diff options
Diffstat (limited to 'old')
| -rw-r--r-- | old/35743-h.htm.2020-02-06 | 5964 |
1 files changed, 5964 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/35743-h.htm.2020-02-06 b/old/35743-h.htm.2020-02-06 new file mode 100644 index 0000000..f8d7230 --- /dev/null +++ b/old/35743-h.htm.2020-02-06 @@ -0,0 +1,5964 @@ +<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> + +<!DOCTYPE html + PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd" > + +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo"> + <head> + <title> + Tri Unuaktaj Komedioj + </title> + <style type="text/css" xml:space="preserve"> + +body {padding-right: 20%; padding-left: 20%;} +div#titolpagho, div#k1, div#k2, div#k3 {text-align: center; line-height: 2.0; margin: 4em;} +div#autoroj {text-align: left; line-height: 1.0; font-weight:bold; margin: auto; width: 9em; font-size: 130%;} +div#presejoj {text-align: left; line-height: 1.0; margin: auto; max-width: 20em;} +div#enhavo {text-align: center; margin: 4em;} +div.personaro {padding-top: 2em; padding-bottom: 4em; margin: auto; text-align: center;} +ul.personaro {text-align: left; list-style-type: none;} +div.sceno {padding-bottom: 2em;} +h2 {font-size: 2em; word-spacing:1ex; text-align: center;} +h3 {font-size: 1.5em; word-spacing:1ex; text-align: center;} +h4 { font-size: 1em; text-align: center;} +h5 { font-size: 1em; text-align: left;} +hr.mallonge {width: 15%;} +a {text-decoration:none;} +sup {font-variant: normal;} +td {padding: 0 0.3em;} +td.titolo { text-align: left; word-spacing:1ex; margin-left: 1em; text-indent: -1em;} +td.numero {text-align: right; vertical-align: top;} +.mg {font-size: small;} +.c {text-align: center;} +p.s {text-align: center; text-indent: 0em;} +img {text-align: center; padding-top: 1em; padding-bottom: 1em;} +div#tpnotoj {border: dashed 1px; padding: 0.5em; margin: 1.5em 10%;} +.pn {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right;} +div.piednoto { + border-style: dashed; + border-width: 1px; + border-color: #000000; + font-size: .8em; + margin: 10px; + padding: 10px;} + +</style> + </head> + <body> +<pre xml:space="preserve"> + +The Project Gutenberg EBook of Tri unuaktaj komedioj, by +August von Kotzebue and T. Williams and Marie Hankel + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Tri unuaktaj komedioj + +Author: August von Kotzebue + T. Williams + Marie Hankel + +Release Date: April 1, 2011 [EBook #35743] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK TRI UNUAKTAJ KOMEDIOJ *** + + + + +Produced by David Maddock, Andrew Sly, David Starner and +the Online Distributed Proofreading Team at +http://www.pgdp.net (This book was produced from scanned +images of public domain material from the Google Print +project.) + + + + + + +</pre> + <div id="titolpagho"> + <h1 style="font-size:230%;word-spacing:1ex;"> + Tri unuaktaj Komedioj + </h1> + <div> + de + </div> + <div id="autoroj"> + <div> + A. v. Kotzebue + </div> + <div> + T. Williams + </div> + <div> + M. Hankel + </div> + </div> + <div style="margin-top: 4em;"> + Ludataj dum la 4<sup>a</sup> Internacia Esperantista Kongreso<br /> en + Dresden, Aŭgusto 1908. + </div> + <hr class="mallonge" /> + <div> + <b>1908</b> + </div> + <div> + <b>Germanujo:</b> Esperanto Verlag Möller & Borel, Berlin S. + </div> + <hr class="mallonge" /> + <div id="presejoj"> + <div> + <b>Anglujo:</b> British Esperanto Association, London. + </div> + <div> + <b>Danujo:</b> Andr.-Fred. Höst & Sön, Kjöbenhavn. + </div> + <div> + <b>Francujo:</b> Hachette et Cie, Paris. + </div> + <div> + <b>Hispanujo:</b> J. Espasa, Barcelona. + </div> + <div> + <b>Italujo:</b> Raffaello Giusti, Livorno. + </div> + <div> + <b>Polujo:</b> M. Arct, Warszawa. + </div> + <div> + <b>Svedujo:</b> Esperanto Förening, Stockholm. + </div> + </div> + </div> + <hr class="mallonge" /> + <div style="text-align: center;"> + Presejo de Möller & Borel G. m. b. H.<br /> Berlin S., + Prinzenstrasse 95. + </div> + <hr class="mallonge" /> + <div id="enhavo"> + <h3> + Enhavo. + </h3> + <table summary="enhavotablo" style="max-width: 30em; margin: auto;"> + <tr> + <th></th> + <th> + Paĝo + </th> + </tr> + <tr> + <td class="titolo"> + <a href="#k1"><b>La malfeliĉuloj.</b></a> Unuakta komedio de + Louis Schneider laŭ A. v. Kotzebue. Esperantigis Leopold Elb<br /> + <span class="mg">(Eduard Bloch, Teatra korespondado No. 88.)</span> + </td> + <td class="numero"> + 1 + </td> + </tr> + <tr> + <td class="titolo"> + <a href="#k2"><b>Tie ĉi oni parolas Esperante.</b></a> Unuakta + komedio de T. Williams (1859) tradukita kaj aranĝita de M. + Hankel + </td> + <td class="numero"> + 55 + </td> + </tr> + <tr> + <td class="titolo"> + <a href="#k3"><b>La Renkonto.</b></a> Komedieto originale verkita de + Marie Hankel + </td> + <td class="numero"> + 87 + </td> + </tr> + </table> + </div> + <div id="k1"> + <h2> + La Malfeliĉuloj + </h2> + <h3> + Unuakta komedio de Louis Schneider + </h3> + <div> + laŭ A. v. Kotzebue + </div> + <hr class="mallonge" /> + <div> + Esperantigis Leopold Elb. + </div> + <img src="images/image1.png" width="50" height="63" + alt="[Dekoracia ilustraĵo]" /> + <div class="mg" style="text-align: left;"> + (Eduard Bloch, Teatra Korespondado No. 88.) + </div> + </div> + <div class="personaro" style="max-width: 22em"> + <h4> + PERSONARO: + </h4> + <ul class="personaro"> + <li> + Petro Falk, plantisto el Ameriko. + </li> + <li> + Sinjorino Ĝojo, antaŭe fraŭlino Falk, aktorino + </li> + <li> + Adelgunde Falk, cirkorajdistino + </li> + <li> + Charles Faucon, dancinstruisto + </li> + <li> + Johano Falk, vilaĝlerneja instruisto + </li> + <li> + Franjo Falk, filino de Johano + </li> + <li> + Gustavo Falk, helparbaristo + </li> + <li> + Hipolito Falk + </li> + <li> + Gotfrido Falk + </li> + <li> + Hieronimus Akcipitro, ĵurnalraportisto + </li> + <li> + Mustardo, servisto ĉe Petro Falk + </li> + </ul> + <div class="mg"> + Dresdeno. Nuna tempo. + </div> + <div> + Simpla ĉambro kun unu malantaŭa kaj du flankaj pordoj. + </div> + <hr class="mallonge" /> + </div> + <div class="sceno"> + <span class="pn">3</span> + <h4> + SCENO I. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro Falk (simple vestita, sidas apud tablo fumante pipon). Mustardo + (eniras). + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Jen vi Mustardo, tiel rapidema? Ĉio preta? + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Ĉio. Mi ordonis al la pordisto, lasi supreniri ĉiun, kiu + demandos pri Minher van der Kapelen. Jen, en la antaŭĉambro + dudek seĝoj kaj du kanapoj. Jen <span class="mg">(montras la + flankan ĉambron)</span>, bona matenmanĝo: kaviaro, ŝinko, + omarsalato – nur delikataĵoj. Ĉokoladon por la + sinjorinoj, bonegajn vinojn por la sinjoroj, eĉ cigarojn mi tien + metigis – se iu ŝatus fumadon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Bonege! Ĉio estas prizorgita! Ĉu vi ne estas iom scivola, kial + vi faris tiom da preparoj? + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Certe, treege scivolega – sed kion mi gajnus per demandado? Mi ja + konas vin de tridek jaroj kaj mi scias, ke vi neniam parolas pli ol + nepre estas necese. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Prava vi estas, sed ankaŭ neprava, laŭ vidpunkto. En miaj + amerikaj plantejoj, ĉirkaŭita de nigra servistaro, kiel ĉefo + de granda komerca <span class="pn">4</span> negoco, mi havis motivon por + ŝpari parolojn. Tie vi estis mia servisto, sed de kiam mi revenis Eŭropon, + vi estas mia amiko, kaj, laŭ mia opinio, vi ankoraŭ ne havis + okazon por plendi, ke mi ne konfidis al vi. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Efektive – tial mi ja ne komprenas, kial vi atendas hodiaŭ + tiom da homoj? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Miajn heredontojn! + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Dio min gardu! Kiel vi min ektimigis! Ĉu eble vi intencas morti? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi jam mortis. Jen <span class="mg">(donas al li gazeton)</span> legu la + noton kun la ruĝa substreko. + </p> + <p class="s"> + Mustardo <span class="mg">(legante)</span>. + </p> + <p> + “El la Hago, la 15<sup>an</sup> de Junio.” <span class="mg">(Parolas.)</span> + Tio ja estas malnova gazeto. <span class="mg">(Legas.)</span> “Antaŭ + kelkaj semajnoj tie ĉi mortis la riĉa amerika plantisto Petro + Falk.” Kio do? Nu, jen, bona ekzemplo kiamaniere la ĵurnalistoj + mensogas! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi ne pretendas, ke ili neniam mensogas, tiun ĉi fojon tamen ili ne + mensogis, sed ili nur tion raportis, kion mi mem al ili sendis. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Sed vi ja ne estas mortinta! + </p> + <span class="pn">5</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Eĉ morteginta, absolute mortinta! Tuj vi ekvidos, kial. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Nu tion iu alia komprenu! <span class="mg">(Legas.)</span> “Petro + Falk, mortante havis nek edzinon nek infanon, sed nekalkuleblan riĉaĵon, + aŭ je kontanta mono aŭ en bone rentumaj plantejoj. Lia + patrolando estis Saksujo, kie laŭdire multnombra parencaro lia + ankoraŭ ekzistas.” – Ĉu tio estas vera? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Certe. + </p> + <p class="s"> + Mustardo <span class="mg">(legas)</span>. + </p> + <p> + “En lia testamento li faris heredonton de la tuto tiun el la + parencoj, kiu pruvos ke li estas la plej malfeliĉa, kaj la + plenumanto de la testamento, Minher van der Kapelen, fiksis templimon je + la 18<sup>a</sup> de Aŭgusto, kiam li estos en Dresdeno kaj persone + ekzamenos la pretendojn de ĉiu el la parencaro de la mortinto.” + Tio ja estas hodiaŭ! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Estas hodiaŭ. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Ho, nun mi komprenas. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kion? + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Okazos nun kvazaŭ familia festeno. Sed, ĉu vi konas viajn + parencojn? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ne unu el ili. Mi ja iris Amerikon kiel dekkvarjara knabo. + </p> + <span class="pn">6</span> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Ĉu estas multe da ili? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kredeble, ĉar riĉulo ĉiam havas multajn parencojn. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Nu ili ja larĝe malfermos la okulojn, ekvidante la mortintan kuzon, + kiu kontente fumas pipon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Provizore ili konatiĝos kun mi nur, kvazaŭ mi estus Minher van + der Kapelen, plenumanto de la testamento. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Bone. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mallonge: Sola mi ja vivis dum duona jarcento, tio nun komencas fariĝi + iom enuiga. Mi multe klopodis, kaj ofte mi demandis min, por kiu. Tion + mi almenaŭ deziras scii, antaŭ mia morto. Mian havon mi volas + lasi al la plej inda el miaj parencoj, t. e. al la plej malfeliĉa. + Alie jen alvenus ia sentaŭgulo, okaze pli proksima, heredus mian + havon, kaj mokus min eĉ kuŝantan en tombo. Ne, jam nun mi + volas elekti tiun el miaj parencoj, kiu iam fermu miajn okulojn. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Sed, se ĉiuj estas feliĉaj? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉiuj feliĉaj? Ĉu vi ne scias, ke feliĉuloj estas + tiel same maloftaj, kiel virtuloj? + </p> + <span class="pn">7</span> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Eble unu aliĝas al la alia. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ne ĉiam! Sed aŭskultu! Iu eniris la antaŭĉambron. Se + tiu estas unu el miaj parencoj, enlasu lin, kaj se venas ceteraj, parolu + kun ili, ĝis kiam mi aŭdigos la sonorileton, tiam enlasu + alian, sed ĉiam nur po unu, komprenite? + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Fidu al mi! <span class="mg">(Eliras el la malantaŭa pordo.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO II. + </h4> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(sola)</span>. + </p> + <p> + Nun, maljuna Petro Falk, montru kian konon pri homoj vi akiris dum + kvindek jaroj. Okazos ja strangaj pretendoj kaj seniluziiĝoj, sed + mi profunde enrigardos en homajn korojn, ĉar ofte hered-aferoj + malkaŝas la veran senton kaj karakteron de la homoj. + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO III. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro Falk. Gotfrido Falk (eniras el la malantaŭa pordo, iomete + ebria). + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Sinjoro, la lakeo al mi diris, ke mi trovos matenmanĝon en tiu + ĉi aŭ en la apuda ĉambro. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kun kiu mi havas la honoron paroli? + </p> + <span class="pn">8</span> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Ĉi tie mi ne vidas matenmanĝon, do mi supozas, ke en tiu + ĉambro – <span class="mg">(montras la apudan ĉambron)</span>. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi mem kondukos vin tien, kiam mi scios . . ? + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Kredeble Minher van der Kapelen? Mi supozas tion sekve de via tuta + eksteraĵo. Mi estas la heredanto de la maljuna Falk, de tiu amerika + riĉegulo, lia nepridubebla heredanto. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu vere? Tiam vi devus esti la plej malfeliĉa el liaj + parencoj, kiel vi tion volas pruvi? + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Minher van der Kapelen, oni estas tre malfeliĉa kun neniam + satigebla soifo, kiel la mia. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, ŝajnas al mi, ke hodiaŭ vi jam iom satigis ĝin. + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Malprave! Mi ja iomete provis, sed la plena satigado de mia soifo estas + ekster la limoj de ebleco, kaj ĵus pro tio mi deziregas tiun ripete + cititan matenmanĝon – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tamen mi petas, havu paciencon, nur por kelkaj minutoj, por ke mi antaŭe + eksciu, kiugrade vi estas parenco de la mortinta sinjoro Falk. + </p> + <span class="pn">9</span> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p id="err03"> + Mi ne precize scias. – Lia nomo estas Falk, ankaŭ la mia + estas Falk; li posedis monon; mi tian specialaĵon nur periode + posedas, mi do estas lia nerefutebla heredanto kaj ĉiuokaze mi + estas plensenca. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Se vi ne havas alian pruvon de parenceco! + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Mian grandegan soifon, – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Eĉ tio kredeble ne estos akceptata kiel pruvo. Ĉu vi do estas + el Saksujo? + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Ne, el Hanovero! – Sed ni priparolu tion ĉe la jam citita + matenmanĝo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi bedaŭras! Nur tiam, kiam mi konvinkiĝos, ke ia pruvita + rajto pri pretendo – + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Permesu, sinjoro. Ĉu mia nomo ne estas Gotfrido Falk, + nepridisputeble Falk. – Mia patro ofte rakontis al mi, ke li havis + fraton, ĉu tiu cirkonstanco ne supozigas, ke mi eble estas la nevo + de la Amerikano, tiom pli, ke tiu frato ankaŭ estis nomata Petro, + kaj la antikva legendo pri Petro en la fremdlando eble – – + – + </p> + <span class="pn">10</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Sufiĉas, sinjoro! Mi ja nun vidas, kun kiu mi havas aferon, kaj, se + vi ne povas alporti ian pruvon – – + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Ni intertempe transiru al tiu ofte citita matenmanĝo, ĉar vi + ne povas imagi, kiel terure neplezura interparolado pligrandigas mian + soifon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ne estas mia kulpo, ke tiu ĉi konversacio ŝajnas al vi + neplezura. + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Mi ja ne riproĉas vin, mi konas mian fatalon! – Heredi? + – Neeble! – Nekredeble ke mi ia foje faru lotgajnon? Tute + neverŝajne! Tia estas mia sorto! Mi estus bonega viro, se mi havus + monon. – Kredu ĝin, mi petas, mia kara plenumanto de + testamento. – Mi ja ne povas havi monon, ĉar mia soifo estas + multe tro granda. – Ĉu vi plene komprenas tion? ĉu vi + komencas kompati mian malfeliĉon? Jen, mi nature estas talentplena + viro, mi multon lernis, kaj kion mi ekkaptas, tio al mi sukcesas: + muziko, pentrado, literaturo, sed tio, kion oni nomas orda vivo, estas + kontraŭ mia naturo. Ĉio, kion vi povas diri al mi: “domaĝe + pro viaj kapablecoj, laboru, tiam vi prosperos” – tion mi ja + ankaŭ diras al mi mem, kiam mi ne havas monon. Sed kiam mi havas + monon, ĉiuj prudentaj frazoj foriĝas kaj komenciĝas gaja + vivado. – La maljuna Falk vere nenie povus meti sian monon pli + bone ol ĉe mi. + </p> + <span class="pn">11</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉe ni en Holando oni transsendus tian homon, kia vi estas, en la + koloniojn, tie oni lernas laboradon. + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Ankaŭ tiu ĉi frazo estas konata al mi, sed same tiel senefika + kiel la ceteraj. – Mi ne estas malbonulo, mi ne havas malbonajn + emojn, sed mi havas soifon – mi povas labori, sed tio ne amuzas + min. Tiel estas, tia estas la afero! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kiel oni povas paroli tiel prudente, kaj tamen esti ebria jam frumatene? + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Mi ne estas ebria, sinjoro, nur gaja, nur ekscitita, tion vi ne + komprenas. Entute, mi neniam ebriiĝas – almenaŭ laŭ + tio, kiel mi komprenas la ebriecon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Dio helpu min. + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Nu mi pensas, ke ni plej bone iru al manĝo. Eĉ se mi nenion + heredus, ne ekzistas ia sufiĉa kaŭzo por malgastemeco, tiom + pli ke mi supozas, ke tiu matenmanĝo estos pagata el la hereda + monsumo. Vi certe ne estos tiel bonkore stulta por pagi vian oficon el + via propra monujo. Jen la diferenco, minher, mi estas tia malsaĝulo, + ke mi pagas festenojn el mia poŝo tiel longe kiel ĝi enhavas + ion. Matenmanĝoj estas mia malfeliĉo, precipe se ili iom longe + daŭradas. + </p> + <span class="pn">12</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kia strangulo vi estas! Tamen pli agrabla ol vi ŝajnis al mi + komence. Preskaŭ mi volus provi – – – + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Min plibonigi? Min igi prudenta? Jam multaj provis, sed mi povas certigi + vin, ke tio estus tute sensukcesa penado, tial mi pensas, ke ni ĉesu + tiun ĉi dialogon kaj iru manĝi – – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi estas prava! Vi ja estas ne plibonigebla. + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Ĉu vi ne venos kun mi? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi bedaŭras, mi atendas ankoraŭ aliajn heredontojn. + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Domaĝe, mi ne amas manĝi sola. Kiam mi estas sola, mi fariĝas + pensema kaj ĉagrena pri mia malorda vivado. En societo mi sentas, + ke la aliaj ne estas pli bonaj ol mi, tio redonas al mi moralan forton. + Venu baldaŭ! <span class="mg">(Kantas.)</span> Ĝuu la vivon . . . . . + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tiu ĉi malfeliĉulo almenaŭ ne intencas trompi min! Jen + vanta vivo, neniam li pliboniĝos. <span class="mg">(Sonorigas.)</span> + </p> + <span class="pn">13</span> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO IV. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro Falk. Hipolito Falk. + </p> + <p class="s"> + Hipolito<br /> <span class="mg">(tre afable kaj komplezeme).</span> + </p> + <p> + Sinjoro, mi estas tre malfeliĉa! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tion vi diras kun tiel gaja mieno, ke vere estas necesa via propra + certigo por kredigi ĝin. + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + La ŝajno trompas. La ekstera formo estas gaja, la vera aganta forto + de mia personeco, la akiraĵo de mia morala konscienco estas + nefortika, neanima, “dispecigita”! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Dispecigita? Kompatinde! Kiun mi havas la honoron vidi? + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Hipolito Falk. Ĝis antaŭ kelkaj semajnoj la plej feliĉa + viro, la plej senzorga, lokita en la plej alta socia pozicio, nun, kiel + mi jam diris – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Dispecigita! Bone! Sed kiajn pretendojn ĉi tiu dispecigiteco donas + al vi por la heredo de mia mortinta amiko? + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + La malplej dubindajn. Mi estas el Saksujo, nomata Falk kaj malfeliĉa. + </p> + <span class="pn">14</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kaj el kio konsistas tiu malfeliĉo? + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + El artikolo de la Berlina ĵurnalo de la kvina de Januaro. Por tion + komprenigi mi devas fari al vi priskribadon de mia antaŭa stato. Vi + ja scias, en kia embaraso estas ĉiu familio de kortega aŭ + sekreta konsilano pro daŭremaj dancantaj gastoj ĉe siaj festoj + kaj vesperaj aranĝoj. Vi ankaŭ scias, kiel malagrable estas + por mastrinoj havi dektri personojn je tablo. – Vi certe scias, + kun kiaj klopodoj la necesaj kantistoj estas akireblaj okaze de jubileo + aŭ festa tagmanĝo. Jen, sinjoro, tia mi estis! Mi estis la + “dekkvara”, se ie kunmanĝis dektri, – mi + dancadis, kaj tie zorgis pri dancistoj, kie edzinigeblaj filinoj estis + provizotaj – mi kantadis kiel dua tenoristo aŭ unua basisto, + kie ajn oni festmanĝis. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tio ja ŝajnas al mi tute amuziga vivado kaj tamen vi estas + dispecigita? + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Ekstreme! – Ĵurnalartikolo ruinigis min. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tio jam okazis al multaj. Sed mi tamen ne komprenas – + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + La ĵurnalo enhavis noton, ke iu vivas en Parizo, kiu faras metion + kiel “dekkvarulo”. + </p> + <span class="pn">15</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Dekkvarulo? Kio tio estas? + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Tio ankaŭ estas tia viro, kiu ebligas tagmanĝojn de dektri + personoj, el kiuj neniu deziras morti. Tiu viro do estas mia rivalo, mia + konkuranto, nur kun la diferenco, ke li akceptis kontantan pagon. Fi! Mi + ĝin faras senpage, nur por la manĝaĵo. Oni ridis pri la + dekkvarulo en Parizo, sed oni hontis plue inviti min, la dekkvarulon en + Dresdeno. Ili preferas ŝpari la dektrian por eviti la dekkvaran. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, nu! Vi do efektive ne plu ekzistas? + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Ne, mi ne ekzistas! Malesperante pro la neokupitaj vesperoj mi fariĝis + aplaŭdisto. – Mi ĝis nun neniel estis teatroamanto, + ĉar tie oni ne vespermanĝas kaj la konfitejo ne bezonas + dekkvarulon. Nun mi devas ĉiuvespere iri tien, mi devas aplaŭdadi + eĉ kiam mi ne amuziĝas. Tio estas tre maldolĉa, sinjoro! + Kaj vi ne povas imagi, kiom tio lacigas pulmon kaj manojn. Kie aliaj + amuziĝas, tie mi devas labori ĝis ŝvitado. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi do ne farus ĝin. + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Facile dirita! Kie do mi pasigus la vesperojn? En societo mi devas esti. + En teatro estas varme; bona lumigado; delikataj manieroj; <span + class="pn">16</span> krom tio oni povas partopreni en la diskutado la + sekvantan matenon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Laŭ ĉio de vi dirita, mi ekkonis unu el tiuj enigmaj personoj + troveblaj nur en urbego. + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + La tuta enigmo estas, ke mi ne havas monon, ke mi partoprenas en ĉiu + plezuro, kaj ke ĉie mi estas afable akceptata. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi havas nenion kaj partoprenas en ĉio, bonvolu klarigi. + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Tre simple. Kiel mi plenigas la vesperojn mi jam rakontis. Je tagmanĝo + mi ĉiam lasas min regali, ĉiu hotelmastro ŝatas min, + ĉar mi amuzas la gastojn kaj incitas al trinkado. Restas nur la + matenmanĝo, por tiu mi ankaŭ estas ĉiam preparita. Ĉiun + tagon okazas almenaŭ unu enterigo kun la granda pompo, mi almetas + la nigran veŝton, la krepon ĉirkaŭ mian cilindron kaj + nigrajn gantojn. <span class="mg">(Faras ĉion, kion li diras.)</span> + Jen mi aperas kiel longjara amiko de l’ mortinto, trinkas ĉokoladon + kaj madejran vinon, mi enŝovas min en kaleŝon kiel malnova + konato de l’ enterigota, faras samtempe novajn rilatojn kaj ĝuas + agrablan veturadon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi aŭskultas kaj admiras. Feliĉe ankaŭ mi jam zorgis pri + matenmanĝo. + </p> + <span class="pn">17</span> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Eĉ se ne, mi instigus vin, tion fari. Estu kompleza, lasu min + heredi. Vere mi estas nedanĝera homo, kontenta je malmulto, mi + vivas tiel kviete kaj simple. + </p> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(ridetante)</span>. + </p> + <p> + Vi ja vidos. Bonvolu eniri en tiun ĉambron. Tie vi trovos + kunheredanton kaj matenmanĝon. + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Permesu, ke antaŭe mi aranĝas mian tualeton. La krepo restas, + ĉar mi funebras pro mortinta parenco. Por la matenmanĝo + blankan kravaton, por la kunheredantoj multkoloran veŝton kaj por + deca eksteraĵo helajn gantojn <span class="mg">(aranĝas sian + tualeton laŭ diro)</span>. Jen! Preta! Mi tre ĝojas konatiĝi + persone kun viro, kies famo alportis jam tiom da bono. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Neeble! + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Tio ne malhelpas; estas ĝentila frazo, agrabla al ĉiu. Gardu + min en favora memoro, kaj disponu pri mi ĉe ĉiu okazontaĵo, + kie oni havas varmajn manĝaĵojn. <span class="mg">(For, en la + ĉambron flanken.)</span> + </p> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(sola)</span>. + </p> + <p> + Pli kaj pli amuzige! Mi ja estis preparita por iu ajn strangaĵo, + sed la personoj iom superas miajn atendojn. <span class="mg">(Sonorigas.)</span> + </p> + <span class="pn">18</span> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO V. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro, Franjo Falk (kun timema riverenco envenante). + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu vi ne volas alproksimiĝi, mia bela infano? + </p> + <p class="c mg"> + (Franjo faras kelkajn paŝojn.) + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kia estas via nomo? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Franjo Falk. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu vi estas malfeliĉa? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Mi estas filino de brava vilaĝa instruisto. Mia patro, Johano Falk + estas tre malriĉa, mia patrino jam de longe mortis. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu via patro sendis vin? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Ho ne, li nenion scias pri mia veno. Vidinte lian troan penadon por + subteni lian multnombran familion, mi serĉis oficon tie ĉi en + Dresdeno, kie mi trovis lokon kiel guvernistino. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, tio estas malfeliĉo por via patro, sed ne por vi. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Vere, sed mi – + </p> + <span class="pn">19</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Sed vi? Kian kaŭzon havas via malfeliĉo? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Pli ol unu! Tio estas, mi havas kuzon – kiu – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kuzo, kiu estas malfeliĉa? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Ho, bedaŭrinde li estas malfeliĉa, ĉar li amas min, amas + min tiel kore. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, en tio mi ankaŭ ne vidas malfeliĉon, kaj se vi lin amas + same, tio lin ne kvalifikus kiel heredonton. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Ĉu vi opinias? Ho, vi estas tre afabla. Mi lin ja amas, ĉar li + estas tiel honesta kaj brava knabo! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, kunedziĝu do, en la nomo de Dio. Tio estos pli bone ol heredi. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Certe estas pli bone. Sed ambaŭ ni estas malriĉaj, li estas + juna, sen ofico, per kio ni gajnos nian porvivon? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi devas labori, kiel la maljuna Falk ankaŭ laboradis dum sia tuta + vivo. + </p> + <span class="pn">20</span> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Volontege, kara sinjoro, sed kiel fari sen okazo? Li ellernis la ĉasmetion. + Ho, se vi havigus al li oficon kiel arbaristo! Por mi vi ne bezonus + zorgi. Mi konas perfekte la terkulturadon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tio estas meditinda. Sed, ĉu vi ne povas ŝpari iom da via + salajro? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Ne, mi ne povas. Mia patro ja estas malriĉa, tial mia devo estas, + sendi al li ĉiun ŝparitan groŝon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu vere, via devo? Nu, knabino, tio alportos benon al vi. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Tio jam alportis benon al mi, ĉar la amo de mia patro kaj de mia + Gustavo estas miaj solaj riĉaĵoj. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Lia nomo do estas Gustavo? – Beleta nomo por arbaristo. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Ho, ankaŭ por supera arbaristo, ĉar tio li certe iam fariĝos. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Eble, se la supera arbarista estraro havas prudenton! – Vi certe + ofte interŝanĝas leteretojn? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Leteretojn? Kion vi volas diri? + </p> + <span class="pn">21</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, karesemajn amleteretojn. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Fi, tio ne estus deca! Ni ne bezonas amĵuradojn. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, nu! Ne ekkoleru pro tio! Ĉu vi estas tiel certaj unu pri la + alia? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Kompreneble. Estas nun unu jaro, du monatoj kaj dekunu tagoj, de kiam mi + ne vidis lin. + </p> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(ridetante)</span>. + </p> + <p> + Kaj kiom da horoj? + </p> + <p class="s"> + Franjo <span class="mg">(serioze kaj fervore)</span>. + </p> + <p> + Sep. Sed tamen mi scias, ke mia Gustavo restos fidela ĝis morto. + Kiam mi foriris de mia hejmo, ni kune ploris meze de la fabopalisoj en + la ĝardeno kaj tiam <span class="mg">(kun okuloj mallevitaj)</span> + mi eĉ donis al li kison. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tute prave. Nun, mia infano, iru intertempe en tiun ĉi ĉambron. + <span class="mg">(Montras sian kabineton.)</span> Poste ni daŭrigu + nian babiladon. + </p> + <p class="s"> + Franjo <span class="mg">(afable)</span>. + </p> + <p> + Pri mia Gustavo? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kompreneble! Pri la estonta supera arbaristo! Por la tiea societo, <span + class="mg">(montras la flankan ĉambron)</span> vi do ŝajnas + tro delikata. + </p> + <span class="pn">22</span> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Kiom da tempo la afero pri la titolo “superarbaristo” + kredeble daŭros? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, eble nur tridek mallongajn jarojn. + </p> + <p class="s"> + Franjo <span class="mg">(ektimante)</span>. + </p> + <p> + Ho, Dio mia! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tio estas, en la plej favoraj cirkonstancoj. Sed kiu scias? La maljuna + Falk posedis ankaŭ vastajn arbarojn, tial mi eble havigos al + Gustavo ion similan jam en tri jaroj. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Ho, sinjoro – mi volonte – kiun aĝon vi havas? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi estas sesdekulo. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Bone, mi volonte kisus vin pro tio. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu tion mi povas honeste akcepti <span class="mg">(kisas ŝin)</span>. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Vi ĝin do ne malbone akceptis? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tute ne! Mi jam antaŭvidas, la sinjoro arbaristo rapide progresos. + </p> + <span class="pn">23</span> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Sed nun mi ja ne plu estas malfeliĉa, havante la esperon geedziĝi? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + St, st! Tion ne aŭdu la plenumanto de l’ testamento! Iru + tien! <span class="mg">(Franjo for.)</span> + </p> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(sola)</span>. + </p> + <p> + Laŭ mia opinio, ŝi resignus la tutan heredaĵon, kondiĉe, + ke ŝi povu paroli la tutan tagon pri sia Gustavo. – Nun la + afero komencas pliboniĝi, tian karulinon mi volonte havus en mia + proksimeco. <span class="mg">(Sonorigas.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO VI. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro. Charles Faucon. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p lang="fr"> + Ai-je l’honneur de parler à Monsieur van der Kapelle, plénipotentiaire + – de – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mia nomo estas van der Kapelen. Kian deziron vi havas, sinjoro? + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p lang="fr"> + Le grand héritage, Monseigneur, de feu Monsieur Falk. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Laŭ mia kono la parencaro de la mortinto vivis nur en Germanujo, + kaj vi ŝajnas esti Franco. + </p> + <span class="pn">24</span> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + <span lang="fr">C’est à dire, non! Monseigneur!</span> Mi + estas de germana “origine” kaj tio ja estis la komenco de + mia malfeliĉo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kial do? + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p id="err01"> + Je vous le dirai. Mia patro, Karlo Falk el Zwickaŭ mortis, kiam mi + ankoraŭ estis tute malgranda infaneto. Mia zorganto lokis min en la + danclernejon de granda opero, ĉar mi estis tre beleta, véritable + amour. Mi montris grand talent por mia profesio, kaj oni sendis min + à Paris, kiam mi nur estis dekunujara, ĉar mi havis grand + talent kaj mi estis véritable amour. Tio estis très bien! La + directeur de spectacles estis saĝa viro, li al mi diris: Monsieur, + se vi volas havi engagement kiel premier danseur, vi ne povas nomiĝi + Karlo Falk. Via nomo estu francigata, ĉar oni ne kredos en granda + opero, ke Germano povas esti premier danseur. Iru domen kaj pripensu, + kiun nomon vi alprenos sur la afiŝo. J’y pense, kaj mi + trovas, ke monsieur le directeur estas viro extrêmement saĝa, + mi diras, mi nomiĝos Faucon, Charles Faucon, kaj mi diros al neniu, + ke mi estas Germano. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, bone. Eble vi estis prava! Profeto malmulte valoras en sia patrujo. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + N’est ce pas! Ah, monsieur, estas malfeliĉa afero, kiam oni + amas sian patrujon kaj estas bona patrioto, kaj oni devas paroli france + por ke <span class="pn">25</span> oni ricevu pagon. O Monsieur, certe + tio estas granda malfeliĉo. Mi tian longan tempon ŝajnigis + malbonan germanan parolmanieron, ke nun jam mi ne povas paroli alie. + Estas alia afero, de kiam ni havas Esperanton, nian neŭtralan + lingvon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kaj pluan malfeliĉon vi ne havas, pri kiu vi plendas? + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + Ah, Monseigneur! Dancado estas gaja afero, kaj neniu kredas, ke oni + povas havi chagrin. Ah, Monseigneur! Se mi ne havus pluan malfeliĉon! + Sed rigardu mian kapon, mi havas grizan kapon, rigardu mian talion, mi + estas iomete grasa, quelque peu ventru, preskaŭ dikulo. Grasa + dancmajstro kun griza kapo estas tre malfeliĉa viro, se li havas 9 + malgrandajn gefilojn, kiuj volas manĝi kaj se li havas ambition kaj + amon al sia arto. Ah, Monseigneur, estas tre malfeliĉa afero, kiam + oni devas forlasi sian arton kaj ne ĝustatempe faris kontrakton por + la tuta vivo. Infaneto volas manger kaj por maljunulo leçon de + danse fariĝas tre teda. Mi devas montri la danse de polka kaj mi + pensas en mia koro, kiel hejme atendas min kara infano, ĉar ĝi + estas tre malsata. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Certe, tio estas tre maldolĉa. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + Oh, Monseigneur, dancado estas gaja afero, kaj neniu kredas, ke oni + povas havi chagrin saltante en l’air. Kaj mi havas multe da <span + class="pn">26</span> chagrin. Kiam mi fariĝis ventru, kun un peu de + ventre, monsieur le journaliste skribis en sia gazeto: “Estus + tempo, ke tiu ĉi grasa sinjoro Faucon fine liberigu nin de sia + dancado.” Tio estis malagrabla, sed mi ne volis vidigi mian + chagrin. Kiam mi venis domen, mia plej maljuna infano legis la gazeton, + ĝi iras al panjo, al mia kara edzino kaj diras: “Paĉjo + estas dika, kaj li devas liberigi de si la publikon!” O + Monseigneur, estas maldolĉa afero, kiam la propra infano, kiun oni + amas kaj bone edukis, legas tion pri sia patro! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi igis min ĵeti terurigan rigardon malantaŭ la kulisojn. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + Ah, Monseigneur, de antaŭe la arto havas tre beletan mienon, sed + kiam oni rigardas derrière les coulisses, jen chagrin, multa + chagrin. La gazeto al mi perdigis situacion, ĵus kiam mi volis fari + kontrakton por la tuta vivo, monsieur le journaliste skribis, ke oni ne + plu volas vidi min, kaj la junuloj en la parterre siblis. Nun oni ne + volis min engager kaj mi devas prilabori kiel dancinstruisto de + malgrandaj knabinoj kaj malsaĝaj bubetoj, kiuj min mokridas, kiam + mi montras al ili un Chassé, jeté, assemblé. Voyez, + Monseigneur, tiel, Chassé, jeté, assemblé. <span + class="mg">(Dancas.)</span> + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi devas konfesi, sinjoro, estas strangaĵo, vidi tiel maljunan + viron danci. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p id="err02"> + Sed kiam tiel maljuna viro malsatas, tio ja ne estas strangaĵo. Mi + faras un tour de polka <span class="pn">27</span> kaj scias, ke mi iĝas + ridinda. Mi montras exercices et grand battement, kaj dume havas + chagrin, ke mi ne lernis alian profesion. Mi dancas mazurkon kaj miaj + maljunaj piedoj doloras, mi malfacile spiras kaj fininte la leçon, + mi estas tiel laca, tiel fatigué, ke mia bona edzino ploras, kiam + mi revenas hejmen. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, kvankam vi ne estos ĉefheredonto, tamen vi estos prizorgata. Vi + povos edukadi viajn gefilojn kaj ne plu bezonos danci mem. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + Ah, Monseigneur, vous me rendez la vie! Kiam mi ne plu bezonas doni leçons + de danse, mi estos tre feliĉa viro. Tiam mi ree fariĝos gaja, + kiel mi estis comme jeune homme, tiam mi dancos nur por mia amusement, + tiam mi faros un entrechat por mia plezuro. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Iru do en tiun ĉambron kaj amuziĝu ĉe matenmanĝo kun + la aliaj sinjoroj. Ĉiuokaze mi esperas, ke mi povos fari ion por + vi. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + Merci, Monseigneur, merci. Mi rekomendas min al vi kun la plej granda + reconnaissance. Voyez le grand compliment d’adieu! <span class="mg">(Profunde + salutfleksiĝas.)</span> Voyez le petit compliment! <span class="mg">(Kliniĝas + malpli solene)</span> Et voyez le compliment amical et reconnaissant. + <span class="mg">(Tiel kliniĝas.)</span> Ah, Monseigneur, mi estas + feliĉa homo. <span class="mg">(Eliras en la flankan ĉambron.)</span> + </p> + <span class="pn">28</span> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(sola)</span>. + </p> + <p> + Granda Dio! La maljunulo efektive estas malfeliĉa! Mi do neniam + pensis, vidante komedion aŭ baleton, ke ankaŭ tiuj personoj + sentus ĉagrenon! Hm, hm! Nu, lia edzino ne ploru plu, ĉar li + revenas hejmen tro laca. + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO VII. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro. Hieronimo Akcipitro. + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Ĉu mi havas la honoron paroli kun sinjoro van der Kapelen, kiu + fiksis la hodiaŭan templimon por la Falka heredo? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mia nomo estas van der Kapelen. Ĉu ankaŭ vi venas pro tiu + celo? Ĉu vi apartenas al la familio? + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Permesu al mi kelkajn demandojn, antaŭ plua daŭrigado. Vi + vidas ke mi komprenis nian tempon, mi agas nur parlamente. Mi petas de + vi notojn, kompletajn plenajn sciigojn pri la mortinto, pri lia havo kaj + pri la eble jam faritaj pretendoj. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉio pri tio dirinda jam estis presita en la gazeto. + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Bedaŭre mi ne povas kontentiĝi je tio, certe ekzistos ankoraŭ + detaloj, iaj specialaĵoj, iaj cirkonstancoj, kiujn mi povos + utiligi, tio estas, kiuj estas necesaj por mia scio. + </p> + <span class="pn">29</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu vi do estas nomata Falk? + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Ĝuste dirita, ne! Mia nomo estas Akcipitro, sed Falko kaj Akcipitro + interrilatas proksime, kaj tial ne estas sen eblo, ke malproksima + parenceco – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Sinjoro, tio estas malbona ŝerco. Mia tempo estas limigita kaj mi + petas – + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Nenia helpo ebla, tre estimata sinjoro van der Kapelen, min forigi estas + tre malfacile. Antaŭe vi devas doni al mi kelkajn detalojn, + specialaĵojn pri tiu ĉi heredo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Sed mi tute ne komprenas, sinjoro – + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Vi certe komprenos, aŭdinte, ke mi estas raportisto por kelke da + eminentaj gazetoj, ke mi havas la saman intereson kiel vi, ke la afero + estu konvene kaj publike pritraktata, kaj ke mi volonte estas preta + klopodi por tio. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi atentigas vin, ke tiu ĉi estas familia afero. + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Familiaj aferoj ne plu ekzistas, hodiaŭ ĉio estas publika. Kiu + ajn uzas publikecon, eĉ nur per anoncado, sin metas sub la publika + juĝo, <span class="pn">30</span> vi do ne faru pluajn malhelpaĵojn. + De via agmaniero kontraŭ mi dependos la maniero, kiel mi traktos la + aferon en la gazetoj al mi malfermitaj. Skribi pri tio mi nepre devas, + mi jam eksciis de personoj en la antaŭĉambro kelkajn detalojn, + kiuj jam faros bonetan artikolon. Via heredafero vekis scivolemon, + ĝi estas priparolata en la kafejoj, do, detaloj, specialaĵoj, + nomoj, se eble iom da skandalo, tro grandaj pretendoj de la holanda aŭ + de ia alia registaro – tio multe efikos. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Pro Dio, ĉu oni jam ne estas certa en sia propra ĉambro? + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Ne, ĉio nun estas publika. La familiaj procesoj, la parlamento, + kongreskunsidoj, ĉio estas publika. Oni efektive ne plu havas sufiĉe + da tempo por ĉeesti ĉiun publikaĵon. Je la naŭa + matene kafejo, por legi ĵurnalojn, fari eltiraĵojn, je la deka + kunsido de la Esperanta kongreso, je la dekunua grava proceso ĉe la + kriminala kortumo, je tagmezo artekspozicio, je la unua borso, je la dua + tagmanĝo, je la tria kafejo König, je la kvara vet-rajdado, je + la kvina intervido ĉe iu famegulo, ekz. la D<sup>ro</sup> Zamenhof, + je la sesa promenado sur la Altmarkt, je la sepa opero, je la oka + centralteatro, je la naŭa Belvedero, je la deka parko de la + ekspozicio, je la dekunua Kaiserkafejo, je noktmezo alporti la notojn en + presejon, ktp. ktp. Oni efektive devas sin disŝiri: ĉie notoj, + eltiraĵoj, novaĵoj, versaĵoj. Tial ne detenu min tiel + longtempe. Nur antaŭen diru al mi la detalojn. Ankaŭ vi estos + nomata, vi estos citata, dece citata. + </p> + <span class="pn">31</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi certe nenion sciigos al vi, kaj se mi estus sciinta, kian publikan + priparoladon okazus mia anonco en la gazetoj – + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Estis nur via kulpo, se vi tiun ne sciis. Neniu sin povas ŝirmi + kontraŭ la publikeco. Nur ni korespondantoj nin kaŝas, neniam + ni diras nian nomon! Ĉion kion ni skribas prirespondas la redakcio. + Ni estas la solaj nerespondeblaj homoj de la dudeka jarcento. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi kredas ĝin. Sed ĉar mi decidis doni nenian noton al vi, mi + pensas – + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Mi tre bedaŭras ke vi tiel decidis, tiam mi ne povas citi vin kun + rekomendo, ĉar citita vi estos, tute certe citita! Bonan tagon! + <span class="mg">(Volas eniri la flankan ĉambron.)</span> + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Permesu, jen estas la elirejo. <span class="mg">(Montras la mezan + pordon.)</span> + </p> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Mi scias, scias. Pro tio mi iras tien, de kie mi aŭdas vivecan + interparoladon, kredeble la gesinjoroj el la antaŭĉambro. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Certe, sed ili ĉiuj apartenas al la familio, kaj vi ne estas Falko. + </p> + <span class="pn">32</span> + <p class="s"> + Hieronimo. + </p> + <p> + Sed Akcipitro, do ĉiuokaze kuza rilato. Ĉu ne ankaŭ mi + havas pretendojn, mi eble montros poste, eĉ se mi ne estas malfeliĉa. + Se vi ne volas, mi ne povas devigi vin, sed notojn mi tamen havos, nome + tie, en la ĉambro de la aliaj Falkoj. Forpeli vi min ne povas, + ĉar la templimo estas publike fiksata. Adiaŭ, vi legos miajn + raportojn. <span class="mg">(Eniras la flankan ĉambron.)</span> + </p> + <p class="s"> + Petro. <span class="mg">(Sola.)</span> + </p> + <p> + Nun, mi devas konfesi, ke mi komencis ja belan aferon. Se tio daŭros + mi komencos penti, ke mi – silentu, silentu! Ne tro rapide, + maljuna Falk, nenia greno sen ventumaĵo. <span class="mg">(Sonorigas.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO VIII. <sup><a href="#fn1">[1]</a></sup> + </h4> + <div class="piednoto" id="fn1"> + <p> + <a href="#fn1">[1]</a> En tiu ĉi sceno la aktorino havas la + rajton ŝanĝi la citatojn. + </p> + </div> + <p class="c mg"> + Petro. Sinjorino Ĝojo. Mustardo. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Tiu ĉi sinjorino nepre ne volas atendi pli longe. + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Ne, mi ne povas atendi pli longe, ĉar mi sopiras ekkoni la viron, + kiun mia kara tro frue mortinta onklo faris plenumanto de lia lasta + volo. Ĉu mi havas la plezuron paroli al Sinjoro van der Kapelen? + Kredeble speco de holanda nobeleco. Oni tuj ekvidas ĝin, tute van, + tute holanda nobeleco. Mi kunportis ĉiujn dokumentojn. Mia onklo, + la mortinta Falk havis fratinon, Elisabet Klara Henriette Falk. Ŝi + edziniĝis kun certa <span class="pn">33</span> Frederiko Karlo + Hieronimo Werkentin, tiatempe urba muzikisto en Leitmeritz, ties onklino + Sofia Wilhelmina Knoenagel estis nevino de la geavoj de mia duononklo + – jen la parenceco klarigita. Jen la baptatestoj ĉiugradaj, + jen mia loĝatesto, jen mia hejmatesto! Ĉio en perfekta ordo. + Kiam mi ricevos la monon? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kiun mi havas – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Kiun mi havas la honoron vidi, vi volas diri? Vi vidas, ke mi divenas + viajn plej intimajn pensojn. Sinjorino Amalio Ĝojo, eksedzino + Mollenhauer, vidvino Stechow, naskita Falk, drama artistino. Se vi ne + estus Holandano, vi certe estus trovinta mian nomon en diversaj gazetoj + kun laŭdo cititan. Ankoraŭ antaŭ nelonge la teatra + kroniko volis aldoni mian portreton, kondiĉe ke mi pagu por la + litografio, la presado, la papero, kaj plie konvenan sumon por la + aldonado. Sed mi ne ŝatas tion, eĉ mi malamas ĝin. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Bonege, sed – – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Sed kial mi estas malfeliĉa, vi volis diri? Vi vidas, ke mi sekvas + vian pensadon. Ho, sinjoro, ĉu ekzistas pli granda malfeliĉo, + ol kiam la baptatesto de aktorino malakordiĝas kun ŝia rolaro? + Kiam la kruela paroĥa libro protestas kontraŭ Ofelio kaj + Desdemono? Kiam la malĝentila baptoregistro kontraŭas la + artistajn <span class="pn">34</span> aranĝadojn de l’ reĝisoro? + Ho, sinjoro, baptatesto estas teruraĵo, senlimaĵo, ĝi + estas vera malfeliĉo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, ĉe – – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Ĉe heredafero, vi volis diri, ili ankaŭ estas bonaĵo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ne, tion mi ne volis diri. + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Nu, tiam vi volis diri ion alian. Sed tio estas negrava. Ĉiuokaze + vi min interrompis kaj mi havas ankoraŭ multajn sciigojn por vi. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Sed – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Ne interrompu sinjoron van der Kapelen, mia amiko, estas malĝentila, + forpreni la parolon al iu, precipe ĉe aferoj. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Sed rilate al via malfeliĉo – – + </p> + <p class="s"> + Mustardo <span class="mg">(aparte)</span>. + </p> + <p> + Tiu ĉi scias paroli. + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Jen ni havas denove la propran temon! <span class="mg">(Al Mustardo.)</span> + Kiel vi vidas, mia amiko, sinjoro van der Kapelen ne amas interrompiĝon. + Jen, sinjoro <span class="mg">(ŝi montras paperojn)</span> la + pruvoj de mia malfeliĉo. <span class="pn">35</span> Tri leteroj de + teatroagentoj, kvin leteroj de direktoroj kaj diversaj recenzoj, ĉiuj + rilataj al la diferenco inter mia baptatesto kaj mia rolaro. + Maljunulinojn mi ne volas ludi, kaj junulinojn ili ne volas ludigi min. + Ho, sinjoro, la transiro en la maljunan fakon estas malfacila por tiu, + kiu sentas, ke sprite li estas ankoraŭ tute juna. Tial mi ankaŭ + neniam longan tempon daŭrigis la edzecon, ĉar mi spertis, ke + ne estas rekomendinde, se Katje de Heilbron havas edzon kaj Anna Lisa + kelke da infanoj. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Sed vi tamen estis – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Edzino, vi volis diri, mi sekvas vian pensadon – kvar fojojn. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kaj ĉiuj kvar edzoj estas – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Mortintaj? Vi opinias? Tute ne, nur unu! De la dua mi eksedziniĝis, + la trian mi forlasis kaj la kvara min forlasis. Do tri el ili vivas + ankoraŭ. Unu estas teatromajstro en Anspach, la alia kantas + baritonon en Temesvar kaj la tria ie estas sufloro. Ni ofte interŝanĝas + ilustritajn poŝtkartojn. Cetere, amikega rilato regas inter mi kaj + miaj tri eksedzoj. Nenia signo de ĵaluzo, ĉiu malenvias la + alian. Ja, se mi povus tiel same bonrilati kun miaj koleginoj, kiel kun + miaj kolegoj, sed tio ja ne estas ebla. Ĉu vi scias, sinjoro, kio + estas fakrabistino? + </p> + <span class="pn">36</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi devas konfesi – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Ke vi ĝin ne scias, vi volis diri. Mi antaŭsentis ĉi tiun + respondon. Fakrabistino estas ĉiu aktorino, kiu rabas de mia fako, + tio estas ĉiu unua amantino, ĉu tragedia aŭ komedia. Kiel + Holandano vi ne povis vidi min. Mi kompatas vin. Sed volonte mi estas + preta, havigi al vi ideon pri mia talenteco. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Humilan dankon. + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Pro la komplezemeco de eminenta artistino, por montri al vi ŝian + talentegon? Ne bezonas, ne estas via kulpo, ke vi naskiĝis en + Holando. <span class="mg">(Al Mustardo.)</span> Vi estu Romeo, mi estas + Julio Kapulet. <span class="mg">(Deklamante.)</span> Ho, mia Romeo, jam + eksonas la dekdua, la morta horo de nia amo. Kie vi restas tiel longe? + Ĉu vi ne aŭdas la plendadon de la amkantema najtingalo? Venu, + venu al mia frapeganta koro! + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + I, Dio gardu min! + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Aŭ ĉu vi volas Eŭlalion en “Hommalamo kaj Pento”? + <span class="mg">(Deklamante.)</span> Jen la pentoplena krimulino ĉe + viaj piedoj. Vi donis al ŝi loketon por vivadi, vi ankaŭ ne + malpermesos al ŝi la loketon por tie morti. + </p> + <span class="pn">37</span> + <p class="s"> + Petro. <span class="mg">(Ridetante.)</span> + </p> + <p> + Nu, bone, sed – – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Leviĝu, vi volas diri? Tiu estas ankaŭ la vorto de Meinaŭ + en la ludo. Aŭ ĉu vi deziras kokoton? <span class="mg">(Deklamas.)</span> + Maljuna Holandano, ĉu vi volas edziĝi kun kokoto? + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Tondron, kiel malrespekta! + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + La samon opinias la reĝisoroj. Aŭ tragedian heroinon? <span + class="mg">(Al Mustardo.)</span> Hontinda tirano! Honoru la virton de + virino! Tremu je mia venĝo! Vi mortiginto de mia edzo! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nun mi petegas vin, min ankaŭ lasu paroli. Trankvile mi ĝis + nun atendis, esperante, ke fine vi estos elĉerpita. + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Elĉerpita? Ho, tute ne, mi nur volis – – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Permesu, momente mi scias sufiĉe por taksi viajn heredpretendojn. + Bonvolu eniri tiun ĉambron. Tie vi trovos kelkajn sinjorojn, eble + unu el ili – – – + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Povos fariĝi mia kvina? Adiaŭ, sinjoro van der Kapelen, mi tre + ĝojis, persone konatiĝi kun <span class="pn">38</span> vi. Mi + nur petas ne fordonu la baptatestojn el via mano, alie vi liverus al la + malamiko armilojn kontraŭ malfeliĉega suferulino. <span + class="mg">(Enirante la ĉambron enparolas.)</span> Sinjoroj, mi tre + ĝojas, konatiĝi kun vi. <span class="mg">(Oni ŝin aŭdas + parolantan ĝis la komenco de la sekvonta sceno.)</span> + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Tre rimarkinda sinjorino! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kaj tre parolema. Sed antaŭen. La afero certe ne estas finita. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Ĉielo scias – – <span class="mg">(eliras)</span>. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi komencas nun kompreni, ke estas eble, ankaŭ vivi sen parencaro. + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO IX. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro. Gustavo Falk (en arbarista vesto). + </p> + <p class="s"> + Gustavo <span class="mg">(bonkore)</span>. + </p> + <p> + Bonan tagon! + </p> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(same)</span>. + </p> + <p> + Koran dankon! + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Mi venas pro la heredaĵo, kiun mi devas ricevi. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu vi do estas la plej malfeliĉa el viaj konkurantoj? + </p> + <span class="pn">39</span> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Nu tion vi ja povas vidi! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ne, kontraŭe, vi ŝajnas esti juna kaj sana. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Juna? Certe, sana? Ne, sinjoro, malsana, jam de unu jaro tre malsana. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Pri kio vi do plendas? + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Pri ĉio. Preskaŭ ĉio mankas al mi. Mi ne povas edziĝi + kun la amata knabino, kaj de kiam ŝi estas for de ĉe ni, mi + ŝajnas al mi mem kvazaŭ birdoforigilo, kiu forpelas la + paserojn de la ĉerizujo. Nun vi ja vidas, ke al mi apartenas la + heredo, ĉu ne? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Nu, nu, ne tiel rapide! Antaŭ ĉio mi eksciu, kiu vi estas. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Ĉu vi tion ne scias? Gustavo Falk mi estas. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kaj laŭ via vesto arbaristo. Ho, nun mi bone scias. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Vi ankaŭ devas scii, ĉar Petro Falk kaj mia patro estis veraj + kuzoj. + </p> + <span class="pn">40</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tio jam estas grava, sed mi devas sciigi vin, ke dua kondiĉo estas + plenumota, antaŭ ol vi estas allasebla al la heredo. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Ĉu vere? Ankoraŭ unu? Se la maljuna sinjoro estus sciinta, + kiel feliĉa li povus fari unu el siaj malriĉaj parencoj per + kelkmiloj da markoj, li ne estus farinta tiom da kondiĉoj. Kredeble + li estis maljuna strangulo? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Strangulo? Ha, ha, juna viro, vi parolas diable senĝene pri mia + mortinta amiko. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Mi sufiĉe ametas lin, kvankam nur antaŭ kvin semajnoj mi aŭdis + pri li la unuan fojon. Sed strangulo li restas, ĉar se li estus + havinta iom da koreco kaj bonanimeco, tiam li estus demandinta pli frue + pri siaj malriĉaj parencoj en la patrujo, ĉar ankaŭ mia + patro estas malriĉega. + </p> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(aparte)</span>. + </p> + <p> + Li estas la unua, kiu diras al mi la veron. Tio min ĉagrenas, sed + mi ne povas mallaŭdi lin. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p id="err04"> + Almenaŭ, se li nur estus doninta pri si kelkajn sciigojn, tiam mi + ja estus povinta vojaĝi ĉe li aŭ skribi al li leteron + tian: Tiel mi fartas, vi estas riĉa. Pruntedonu al mi kelkmilojn da + markoj, por ke mi povu edziĝi kun mia Franjo! Se nun mi heredas de + li, la maljunulo eĉ ne <span class="pn">41</span> havas la ĝojon + senti, ke li feliĉigis dankeman paron. Ekzistas do strangaj homoj + en la mondo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi estas prava. Kaj kion vi diros, aŭdinte la duan kondiĉon, + kiun mi ja ne povis meti en la gazeton. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Eldiru! Se honesta viro kaj ellerninta ĉasisto povas ĝin + plenumi, mi ne mankos. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Li havis malproksiman parencinon, kun kiu vi devas edziĝi. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Kiu? Mi? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p id="err05"> + Jes, certe, vi. Se ne, vi devas rezigni la heredaĵon. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. <span class="mg">(Volas iri.)</span> + </p> + <p> + Adiaŭ. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Oho! Kien tiel rapide? + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Hejmen, ĉe mian patron. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu antaŭe vi ne volas vidi la knabinon, kiu scias, ĉu + ŝi ne plaĉos al vi? + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Se ŝi estas beleta, ŝi eble al mi plaĉos, sed mi ne edziĝos + kun ŝi, eĉ se ŝi sidus en riĉaĵoj ĝis + super la oreloj. + </p> + <span class="pn">42</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Pripensu bone, kion vi faros, junulo, tute subite vi iĝos riĉa, + povos vivadi senzorge, ne bezonos plu laboradi. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Diablo! Mi volas labori, laboradi kaj edziĝi kun mia Franjo. Nur + kelkmiloj da markoj farus min kontenta. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Eĉ tiom vi ne ricevos, se vi estas tiel obstina kaj malafabla. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Ni ĉasistoj ne estas alie. Do, adiaŭ. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kiu ne akceptas konsilon, ne havos helpon. Vi do ne foriros sen matenmanĝo? + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Mia matenmanĝo estas glaso da freŝa akvo, aŭ, diboĉe, + glaso da biero. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tion mi ne permesas. Vi ja devas konatiĝi kun la aliaj parencoj. En + tiu ĉambro vi trovos societon. Eble poste vi pensos alie pri la + edziĝo. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Maltrafe! Cent futojn preter la celtavolo. Mian Franjon mi deziras, mi + edziĝos kun ŝi kiel eble plej baldaŭ! Se vi povas helpi + min al tio, maljuna sinjoro, faru ĝin. Vi certe ne pentos. + Primeditu! Vi havos koran ĝojon pri ni ambaŭ. Do, ĝis + revido. <span class="mg">(Iras en la flankan ĉambron.)</span> + </p> + <span class="pn">43</span> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(sola)</span>. + </p> + <p> + Li estas bonega junulo! Gratulon, maljuna Falk, la sorto ŝajnas + bonvoli. Kvankam vi ne povis trovi edzinon laŭ via korgusto, tamen + en via maljuneco al vi ne mankos gefiloj. <span class="mg">(Sonorigas.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO X. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro. Adelgundo Falk (en rajdvesto, kun vipo aperas en la pordo). + Mustardo. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo <span class="mg">(ĉe la pordo)</span>. + </p> + <p> + Silentu, maljuna talpo! La atendado tedas min! + </p> + <p class="s"> + Mustardo <span class="mg">(ĉe la pordo)</span>. + </p> + <p> + Sed unu post la alia. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Mutiĝu, sklavo! La rigardo de miaj okuloj eksplode malfermas ŝlosojn + kaj riglilojn. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Nu, bone, eksplodigu! <span class="mg">(Eliras el la malantaŭa + pordo.)</span> + </p> + <p class="s"> + Adelgundo<br /> <span class="mg">(al Falk, tre alproksimiĝinte)</span>. + </p> + <p> + Mi estas Adelgundo Falk, rajd-artistino, fame konata tra la mondo sub la + nomo Sinjorino Falkonini. + </p> + <p class="s"> + Petro<br /> <span class="mg">(leviĝas kaj salutas ŝin ironie + kaj ceremonie)</span>. + </p> + <p> + Mia nomo estas van der Kapelen, kion vi deziras? + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Mi volas heredi. + </p> + <span class="pn">44</span> + <p class="s"> + Petro <span class="mg">(sidiĝas)</span>. + </p> + <p> + Tion volas multaj. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Sed tuj, antaŭen! <span class="mg">(Krakigas la vipon.)</span> + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu via tempo estas tiom okupita? Vi ja algalopegas al la heredo, + antaŭ ĉio vi devas diri, kiaj pretendoj – + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Pretendoj? Absurde! Mi neniam parolas per vortoj: unu el miaj rigardoj + sufiĉas, unu rideto mutigas ĉiun proteston. Mi nomiĝas + Falk – el Saksujo – neniam konis mian patron. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Hm, hm, ĉu vi ne volas ek – + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Mi jam sidas. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Pardonu mi petas, ne malbone akceptu – + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Malbone akcepti? Absurda frazo! Neniam mi malbone akceptas ion, plivole + mi preferas tute ne akcepti. Permesu – <span class="mg">(elprenas + cigaron el ujo)</span>. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Senceremonie – + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Alumeton, mi petas. + </p> + <span class="pn">45</span> + <p class="s"> + Petro<br /> <span class="mg">(prezentas alumeton ekbruligitan)</span>. + </p> + <p> + Jen. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo <span class="mg">(prezentas cigarojn)</span>. + </p> + <p> + Vi ankaŭ? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Dankon. Mi estas Holandano – fumas nur pipon, argilan pipon. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Ankaŭ virinoj? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉe ni ili tute ne fumas. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Malsaĝo! Fumado ĝis nun nur aroganteco de l’ forta + sekso. Pro kio virino ne fumu? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Estimata virino, mi nun permesas al mi demandi, kiel kaj kiamaniere vi + plenumas la kondiĉojn de la heredo. Ĉu vi ne bonvolas havigi + al mi la pruvon, kial vi estas malfeliĉa? + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Mi povas diri al vi mian malfeliĉon. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Diru do, ekrakontu. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Mi havis oficon en cirko Sidoli kaj oni postulis, ke mi rajdu postmorgaŭ + sur elefanto kaj ke mi samtempe portu sur mia brako Tom Puc, la + malgrandegulon. + </p> + <span class="pn">46</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Tio meritas ribelon. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Tial mi eksiĝis, pensu do, mi sur elefanta dorso? Neniam!!! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Certe, via doloro estas rajta, tiu estas granda malfeliĉo. Nu, + bonvolu nur eniri en tiun ĉambron, ĝis la decida juĝado, + tie vi trovos kolegojn kaj eĉ cigarojn, se la viaj ne sufiĉos. + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Sed rapide! Mi ne ŝatas longdaŭraĵojn, entute ne volonte + restadas longtempe en unu urbo. Tujeco estas ĉefa afero. Veni, plaĉi, + eksciti furoron, iom da skandalo, poste malaperi. Ien alien, ofte + libervole, kelkfoje iom devigite. Se mi heredos, mi farigos novan + fotografaĵon, vi ankaŭ ricevos ekzempleron. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kun la vipo? + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Certe, neniam sen vipo! <span class="mg">(Eliras.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XI. + </h4> + <p class="c mg"> + Petro. Mustardo (poste Johano Falk). + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Jen venis ankoraŭ maljuna viro. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Bone, enkonduku lin. + </p> + <span class="pn">47</span> + <p class="s"> + Mustardo<br /> <span class="mg">(malfermas la pordon)</span>. + </p> + <p> + Eniru do, sinjoro Falk. + </p> + <p class="s"> + Johano <span class="mg">(eniras)</span>. + </p> + <p> + Mi petas pardonon, se mi malhelpas. Mia nomo estas Johano Falk, mi estas + vilaĝa instruisto. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi nomiĝas Falk kaj estas instruisto? Ĉu vi eble havas filinon + en Dresdeno? + </p> + <p class="s"> + Johano. + </p> + <p> + Jes, sinjoro, kaj mi estas fiera pri mia Franjo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi scias, ke ŝi sendas al vi ĉiujn ŝparaĵojn. + </p> + <p class="s"> + Johano. + </p> + <p> + Ne por mi, por siaj gefratoj. Pripensu do la sentadon de patro, devigata + akcepti tian donacon, kaj konsentu, ke ankaŭ tio ĉi igas min + tre malfeliĉa. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi estas prava. Tio devige malfeliĉigas honestan viron. <span + class="mg">(Al Mustardo.)</span> Alvoku do la junulon, kiu estis tiel + senceremonia. Vi jam scias, tiun kun la verda vesto. + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Aha! Mi antaŭsentas ion! <span class="mg">(Malfermas la flankan + pordon.)</span> Sinjoro Gustavo Falk! + </p> + <p class="s"> + Johano. + </p> + <p> + Kion mi aŭdas – Gustavo tie ĉi? + </p> + <p> + <span class="mg">(Mustardo eliras.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <span class="pn">48</span> + <h4> + SCENO XII. + </h4> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Jen mi estas! <span class="mg">(Al Johano.)</span> Bona Dio, kion mi + vidas? Vi ĉi tie, Sinjoro Falk? + </p> + <p class="s"> + Johano. + </p> + <p> + Vi ja vidas! Koran manpremon! Kiel fartas via patro? + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Dank’ al Dio, bonege! Ĉu vi ne havas vian Franjon kun vi? + </p> + <p class="s"> + Johano. + </p> + <p> + Kiel vi vidas, ne. Ŝi ja estas – + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ankoraŭ momenton. Nu junulo, ĉu vi decidis edziĝi kun la + knabino, de kiu dependas la heredo? + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Ĉu tio estas ĉio, kion vi volas diri al mi? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Momente ĉio. + </p> + <p class="s"> + Gustavo <span class="mg">(al Johano)</span>. + </p> + <p> + Nu aŭskultu, paĉjo Falk. Tiu ĉi sinjoro volas, ke mi edziĝu + kun alia ol via Franjo. Ne eble. Diru vi mem. Ĉu ne? Neeble! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ĉu vi ne volas almenaŭ vidi la knabinon, per kiu vi povas fariĝi + riĉa kaj feliĉa? + </p> + <span class="pn">49</span> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Riĉa, eble, sed feliĉa mi iĝos nur kun mia Franjo! Nu, + tute egale! Vidita ne estas edzigita. Sed vidinte ŝin, mi tuj + foriros. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ni atendu! <span class="mg">(Malfermas la pordon de la kabineto.)</span> + Alproksimiĝu do, kara infano. + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XIII. + </h4> + <p class="c mg"> + Samaj. Franjo. + </p> + <p class="s"> + Franjo<br /> <span class="mg">(rapidas en la brakojn de l’ patro)</span>. + </p> + <p> + Mia patro, kara patro! + </p> + <p class="c mg"> + Gustavo <span class="mg">(staras mirante)</span>. + </p> + <p class="s"> + Johano. + </p> + <p> + Franjo, vi tie ĉi? Estas tial, ke mi vin ne trovis dome? + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Bona Dio! Jen ankaŭ la kuzo Gustavo! + </p> + <p class="s"> + Gustavo <span class="mg">(ekkrias laŭte)</span>. + </p> + <p> + Sinjoro Holandano, tiun ĉi mi volas havi! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ja, nun estas tro malfrue. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Ho, ne ŝercu! Kial do nun subite tro malfrue? – Sciu do: tiun + ĉi mi akceptas eĉ sen heredo. + </p> + <span class="pn">50</span> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Geinfanoj, mi klarigos ĉion. Petro Falk tute ne mortis. + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Des pli bone! Kie li estas? Senprokraste mi volas paroli kun li. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + La maljuna strangulo, kiel bonvole diris la estonta sinjoro + superarbaristo, estas mi mem. Kiel knabo mi iris Amerikon. Riĉa je + trezoroj, sed malriĉa je ĝojo mi revenis. Maljuneco ekfrapas, + la morto ekstaras malantaŭ mi, mi ne havas infanojn, kaj tial mi + demandas vin ambaŭ: Franjo kaj Gustavo, ĉu vi volas esti miaj + infanoj? + </p> + <p class="s"> + Ambaŭ. + </p> + <p> + Tutkore. + </p> + <p class="s"> + Johano. + </p> + <p> + Tia riĉa beno de Dio en mia maljuneco! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Vi eksiĝos el via ofico, vi loĝos en mia domo kune kun viaj + geinfanoj, kaj mi prizorgos pri la cetero. + </p> + <p class="s"> + Gustavo<br /> <span class="mg">(kiu dume parolis kun Franjo)</span>. + </p> + <p> + Nun mi povas kisi vin tute malkaŝe. + </p> + <p class="s"> + Franjo. + </p> + <p> + Ĉu mi nun efektive estas via fianĉino? + </p> + <p class="s"> + Gustavo. + </p> + <p> + Kompreneble, kaj en kelkaj tagoj mia edzino. <span class="mg">(Al + Petro.)</span> Ĉu ne? + </p> + <span class="pn">51</span> + <p class="s"> + Petro. <span class="mg">(Ridetante.)</span> + </p> + <p id="err06"> + Nur paciencon, paciencon! <span class="mg">(Oni aŭdas bruon kaj + violonon el la flanka ĉambro.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XIV. + </h4> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Kio okazas? + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Ho, sinjoro, la madejro supreniris en la kapojn de la gesinjoroj. Unue + ili disputis, nun ĉio estas ree ĝojo kaj ĝuego. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Ili disputis? Do pro kio? + </p> + <p class="s"> + Mustardo. + </p> + <p> + Nu, mi ne scias. Unu el ili postulis notojn kaj specialaĵojn, la + sinjorino kun la vipo tion ne volis permesi, ŝi eĉ uzis la + vipon. Tion malbone akceptis la sinjoro kiu ĉiam trinkadis, kaj + estus fariĝinta batalo, se la maljuna sinjorino ne intermiksus sin + deklamante frazojn el ia tragedio. Tiam la aliaj ekridis kaj ridante ne + povis disputi. Nun denove ĉiuj estas gajaj kaj la maljuna + dancmajstro ludas je danco kiun la dekvarulo aranĝas. Jen ili + venas. + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XV. + </h4> + <p class="c mg" id="err07"> + La samaj. Charles Faucon (venas el la flanka ĉambro ludante + violonon, la aliaj sekvas kantante kaj marŝante laŭ muziko je + poloneza paŝo). Adelgundo kondukita de Hipolito, S<sup>ino</sup> + Ĝojo kun Gotfrido Falk. Akcipitro (notfarante sekvas). Ili rondiras + ĉirkaŭ la scenejo kaj stariĝas en duonrondo. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Gesinjoroj, laŭ la volo de mia mortinta kuzo neniu el vi povas esti + la universala heredonto. + </p> + <span class="pn">52</span> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + Ah mon dieu! Je suis perdu! + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Abomene! Mia malŝanco! + </p> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Se li vivus ankoraŭ, mi lin – – – <span class="mg">(minacas + per la vipo)</span>. + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Ekstrema dispeciĝo! + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Kontraŭ malfeliĉo eĉ dioj vane batalas! + </p> + <p class="s"> + Gotfrido <span class="mg">(ebrieta)</span>. + </p> + <p> + Kaj vi eĉ ne estas diino. + </p> + <p class="s"> + Akcipitro. + </p> + <p> + Jen bonega fino de artikolo por kelkaj eminentaj gazetoj. + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Sed por iel kompensi viajn vojaĝelspezojn kaj parte ankaŭ + viajn maltrafajn esperojn mi havas la komision, pagi al ĉiu el vi + mil spesmilojn. + </p> + <p class="s"> + Ĝojo. + </p> + <p> + Tia estis la momento, kiam la markizo Poza ekkriis: “Ho, reĝino, + tamen la vivo estas bela!” + </p> + <p class="s"> + Gotfrido. + </p> + <p> + Tio min subtenos almenaŭ dum unu jaro super – – – + vino. + </p> + <span class="pn">53</span> + <p class="s"> + Adelgundo. + </p> + <p> + Mi iros Svisujon, por tie vivadi kiel privatulino. + </p> + <p class="s"> + Akcipitro. + </p> + <p> + La fino de l’ artikolo nur iĝos pli bona, pli ekscitanta per + tio. + </p> + <p class="s"> + Charles. + </p> + <p> + Ho, kia ĝojo por mia edzino kaj mia bubo! Ni nun povas komenci + malgrandan negocon, mi ne bezonos plu dancadi – – – + </p> + <p class="s"> + Hipolito. + </p> + <p> + Ekĝoju, Dresdena ĉefaplaŭdisto, vi perdas konkuranton, + ĉar nun oni jam ne aplaŭdos laŭ komando. + </p> + <p class="s"> + Akcipitro. + </p> + <p> + Haltu, gesinjoroj, nur parlamente! Mi proponas toaston: vivu la kuzo! + </p> + <p class="s"> + Ĉiuj. + </p> + <p> + Vivu, li vivu! + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + Mi dankas por via bondeziro, kaj mi ĝojas povi diri al vi, ke via + deziro jam plenumiĝis. + </p> + <p class="s"> + Ĉiuj<br /> <span class="mg">(mirege kaj scivole)</span>. + </p> + <p> + Kiel do? Kio estas? + </p> + <p class="s"> + Petro. + </p> + <p> + La klarigo venos poste, nun ni volas kunsidi kaj gaje matenmanĝi. + </p> + <p class="c mg"> + (<span style="letter-spacing:0.3em">Kurteno</span>.) + </p> + <hr class="mallonge" /> + <span class="pn">54</span> + </div> + <div id="k2"> + <span class="pn">55</span> + <h2> + Tie ĉi oni<br /> parolas Esperante + </h2> + <h3> + Unuakta komedio de T. Williams (1859) + </h3> + <div class="c"> + tradukita kaj aranĝita de M. Hankel. + </div> + <img src="images/image1.png" width="50" height="63" + alt="[Dekoracia ilustraĵo]" /> + </div> + <div class="personaro" style="max-width: 22em"> + <span class="pn">56</span> + <h4> + PERSONOJ: + </h4> + <ul class="personaro"> + <li> + Majoro Raten + </li> + <li> + Sinjorino Julieta Raten, lia edzino + </li> + <li> + Sinjoro Bergwald + </li> + <li> + Sinjorino Bergwald, lia edzino + </li> + <li> + Elza, ilia filino + </li> + <li> + Viktor Dubois + </li> + <li> + Berta, servistino + </li> + <li> + Policano + </li> + <li> + Komisiisto + </li> + </ul> + <div class="mg"> + Loko: Dresden. Tempo: Hodiaŭ. + </div> + </div> + <div class="sceno"> + <span class="pn">57</span> + <div class="c"> + <img src="images/image2.png" width="389" height="165" + alt="[Illustration: Scenejo]" /> + </div> + <h4> + SCENO I. + </h4> + <p class="c mg"> + Bele meblita ĉambro. Elza aranĝas florojn, Berta viŝas + tablojn kaj objektojn. + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Nun mi aranĝas la florojn kaj tiam ĉio estos preta! La luontoj + povas veni! Ke ili nur venu! Certe ili vidos la grandan afiŝon: Tie + ĉi oni parolas Esperante. <span class="mg">(Ŝi montras la afiŝon + kaj remetas ĝin en la fenestron.)</span> + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Sed estis granda laboro! De la kvina matene hodiaŭ mi penas kaj + laboras. + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Mi ja helpis al vi, kaj nun la ĉambroj estas en bona ordo kaj tre + komfortaj. + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Certe, la gastoj estos kontentaj! Ni donos al ili la tutan etaĝon, + kaj ni loĝos en la kvara, sub la tegmento. Sub la tegmento en tiu + ĉi varmega semajno de Aŭgusto! + </p> + <span class="pn">58</span> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Tio estis ja la deziro de miaj gepatroj ludoni la loĝejon dum la + kongreso. Tial ni ĉiuj lernis ja Esperanton tiel fervore. Ankaŭ + vi, Berta, efektive bone parolas. + </p> + <p class="s"> + Berta<br /> <span class="mg">(rigardas la florojn)</span>. + </p> + <p> + Fraŭlino, aldonu tiun ĉi belan filikon al la rozoj! + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Filikon? Vi scias la nomon? Mi ĵus volis serĉi ĝin en la + vortaro. + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Ho, fraŭlino, mia kuzo la policano, donis al mi bukedon de rozoj + kaj filiko. + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Ĉu via kuzo, la policano ankaŭ donis al vi mirtojn kaj + violetojn? + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Certe, certe, fraŭlino! + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Vi estas feliĉa knabino! Ho ve, mi neniam revidos la ĉarman + sinjoron, kiu al mi donacis violetojn en Parizo! + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO II. + </h4> + <p class="c mg"> + (Sinjorino Bergwald eniras el pordo 2.) + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Fine la dormoĉambroj estas pretaj. Nur la “Manolon” oni + ne ankoraŭ sendis. <span class="mg">(La sonorilo <span class="pn">59</span> + de pordo 3 eksonas.)</span> Eble jen, vidu Berta. <span class="mg">(Eniras + komisiisto.)</span> + </p> + <p class="s"> + Komisiisto. + </p> + <p> + Mi alportas la objektojn aĉetitajn de Sinjoro Bergwald: manol, + skribmaŝinon, . . . . . . + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Bona Dio! Kion do mia edzo pensas? Li deziras ludoni ĉambrojn pro + profito, kaj li elspezis jam multe da mono. La tuta familio vizitis + Esperantajn kursojn dum tri monatoj. . . . + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO III. + </h4> + <p class="c mg"> + (Eniras Sinjoro Bergwald el pordo 3, alportante ĵurnalojn.) + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Estas la ĉefafero, la ĵurnaloj! Niaj gastoj deziros revidi + siajn gazetojn. <span class="mg">(Ĉiuj elprenas unu aŭ du el + ili kaj elvokas.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Jen la Revuo. + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Jen Lingvo Internacia kaj Tra la Mondo. + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Ho jen, tute nova gazeto! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Estas “La Bela Mondo”. Ĉarma titolo, ĉu ne? + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Kaj ĝia enhavo! Estas belega! Mia kuzo, la policano, konas + presiston, li ricevis unu el la provaj ekzempleroj. + </p> + <span class="pn">60</span> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Ĉu vi aĉetis tiujn ĉi ĵurnalojn? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Jes, mia kara. Donace mi ilin ne ricevis. + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Ĝis nun estis nur elspezoj. Nun ni pripensu la enspezojn. Kiom do + ni ricevos por niaj ĉambroj? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Mi pensas eble dudek Markojn po semajno. + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Permesu, sinjoro. Diru 10 spesmiloj, tio ne ŝajnas tiel multe. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kion vi scias pri spesmiloj? + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Mia kuzo, la policano, klarigis al mi la aferon. Li diris, ke dum la + kongreso vi donos al mi la salajron en spesmiloj – 20 spesmiloj + monate. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kie do estas la tarifo, alportu ĝin Elza. + </p> + <p class="c mg"> + (Elza alportas grandan kartonon.) + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Jen, paĉjo. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald<br /> <span class="mg">(post serĉado en la tarifo)</span>. + </p> + <p> + Mia bona infano tio ne estas ebla. Mi ja ne ankoraŭ havas la + profiton. Ni ja ĉiuj havos <span class="pn">61</span> iom da ĝeno, + sed post la kongreso ni ĉiuj loĝos en Weisser Hirsch, tiam + aliaj laboros kaj ni havos la plezuron! + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Tio estas nenio! Mi denove dezirus iri Parizon! + </p> + <p class="s"> + Berta<br /> <span class="mg">(faras signon de monricevo)</span>. + </p> + <p> + Kaj mi sinjoro? <span class="mg">(Eksonas la sonorilo 3.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ho, eble luontoj! Rapide, rapidege ĉion en ordon. Elza forprenu + vian florkorbon, kuru, kuru! + </p> + <p class="c mg"> + (Elza kun la korbo eliras je pordo 1.) + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO IV. + </h4> + <p class="c mg"> + (Berta enkondukas sinjorinon Raten kaj sinjoron Viktor Dubois per pordo + 3.) + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Venis gesinjoroj kiuj deziras loĝejon. <span class="mg">(Eliras el + pordo 3.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kie do estas la vortaro? <span class="mg">(Ekprenas ĝin.)</span> + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Kiajn ĉambrojn vi ludonos? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald <span class="mg">(en embaraso)</span>. + </p> + <p> + Kion vi deziras? Momenton! Momenton! <span class="mg">(Li malfermas la + vortaron.)</span> + </p> + <p class="s"> + Viktor <span class="mg">(pli laŭte)</span>. + </p> + <p> + Kiajn ĉambrojn vi estas ludononta? + </p> + <span class="pn">62</span> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Onta – inta – anta – mi ĉion forgesis! + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Julieta Raten. + </p> + <p> + Eble mi povas helpi. Ĉu vi ludonos tiun ĉi belan ĉambron? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Certe, certe mi ludonos, nun mi komprenas, la du ĉambrojn dekstre, + kune kun tiu ĉi komuna salono, 20 Mark semajne. + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Dek spesmiloj. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Jes, 10 spesmiloj, jen la tabelo. Estas tre simpla afero, ĉiam la + duono. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Tio estos bona profito por ni, ĉiam la duono, bonege, mi kalkulos. + <span class="mg">(Rigardas sur la tarifon.)</span> + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Mi prenas la du ĉambrojn, bonvolu alportigi mian kofron kaj sendi + al mi la servistinon. <span class="mg">(Sidiĝas en seĝon alŝovitan + de Viktor, babilas kun li.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald <span class="mg">(al sia edzo)</span>. + </p> + <p> + Estas iom malfacila afero por mi, esti luigantino, ĉar mi estas el + la familio von Blücher. <span class="mg">(Al sinjorino Raten, tre + majeste.)</span> Mi sendos mian servistinon. <span class="mg">(Eliras je + pordo 3.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kaj mi skribos la kontrakton. <span class="mg">(Eliras pordo 3.)</span> + </p> + <span class="pn">63</span> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO V. + </h4> + <p class="c mg"> + Julieta. Viktor. + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Kaj nun, sinjoro, mi denove esprimas al vi mian sinceran dankon pro la + peno, kiun al vi kaŭzis mia embaraso. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + La plezuro servi tian ĉarman sinjorinon estas sufiĉe da + rekompenco. + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Kia malfeliĉo ke sur la lasta stacio mia edzo kaj mi perdis unu la + alian. Mi en la kupeo, li ekstere kun la limonado – kaj jen la + vagonaro forveturis! + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + La malfeliĉa edzo! Li kuris, kuris, kuregis, sed la vagonaro + forrapidegis. Li nun estos senkonsola! + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Tiu kara bonulo! Li havas la plej bonan koron de l’ mondo, sed nun + certe li estas kolera pro zorgo rilate al mi. Kion fari en tiu ĉi + fremda urbo sen vi? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Mi havas bonan ideon. Mi legis, ke la policanoj de Dresdeno lernis + Esperanton, ili vin helpos. Jen unu el ili! <span class="mg">(De l’ + fenestro.)</span> Ho, sinjoro policano, mi petas. <span class="mg">(Al + Julieta.)</span> Ankaŭ en Parizo la policanoj nun lernas + Esperanton, bona, bonega afero! + </p> + <span class="pn">64</span> + <p class="s"> + Policano.<br /> <span class="mg">(Oni vidas momenton Berta malfermantan + la pordon.)</span> + </p> + <p> + Ĉu vi bezonas mian helpon? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Jes, sinjoro. Tiu ĉi sinjorino perdis sian edzon dum la vojaĝo, + li eble alvenos per alia vagonaro, bonvolu konduki lin tien ĉi! + </p> + <p class="s"> + Policano. + </p> + <p> + Sinjorino priskribu al mi la sinjoron. + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Li estas granda, havas longan barbon, grizan ĉapelon kun granda + verda stelo. + </p> + <p class="s"> + Policano. + </p> + <p> + Ĉapelon kun stelo? Bonege, mi lin trovos. <span class="mg">(Kliniĝante + eliras.)</span> + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Nun mi iom ŝanĝos mian vestaĵon, mia edzo ja certe baldaŭ + venos. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Kaj nun mi komencos serĉi mian anĝelon. Ho, sinjorino, en tiu + ĉi urbo loĝas la plej ĉarma fraŭlino de la mondo, + sed mi ne scias kie, mi serĉos ŝin. Mi renkontis ŝin sur + balo en Parizo, mi nur konas ŝian antaŭnomon “Elza”! + Mi faris tiun longan vojaĝon por trovi ŝin. + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Vi estas enamiĝinta? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Perfekte! Mi ne laciĝos en la serĉado! + </p> + <span class="pn">65</span> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Mi deziras bonan sukceson. Adiaŭ. <span class="mg">(Foriras + ridetante.)</span> + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Agrabla sinjorineto, sed tute ne komparebla al mia “Elza”! + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO VI. + </h4> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald <span class="mg">(pordo 3)</span>. + </p> + <p> + Pardonu sinjoro, mi forgesis ion. Bonvolu pagi la duonon de la luprezo + antaŭe. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Kial vi tion diras al mi? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kial ne? Ĉu via edzino havas la monujon? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + La sinjorino ne estas mia edzino. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kio do ŝi estas? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Estas mia, mia konatino. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald<br /> <span class="mg">(rigardas en la vortaron)</span>. + </p> + <p> + Konatino? Kio tio estas? Mi esperas, ke ĉio estas en bona ordo. + </p> + <p class="s"> + Elza <span class="mg">(eniras tra pordo 1)</span>. + </p> + <p> + Viktor kaj Elza rekonas unu la alian. + </p> + <span class="pn">66</span> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Ĉielo! + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Sinjoro Viktor. <span class="mg">(Mallaŭte.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kion vi deziras? + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Paĉjo, mi nur forgesis mian tranĉilon. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Mia anĝelo, mia Elza! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ne perdu tempon, la aliaj ĉambroj ne estas preta. + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Jes paĉjo, sed mi tuj revenos. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Mia kara sinjoro, ĉu vi havas alian ĉambron haveblan? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Certe, la malgrandan ĉambron maldekstre. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Mi ĝin luprenos, tuj luprenos. Jen dek spesmiloj, kara estonta + bopatro! <span class="mg">(Donas monon al Sinjoro Bergwald kaj rapide + eniras la pordon 4.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO VII. + </h4> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald<br /> <span class="mg">(rigardas en la vortaron)</span>. + </p> + <p> + Bopatro? Eble insulto? Ne estas en la <span class="pn">67</span> + vortaro. Sed jen la mono! Bona ideo skribi sur afiŝon: Tie ĉi + oni parolas Esperante. + </p> + <p class="c mg"> + (Eniras Sinjorino Bergwald kun Berta, kiu brosas boton.) + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO VIII. + </h4> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Imagu nur, tiu ĉi Berta postulas duoblan salajron. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ne eble. + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Tamen eble. Mi havas duoblon da laboro. <span class="mg">(Sonorilo + eksonas el la ĉambro de Julieta, pordo 2.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kuru, kuru rapide, nia loĝantino sonorigas. + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Nova sinjorino servota, tion mi ne povas. <span class="mg">(Iras en la + ĉambron de Julieta.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Mi ludonis la malgrandan ĉambron al la juna sinjoro por 10 + spesmiloj. Bonege, ĉu ne? + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Mi havos novan silkveston? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ni vidos, vidos, eble! + </p> + <p class="s"> + Berta<br /> <span class="mg">(revenas kun la ŝuoj de Julieta)</span>. + </p> + <p> + Nun mi devas purigi alian paron da ŝuoj! Ĉu vi donos al mi + duoblan salajron? + </p> + <span class="pn">68</span> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kial vi povas esti tiel malmodesta? + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Mi ne estas malmodesta. Mia kuzo, la policano diras, duobla laboro + meritas duoblan salajron. Ĉu vi volas ĝin doni aŭ ne? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro kaj Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Certe ne! + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Tiam, gesinjoroj, brosu mem la botojn de viaj luantoj, mi ĝin ne + faros. Jen la antaŭtuko kaj la broso, mi prenas mian liberecon! + Adiaŭ! <span class="mg">(Forkuras.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO IX. + </h4> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Kion fari nun? Idino de la familio von Blücher ne povas brosi + ŝuojn! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Sed ni ĝin devas fari, ni ludonis la ĉambrojn kun servado. + <span class="mg">(La sonorilo de Julieta aŭdiĝas.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald<br /> <span class="mg">(demandas ĉe la pordo)</span>. + </p> + <p> + Kion vi deziras? Kompreneble la sinjorino deziras la ŝuojn, helpon + je la vestigado poste teon kaj tiel plu! Estas neaŭdite! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Se vi ne volas helpi la sinjorinon, mi ĝin faros. + </p> + <span class="pn">69</span> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Ne, ne, vi certe ne devas, mi ĝin faros. Ho, miaj praavoj! Se vi + scius, ke idino de la familio von Blücher devas purigi ŝuojn! + <span class="mg">(Eniras la ĉambron de Julieta.)</span> + </p> + <p class="c mg"> + (Sonorigado de la alia flanko.) + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald<br /> <span class="mg">(frapas al la pordo de Viktor)</span>. + </p> + <p> + Li ankaŭ postulas la botojn. Tie ne estas helpo, mi devas, devas + fari ĝin. <span class="mg">(Prenas la antaŭtukon.)</span> Mi + ne estas el la familio von Blücher, sed tio estas tute kontraŭa + al mia inklino. Tamen – – <span class="mg">(la sonorilo de + la pordo 3 eksonas)</span>. Diablo, jen la sonorilo de la loĝejo. + Mi devas malfermi. + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO X. + </h4> + <p class="c mg"> + (En tiu ĉi momento Viktor kaj Elza malfermas la du pordojn 1 kaj + 4.) + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Se mi nur scius, ĉu sinjoro Viktor venis pro mi! + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Servisto! Servanto! – Ho ĉielo, la objekto de mia amo, ne + estis fantomo! + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Vi sinjoro, vi loĝas en nia domo? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Feliĉa hazardo kondukis min tien ĉi! + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Mi kredis, ke vi forgesis min! + </p> + <span class="pn">70</span> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Vin forgesi, neniam, neniam, ho fraŭlino Elza. + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Kial do vi venis Dresdenon? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Por trovi vin, mia adorata! + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XI. + </h4> + <p class="c mg"> + (Revenas Bergwald, la du pordoj brue estas fermataj.) + </p> + <p class="s"> + Bergwald. + </p> + <p> + Diablo! Kia terura trablovo! <span class="mg">(Eniras sinjoro Raten. + Kolonia uniformo, tre malĝentile.)</span> + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Kial vi forkuris sinjoro? Vi lasis min sur la ŝtuparo? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. <span class="mg">(Brosante boton.)</span> + </p> + <p> + Pardonu, mi aŭdis ion tie ĉi. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Ĉu vi estas la ŝupurigisto de tiu ĉi gastejo? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ŝupurigisto? + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Servisto, lakeo, se vi tion preferas. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Tute ne sinjoro, mi nur faras tion pro komplezemo je miaj loĝantoj. + <span class="mg">(Frapas al la pordo de Viktor.)</span> Sinjoro, jen + viaj botoj. <span class="mg">(Viktor iom <span class="pn">71</span> + malfermas kaj prenas ilin.)</span> Ne sinjoro, mi estas la posedanto de + tiu ĉi domo. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Vi do ludonas loĝejojn? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Certe, sed mi nun ĉiujn fordonis. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Diablo! Kial vi ne forprenis la anoncon: loĝejojn! tie ĉi oni + parolas Esperante? Ĉu vi opinias, ke mi nur eniris por vidi vian + malinteresan vizaĝon? Cetere, kiuj estas viaj luantoj? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Sinjorino kaj sinjoro. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Kiel? Kia sinjorino kaj sinjoro? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Pardonu, mi estas Dresdena domposedanto, mi ne bezonas respondi viajn + demandojn. Krom tio vi ŝajnas tre ekscitita! + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Ekscitita, ata, ota! Ĉielo, malbenite, ate, ote! Mi do devas esti + ekscitita. Mi alvenis per aŭtomobilo, ĉar lokomotivo ne estis + havebla! Miaj okuloj estas plenaj de polvo. Donu al mi akvon! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Akvon? + </p> + <span class="pn">72</span> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Certe! Por ellavi la polvon el miaj okuloj. <span class="mg">(Vidas la + florojn.)</span> Jen, tio sufiĉos. <span class="mg">(Elĵetas + la florojn, lavas al si la okulojn.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Sinjoro! Vi difektas mian tapiŝon. + </p> + <p class="s"> + Raten<br /> <span class="mg">(sekigante la manojn per la kurteno)</span>. + </p> + <p> + Tio ne difektos ĝin. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Miaj kurtenoj! Ho ve! Mi alportas mantukon. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Ne necese! <span class="mg">(Alŝovas seĝon.)</span> Sidiĝu! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Dankon! Mi ne estas laca! + </p> + <p class="s"> + Raten <span class="mg">(ordonema)</span>. + </p> + <p> + Sidiĝu! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald <span class="mg">(mallaŭte)</span>. + </p> + <p> + Ĉu mi alvoku policanon? + </p> + <p class="s"> + Raten<br /> <span class="mg">(ankaŭ sidiĝas, multe pli afable)</span>. + </p> + <p> + Ĉu vi estas fraŭlo aŭ edzo? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Edzo. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Mi estas kontenta. Vi havos kompaton kun malfeliĉa edzo kiel mi. + </p> + <span class="pn">73</span> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Dio mia! + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Mi vivis dudek jarojn en la kolonioj, fine la hotentotoj min tedis, mi + revenis Eŭropon kaj edziĝis kun juna bela hispanino . . . . + kaj nun . . . + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kion li diros al mi? + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Ni estis tiel feliĉaj! Per Esperanto ni trovis unu la alian, + Esperanto estis la lingvo de nia amo. Mi deziris ĝojigi mian + edzinon per la vizito de la kvara kongreso. Kaj nun, kiam en la lasta + stacio mi alportis al ŝi bulkojn, ŝi ankaŭ petis + limonadon. Mi iras alporti ĝin ne rimarkante, ke la dek minutoj + pasis – jen la vagonaro forveturas kun mia edzino kaj juna bela + danĝera Franco. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Danĝera Franco? + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Jes, li estis kun ni en la sama kupeo! Ili ne parolis unu vorton kune, + dum la vojaĝo, sed nun mi vidas la ruzon, ili volis forkuri – + la limonado nur estis preteksto. Sed mi ilin trovos! Mi ilin mortigos! + Mi ilin polverigos, mi ilin disrompos kiel – <span class="mg">(li + ekkaptas la florvazon)</span>. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Sinjoro! Estas Saksa porcelano! + </p> + <span class="pn">74</span> + <p class="s"> + Raten <span class="mg">(residiĝas)</span>. + </p> + <p> + Sinjoro, al mi diris policano, ke tiaj personoj eniris tiun ĉi + domon, montru ilin al mi, montru al mi viajn loĝantinojn. <span + class="mg">(Ekstaras kaj puŝas la seĝon kontraŭ la + planko.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Trankviliĝu, sinjoro! Vi detruas la domon! + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Montru viajn loĝantinojn! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald <span class="mg">(al si mem)</span>. + </p> + <p> + Dio mia! Se la juna sinjorino estas la forkurinta edzino! Ni ĉiuj + estus perditaj! + </p> + <p class="s"> + Raten<br /> <span class="mg">(ekstarante kaj renversante sian seĝon)</span>. + </p> + <p> + Vi rifuzas montri al mi vian loĝantinon? + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XI. + </h4> + <p class="c mg"> + (Sinjorino Bergwald eniras, pordo 3.) + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Jen mia edzino, dank’ al Dio, luma ideo! Sinjoro, mia loĝantino. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Kiel, tiu maljunulino? + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Maljunulino? Mi? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Diru jes, aŭ ni ĉiuj estas perditaj! + </p> + <span class="pn">75</span> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Ĉu vi estas la loĝantino de tiuj ĉi ĉambroj? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Jes, diru jes! + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Je-e-e-e-es. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Ekvidinte vin, sinjorino, miaj suspektoj koncerne tiu ĉi domo tute + malaperis. Mi serĉos alie, kaj poste mi revenos en la + Centralhotelon. Trovonte ilin mi – mi – <span class="mg">(kun + bruo eliras)</span>. + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XII. + </h4> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Ho, kiu estis tiu ĉi persono? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kiu li estas? Certe iu sovaĝulo, reĝo de la kanibaloj aŭ + iu ĉefrabisto. Sed ni ne devas perdi tempon <span class="mg">(frapas + al la pordo 2)</span>. Ho, sinjorino, havu la bonecon, mi devas tuj + paroli kun vi! + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XIII. + </h4> + <p class="c mg"> + (Eniras Julieta.) + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Kun mi sinjoro? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Certe sinjorino. Vi estas kulpa de granda embaraso, en kiun vi ĵetis + honorindan viron kiel min per via terura edzo. + </p> + <span class="pn">76</span> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Mia edzo! + </p> + <p class="c mg"> + (Elza aperas en la pordo 1 kaj aŭskultas.) + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Certe, sinjorino. Via edzo, de kiu vi forkuris sub preteksto de bulko + kaj limonado. + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Mia edzo estis tie ĉi? Ho, kial vi tion ne al mi diris? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ĉar li volis mortigi vin kaj la junan francon, la partoprenanton de + via forkurado. + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Kion mi aŭdas! La partoprenanto de ŝia forkuro! Terure! <span + class="mg">(Rapide malaperas.)</span> + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Forkuro, sinjoro! Kiel vi tion riskas diri! Ĉielo, en kia terura + situacio mi min trovas! Mia edzo estas tiel ĵaluza, li faros ion + malbonan en sia erara opinio! Mi ĉion al li klarigos, kie li estas? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Li parolis pri la Centralhotelo, la plej proksima angulo. + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Mi tien iros. Mi nur prenos mian ĉapelon. <span class="mg">(Eniras + ŝian ĉambron pordo 2.)</span> + </p> + <span class="pn">77</span> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XIV. + </h4> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Ho, kial ni do elmetis la anoncon: Tie ĉi oni parolas Esperante. El + tio la tuta malfeliĉo rezultis! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Trankviliĝu mia kara, bonvolu nur pretigi kafon kaj teon por niaj + gastoj. + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Fantomoj de miaj praavoj! Ne vidu la malhonoron de via malfeliĉa + idino! <span class="mg">(Eliras.)</span> + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XV. + </h4> + <p class="s"> + Julieta<br /> <span class="mg">(revenas el sia ĉambro kun ĉapelo)</span>. + </p> + <p> + La hotelo je la angulo, vi diris sinjoro? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Jes sinjorino, mi ĝin al vi montros. <span class="mg">(Mallaŭte.)</span> + Estus mortigo se li ŝin trovus tie ĉi! <span class="mg">(Laŭte.)</span> + Mi montros, mi montros! – + </p> + <p class="c mg"> + (Bergwald kaj Julieta eliras el pordo 3.) + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XVI. + </h4> + <p class="c mg"> + (Elza el pordo 1, iom poste Viktor el pordo 4.) + </p> + <p class="s"> + Elza<br /> <span class="mg">(falinte en apogseĝon)</span>. + </p> + <p> + Ĉu tio estas ebla! Sinjoro Viktor forkuris kun edziniĝita + virino! <span class="mg">(Eltiras naztukon.)</span> Terure! + </p> + <span class="pn">78</span> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Fine ili ĉiuj foriris! Ho la objekto de mia adorado! Mia kara fraŭlino + – + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Forlasu min! Foriru de mi, via agado estas malhonesta, perfida. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Ĉielo! Kion do mi faris? + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Mi ĉion aŭdis, sinjoro. Ĉu vi povas nei, ke vi alvenis + tien ĉi kun sinjorino, kun edziniĝita sinjorino – kun + kiu vi forkuris? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Ĉarma fraŭlino, mia vorto de honoro: mi ŝin vidis la + unuan fojon hodiaŭ matene en la vagonaro. <span class="mg">(Metas + la manon al sia koro.)</span> Je la honoro de Franco, fraŭlino, mi + amas nur unu sinjorinon en la vasta mondo kaj tiu estas via ĉarma + persono. Mi tion ĵuras je tiu ĉi maneto! + </p> + <p class="c mg"> + (Genufleksas antaŭ Elza. Eniras sinjoro Bergwald kun kafopledo.) + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XVII. + </h4> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Hallo! Kio tio estas? + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Ĉielo, mia patro! + </p> + <span class="pn">79</span> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + La estonta bopatro! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald<br /> <span class="mg">(starigas la pledon sur tablon)</span>. + </p> + <p> + Klarigu al mi la aferon, sinjoro, kial mi vin trovas en la sintenado de + ŝuisto je la piedoj de mia filino? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Sinjoro, la senmorta Ŝekspir diras: “Mallongeco estas la + animo de l’ sprito”. Mi havas la honoron peti la manon de + via infano por edziĝo. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ĉu vi estas freneza? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Jes, certe. Mi amas ŝin kaj ŝi amas min. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kiel, post kvin minutoj? Tion mi ĉesigos! Mi postulas ke vi tuj + forlasu mian domon. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Tute ne, sinjoro, mi pagis por unu semajno kaj mi restos. Unue mi havos + mian kafon. <span class="mg">(Sidiĝas apud la tablo.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Mi – mi sufokiĝos pro kolero! Kaj ĉion kaŭzis la + infera anonco: Tie ĉi oni parolas Esperante! + </p> + <span class="pn">80</span> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XVIII. + </h4> + <p class="s"> + Raten <span class="mg">(pordo 3, kolerege)</span>. + </p> + <p> + Mi do estis prava! Policano diris al mi ke mia edzino loĝas en tiu + ĉi domo. Mi estas bonkora, trankvila viro, ĝis nun mi estis + dolĉa kiel ŝafido, sed nun mia kolero eksplodos – donu + al mi mian edzinon! <span class="mg">(Kaptas Bergwald je la brusto.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Lasu min, vi krispas mian ĉemizeton! + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Vi ne volas? Mi mem ŝin trovos. <span class="mg">(Eniras la ĉambron + de Julieta, pordo 2.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Tio estas tro multe. Mi alvokos policanon! Kial do ili ĉiuj lernis + Esperanton, se ili nun ne al ni helpos! + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Bonege, kunvoku la tutan policanaron. + </p> + <p class="s"> + Raten. <span class="mg">(Revenas.)</span> + </p> + <p> + Strange, mi rigardis en la ŝrankon, sub la liton, sed nenie ia + sinjorino Raten. Tamen mi vidis ŝiajn vestojn kaj ĉapelojn. + <span class="mg">(Laŭtege.)</span> Sinjoro, kie estas mia edzino? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ŝi – ŝi – ŝi eliris. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Eliris? Ŝi do estis tie ĉi? + </p> + <span class="pn">81</span> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Nu jes, ŝi estis. Ŝi ĵus iris al la Centralhotelo por + trovi vin. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Mensogulo! Vi denove trompas min. Jen alia ĉambro, mi supozas, ke + ŝi sin kaŝas tie. <span class="mg">(Volas eniri la ĉambron + de Viktor.)</span> + </p> + <p class="s"> + Viktor.<br /> <span class="mg">(Leviĝas kaj ekstariĝas inter + Raten kaj pordo 4.)</span> + </p> + <p> + Diablo! Neniu eniru en mian propran ĉambron. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Fulmo kaj tondro! La malbenita juna fripono. <span class="mg">(Kriegante.)</span> + Kie estas mia edzino? + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Mi ne scias. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Vi mensogas, vi pagis la kondukiston de la fervojo por ke li forveturu + sen mi. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Kia neebla ideo! + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Fripono! Donu al mi mian edzinon. + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Gardu vin, sinjoro. <span class="mg">(Alprenas atakan sintenadon.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Bona Dio! Se vi volas rompi al vi la kapojn, ne faru ĝin super mia + nova tapiŝo. + </p> + <span class="pn">82</span> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Sinjoro, vi donos al mi tujan kontentigon. Mi neniam vojaĝas sen + pistoloj. <span class="mg">(Elprenas paron el sia poŝo, donante unu + el ili al Viktor.)</span> + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Sinjoro, vi estas efektiva bifsteko. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Sinjoro, post du minutoj vi estos mortigita hundo! + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XIX. + </h4> + <p class="c mg"> + Sinjorino Bergwald poste Julieta. Pordo 3. + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Sinjoroj, kion vi faras, kio tio estas? + </p> + <p class="s"> + Raten.<br /> <span class="mg">(Rigardas el la fenestro.)</span> + </p> + <p> + Jen mia edzino kun policano! Ili venas tien ĉi, kia stranga afero! + Mi min kaŝos post la kurtenoj kaj nun aŭskultu: kiu el vi + perfidos mian ĉeeston tiu ricevos kuglon en la cerbon. + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ho, kial mi skribis: Tie ĉi oni parolas Esperante! + </p> + <p class="s"> + Julieta.<br /> <span class="mg">(Parolante malantaŭen.)</span> + </p> + <p> + Mi dankas vin, sinjoro policano! Sed kion vi havas, kial vi havas tiajn + ektimigitajn mienojn? Ĉu io okazis dum mia foriro? Ĉu mia edzo + estis tie ĉi? Ĉu iu el vi lin vidis? + </p> + <span class="pn">83</span> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Ne! + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Ne! + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Ne! + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Des pli bone <span class="mg">(al Viktor)</span> ĉar se li vin + trovus sinjoro, mi ne scias kio okazus. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Fulmo kaj tondro, ŝi timas por tiu bubo. + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Mia kara edzo estas tiel ĵaluza! <span class="mg">(Al sinjorino + Bergwald.)</span> Se li nur estis vidinta la afablan manpremon de via + edzo kiam mi eniris la pordon – + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald <span class="mg">(Tremante.)</span> + </p> + <p> + Tute ne, tute ne, mi ne premis al vi la manon. Mi jam sentas la kuglon + inter miaj ŝultroj! + </p> + <p class="s"> + Julieta.<br /> <span class="mg">(Iom mirigita al Viktor.)</span> + </p> + <p> + Mi estas certe, ke vi rimarkis la kolerajn rigardojn de mia edzo en la + kupeo, kiam vi hazarde rigardis min. <span class="mg">(Viktor forte + balancas la kapon.)</span> Mi efektive kredas, ke li estis ĵaluza + je vi! Je vi, kiu mortas pro amo al juna fraŭlino, kun kiu vi + konatiĝis en Parizo, sur balo. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Balo? Parizo? <span class="mg">(Streĉas la kapon el la kurtenoj.)</span> + </p> + <span class="pn">84</span> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Kaj kiun vi tiel fervore amas, ke vi traveturis tian longan vojon por + retrovi ŝin. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Kion ŝi diras? <span class="mg">(Rapidegas antaŭen, subenŝirante + la kurtenojn.)</span> Ĉu tio estas efektive vera, ke vi amas ian + alian? + </p> + <p class="s"> + Julieta. + </p> + <p> + Mia edzo! + </p> + <p class="s"> + Gesinjoroj Bergwald. + </p> + <p> + La kurtenoj! + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Kion vi volas diri, sinjoro? + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Certe, certe, mi ĝin scias. La juna fraŭlino estas mia filino. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Via filino? Vi neniam diris, ke vi havas filinon! Montru ŝin, + montru al ni vian filinon! <span class="mg">(Elza eniras dum la lastaj + vortoj.)</span> + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Jen venas mia filino. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Ah, ĉarma fraŭlino. Tute malsimila al la gepatroj. Junulino, + ĉu tiu ĉi bela fremdulo enamiĝis je vi? + </p> + <p class="s"> + Elza.<br /> <span class="mg">(Ruzete rigardante Viktoron.)</span> + </p> + <p> + Almenaŭ li tion diras. + </p> + <span class="pn">85</span> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Kaj li estas sincera! <span class="mg">(Al la gepatroj.)</span> Miaj + karegaj gesinjoroj, mi petas, donu al mi la manon de via ĉarma + infano, mia patro estas tre riĉa: Dubois kaj kompanio, strato San + Lazaro en Parizo. + </p> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Dubois kaj kompanio, strato de Lazaro, bone, mi konas la firmon, + ekzistas dua en Afriko. Kia azeno mi estis! <span class="mg">(Subite.)</span> + Prenu ŝin, junulo, ŝi estas la via! Estu benitaj miaj infanoj! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Pardonu, mi estas la patro. Mi priparolos la aferon kun mia edzino, kaj + se ĉio estas en bona ordo, mi ne scias, kial ni ne akceptu lin kiel + bofilon? Nova vorto kiun mi lernis! + </p> + <p class="s"> + Viktor.<br /> <span class="mg">(Kisas la manon de Elza.)</span> + </p> + <p> + Kia feliĉego! + </p> + </div> + <div class="sceno"> + <h4> + SCENO XX. + </h4> + <p class="c mg"> + (Berta kaj policano eniras. Berta embarasate kliniĝas.) + </p> + <p class="s"> + Sinjorino Bergwald. + </p> + <p> + Nu Berta, ĉu vi revenas? Ĉu vi nun pensas alie? + </p> + <p class="s"> + Berta. + </p> + <p> + Jes, sinjorino, mia kuzo la policano diras, ke por Esperanto oni devas + ion oferi, Esperanto estas ideala afero! + </p> + <span class="pn">86</span> + <p class="s"> + Raten. + </p> + <p> + Sinjoro policano, vi estas prava! Per esperanto kaj via helpo mi + retrovis mian edzinon! + </p> + <p class="s"> + Viktor. + </p> + <p> + Per Esperanto mi vin trovis! + </p> + <p class="s"> + Elza. + </p> + <p> + Vivu Esperanto! + </p> + <p class="s"> + Policano. + </p> + <p> + Permesu, ankaŭ mi per Esperanto trovis fianĉinon! + </p> + <p class="s"> + Sinjoro Bergwald. + </p> + <p> + Kaj mi akiris bofilon! Ĉu ne estis bone meti en la fenestron: + </p> + <p class="c"> + Tie ĉi oni parolas Esperante? + </p> + <p class="c mg"> + (<span style="letter-spacing:0.3em">Kurteno</span>.) + </p> + <hr class="mallonge" /> + </div> + <div id="k3"> + <span class="pn">87</span> + <h2> + La Renkonto + </h2> + <h3> + Komedieto originale verkita + </h3> + <div class="c"> + de Marie Hankel. + </div> + <img src="images/image1.png" width="50" height="63" + alt="[Dekoracia ilustraĵo]" /> + </div> + <div class="personaro" style="max-width: 8em"> + <span class="pn">88</span> + <h4> + PERSONOJ: + </h4> + <ul class="personaro"> + <li> + Ruso + </li> + <li> + Anglino + </li> + <li> + Francino + </li> + <li> + Italo + </li> + <li> + Germano + </li> + <li> + Kelnero + </li> + </ul> + </div> + <div class="sceno"> + <span class="pn">89</span> + <h4> + SCENO: + </h4> + <p class="c"> + Restoracio. <span class="mg">(Kelnero kun telertuko, aranĝas + objektojn.)</span> + </p> + <p class="s"> + Vojaĝanto <span class="mg">(eniras)</span>.<br /> <span class="mg">(Ruso, + Polo aŭ alia fremdulo diras en sia nacia lingvo.)</span> + </p> + <p> + Ŝajnas esti la ĝusta loko! <span class="mg">(Diras la nomon de + la tiea restoracio.)</span> Mi skribis al la firmo Cook pri mia vojaĝo + al Norvegujo. Cook al mi respondis, ke mi trovos tie ĉi kunvojaĝontojn + je tiu ĉi horo. Nun mi atendos. <span class="mg">(Al kelnero, + montrante la karton de la trinkaĵoj.)</span> Vinon! <span class="mg">(Eltiras + el sia poŝo rusan aŭ polan gazeton, legas.)</span> + </p> + <p class="s"> + Anglino <span class="mg">(eniras)</span>. + </p> + <p id="err08"> + <span lang="en">O, I think I am right here.</span> <span class="mg">(Nomas + la restoracion.)</span> <span lang="en">O yes, all right. I wrote to + Cook about a voyage to Denmark, Sweden and Norway. The office sent me a + letter – o yes, all right! Here I am to find my fellow travellors. + There a gentleman is sitting, perhaps he is one of the company. I’ll + ask him.</span> <span class="mg">(Rimarkante la kelneron.)</span> <span + lang="en">Some tea, please. Courage now, courage! Sir, o please, I want + to ask you, if you are one of the travellors, who are to meet here + today?</span> + </p> + <p class="s"> + Ruso <span class="mg">(ruse)</span>. + </p> + <p> + Mi tre bedaŭras, mi ne komprenas. + </p> + <span class="pn">90</span> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p lang="en" id="err09"> + Seems to me, the gentleman does not understand english? How is it + possible? That is a great pity, I hoped so to find good company. I am so + sorry. What countryman are you? + </p> + <p class="s"> + Ruso <span class="mg">(ruse)</span>. + </p> + <p> + Mi bedaŭras, mi ne komprenas ian anglan vorton. <span class="mg">(Germane, + iom ŝanceliĝe.)</span> <span lang="de">Verstehen Sie + vielleicht Deutsch?</span> + </p> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p id="err10"> + <span lang="en">What did you say? I did not understand you. O it is + horrid! I so hoped to enjoy my journey, now I lose all hope for any + pleasure!</span> <span class="mg">(La kelnero aportas teon.)</span> + <span lang="en">I thank you! But o, no, no! Please hot, hot, hot!</span> + </p> + <p class="s"> + Kelnero. + </p> + <p> + <span lang="en">Yes!</span> <span class="mg">(Post minuto alportas + varmegan lakton.)</span> + </p> + <p class="s"> + Francino <span class="mg">(eniras)</span>. + </p> + <p id="err11"> + <span lang="fr">C’est juste ici, je pense!</span> <span class="mg">(Nomas + la restoracion.)</span> <span lang="fr">C’est ça, c’est + juste! J’ecrivais à l’office de Cook à cause d’un + voyage à Danemark, la Suede et la Norvège. Je veux voir le + monde un peu, je dezire faire des connaissances agréables. C’est + pour ça, que j’écrivais a Cook. Il m’écrit + que je trouverai ici dans le restaurant</span> <span class="mg">(nomo)</span> + <span lang="fr">à cette heure bonne société, des + compagnons agréables.</span> <span class="mg">(Al la kelnero.)</span> + <span lang="fr">Du chocolat, s’il vous plait. Voilà un + monsieur, voici une jeune dame! Ah madame, ai-je l’honneur de voir + une des dames partoprenantes au voyage à Danemark?</span> + </p> + <span class="pn">91</span> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p id="err12"> + <span lang="en">O I am very sorry, I don’t understand you. I can + not make out what you mean. It is a great misfortune, that we are + speaking different languages.</span> <span class="mg">(Kelnero alportas + ĉokoladon. Ĉiuj sidiĝas apud apartaj tabloj kun malgajaj + mienoj.)</span> + </p> + <p class="s"> + Italo <span class="mg">(eniras)</span>. + </p> + <p> + <span lang="it">Ecco mi arrivato! Devo trovar qui i miei compagni di + viaggio, come dice la lettera di Cook. – Va bene, vi sono qualque + signore e signori.</span> <span class="mg">(Alparolas la tri gesinjorojn + unu post la alia, ĉiu el ili skuas la kapon.)</span> <span lang="it">Scusi, + mi chiamo . . . . ., sono venuti qui per trovar i + compagni di viaggio? – Non capiscono l’italiano? – Nea + anche Lei? – Peccato! –</span> <span class="mg">(Al kelnero, + kiu neas.)</span> <span lang="it">Parli italiano? – Ma che cosa si + deve fare? Dami un bicchiere di limonada!</span> <span class="mg">(Sidiĝas + malesperante.)</span> + </p> + <p class="s"> + Germano <span class="mg">(eniras, esperante)</span>. + </p> + <p> + Ĉefkelnero! Glason da biero! <span class="mg">(La gastoj ĉiuj + ekstariĝas.)</span> + </p> + <p class="s"> + Ruso. + </p> + <p> + Kion mi aŭdas! Esperanto! + </p> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p> + Kia surprizo! Nia kara lingvo! + </p> + <p class="s"> + Francino. + </p> + <p> + O sinjoro, vi parolas Esperante? + </p> + <p class="s"> + Italo. + </p> + <p> + Fine, fine! Kia feliĉo! + </p> + <span class="pn">92</span> + <p class="s"> + Ruso. + </p> + <p> + Nun ni povas paroli pri nia afero! + </p> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p> + Ĉu vi estas kunvojaĝonto? + </p> + <p class="s"> + Francino. + </p> + <p> + Vi estas nia bona anĝelo! + </p> + <p class="s"> + Italo.<br /> <span class="mg">(Al kelnero alportante la bieron.)</span> + </p> + <p> + Kaj vi estas nia anĝeleto, nun ni ne estos plu mutaj ŝafoj, ni + estos feliĉaj homoj. <span class="mg">(Al la germano.)</span> + Sinjoro, ni dankas vin, ĝis nun ni ne povis kompreni unu la alian. + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Mi tre ĝojas, ke mi elparolis la sorĉan vorton. Nun ni ja + povas sidiĝi kune. Sed, karaj amikoj kaj samideanoj, permesu al mi + demandon. Kial vi ne tuj provis nian lingvon? + </p> + <p class="s"> + Ruso. + </p> + <p> + Neniu min ĝis nun komprenis. + </p> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p> + Kiam mi parolis esperante, oni alportis al mi fromaĝon. + </p> + <p class="s"> + Francino. + </p> + <p> + Al mi oni alportis mineralakvon. + </p> + <p class="s"> + Italo. + </p> + <p> + Kaj mi, gesinjoroj, estis en granda danĝero! Mi parolis esperante, + la homoj miris, paroletis mallaŭte, faris signon tiel <span + class="mg">(tuŝas la frunton)</span> ili <span class="pn">93</span> + kredis, ke mi estis freneza! Ili volis meti min en sanigejon, en + frenezulejon. Tiam mi ĵuris ne plu diri unu esperantan vorton, mi + ĵuris silenti pri Esperanto! + </p> + <p class="s"> + Ruso. + </p> + <p> + Mi faris la saman. + </p> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p> + Ankaŭ mi ĵuris. + </p> + <p class="s"> + Francino. + </p> + <p> + Mi same. + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Bone, bone, bonege! Kia malsaĝa ĵuro! Kaj tamen tre + kompreneble. Kiom da malbono ni ĉiam devis aŭdi pri nia + lingvo! Ĝi estas utopio, sensencaĵo, miksaĵo, neebleco, + morte naskita infano! Nu, feliĉe la infano vivas kaj ridas, ĝis + nun ĝi nur ludis, baldaŭ ĝi estos matura homo, kiu + laboros kaj plenumos gravajn taskojn. Sed karaj amikoj, permesu alian + demandon. Vi diras, ke vi ne komprenis unu la alian, vi ŝajnas al + mi kleraj, instruitaj personoj, vi vojaĝas en Germanujo, kial do mi + petas, vi ne lernis la germanan lingvon? + </p> + <p class="s"> + Ruso. + </p> + <p> + Por diri la veron, mi ja komprenas kaj parolas la germanan lingvon sufiĉe + bone. Sed oni min plej ofte ne komprenas, tial mi parolas germane + nevolonte. + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Nu bone! <span class="mg">(Al la anglino.)</span> Sed vi sinjorino? Via + nacio estas parenca al la nia, vi estas niaj <span class="pn">94</span> + kuzoj, niaj karaj gekuzoj, vi do amas nian germanan lingvon? + </p> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p> + Ho, sinjoro, mi ne scias. Ho jes, mi ĝin ne malamas, sed mi tute ne + havis la eblecon lerni ĝin. En mia urbeto ne ekzistis germana + instruisto; Esperanton mi lernis el “The whole of Esperanto” + de Ĉefeĉ, sen instruisto. + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Mi tion komprenas. <span class="mg">(Al la Francino.)</span> Sed vi + sinjorino, kial vi ne lernis germanan? + </p> + <p class="s"> + Francino. + </p> + <p> + O, sinjoro, pardonu, mi ne volas ofendi vin, sed germana lingvo – + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Nu, parolu nur, mi petas. + </p> + <p class="s"> + Francino. + </p> + <p> + La germana lingvo estas terure malfacila. Mi provis lerni ĝin. Sed + nek mi nek mia bona instruistino povis elparoli la dikajn vortojn. + Kontraŭe Esperanto, kiel bele ĝi sonas. Sed germanan, pardonu + mi ne povis lerni tiun teruran lingvon! + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Ho ve, kion mi devas aŭdi! <span class="mg">(Al la Italo.)</span> + Sed vi sinjoro, kian motivon vi havis por ne lerni la germanan, anglan aŭ + francan lingvon? + </p> + <p class="s"> + Italo. + </p> + <p> + Mi ilin lernis, mi lernis kvin lingvojn en mia lernejo. + </p> + <span class="pn">95</span> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Des pli bone! Vi do havis la eblecon de interparolado kun tiuj ĉi + sinjorinoj? + </p> + <p class="s"> + Italo. + </p> + <p> + Tute ne sinjoro, mi lernis la lingvojn, sed mi ilin ne scias paroli. Mi + forgesis la malmulton kiun mi lernis, mi ne povas diri unu solan frazon + en ia lingvo krom mia patra lingvo. + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Ĉiam la sama: oni lernas kaj lernas, kaj poste oni ne povas paroli! + Tute alia afero en nia neŭtrala lingvo. Ni povas paroli, babili, laŭ + korĝojo, vi certe nun havos tre plezuran vojaĝon. + </p> + <p class="s"> + Ruso. + </p> + <p> + Mi esperas trovi belajn vidindaĵojn por fotografio, <span class="mg">(al + la Anglino)</span> vi ankaŭ estas fotografistino, ĉu ni + laboros kune? + </p> + <p class="s"> + Anglino. + </p> + <p> + Certe, certe! Mi vin helpos. Ni suprenrampos la montojn, tramigradas la + valojn, kaj vespere ni rivelos niajn bildojn. + </p> + <p class="s"> + Francino <span class="mg">(al la Italo)</span>. + </p> + <p> + Ĉu vi estas artisto, sinjoro? Vi havas kajerujon kaj kolorigilojn, + mi ankaŭ desegnas, mi deziras lerni pentri, mi tre deziras + perfektigi min. + </p> + <p class="s"> + Italo. + </p> + <p> + O sinjorino. Mi estas feliĉa instrui vin! Jes, certe, mi estas + pentristo. Mi sopiras je nordaj pejzaĝoj, la ŝtonegoj, la + fjordoj estos miaj modeloj. + </p> + <span class="pn">96</span> + <p class="s"> + Francino. + </p> + <p> + Ni desegnos kaj pentros kune! + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Mi antaŭdiras al vi multegan plezuron. Sed ne forgesu min, mi + petas, sendu al mi poŝtkartojn. + </p> + <p class="s"> + Ĉiuj. + </p> + <p> + Jes, certe, nia bonfaranto! + </p> + <p class="s"> + Germano. + </p> + <p> + Via vera bonfaranto estas la Esperanto, estas D<sup>ro</sup> Zamenhof. + </p> + <p class="c"> + Vivu Esperanto, vivu Zamenhof! + </p> + <p class="c mg"> + (<span style="letter-spacing:0.3em">Kurteno</span>.) + </p> + </div> + <div id="tpnotoj"> + <h5> + Notoj de la tekstpreparinto: + </h5> + <p> + Sube estas listo de preseraroj, kiun mi ŝanĝis: + </p> + <table summary="listo de korektoj" style="margin: auto;"> + <tr> + <th> + Originale + </th> + <th> + Korekte + </th> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err01">viro extremement saĝa</a> + </td> + <td> + viro <b>extrêmement</b> saĝa + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err02">montras exercises et grand battement</a> + </td> + <td> + montras <b>exercices</b> et grand battement + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err03">heredanto kaj ĉiuokazo</a> + </td> + <td> + heredanto kaj <b>ĉiuokaze</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err04">havas la ĝoĵon</a> + </td> + <td> + havas la <b>ĝojon</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err05">devas resigni la heredaĵon</a> + </td> + <td> + devas <b>rezigni</b> la heredaĵon + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err06">bruon kaj violinon</a> + </td> + <td> + bruon kaj <b>violonon</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err07">ludante violinon</a> + </td> + <td> + ludante <b>violonon</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err07">muziko je polonesa paŝo</a> + </td> + <td> + muziko je <b>poloneza</b> paŝo + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err08">O jes, all right</a> + </td> + <td> + O <b>yes</b>, all right + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err08">vojage to Denmark</a> + </td> + <td> + <b>voyage</b> to Denmark + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err09">good kompany</a> + </td> + <td> + good <b>company</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err10">I loose all hope</a> + </td> + <td> + I <b>lose</b> all hope + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err11">cause d’un vojage</a> + </td> + <td> + cause d’un <b>voyage</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err11">Du chokolat</a> + </td> + <td> + Du <b>chocolat</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err11">partoprenantes au vojage</a> + </td> + <td> + partoprenantes au <b>voyage</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <a href="#err12">I kan not make out</a> + </td> + <td> + I <b>can</b> not make out + </td> + </tr> + </table> + </div> +<pre xml:space="preserve"> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Tri unuaktaj komedioj, by +August von Kotzebue and T. Williams and Marie Hankel + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK TRI UNUAKTAJ KOMEDIOJ *** + +***** This file should be named 35743-h.htm or 35743-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/3/5/7/4/35743/ + +Produced by David Maddock, Andrew Sly, David Starner and +the Online Distributed Proofreading Team at +http://www.pgdp.net (This book was produced from scanned +images of public domain material from the Google Print +project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + </body> +</html> |