ĉi pastro estus fariĝinta la plej belega oficiro de miaj <i>Grenadier -Guards</i>."</p> - -<p>Oni ankaŭ diris, ke, dum juneco, li amis kaj estis amita; sed ke li -ne kuraĝiĝis kontraŭstari la malriĉecon. Do, post jaroj de -nedecideco, li sin trovis sola.</p> - -<p>Lia <i>Cariad</i> (Amantino) estis edzino kaj patrino kiam li edziĝis la -riĉan vidvinon kiun, dum tridek jaroj, ĝuis lian indulgan bonecon.</p> - -<p>Nur unu foje, estante juna kaj fraŭlo, li montris sian karakteron.</p> - -<p>Lia paroĥo estis apud la rifa marbordo, kie multaj ŝipoj -disrompiĝis. La tieaj homoj, tiel, kiel siaj samrasanoj la Bretoj -kaj Gaeloj, kredis, ke la maro estis donaco de Dio, por provizi por -ili fajrlignon kaj multajn aliajn trezorojn. Sed ili devus nenion -preni, se sin savis unu sola maristo el la pereita ŝipo.</p> - -<p>Tiu ĉi leĝo nature ne savigis la maristaron.</p> - -<p>La pacama pastro ofte predikis kontraŭ la kruela kutimo igi la -ŝippereojn.</p> - -<p>Ekstere de la preĝejo, la paroĥanoj ofte diris: Se ni ne -prenos la bonajn Diajn donacojn, aliaj ilin prenos, sed li respondis: -Agu prave, kaj eble viaj najbaroj imitos vin.</p> - -<p>Fine, post multe da tempo, li demandis: "Ĉu vi ne protektos la -maristojn, kaj ilian bienon?"</p> - -<p>Baldaŭ sciiĝis, ke la loĝantoj de Bxxx ne permesos la ŝippereigon -sur ilia marbordo kaj ankaŭ, ke la vilaĝanoj de Txxxx kaj Sxxxx -decidiĝis agadi laŭvole, kie ajn ili povos.</p> - -<p>Terura ventego blovis, kaj ŝipo surkuris sur ŝtonejon.</p> - -<p>Tiam okazis ke la loĝantoj de la najbaraj vilaĝoj kunvenis al la -loko, portante falĉilojn, stangojn, martelojn, kaj aliajn -batalilojn. Kune kun siaj paroĥanoj, la pastro renkontis ilin sur la -sablo. Li antaŭeniris, kaj montris al la transpaŝintoj sian pafilon -ekkriegante: Se unu el vi provos transiri tiun ĉi mureton, mi pafos!</p> - -<p>Juna granda viro, ridante je li, saltis super la barilo. Pafo tuj -ekaŭdiĝis kaj la junulo tombis sur sia vizaĵo.</p> - -<p>Tamen, li nur falis pro timo. La kuglo estis pasinta inter lia brako -kaj flanko, kaj nur vundis lian vestmanikon.</p> - -<p>Tamen la leciono ne estis senfrukta, ĉar, post tiu ĉi tago oni -neniam trovis en tiu ĉi loko ŝipdetruistojn.</p> - -<p>La pastro neniam parolis pri la afero: eble la teruro kiun li sentis, -kiam li kredis, ke li mortigis homon, estis tro granda por sen akra -doloro esti memorita.</p> - -<p>Dum multaj jaroj lia vidvino prenis el ĝia kaŝejo, kaj kun fiera -plezuro montris, la belan arĝentaĵon, de Lloyds donacita je dankeco -pro la maristoj kaj ŝarĝoj de ŝia edzo savitaj.</p> - -<p class="center">(<i>Dua skizeto aperos en</i> <span class="sc">The Esperantist</span>, <i>No. 9</i>).</p> -</div> - - -<div id="est1-8-25" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">128</p> -<h3>DIVERSAJ AVIZOJ.</h3> - -<p>S<span class="sup">ro</span> Motteau nun tradukis la tuton de <i>La Ventego</i>, kaj oni eldonos -la verkon en aparta libro tuj kiam oni ricevis 500 promesojn ĝin -aĉeti. Ĝia kosto estos 1f. 50 (1/3 afranke). Post la eldono kosto -1/3.</p> - -<p>Ĉu la Legantoj, kiuj deziras ĝin posedi, skribos al la Redakcio?</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La C. T. C. (Cyclists’ Touring Club) Gazette de Majo enhavas tre -valoran leteron de S<span class="sup">ro</span> Bourlet, kune kun Angla traduko. Estas -rimarkinde ke, kvankam tiu letero enhavas 500 vortojn, ne estas -bezono por supersignita litero ia! Oni konsilas, ke ĉiuj -Esperantistoj ĝin tralegu.</p> - -<p>(Specimeno de la Gazeto, 3d., de 47, Victoria Street, Westminster, -S.W.).</p> - -<hr class="short" /> - -<p>S<span class="sup">ro</span> Metcalfe sendas kelkajn interesajn sciigojn. Li venkis en la -Esperanta koresponda ŝakludo kun Belga Samideano, kaj nun komencas -duan batalon! Li ankaŭ proponas, ke kelkaj lertaj Esperantistoj -kunverku la tradukon de la Nova Testamento. Ĉu tiuj, kiuj deziras -kunlaboradi, skribos al S<span class="sup">ro</span> Metcalfe, ĉe la Redakcio?</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni jam estas vidintaj la unuajn paĝojn de <i>Alice in Esperantoland</i>, -kaj la verko promesas fariĝi tre interesa kaj valora lernilo. Al la -sindonema verkisto salutojn kaj gratulojn!</p> - -<hr class="short" /> - -<p><span class="sc">Kara Sinjoro</span>,—La anonco pri miaj Dimanĉaj Promenadoj -sukcesis, ĉar, lastan Dimanĉon, S<span class="sup">ro</span> Sutcliffe kaj sia filo, -S<span class="sup">ro</span> Rayner, kaj ankaŭ S<span class="sup">ro</span> Farnes, kuniĝis ĉe Bromley. Ni -paroladis Esperante la tutan tagon, kvazaŭ en Esperantujo, kaj faris -multe da progreso pri interparolarto.</p> - -<p class="near_sig">Fidele via,<br /> - <span class="sc">C. W. T. Reeve</span>,<br /> - 63, Effingham Road, Lee, Kent.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Niaj Germanaj amikoj tre rapide antaŭeniras. Ni ĵus ricevis de -S<span class="sup">ro</span> Borel, <i>95, Prinzenstrasse, Berlin</i>, du novajn verkojn de la -<i>Kolekto Aprobita</i>. (1). <i>Vollständiges Lehrbuch der Esperanto -Sprache, mit Uebungen, Syntax und Proben aus Poesie und Prosa, nach -Prof. Cart, bearbeitet und erweitert von J. Borel. Kosto 1/3 (1 mark -20).</i> (2). <i>Wörterbuch Deutsch-Esperanto, unter Redaktion von Dr. -Samenhof, herausgegeben von Hermann Jurgensen und M. Pagnier. 2/- (2 -mark).</i></p> - -<p>Ankaŭ ni danke ricevis. (1). <i>Cours Elementaire d’Espéranto, par E. -Deligny, Professeur au Groupe Espérantiste de Saint Omer.</i> (Bona 53 -paĝa verko). (2). <i>Sondilo Skrapanta de M. Leger, Ĉe Grupo -Esperantista, Presejo de Monako.</i> (Bone presita broŝuro -dek-unu-paĝa, kiu traktas pri nova sistemo por subakva skrapado). -(3). <i>Les Libertaires et la Langue Internationale, Espéranto, de -Emile Chapelier.</i> (47 paĝoj, 10 c). (4). <i>Esperanto, Exposición de -R. G. Abrill, Ex-Profesor de Esperanto del Instituto Comercial, -Chiclayo, Peru.</i> (22 paĝoj en la Hispana lingvo).</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Plezure ni rimarkas, ke ĉiam pli granda aro da semajnaj kaj monataj -Gazetoj enhavas Esperantan sekcion. La lasta, kiun ni ricevis estis -la <i>Bulletin des Sciences Naturelles de Tarare, Rhône, France</i>. Tie -ankaŭ fondiĝos Esperantan Ekzpozicion, kaj oni esperas, ke ĉiuj -sendos informojn pri komercaj aferoj. La komerco Tarara estas silk- -kaj koton-faraĵojn, malpezajn ŝtofojn senornamajn kaj ornamitajn, -broditajn kurtenojn, ĉiujn ajn brodaĵojn por virinroboj, velvetojn -kaj pluŝojn.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Kara Sinjoro <i>Lingvo Internacia por Blinduloj</i> en punktoj reliefaj, -eliros en la lasta semajno de Majo. Provizora Direktoro mi estas.... -Ni eldonos ses Numerojn en 1904 (poste, se eble, dekdu). La abono -kostas por ĉiu lando 3 frankojn.... Kun kora saluto mi estas via, -Th. Cart.</p> - -<p>Vere la blinduloj havas tre sindoneman amikon kaj ni sendas ĉiujn -bondezirojn al la nova kaj potenca ilo, kiu helpos je la disvastigado -de Esperanto inter ili. Blinduloj el ĉiuj nacioj verkos la -artikolojn por tiu ĉi nova Gazeto, kaj ĝi certe estos tre interesa.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La Redaktoro bedaŭras, ke li ne antaŭe anoncis la fondon de -Esperantista Grupo en Battersea. La energia Sekretario estas <i>S<span class="sup">ro</span> -A. T. Lee, 2, Cupar Road, Battersea, S.W.</i>, kaj la Grupkunvenejo -estas en la <i>"Board Room, Latchmere Baths," Marde vespere</i>. Tiu ĉi -kurso daŭros dum la tuta somero.</p> - -<p>S<span class="sup">ro</span> Lee saĝe utilis la valoran artikolon de Sir William Ramsay, -kiu aperis en la <i>Daily Mail</i>, por helpi lian propagandon, kaj -presigis ĝin sur aparta folieto, por disdoni, kaj li ankaŭ presigis -novan poŝtkarton.</p> -</div> - -</body> -</html> |