diff options
Diffstat (limited to '38240-h/vol1/e06.htm')
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol1/e06.htm | 2118 |
1 files changed, 0 insertions, 2118 deletions
diff --git a/38240-h/vol1/e06.htm b/38240-h/vol1/e06.htm deleted file mode 100644 index 41ac0ee..0000000 --- a/38240-h/vol1/e06.htm +++ /dev/null @@ -1,2118 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 1, No. 6 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none;} -.center {text-align: center;} -div.sec-list ul li {padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -.lead-in {font-size:110%;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} -p.speaker {float: left; width: 6.5em; font-variant: small-caps; margin: 0 0 0 -6.5em;} -div.dialogo {padding-left:6.5em; margin-top: 0.5em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.m2 {display: block; margin-left: 3em;} - span.m3 {display: block; margin-left: 6em;} - span.m4 {display: block; margin-left: 9em;} - span.m5 {display: block; margin-left: 11em;} - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est1-index">Back to Vol. I index.</a></p> -<div id="est1-6-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:15%;"><i>No. 6.</i></p> - -<p style="float:right;width:15%;"><i>April, 1904.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>The Esperanto Gazette for the spreading<br /> - of the International Language....</p> - -<p style="font-size:80%;">Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-2" class="left border"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> - -<table> - -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-9" class="sc">Editor’s Notes</a></td><td class="numb">81-83</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-10" class="sc">Science Notes</a></td><td class="numb">83</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-13" class="sc">Maltese Proverbs</a></td><td class="numb">84</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-14" class="sc">Two Fables</a></td><td class="numb">84</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-16" class="sc">Italian Conscription</a> (by Clarence Bicknell)</td><td class="numb">85</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-17" class="sc">The Green Man</a> (by Edward Metcalfe, Esq., M.A., Oxon)</td><td class="numb">86-87</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-18" class="sc">The Birth of Esperanto</a>, continued from pages 76-78 -(translated by John Ellis)</td><td class="numb">87-90</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-19" class="sc">The Tempest</a>, continued (translated by A. Motteau)</td><td class="numb">91</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-20" class="sc">Correspondence Notes</a></td><td class="numb">92</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-21" class="sc">A Visit to the House of Commons</a> (by Miss Lawrence)</td><td class="numb">93</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-23" class="sc">Various Items of Interest</a></td><td class="numb">94</td></tr> - -<tr><td><a href="#est1-6-24" class="sc">Grammatical Synopsis</a></td><td class="numb">95-96</td></tr> -</table> -</div> - - -<div id="est1-6-3" class="sec-list right border"> -<p>FOR FREE PARTICULARS write to<br /> - the HON. SECRETARIES of<br /> - ESPERANTO SOCIETIES at</p> -<ul> -<li>BOURNEMOUTH, I. F. H. Woodward, Esq.,<br /> - Norwood, St. Swithin’s Road.</li> - -<li>DUBLIN, C. Fournier, Esq.,<br /> - Celtic Association, St. Stephen’s Green.</li> - -<li>EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,<br /> - 2, Spence Street.</li> - -<li>GLASGOW, J. Hunter, Esq.,<br /> - 138, Darnley Street, Pollokshields.</li> - -<li>HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,<br /> - 13, Birkly Hall Road.</li> - -<li>KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,<br /> - Compton Buildings, Bow Street.</li> - -<li>LEEDS, J. E. Wyms, Esq.,<br /> - 2, Marlbro’ Grove.</li> - -<li>LONDON, H. Bolingbroke Mudie,<br /> - 41, Outer Temple, W.C.</li> - -<li>NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,<br /> - 3, Cotfield Terrace, Gateshead.</li> - -<li>PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,<br /> - 6, Barton Crescent, Mannamead.</li> - -<li>PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,<br /> - 21, St. George’s Square.</li> - -<li>TYNEMOUTH, Alan F. Davidson, Esq.,<br /> - 26, Park Crescent, N. Shields.</li> - -<li>WIMBLEDON, W. Inge, Esq.,<br /> - Spencer College, Wimbledon.</li> -</ul> - -<p style="text-indent:3em;">N.B.—It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form -local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who -will do all in his power to assist them in the work.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est1-6-5" class="notice left"> -<p class="lead-in">To Interest Your Friends,</p> - -<blockquote><p>Send 2/6 to the Librarian, P. HOWARD, Esq., The Bungalow, Cranes -Park, Surbiton, for 6 copies of No. 52. These can subsequently be -returned with 1/3 extra, and exchanged for The Complete Text Book if -desired.</p></blockquote> -</div> - - -<div id="est1-6-6" class="reklamo right center"> -<p>THE NEWEST PERFUME.</p> - -<p style="font-size:180%;float:left;margin-top:0em;">ESPERO.</p> - -<p>Green and Gold Label printed<br /> - in Esperanto.</p> - -<p style="clear:both;">Price 1/-. Post free, 1/1.</p> - -<p>GEO. C. LAW, 394, King’s Road, Chelsea,<br /> -London, S.W.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-7" class="reklamo"> -<div style="float:left;padding:6px;"> -<img width="300" height="443" src="../images/postcar2.jpg" -alt="[Esperanto Postcard]" /> -</div> - -<p class="center">WHAT IS ESPERANTO?</p> - -<p>THE Second Language for all Nations. Already about 100,000 persons -know it. When travelling abroad, for business or pleasure, you will, -all over Europe, find friends ready to converse or correspond in this -simple and euphonious language. The wonderful simplicity of its -grammar will surprise you. There are no exceptions to its rules; -spelling is phonetic. Englishmen will find it very easy to learn.</p> - -<p>For Complete Text Book, send <b>1s. 8d.</b> to—</p> - -<p class="center"><b>Hon. Sec., ESPERANTO CLUB,<br /> - 41 Outer Temple, London, W.C.</b></p> - -<p>A Language of lifelong utility; yet easily learned in odd moments.</p> - -<p style="clear:left">Facsimile of the Esperanto Postcard.</p> - -<p>On Best Ivory Card, 1/1 for 50.</p> - -<p>Please state whether Inland or Foreign.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-8" class="banner border center"> -<p class="pagenum">81</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST.</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;padding-left:5%;font-size:80%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;padding-right:5%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li>The Hon. Sec., Esperanto Club, 41, Outer Temple, London, W.C.</li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtral.</li> - <li>CANADA.—A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal.</li> - <li>FRANCE.—M. Paul Fruictier, Boulevard Arago 27, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>MALTA.—A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.</li> - <li>RUSSIA.—G. B. Smith, Esq., 19, Wiborg Quay, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> - <li>TRINIDAD.—Geo. O. Messerly, Esq., Port of Spain.</li> -</ul> -</div> - -<p style="clear:both;" lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtsignon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtsignoj, kiuj estas akceptataj -laŭvaloro.</i></p> - -<p style="float:left;padding-left:2em;">No. 6.</p> - -<p style="float:right;font-size:80%;text-align:left;">Subscription, 3s. Per Annum.<br /> -Single Copies, 4d. net.</p> - -<p>APRILO, 1904.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-9" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> -<h3>IO NOVA SUB LA SUNO.</h3> - - -<p>Antaŭ ne longe mi ricevis bone presitan sed misteran libreton, nome: -<i lang="fi">Tri L. Zamenhofin kansainvälinen apukieli Esperanto. Kielioppi -sekä Esimerkki ja Harjoitussarja. Suomenkielelle Muodostaneet.</i></p> - -<p>Mi unue pensis ke ĝi estis nova mistera Volapük, sed baldaŭ -eltrovis ke la kunfratoj en la <i>Lando de Lagoj kaj Marĉoj</i> nun havas -sian propran Esperantan Lernolibron (72 pagoj, 1s.).</p> - -<p>Ĝis nun ne estas multe da Esperantistoj en Finlando, kaj la -ekzistantoj devis sendube lerni per la Sveda Lernolibro de Dro. -Henriclundquest.</p> - -<p>Nun, espereble, nia Esperantistaro gajnos multajn rekrutojn inter la -anoj de tiu ĉi malmulte konata lando.</p> - -<p>Eble la legantoj estos interesitaj je kelkaj vortoj pri tiu ĉi -lingvo, kiu tute ne similas al la plimulto da Eŭropaj lingvoj. Nek -Romanika, nek Germanika, la Finlandlingvo estas iom simila al la -Turka, Tartara, Lapa, kaj Magjara. Estas membro de la Turania -lingvofamilio.</p> - -<p>La Substantivoj neniam ŝanĝiĝas, sed, por montri nombron, kaj -sekson, aliaj vortoj aldoniĝas. Prepozicioj kaj Pronomoj estas -aldonitaj al la vortoj kiujn ili rilatas. La verbo havas nur tempojn -estantan kaj estintan. Kiam oni deziras uzi la estontan, oni aldonas -vorton al la estanta.</p> - -<p>Vere, je la unua impreso, tiu ĉi lingvo ne ŝajnas esti belsona, sed -la kritikisto Rask opiniis, ke ĝi estas la plej belsona el ĉiuj -naciaj lingvoj.</p> - -<p>Por atesti je la rapida progreso farita de <span class="pagenum">82</span>Esperanto en la -civilizita mondo estas ja grava afero, ke oni povas citi lernolibrojn -en tiaj malmulte konataj lingvoj, sed alia fakto nun sin prezentas -por montri tiun ĉi progresadon.</p> - -<p>La longe atendita <i>Internacia Scienca Revuo</i> nun eliris, kaj kredeble -plaĉos al tiuj, kiuj ĝin senpacience atendis. Kvankam ĝi aperis -nur je la fino de la Februara monato, oni ĝin nomas Januara numero. -Oni do petas ke la abonantoj memoru ke ĝi enhavas revuon de la -sciencaj agadoj de la antaŭa monato.</p> - -<p>La eksteraĵo kaj enhavo estas tre bonaj, kaj mi esperas ke la -sindonema Sro. Fruictier trovos multe da Kunlaborantoj kaj Abonantoj, -por ke la Revuo estu tute sukcesplena. Jen malmultaj eltiraĵoj el la -antaŭparolo.</p> - -<p>"Antikve oni diris: <i lang="la">Nil novi sub sole</i>; ni povas nun proklami: -<i>Io nova sub la suno</i>. Jen aperas pruvo, palpebla pruvo, ke -Esperanto kreskas, progresas, vivas. Fondo de Internacia scienca -Revuo, redaktata nur en lingvo artefarita, estas ja fakto novega -signifega, promesplena. Forpasis periodo de pura filantropio; alvenas -rapide tempo de praktika, de vere utila uzado de Esperanto.... Ni -klopodos ja doni tradukojn de verkoj plej gravaj; ni analizos tiujn, -kiujn ni ne povos traduki pro manko da spaco; fine ni raportos -mallonge pri enhavo de diverslandaj sciencaj organoj... La mondo, kiu -mokis, kiu nin nomis utopiistoj, la mondo devos tiam penti sian -propran frenezecon. Al vanaj kontraŭdiroj ni povos nun kontraŭmeti -faktojn; al avidemo proponi laŭvole riceveblan profiton; al malfamaj -malamikoj ni povos rebati per gloraj nomoj de nia patronaro kaj -kunlaborantaro. Tia estas nia celo. Niaj amikoj ne lasu perei -senfrukte nian entreprenon. Ni faris levilon potencegan; kiel -Arkimedo, mankas al ni nur apogloko. Apogon ili donu al ni: ni kune -levos la mondon."</p> - -<p>Kiam oni konsideras pri tio, ke ĝis nun scienculoj ne povas -eksciiĝi pri ĉiuj novaj sciencaj esplorintaĵoj, se ili ne -komprenas almenaŭ la Anglan, Francan, kaj Germanan lingvojn, oni -klare vidas ke tiu ĉi scienca organo povos esti tre utila al ili.</p> - -<p>La Revuo eliradas ĉiumonate, enhavas tridek du paĝojn, kaj la -abonpago (7 frankoj) estas akceptata ĉe 41, Outer Temple, W.C.</p> - -<p>Tiu ĉi estas la sesa numero de <span class="sc">The Esperantist</span>, kaj, dum la -duonjaro de sia vivado, ĝi gajnis tutmondan legantaron. Nunatempe -pli ol tridek procento da la abonintoj loĝas alilande. La Redaktoro -opinias ke estos tro interese se la amikoj afable sendadus -artikoletojn kaj leterojn pri la <span class="pagenum">83</span><i>ĉiutaga vivado, notindaj -kutimoj, k.t.p., de siaj propraj landoj</i>. En Esperanta Gazeto pli ol -en alia, oni devus atendi tiajn interesajn sciigojn; kaj, se niaj -amikoj tiel faros, la diverslandanoj multe lernos pri siaj najbaroj, -ĝis nun preskaŭ nekonataj. Por komenci, en tiu ĉi kajero estas la -artikoloj pri la <i>Militaj Rekrutoj en Italujo</i>, kaj la <i>Unuaj -Impresoj pri la Angla Parlamentejo</i>. Se tiuj ĉi interesas, ni esperu -ke multe da similaĵoj poste aperos. Nunatempe oni ofte forgesas ke -la legado povas tiel instrui, kiel amuzi. Rigardu la reklamon de unu -el niaj samtempaj Gazetoj: "Tiu ĉi Gazeto nur ekzistas por amuzi, ne -por instrui!!" Se amikoj kunhelpos, <span class="sc">The Esperantist</span> celos je -instruado kaj amuzado.</p> - -<p class="far_sig sc">La Redaktoro.</p> -</div> - -<div class="right"> -<h3>SOMETHING NEW UNDER THE SUN.</h3> - - -<p>A short time since I received a well-printed but mysterious booklet, -entitled: <i lang="fi">Tri L. Zamenhofin kansainvälinen apukieli Esperanto. -Kielioppi sekä Esimerkki ja Harjoitussarja. Suomenkielelle -Muodostaneet.</i></p> - -<p>At first I thought it was some new mysterious Volapük, but soon -discovered that brethren in the <i>Land of Lakes and Marshes</i> now have -their own Esperanto textbook (72 pages, 1s.).</p> - -<p>Up to the present there are not many Esperantists in Finland, and -those who already exist must, doubtless, have learned from the -Swedish Textbook of Dr. Henriclundquest.</p> - -<p>It is now to be hoped that our Army will gain many recruits among the -dwellers in this little-known land.</p> - -<p>Possibly readers will be interested by a few words on this language, -which is quite different from most European tongues. Neither Romance -nor Teutonic, Finnish somewhat resembles Turkish, Tartar, Lapp, and -Magyar. It is a member of the Turanian family.</p> - -<p>The Substantives never vary; but, in order to indicate number, sex, -etc., other words are added. Prepositions and Pronouns are added to -the words to which they refer. The verb has only Present and Past -tenses. When desirous of using the Future, one has to add another -word to the Present.</p> - -<p>Truly, at first sight, this tongue does not seem to sound well, but -the critic Rask considered it to be the most euphonious of all -national languages.</p> - -<p>In testifying to the rapid progress made by Esperanto in the -civilised world, it is assuredly important to be able to cite -grammars in such little-known idioms, but another circumstance now -presents itself to indicate this continued progress.</p> - -<p>The long-expected <i>International Scientific Review</i> is now published, -and should please all who have impatiently awaited it. Although -appearing only at the end of February, it is styled the January -number. Subscribers are requested to bear in mind that it contains a -review of the scientific events of the preceding month.</p> - -<p>Both exterior and contents are very good, and I hope that the devoted -M. Fruictier will find many Collaborators and Subscribers, so that -the Review may be thoroughly successful. Here are a few excerpts from -the foreword.</p> - -<p>"Of old it hath been said: Nothing new under the sun; we can now -proclaim: Something new under the sun. Here is a proof, a palpable -proof, that Esperanto grows, progresses, lives. The foundation of a -scientific Review edited wholly in the international language is -assuredly a most novel, significant event, full of promise. Past is -the period of pure philanthropy; speedily comes the time of a -practical, of a really useful employment of Esperanto.... We shall -take steps to give translations of highly important works; we shall -analyse those which, for lack of space, we cannot translate; finally, -we shall report in brief the contents of the scientific organs of -divers lands.... The world, which has mocked, which has called us -Utopians, the world will then have to repent its folly. To worthless -objections we can now submit facts; to the self-seeking offer -immediate benefit at will; insignificant opponents we can refute by -the celebrated names of our renowned Patrons and Collaborators. Such -is our purpose. May our friends not permit our enterprise fruitlessly -to perish. We have created a most powerful lever; like Archimedes, we -now need but a fulcrum. Give us that fulcrum, and, together, we will -raise the world."</p> - -<p>Considering that, up to the present, scientific men cannot become -informed of the new results of scientific research unless they know -at least English, French, and German, it is quite obvious that this -scientific organ can be very useful to them.</p> - -<p>The Review is published monthly, contains 32 pages, and the -subscription (6s.) can be sent to 41, Outer Temple, W.C.</p> - -<p>This is the sixth number of <span class="sc">The Esperantist</span>, and, during the -half-year of its existence, it has gained a world-wide circulation. -At present more than thirty per cent. of the Subscribers dwell -abroad. The Editor believes it would be most interesting if friends -would kindly send <i>short articles and letters about the daily life, -memorable customs, etc., of their own lands</i>. In an Esperanto -Gazette, more than elsewhere, such interesting information should be -expected; and, if our friends will do this, the inhabitants of divers -lands will naturally learn much about their hitherto almost unknown -neighbours. As a beginning, in this issue are the articles on -<i>Italian Conscription</i> and <i>First Impressions of the Houses of -Parliament</i>. If these prove interesting, let us hope that many -similar items will be forthcoming. At present one often forgets that -reading can instruct, as well as amuse. See the advertisement of one -of our contemporaries: "This Gazette is only to amuse, not to -instruct!!" If friends will coöperate, <span class="sc">The Esperantist</span> -purposes to instruct and amuse.</p> -</div> -</div> - -<div id="est1-6-10" class="article" lang="eo"> -<h3>SCIENCAJ AFEROJ.</h3> - - -<p>Oni nun ekkredas ke la Aŭroro, tiu sorĉanta lumo de la polusaj -regionoj, estas produktata per la ago de elektronoj, elsenditaj el la -suno, je <i>Kruptono</i>, la nove eltrovita elemento en nia aero.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Doktoro Searle, Urbestro de Dartmouth, antaŭmetas la teorion ke -ftizo kuraciĝas per inokulado de baciloj pli fortaj ol tiuj de la -ftizo. La rezultato estas ke ili mortigas la ftizajn bacilojn, kaj -ili mem mortiĝas. Tiu ĉi rimedo malsimilas tiun de Dro. Koch, kiu -inokulis per <i>tuberklin’o</i> kiu formiĝas per la ftizaj baciloj. Dro. -Searle petas ke oni sendu al li tiujn, kiuj preskaŭ certe mortiĝos -antaŭ ses aŭ dek monatoj, kaj li diras ke li kuracos ilin.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Eksperimentoj faritaj de Doktoro W. Johannsen ĉe Copenhagen, montras -ke la neaktiveco de kreskaĵvivo, simila al tiu, kiu okazas dum -la vintro, povas per kloraformo kaŭziĝi. Poste la kreskado -plirapidiĝas, kaj la kreskaĵo floras pli baldaŭ ol nature. Tiuj -ĉi eksperimentoj ne estas sendanĝeraj, ĉar, se la aero eniros en -ĉambron per kloraformo plenigitan, kaj alumeto apudiĝos, grandega -eksplodo okazos.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ĉiuj estas aŭdintaj pri la "X Radioj"; iuj pri la α β kaj γ -radioj de radiumo; sed nur malmultaj pri la "N Radioj," kiujn Sinjoro -Blondlot eltrovis. Li rimarkis ke, rigardante la ciferplaton de -horloĝo en malbone lumigita ĉambro, ĝi ŝajne pliklariĝas kiam -oni fleksis pecon da ligno apud la okulo de la rigardanto. Li kredas -ke la fleksita ligno elsendas radiojn, kiuj farigas la okulon pli -senteman. Oni trovas ke briko submetiĝita je la suna lumo ankaŭ -elsendas similajn radiojn.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Propono antaŭmetiĝis ke la radio-aktiveco de radiumo eble povus -esti helpata per la bombardado do siaj propraj radiecoj. Se -tiu ĉi estu korekta, iom da radiumo, kiam disigita inter -amaso de peĉblendo, estus malpli aktiva ol kiam centriĝita en -malgranda spaco. Por pruvi tion, Profesoro Rutherford mezuris la -radio-aktivecon de radiumbromido malfluida, kaj ankaŭ solvita -en pli ol milfoje ĝia propra kvanto da akvo. Li ne trovis ian -mezureblan malsamecon inter la du provoj. Tio montras ke, inter -tiuj ĉi limoj, la radio-aktiveco de radiumo ne ŝanĝiĝas per sia -propra grandega radieco.</p> - -<p>Sendube ĉiuj el niaj legantoj memoras la interesan artikolon pri -Radiumo, de Sir William Ramsay, en la Januara <span class="sc">Esperantist</span>.</p> - -<p>Ni plezure vidas ke niaj Belgaj amikoj tradukis tiun ĉi gravan -artikolon en la Francan lingvon, kaj ĝin presigis en "Annales de -Pharmacie."</p> -</div> - - -<div id="est1-6-11" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">EL SHAKESPEARE’S SONNETS.</h3> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ho, kiom multpli bela belo ŝajnas</span> - <span class="i2">Per la dolĉeco kiun vero donas!</span> - <span class="i0">Pli ĉarma brilas la ĉarmega rozo</span> - <span class="i2">Naskante bonodoron en ripozo.</span> - <span class="i0">Venenaj floroj ankaŭ povas brili;</span> - <span class="i2">Rozkoloritaj ofte staras ili,</span> - <span class="i0">Dorne pendantaj, rozojn similadas,</span> - <span class="i2">Kaj petolemaj somervente ludas:</span> - <span class="i0">Sed ili sole por sin montri venas,</span> - <span class="i2">Sename vivas kaj neniun benas—</span> - <span class="i0">Dum viva rozo nutras bonodoron,</span> - <span class="i2">Perfumo ĝi fariĝas, mortan horon.</span></div> -</div> - -<p class="near_sig sc">Esperantigis A.M., 6266.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-12" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">84</p> -<h3>LERTAJ RESPONDOJ.</h3> - -<p class="center">Verkitaj de Philip de Bono (8707).</p> - - -<p>I. Kiam Frederiko II., Reĝo de Prusujo, estis vojaĝanta kune kun -sia frato Henriko tra la Silesaj provincoj, kiuj antaŭ ne longe -estis venkitaj, li foje vidis belegan kastelon, kiu fariĝis -monaĥejo.</p> - -<p>Li iris ĝin viziti, kaj la ĉefa monaĥo montris al la reĝo ĉiujn -interesajn pentraĵojn, skulptaĵojn, kaj la bibliotekon en kiu estis -multaj belaj libroj.</p> - -<p>Kiam la reĝo estis forironta, li demandis al la monaĥo ĉu li havis -bezonon ian. Li respondis, petante ke la reĝo ordenu ĉiujare du -novulojn—ĉar tiatempe la ordeno estis malpermesita.</p> - -<p>"Nu," respondis la reĝo, "mi ĝin permesas, kaj mi mem sendos la du -unuajn novulojn."</p> - -<p>Tiam, turninte al sia frato, li diris en la Angla lingvo, kiun li -supozis esti nekomprenebla al la monaĥo: <span lang="en">"We will send these holy -men a couple of asses"</span> ("<i>Ni sendos du azenojn al tiuj ĉi -sanktuloj.</i>")</p> - -<p>Kiam la monarĥo estis eniranta en sian veturilon, la monaĥo, kiu -komprenis tiun ĉi frazon, respekte diris: "Mi antaŭmetas alian -peton, Via Reĝo Moŝto. Ĉu Vi permesos ke ni donu al tiuj ĉi du -novuloj, kiujn Vi sendos al ni, Vian nomon, kaj tiun de Via frato?"</p> - -<p>II. Foje, ĉe la ĉiujara ekzameno en unu el la ĉefaj lernejoj en -Dorsetshire, lerta knabo demandiĝis de la direktoro:—</p> - -<p>"Ĉu vi scias iajn el la efikoj produktataj de varmeco kaj de -malvarmeco?"</p> - -<p>"Jes, Sinjoro, tiu etendigas kaj tiu ĉi kuntirigas."</p> - -<p>"Nu, mia knabo, vi bone respondis. Ĉu vi ankaŭ povos doni al mi -ekzemplon?"</p> - -<p>"En la somermezo la tagoj estas la plej longaj, kaj en la vintro la -plej mallongaj."</p> -</div> - - -<div id="est1-6-13" class="proverbs" lang="eo"> -<h3>MALTAJ PROVERBOJ.</h3> - - -<p>1. Kisu la manon, kiun vi deziras tranĉota.</p> - -<p>2. Ne estas rozoj sen dornoj.</p> - -<p>3. Oni ne mezuras homojn per piedoj.</p> - -<p>4. La aero havas sian okulon, kaj la muro havas sian orelon.</p> - -<p>5. La bovon oni ligas per liaj kornoj, la homon per lia vorto.</p> - -<p>6. Tiu, kiu aĉetas fiŝojn en la maro, manĝos ilin putraj.</p> - -<p>7. Nova najlo formetas la malnovan.</p> - -<p>8. Pli forta estas la parolo de Maltano, ol la parolo de la reĝo.</p> - -<p class="near_sig">(8108).</p> -</div> - - -<div id="est1-6-14" class="fables" lang="eo"> -<h3>FABLOJ.</h3> - - -<p><i>La Lupo kaj la Ŝafido (La Fontaine, Libro 1, fablo X).</i>—La rajto -de la plej forta estas ĉiam la plej bona. Ni tion volas montri tuj.</p> - -<p>La ŝafido trinkis el fluo de pura akvo. Alvenis malsata lupo, kiu -serĉis aventuron, kaj kiun malsato allogis en tiujn lokojn.</p> - -<p>"Kiu cin tiel maltimigis malklarigi mian trinkaĵon?" diris tiu besto -furioze; "Ci estos punata pro cia maltimego."</p> - -<p>"Sinjoro majesto," respondis la ŝafido, "Via Lupa Moŝto ne -koleriĝu, sed plivole rigardu, ke mi trinkas el la fluo pli ol dudek -paŝojn pli malsupre, kaj ke mi sekve nepre ne povas malpurigi vian -trinkaĵon."</p> - -<p>"Ci malpurigas ĝin," rediris tiu kruela besto, "kaj mi scias ke ci -de mi malbone parolis pasintan jaron."</p> - -<p>"Kiel mi estus ĝin farinta, ĉar mi ne estis naskita; mi ankoraŭ -mamnutriĝas je mia patrino."</p> - -<p>"Se ne estas ci, estas do cia frato."</p> - -<p>"Mi havas nenian."</p> - -<p>"Estas do iu el la ciaj; ĉar vi ne ofte indulgas min, vi, viaj -paŝtistoj kaj hundoj. Tion oni diris al mi; mi devas venĝi min."</p> - -<p>Tiam en la fundon de la arbaroj la Lupo forportis kaj manĝis ĝin -sen alia procesformo.</p> - -<p class="far_sig"><i>Tradukis</i> <span class="sc">H. Boucon.</span></p> - - -<p><i>La Vulpo kaj la Leono (Esopo).</i>—Vulpo, kiu neniam ĝis tiam vidis -leonon, estis tiel terurigita je la unua fojo kiam li renkontis unu, -ke li preskaŭ mortis pro timo. Kiam, tamen, li renkontis lin je la -dua fojo, kvankam li ankoraŭ tre timis, li ebliĝis kaŝi sian -timecon. Sed, kiam li vidis lin la trian fojon, Vulpo fariĝis tiel -kuraĝega, ke li ekmarŝis al li, kaj maltime demandis: "Kiel vi -sanas?"</p> - -<p class="center"><i>Troa kutimiĝo naskas malestimon.</i></p> - -<p class="far_sig">(6266).</p> -</div> - - -<div id="est1-6-15" class="jokes" lang="eo"> -<p>Kampara paroĥestro foje sciigis la aŭdantaron jene: "Ĉar estas -tiom da infanetoj, ili estos baptataj je ambaŭ finoj tiun ĉi -posttagmezon."</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Dum la militado en Suda Afriko, maljuna virino eniris kamparan -butikon dum varmega vetero.</p> - -<p>La butikisto diris: "Ĉu ne estas malbonege pri tiu ĉi militado!"</p> - -<p>La maljunulino respondis: "Jes, sed ili havas por ĝi bonan veteron!"</p> - -<p class="near_sig">8276.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">85</p> -<h3>LA MILITAJ REKRUTOJ EN ITALUJO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de CLARENCE BICKNELL.</p> - - -<p>En Italujo ĉiujare kelkaj el ĉiuj dudekjaraj junuloj estas lote -elektitaj por la milita servado, kiu daŭros dum du aŭ tri jaroj. -Kelkaj estas liberigitaj, ekzemple la sola filo, aŭ la dua filo se -la unua jam servadis, kaj nature ĉiuj, kiuj havas ian korpan -difekton.</p> - -<p>Antaŭ la tago de la loteltiro, tiuj ĉi junuloj el la sama urbo aŭ -vilaĝo elektas prezidanton kaj kasiston. Tiu ĉi tenas la -monoferadojn, po ĉirkaŭ dek frankoj, kaj tiu determinas la detalojn -por la venontaj festoj. La antaŭan tagon ĉiuj kunvenas matene, kaj -eble trinkas glason da vermuto, la plej estimata el la likvoroj, -almenaŭ en norda Italujo, kaj poste ili kunpasas la tutan tagon -kantante kaj kriegante. Ofte ili luas gurdon, kaj en la salonoj, kie -la eniro estas permesita, ili dancas ĝojege. Fremduloj kiuj aŭdas -la bruegon la tutan tagon, kaj vidas la duonfrenezan junularon, -kredas ke ili estas Italaj "Hooligans," aŭ duonebriaj. Sed en -Italujo estas malmulte da ebriuloj, kaj la junuloj malofte -trotrinkas, kaj eĉ trinkinte tro da vino ili ne iĝas malpacaj kaj -malbonaj, sole gajegaj.</p> - -<p>Sed pliofte ili luas omnibuson aŭ fiakron, aŭ iras vagonare al la -proksimaj urboj.</p> - -<p>Morgaŭ ili ĉiuj iras urbdomon, kie prezidas la urbestro, kaj tiam -laŭ ordo alfabeta, ili eltiras numeron el urno.</p> - -<p>Tiu, kiu eltiras altan numeron estas certe "savita," kiel oni diras, -sed kiu tiras la plej malaltajn numerojn devos certe servadi.</p> - -<p>Finiginte la eltiron, ĉiuj foriras kun la biletoj de siaj numeroj -metitaj sur la ĉapeloj, kaj kuntagmanĝas. Poste ili rekomencas la -hieraŭajn amuzaĵojn, sed pli freneze, ĉar tiuj, kiuj eltiris bonan -numeron saltas kaj kantadas je ĝojo, kaj la aliaj faras same por pli -bone kaŝi aŭ forgesi siajn ĉagrenojn.</p> - -<p>La trian tagon ili faras preskaŭ same, post kiu la monoferadoj estas -elspezitaj, kaj certe la junuloj, lacaj kaj raŭkaj pro la kriegado, -kantado, kaj senĉesa babilado, estas enuitaj.</p> - -<p>Sed post du aŭ tri monatoj, venas la tago por la vizito al la -kuracisto, kaj ree la bando, eĉ tiuj, kiuj ne iros al la servado, -kunripetas la festojn dum tri tagoj.</p> - -<p>Laŭ mia opinio kaj observadoj, tiu ĉi sistemo de deviĝa milita -servado estas tre bona. La disciplino plibonigas kaj edukas la -junulojn, precipe tiujn el la kamparo.</p> - -<p>Dum la unuaj monatoj ili nature iom suferas, sed poste ili ĝuas la -vivadon kune kun tiom da samaĝaj kamaradoj. La junaj militistoj -estas ĉiam kaj ĉie estimataj, eĉ amataj. Ili vidas belajn urbojn, -aŭ konatiĝas kun la montoj: ofte la nordanoj estas senditaj al la -sudaj provincoj, kaj la rekrutoj el la malpli civilizitaj sudaj -provincoj venas norden.</p> - -<p>En la teatroj kaj en aliaj lokoj de amuzaĵoj, la militistoj nur -pagas duonpreze, sekve oni vidas ilin la dimanĉojn en la teatroj, -kie ili, po malpli ol unu ŝilingo, pasigas tri aŭ kvar horojn -trankvile aŭskultante al bonega muziko, kaj al famaj kantistoj. Kaj, -post la finiĝo de la servado, ili ĝuas la memorojn pri la -estinteco, kaj ĉie renkontas amikojn, ĉar la jaroj de la servado -estis por ili kiel la niaj pasigitaj en lernejo, kolegio, aŭ -universitato.</p> - -<p>La plej populara kanto el ĉiuj verkitaj dum la jaroj de la militado -por la memstareco de Italujo, estas "<i>La adiaŭ de la Memvolulo al -lia Amantino.</i>" Tiun ĉi la rekrutoj kaj la rekrutotoj konas kaj -kantas tre energie, kvazaŭ ili mem estas forirontaj bataladi. La -advokato, Carlo Bosi, la verkinto, skribis: "Mi venas por diri -adiaŭ" <span lang="it">("Io vengo a dirti addio")</span> sed subite la popolo ŝanĝis la -unuan linion, kaj la aŭtoro volonte akceptis la korektaĵon. Nun ĝi -komencas "Adiaŭ, ho belulino!" <span lang="it">("Addio, mia bella, addio.")</span></p> - -<p>Jen estas la laŭvorta traduko.</p> - -<h4 class="poem-header" id="addio">LA ADIAŬ DE LA MEMVOLULO AL LIA AMANTINO.</h4> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Adiaŭ, ho belulino!</span> - <span class="i2">L’armeo al la fronto</span> - <span class="i0">Foriras; se mi haltus,</span> - <span class="i2">Eterna estus honto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne ploru! mi spereble</span> - <span class="i2">Revenos, ho anĝelo!</span> - <span class="i0">Aŭ, en batal’ mortinte,</span> - <span class="i2">Vin vidos en ĉielo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La glavon, la pafilon,</span> - <span class="i2">Mi portas, kaj pistolojn;</span> - <span class="i0">Je l’sunleviĝ’ mi diros</span> - <span class="i2">La adiaŭparolojn.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Turnestron mi surmetis,</span> - <span class="i2">Per tuta prepareco!</span> - <span class="i0">Mi, vir’ kaj militisto!</span> - <span class="i2">Vivu la libereco!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Militi mi ne iros</span> - <span class="i2">Kontraŭ patrujaj bandoj!</span> - <span class="i0">Sed la fremdulojn peli</span> - <span class="i2">El la Italaj landoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">De longe per tiranoj</span> - <span class="i2">Ni estas suferantaj;</span> - <span class="i0">Mi iras Lombardion</span> - <span class="i2">Kontraŭ la subpremantoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ho! la pasioj estas</span> - <span class="i2">Teruraj; sed la morto</span> - <span class="i0">Por gajni liberecon</span> - <span class="i2">Estos belega sorto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kun tiom da aliaj</span> - <span class="i2">Mi ankaŭ mortos—eble—</span> - <span class="i0">Sed ne maltrankviliĝu!</span> - <span class="i2">Mi mortos honoreble.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Se mankus la novaĵoj</span> - <span class="i2">Pri via vir’ amanta,</span> - <span class="i0">Per kuglo mortigita,</span> - <span class="i2">Ne estu sopiranta.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi ne vin lasos sole;</span> - <span class="i2">Ĉar restos la trezoro;</span> - <span class="i0">Kaj li sin konsolados;</span> - <span class="i2">La fil’ de mia koro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Jen! la trumpet’! l’armeo.</span> - <span class="i2">Foriras; ne min tenu!</span> - <span class="i0">Al filo kison donu,</span> - <span class="i2">Kaj libereco venu!</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est1-6-17" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">86</p> -<h3>LA VIRO VERDA.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de EDWARD METCALFE, M.A. (Oxon).</p> - - -<p>Estis en la preĝejo de malgranda vilaĝo, ke mi renkontis la -lamulon.</p> - -<p>Mi ekzamenadis iom atente la eksteraĵon de bela antikva kesto. -Subite li diris: "Tiu ĉi kesto ĉiam rememorigas al mi la plej -strangan episodon de mia vivo:—tiel stranga, ke mi timas ĝin -rakonti, ĉar mi estas preskaŭ certa, ke neniu povos ĝin kredi."</p> - -<p>Kompreneble mi tuj certigas lin pri mia kredemo.</p> - -<p>"Sendube," li diris, "vi rimarkis la kastelon. Estas tie tre granda -ĉambrego. De longe oni nomas ĝin 'La Fantoma Ĉambro,’ ĉar oni -diras, ke fantomo tie promenadas tute verde vestita, pro kio oni -donas al li la nomon de 'La Viro Verda.’"</p> - -<p>La muroj estas de grandega dikegeco, ĉar la kastelo estas tre, tre -antikva; enkadraĵoj el nigra kverko tute kovras kaj kaŝas tiujn ĉi -murojn. La netapiŝita planko estas el la sama materialo, kaj antaŭ -kelkaj jaroj oni tute malplenigis la ĉambregon je la meblaro. La -pordo troviĝas ĉe unu ekstremaĵo de la ĉambro, kaj enirinte, oni -havas je la dekstra mano, kvin altajn fenestrojn; sed ekstere la -densa foliaro de multaj grandaj arboj malhelpas eniri la lumo, -cetere, sur la vitroj mem estas grandaj blazonŝildoj.</p> - -<p>Ĉambregon pli malgajigan mi neniam vidis, nek ĉambregon pli -konvenan por tia vizitanto.</p> - -<p>Mi tute forgesas, pro kio mi estis enirinta en la ĉambregon, sed, -kiam komenciĝas la historio, mi estas ĉe la flanko plej malproksima -de la pordo.</p> - -<p>Subite mi aŭdis ĉu arĝentan sonorilon?</p> - -<p>Ne pli klara kaj pura estas la voĉo de la Sinjorino.</p> - -<p>La pordo malfermiĝas; tra la malfermaĵo vidiĝas la teruriĝaj -vizaĝoj de la servistaro, kaj, kiel radio de lumo, dancema, gajema, -ŝi eniras nia kara Sinjorino, kiu tuj ekridis tutkore la tutan -fantomaron.</p> - -<p>Fermante la okulojn, mi revidas ŝin; kaj denove mi aŭdas la -ridantan belan voĉon: "Ho! Malsaĝuloj, kion vi timas? Estas nenio -tie ĉi." Tiam per mokema voĉo ŝi aldonas: "Se la Viro Verda vere -ekzistas, mi donas al li la inviton, ke li dancu nun kun mi.</p> - -<p>Ho, teruraĵo! Kiel respondo je ŝiaj vortoj, en la ĉambro aperas la -Viro Verda mem.</p> - -<p>Sammomente la pordo bruege fermiĝis: kaj la fantomo kaj la Sinjorino -restas vizaĝo je vizaĝo kaj mi vidas kvazaŭ rebrilatan do ŝiaj -vangoj la verdecon de lia antikva vesto.</p> - -<p>Kvankam treege paliĝinta, ŝi tamen per kuraĝa mieno ĝentilege lin -salutis, kaj per mallerta movo li redonis la saluton. Li etendas la -manon, kaj kiel ensorĉata, ŝi ĝin prenis.</p> - -<p>Tiel mi estis terurigita, ke unu momenton mi restis tute senmova. -Tiam, por tiel diri, mi vekiĝis el la sonĝo, kaj rapidas -alproksimiĝi. Sed mi estas lama, kaj marŝas nur tre malrapide.</p> - -<p>Antaŭ ol mi povas alveni al ili, subite ili ambaŭ malaperas en la -muron. Vane mi frotis la okulojn. Nek la Viro Verda, nek la Sinjorino -estas videblaj, kaj alveninte al la loko, kie ili malaperis, mi -trovis nur la nerompitan supraĵon de la nigraj enkadraĵoj....</p> - -<p>Post dudek minutoj ni sukcesis trovi kaj malfermi la kaŝitan pordon. -En la dikaĵo de la muro estas mallarĝa tunelo, kaj flanke de ĝi ni -trovis la korpon de la Sinjorino...."</p> - -<p>"Ĉu la Sinjorino estis do morta?" mi diris, rimarkante ke la lamulo -silentiĝis.</p> - -<p>"Je la momento mi ja kredas tion, sed ŝi nur svenis. Oni venigis la -kuraciston, kaj li trovas ŝin babilantan pri la Viro Verda. Febro -ŝin atakas, kaj ŝi iom freneziĝas. "La krizo estos post tri -tagoj," diris la kuracisto. "Ŝi tiam havos sian plenan sencon, kaj -se oni povos prezenti al ŝi senduban pruvon ke la ŝajniganta -fantomo nur estas, kiel mi kredas mem, mortema homo, ŝi rapide -resaniĝos. Sed se ŝi ankoraŭ kredos ke ŝi vidis veran fantomon, -certege ŝi mortiĝos."</p> - -<p>Ve la malgaja sorto! Kiel ni povos pruvi tion? Kaj ni ĉiuj amas la -Sinjorinon...." "Sed la kesto," mi diris. "Kial la kesto memorigas al -vi pri tio ĉi?"</p> - -<p>"Tuj mi ĝin diros al vi," li respondis. "Ĉe tiu tempo ni havis tre -kleran preĝejoteniston, veran konantulon pri ĉiuj malnovaj -legendoj. Li rakontis al mi longan historion pri la Viro Verda kaj, -malferminte tiun ĉi antikvan keston, li montris la vestojn, kiujn -portadis la Viro Verda mem dum sia vivado antaŭ ducent jaroj: <i>Ili -estis la vestoj mem, kiujn mi vidis portatajn de la fantomo.</i></p> - -<p>Laŭ metio, la preĝejotenisto estis ankaŭ lignaĵisto, kaj je la -tria tago, mi havis okazon viziti lian laborejon. Ĝi troviĝis en -loko tre senhoma, kien oni alvenis per vojeto trapasanta tra kampoj -tute plenaj je la orafloroj arbetoj de la dornstipo (<i>ulex -europaeus</i>).</p> - -<p>Alveninte mi vidis malgrandan konstruaĵon de du etaĝoj; la unua el -briko, kie la lignaĵisto tenas sian materialon, kaj la dua, la -laborejo mem, el ligno. Sed ĝi havas tiom da fenestroj, ke eble -estas pli bone diri "el vitro." La pordo estis ĝuste en mezo, kaj -oni supreniris per krutega ligna ŝtuparo.</p> - -<p>Suprenirinte, mi trovis tie la lignaĵiston kaj lian junan lernanton; -kaj mi rimarkis en la mastro <span class="pagenum">87</span>strangan maltrankvilecon. Ŝajnis al mi -ke la lignaĵisto estas treege kolerema, kaj la junulo egale timema.</p> - -<p>Mi komencis paroleti kelke da vortoj, sed neniam mi finis la frazon. -La lignaĵisto rigardis min, kaj laŭ la rapideco de fulmo mi ekkonis -du faktojn:—<i>la okuloj estas la okuloj de la Viro Verda; ili estas -ankaŭ la okuloj de frenezegulo.</i></p> - -<p>Mi ne scias ĉu mi perfekte konservis la ŝajnon de trankvileco, sed -mi diris per ordinara voĉo, ke mi estas ion forgesinta, kaj ke -baldaŭ mi revenos. Tiam mi adiaŭis kaj per malrapida paŝo mi -malsupreniris la ŝtuparon.</p> - -<p>Mi jam eniras en la unuan kampon, kiam eksonas kriego freneza, kaj -ĉizilo, per tre forta mano ĵetita, preskaŭ frotis mian vangon. -Ekrigardante malantaŭen, mi vidas la frenezegulon saltantan el la -laborejo, kaj post li, la palan vizaĝon de la junulo, kiu rapidas -lin sekvi.</p> - -<p>Mi komencis kuri, sed, kial vi vidas, mi estas lama. Mi faletas, -restariĝas, ankoraŭ faletis, falis; la frenezulo kaptas min kaj -ekrulas mian korpon inter la dornplenaj arbetoj.</p> - -<p>Prezentu al vi la aferon! Frenezegulo fortega kiel leono, kaj lamulo -pro malsaneco malfortigita. Mi estis tiel senpova, kiel muso sub la -ungegoj de la kato, kaj kiel kruelega kato la lignaĵisto ludadis je -mi; jen permesante ke mi iom forkuru, jen per teruriga saltego -ĵetante sin sur min.</p> - -<p>Iafoje la muso sin savas!</p> - -<p>Dum la lasta rulado ni alproksimiĝis malgrandan grenejon. Ĝi estas -eterne fotografata en mia cerbo. Ligna ŝtuparo, la dekstra flanko -tuŝanta la brikan muron, kondukis al malgranda ligna plataĵo, kie -troviĝas pordo. Ĝi estis tute neuzita kaj treege malnova.</p> - -<p>Forgesinte la lamecon, per tri saltoj mi alvenis al la plataĵo, per -la forto de miaj saltoj disrompigante la putran ŝtuparon. La pordon -mi trovis ŝlosita.</p> - -<p>La frenezegulo ŝajnis iom ŝanceliĝi. Li levigis la falintajn -ŝtupojn kaj disŝiris ilin, kiel oni disŝiras paperojn. La pecojn -li ĵetis al mia korpo, sed tiel molaj ili estis ke mi ne estis eĉ -vundata.</p> - -<p>Per tiu ĉi amuzaĵo li pasigis multajn minutojn.</p> - -<p>Poste li ekvidis la flanktrabon, kiu, estante pli fortan ol la cetero -de la ŝtuparo, ankoraŭ restis flanke de la muro. Tiun ĉi li -forŝiras, kaj ekvidante malgrandan spacon inter la plataĵo kaj la -muro, li trapasis ĝian finiĝon tra la interspaco, kaj tiris -eksteren la lignaĵon per siaj tutaj fortoj—la fortoj de frenezulo.</p> - -<p>Pli kaj pli mi sentis la plataĵon tremetanta; mi alkroĉiĝis pli -kaj pli forte al unu el la fostoj de la palisaro; mi aŭdis la -kriegojn de la frenezegulo, la krakadon de la tremanta plataĵo; -konfuzitan sonadon de multaj voĉoj alproksimiĝantaj. Tiam, kun -lasta laŭta krakego, la tuta plataĵo falis teren, kaj mi nenion -konis plu...."</p> - -<p>Denove la lamulo silentiĝis. "Kaj pri la Sinjorino," mi demandis.</p> - -<p>"Ho, la Sinjorino resaniĝis: ŝi estas mia edzino."</p> - -<p>"Pri la lignaĵisto?"</p> - -<p>"Li estis trovinta kaŝatan vojon el la preĝejo en la kastelon; -antaŭe oni ofte konstruis tiajn tunelojn. Li estis tre revema kaj, -per multa pensado pri la legendo de la Viro Verda, fine li kredas ke -li mem estas la fantomo. Iafoje li vestis sin per la vestoj tiritaj -el la antikva kesto, trapasas la kaŝatan tunelon en la kastelon, kaj -jen estas la fantomo.</p> - -<p>Jes, li loĝis kelkajn monatojn en frenezulejo, sed li ankaŭ tute -resaniĝis. Hieraŭ mi vidis lin ridetantan je infanino, kies pupon -li rebonigis.</p> - -<p>Kiel mi estis savata? Ho! la junulo kuris al vilaĝo demandi helpon, -kaj revenis kun granda sekvantaro.</p> - -<p>Ĝustatempe!"</p> - -<p>Jen estas la historio de la Viro Verda: ĉu ĝi ne estas tre, tre -stranga?</p> -</div> - - -<div id="est1-6-18" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> -<h3>LA DEVENO DE ESPERANTO.</h3> - -<p class="center">Tradukita el Rusa lingvo de G.V. Vidu la komencon sur la 79–80 -paĝoj de "The Esperantist" (Marta Numero).</p> - -<p>Tie ĉi mi diros ĝustatempe kelkajn vortojn pri la materialo por la -vortaro. Multe pli frue, kiam mi serĉis kaj elĵetadis ĉion -senbezonan el la gramatiko, mi deziris uzi la principojn de la -ekonomio ankaŭ por la vortoj. Konvinkita, ke estas tute egale, kian -formon havos tiu aŭ alia vorto, se ni nur <i>konsentos</i> ke ĝi -esprimas la donitan ideon, mi simple <i>elpensadis</i> vortojn, penante, -ke ili estu kiel eble pli mallongaj kaj ne havu senbezonan nombron da -literoj. Mi diris al mi, ke anstataŭ ia 11-litera "interparoli" ni -tute bone povas esprimi la saman <span class="pagenum">88</span>ideon per ia ekz. 2-litera "pa." -Tial mi simple skribis la matematikan serion da plej mallongaj, sed -facile elparoleblaj kunigoj de literoj kaj al ĉiu el ili mi donis la -signifon de difinita vorto (ekz. <i>a</i>, <i>ab</i>, <i>ac</i>, <i>ad</i>, ... <i>ba</i>, -<i>ca</i>, <i>da</i>, ... <i>e</i>, <i>eb</i>, <i>ec</i>, ... <i>be</i>, <i>ce</i>, ... <i>aba</i>, <i>aca</i>, -... k.t.p.).</p> - -<p>Sed tiun ĉi penson mi tuj forĵetis, ĉar la provoj kun mi mem -montris al mi, ke tiaj elpensitaj vortoj estas tre malfacile -ellerneblaj kaj ankoraŭ pli malfacile memoreblaj. Jam tiam mi -konvinkiĝis, ke la materialo por la vortaro devas esti -Romana-Germana, ŝanĝita nur tiom, kiom ĝin postulas la reguleco -kaj aliaj gravaj kondiĉoj de la lingvo. Estante jam sur tiu ĉi -tero, mi baldaŭ rimarkis, ke la nunaj lingvoj posedas grandegan -provizon da pretaj jam vortoj internaciaj, kiuj estas konataj al -ĉiuj popoloj kaj faras trezoron por estonta lingvo internacia—kaj -mi kompreneble utiligis tiun ĉi trezoron.</p> - -<p>En la jaro 1878 la lingvo estis jam pli-malpli preta, kvankam inter -la tiama <i>lingwe uniwersala</i> kaj la nuna Esperanto estis ankoraŭ -granda diferenco. Mi komunikis pri ĝi al miaj kolegoj (mi estis tiam -en 8-a klaso de la gimnazio). La plimulto da ili estis forlogitaj de -la ideo, kaj de la frapinta ilin neordinara facileco de la lingvo, -kaj komencis ĝin ellernadi. La 5-an de Decembro 1878 ni ĉiuj kune -solene festis la sanktigon de la lingvo. Dum tiu ĉi festo estis -paroloj en la nova lingvo, kaj ni entuziasme kantis la himnon, kies -komencaj vortoj estis la sekvantaj:</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Malamikete de las nacjes</span> - <span class="i0">Kadó, kadó, jam temp’ está!</span> - <span class="i0">La tot’ homoze in familje</span> - <span class="i0">Konunigare so debá."</span></div> -</div> - -<p>(En la nuna Esperanto tio ĉi signifas: "Malamikeco de la nacioj -falu, falu, jam tempo estas! La tuta homaro en familion unuiĝi -devas").</p> - -<p>Sur la tablo, krom la gramatiko kaj vortaro, kuŝis kelkaj tradukoj -en la nova lingvo.</p> - -<p>Tiel finiĝis la unua periodo de la lingvo.</p> - -<p>Mi estis tiam ankoraŭ tro juna por eliri publike kun mia laboro, kaj -mi decidis atendi ankoraŭ 5–6 jarojn kaj dum tiu ĉi tempo zorgeme -elprovi la lingvon kaj plene prilabori ĝin praktike. Post duonjaro -post la festo de 5-a de Decembro ni finis la gimnazian kurson kaj -disiris. La estontaj apostoloj de la lingvo provis paroleti pri "nova -lingvo" kaj, renkontinte la mokojn de homoj maturaj, ili tuj rapidis -malkonfesi la lingvon, kaj mi restis tute sola. Antaŭvidante nur -mokojn <span class="pagenum">89</span>kaj persekutojn, mi decidis kaŝi antaŭ ĉiuj mian laboron.</p> - -<p>Dum kvin kaj duono da jaroj de mia estado en universitato, mi neniam -parolis kun iu pri mia afero. Tiu ĉi tempo estis por mi tre -malfacila. La kaŝeco turmentis min; devigita zorgeme kaŝadi miajn -pensojn kaj planojn mi preskaŭ nenie estadis, en nenio -partoprenadis, kaj la plej bela tempo de la vivo—la jaroj de -studento—pasis por mi plej malgaje. Mi provis iafoje min distri en -la societo, sed sentis min la fremdulo, sopiris kaj foriradis, kaj de -tempo al tempo faciligadis mian koron per ia versaĵo en la lingvo, -prilaborata de mi. Unu el tiuj ĉi versaĵoj ("Mia penso") mi metis -poste en la unuan eldonitan de mi broŝuron; sed al la legantoj, kiuj -ne sciis, ĉe kiaj cirkonstancoj tiu ĉi versaĵo estis skribita, ĝi -ekŝajnis, kompreneble, stranga kaj nekomprenebla.</p> - -<p>Dum ses jaroj mi laboris perfektigante kaj provante la lingvon—kaj -mi havis sufiĉe da laboro, kvankam en la jaro 1878 al mi ŝajnis, ke -la lingvo jam estas tute preta. Mi multe tradukadis en mian lingvon, -skribis en ĝi verkojn originalajn, kaj vastaj provoj montris al mi, -ke tio, kio ŝajnis al mi tute preta teorie, estas ankoraŭ ne preta -praktike.</p> - -<p>Multon mi devis ĉirkaŭhaki, anstataŭigi, korekti kaj radike -transformi. Vortoj kaj formoj, principoj kaj postuloj puŝis kaj -malhelpis unu la alian, dume en la teorio, ĉio aparte kaj en -mallongaj provoj, ili ŝajnis al mi tute bonaj. Tiaj objektoj, kiel -ekz. la universala prepozicio "je," la elasta verbo "meti," la -neŭtrala, sed difinita finiĝo "aŭ" k.t.p. kredeble neniam enfalus -en mian kapon teorie. Kelkaj formoj, kiuj ŝajnis al mi riĉaĵo, -montriĝis nun en la praktiko senbezona balasto; tiel ekz. mi devis -forĵeti kelkajn nebezonajn sufiksojn.</p> - -<p>En la jaro 1878 al mi ŝajnis, ke estas al la lingvo sufiĉe havi -gramatikon kaj vortaron; la multpezecon kaj malgraciecon de la lingvo -mi alskribadis nur al tio, ke mi ankoraŭ ne sufiĉe bone ĝin -posedas; la praktiko do ĉiam pli kaj pli konvinkadis min, ke la -lingvo bezonas ankoraŭ ian nekapteblan "ion," la kunligantan -elementon, donantan al la lingvo vivon kaj difinitan, tute formitan -"<i>spiriton</i>."</p> - -<p>Mi komencis tiam evitadi laŭvortajn tradukojn el tiu aŭ alia lingvo -kaj penis rekte <i>pensi</i> en la lingvo neŭtrala.</p> - -<p>Poste mi rimarkis, ke la lingvo en miaj manoj ĉesas jam esti -senfundamenta ombro de tiu aŭ alia lingvo, kun kiu mi havas la -aferon en tiu aŭ alia minuto, kaj ricevas sian propran spiriton, -sian propran vivon, la propran difinitan kaj klare <span class="pagenum">90</span>esprimitan -fizionomion, ne dependantan jam de iaj influoj. La parolo fluis jam -mem, flekseble, gracie kaj tute libere, kiel la viva patra lingvo.</p> - -<p>Ankoraŭ unu cirkonstanco igis min por longa tempo prokrasti mian -publikan eliron kun la lingvo: dum longa tempo restis nesolvita unu -problemo, kiu havas grandegan signifon por neŭtrala lingvo. Mi -sciis, ke ĉiu diros al mi: "Via lingvo estos por mi utila nur tiam, -kiam la tuta mondo ĝin akceptos; tial mi ne povas ĝin akcepti ĝis -tiam, kiam ĝin akceptos la tuta mondo." Sed ĉar la "mondo" ne estas -ebla sen antaŭaj apartaj "unuoj," la neŭtrala lingvo ne povis havi -estontecon ĝis tiam, kiam prosperos fari ĝian utilon por ĉiu -aparta persono sendependa de tio, ĉu jam estas la lingvo akceptita -de la mondo aŭ ne.</p> - -<p>Pri tiu ĉi problemo mi longe pensis. Fine la tiel nomataj sekretaj -alfabetoj, kiuj ne postulas, ke la mondo antaŭe ilin akceptu, kaj -donas al tute nedediĉita adresato la eblon kompreni ĉion skribitan -de vi, se vi nur transdonas al la adresato la ŝlosilon—alkondukis -min al la penso aranĝi ankaŭ la lingvon en la maniero de tia -"ŝlosilo," kiu, enhavante en si ne sole la tutan vortaron, sed -ankaŭ la tutan gramatikon en la formo de apartaj elementoj. Tiu ĉi -ŝlosilo, tute memstara kaj alfabete ordita, donus la eblon al la -tute nedediĉita adresato de kia ajn nacio tuj kompreni vian -Esperantan leteron.</p> - -<p>Mi finis la universitaton kaj komencis mian medicinan praktikon. Nun -mi komencis jam pensi pri la publika eliro de mia laboro. Mi pretigis -la manuskripton de mia unua broŝuro ("D-ro Esperanto. Lingvo -internacia. Antaŭparolo kaj plena lernolibro") kaj komencis serĉi -eldonanton. Sed tie ĉi mi la unuan fojon renkontis la maldolĉan -praktikon de la vivo, la financan demandon, kun kiu mi poste ankoraŭ -multe devis kaj devas forte batali. Dum du jaroj mi vane serĉis -eldonanton. Kiam mi jam trovis unu, li dum duonjaro pretigis mian -broŝuron por eldono kaj fine—rifuzis.</p> - -<p>Fine, post longaj klopodoj, mi prosperis mem eldoni mian unuan -broŝuron en Julio de la jaro 1887. Mi estis tre ekscitita antaŭ tio -ĉi; mi sentis, ke mi staras antaŭ Rubikono kaj ke de la tago, kiam -aperos mia broŝuro, mi jam ne havos la eblon reiri; mi sciis, kia -sorto atendas kuraciston, kiu dependas de la publiko, se tiu publiko -vidas en li fantaziulon, homon, kiu sin okupas je "flankaj aferoj." -Mi sentis, ke mi metas sur la karton tutan estontan, trankvilecon kaj -ekzistadon mian kaj de mia familio; sed mi ne povis forlasi la ideon, -kiu eniris mian korpon kaj sangon kaj ... <i>mi transiris Rubikonon</i>.</p> -</div> - -<div class="right"> -<h3>THE BIRTH OF ESPERANTO.</h3> - - -<p class="center">Freely translated from an Esperanto version of a Russian letter -written by Dr Zamenhof, by John Ellis.</p> - -<p>"This is an appropriate place for me to say a few words about the -material for the dictionary. Much earlier, when I had examined and -rejected every non-essential from the grammar, I had desired to -exercise the principles of economy in respect of the word-material -also. Thinking that it was a matter of indifference what form any -particular word took, so long as it was agreed that it should express -a given idea, I simply invented words, taking care only that they -should be as short as possible, and did not contain an unnecessary -number of letters. Instead of using "interparoli" (to converse), a -word of eleven letters, why should we not express the idea just as -well by some word of two letters, say, "pa"? So I simply wrote the -shortest and most easily pronounced mathematical series of conjoined -letters, to each factor of which series I gave a certain meaning -(<i>e.g.</i>, a, ab, ac, ad, ba, ca, da ...; e, eb, ec ...; be, ce ...; -aba, aca ... etc.).</p> - -<p>"But I immediately rejected this notion, for my own personal -experiments proved that these invented words were very difficult to -learn, and even more so to remember. I came to the conclusion that -the material for the dictionary must be Romance-Teutonic, altered -only so far as regularity and other important requirements of -language demanded. Standing upon this ground, I soon observed that -the present languages possessed an immense supply of words already -international, with which all the nations had a prior acquaintance, -and which formed a veritable treasure house for the future -international language—and, of course, I utilised this treasure.</p> - -<p>"In 1878 the language was more or less ready, although there was a -good deal of difference between my <i>lingwe uniwersala</i> of that date -and the present Esperanto. I told my fellow-students about it—I was -then in the 8th Class of the gymnasium—and the greater part of them -were attracted by the idea, and struck by the unusual easiness of the -language, began to study it. On the 5th of December, 1878, we united -to celebrate the birth of my language by a solemn festival. During -the feast there were speeches in the new language, and we -enthusiastically sang a hymn the commencing words of which were as -follows:—</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Malamikete de las nacjes</span> - <span class="i0">Kadó, kadó, jam temp’ está!</span> - <span class="i0">La tot’ homoze in familje</span> - <span class="i0">Konunigare so debá."</span></div> -</div> - -<p>which being interpreted into English, 'May the enmity of nations fall -away, fall away, for the hour is come! All mankind must become as one -family.’</p> - -<p>"On the table, in addition to the grammar and dictionary, lay some -translations in the new language.</p> - -<p>"And thus the first stage of my language came to an end.</p> - -<p>"I was then still too young for my work to appear before the public, -and I decided to wait five or six years longer, and during that time -to carefully test my language and to work it out fully and -practically. Half a year after the feast of December 5th, 1878, we -finished our course at the gymnasium and separated. The future -apostles of the new language made some attempts to discuss 'the new -language,’ but, meeting with the ridicule of their elders, forthwith -renounced it, and I remained in a glorious minority of one. -Foreseeing nothing but scoffing and persecution, I decided to hide my -work from the eyes of all.</p> - -<p>"For five and a-half years whilst I was at the University I never -spoke to anyone about it. That was a very trying time for me. The -secrecy tormented me. Compelled to carefully conceal my thoughts and -plans, I went scarcely anywhere, took no part in anything, and the -most enjoyable time of life—the student-years—was, for me, the -saddest. Sometimes I endeavoured to find distraction in society, but -I felt myself a stranger, sighed and went away, and from time to time -eased my heart by writing poems in the language I was elaborating. -One of these poems, 'Mia penso,’ I afterwards inserted in the first -brochure which I published; but to those readers who were -unacquainted with the circumstances under which they were written the -verses would appear strange and incomprehensible.</p> - -<p>"For six years I worked at perfecting and testing my language, and it -gave me plenty of work, although in 1878 I had thought that it was -quite ready. I made many translations and wrote original works in it, -and severe trials showed me that what I had considered to be quite -finished in theory was nevertheless not ready for practical use.</p> - -<p>"There was much to lop, alter, correct, and radically to transform. -Words and forms, principles and postulates, jostled with and opposed -each other, whereas in theory, taken separately and not subjected to -extended tests, they had appeared to me perfectly good. Such things, -for instance, as the indeterminate preposition 'je,’ the elastic verb -'meti,’ the neutral termination 'aŭ,’ etc, possibly would never have -entered into my head if I had proceeded only upon theory. Some forms -which had appeared to possess a wealth of advantage proved in -practice to be nothing but useless ballast, and on this account I -discarded several unnecessary suffixes.</p> - -<p>"In 1878 it seemed to me that it was sufficient if my language -possessed a grammar and a dictionary; its heaviness and want of grace -I attributed only to the fact that I did not know the language -sufficiently well; but practice ever more and more convinced me that -a language requires in addition an indescribable something, a uniting -element, giving to it life and a defined and unmistakable spirit.</p> - -<p>"I therefore began to avoid making literal translations, and made an -effort to <i>think</i> in the neutral language.</p> - -<p>"Later I noticed that the language with which I was occupied was -ceasing to be a shadowy reflection of the language from which I -happened to be translating, and was becoming imbued with its own life -and invested with a spirit of its own, and acquiring a physiognomy -properly defined, clearly expressed, and independent of any other -influence. My speech flowed of itself, flexibly, gracefully, and -totally untrammelled, just as my living native tongue.</p> - -<p>"Yet another circumstance compelled me to postpone for a long time -the appearance of my language; for many years another problem of -immense importance to a neutral language had remained unsolved. I -knew that everyone would say 'Your language will be of no use to me -until the world at large accepts it, so I shall make no use of it -until everyone else does.’ But since the world at large is composed -only of its units, my neutral language could have no future until it -was of use to each separate unit independently of whether the world -at large accepted it or not.</p> - -<p>This problem I considered for a long while. At last the so-called -secret alphabets, which do not necessitate any prior knowledge of -them, and enable any person not in the secret to understand all that -is written if you but transmit the key, gave me an idea. I arranged -my language after the fashion of such a key, inserting not only the -entire dictionary but also the whole grammar in the form of its -separate elements. This key, entirely self-contained and -alphabetically arranged, enabled anyone of any nationality to -understand without further ado a letter written in Esperanto.</p> - -<p>"I had left the University and begun my medical practice; I began to -consider the publication of my labours. I had prepared the manuscript -of my first brochure, 'an International Language, by Dr. Esperanto,’ -and sought out a publisher. And here for the first time I met that -bitter practicality of life, the financial question, against which I -had and still have to fight yet the more. For two years I looked in -vain for a publisher. And when indeed I had found one he spent half a -year in preparing my brochure for publication, and finally—refused.</p> - -<p>At length, after strenuous efforts, I succeeded in publishing the -brochure myself in July, 1887. Before I did so I was much -perplexed—I felt that I stood before the Rubicon. Having once -published my brochure, retreat would be impossible, and I knew what -kind of fate attends a doctor who is dependent upon the public, if -that public comes to regard him as a visionary, or a man who busies -himself with side issues. I felt that it was staking my whole future -peace of mind, my livelihood, and that of my family, but I could not -abandon the idea which had entered into my body and my blood, and ... -<i>I crossed the Rubicon</i>."</p> - -<p class="far_sig sc">Lazaro Ludoviko Zamenhof.</p> -</div> -</div> - -<div id="est1-6-19" class="serial" lang="eo"> -<p class="pagenum">91</p> -<p style="float:left;font-size:90%;">[<i>Copyright reserved.</i>]</p> - -<p style="float:right;font-size:90%;">[<i>Tradukis Esp. 6266.</i>]</p> - -<h3>LA VENTEGO (Daŭrigo).</h3> - -<div style="text-align:center;"> -<p>(<i>Vidu la kvin antaŭajn Nrojn.</i>)</p> - -<h4>AKTO I.</h4> - -<p><span class="sc">Sceno 2</span> (<i>daŭrigo</i>).</p> -</div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">En Alĝerlando.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m3">Ho! vi tion scias.</span> - <span class="i0">Monate al vi devos mi rediri</span> - <span class="i0">La staton tiam vian; vi forgesas.</span> - <span class="i0">Pro multaj krimoj kaj teruraj sorĉoj</span> - <span class="i0">Ne kompreneblaj por l’animo homa,</span> - <span class="i0">L’inferan sorĉistinon Sikorakson</span> - <span class="i0">Devigis tuj foriri l’Alĝeranoj—</span> - <span class="i0">Nur ĉar ne volis ili ŝin mortigi.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Jes, mastro.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m2">Nubokula sorĉistino!</span> - <span class="i0">Gravedan la maristoj ŝin forlasis</span> - <span class="i0">Ĉi tie! kie vi—laŭ via diro</span> - <span class="i0">Nun mia sklavo—tiam ŝin obeis!</span> - <span class="i0">Sed, tro aera vi, spirito, estas</span> - <span class="i0">Por ŝiajn abomenojn nepre fari:</span> - <span class="i0">Senlime furioza Sikorakso,</span> - <span class="i0">Per helpo de rimedoj potencegaj,</span> - <span class="i0">En tago, vin—al ŝi malobeintan—</span> - <span class="i0">Enfermis en fendaĵon de pinarbo.</span> - <span class="i0">Nu! tie vi suferis dekdu jarojn;</span> - <span class="i0">Dum tiu tempo Sikorakso mortis,</span> - <span class="i0">Lasinte vin por ĝemi, akre krii,</span> - <span class="i0">Rapide, muelile, tra la ventoj!</span> - <span class="i0">Ankoraŭ estis la insul’ senhoma,</span> - <span class="i0">Krom bestoforma la sorĉistinido....</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Ĝi estas Kalibano.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m4">—Bestegulo!</span> - <span class="i0">Lin dresis mi por la domoservado—</span> - <span class="i0">Senĉesaj, dume, krioj viaj kaŭzis</span> - <span class="i0">Kriegi lupojn, eĉ kortuŝis ursojn....</span> - <span class="i0">Infera turmentego! Sikorakso</span> - <span class="i0">Ĝin povis ne forigi.—Sed mi venis,—</span> - <span class="i0">Aŭdinte vin, la pinon oscedigis ...</span> - <span class="i0">Magie mi vin savis.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="m4">Dankon, mastro!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Se nun vi remurmuros, mi tuj fendos</span> - <span class="i0">Trunkegon kverkan kies tuberaĵoj</span> - <span class="i0">Englutos vin por krii dekdu vintrojn!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Pardonu, mastro; mi estos obea,</span> - <span class="i0">Kaj spiritaĵon mian de nun faros</span> - <span class="i0">Ĝentile.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m2">Agu tiel; post du tagoj</span> - <span class="i0">Vi liberiĝos.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="m3">Nobla mastro mia!</span> - <span class="i0">Mi kion faros? kion? diru, kion?</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Foriru; mara nimfo vi fariĝu,</span> - <span class="i0">Sed, krom por mi, por ĉiuj nevidebla.</span> - <span class="i0">Rapidu ĝis vi estos tiaforma,</span> - <span class="i0">Kaj tien ĉi revenu! (<i>Malaperas Arielo</i>).</span> - <span class="i0">(<i>Laŭte al Mirando</i>). Kara koro!</span> - <span class="i0">Mirando, vi vekiĝu! ho! vekiĝu!</span> - <span class="i0">Bonege jam vi dormis; nun, vekiĝu!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="i0">Rakonto stranga via al mi kaŭzis</span> - <span class="i0">Profundan dormon.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m3">Tion de vi skuu.</span> - <span class="i0">Nun, iru ni viziti Kalibanon:</span> - <span class="i0">Neniam li respondon bonan donas.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Mirando.—</p><span class="i0">Li terurega estas malbonulo:</span> - <span class="i0">Ne amas mi lin vidi.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m4">Sed, filino,</span> - <span class="i0">Lin ni bezonas. Fajron ekbruligi,</span> - <span class="i0">Alporti lignon, kaj balai ĉambron,</span> - <span class="i0">Utila certe estas—Kalibano!</span> - <span class="i0">Ho, sklavo, ŝlimo, kie vi kaŝiĝis?</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Kalibano.—</p><span class="i0">(<i>El interne</i>) Lignaro jam interne estas.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m5">Venu!</span> - <span class="i0">Alian faron tuj mi al vi donos:</span> - <span class="i0">Testudo, venu!</span> - <span class="i0">(<i>Reaperas Arielo akvanimfoforma</i>).</span> - <span class="m3">Bele, Arielo;</span> - <span class="i0">(<i>Mallaŭte</i>) Aŭskultu bone.</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="m3">Faros mi, sinjoro! (<i>malaperas</i>).</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Venena sklavo, sorĉa diablido,</span> - <span class="i0">Tuj venu tien ĉi! (<i>Venas Kalibano</i>).</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Kalibano.—</p><span class="m4">Malsana roso</span> - <span class="i0">De Sikorakso ŝlime balaita</span> - <span class="i0">Per korva plumo, sur vin nun ŝprucigu!</span> - <span class="i0">Sud-okcidenta vento vin aknigu!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Pro tio, certe, vi, hodiaŭ nokte,</span> - <span class="i0">Suferos streĉojn, flankpikaĵon sentos—</span> - <span class="i0">Elspiron haltiganta vizitisto!—</span> - <span class="i0">Eĉ erinacoj sur vi ekzerciĝos;</span> - <span class="i0">Mieltavole estos vi pinĉita:</span> - <span class="i0">Pli pika ĉiu pinĉo ol abelo!</span></div> - -<div class="dialogo"><p class="speaker">Kalibano.—</p><span class="i0">Mi nun bezonas la tagmanĝon mian:</span> - <span class="i0">Al mi l’insulon rajte apartenas;</span> - <span class="i0">Ĝin mi heredis de patrino mia,</span> - <span class="i0">Ĝis de mi vi forŝtelis la posedon.</span> - <span class="i0">Unue vi karesis min, eĉ ofte</span> - <span class="i0">Vi akvon berogustan al mi donis,</span> - <span class="i0">La grandan kaj malgrandan lumojn montris</span> - <span class="i0">Brulantajn tage, nokte; al mi diris</span> - <span class="i0">Iliajn nomojn. Mi vin amis, tiam,</span> - <span class="i0">Kaj montris al vi la insulajn ecojn,</span> - <span class="i0">La freŝajn fontojn, fruktodonan landon,</span> - <span class="i0">Malbeno! salajn lokojn kaj herbejojn....</span></div> - -<p class="near_sig">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est1-6-20" class="letters"> -<p class="pagenum">92</p> -<h3>CORRESPONDENCE NOTES.</h3> - - -<p>The Editor desires to thank numerous correspondents for their most -valuable and interesting views on the Accent Question.</p> - -<p>It will be recollected that April 10th is the last day for receiving -votes on the matter, and it is hoped that all friends wishing to do -away with the accents will kindly send their postcards before that -date. As was anticipated, up to the present more replies have come to -hand against the proposal than for it. It will naturally be supposed -that those readers not sending any reply are in favour of the -continued use of the accents. In the May gazette the question will be -decided. It is somewhat early to prophesy, but unless a remarkable -change sets in, the future <span class="sc">Esperantists</span> will be as their -predecessors.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Two correspondents have sent queries as to written Esperanto. This, -of course, is the same all the world over. Russians do not attempt to -use their own characters, neither do Chinese try to write picture -Esperanto. Were this otherwise, we should all, to a large extent, be -wasting our time over the study. Let our two friends take courage, -and at once enter into correspondence with Russian Samideanoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Will some Esperantists in Accrington, Sheffield, and Ventnor kindly -assist blind students to master the language? Help in this direction -will be greatly appreciated.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Several adepts have expressed willingness to correct letters of less -experienced students, provided stamped envelopes be enclosed for the -reply. Will those desirous of taking advantage of the privilege send -in their names to the Editor?</p> - -<hr class="short" /> - -<p>A.G., of Pforzheim, asks whether it is not best to omit the article, -as in Latin. It is difficult to give a precise rule for English -speaking people as to when the definite article should be expressed -and when omitted. Some ingenious friends have suggested the following -plan, and will be glad to hear of instances in which it fails.</p> - -<p>Whenever in English it is impossible, without impairing the sense, to -use the indefinite article "a," then, in translating into Esperanto, -employ "La."</p> - -<hr class="short" /> - -<p>A correspondent has kindly sent a valuable article on the use of the -English verb "TO GET." This will be of service to our readers. -Similar useful contributions are invited.</p> - - -<h4>HOW TO TRANSLATE "TO GET."</h4> - - - -<p>(1). When it means "to become"—iĝi.</p> -<ul> -<li><i>E.g.</i>—To get accustomed to—</li> -<li>To get used to—</li> -<li>To get to do (something)—kutimiĝi je.</li> -<li>It is getting cold—malvarmiĝas.</li> -<li>It is getting dark—mallumiĝas.</li> -<li>To get beaten—batiĝi; blamed—mallaudiĝi</li> -<li>To get laughed at—mokiĝi; married—edziĝi.</li> -<li>To get near—proksimiĝi (al); open—malfermiĝi.</li> -<li>To get up—leviĝi.</li></ul> - -<p>(2). When it means "to make"—igi (sometimes konsili ke).</p> -<ul> -<li><i>E.g.</i>—Get him to come—Lin venigu (or konsilu -al li ke li venu) (or faru ke li venu).</li> -<li>To get a thing done—Ion farigi.</li> -<li>To get a house built—Domon konstruigi.</li> -<li>To get (people) together—Kunvenigi.</li> -<li>You will never get him to do that—Vi neniam konvinkos lin, -ke li tion faru.</li></ul> - -<p>(3). When it means "to obtain, acquire"—akiri, -aĉeti.</p> -<ul> -<li><i>E.g.</i>—To get a horse—Aĉeti ĉevalon.</li> -<li>I want to get you one—Mi deziras eltrovi unu (or iun) por vi.</li> -<li>I got a prize—Mi ricevis premion.</li> -<li>To get friends—Ekhavi amikojn.</li> -<li>To get money from (somebody)—Eltiri monon el.</li></ul> - -<p>(4). When it means "to fetch, bring"—alkonduki, alporti.</p> -<ul> -<li><i>E.g.</i>—Get me a cab!—Alkonduku al mi -veturilon!</li> -<li>Get me a glass of water!—Alportu al mi -glason da akvo!</li></ul> - -<p>(5). When it means "to arrive"—alveni.</p> -<ul> -<li><i>E.g.</i>—To get to a place—alveni en loko.</li></ul> - -<p>(6). When expletive, "got" is not translated. -"I have got" is the same as "I have."</p> -<ul> -<li><i>E.g.</i>—What have you got?—Kion vi havas?</li></ul> - -<p>(7). With a proposition.</p> -<ul> -<li>To get across—trairi; along—antaŭeniri.<span class="pagenum">93</span></li> -<li>To get at (something)—elakiri; away—foriri, - forkuri.</li> -<li>To get back—reveni; back (one’s expenses)—rericevi.</li> -<li>To get down—deiri, malsupreniri; in—eniri.</li> -<li>To get off—eliri (el), foriri (de), lasi.</li> -<li>To get on (in learning)—progresadi.</li> -<li>To get on (in business)—sukcesi.</li> -<li>To get on (in health)—sani.</li> -<li>To get out—eliri, foriri; upon (a horse)—supreniri (ĉevalon).</li></ul> - -<p>(8). Expressions.</p> -<ul> -<li>He got run over by a horse—Ĉevalo lin piede subpremis.</li> -<li>He wants to get talked of—Li deziras ke oni parolu pri li.</li> -<li>Get on with your work and never mind what I am doing—Daŭrigadu vian -laboron, kaj ne zorgu pri tio kion mi faras.</li></ul> - - -<p><span class="sc">Note.</span>—In all cases when "to go" is used with -the same meaning as to get, the translation would -be the same as in the above.</p> - -<p><i>E.g.</i>—To go across—trairi.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-21" class="article" lang="eo"> -<h3>LA IMPRESO KIUN FARIS JE MI LA PARLAMENTEJO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de E. A. Lawrence.</p> - - -<p>Post multaj tagoj mi ricevis mian bileton. La lokoj estas malmultaj -kaj mi devis longe atendi, sed fine mi ja havis la tiel deziritan -okazon, sed, Ho ve! mi havas teruran kapdoloron. Tamen mi decidis -ĉeesti.</p> - -<p>Prezentante min ĉe la pordego, ne estis necese ke mi demandu la -vojon, ĉar, estante fraŭlino, policano demandis: "Ĉu vi serĉas la -Galerion de Sinjorinoj?" Mi jesis, kaj li kondukis min al komforta -levilo, kiu min levigas tri aŭ kvar etaĝojn, al la supra Galerio.</p> - -<p>Tie ĉi troviĝis kelkaj Sinjorinoj, atendantaj, sur benkoj sidantaj, -ekster la ŝlosita pordo de la <i>Sankta Kaĝo</i>—ne ekzistas alia nomo -por ĝi—de kie la beletaj birdoj aŭ aliaj povos rigardadi, tra la -ferme plektataj baroj, siajn amikojn de la privilegiita sekso, kiuj -klopodas pri la regadaj zorgoj.</p> - -<p>Mi estis tre feliĉa, ĉar mi povis iri tute proksime al la baroj, -kaj mi vidis grandan altan Ĉambregon. Longa, librokovrita tablo -troviĝis en la centro.</p> - -<p>Sidejoj estis aranĝitaj en longaj vicoj, ambaŭflanke de la -ĉambrego. La registara partio okupis tiujn je la dekstra flanko, kaj -la Kontraŭmetuloj estis je la alia.</p> - -<p>Je unua vidiĝo, niaj leĝfarantoj ne ŝajnas esti tre okupaj; tie -ĉi sidas unu, kun ĉapelo klinigita super la frunto, kvazaŭ li -kviete dormetas post la tagmanĝo; tie staras du aŭ tri -kunparolantaj.</p> - -<p>Subite la pordo malfermiĝas, kaj oni aŭdas per forta voĉo -elkriata: <i>La Parolanto</i> (The Speaker).</p> - -<p>Baldaŭ eniras la Bastonportanto (Mace Bearer) per velura pantaloneto -kaj nigraj strumpfoj vestita. Li portas la gloran Bastonon, kun ĝia -krono al la pinto.</p> - -<p>Poste venas la Parolanto vestita per sia belega Robo. Kune kun li -eniras Pastro. Kion faras tie ĉi pastro? mi ekpensis. Oni fermis la -pordon kaj la du viroj sidiĝas. La tuta Ĉambrego silentiĝas. La -Membroj leviĝas, la Pastro komencas Diservon, konsistanta el preĝoj -por Dia helpo, por la Reĝo kaj Reĝino, kaj la Patro Nia.</p> - -<p>Vere estas tre solene.</p> - -<p>La pordo denove malfermiĝas, kaj enrapidas multe da Membroj, ĉar -nun estas la tria kaj duono, kaj la Demandoj komenciĝas je tiu ĉi -horo. Kiam la Kontraŭmetuloj proponas demandojn, la aliaj ofte multe -amuziĝadas. La Irlandanoj donas la plimulton da ŝercoj. Jen unu el -la ŝajne enuigaj vizaĝoj limiĝas, kaj Membro kviete antaŭeniras -al la tablo kaj, per malmultaj vortoj kontraŭdiras, aŭ eble -klarigas la proponojn. Eble oni ridos je li, eble oni aplaŭdos.</p> - -<p>Post unu horo, la <i>Ĉambro</i> eniras en komitaton. La Parolanto kvitas -sian seĝegon, la Bastono estas sub tablo metita, kaj nun komenciĝas -la ĝenerala diskutado.</p> - -<p>Forgesinte la kapdoloron, nur la memoro, ke la vagonaro min atendas, -fortiras min noktomeze, kaj mi lasas niajn leĝfarantojn ankoraŭ -diskutantajn.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-22" class="notice" lang="eo"> -<h3>ĜIS LA REVIDO.</h3> - -<p>La Redaktoro deziras sendi koregan dankesprimon al la multaj -Gesamideanoj, kiuj afablege plezurplenigis lian libertempon. Laŭ -la peto de multaj legantoj, li skribos mallongan skizon pri sia -pro-Esperanto vojaĝo, en la Maja numero.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">94</p> -<h3>DIVERSAĴOJ.</h3> - - -<p><span class="sc">Kara Sinjoro</span>,—Mi plezure legis en la Februara Numero de -<span class="sc">The Esperantist</span> leteron de Esperantisto 4686 pri instruado -de Esperanto al geknaboj. Mi devas sciigi vian estimatan -korespondanton, ke ekzistas nun jam de kelka tempo ekmovado -Esperantista inter junuloj.</p> - -<p>Por kuraĝigi ilin al la lernado de nia lingvo estis fondita de Svisa -instruisto, Sro. Ducommun, internacia korespondado de gejunuloj, kiu -nun havas korespondantojn en diversaj landoj. La junaj Esperantistoj -tiel perfektiĝas en la lernado de la lingvo, konatiĝas kun -alilandaj samaĝuloj, kaj povas interŝanĝi kun siaj malproksimaj -amikoj poŝtkartojn, signojn, fotografaĵojn, k.t.p.</p> - -<p>Mi plezure sendos pluajn sciigojn laŭ peto.—Via,</p> - -<p class="near_sig"><span class="sc">H. Hodler,</span> - 9 Av des Vollandes, Geneva.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Pri tiu ĉi letero, ni ankaŭ ricevis alian respondon de Angla -Instruisto:</p> - -<p><span class="sc">Kara Sinjoro</span>,—La knaboj interesiĝas treege je la lingvo, -kaj, kvankam mi ne estas povinta aranĝi multe da tempo por ĝi, ili -faradas bonan progreson, kaj jam skribas leterojn en Esperanto. -Certe, ili preferas Esperanton antaŭ Franc-aŭ-German-lingvoj, -kvankam ni instruas tiujn ĉi per la metodoj modernaj kaj -interparoladaj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Dro. Zinovjev afable skribis el Aluŝta, Rusujo, la sekvantan:</p> - -<p><span class="sc">Kara Sinjoro</span>,—<span class="sc">The Esperantist</span>, per sia diversema -kaj viva karaktero, promesas fariĝi la plej interesa inter -Esperantaj ĵurnaloj. La sortoj de Esperanto (kies ano kaj servisto -mi fariĝis de la tempo de ĝia naskiĝo) prezentas sin al mi -garantitaj de kiam ili falis en fortaj manoj de Angloj kaj -Amerikanoj. Inter diversaj demandoj ondigantaj la homaron, mi -preskaŭ ne trovas pli belan, pli seriozan, kaj ampleksan, ol tiu de -lingvo internacia. Gloro, laŭdo kaj kunsento al tiuj, kiuj varbiĝis -je nobla servado al ĝi. Akceptu ateston de miaj vere simpatiaj -sentoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La unua raporto de la Grupo Esperantista en Le Hâvre ĵus -eldoniĝis, kaj enhavas longan priskribon pri la vizitoj de alilandaj -Geesperantistoj dum la lasta jaro. Tiuj ĉi, oni diras, plene atestis -je la elparolebleco de Esperanto.</p> - -<p>Kompreneble ni ĉiuj esperas ke la interparolado de la lingvo inter -anoj de diversaj landoj baldaŭ fariĝos ĉiutaga afero, sed, -nuntempe, ni danke akceptas la kritikon de niaj sindonemaj Havraj -gesamideanoj, kiuj eble havas la plej grandan sperton el ĉiuj pri -tiu ĉi demando.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Sro. de Beaufront skribis al Sro. Motteau pri la Esp-Ang. Vortaro:</p> - -<p><span class="sc">Kara Amiko</span>,—Grandegan ĝojon donas al mi la apero de via -Vortaro, ĉar, kiel vi scias, mi ĉiam diris kaj ripetis, ke la -Angloj estos por ni forto netaksebla.</p> - -<p>Nun ili estas armitaj kaj, ĉar mi konas ilian karakteron, mi tre -bone scias, ke ili senhalte, potence kaj eĉ mirinde kunhelpados al -la triumfo de nia ideo, kiam ili ĝin konos ankoraŭ pli bone.</p> - -<p>Tre koran dankon pro via verko bonega kaj klarega.</p> - -<p>(<i>Sro. Motteau afable permesis ke mi enpresigu tiun ĉi interesan -kritikon pri la bona verko.—Red.</i>).</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La Grupo Esperantista de Alĝero kaj de la Norda Afriko intencas -organizi karavanon por ĉirkaŭ tridek ĉiulandaj turistoj. Tiu -karavano vizitus la plej interajn lokojn kaj pejzaĵojn en Alĝero, -kaj estus bona pruvo pri la facileco de interparolado de Esperanto -inter personoj de diversaj lingvoj.</p> - -<p>La karavano okazos ĉirkaŭ la monato Majo, kaj kostus, mara transiro -(per Marseille) enhavanta, de 500 ĝis 600 frankoj, laŭ la klaso de -la mara vojaĝo (£20–£24).</p> - -<p>Detalaj sciigoj estos sendataj laŭ petoj. Skribu al 17, <i>Boulevard -Gambetta, Algiers</i>.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Nia agema samideano, Sro. Gasse, el Havro, ĵus eldonis novan -Gazeton: "<i>Revuo Universala; Memstara organo, malfermita por ĉiuj -fakoj kaj opinioj.</i>" Ĝi eliros almenaŭ sesonjare.</p> - -<p>La unua Numero (Januaro) enhavas longan artikolon pri la Paca movado, -kaj la tuta enhavo iom traktas pri tiu ĉi afero. La Revuo estas bone -presita kaj ni sendu ĉiujn bondezirojn al la sindonema Redaktoro. La -kosto de la jara abono estas kvar frankoj (3s. 6d.).</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Longa korespondado iniciatiĝis en la <i>Glasgow Evening News</i>, kiu -kredeble multe helpos la aferon. La Skotlandanoj estas tre antaŭemaj -pri ĉiuj edukadaj temoj, kaj multe da ili jam donis sian aprobon je -la helpanta lingvo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Sinjoro Rowe, 51, Portland Road, Nottingham, donis kelkajn -sukcesplenajn paroladojn, kaj nun klopodas pri la fondo de societo -Nottinghama.</p> - -<p>Sro. Wyms estas Hon Sekretario de nova grupo en Leeds. Sinjoro Rhodes -(Keighley) afable donas helpon al la tiea afero. Oni faras -ĉiusemajnajn kursojn ĉe la Northern Institute 4–5 -posttagmeze.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-24" class="eo-grammar"> -<p class="pagenum">95</p> -<p><i>In order that this Gazette may be useful as a propaganda agent, it -has been considered advisable to include in each number a synopsis of -the Grammar of Esperanto, so that those hitherto ignorant of its -system may be the better able to appreciate the magazine.</i></p> - - -<h3>SYNOPSIS OF THE GRAMMAR.</h3> - -<p>The ALPHABET is composed of 28 letters. They are the following:—</p> - -<p>A B C Ĉ D E F G Ĝ H Ĥ I J Ĵ K L M N O P R S Ŝ T U V Z and Ŭ.</p> - -<p>The VOWELS are always given a long sound; as in the well-known -phrase, "Pa, may we go too?" Shorthand students will at once -recognise them as the long vowels of "Pitman." Their sound can also -be illustrated by—"Bart, Bait, Beat, Boat and Boot."</p> - -<p>The following CONSONANTS need special attention. It must be -remembered that the sounds given are invariable, because <i>Esperanto -spelling is phonetic and each letter has only one sound:—</i></p> - -<table> -<tr><td>The letter</td><td>C</td><td>is sounded as</td><td>in</td><td>Czar, or as the "ts" in Bits.</td></tr> -<tr><td class="center">" "</td><td>Ĉ</td><td class="center">" "</td><td></td><td>Church.</td></tr> - -<tr><td class="center">" "</td><td>G</td><td class="center">" "</td><td></td><td>Gag; <i>i.e.</i>, the hard sound.</td></tr> -<tr><td class="center">" "</td><td>Ĝ</td><td class="center">" "</td><td></td><td>George; <i>i.e.</i>,the soft sound.</td></tr> -<tr><td class="center">" "</td><td>H</td><td class="center">" "</td><td></td><td>His; <i>i.e.</i>, it is aspirated and never mute as in French.</td></tr> - -<tr><td class="center">" "</td><td>Ĥ</td><td class="center">" "</td><td></td><td>Loch; <i>i.e.</i>, the Scotch or German "CH" or Spanish "J."</td></tr> -<tr><td class="center">" "</td><td>J</td><td class="center">" "</td><td>the</td><td>English letter Y. Thus Paroloj is sounded Paroloy.</td></tr> -<tr><td class="center">" "</td><td>Ĵ</td><td class="center">" "</td><td>the</td><td>French J in Bijou or the S in the English word Pleasure.</td></tr> - -<tr><td class="center">" "</td><td>S</td><td class="center">" "</td><td>in</td><td>Sun; never as in Rose (Rozo in Esperanto).</td></tr> -<tr><td class="center">" "</td><td>Ŝ</td><td class="center">" "</td><td>in</td><td>She.</td></tr> -</table> - -<hr class="short" /> - -<p>The English letters Q, W, X and Y do not exist in Esperanto.</p> - -<p>The letter Ŭ is only found in diphthongs—Baldaŭ is sounded -Bahldow.</p> - -<p>The one remaining point to be mentioned is that "AJ" is the same as -in By. "OJ" as in Boy.</p> - -<p>ALL NOUNS end in O in the nominative singular. Birdo, a bird.</p> - -<p>When the direct object to a verb, an N is added to this O. Mi havas -birdon, I have a bird.</p> - -<p>All nouns form the PLURAL by adding J to the singular. Birdoj, birds. -If objective, birdojn.</p> - -<p>All ADJECTIVES end in A and agree with the noun in number and case. -Mi havas belajn birdojn, I have beautiful birds.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>The INFINITIVES of VERBS always end in I. Lerni, to learn. Pensi, to -think.</p> - -<p>PRESENT INDICATIVES end in AS in all persons singular and plural. Mi -iras, I go. Ili iras, they go.</p> - -<p>PAST INDICATIVES end in IS in all persons singular and plural. Mi -iris, I went. Ni iris, we went.</p> - -<p>FUTURE INDICATIVES end in OS in all persons singular and plural. Ŝi -iros, she will go.</p> - -<p>CONDITIONAL MOOD ends in US in all persons singular and plural. Li -irus, he would go.</p> - -<p>IMPERATIVE MOOD ends in U. Parolu! speak! Iru! go!</p> - -<p>SUBJUNCTIVES are formed by using "KE" and the Imperative. Ke mi iru, -that I might go.</p> - -<p>The PRESENT PARTICIPLE ACTIVE ends in ANTA—Iranta, going. In the -Passive voice in ATA—Farata, being done.</p> - -<p>PAST PARTICIPLE ACTIVE ends in INTA—Irinta, having gone. In the -Passive voice in ITA—Farita, having been done.</p> - -<p>FUTURE PARTICIPLE ACTIVE ends in ONTA—Ironta, about to go. In the -Passive voice in OTA—Farota, about to be done.</p> - -<p>ADVERBS end in E—Bone, well. Bele, beautifully.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>1. The DEFINITE ARTICLE is invariably LA in all cases singular and -plural. La Patroj, the Fathers.</p> - -<p>2. There is no indefinite article in Esperanto. Patro, a Father; or -merely Father, as the case may be.</p> - -<p>3. "NOT" is expressed by "NE." Mi ne havas amikon, I have not a -friend.</p> - -<p>4. Questions are introduced by "Ĉu." Ĉu mi ne havas amikon? Have I -not a friend?</p> - -<p>5. ESTI, to be, is the auxiliary verb in Esperanto. Havi, to have, is -never an auxiliary.</p> - -<p>N.B.—There are no exceptions or irregularities in Esperanto.</p> - -<p class="pagenum">96</p> -<p>The VOCABULARY has been simplified by about 30 affixes, which are -used to modify the meanings of root words. The commonest are the -following PREFIXES:—</p> - -<ul> -<li>BO indicates relationship by marriage. Bofrato, Brother-in-law.</li> -<li>DIS indicates separation, as in English. Disŝiri, to tear to pieces.</li> -<li>EK indicates the commencement of an action. Eklerni, to begin to learn.</li> -<li>MAL is always used to indicate OPPOSITES. Varma, warm. Malvarma, -cool. Amiko, friend. Malamiko, enemy.</li> -<li>RE denotes the repetition of an action. Relerni, to relearn. Rediri, -to say again.</li></ul> - -<p>The principal SUFFIXES are the following:—</p> - -<ul> -<li>AĴ signifies an object made from—thus, Fruktaĵo, something made -from fruit.</li> - -<li>AR signifies a collection of. Arbo, a tree. Arbaro, a forest.</li> -<li>EBL signifies possibility. Videble, visibly. Lernebla, learnable.</li> -<li>EC signifies an abstract quality. Boneco, goodness. Beleco, beauty.</li> -<li>EG signifies increase. It is the augmentative suffix. Granda, large. -Grandega, immense.</li> -<li>EJ signifies the place where an action takes place. Lernejo, school. -Preĝejo, church.</li> -<li>ET is the diminutive suffix. Infaneto, a little child. Varmeta, -lukewarm.</li> -<li>IG denotes the causing of an action. Morti, to die. Mortigi, to kill.</li> -<li>IĜ denotes turning or becoming. Paliĝi, to turn pale. Fortiĝi, to -become strong.</li> -<li>IL denotes the instrument by which an action is performed. Kudri, to -sew. Kudrilo, a needle.</li> -<li>IN denotes the feminine. Patro, father. Patrino, mother. Onklo, -uncle. Onklino, aunt.</li> -<li>IST denotes the occupation, or means of livelihood. Botisto, -bootmaker. Servisto, manservant.</li> -<li>UL denotes the possession of a Quality or Attribute. Blindulo, a -blind man. Danculo, a dancing man.</li></ul> - -<p>By means of these affixes, the Vocabulary is enormously simplified.</p> - -</div> - - -<div id="est1-6-25" class="notice"> - -<p style="text-indent:3em;">The Free Classes continue as usual:</p> - -<p>Every Wednesday evening, at 6.30, The Gouin School, 34, Harrington -Road, South Kensington.</p> - -<p>Every Thursday, at 6.30, at The Gouin School, 16, Finsbury Circus, -E.C. (Apply to Miss Schafer, 8, Gloucester Crescent, Regent’s Park, -N.W.).</p> - -<p>Every Thursday, at The Gouin School, 16, Finsbury Circus, a -Conversational Class, at 8 p.m.</p> - -<p>Every Tuesday, at The Commercial College, Woodgrange Road, Forest -Gate, E., 7.45 p.m.</p> -</div> - - -<div id="est1-6-26" class="booklist"> -<p>For the convenience of Esperantists, all works dealing with the -language can now be obtained by writing to the Librarian, P. Howard, -Esq., The Bungalow, Cranes Park, Surbiton, Surrey.</p> - -<p>The books most read are:—</p> -<ul> -<li>"Student’s Complete Textbook," by J. C. O’Connor, B.A., 1s. 8d., -post free (revised edition).</li> - -<li>"Thirty five Exercises with Keys," by A. Motteau, 1s. 3d., post free -(6 copies for 6s. 6d.).</li> - -<li>"No. 52," a short Grammar, by the Hon. R. H. Geoghegan. Price 7d., -post free. This is a capital preliminary work for giving to friends -to arouse their interest. For this purpose we will supply -<i>subscribers</i> with 6 copies for 2s. 6d., post free.</li> - -<li>Three Tales by Tolstoy and Pushkin, 1s. 1d.</li> - -<li>Fundamenta Krestomatio; Dr. Zamenhof, 3s. 4d.</li> - -<li>"Hamlet," translated by Dr. Zamenhof, 2s.</li> - -<li>Grammar in French or German, 1s. 6d.</li> - -<li>Commentaire in French, 2s.</li> - -<li>Prose Selections, 2s. 6d. and 1s. 6d.</li> - -<li>Stories from back "L’Espérantistes," 2d. each.</li> - -<li>"Tourist’s Phrase-Book," in 6 languages, 6d.</li> - -<li>Esperanta Sintakso de P. Fruictier, 1s. 6d.</li></ul> - -<p>The following monthly magazines can be obtained. The annual -subscriptions are:—</p> -<ul> -<li>"La Lingvo Internacia," printed wholly in Esperanto, 3s. 6d.</li> - -<li>"L’Espérantiste," in French and Esperanto, 4s.</li> - -<li>"La Lumo," in French, English, and Esperanto, 2s. 6d.</li> - -<li>"La Belga Sonorilo," in French, Flemish, and Esperanto, 2s. 6d.</li> - -<li>"La Bohema Esperantisto," in Czech and Esperanto, 3s.</li> - -<li>The new monthly "Internacia Scienca Revuo." Subscription 6s. per -annum.</li></ul> - -<p>A New Hobby that may bring you a living, 7d.</p> - -<p>Fabloj de La Fontaine; Vojaĝo interne de mia Ĉambro; and Advokato -Patelin, 1s. each.</p> - -<p>The English-Esperanto and Esperanto-English Dictionaries, 2s. 6d. -each.</p> - -<p>"French-Esperanto Vocabulaire," 2s. 6d.; "Esperanto-French -Dictionnaire," 1s. 6d.</p> - -<p>"Braille Instruction-Book for the Blind," 4s.</p> - -<p>Translation of the above into English, 6d.</p> - -<p>Neat star-shaped Badges, for use when travelling, are kept in stock. -Price 9d. each.</p> -</div> - -</body> -</html> |