diff options
Diffstat (limited to '34043.txt')
| -rw-r--r-- | 34043.txt | 2358 |
1 files changed, 2358 insertions, 0 deletions
diff --git a/34043.txt b/34043.txt new file mode 100644 index 0000000..f3d3e30 --- /dev/null +++ b/34043.txt @@ -0,0 +1,2358 @@ +The Project Gutenberg EBook of The Esperantist, Vol. 1, No. 9, by Various + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: The Esperantist, Vol. 1, No. 9 + +Author: Various + +Editor: H. Bolingbroke Mudie + +Release Date: October 7, 2010 [EBook #34043] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 9 *** + + + + +Produced by David Starner, Andrew Sly and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + + + + + +_Transcriber's Notes_ + +A few minor typographical errors have been corrected without notice. +However, many grammatical errors and odd spellings have been left as +in the original. + + + + +SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET. + +_No. 9._ + +_Julio, 1904._ + + THE + ESPERANTIST + + La Esperanta Gazeto por la + Propagando de la Internacia Lingvo. + +Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE. + +ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1-1/2 roubles; 75 cents). + +Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C. + + + + +CONTENTS. + + Page + + Editor's Notes 129-130 + The Tempest, End of Act 1 (translated by + A. Motteau) 131 + From the 'Meditations of Marcus Aurelius' + (translated by K. Eucharis) 131 + Items of Interest 132 + Adventures of Count Fathom (translated by + D. H. Lambert, B.A.) 133 + Esperanto in Japan 134 + My Dearie (William Officer) 135 + The Sun at its Zenith (Thomas Hunter, M.A.) 135 + Unexpected News (H.B.M.) 136 + Boulogne (H. Bolingbroke Mudie) 136-8 + The Language of Flowers (Ben Elmy) 138 + The Certificate of Merit (G. D. Buchanan) 140-1 + Another Original Welsh Sketch (E.W.) 142 + A Night in "Calabre" (translated by Paul Boulet) 143 + Correspondence Page 144 + + + + +For Local Information apply to the Hon. Sec. of the following +Official Societies:-- + + BATTERSEA--Sro. A. T. Lee, + 2, Cupar Road, Battersea. + + BRIGHTON--Miss OXENFORD, + 16, Upper Westbourne Villas, Hove. + + BRIXTON--Sro. E. W. EAGLE, + 22, Kellett Road, Brixton. + + CORBRIDGE-ON-TYNE--Sro. Lotinga, + Trinity Terrace. + + DOVER--Sro. H. R. GEDDES, + Northumberland House, Dover. + + EDINBURGH--Miss Tweedie, M.A., + 2, Spence Street. + + FOREST GATE--Sro. E. J. R. Beal, + 74, Claremont Road, E. + + GLASGOW--Hon. J. H. Wallace, + 3, Hampden Terrace, Mount Florida. + + HUDDERSFIELD--Sro. G. H. Taylor, + 13, Birkly Hall Road. + + ILFORD--Sro. W. A. Jeffery, + 42, Park Road, Ilford, E. + + KEIGHLEY--Sro. J. Ellis, + Compton Buildings, Bow Street, Keighley. + + LEEDS--Sro. J. E. Wyes, + 2, Marlboro' Grove, Leeds. + + LIVERPOOL--Sro. R. E. Issott, + 5, Gresham Street, Edge Lane. + + NEWCASTLE--Sro. H. W. Clephan, + 3, Cotfield Terrace, Gateshead. + + NOTTINGHAM--Sro. F. G. Rowe, + 51, Portland Road. + + PORTSMOUTH--Dr. Greenwood, + 182, Queen's Road. + + PLYMOUTH--Sro. Thill, + 6, Barton Crescent, Mannamead. + + ST. ANDREWS--Sro. J. T. Haston, + 133, South Street, St. Andrews. + + TYNEMOUTH--Sro. Alan F. Davidson, + 26, Park Crescent, N. Shields. + +N.B.--It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form +local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who +will do all in his power to assist them in the work. + + + + +The Remington + +THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER. + +Just think of it! + +THE INTERNATIONAL MACHINE. + +_Unbound by ties of nationality: + +The common bond of union of all civilised peoples._ + +The Remington can be supplied fitted for Esperanto. + + * * * + + THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY, + 100, Gracechurch St., London, E.C. + + + +La Remington + +LA _UNIVERSALA_ SKRIBMASXINO. + +Pripensu je tio! + +LA INTERNACIA MASXINO. + +_Tute liberigxita de naciaj ligiloj: + +La Komuna unuigilo por cxiuj civilizitaj popoloj._ + +La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj. + + * * * + + LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO, + 100, Gracechurch St., Londono, E.C. + + + + +JUST PUBLISHED. + +First Edition of 100,000. + +Text Book of Esperanto. + +...THE INTERNATIONAL LANGUAGE... + +Price 1-1/2 d., post free. For Propaganda purposes, 10d. per dozen, +carriage extra. + +Publishers: DIXON & HUNTING, FARRINGDON PRESS, LTD., 180, +FLEET STREET, LONDON, E.C. + + + + +Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi. + +Dro. G. Busuttil, Misida, Malta. Pri diversaj temoj. Deziras +partopreni "Rondiranton" de Samideanoj. + +M. Delache, 82 rue Brequerecque, Boulogne sur Mer, France. +Pri maraj konstruajxoj kaj intersxangxos dokumentojn kaj disegnojn +pri tiu temo. + +M. A. Gehet, 10 rue de l'Ouest, Rouen, France. Deziras +klopodi pri tehxnika vortaro pri la metal--kaj masxin--komerco. + +C. Stuart-Menteath, Esq., 23, Upper Bedford Place, London, +W.C. Precipe kun alilandanoj prefere pri Gxardenaj Urboj kaj scienco +de heredo por malhelpi homan degeneron. Intersxangxos The +Esperantist kontraux alilandaj Esperantaj Gazetoj. + +A. T. Simper, Esq., Attaree Khat T.E., Singribari Hat, P.O. +Mangaldai, Assam, N. India. Intersxangxos fotografajxojn kun +cxiulandanoj. + +H. W. Southcombe, Esq., The Park, Yeovil, England. Pri cxiuj +aferoj kun alilanduloj. Deziras renkonti Esperantistojn cxe +Ilfracombe (N. Devon) dum Julio. + +Miss M. White, 60, Dalziel Drive, Pollokshields, Glasgow, +Scotland. Esp. Vidajxkartojn el cxiuj landoj. Cxiam respondos. + +La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. per posxtsignoj). + + + + +THE ESPERANTIST. + +The Esperanto Gazette for the spread of the International Language. + + + ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ CXE + SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO + + The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C. + AUSTRIA.--Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia. + BELGIUM.--M. M. Seynaeve, 3, Rue de l'Avenir, Courtrai. + FRANCE.--M. C. Gaubert, 9, rue Charras, Paris. + GERMANY.--Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe. + MALTA.--A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun. + RUSSIA.--Societo Espero, Bol. Podjaceskaja 24 log 12, St. Petersburg. + SWEDEN.--Sro. P. Ahlberg, 50, Dobelnsgatan, Stockholm. + +_Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis +posxtsignon._ + +_Alsendatajn artikolojn la Redakcio laux bezono korektos._ + +_Oni povas sendi la abonpagon per posxtsignoj, kiuj estas akceptataj +lauxvaloro._ + +_Oni sendu cxiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, +67, Kensington Gardens Square, London, W._ + +No. 9. + + Subscription, 3s. Per Annum. + Single Copies, 4d. net. + +JULIO, 1904. + + + + +La Angla Unufoliego, enhavanta tutan Gramatikon kaj suficxe grandan +vortaron, estas tre valora propagandilo. Nur per Esperanto estas eble +skribi leteron al iu, kiu ne komprenas la lingvon, kaj per tiu +unufoliego (kies kosto estas nur dek centimoj) la letero estas tute +komprenebla. Por ke tio cxi estu kiel eble plej utila por la +Esperantistaro, estas necesege ke gxi ekzistu en diversaj lingvoj. Se +niaj alilandaj Samideanoj presigos tradukojn en siajn proprajn +lingvojn, ni plezure acxetos centojn da ekzempleroj; sed se ili +devigos nin presigi tradukojn en la Franca, Germana, k.t.p., lingvoj +ni esperas, ke ili siaparte acxetos milojn da ili de ni. Sed, nature, +gxi devas farigxi parto de la alilanda propagando. Ni fidu, ke +baldaux tiuj unufoliegoj multe helpos nian aferon, precipe inter la +komercistoj en cxiuj landoj.[1] + +Alia sistemo por gajni aligxantojn estas la instruado de Esperanto +inter la sciama junularo. Cxu niaj Esperantistaj gepatroj petos al la +instruistoj ke ili instruu iliajn gefilojn pri la internacia lingvo? +Kaj cxu la Esperantistaj instruistoj instruos Esperanton en siaj +lernejoj? Ni gxin esperas, kaj jam ricevis kelkajn interesegajn +leterojn de estroj kiuj jam faris tiun cxi, kun bonegaj rezultatoj. +Cxiam kaj cxie la geknaboj treege sxatas nian logikan lingvon. La +klopodo inter la junularo memorigas al mi, ke Sro. Privat, Direktoro +de _La Juna Esperantisto_ (9, _Av. des Vollandes, Geneva_), sciigis +min, ke li nur havas du abonantojn en Anglujo. _La Juna Esperantisto_ +celas disvastigi Esperanton inter la junuloj, kaj ni plezure akceptos +jarabonpagojn (2 frankoj) por tiu cxi dumonata jxurnalo. + +Sinjoro Cart ankaux plendas, ke la Brita Blindularo ne ankoraux +kolektigxis sub la nia Standardo. La nova _Esperanta Ligilo_ (monata) +en la Braillea skribo eble tuj plibonigos tiun malbonan aferon. Cxiuj +blinduloj devas sin turni al _Profesoro Cart_, 12, _Rue Soufflot, +Paris._ + +La verkintoj de _A New Hobby_ afable donacis al the London Esperanto +Club por senpaga disdono, la restajxon de la eldono. Tiuj +Esperantistoj kiuj sendos la posxtelspezon povos havi senpagan aron +de tiu interesa brosxuro. + +_"Ies perdo, alies gajno!"_ estas ja prava proverbo. Kvankam ni +Angloj multe bedauxras la foriron de du el niaj plej fervoraj +kunlaborantoj, ni konsolas nin je la penso ke Germanujo kaj +Queenslando nun havos novajn kaj lertajn adeptojn, kiuj povos estri +novajn grupojn tie. Ne do estas perdo, sed nur translokigo de +energio! Bondezirojn kaj Sukceson! + +La someraj libertempoj alvenas, kaj cxiuj bonaj Esperantistoj +kompreneble deziras vojagxi alilande, por paroli Esperante. Estos do +interese rimarki, ke mi ricevis tre afablajn leterojn de Kapitano +Cape, en Algxerujo, kaj Sro. David, de la Grupo en St. Claude, Jura, +promesantaj tre koran akcepton de Anglaj Esperantistoj. Mi denove +diru, ke la Departemento Jxura estas tre vizitinda loko, kaj mi +konsilu cxiujn, kiuj povas, gxui la belajn montojn, aeron kaj +lingvon. Mi bedauxras, ke spaco mankis por la du afablajn leterojn. +Eble Algxerujo estos pli komforta dum la vintro. + +Cxar la unua tago de Auxgusto estas Angla _banklibertago_, kaj tiom +da niaj Abonintoj estos en Havro, mi provos sendigi la dekan numeron +de The Esperantist je Julio 28. Tiu numero enhavos tre interesan +Danan rakonton de nia bonekonata kunverkantino, Frauxlino Bauxer. +Ankaux originala artikolo el Hindujo, de Sro. Simper verkita, kaj +ankoraux alia harstariganta originala rakonto, de la sindonema O.W., +tie trovigxos. + +Vere The Esperantist baldaux farigxos tute fama pro la +terurigaj rakontoj kiujn gxi enhavas! Tiuj cxi kun la kutimita poezio +espereble donos niajn Legantojn suficxe da interesaj temoj por la +libertempo. + +Amiko, kiu pensas pri mia laboro pli ol sia propra plezuro, proponis +ke mi sekvu la planon de alilanda Gazeto, kaj ne eldonu Auxgustan +numeron. Sed, laux mia opinio, tio cxi estus nedezirinda. Cxiumonate +mi sendos kiel eble plej legindan gazeton al la Abonintoj, fidante ke +gxi dauxrigos ilian intereson. + + La Redaktoro. + +FOOTNOTE: + +[1] _We have just received a Bulgarian Broadsheet, price +1d. May the others soon follow._ + + +The English Broadsheet, containing a complete grammar and an +adequately large vocabulary, is a very valuable means for propaganda. +In Esperanto alone is it possible to write a letter to anyone who +does not understand the language, and with that broadsheet (the cost +of which is but a penny) the letter is entirely comprehensible. In +order that this may be as useful to Esperantists as possible, it is +essential that it exist in divers languages. If our foreign friends +will have translations printed in their own languages, we will gladly +purchase hundreds of copies; but if they compel us to print French, +German, etc., translations, we hope that they for their part will buy +thousands of them from us. Obviously, it should become part of the +foreign propaganda. Let us trust that soon those broadsheets will +greatly help our cause, especially among business men in all +countries. + +Another means of gaining new adherents is the instruction of +Esperanto to studious young people. Will our Esperantist parents ask +teachers to instruct their children in the international language? +And will Esperantist masters teach Esperanto in their schools? We +hope so, and have already received some most interesting letters from +principals who have already done so, with excellent results. In every +instance children greatly appreciate our logical tongue. The movement +among the young folk reminds me that M. Privat, Editor of _La Juna +Esperantisto_ (9, _Avenue des Vollandes, Geneva_), tells me he has +only two subscribers in England. _La Juna Esperantisto_ aims at +spreading Esperanto among the young, and we will accept with pleasure +annual subscriptions (1s. 9d.) for this bi-monthly journal. + +M. Cart also complains that the British Blind have not yet rallied +round our Standard. The new _Esperanta Ligilo_ (monthly) in Braille +will possibly at once remedy this misfortune. All blind students +should apply to _Professor Cart_, 12, _Rue Soufflot, Paris._ + +The authors of _A New Hobby_ have kindly presented the London +Esperanto Club with the remainder of the edition for free +distribution. Those Esperantists who will send cost of postage can +have a number of that interesting brochure free. + +"Someone's loss is another's gain" is indeed a true proverb. Although +we English greatly regret the departure of two of our most earnest +fellow-workers, we console ourselves in the thought that Germany and +Queensland will now possess new and able adepts, who will be able to +preside over new groups there. It is therefore no loss, but merely a +translocation of energy! All good wishes and success! + +The summer holidays approach, and all good Esperantists naturally +want to journey abroad to speak Esperanto. It will, then, be +interesting to note that I have received very kind letters from +Captain Cape, in Algeria, and M. David, of the Group in St. Claude, +Jura, promising a very hearty welcome to English Esperantists. Let me +state once more that the Departement Jura is a place to be visited, +and let me advise all who can to enjoy the lovely mountains, air, and +language. I regret that space is lacking for the two kind letters. +Perhaps Algeria will be more comfortable in winter time. + +As August 1st is an English Bank-holiday, and so many of our +Subscribers will be in Havre, I will try to have the tenth number +of The Esperantist sent out on July 28th. That issue will +contain a most interesting Danish tale, by our well-known +collaborator, Miss Bauer. Also an original article from India, +written by Mr. Simper; and a further hair-on-end original story, by +the devoted O.W., will appear there. + +The Esperantist will in truth soon become quite famous on +account of the terrifying tales therein contained! These, with the +usual poetry, will, it is hoped, give our readers enough interesting +matter for the holidays. + +A friend who thinks more of my work than his own pleasure, proposed +that I should follow the example of a foreign Gazette, and not issue +an August number. But, in my opinion, this would be undesirable. +Every month I will send Subscribers a gazette as readable as +possible, trusting that it will sustain their interest. + + Literal Translation. + + + + +[_Copyright reserved._] + +[_Tradukis Esp. 6266._] + +LA VENTEGO (Dauxrigo). + + +(_Vidu la ok antauxajn Nrojn._) + +AKTO I. (fino). + +Sceno 2 (_fino_). + + +Prospero.-- Silentu! se vi diros unu vorton + Mi vin kulpigos, eble vin malamos! + Cxu vi trompanton tian sxirmi volus? + Vi pensas ke ne pli belformo estas, + Cxar vi nur vidis lin, krom Kalibanon. + Angxeloj vere la ceteraj homoj, + Cxi tiu nur alia Kalibano! + +Mirando.-- Amemo mia do, humila vere, + Pli belan homon ne deziras vidi! + +Prospero (_al Ferdinando_).--Obeu; venu; la nervaro via + Sen fortikeco, nun reinfanigxas. + +Ferdinando.--Tro vere estas: nun min mem mi sentas + Malliberulo. La kruela perdo + De patro kaj amikoj, la minacoj + De homo, kiu tiel min ofendis, + Nu, cxio al mi sxajnus suferebla, + Se, foje, tage, mi ekvidi povus + Cxi tiun junulinon. Libereco + Aliajn terajn lokojn povas gxui: + Suficxa spaco por mi estus tiu + En kiu sxi aperos. + +Prospero (_flanken_).-- Tio tauxgos: + Vi bone ellaboris, Arielo. + (_Al Ferdinando_) Nun, venu! (_Al Arielo_) Auxdu plie por la sekvo. + (_Al Ferdinando_) Tuj venu kun mi! + +Mirando.-- Kuragxigxu, tamen, + Cxar bonnatura estas mia patro + Pli ol paroloj liaj; li malofte + Kolere agas. + +Prospero (_al Arielo_).-- Ho, vi liberigxos + Simile al montventoj--sed, memoru + Fidele la ordonojn. + +Arielo.-- Akurate! + +Prospero (_al Ferdinando_).--Min sekvu! (_Al Mirando_) Kaj vi, + por li ne petegu. + + (_Foriras cxiuj_). + + + + +PENSOJ EL LA MEDITADOJ DE MARKO AUXRELIO. + +Tradukitaj de Kasimir Eucharis. + + +Kiom da noblaj kaj famaj homoj estas malaperintaj el historio, kaj +hodiaux estas forgesataj cxe ni. + + * * * + +Mi faros tion, kio estas mia devo, tio suficxos. Sed pri aliaj aferoj +mi neniam enuigxos pri ili. Cxar ili estas aux sen la vivo, aux sen +la rezono, aux eble ili estas perdintaj sian vojon kaj gxin ne povas +trovi. + + * * * + +Aleksandro la Granda kaj lia cxevalisto, kiam mortitaj, estis ambaux +en la sama kondicxio, kaj ambaux havis la saman hazardon esti +disjxetitaj en atomoj, aux esti sorbitaj en la animo de la universo. + + * * * + +La plej granda afero por cxiu homo estas plibonigi sian spiriton, do, +rigardu bone, kiamaniere li tion faras. Sed pri cxiuj aliaj aferoj, +eblaj aux neeblaj, ili estas nur cindroj kaj fumo. + + * * * + +Kiam vi estas farinta ian bonecon, kaj kiam via najbaro estas +plibonigata pro tio, ne estu tiel malsagxa kiel sercxi pluan lauxdon +aux famon pro tio, kion vi faris. + + * * * + +Ne agu tiel, kiel se vi havis dek mil jarojn por disjxeti. Memoru, la +angxelo de la morto staras cxiam apud vi. Estu do bona pro io, kaj +agu bone dum ke vi vivas kaj gxi estas ebla tiel fari, cxar kiam +morto venos demandi vian korpon, de tiam vi povos fari nenion. + + * * * + +Revenu al la principoj de la sagxeco kaj vereco, kaj tiam tiuj cxi, +kiuj nune vin rigardas kiel simio aux kiel sovagxa besto deigos vin +post unu semajno. + + * * * + +Tio, kio estas agrabla al vi, Ho Naturo! estos agrabla al mi. Nenio +estos tro frua aux tro malfrua por mi, kiu estas sezona al vi, Ho +bela Patrino! Cxio, kion la sezonoj alportos al mi estos bona kaj +bela. El vi venas cxio laux gxia propra sezono, kaj laux propra +sezono gxi revenos al vi. Kaj tie, kie la poeto kantis: "Kara Urbo de +Cekropo," cxu mi ne kantos: "Kara Urbo de Dio." + + * * * + +Kiam vi estas kolerega kaj cxagrenega, tiam memoru, ke la homa vivado +dauxros dum momento kaj poste, cxiu el ni, tre rapidege, enterigxos +en la tombo. + + * * * + +Kaj hieraux Antistinio diris al mi en la Senato: "Ho Auxrelio, estas +regxa kaj nobla afero esti mallauxdata kiam vi faras bonajn farojn!" + + + + +DIVERSAJ AVIZOJ. + + +La Redaktoro multe bedauxras, ke tiom da abonintoj plendis pri la +prokrasto de la sendo de siaj Gazetoj. Se oni sendis la abonpagon +rekte al li, The Esperantist cxiam estas sendita per revenanta +posxto. Sed, se la abonpago estas sendita al alilanda ricevanto, +la sendo ne povas esti tiel rapida. Kaj la Redaktoro ne povas +garantii tujan sendon de alilandaj Gazetoj, menditaj per li. Li +nur scias, ke la nomoj de la abonintoj cxiam estas tuj senditaj al la +Redaktoro de la mendita Gazeto, kaj ne plu estas lia afero. + +_Cunctari funestissimum_ sxajne ne estas alilanda Esperanta proverbo. +Gxi estu la Angla devizo! + + * * * + +Cxiuj Esperantistoj multe gxojos lerni ke Sro. de Menil finigis sian +grandan laboron, kaj ke la _Tutmonda Jarlibro_ eldonigxis. La unua +parto estas la nova _Adresaro_, kaj poste trovigxas milojn da adresoj +el cxiuj landoj. Ja utilega verko, pri kiu la sindonema arangxinto +devis esti multe zorginta. Cxiuj Esperantistoj devas havi tiun cxi +libron, kiu enhavas multe da interesaj avizoj, krom la granda nomaro. +(Price 2s., post free, from the Librarian). + + * * * + +Ni ankaux ricevis _Esperanto in dieci Lezioni_, Itala traduko de +_Esperanto en dix Lecons_ (kosto 8d., verkita de Conte Albert +Gallois, en Riolunato). Gxi helpu la Italan movadon. + + * * * + +Ankoraux alia lernolibro por niaj Francaj amikoj! Tiun cxi fojon, +estas: _Cours Commercial d'Esperanto_ (1s. 6d. post free) verkita de +Leon Marissauxx, 139 pagxoj; estas nur unu vorto por priskribi tiun +cxi verkon: _Bonega._ Tie oni, de la komenco gxis la fino, nur legas +frazojn utilaj por cxiutaga vivado, kaj ne la fantaziajn frazojn, +kiuj kutime trovigxas en cxiaj lernolibroj. Kaj la pecetoj por +traduki estas mallongaj kaj utilaj skizoj pri gxeneralaj aferoj, tiel +kiel Bicikletoj, Logxejoj, Leteroj, k.t.p. Ni esperu ke ni Angloj +baldaux posedos tian utilan komercan lernolibron. + + * * * + +_"La fundo de l'Mizero,"_ tradukajxo de Pola rakonto farita de la +bonekonata Esperantisto "Kabe." Kosto 8d., 91 pagxoj. Nia Pola +Samideano donis al ni tre lertan tradukon, sed ni korege konsilas +almenaux niajn legantinojn, ke ili ne legu tiun cxi verkon. Priskribo +pri la vivado de lepruloj, rakontita en maniero kiel eble plej +terura, ne tute estas legindajxo por ili, kaj, ni estas preskaux +certaj ke, se iaj el niaj legantoj komencos la tralegon de tiu +cxi verko, ili senhalte legados gxis la fino, kaj pensos kune kun +ni, ke estus estinta pli bone, se la unua pagxo estis estinta la +lasta, kaj ke la restajxo skribigxis neniam. Ne gxin legu, do, cxar +gxi alportos nenian bonon. + + * * * + +_"Por niaj filoj kiam ili estos dek-ok jaraj"_ de Dro. Paul Rodet +enhavas 32 pagxojn, kaj traktas tre lerte pri malfacila kaj delikata +temo. Ni konsilas ke la junuloj, por kiuj la libro estis skribita, +gxin legu. + + * * * + +Eble, kiam oni vidos tiujn cxi vortojn, oni jam estos vidinta sur +cxiuj Anglaj stacidomaj librejoj malgrandan rugxan Esperantan +lernolibreton, kies kosto estas unu penco. La unua eldono estas cent +mil ekzempleroj, kaj espereble multe helpos je la rapida disvastigo +de la lingvo inter cxiuj Anglaj-parolantaj popoloj. + + * * * + +Ni deziras danki la multe da amikoj kiuj sendis prestrancxajxojn. +Tiuj cxi cxiam plioftigxas, kaj nepre pruvas la progreson de nia kara +afero. + + * * * + +Sukcesa parolado estis farita en la Urbestrejo de Dovero, kaj nova +sed forta grupo tie fondigxis, dank' al la klopodoj de kelkaj +fervoraj tieaj kunbatalantoj. La Hon. Sek. de la Grupo estas _Sro. H. +R. Geddes, Northumberland House, Dover_, kaj ni esperas, ke tiuj +legantoj, kiuj vizitos Doveron dum la somero, povos helpi lian +propagandon. La nova Grupo eldonas belajn posxtkartojn, ilustrantaj +la uzo de la Esperantaj participoj per la verbo Trinki! Kosto 8 +pencoj la dekduo, 4s. la cento, de 41, Outer Temple, W.C. + + * * * + +Nova Grupo ankaux fondigxis en Brightono, laux la anonco en No. 8. +_Frauxlino C. Oxenford_, 16, _Upper Westbourne Villas, Hove, Sussex_, +estas la tiea Hon. Sek., kaj tre plezure ricevos la nomojn de novaj +Membroj, kaj proponoj pri la Grupaj aferoj. + + * * * + +Amikoj en Ilfordo, Essex, ankaux sukcesis krei novan grupon apud +Londono. La Hon. Sek. estas Sro. W. A. Jeffery, 42, Park Road, +Ilford, E. + + * * * + +La _Unua Akto_ de _La Ventego_ finigxas en tiu cxi numero. Laux la +anonco en No. 8, la tuta Dramo eldonigxos en aparta libro (kosto 1 +fr. 50) tuj kiam suficxe da mendoj estos ricevitaj. Anstataux la +Ventega pagxo, estontaj numeroj enhavos pagxon en la Angla +lingvo titolata _"Our Progress"_ kiu enhavos avizojn pri la novaj +pruvoj de nia progreso. + + * * * + +La Maltaj Esperantistoj enkondukis tre sukcesan novajxon. Anstataux +ol kunveni en cxambro, ili fotografiigxis, faris tre plezuran +ekskursion en la kamparon, kaj auxskultis Esperantan rakonton, kaj +priparolis Esperante tre plezure. Certe, dum la varma vetero, tiu cxi +plano estas kiel eble plej multe sekvinda. + + * * * + +Kara Sinjoro Redaktoro, Doni Esperantajn nomojn al Esperantaj +aferoj estas sendube tre bona regulo. Sed oni ne havas ian +rajton sxangxi la titolon de la plej granda verko de la granda +Doktoro. _Krestomatio_ estas ordinara vorto en la Franca kaj Greka +lingvoj por _Ekzemplero klasika de la literaturo de ia lingvo_. Estus +tute facile aldoni al via anonco de tiu cxi fama libro kelkajn +priskribantajn vortojn, sed la titolo devas resti, cxar gxi estas nun +parto de la _historio de la lingvo_. Via fidele, R. J. Lloyd (D. +Litt., M.A.). + +(N.B.--Pravege! sed ne estas dubo ia, ke la titolo de la verko multe +malhelpas je gxia disvastigxo tie cxi.--Red.). + + + + +TERURIGA AVENTURO DE FERDINANDO, GRAFO FATHOM. + +De Dro. Smollet, tradukita de D. H. Lambert, B.A. (Oxon.), 9660. +(Finigita; Vidu pagxo 118 por la komenco). + + +Malkovrinte gardistlanternon, ili trafis cxe la kvazaux dormanto, kaj +la tenanto enpusxis ponardon en lian koron. La perforto de la trudo +kunpremis la bruston, kaj speco de gxemo eliris el la trahxeo de la +mortinto. Oni refaris la frapon sen ia simila sono, pri kio la +mortigantoj kredis, ke sia tasko estis finita, kaj eliris el la +cxambro, decidinte reveni por rabi la korpon je sia libera tempo. + +Nia heroo neniam pasigis iometon da tempo tiel agonie, kiel en la +nuna okazo; la tuta suprajxo de lia korpo kovrigxis de malvarma +sxvito, kaj liaj nervoj skuigxis de grandega tremado. Por mallonge +skribi, li estadis sub sveno, kiu versxajne helpis lian konservon: +cxar, se li estus reteninta la uzadon de siaj sentoj, eble la +elsaltoj de lia teruro estus farigxintaj lia malkovrilo. La unua uzo, +kiun li faris de lia rekonsciigxo estis rimarki ke, retirante, la +mortigistoj lasis la pordon malfermita; kaj li tuj estis utiligonta +tiun cxi ilian senzorgon, sin eljxetante sur ilin kun dangxero de sia +vivo, kiam lin haltigis interparolado, kiun li ekauxdis el la +malsupra cxambro, konstatante la intencon de la rabistoj denove +forveturi, esperante kapti pli da rabajxo. Ili tiel foriris, forte +ordonante al la maljunulino, ke sxi sxlosu la pordegon dum ilia +forestado. Ferdinando rapide efektivigis sian pripenson. Tuj kiam, +laux lia diveno ili suficxe malproksimigxis de la dometo, levigxante +el sia kasxejo, li kviete sin movas al la lito kaj, elsercxinte la +posxojn de la mortinto trovis monujon, plenigita de dukatoj, kiujn, +kune kun argxenta posxhorlogxo kaj diamanta ringo, li proprigis al si +sen bedauxro. Tiam, malsuprenirinte zorge kaj singardeme en la +cxambron, li sin prezentis antaux la maljuna pekulino antaux ol sxi +havis la malplejan ideon pri lia alveno. Kvankam kutimita al la +sanga komerco, sxi ne vidis tiun cxi aperajxon sen signoj de teruro +kaj mirego, kredante, ke gxi estis la fantomo de sxia lasta mortigita +gasto. + +Mallevigxante sur genuojn, sxi ekkonfidigxis al la protekto de la +Sanktuloj, sin krucigxante je tiom da fervoro kvazaux sxi estis +titolata al la speciala cxiela atento. Nek sxia zorgeco malgrandigxis +kiam sxi klerigxis pri tiu cxi diveno, kaj eksciis, ke gxi ne estis +fantomo, sed vera homa formo kiu, ne atendante por sxin riprocxi pri +la vasteco de sxiaj krimoj, ordonis per minacoj de la morto, ke sxi +alkondukigu al li la cxevalon. Sxi devis obei tian ordonon, kaj li +sxin tuj sidigis sur la selo, kaj suprenirante mem poste, transdonis +al sxi la kondukilojn, jxurante per tonoj plej severaj, ke la nura +ilo por konservi sxian vivon trovigxis en lia senriska alveno cxe la +proksima urbo, kaj ke tuj kiam sxi kauxzus al li kian ajn dubeton pri +sxia fideleco li senkompate farigxus sxia mortigisto. Tiu cxi +deklaracio faris la deziritan efekton sur la maljuna inferulino kiu, +treege petegante al li kompaton kaj pardonon, promesis lin gvidi +sendangxere en vilagxon, malproksima de kelkaj kilometroj, kie oni +logxigus lin, kaj venigus al li nelacigitan cxevalon aux kion ajn +plie li bezonus por dauxrigi sian vojagxon. Per tiuj cxi kondicxoj, +li diris, sxi povus meriti lian bonanimon. Ili tiel kunrajdis, sxi +sidante forke sur la selo, tenante la bridon per unu mano, kaj +vipeton per la alia, dum nia aventuranto sidis poste, observante +sxian konduton, kaj altenante apud sxia orelo la busxon de pistolo. +Tiamaniere arangxitaj, ili transiris parton da la sama arbaro, kie +lia kondukisto lin forlasis la antauxan tagon. Estas kredeble, ke li +ne pasigis la horojn en plej agrabla revado, sin trovante envolvata +en la labirinto de tiuj ombroj, kiuj sxajnis al li esti la oftejo de +rabado kaj mortigo. + +Ordinara timo estis komforta sento nekomparinda kun tia, kian li nun +posedis. La unuaj pasxoj, kiujn li alprenis por sinkonservo estis la +efektoj de nura instinkto, dum lia kapablecoj estingigxis aux +subpremigxis de malespero. Sed, nunatempe, kun la reveno de +pripensado, plej teruraj antauxsentoj lin atakis. Cxiu brueto de la +vento tra la arbaretoj sxveladis gxis la rauxkaj minacoj de mortigo! +La skuado de la brancxoj prezentadis al li la vibradon de ponardoj, +kaj cxiu ombro de arbo farigxis la apero de sangema fripono! + +Mallonge, en tiuj cxi okazoj li elsentis tion, kio lin turmentis +milfoje pli ol la piko de vera rapiro, kaj kun cxiu nova spasmo de +timego, li rememorigis al sia kondukantino per ankauxa torento de +jxurajxoj, sxin avertante, ke sxia vivo neeviteble dependis de lia +opinio pri lia propra konservo. La homa naturo ne povis longe ekzisti +meze de tiel komplektitaj timoj. Fine li sin trovis for de la arbaro +kaj benita de malproksima vidagxo de logxejo. Li tiam ekturnis siajn +pensojn je nova afero. Li pripensadis cxu li paradus sian brevegecon +kaj sindonemecon, konfesante sian ruzon, kaj transdonus sian +gvidantinon al la legxpuno, aux cxu ne estus pli sagxe, ke li +forlasus la maljunan Hekaton kaj sxiajn kunsciantojn al konsciencaj +pikoj, kaj ke li kviete dauxrus sian vojagxon Parizon, je +sendisputata posedo de la kaptajxo, kiun li jam akiris. Tiun +cxi pasxon li do decidis fari, rememorigxante, ke per siaj sciigoj la +rakonto de la mortigito nepre elvokus la atenton de la justeco, en +kiu okazo la havo kiun li _prunteprenis_ de la mortinto devus esti +redonata en favoro de liaj heredantoj. Jen argumento, kiun nia +aventuranto ne povis kontrauxstari. Li antauxvidis la versxajnecon, +ke oni de li malproprigus lian akiron--kiun li rigardis kiel premio +de la kuragxo kaj sagxeco--kaj lin detenus kiel atestanto je la +rabistoj, kun evidenta domagxo al liaj propraj aferoj. Eble li ankaux +elsentis konsciencajn kauxzojn, kiuj lin malkonsilis atesti kontraux +kanajlaro, kies emoj preskaux ne povus diferencigxi de la siaj! + +Tiel pripensinte, li cedis al la unua petegado de la maljunulino, +kiun li eksigis cxe loko apud la vilagxo, elpetinte, ke sxi forlasu +vivadon tiel malhonestan kaj siajn krimegojn, transdonante siajn +kunkulpulojn en la manojn de la justeco. + +Sxi ne mankis promesi tutan reformigxon kaj, dejxetinte sin antaux li +pro lia bonegeco, sxi foriris al sia dometo, forte decidinte konsili +siajn kunmortigantojn, ke ili rapidege rajdu al la vilagxo por +kulpigi nian heroon. + +Sed tiu cxi, sagxege, nekonfidante je sxiaj protestoj, nur haltis por +lui kondukanton gxis la proksima haltejo, kiam li sin trovis en la +urbo Chalons sur Marne. + + + + +ESPERANTO EN JXAPONUJO. + +Letero de Sro. van Doorn en Yokohama. + + + 26 _Aprilo_, 1904. + +Tre Estimata Samideano,-- + +Mi nun plezure sciigas vin iom pri la kondicxo de Esperanto en tiu +cxi lando. Unue mi devas diri, ke la progresado de nia lingvo, jxus +estis komencita, kiam gxi ricevis seriozan haltigon de la nuna +militado, kiu okupas cxiujn la atentojn de la cxi-tieuloj. + +La propagandado estas tre malfacila tie cxi, cxar la Angla lingvo +estas deviga temo en cxiuj lernejoj sub la registara observo. Foje +estis proponite plibonigi la ortografion de la Angla lingvo kaj fari +specon da Mond-Angla, por la speciala uzo de tiu cxi lando, cxar, +kvankam utilega, la Angla estas tre malfacile ellernebla por la +Jxaponoj pri tio, ke la ortografio estas tiel absurda. Sed la propono +rezultis en nenio. Tamen estis eldonita en Tokio jxurnalo _The Voice_ +kiu formetis cxiujn silentajn literojn kaj aliajn konfuzajn +mallogikajn uzadojn. Plie, tiu cxi estas granda kosmopolita urbo, kaj +la propono alpreni helpan lingvon estis tre favore ricevita. Tial +la helpa-lingvo Volapuk havis tie cxi multe da studentoj. Hodiaux +gxia malprospero kreis multe da skeptikuloj kaj Esperanto estas +atakita de la loka Gazetaro. Nun, kvankam la Angla lingvo estas iom +konata de cxiuj Jxaponanoj, estas vulgare por Jxaponoj kaj Hxinoj +gxin paroli, sed la parolado de la Franca kaj Germana lingvoj estas +distinga! Jxaponoj, dum kvardek jaroj, estas alprenintaj okcidentan +civilizacion, kaj nun povas administri cxiujn siajn departementojn +sen helpo de alilandaj instruistoj, krom malmultaj sxipestroj de +posxtsxipoj, kaj malmultaj profesoroj en diversaj Jxaponaj lernejoj. +Je tiuj cxi ni devas esperi, cxar ili havas gravan influon inter la +bone edukitaj Jxaponoj. En diversaj partoj de Jxaponujo jam de kelka +tempo ekzistas izolitaj instruistoj kaj aliaj, kiuj estas konvinkitaj +pri la bonegeco de Esperanto, kaj pri gxia plena tauxgeco kiel +internacia helpa lingvo. Jam iliaj influoj estas videblaj, cxar la +Jxaponoj komencis ellerni Esperanton. Sed, bedauxrinde, tiuj cxi +diversnaciaj pioniroj gxis nun restis tute izolitaj, laborante cxiuj +aparte. Kredeble nia afero multe pli rapide antauxenirus, se cxiuj +Esperantistoj tie cxi konsentus kunigi siajn fortojn kaj fondigxus +gxenerala kaj centra grupo. + + + + +KANTETO. + +Karulino Mia. + +Originale verkita. De William Officer. + + + Kiam la maten' lumigxas, + Ho karulino mia! + Gxia belec' memorigas + Plej dolcxe min de via. + + Kiel cxirkaux mi varmeco + De la tagmeza horo + Falas, gxi min pripensigas + Pri via korfervoro. + + La vespero, rosa, stela, + Kun sia trankvileco, + Murmuretas la rakonto + De via amemeco. + + Tiel je animo mia + Eterne vi cxeestas; + Kaj per songxo-lumo + Imago vin envestas. + + La belega mondo perdus + Por mi brilecon sian + Se am' via malvarmigxus + Ho, karulino mia! + + +My Dearie. + +Tradukita en la Sokta lingvo. + + + When lichtens the mornin' + O dearie o' mine! + Its beauty remin's me + Maist sweetly o' thine. + + As at noontide the sinbeams + On earth saftly rest, + I think o' the fervour + That glows i' thy breast. + + The e'en, wi' its stillness, + Its starnies, an' dew, + The tale o' thy kin'ness + Aye whispers anew. + + Sae thou tae my soul + Art near evermair; + And fond fancy cleeds thee + In dream glamours fair. + + For me the braw warl' + Its brichtness wad tyne, + Should thy love e'er grow caul' + O dearie o' mine! + + + + +ZENITA SUNO. + +Originale verkita de Thomas Hunter, M.A. + + + Ho! Suno en plej alta vojo, + Ci venas kun somera gxojo; + Tagigxas nun la tago glora + Junio dudek unu flora. + + Pli frua estas kant' miela + De la arbara birdo bela + Kies fluida vocxo penas + Dum ci en roza robo venas. + + Gxojas la besto, cxia floro + Kun la plej ricxa bonodoro, + Kaj kun la plej kolora helo + Disdonas benon de l'cxielo. + + Homaro nun per interamo + Respondus al la cia flamo, + Cxar venas ci en alta vojo, + Ho! Suno kun somera gxojo. + + + + +NEATENDITA AVIZO. + + +Oni ofte diras: "Jes, Esperanto estas tre bona ideo, sed gxi ne +utilos al mi!" + +La Redaktoro posedis amikon, kiu tiel pensis. Li havis neniajn +rilatojn kun alilanduloj, kaj sxajne estis kontenta je la kono de la +Angla lingvo. + +Subite, li eltrovis, ke li apartenas al fama antikva Franca familio, +kies kastelo trovigxis en la Francaj Alpoj. Bone, bonege, li pensis. +La Angla lingvo suficxos cxie! Li do forveturis, por viziti la +familian naskigxejon. + +Alveninte en tiun malproksiman regionon, li eliras el la vagonaro, +kaj eniras la hotelon. Ho, ve! El la tuta vilagxanaro neniu komprenas +lian lingvon. Preskaux cxiuj Euxropaj lingvoj tie havis siajn anojn, +krom la Angla. Mia amiko estis tre malgxoja. Kompreneble, mi ofte +priparolis Esperanton kune kun li, kaj li multe miris, kiam, je +vespermangxo, li auxdis la nomon de nia kara lingvo! Morgauxe, tute +sole kaj silente, li vizitis la antikvan kastelejon de siaj praavoj. + +Cxion, kion la okuloj povis rimarki, li bone eltrovis, sed plu li ne +povis lerni. + +Post lia reveno en Londono, li rakontis al mi tiun cxi bedauxrindan +okazon. "Ho!" mi ekkriis, "estos facila afero klarigi cxiujn +malklarajxojn! Se placxos al vi, vi povos profiti de mia kono +Esperanta." Iom dube, mia amiko diris al mi tion, kion li deziris, ke +mi demandu; kaj mi tuj skribis al la sindonema Sro. Sentis, kies +poemetojn estas tiel bonekonataj. + +Mia malnova amiko multe miris, kiam, post nur kvar tagoj, mi metis +inter liaj manoj, longan leteron, enhavanta tre interesan historion +de la kastelo, kaj gxiaj logxantoj, kaj multe da pluaj sciigoj, kiujn +li neniam antauxe lernis. Dank' al Esperanto, li nun scias ke, dum la +antauxaj militadoj, la Duko de Savojo indulgis tiun Kastelon, kiam +liaj soldatoj ruinigis gxiajn najbarojn, cxar la tiama posedanto iam +estis donacinta al la Dukino bonegan korbon da prunoj! Vere interesa +historio. + +Tiu cxi anekdoto pruvos en nova maniero, la utilon, kiun donas kono +de Esperanto. + + + + +BULONJO. + +H. Bolingbroke Mudie. + + +La longe atenditaj Pentekostaj tagoj fine estas alvenintaj. Sed kia +vetero! Cxie trovigxas nigraj nuboj kaj pluveregoj, kaj la suno tute +forgesis nin. Kuragxe! + +Ni baldaux trovis, ke ni eniris Esperantujon, cxar, dank' al la +sencxesaj klopodoj de nia Libertempa-Kapitano Sro. Reeve, kaj al la +afableco de la fervoja kompanio S.E. & C.R. ni trovis por ni +apartigitan vagonon. Tie ni ensxlosigxis, por senhalte paroladi +Esperante kaj esperante, cxar ni ja esperis, ke la vetero baldaux +plibonigxus. + +Laux la anonceto en The Esperantist, No. 7, areto da Anglaj +Esperantistoj estis forironta Bulonjon. Ni estis tiu areto, kies +partoprenantoj nombris dek-du. + +Gxustatempe la tre, tre longa turist-plenigita vagonaro forveturis, +kaj alvenis Folkestonen, kie la maro estis suficxe trankvila kaj ni +sensxancele eniris la vaporsxipon. + +Unu el la areto havis apartan kajuton tie, kaj ni Esperantistoj multe +sxatis la privilegion gxin uzi. Vere, cxiam kaj cxie Esperantistoj +gxuas specialajn privilegiojn. + +Ni supozis, ke ni movadis sur la maro, sed, pro la nebulo, la +cxirkauxajxoj estis preskaux nevideblaj. Fine la kruta Franca +marbordo aperis tra la griza nebulo, kaj ni rapide kolektigis +pakajxojn, k.t.p., por ke ni povu tuj konatigxi kune kun niaj jam +konataj sed neniam viditaj samideanoj. Sed ni eraris pri tio. Ne +estis necese atendi gxis kiam la sxipo cxesus sian movadon cxar, +alproksimigxinte, ni gxoje rimarkis ke la elsxipejo estis de granda +verda steletaro okupata. Kaj niaj kunbatalantoj rimarkas samon cxe +ni, kaj tuj elkriegas per fortaj vocxoj tre korajn eldirojn. La +steletoj intersalutas. "Vivu Esperanto! Kiel vi sanas? Cxu la maro +estis trankvila?" Tiuj kaj similaj demandoj gxoje flugis de la tero +en la sxipon, el Francujo en Anglujon. + +Kompreneble la cxirkauxstarantoj multe miris pri tio. Kaj kia lingvo! +Mi ja konas gxin sen ellernado, unu el ili rimarkis al mi. Sed +Esperanto havis bonajn reklamojn dum la tuta tago tie. Baldaux +alvenis la tempo kiam ni povis premi la manojn de niaj kunstudentoj, +kaj kune eniri por submetigxi sub la linkaj okuloj de la +limdepagistoj. + +Ni vidis malfelicxulojn, kies cigarojn oni forprenis, sed ni estis +felicxuloj, ni estis Esperantistoj, kaj tiaj neniam pekas. + +La Brita Konsulo aldonis sian bonvenon al tiu de niaj Francaj amikoj, +kaj nia akcepto vere estis korega. Sur la muroj de la limdepagejo +trovigxas prezaro Esperanta. Tio cxi certe estas bona reklamo por la +lingvo. Ni do tuj sentis, ke ni ne estis venintaj en alian landon, +sed ke la verda Esperanta standardo ankoraux cxie regnis. + +Baldaux ni, granda procesio, marsxis sur la stratoj de la plej grava +centro de la Franca fisxkaptado. La maro cxiam trovigxas je unu +flanko cxi tie, sed vere, kiam ni alvenis, maroj cxie vidigxis, pro +la pluvego, kiu cxion sxangxigas. + +Post tre mallonga promeno, ni alvenis al la hotelo _Castiglione_, +kies estro estas Esperantisto, kaj tie ni oficiale prezentigxis al +niaj novaj, pro ni malsekigitaj, amikoj. + +Dum tiu cxi ceremonio, unu el ni serioze diris: "Mi estas la subestro +de la vetero. Mi arangxis la pluvon, por ke la vagonaro ne estu tro +varma kaj homplena. Nun mi arangxos bonan veteron, por ke ni, kaj +cxiuj aliaj kuragxuloj, gxuu felicxan libertempon." Kompreneble cxiuj +multe ridis, je tiu cxi eldiro, kaj iu rimarkis, ke eble li nur estis +tre suba estro. Tamen, de tiu momento, la pluvo cxesis, la stratoj +sekigxis, kaj fine la suno ekbrilis por aplauxdi tiun cxi memorindan +internacian kunvenon. + +Post tagmangxo, ni faris promenadojn en la urbo, vizitis la +fisxvendejon, la sxipejon, la antikvajn urbmurojn kaj la katedron. +Tiam, reveninte hotelen, ni pretigis nin por vespermangxo. + +Al tiu momento, Sro. Michauxx, la tre sindonema Prezidanto de la +Grupo, sendigis al mi la plej bonan urbfotografaron iam vidita, kaj, +cxagrenege mi gxin konfesas, mi forgesis danki lin pri tio. Eble, je +tiu cxi okazo, li afable forgesos la proverbon ke _malfrua danko +estas pli malbona ol danko ia_, kaj akceptos miajn nunajn dankojn. +Kaj, se iatempe kiam la Grupanoj rekunvenigxis, ili bonvolos skribi +por mi siajn subskribajxojn sur papereron, mi havos grandan plezuron +enmeti gxin en la albumon, kiun mi cxiam konservos inter mia cxiam +pligrandigxanta propagandilaro. + +Dum la vespermangxo ni nature priparolis la venontan kunvenon, kies +programon ni jam vidis sur la pagxoj de la _"Cicerone"_ (Semajna +Bulonja organo, cxiam enhavanta Esperantan pagxon). + +Sed, kvankam ni multe antauxgxuis la proponajxojn, la kunveno mem +donis al ni nepripenseblan plezuron. Oni komencis iom post la nauxa +horo, kiam ni eniris belan cxambregon, mirinde ornamigita de Francaj +kaj Anglaj flagoj, kaj ankaux de cxiam verdaj arbetajxoj kaj palmoj. +Vere sxajnis, ke ni estis enirintaj en Kristnaskan festejon. + +Sed la okuloj ne estis la solaj membroj, kiuj gxuis tiun akcepton. +Ankaux la oreloj multege sxatis la koran hxoron: _"Dio savu +la Regxon" ("The Esperantist," No. 1)_ kiu donis komencon al la +bonega programo. + +Estas tute neeble priskribi tiun cxi kunvenon detale, sed eble la +programo estos interesa por legantoj. Jen estas: + + _PARTO I._ + + Dio savu la Regxon Hxoro. + Prezentado Sro. Michauxx. + Valso Esperanto Fno. Decrequy. + L'Espero Sro. Boulet. + Mia Mano Fneto M. T. Bergier. + Bonan Tagon, Suzo! Sro. Derveauxx. + La Paco Sro. Dufeutrel. + Duo de la Regxo d'Ys Sno. Bergier kaj Fno. Sutils. + + _Honora Vino._ + + Piana-ludo. L'Akvofalo Fno. Pannevin. + 13a, Hungara Rapsodio Fno. Decrequy. + + _PARTO II._ + + Floreto Fneto G. Bergier. + La Cigalo kaj la Formiko Fneto M. T. Bergier. + La Korvo kaj la Vulpo Fneto Lephay. + Lasta Deziro Fno. Sutils. + Hamleto Sroj. Dufeutrel kaj Mudie. + Hispana Romanco Sino. Bergier. + La Bano de la Pastro Sro. Boulet. + Galateo Sro. Derveauxx. + La Marseja Himno Hxoro. + + _Bonvena Cxampana Vino._ + +Vere, tre memorinda programo. Kaj, se oni demandus kian eron mi pleje +sxatis, mi estas certa ke la plenkreskuloj min pardonos, kiam mi +konfesas ke mi pleje sxatis la kvar recitadojn de Frauxlinetoj +Bergier kaj Lephay. Kiam oni auxdas nian karan Esperanton el la lipoj +de kvin, sep kaj dekjaraj infanoj, gxi havas ankoraux pli belan sonon +ol kutime. Kaj oni devas ankaux gratuli--cxiujn! Cxio estis bona, ecx +bonega. Tamen estis unu afero kiu ne tute placxis al mi. + +Eble gxi estas nur bagatelo, sed mi ja opinias, ke gxi meritas gravan +atenton. En almenaux unu el la belaj kantoj, mi rimarkis, ke la +tradukinto ne konservis la Esperantan akcenton. + +Laux mia opinio, bona Esperanta kanto devas konservi tion cxi, kaj +oni ne devas meti la akcenton sur silabo alia ol la antauxlasta. Se +oni atente tralegos la tradukojn de Tom Bolin' (No. 5) Vivo de +Maristo (No. 1) kaj aliaj tradukoj de bone konataj poemoj en The +Esperantist oni konstatos ke, ecx por la kutimita melodio, kiun +oni verkis por tiuj cxi poemoj, la Esperantaj vortoj tauxgas. Mi do +esperas ke, kiel eble plej multe, niaj muzikaj verkistoj provos +konservi la uniforman Esperantan akcenton, sen kio nia lingvo perdus +tiom da utileco kaj belsoneco. + +Post la finigxo de la unua parto, du infaninetoj prezentis belegajn +floramasojn al la du Anglinoj, kiuj estis inter la vizitanta areto: +belaj Esperantaj floramasoj. Mi intence diris _Esperantaj_, cxar +ambaux el ili konsistis el floroj rugxaj, blankaj kaj bluaj; Anglujo +kaj Francujo; kaj interplektita estis la bela Verdo de la Espero, la +emblemo de Internacieco. + +Sed jam tro longa estas tiu cxi priskribo. Por gxin finigi, mi +rimarku pri la bonegeco de la paroladoj faritaj de Sroj. Michauxx kaj +Reeve.--Sed ne! Ekzistas ankoraux alia afero, kiu eble havos apartan +intereson por Vi, karaj Legantoj. Oni cxie rimarkis, ke la +_Verd-kovrilajxeto_ estis tre leginda. Dankojn, Bulonjaj Legantoj! Ju +pli granda la laboro, des pli granda la plezuro kiam oni lernas, ke +la rezultatoj estas sxatataj. Se nur la tuta legantaro kunpensus! + +Tre, tre laca, ni fine realvenis en nian komfortan hotelon, por +silente pripensi la mirindan tagon, matene en nigreta, malseka +Londono, posttagmeze en nuba, malseketa Bulonjo, kaj vespere en +belega, varma Esperantujo, inter la floroj, kantoj kaj salutoj de +karaj internaciaj amikoj. + +Morgaux matene, post naux-tridek, niaj amikoj nin sercxis, kaj +kondukis en la gxardenojn de Sro. Duhamel, la Esperantista floristo +Bulonja, kaj tie ni fotografiigxis antaux bela floraro. La rezultato +estas bona, kaj cxiam servos kiel fidela memorajxo de plezura mateno. + +Posttagmeze ni eniris en tramon (niaj dek du anoj kaj la Francaj +amikoj plenigis la veturilon) kaj komencis gajan veturon gxis +Wimereuxx. La antauxan nokton mi estis rimarkinta verdan rubandon sur +la fortepiano, kiu portis oreskribitan Esperanto. Tiun cxi +rubandon oni nun fiksis cxe la vitro de la tramo, kaj cxiuj +preterirantoj bone rimarkis, ke gxi estis Esperantista tramo. +Tiamaniere la Afero gajnis bonan reklamon. + +Mi jam ekpensis, ke oni min trompis sed tiam, kiam unu post la alia, +mi rimarkis novajn vidindajxojn mi certigxis, ke estis ja fakto. +Bulonjo ne estas malbela urbo, kaj la kamparo ankaux estas suficxe +bela. Ne sxanceligxu, do, Anglaj adeptoj, sed tuj vizitu la belan +hejmon de tiom da fervoraj Esperantistoj. + +Sur la beleta marbordo Wimereuxxa ni gxuis tre felicxan posttagmezon. +La suno jxetis sur nin ne tro varmajn radiojn, kaj la plimulto da la +kunvenintoj sidigxis sub la ombro de la verda rubando por kunkanti +kaj sxercadi. Sed mi ne estis tiel mallaborema, kaj gxuis tre +plezuran ludadon kun la cxarmaj infanoj, kiuj venis kune kun ni. Kaj, +Legantoj, estas terura sed vera fakto, ke, en Francujo, ecx la +infanoj parolas France! Tamen ludoj kaj Esperanto cxiam estas +internaciaj, kaj ni estis tre felicxaj, kaj multe bedauxris kiam +vesperigxis, kaj ni devis returnen trami. Post vespermangxo, +ni denove kunvenis, kune kun niaj gastamaj amikoj en la cxefloko de +cxiuj Francaj urboj, la _Casino_. Tie, sidante en la belaj gxardenoj +apud la lumigita estuario, sub la hela lunlumo, Sro. Boulet (kiu +venis el Roueno) afable promesis farigxi nova kunverkanto, kaj ni +hodiaux povas legi lian lertan _Calabre_ tradukon. + +Jen alia gajno por _Mondvaganta Redaktoro_! Li ricevas artikolojn de +tiuj, kiuj li havas la plezuron renkonti. Kaj, gxis nun, mi kredas, +mi estas la sola mondvaganta Esperanta Redaktoro. Tial Vi estas +povintaj legi multe da interesaj rakontoj, kiuj multe helpis je la +sukceso de tiu cxi Gazeto. + +La proksiman tagon, post matenmangxo, ni hxore estis kantantaj +_Funiculi Funicula_ kiam niaj nelacigeblaj samideanoj venis por +konduki nin en Le Portel. + +Kia belega sablaro tie trovigxas. Ebena kaj malmola kiel asfalto. +Bonega loko por la krevetkaptado, sed, sxajne, Esperantistoj en +Bulonjo neniam havos tempon por tiu cxi agrabla amuzado. La tieaj +amikoj cxiam sukcesos trovi ian novan kaj interesan vidindajxon. + +Sur tiu cxi sablaro ni denove faris ludojn kaj kursojn, kaj, fine +alvenis al la interesa vilagxo. Le Portel estas enlogxata de +fisxistoj, sed Wimereuxx, je la alia flanko de la estuario estas +rapide pligrandiganta cxirkauxurbo de Bulonjo. + +En Le Portel ni vidis interesan sed funebran procesion: la +enterigiron de fisxisto. + +Sro. Michauxx diris al mi, ke multe da la tieaj logxantoj ankoraux +posedas la trajtojn Hispanrasajn, cxar siaj praavoj venis el tiu suda +lando. + +Sed mi jam trolongigis tiun raporton! La tramo rekondukis nin en +Bulonjon, kaj oni arangxis finan posttagmezan promenadon gxis la +rimarkinda monumento de la _Grande Armee_ Napoleona. Tiu cxi estis +tiel sxatinda, kiel la aliaj, kaj la vetero cxiam estis bela. Tamen +oni diris, ke en la apudaj vilagxetoj estis iom pluvdona. Ni estis +felicxuloj havi kune kun ni la veter-subestron! + +Dum la promeno ni priparolis la proponitan kunvenon Esperantistan, +pri kio mi esperas skribi ion poste. Tiaj kunvenoj estas la plej +bonaj aferoj por vekigi kaj revekigi intereson pri nia afero. + +Post tre felicxa haltado en arba valeto, kie ni denove fotografiigxis, +kaj ludis kun la infanoj, ni kune revenis por fari la pakajxojn +por la baldauxe foriranta vaporsxipo. Tion farinte kaj vespermangxinte, +niaj fervoraj amikoj akompaniis nin gxis la ensxipejo por doni al ni +lastan _Gxis la Revido_.... + +Dankojn, dankojn, novaj sed tamen tre malnovaj amikoj. Dank' al vi, +ni gxuis mirindan viziton; dank' al vi, ni nun havas ecx pli varman +estimon de nia kara lingvo, kaj gxiaj afablegaj Francaj adeptoj. Unu +el nia aro estis Franca Anglano, kaj li miregis pri la tutkoreco de +nia akcepto cxe siaj samnacianoj. Vere ni sxajnis esti "centjaraj +amikoj!" + +Kaj cxu mi cxiam facile komprenis la alilandulojn? Ne estas dubeble, +kaj ne estas dubinde! + +Tamen unu malfacileco cxiam trovigxis, pri tio ni devis esti +singardemaj. Jen. Cxiam, kiam oni arangxis estontan renkonton, oni +devis precipe zorgi pri la maniero por esprimi la horon. Cxiam Sro. +Michauxx diris ambaux, ekzemple, je la _naux kaj duono_ kaj +je la _duono de la deka_. Sed mi, kaj miaj Francaj amikoj kunsentas, +neniam plu diros aux unu aux la alian. Ni diros je _naux-tridek_. +Tiamaniere ne estos eble, ke ni manku niajn renkontojn pro eraro +kauxzata de tiu malfacileco. + +Al la dirita horo, cxiam aldonu la minutojn, kaj jen sistemo jam +internacia por diri la horon. Laux la antauxa anonco en The +Esperantist, tiu cxi sistemo estas la fervoja (kaj sekve la +praktika) uzo. + +Kaj Vi, karaj Legantoj, kiu legis tiujn cxi liniojn, kion vi pensas? +Cxu vi ne multe bedauxras, ke vi ne kuragxis partopreni je tiu cxi +unua oficiala grupkunvenejo? Mi gxin esperas. Tamen, ne estas necese, +ke vi longatempe plendu pri tio. Nia Libertempo-Kapitano, Sro. Reeve +nun klopodas pri nova vizito al la Grupo en Havro. Mi jam konas tiujn +cxi fervorajn amikojn de nia afero, kaj mi esperas ke, je la 30a & +31a Julio kaj la Auxgusto, ili ricevos viziton de granda aro da +alilandaj Esperantistoj, ne el Anglujo nur, sed el cxiuj proksimaj +aux malproksimaj landoj. La elspezo ne estos granda, kaj se tiuj, +kiuj povos tien iri, tuj skribos al Sro. Reeve (63, _Effingham Road, +Lee, Kent_) li povos arangxi specialajn kondicxojn kun la fervoja +kompanio L. & S.W.R. kaj neniu povos plendi pri la rezultato. + +_"Vivu Esperanto, kaj Vivu la Esperantistoj!"_ + + + + +LA LINGVO DE LA FLOROJ. + +Originale verkita de Ben Elmy (Dauxrigata de pagxo 79). + +PARTO II. + + +Ju pli ni studas la florojn, des pli ni konstatas, ke multe da ili +posedas nesuspektitajn lertecojn, kiujn apud besto ni volonte +nomus instinkto aux ecx prudento. La esploradoj kaj eksperimentoj +de la plimultigxanta anaro de observistoj pruvas tion cxi. Tamen, +cxar la kreskajxoj aux floroj estas mutaj, tial la homaj oreloj +neniel tauxgas por tiu esplorado; estas do necese, ke la homo uzu +siajn okulojn des pli zorge kaj akurate. Ecx tiam, multe da floraj +okazajxoj evitas la tro difektan homan vidlertecon, homa +difekto kiun la homo mem tre ofte forgesas kaj malatentas. + +Ekzemple, oni diras ordinare, kune kun _Darwin_, ke "_la kreskajxoj +kompreneble ne posedas nervojn, nek centran nervsistemon._"[2] Sed +tiamaniere, farigxas ankoraux pli mirinda la plua eltrovo, ke iafoje +"_kreskajxo ekscitita transigas la influon al aliaj partoj de si, kaj +tiuj cxi partoj reciproke ekmovigxas._"[2] Kia do estas la agometodo +de tiaj procesoj? Se la kreskajxo "kompreneble" ne uzas nervfadenojn +por telegrafi siajn sentadojn kaj ordonojn, cxu eble gxi komunikigas +inter si per "senfadena" telegrafo? Vere, tre nescia estas la homo, +ecx cxe la dudeka centjaro! + +Tre miriga ankaux estas la fenomeno de la perioda dormo de folioj kaj +floroj, kun iliaj akompanantaj movadoj. Ankoraux mirindega estas, ke, +kiel la mambesto produktas albumenan sukeran lakton, tiel la +kreskajxo produktas sukeran mielon en la floro, kun amelon kaj ecx +albumenon en la semo, por nutri la embrion kaj la junan estontan +kreskajxon. + +Cetere _Darwin_ skribas: "_Apenaux estas trograndigo diri, ke la +radikpinto (de kreskajxo), tiom sentema, kaj tiel reguligante la +movadojn de la apudaj partoj, agadas tute kiel la cerbo de malsupera +besto._"[2] Sed certe, oni povas plivole demandi cxu la agadoj de +kelkaj floroj ne superas ecx iajn funkciadojn de tia besta cerbo. + +Rilate al tio cxi, Dro. J. E. Taylor argumentas pri "_psikologio +kreskajxa_," kaj li tre racie inspiras, ke "_cxe proksime estonta +tempo ni eble konstatos, ke ne ekzistas vivo sen sekva_ +psikologia _agado; ke tio cxi estas nepre resultato de tio; +ke la vivo mem estas kondicxita per psikologia agado; ke iaj +kreskajxoj posedas la ekvivalenton de besta instinkto, la ebleco +gajni individuan sperton, kaj gxin transigi al iliaj posteuloj, por +ke tiuj cxi profitu, ne tute nekonscie._"[3]. + +La Amerikana poeto, Lowell, evidente kredis je tiu psikologio, cxar +li aligas al floroj ne sole vivon, sed ankaux _animon_-- + + "Jen cxia terbulo, al viv' pusxigxante + Pro alta instinkto, interna fervor', + Kaj supren blinde gxis lum' palpetante, + Atingas animon per herbo kaj flor'."[4] + +Tiel ankaux la Angla poeto, Shelley, cxe "_La Sentema Kreskajxo_," +parolas pri la gracia kortusxeco de la interna "_io, kvazaux +spirito_" de tiu floro. Aliloke li remarkas, ecx apud pli humila +kreskajxo, la influon viveman de la aero kaj de la lumo, tuj +farigxontaj-- + + "Korbatoj nevideblaj de la flor', + Al cxiu parto vivon pulsigantaj."[5] + +Alia Amerikano, la glora Walt Whitman, rakontas--"_Karesante mi tenas +brancxojn aux junajn arbojn--mi tuj sentas iliajn sukon kaj tendenon +levigxantajn en mi, kiel hidrargo cxe varmeco. Mi baraktas amike kun +ilia senkulpa fortiko--mi scias ke iom da gxia virto pasas de ili al +mi. Eble ni reciproke intersxangxas ion--eble la arboj rekonas cxion +tion pli ol mi iam pensis._"[6] + +Preskaux idente sciigis Richard Jefferies--"_Tiu aliformigxo de buloj +kaj malvarma materio en vivajn objektojn, faras la gxojon kaj esperon +de la somero. Cxiu tronketo de herbo, cxiu folio, cxiu individua +floreto kaj folieto, parolas pri espero. Konsideru la herbojn, la +kreskajxojn--ili estas signoj de tero altigxante gxis la vivo, antaux +niaj okuloj. Tial al mi estas la floroj tiom pli ol nur trunketo kaj +folietoj.... La blankaj folietoj alvokas rekte al nia koro; la +trankvilaj kverkoj estas plenaj je mistero. La floroj, per siaj mil +vizagxoj, kolektis la kisojn de la mateno. Ilin sxatante mi ricevas +almenaux iom da ilia vivopleno--novan penson el cxiu folieto._"[7] + +Certe, nia kara Jefferies multe auxskultadis--kaj iom komprenis--la +veran lingvon de la floroj! Tion cxi ankaux atestas siaj cxarmaj +verkoj "_Bevis_," "_La libera Aero_," kaj la interesa, pretervorte +lauxdinda, "_Historio de Mia Koro_." + +Tamen bezonas konfesi, ke ne cxiuj floroj tiom aminde prezentigxas +kontraux la homoj kaj bestoj, aux ecx kontraux cxiaj aliaj specoj de +floroj. Inter ili ja estas amikoj kaj malamikoj, reciproke helpantaj +aux malhelpantaj. Tion cxi precipe klarigis Dro. Taylor, en sia verko +supredirita. La vero estas ke, kiel apud la bestoj, tiel ankaux apud +la floroj, efektivigxas pli aux malpli la postuloj de "la barakto je +ekzistado," "la natura elekto," kaj "la postdauxrigxo de la plej +konvenaj je la okazoj." Estas, do, nur malklera konkludo, ke la +floroj "nek laboras, nek sxpinas"; la vivotempo de la floroj estas +tiom plene (kaj almenaux tiom utile) okupata, kiom tiu de la bestoj. +Plie, estas ja la penado de la kreskajxoj kiu provizas ultimate la +nutrajxon mem de cxiu besto, de cxiu homo; tial, tiu cxi devas +memorigxi ke de la vivo kaj laboro de la kreskajxoj sia propra vivado +dependas. + +Amikaj floroj, kiel malmulte ni komprenas vian vivon, vian lingvon! + +Cxe la kreskanta homa pensado, nia kompreno cxiam farigxos pli klara, +kaj nia amo pli forta, je la plej belaj el la infanoj de la tero--la +mutaj sed elokventaj floroj. + +FOOTNOTES: + +[2] El "The Movements of Plants." + +[3] The Sagacity and Morality of Plants. + +[4] The Vision of Sir Launfal. + +[5] The Zucca. + +[6] The Oaks and I. + +[7] The Pageant of Summer. + + + + + Kiam nutro nin vivigas, + Aux bonajx' ajn nin gxojigas, + Ni memoru, ke ni devas + Esti dankaj, cxar ni scias, + Ke aliaj homoj penas + Por ben' kiun ni ricevas: + Ne forgesu ni gefratojn + Bonfarintajn nekonatajn. + + (6266). + + + + +LA "ATESTO PRI KAPABLECO." + +Originale verkita de G. D. Buchanan, 8820. + + +Inter la rimarkoj kiuj aperis sub la titolo de _Correspondence +Notes_, en la lasta numero de nia Gazeto, estis mallonga paragrafo, +kiu diris, ke tiuj Britaj Esperantististoj kiuj dezirus akiri nepran +pruvon pri sia plena sciado de nia helpa lingvo devus sin turni al la +_Franca Societo por la Propagando de Esperanto_, por ricevi gxian +konatan _Atesto pri Kapableco_. Kvankam ni cxiuj multe sxatas la +fratan spiriton de niaj Francaj amikoj, tamen ni esperas, ke post +nelonge ni povos arangxi ekzamenojn por Brita _Atesto_ laux simila +modelo. Respondante al la afabla propono de nia Redaktoro, mi traktos +mallonge pri tiu cxi afero, esperante, ke la konsilo de pioniro eble +estu helpa al estontaj kandidatoj. + +Kompreneble, la aspiranto devas jam posedi bonan gxeneralan sciadon +de la fundamentaj principoj de la lingvo antaux ol li komencos la +specialan preparadon por la ekzameno. Se li estus tiel felicxa +kompreni plenege la Francan lingvon, li elektu fari tiun cxi +ekzamenon France; sed nur adepto devus atenci tion cxi. Se, tamen, +simile al mi, li konus nur sian nacian lingvon, li ne povos gxui la +helpon de tiaj valoraj lernolibroj kiaj _La Commentaire sur la +Grammaire Esperanto_ kaj _La Texte Synthetique_. + +Mi persone konstatis ke la Esperanta Sintakso, de Dro. Paul +Fruictier, estis preskaux necesega, kaj mi gxin forte rekomendas. Se +la studento povas verki kune kun amiko, tiom pli bone. Mi mem sxuldas +multon je la inspirajxoj kaj konsilo de klera amiko, kun kiu mi ofte +korespondas. + +Fininte sian preparadon, la studento devas tiam skribi al _Sro. +Edouard Breon_, 6, _Rue du Levant, Vincennes, pres Paris_, klarigante +cxu li volas fari la ekzamenon France aux Angle. Post malmultaj tagoj +li ricevos plenan sciigon pri la oficiala programo. + +Se la aspiranto elektus fari la ekzamenon Angle, estos necese ke li +traduku Esperantan eltirajxon Anglen, kaj Anglan eltirajxon +Esperanten. La "Demandaro" enhavos serion da gramatikaj demandoj kaj +ekzercon pri Esperanta elparolado. Por reprezenti tion cxi, mi uzis +la bonegan fonetikan metodon kiu aperis sur pagxo 25, Nro. 2 de +The Esperantist. + +Skribinte al nia Samideano, Sro. Mann, de Paris, por ricevi lian +opinion pri la speciala preparado por la ekzameno, mi ricevis la +jenan valoran respondon. + +"Pri plej efika kaj sukcesiga metodo studi por la ekzameno, mi +rekomendus, post ellerno de la _Complete Text-Book_, zorgan legadon +de _Hamleto_ kaj _Fundamenta Krestomatio_, kun _Esperanta Sintakso_, +de Fruictier. Ekzemple, oni prenu en _Krestomatio_ iun anekdoton. +Legu gxin du aux tri fojojn lauxtvocxe. Poste, oni faru al si +diversajn demandojn per vortoj tiaj kiaj Kiu (n), Kies, Kie (n), +Kiel, Kial, Kiam, Cxu? Por varii, oni rediru la anekdoton je aliaj +tempoj ol tiuj donataj en la teksto mem. Ekz., la teksto eble +rakontas la aferon, kiel okazinta je iu tempo pasinta. Nu, la +ekzercanto povus rekonstrui la anekdoton, metante la serion da agoj +en la pasantan tempon, AS, aux en la pasontan tempon, OS; poste en +malsimplajn tempojn: Estis ... inta (j), k.t.p. Tiamaniere la studo +farigxas vere interesa, kaj la lernanto tre baldaux elposedos la +gramatikon tre simplan de Esperanto. + +"Alion oni povas ankaux fari kun bonaj rezultatoj. Per la helpo de la +vortaro Angla-Esp., oni povas ekzerci sin jene. Oni povas, dum la +farado de agoj iaj, nomi ilin Esperante. Ekz. Levigxante, fru- (aux +malfru-) matene, nomu la serion da agoj. Mi levigxas, mi starigxas, +mi surtiras miajn sxtrumpojn, k.t.p. Mi estas vestita (mi est_is_ +vest_ot_a). Mi lavas min, mi matenmangxas, mi laboras, k.t.p. Cxiuj +cxi agoj estas analizeblaj kaj etendeblaj, kaj liveras tre interesajn +imagajn konversaciajn kaj gramatikajn ekzercojn. + +Tio estas la fama Gouin'a metodo studi lingvojn; gxi donas mirigajn +rezultatojn. Tiamaniere, la vortoj kaj esprimoj restas en la memoro, +kaj oni ne lacigxe lernas _papage_ novajn vortojn. Kaj por +konversaciaj klasoj tia procedo estas praktikinda, cxar gxi sxparas +la tempon kaj koncentras la pensojn de la ekzercantoj. Soj. George +Phillips & Son, Ltd., 32, Fleet Street, London, eldonas tre interesan +kaj pensigan serion da libroj verkitaj laux la Gouin'a metodo. + + * * * + +N.B.--Estas preskaux certe ke, post nur iom da tempo, la deziroj de +tiom de adeptoj estos plenumataj, kaj Brita Ekzameno fondigxos. Oni +nun klopodas pri la afero.--(Red.). + + +THE CERTIFICATE OF MERIT. + +G. D. Buchanan, No. 8820. + + +Among the remarks under the heading _Correspondence Notes_, in the +last number of our Gazette, was a short paragraph which stated that +those British Esperantists who desired to acquire an indisputable +proof of their thorough knowledge of our auxxiliary language must +apply to the _French Society for the Propagation of Esperanto_, in +order to obtain its well-known "Atesto pri Kapableco." Although we +all greatly appreciate the fraternal spirit of our French friends, we +nevertheless hope that ere long we shall be able to organize +examinations for a British Certificate on similar lines. In reply to +the kind suggestion of our Editor, I will briefly treat of this +matter, in the hope that the advice of a pioneer may possibly be a +help to future candidates. + +Of course, the aspirant must first possess a good general knowledge +of the elementary principles of the language before he begins the +special preparation for the examination. Should he be so fortunate as +to understand French thoroughly, let him elect to undergo the test in +French; but only an adept should attempt this. If, however, like +myself, he should know only his own national language, he will not be +able to enjoy the help of such valuable text-books as _La Commentaire +sur la Grammaire Esperanto_ and _La Texte Synthetique._ + +Personally I have found that the _Esperanta Sintakso_, by Dr. Paul +Fruictier, is almost essential, and I recommend it strongly. If the +student can work with a friend so much the better. I owe much to the +suggestions and advice of a well-informed friend, with whom I often +correspond. + +Having concluded his preparation, the student must write to _M. E. +Breon_, 6, _Rue du Levant, Vincennes, near Paris_, stating whether he +purposes taking the examination in French or English. In a few days +he will receive full details as to the official programme. + +Should the candidate choose to go up for the examination in English, +it will be necessary for him to translate an Esperanto extract into +English, and an English extract into Esperanto. The list of questions +will contain a series of grammatical points and an exercise on +Esperanto pronunciation. In order to illustrate the latter, I +employed the excellent phonetic system which appeared on page 25 of +The Esperantist, No. 2. + +Having written to our Friend-in-Esperanto, Mr. Mann, of Paris, to +learn his opinion with regard to special preparation for the +examination, I received the following valuable reply:-- + +"As for the most effective and successful method of studying for the +examination, I should recommend, after mastering the _Complete +Text-Book_, a careful reading of _Hamlet_ and the _Fundamenta +Krestomatio_, with _Esperanta Sintakso_, by Fruictier. For example, +take some anecdote from the _Krestomatio_. Read it two or three times +aloud. Then ask yourself various questions by words such as _Who (m), +Whose, Where (Whither), How, Why, When?_ To vary the study repeat the +anecdote, using tenses other than those employed in the text itself. +For example, the text possibly narrates the matter as having happened +at some past time. Well, the student could remodel the anecdote, +placing the concatenation of events in the Present AS, or in the +Future OS; and afterwards in the compound tenses: _Estis ... inta +(j)_, k.t.p. In this manner the study really becomes interesting, and +the pupil will very soon master Esperanto's very simple Grammar. + +"One can also adopt another course with good results. With the aid of +the _English-Esperanto Dictionary_ one can train one's self as +follows. While performing any actions one can name them in Esperanto. +Thus, getting up early (or late) in the morning, enumerate the series +of actions. I get up, I stand up, I put on my stockings, etc. I am +dressed (I was about to be dressed). I wash, I have breakfast, I +work, etc. All these actions can be analyzed and extended, and supply +most interesting imaginary conversations and grammatical exercises. + +That is the famous Gouin method of studying languages; it gives +remarkable results. Thus words and expressions are preserved in the +memory, and one does not wearily learn new words parrot-method. And +such a system is practicable for conversational classes, as it saves +time and concentrates the thoughts of the pupils. Messrs. George +Phillips & Sons, Ltd., 32, Fleet Street, London, publish a very +interesting and thought-inspiring series of books compiled on the +Gouin system. + + * * * + +N.B.--It is almost certain that in a short time the wishes of so many +adepts will be fulfilled, and a British examination will be founded. +The matter is now under consideration.--(The Editor). + + + + +La Onklino diris al sia nevino: "Ne ploru, karulino, aux ci +malbeligxos." + +"Cxu vi multe estas plorinta, kiam vi estis juna?" +respondis la infanino. + + (P de B). + + + + +DUA ORIGINALA SKIZETO, VERKITA DE E.W. + +Nia Frauxlino. + + +Sxi logxis en dometo, tute apud la domego cxirkauxfosigita de sxiaj +praavoj. Gxi nun apartenas al fremdulo, sed li ne estis vizitata de +la sinjoroj de la departemento, kaj estis malestimata de la +vilagxanoj. Li do lasis neokupata sian antaux ne longe acxetitan +domon. + +Nia Frauxlino estis, tiel, kiel sxia frato, la _pacama Pastro_ (pri +kiu mi skribis en The Esperantist, No. 8) tre granda, sed +sxi estis rekta kaj tre aktiva. Sxi havis brunajn okulojn, aglan +nazon, firman mentonon kaj vocxon kiu neniam estis lauxta, kvankam +ofte severega. + +Unufoje Dimancxe sxi cxiam sidis simple vestita, kune kun sia nevino +kaj tri servistinoj, sur la plej granda pregxbenko de la parohxa +pregxejo. La Diservo finita, sxi venis al sxia pordo, kiun malfermis +la parohxestro, kiu kolegia cxapo en la mano, salutis sxin profunde. + +Sxi respondis je solena reverenco: tiam li sekvis sxin kaj sxiajn +nevinojn al la pordego. Kiam ili ekstere alvenis, la auxdintaro +eklasis siajn benkojn. En bela vetero _Nia Frauxlino_, cxar tiel sxi +nomigxis cxiam, kutimigxis iri sub granda arbo en la pregxejkorto, +kaj tie staris aux sidis dum la vilagxanoj kunvenis por demandi al +sxi kuracilon aux konsilon; por priparoli ian disputon, je kies +meritoj ili deziris, ke sxi aljugxu; aux por peti, ke sxi ordonu la +punon por ia eltrovita krimeto. Sxiaj decidoj neniam estis +disputataj, cxar la Galoj havas ankoraux supersticxan kredon je la +sagxeco kaj sankteco de maljuna virgulino, se ili scias, ke sxi estas +frauxlino de sxia propra elekto. + +La junularo de la vilagxo amis kaj respektegis sian Frauxlinon; +ankaux sxi amis ilin, precipe tiujn, kies gepatrojn sxi konis dum +ilia juneco. El tiuj cxi, la plej de sxi amata estis la beleta, +dolcxa dekokjara Nest. Sxi gxuis rigardadi la knabinon sidante inter +la gehxoristoj apud sxia fiancxo, kiu estis lerta kaj inteligenta +frizisto el la proksima urbo. Oni sciis ke sxi jam acxetis multe da +utilaj ornamoj, trikotajxoj kaj fajencoj por la estonta domo de +Nest--la domo en kiun, post unu aux du jaroj, la fiancxino estos +kondukata kun la eksplodo de du aux tri cent pafiletoj, kun la +piedfrapado de cent kvindek gxis ducent cxevaloj kaj azenoj, kun la +kantoj, kriegoj kaj koraj gratuloj de kvin aux ses cent homoj, cxar +la familio de Nest estis granda, kaj tre respektinda en tiu loko. + +Unu Dimancxon, Nia Frauxlino vidis Nest inter la gehxoristoj, sed ne +estis sxiaflanke la _Cariad_'o.[8] La sekvantan Dimancxon sxi +rimarkis samon, kaj revidis la knabinon palan, solan, kaj +melankolian. Sxi informigxis pri la kauxzo de tio cxi, kaj sciigxis, +ke kelkaj terfosistoj (unu el kiuj deziris edzinigi Nest) atakis +inside la junan friziston, lin bategis kaj piedfrapis gxis kiam +li ne povis sin movi. Ili minacis lin kaj diris, ke se li iam +kuragxus reveni en tiun vilagxon, ili kasxus lian korpon tie, kie gxi +nur trovigxus je la Fina Jugxo. + +Nia Frauxlino multe indignis, ke tia insulto al la tuta vilagxo ne +estis jam punita de gxiaj viroj. Oni sxin klarigis ke tiuj +terfosistoj estis: "Tre grandaj viroj, atletoj. Kaj nombras preskaux +sesdek, kaj la tuta parohxo nur enhavas kvardek virojn. Sed ili +foriros tuj kiam la nova strato estos finigita, kaj neniu povas +devigi Nest edzinigxi. Cxu sxi ne povos nenii al sxi la plezuron vidi +la _Cariad_'on gxis kiam liaj malamikoj foriros?" + +Nia Frauxlino auxskultis, sed ne aprobis; tute ne! + +Dimancxo denove alvenis, kaj sxi, dum la preteriro al la granda arbo, +vidis multajn vilagxanojn kiuj tie atendis siajn patrinojn, fratinojn +aux amantinojn; cxar la viroj tiam nur malofte eniris la pregxejon, +krom pro edzigoj kaj enterigiroj. Sxi ankaux vidis grandegan +terfosiston klinanta kontraux stango apud lageto, kaj sxi lauxte +diris, ke sxi hontus je sxia lando, se li ne havus plenegan +trempadon. + +La Dimancxon sekvantan la sama vidajxo frapis sxiajn okulojn. Tuje +sxi alproksimigxis al la homoj sub la arbo kaj diris al ili kiel +estas malkuragxeco permesi, ke fremdulo tiamaniere insultu ilin. +"Kial," sxi diris, "vi ne lin jxetos en la lageton?" Sxiaj paroloj +produktis nenian videblan efekton, sxi do furiozigxis kaj ekkriis: +"Nun, cxu ne trovigxas inter vi ecx unu viro? Bone! per Dio, gxin +faros mi mem!" + +Per rapidaj longaj pasxoj sxi marsxis al la terfosisto, lin ekkaptis +je la gorgxo kaj forjxetis lin en la akvon. + +Neniam li tie revidigxis. Oni raportis ke liaj kunlaborantoj tiel lin +mokis, tial ke li estis jxetita de virino, en akvon ke li lasis ilian +bandon, kaj rapide flugis el la lando. + +Post mallonga tempo, Nest edzigis sian dandan, malgrandan urbanan +_Cariad_'on. La juna paro cxiam dankis la karan Frauxlinon pro sia +felicxeco, kiun ili sxuldis al sxia decida konduto; kaj la Frauxlino +estis ecx pli respektegata kaj amata de sxiaj najbaroj. + +La morto de nia Frauxlino similis je sxia vivo. + +Kiam sxi kredis, ke la fino alproksimigxis, sxi venigis la vilagxan +cxarpentiston, kaj donis al li la mendojn por sxia cxerko kaj cxiujn +la ordonojn por nemultekosta enterigiro. + +Post kelkaj semajnoj sxi unu mateno sentis, ke sxia animo baldaux +foriros. Al la karaj parencoj kaj amikoj, kiuj staris cxirkaux la +lito, sxi donis belegajn donacetojn kaj amindajn adiauxparolojn. Sxi +estis tiel trankvila, kaj sxia vocxo estis tiel gaja, ke neniu +ploris. Kiam sxi diris: Mi estas laca; sxi fermis la okulojn, kaj +neniam ilin malfermis. + +Multaj ploris sian Frauxlinon. + +FOOTNOTE: + +[8] _Tiu cxi vorto signifas "reciproka amo," ne nur inter +viro kaj virino, sed ankaux inter patro kaj filo, aux amikoj. Gxi do +sxajnas nehavi perfektan tradukon Esperantan.--E.W._ + + + + +UNU NOKTO EN "CALABRE." + +Eltirajxo el Paul Louis Courrier. Tradukita de Paul Boulet. + + +Ian tagon, mi vojagxis en "Calabre." + +Estas lando de malbonaj homoj kiuj, mi kredas, amas neniun kaj +malamas precipe la Francojn. Klarigi al vi tion, estus tro longa; +suficxas diri ke ili malamegas nin, kaj ke oni pasas tre malagrable +la tempon kiam oni estas cxe ili. + +Kiel kunvojagxanto, mi havis junulon. + +En tiuj montoj, la vojoj estas valegoj; niaj cxevaloj marsxis +multepene; mia kamarado rajdis antaux mi; vojeto kiu sxajnis al li +pli irebla kaj malpli longa perdigis nin... + +Gxis la eknokto ni sercxis nian vojon tra tiuj arbaroj; sed, ju pli +ni sercxis, des pli ni perdigxis, kaj la nokto estis densa kiam ni +alvenis apud tre nigra domo... Ni eniris gxin, ne sen suspekto, sed +kiel fari? + +Tie, ni trovis la tutan familion de karbisto, sidante cxirkaux tablo +kie, cxe la unua vorto, oni invitis nin. + +Nia junulo ne petigis sin. Jen, ni estas mangxanta kaj trinkanta, +almenaux li, cxar mi, mi ekzamenis la lokon kaj la mienon de niaj +mastroj. + +Tiuj cxi havis certe mienon de karbistoj, sed la domo ..., vi estus +kredinta ke gxi estas armilejo. Tie estis nur pafiloj, pistoloj, +glavoj, trancxiloj, trancxilegoj. Cxio malplacxis al mi kaj mi facile +vidis ke mi ankaux malplacxis. + +Kontrauxe, mia kamarado sxajnis kvazaux li estis ano de la familio: +li ridis, li parolis kun ili. Pro malsingardemeco, kiun mi devus esti +antauxpensinta, li unue diris de kie ni elvenis, kien ni iris, kiuj +ni estis! Francoj, pensu iom do! Cxe niaj plej mortigeblaj amikoj, +solaj, perditaj, tiel malproksime de cxiu homa helpo! Plie, por +montri cxion kio povis perdigi nin, li sxajnigxis ricxa, promesis al +tiuj homoj pro la elspezo kaj por niaj morgauxaj gvidistoj, tion kion +ili dezirus. Fine, li parolis pri sia valizo, petante ke oni zorgu +gxin multe, ke oni metu gxin apud lia lito. Li ne volis, li diris, +alian kapkusenon. Oni povis kredi, ke ni portis la kronajn +diamantojn! + +La vespermangxo finita, oni lasis nin. Niaj mastroj kusxis sur la +suba etagxo, ni, en la cxambro kie ni estis mangxintaj. Malalta +grenejo, kien oni supreniris per skabelego, estis la dormejo kiu nin +atendis, kvazaux nesto en kiu oni enirus, rampante sub traboj +sxargxitaj de provisajxoj por la tuta jaro. + +Mia kamarado suprenrampis tien kaj kusxigxis, dormante la kapo sur la +multekosta valizo. Mi, determinata je maldormi, mi plibruligis la +fajron kaj sidigxis apud gxi. + +La nokto estis preskaux finita tute trankvile, kaj mi komencis +rekuragxigxi kiam, je la horo kiu kredigis al mi, ke la tago baldaux +aperos, mi auxdis, sube de mi, nian mastron kaj lian edzinon paroli +kaj interdisputi; kaj, auxskultante per la kameno kiu komunikis kun +la suba kameno, mi perfekte komprenis tiujn cxi vortojn diritaj de la +edzo: "Nu, fine, ni vidu! Cxu mi devos mortigi ilin ambaux?" + +Mi restis, apenaux spirante, mia tuta korpo, malvarma kvazaux +marmoro; vidante min, oni ne povis kredi cxu mi estis viva aux ne. + +Dio mia! kiam mi pensas ankoraux je tio! Ni ambaux preskaux +senarmiloj, kontraux ili kiuj havis multe da ili, kaj mia kamarado +mortata de dormado kaj de laceco! Alvoki lin? fari bruon? Mi ne +kuragxis; foriri sole, mi ne povis; la fenestro estis nealta, sed, +sube, du dikaj hundoj bojegis kvazaux lupoj. + +Post unu kvarono da horo, kiu sxajnis al mi tre longa, mi auxdis sur +la sxtuparo iun kaj per la fendoj de la pordo, mi ekvidis la patron, +lampo en unu mano, en la alia unu el liaj grandaj trancxilegoj. + +Li unue supreniris, poste la edzino, kaj mi staris malantaux la +pordo; li malfermis gxin; sed, antaux ol eniri, li demetis la lampon +kaj la edzino gxin prenis. Poste, li eniris nudpiede, kaj sxi, +estante ekstere, diris al li mallauxte, kasxante per siaj fingroj la +lumon de la lampo: "Malrapide, iru malrapide!" + +Kiam li estis apud la skabelego, li supreniris, sia trancxilego inter +siaj dentoj, kaj, alvenante cxe la lito kie tiu malfelicxa junulo +etendigxis, prezentante sian gorgxon malkovritan, li prenis la +trancxilon per unu mano, kaj per la alia ... li ekkaptis sxinkon kiu +pendis je la plafono, trancxis unu pecon kaj eliris sammaniere, ke li +estis enirinta. La pordo fermigxis, la lampo eliris, kaj mi restis +sola.... + +Tuj kiam la tago aperis, la tuta familio, grandabrue, venis vekigi +nin, kiel ni rekomendis tion. + +Oni alportis la mangxajxojn; oni servis matenmangxon, tre puran, tre +bonan: mi certigas tion al vi. Du kaponoj partoprenis. "Vi devas, oni +diris la kunporti unu el ili kaj mangxi la alian." Vidante ilin, mi +fine komprenis la sencon de tiuj teruraj vortoj: "Cxu mi devas +mortigi ilin ambaux?" + +Mi kredas ke estas facile diveni kion tio signifis! + + + + +CORRESPONDENCE NOTES. + + +The suggestion in No. 8 has already borne good fruit, and a weekly +meeting has been arranged every Monday at 6 p.m. at _The Club Cafe, +5, Bishopsgate Street Within, E.C._ During tea conversation in +Esperanto is compulsory, but after the meal is over discussions on +various topics take place in English. All members of the London +Esperanto Club and their friends are cordially invited to put in an +appearance when possible, and any foreign friends will of course be +especially welcome. + +Another meeting has also been arranged for the first Thursday in +every month. This is exclusively for annual subscribers to The +Esperantist. The Editor will be at the before-mentioned Cafe +from 6-7 p.m., after which hour the Remington Typewriter firm +hard by has kindly placed a room at his disposal. Will readers please +come every first Thursday, with their proposals for the improvement +of this Gazette? + + * * * + +As has been announced elsewhere, a short three-day visit to Havre, at +the invitation of the Group there, is being arranged by the London +Esperanto Club for all members who can join. Will these kindly send +their names to C. W. T. Reeve, Esq., 63, Effingham Road, Lee, Kent? +There should be as little delay as possible, so that arrangements may +be made with the L. & S.W. Railway Co. as to special facilities, etc. +It is expected that, encouraged by the most cordial reception +accorded by our Boulogne friends at Whitsuntide, a large number of +members will make use of this opportunity for improving their +conversational powers with foreign friends. + + * * * + +The use of Sia and Lia puzzled one of our Correspondents. "Is it +essential or only optional to use Sia when it refers to the subject +of the sentence?" he asks. Sia _must_ be used in such a case instead +of Lia, unless, as happens once in a lifetime, ambiguity might arise +from such a course, in which case lia, sxia, etc., must be used +instead. + + * * * + +The fact that double letters only exist in Esperanto when two +roots, the one ending and the other beginning with the same letter, +are compounded (such as hommano) is frequently overlooked, and +orthographical mistakes result. This rule is not mentioned in the +Text-Books at present in use, and hence, no doubt, the frequency of +such mistakes. + + * * * + +_R.'s Epitome_ has proved a help to several students, and the author +has kindly sent another rhyme, which, we hope, may have a similar +result. + + EG, when ending any word, shows a _high degree_. + Final ET, to birdo (bird), means a _little_ B. + EDZ is _married_, GE means _both_. BO prefixed, _in law_. + ESTR _master_; _member_ AN; IST a _professor_. + EK _just starts_; and AD _goes on_; RE _repeats_; again + ILO _tool_, and EJO _where_; INGO _holder_; then + ERO, _one of_; ARO _lot_; _females_ all have IN; + UJ _contains_; ID _the young_; ULO _greatest seen_. + IGX _becoming_; _causing_ IG; DIS just _separates_; + ECO, _abstract_; AJXO, _work_; MAL always _negates_. + EBLA _possibility_; INDA _worthiness_. + EMA shows _propensity_; adjectives I guess. + + (H.W.R., Ipswich). + + * * * + +The order in which the suffixes should be added is logically +arranged. Take, for example, the word _Infan-in-eto_. _Infanetino_ is +not correct, because the _-et_ is added to give the diminutive. +_Infanino_, a little girl, _Infanineto_, a tiny little girl. + +Similarly, in other cases, when two affixes are used in one word it +is easy to decide which has precedence. + + * * * + +Who was the first Englishman to learn Esperanto? We invite +correspondence on this interesting point. At the moment it seems that +the distinction belongs to H. L'Estrange Ewen, Esq., whose number is +3010, and who, a short time since, wrote us a letter using the old +style of writing, _i.e._, accents inverted, as in Bohemian, _e.g._, +[c with caron], not cx. + + * * * + +Pronunciation still presents occasional difficulties to our country +readers. The last query to hand deals with the sound of ajx. This +must be pronounced ahzh. + + * * * + +To those Correspondents who have asked: Which is the best way to +learn to speak Esperanto, we recommend them to talk at first to the +door, or any other inanimate object at hand. + +Thus _Reading aloud_ (or, better still, Declaiming) is one of the +best exercises, and is a very great help to the rapid mastery of the +spoken language. When you have waded through the _Fundamenta +Krestomatio_ in this manner, and have spent a few days with +_Samideanoj_ who do not understand English, you should speak +Esperanto like a native! + + + + + + +End of Project Gutenberg's The Esperantist, Vol. 1, No. 9, by Various + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 9 *** + +***** This file should be named 34043.txt or 34043.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/4/0/4/34043/ + +Produced by David Starner, Andrew Sly and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |