diff options
Diffstat (limited to '34043-0.txt')
| -rw-r--r-- | 34043-0.txt | 2358 |
1 files changed, 2358 insertions, 0 deletions
diff --git a/34043-0.txt b/34043-0.txt new file mode 100644 index 0000000..d809c86 --- /dev/null +++ b/34043-0.txt @@ -0,0 +1,2358 @@ +The Project Gutenberg EBook of The Esperantist, Vol. 1, No. 9, by Various + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: The Esperantist, Vol. 1, No. 9 + +Author: Various + +Editor: H. Bolingbroke Mudie + +Release Date: October 7, 2010 [EBook #34043] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 9 *** + + + + +Produced by David Starner, Andrew Sly and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + + + + + +_Transcriber's Notes_ + +A few minor typographical errors have been corrected without notice. +However, many grammatical errors and odd spellings have been left as +in the original. + + + + +SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET. + +_No. 9._ + +_Julio, 1904._ + + THE + ESPERANTIST + + La Esperanta Gazeto por la + Propagando de la Internacia Lingvo. + +Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE. + +ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1-1/2 roubles; 75 cents). + +Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C. + + + + +CONTENTS. + + Page + + Editor's Notes 129-130 + The Tempest, End of Act 1 (translated by + A. Motteau) 131 + From the 'Meditations of Marcus Aurelius' + (translated by K. Eucharis) 131 + Items of Interest 132 + Adventures of Count Fathom (translated by + D. H. Lambert, B.A.) 133 + Esperanto in Japan 134 + My Dearie (William Officer) 135 + The Sun at its Zenith (Thomas Hunter, M.A.) 135 + Unexpected News (H.B.M.) 136 + Boulogne (H. Bolingbroke Mudie) 136-8 + The Language of Flowers (Ben Elmy) 138 + The Certificate of Merit (G. D. Buchanan) 140-1 + Another Original Welsh Sketch (E.W.) 142 + A Night in "Calabre" (translated by Paul Boulet) 143 + Correspondence Page 144 + + + + +For Local Information apply to the Hon. Sec. of the following +Official Societies:-- + + BATTERSEA--Sro. A. T. Lee, + 2, Cupar Road, Battersea. + + BRIGHTON--Miss OXENFORD, + 16, Upper Westbourne Villas, Hove. + + BRIXTON--Sro. E. W. EAGLE, + 22, Kellett Road, Brixton. + + CORBRIDGE-ON-TYNE--Sro. Lotinga, + Trinity Terrace. + + DOVER--Sro. H. R. GEDDES, + Northumberland House, Dover. + + EDINBURGH--Miss Tweedie, M.A., + 2, Spence Street. + + FOREST GATE--Sro. E. J. R. Beal, + 74, Claremont Road, E. + + GLASGOW--Hon. J. H. Wallace, + 3, Hampden Terrace, Mount Florida. + + HUDDERSFIELD--Sro. G. H. Taylor, + 13, Birkly Hall Road. + + ILFORD--Sro. W. A. Jeffery, + 42, Park Road, Ilford, E. + + KEIGHLEY--Sro. J. Ellis, + Compton Buildings, Bow Street, Keighley. + + LEEDS--Sro. J. E. Wyes, + 2, Marlboro' Grove, Leeds. + + LIVERPOOL--Sro. R. E. Issott, + 5, Gresham Street, Edge Lane. + + NEWCASTLE--Sro. H. W. Clephan, + 3, Cotfield Terrace, Gateshead. + + NOTTINGHAM--Sro. F. G. Rowe, + 51, Portland Road. + + PORTSMOUTH--Dr. Greenwood, + 182, Queen's Road. + + PLYMOUTH--Sro. Thill, + 6, Barton Crescent, Mannamead. + + ST. ANDREWS--Sro. J. T. Haston, + 133, South Street, St. Andrews. + + TYNEMOUTH--Sro. Alan F. Davidson, + 26, Park Crescent, N. Shields. + +N.B.--It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form +local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who +will do all in his power to assist them in the work. + + + + +The Remington + +THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER. + +Just think of it! + +THE INTERNATIONAL MACHINE. + +_Unbound by ties of nationality: + +The common bond of union of all civilised peoples._ + +The Remington can be supplied fitted for Esperanto. + + * * * + + THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY, + 100, Gracechurch St., London, E.C. + + + +La Remington + +LA _UNIVERSALA_ SKRIBMAŜINO. + +Pripensu je tio! + +LA INTERNACIA MAŜINO. + +_Tute liberiĝita de naciaj ligiloj: + +La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj._ + +La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj. + + * * * + + LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO, + 100, Gracechurch St., Londono, E.C. + + + + +JUST PUBLISHED. + +First Edition of 100,000. + +Text Book of Esperanto. + +...THE INTERNATIONAL LANGUAGE... + +Price 1-1/2 d., post free. For Propaganda purposes, 10d. per dozen, +carriage extra. + +Publishers: DIXON & HUNTING, FARRINGDON PRESS, LTD., 180, +FLEET STREET, LONDON, E.C. + + + + +Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi. + +Dro. G. Busuttil, Misida, Malta. Pri diversaj temoj. Deziras +partopreni "Rondiranton" de Samideanoj. + +M. Delache, 82 rue Bréquerecque, Boulogne sur Mer, France. +Pri maraj konstruaĵoj kaj interŝanĝos dokumentojn kaj disegnojn +pri tiu temo. + +M. A. Gehet, 10 rue de l'Ouest, Rouen, France. Deziras +klopodi pri teĥnika vortaro pri la metal--kaj maŝin--komerco. + +C. Stuart-Menteath, Esq., 23, Upper Bedford Place, London, +W.C. Precipe kun alilandanoj prefere pri Ĝardenaj Urboj kaj scienco +de heredo por malhelpi homan degeneron. Interŝanĝos The +Esperantist kontraŭ alilandaj Esperantaj Gazetoj. + +A. T. Simper, Esq., Attaree Khat T.E., Singribari Hat, P.O. +Mangaldai, Assam, N. India. Interŝanĝos fotografaĵojn kun +ĉiulandanoj. + +H. W. Southcombe, Esq., The Park, Yeovil, England. Pri ĉiuj +aferoj kun alilanduloj. Deziras renkonti Esperantistojn ĉe +Ilfracombe (N. Devon) dum Julio. + +Miss M. White, 60, Dalziel Drive, Pollokshields, Glasgow, +Scotland. Esp. Vidaĵkartojn el ĉiuj landoj. Ĉiam respondos. + +La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. per poŝtsignoj). + + + + +THE ESPERANTIST. + +The Esperanto Gazette for the spread of the International Language. + + + ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE + SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO + + The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C. + AUSTRIA.--Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia. + BELGIUM.--M. M. Seynaeve, 3, Rue de l'Avenir, Courtrai. + FRANCE.--M. C. Gaubert, 9, rue Charras, Paris. + GERMANY.--Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe. + MALTA.--A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun. + RUSSIA.--Societo Espero, Bol. Podjaceskaja 24 log 12, St. Petersburg. + SWEDEN.--Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm. + +_Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis +poŝtsignon._ + +_Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos._ + +_Oni povas sendi la abonpagon per poŝtsignoj, kiuj estas akceptataj +laŭvaloro._ + +_Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, +67, Kensington Gardens Square, London, W._ + +No. 9. + + Subscription, 3s. Per Annum. + Single Copies, 4d. net. + +JULIO, 1904. + + + + +La Angla Unufoliego, enhavanta tutan Gramatikon kaj sufiĉe grandan +vortaron, estas tre valora propagandilo. Nur per Esperanto estas eble +skribi leteron al iu, kiu ne komprenas la lingvon, kaj per tiu +unufoliego (kies kosto estas nur dek centimoj) la letero estas tute +komprenebla. Por ke tio ĉi estu kiel eble plej utila por la +Esperantistaro, estas necesege ke ĝi ekzistu en diversaj lingvoj. Se +niaj alilandaj Samideanoj presigos tradukojn en siajn proprajn +lingvojn, ni plezure aĉetos centojn da ekzempleroj; sed se ili +devigos nin presigi tradukojn en la Franca, Germana, k.t.p., lingvoj +ni esperas, ke ili siaparte aĉetos milojn da ili de ni. Sed, nature, +ĝi devas fariĝi parto de la alilanda propagando. Ni fidu, ke +baldaŭ tiuj unufoliegoj multe helpos nian aferon, precipe inter la +komercistoj en ĉiuj landoj.[1] + +Alia sistemo por gajni aliĝantojn estas la instruado de Esperanto +inter la sciama junularo. Ĉu niaj Esperantistaj gepatroj petos al la +instruistoj ke ili instruu iliajn gefilojn pri la internacia lingvo? +Kaj ĉu la Esperantistaj instruistoj instruos Esperanton en siaj +lernejoj? Ni ĝin esperas, kaj jam ricevis kelkajn interesegajn +leterojn de estroj kiuj jam faris tiun ĉi, kun bonegaj rezultatoj. +Ĉiam kaj ĉie la geknaboj treege ŝatas nian logikan lingvon. La +klopodo inter la junularo memorigas al mi, ke Sro. Privat, Direktoro +de _La Juna Esperantisto_ (9, _Av. des Vollandes, Geneva_), sciigis +min, ke li nur havas du abonantojn en Anglujo. _La Juna Esperantisto_ +celas disvastigi Esperanton inter la junuloj, kaj ni plezure akceptos +jarabonpagojn (2 frankoj) por tiu ĉi dumonata ĵurnalo. + +Sinjoro Cart ankaŭ plendas, ke la Brita Blindularo ne ankoraŭ +kolektiĝis sub la nia Standardo. La nova _Esperanta Ligilo_ (monata) +en la Braillea skribo eble tuj plibonigos tiun malbonan aferon. Ĉiuj +blinduloj devas sin turni al _Profesoro Cart_, 12, _Rue Soufflot, +Paris._ + +La verkintoj de _A New Hobby_ afable donacis al the London Esperanto +Club por senpaga disdono, la restaĵon de la eldono. Tiuj +Esperantistoj kiuj sendos la poŝtelspezon povos havi senpagan aron +de tiu interesa broŝuro. + +_"Ies perdo, alies gajno!"_ estas ja prava proverbo. Kvankam ni +Angloj multe bedaŭras la foriron de du el niaj plej fervoraj +kunlaborantoj, ni konsolas nin je la penso ke Germanujo kaj +Queenslando nun havos novajn kaj lertajn adeptojn, kiuj povos estri +novajn grupojn tie. Ne do estas perdo, sed nur translokigo de +energio! Bondezirojn kaj Sukceson! + +La someraj libertempoj alvenas, kaj ĉiuj bonaj Esperantistoj +kompreneble deziras vojaĝi alilande, por paroli Esperante. Estos do +interese rimarki, ke mi ricevis tre afablajn leterojn de Kapitano +Capé, en Alĝerujo, kaj Sro. David, de la Grupo en St. Claude, Jura, +promesantaj tre koran akcepton de Anglaj Esperantistoj. Mi denove +diru, ke la Departemento Ĵura estas tre vizitinda loko, kaj mi +konsilu ĉiujn, kiuj povas, ĝui la belajn montojn, aeron kaj +lingvon. Mi bedaŭras, ke spaco mankis por la du afablajn leterojn. +Eble Alĝerujo estos pli komforta dum la vintro. + +Ĉar la unua tago de Aŭgusto estas Angla _banklibertago_, kaj tiom +da niaj Abonintoj estos en Havro, mi provos sendigi la dekan numeron +de The Esperantist je Julio 28. Tiu numero enhavos tre interesan +Danan rakonton de nia bonekonata kunverkantino, Fraŭlino Baŭer. +Ankaŭ originala artikolo el Hindujo, de Sro. Simper verkita, kaj +ankoraŭ alia harstariganta originala rakonto, de la sindonema O.W., +tie troviĝos. + +Vere The Esperantist baldaŭ fariĝos tute fama pro la +terurigaj rakontoj kiujn ĝi enhavas! Tiuj ĉi kun la kutimita poezio +espereble donos niajn Legantojn sufiĉe da interesaj temoj por la +libertempo. + +Amiko, kiu pensas pri mia laboro pli ol sia propra plezuro, proponis +ke mi sekvu la planon de alilanda Gazeto, kaj ne eldonu Aŭgustan +numeron. Sed, laŭ mia opinio, tio ĉi estus nedezirinda. Ĉiumonate +mi sendos kiel eble plej legindan gazeton al la Abonintoj, fidante ke +ĝi daŭrigos ilian intereson. + + La Redaktoro. + +FOOTNOTE: + +[1] _We have just received a Bulgarian Broadsheet, price +1d. May the others soon follow._ + + +The English Broadsheet, containing a complete grammar and an +adequately large vocabulary, is a very valuable means for propaganda. +In Esperanto alone is it possible to write a letter to anyone who +does not understand the language, and with that broadsheet (the cost +of which is but a penny) the letter is entirely comprehensible. In +order that this may be as useful to Esperantists as possible, it is +essential that it exist in divers languages. If our foreign friends +will have translations printed in their own languages, we will gladly +purchase hundreds of copies; but if they compel us to print French, +German, etc., translations, we hope that they for their part will buy +thousands of them from us. Obviously, it should become part of the +foreign propaganda. Let us trust that soon those broadsheets will +greatly help our cause, especially among business men in all +countries. + +Another means of gaining new adherents is the instruction of +Esperanto to studious young people. Will our Esperantist parents ask +teachers to instruct their children in the international language? +And will Esperantist masters teach Esperanto in their schools? We +hope so, and have already received some most interesting letters from +principals who have already done so, with excellent results. In every +instance children greatly appreciate our logical tongue. The movement +among the young folk reminds me that M. Privat, Editor of _La Juna +Esperantisto_ (9, _Avenue des Vollandes, Geneva_), tells me he has +only two subscribers in England. _La Juna Esperantisto_ aims at +spreading Esperanto among the young, and we will accept with pleasure +annual subscriptions (1s. 9d.) for this bi-monthly journal. + +M. Cart also complains that the British Blind have not yet rallied +round our Standard. The new _Esperanta Ligilo_ (monthly) in Braille +will possibly at once remedy this misfortune. All blind students +should apply to _Professor Cart_, 12, _Rue Soufflot, Paris._ + +The authors of _A New Hobby_ have kindly presented the London +Esperanto Club with the remainder of the edition for free +distribution. Those Esperantists who will send cost of postage can +have a number of that interesting brochure free. + +"Someone's loss is another's gain" is indeed a true proverb. Although +we English greatly regret the departure of two of our most earnest +fellow-workers, we console ourselves in the thought that Germany and +Queensland will now possess new and able adepts, who will be able to +preside over new groups there. It is therefore no loss, but merely a +translocation of energy! All good wishes and success! + +The summer holidays approach, and all good Esperantists naturally +want to journey abroad to speak Esperanto. It will, then, be +interesting to note that I have received very kind letters from +Captain Capé, in Algeria, and M. David, of the Group in St. Claude, +Jura, promising a very hearty welcome to English Esperantists. Let me +state once more that the Departement Jura is a place to be visited, +and let me advise all who can to enjoy the lovely mountains, air, and +language. I regret that space is lacking for the two kind letters. +Perhaps Algeria will be more comfortable in winter time. + +As August 1st is an English Bank-holiday, and so many of our +Subscribers will be in Havre, I will try to have the tenth number +of The Esperantist sent out on July 28th. That issue will +contain a most interesting Danish tale, by our well-known +collaborator, Miss Bauer. Also an original article from India, +written by Mr. Simper; and a further hair-on-end original story, by +the devoted O.W., will appear there. + +The Esperantist will in truth soon become quite famous on +account of the terrifying tales therein contained! These, with the +usual poetry, will, it is hoped, give our readers enough interesting +matter for the holidays. + +A friend who thinks more of my work than his own pleasure, proposed +that I should follow the example of a foreign Gazette, and not issue +an August number. But, in my opinion, this would be undesirable. +Every month I will send Subscribers a gazette as readable as +possible, trusting that it will sustain their interest. + + Literal Translation. + + + + +[_Copyright reserved._] + +[_Tradukis Esp. 6266._] + +LA VENTEGO (Daŭrigo). + + +(_Vidu la ok antaŭajn Nrojn._) + +AKTO I. (fino). + +Sceno 2 (_fino_). + + +Prospero.-- Silentu! se vi diros unu vorton + Mi vin kulpigos, eble vin malamos! + Ĉu vi trompanton tian ŝirmi volus? + Vi pensas ke ne pli belformo estas, + Ĉar vi nur vidis lin, krom Kalibanon. + Anĝeloj vere la ceteraj homoj, + Ĉi tiu nur alia Kalibano! + +Mirando.-- Amemo mia do, humila vere, + Pli belan homon ne deziras vidi! + +Prospero (_al Ferdinando_).--Obeu; venu; la nervaro via + Sen fortikeco, nun reinfaniĝas. + +Ferdinando.--Tro vere estas: nun min mem mi sentas + Malliberulo. La kruela perdo + De patro kaj amikoj, la minacoj + De homo, kiu tiel min ofendis, + Nu, ĉio al mi ŝajnus suferebla, + Se, foje, tage, mi ekvidi povus + Ĉi tiun junulinon. Libereco + Aliajn terajn lokojn povas ĝui: + Sufiĉa spaco por mi estus tiu + En kiu ŝi aperos. + +Prospero (_flanken_).-- Tio taŭgos: + Vi bone ellaboris, Arielo. + (_Al Ferdinando_) Nun, venu! (_Al Arielo_) Aŭdu plie por la sekvo. + (_Al Ferdinando_) Tuj venu kun mi! + +Mirando.-- Kuraĝiĝu, tamen, + Ĉar bonnatura estas mia patro + Pli ol paroloj liaj; li malofte + Kolere agas. + +Prospero (_al Arielo_).-- Ho, vi liberiĝos + Simile al montventoj--sed, memoru + Fidele la ordonojn. + +Arielo.-- Akurate! + +Prospero (_al Ferdinando_).--Min sekvu! (_Al Mirando_) Kaj vi, + por li ne petegu. + + (_Foriras ĉiuj_). + + + + +PENSOJ EL LA MEDITADOJ DE MARKO AŬRELIO. + +Tradukitaj de Kasimir Eucharis. + + +Kiom da noblaj kaj famaj homoj estas malaperintaj el historio, kaj +hodiaŭ estas forgesataj ĉe ni. + + * * * + +Mi faros tion, kio estas mia devo, tio sufiĉos. Sed pri aliaj aferoj +mi neniam enuiĝos pri ili. Ĉar ili estas aŭ sen la vivo, aŭ sen +la rezono, aŭ eble ili estas perdintaj sian vojon kaj ĝin ne povas +trovi. + + * * * + +Aleksandro la Granda kaj lia ĉevalisto, kiam mortitaj, estis ambaŭ +en la sama kondiĉio, kaj ambaŭ havis la saman hazardon esti +disĵetitaj en atomoj, aŭ esti sorbitaj en la animo de la universo. + + * * * + +La plej granda afero por ĉiu homo estas plibonigi sian spiriton, do, +rigardu bone, kiamaniere li tion faras. Sed pri ĉiuj aliaj aferoj, +eblaj aŭ neeblaj, ili estas nur cindroj kaj fumo. + + * * * + +Kiam vi estas farinta ian bonecon, kaj kiam via najbaro estas +plibonigata pro tio, ne estu tiel malsaĝa kiel serĉi pluan laŭdon +aŭ famon pro tio, kion vi faris. + + * * * + +Ne agu tiel, kiel se vi havis dek mil jarojn por disĵeti. Memoru, la +anĝelo de la morto staras ĉiam apud vi. Estu do bona pro io, kaj +agu bone dum ke vi vivas kaj ĝi estas ebla tiel fari, ĉar kiam +morto venos demandi vian korpon, de tiam vi povos fari nenion. + + * * * + +Revenu al la principoj de la saĝeco kaj vereco, kaj tiam tiuj ĉi, +kiuj nune vin rigardas kiel simio aŭ kiel sovaĝa besto deigos vin +post unu semajno. + + * * * + +Tio, kio estas agrabla al vi, Ho Naturo! estos agrabla al mi. Nenio +estos tro frua aŭ tro malfrua por mi, kiu estas sezona al vi, Ho +bela Patrino! Ĉio, kion la sezonoj alportos al mi estos bona kaj +bela. El vi venas ĉio laŭ ĝia propra sezono, kaj laŭ propra +sezono ĝi revenos al vi. Kaj tie, kie la poeto kantis: "Kara Urbo de +Cekropo," ĉu mi ne kantos: "Kara Urbo de Dio." + + * * * + +Kiam vi estas kolerega kaj ĉagrenega, tiam memoru, ke la homa vivado +daŭros dum momento kaj poste, ĉiu el ni, tre rapidege, enteriĝos +en la tombo. + + * * * + +Kaj hieraŭ Antistinio diris al mi en la Senato: "Ho Aŭrelio, estas +reĝa kaj nobla afero esti mallaŭdata kiam vi faras bonajn farojn!" + + + + +DIVERSAJ AVIZOJ. + + +La Redaktoro multe bedaŭras, ke tiom da abonintoj plendis pri la +prokrasto de la sendo de siaj Gazetoj. Se oni sendis la abonpagon +rekte al li, The Esperantist ĉiam estas sendita per revenanta +poŝto. Sed, se la abonpago estas sendita al alilanda ricevanto, +la sendo ne povas esti tiel rapida. Kaj la Redaktoro ne povas +garantii tujan sendon de alilandaj Gazetoj, menditaj per li. Li +nur scias, ke la nomoj de la abonintoj ĉiam estas tuj senditaj al la +Redaktoro de la mendita Gazeto, kaj ne plu estas lia afero. + +_Cunctari funestissimum_ ŝajne ne estas alilanda Esperanta proverbo. +Ĝi estu la Angla devizo! + + * * * + +Ĉiuj Esperantistoj multe ĝojos lerni ke Sro. de Ménil finigis sian +grandan laboron, kaj ke la _Tutmonda Jarlibro_ eldoniĝis. La unua +parto estas la nova _Adresaro_, kaj poste troviĝas milojn da adresoj +el ĉiuj landoj. Ja utilega verko, pri kiu la sindonema aranĝinto +devis esti multe zorginta. Ĉiuj Esperantistoj devas havi tiun ĉi +libron, kiu enhavas multe da interesaj avizoj, krom la granda nomaro. +(Price 2s., post free, from the Librarian). + + * * * + +Ni ankaŭ ricevis _Esperanto in dieci Lezioni_, Itala traduko de +_Esperanto en dix Leçons_ (kosto 8d., verkita de Conte Albert +Gallois, en Riolunato). Ĝi helpu la Italan movadon. + + * * * + +Ankoraŭ alia lernolibro por niaj Francaj amikoj! Tiun ĉi fojon, +estas: _Cours Commercial d'Esperanto_ (1s. 6d. post free) verkita de +Léon Marissaux, 139 paĝoj; estas nur unu vorto por priskribi tiun +ĉi verkon: _Bonega._ Tie oni, de la komenco ĝis la fino, nur legas +frazojn utilaj por ĉiutaga vivado, kaj ne la fantaziajn frazojn, +kiuj kutime troviĝas en ĉiaj lernolibroj. Kaj la pecetoj por +traduki estas mallongaj kaj utilaj skizoj pri ĝeneralaj aferoj, tiel +kiel Bicikletoj, Loĝejoj, Leteroj, k.t.p. Ni esperu ke ni Angloj +baldaŭ posedos tian utilan komercan lernolibron. + + * * * + +_"La fundo de l'Mizero,"_ tradukaĵo de Pola rakonto farita de la +bonekonata Esperantisto "Kabe." Kosto 8d., 91 paĝoj. Nia Pola +Samideano donis al ni tre lertan tradukon, sed ni korege konsilas +almenaŭ niajn legantinojn, ke ili ne legu tiun ĉi verkon. Priskribo +pri la vivado de lepruloj, rakontita en maniero kiel eble plej +terura, ne tute estas legindaĵo por ili, kaj, ni estas preskaŭ +certaj ke, se iaj el niaj legantoj komencos la tralegon de tiu +ĉi verko, ili senhalte legados ĝis la fino, kaj pensos kune kun +ni, ke estus estinta pli bone, se la unua paĝo estis estinta la +lasta, kaj ke la restaĵo skribiĝis neniam. Ne ĝin legu, do, ĉar +ĝi alportos nenian bonon. + + * * * + +_"Por niaj filoj kiam ili estos dek-ok jaraj"_ de Dro. Paul Rodet +enhavas 32 paĝojn, kaj traktas tre lerte pri malfacila kaj delikata +temo. Ni konsilas ke la junuloj, por kiuj la libro estis skribita, +ĝin legu. + + * * * + +Eble, kiam oni vidos tiujn ĉi vortojn, oni jam estos vidinta sur +ĉiuj Anglaj stacidomaj librejoj malgrandan ruĝan Esperantan +lernolibreton, kies kosto estas unu penco. La unua eldono estas cent +mil ekzempleroj, kaj espereble multe helpos je la rapida disvastigo +de la lingvo inter ĉiuj Anglaj-parolantaj popoloj. + + * * * + +Ni deziras danki la multe da amikoj kiuj sendis prestranĉaĵojn. +Tiuj ĉi ĉiam plioftiĝas, kaj nepre pruvas la progreson de nia kara +afero. + + * * * + +Sukcesa parolado estis farita en la Urbestrejo de Dovero, kaj nova +sed forta grupo tie fondiĝis, dank' al la klopodoj de kelkaj +fervoraj tieaj kunbatalantoj. La Hon. Sek. de la Grupo estas _Sro. H. +R. Geddes, Northumberland House, Dover_, kaj ni esperas, ke tiuj +legantoj, kiuj vizitos Doveron dum la somero, povos helpi lian +propagandon. La nova Grupo eldonas belajn poŝtkartojn, ilustrantaj +la uzo de la Esperantaj participoj per la verbo Trinki! Kosto 8 +pencoj la dekduo, 4s. la cento, de 41, Outer Temple, W.C. + + * * * + +Nova Grupo ankaŭ fondiĝis en Brightono, laŭ la anonco en No. 8. +_Fraŭlino C. Oxenford_, 16, _Upper Westbourne Villas, Hove, Sussex_, +estas la tiea Hon. Sek., kaj tre plezure ricevos la nomojn de novaj +Membroj, kaj proponoj pri la Grupaj aferoj. + + * * * + +Amikoj en Ilfordo, Essex, ankaŭ sukcesis krei novan grupon apud +Londono. La Hon. Sek. estas Sro. W. A. Jeffery, 42, Park Road, +Ilford, E. + + * * * + +La _Unua Akto_ de _La Ventego_ finiĝas en tiu ĉi numero. Laŭ la +anonco en No. 8, la tuta Dramo eldoniĝos en aparta libro (kosto 1 +fr. 50) tuj kiam sufiĉe da mendoj estos ricevitaj. Anstataŭ la +Ventega paĝo, estontaj numeroj enhavos paĝon en la Angla +lingvo titolata _"Our Progress"_ kiu enhavos avizojn pri la novaj +pruvoj de nia progreso. + + * * * + +La Maltaj Esperantistoj enkondukis tre sukcesan novaĵon. Anstataŭ +ol kunveni en ĉambro, ili fotografiiĝis, faris tre plezuran +ekskursion en la kamparon, kaj aŭskultis Esperantan rakonton, kaj +priparolis Esperante tre plezure. Certe, dum la varma vetero, tiu ĉi +plano estas kiel eble plej multe sekvinda. + + * * * + +Kara Sinjoro Redaktoro, Doni Esperantajn nomojn al Esperantaj +aferoj estas sendube tre bona regulo. Sed oni ne havas ian +rajton ŝanĝi la titolon de la plej granda verko de la granda +Doktoro. _Krestomatio_ estas ordinara vorto en la Franca kaj Greka +lingvoj por _Ekzemplero klasika de la literaturo de ia lingvo_. Estus +tute facile aldoni al via anonco de tiu ĉi fama libro kelkajn +priskribantajn vortojn, sed la titolo devas resti, ĉar ĝi estas nun +parto de la _historio de la lingvo_. Via fidele, R. J. Lloyd (D. +Litt., M.A.). + +(N.B.--Pravege! sed ne estas dubo ia, ke la titolo de la verko multe +malhelpas je ĝia disvastiĝo tie ĉi.--Red.). + + + + +TERURIGA AVENTURO DE FERDINANDO, GRAFO FATHOM. + +De Dro. Smollet, tradukita de D. H. Lambert, B.A. (Oxon.), 9660. +(Finigita; Vidu paĝo 118 por la komenco). + + +Malkovrinte gardistlanternon, ili trafis ĉe la kvazaŭ dormanto, kaj +la tenanto enpuŝis ponardon en lian koron. La perforto de la trudo +kunpremis la bruston, kaj speco de ĝemo eliris el la traĥeo de la +mortinto. Oni refaris la frapon sen ia simila sono, pri kio la +mortigantoj kredis, ke sia tasko estis finita, kaj eliris el la +ĉambro, decidinte reveni por rabi la korpon je sia libera tempo. + +Nia heroo neniam pasigis iometon da tempo tiel agonie, kiel en la +nuna okazo; la tuta supraĵo de lia korpo kovriĝis de malvarma +ŝvito, kaj liaj nervoj skuiĝis de grandega tremado. Por mallonge +skribi, li estadis sub sveno, kiu verŝajne helpis lian konservon: +ĉar, se li estus reteninta la uzadon de siaj sentoj, eble la +elsaltoj de lia teruro estus fariĝintaj lia malkovrilo. La unua uzo, +kiun li faris de lia rekonsciiĝo estis rimarki ke, retirante, la +mortigistoj lasis la pordon malfermita; kaj li tuj estis utiligonta +tiun ĉi ilian senzorgon, sin elĵetante sur ilin kun danĝero de sia +vivo, kiam lin haltigis interparolado, kiun li ekaŭdis el la +malsupra ĉambro, konstatante la intencon de la rabistoj denove +forveturi, esperante kapti pli da rabaĵo. Ili tiel foriris, forte +ordonante al la maljunulino, ke ŝi ŝlosu la pordegon dum ilia +forestado. Ferdinando rapide efektivigis sian pripenson. Tuj kiam, +laŭ lia diveno ili sufiĉe malproksimiĝis de la dometo, leviĝante +el sia kaŝejo, li kviete sin movas al la lito kaj, elserĉinte la +poŝojn de la mortinto trovis monujon, plenigita de dukatoj, kiujn, +kune kun arĝenta poŝhorloĝo kaj diamanta ringo, li proprigis al si +sen bedaŭro. Tiam, malsuprenirinte zorge kaj singardeme en la +ĉambron, li sin prezentis antaŭ la maljuna pekulino antaŭ ol ŝi +havis la malplejan ideon pri lia alveno. Kvankam kutimita al la +sanga komerco, ŝi ne vidis tiun ĉi aperaĵon sen signoj de teruro +kaj mirego, kredante, ke ĝi estis la fantomo de ŝia lasta mortigita +gasto. + +Malleviĝante sur genuojn, ŝi ekkonfidiĝis al la protekto de la +Sanktuloj, sin kruciĝante je tiom da fervoro kvazaŭ ŝi estis +titolata al la speciala ĉiela atento. Nek ŝia zorgeco malgrandiĝis +kiam ŝi kleriĝis pri tiu ĉi diveno, kaj eksciis, ke ĝi ne estis +fantomo, sed vera homa formo kiu, ne atendante por ŝin riproĉi pri +la vasteco de ŝiaj krimoj, ordonis per minacoj de la morto, ke ŝi +alkondukigu al li la ĉevalon. Ŝi devis obei tian ordonon, kaj li +ŝin tuj sidigis sur la selo, kaj suprenirante mem poste, transdonis +al ŝi la kondukilojn, ĵurante per tonoj plej severaj, ke la nura +ilo por konservi ŝian vivon troviĝis en lia senriska alveno ĉe la +proksima urbo, kaj ke tuj kiam ŝi kaŭzus al li kian ajn dubeton pri +ŝia fideleco li senkompate fariĝus ŝia mortigisto. Tiu ĉi +deklaracio faris la deziritan efekton sur la maljuna inferulino kiu, +treege petegante al li kompaton kaj pardonon, promesis lin gvidi +sendanĝere en vilaĝon, malproksima de kelkaj kilometroj, kie oni +loĝigus lin, kaj venigus al li nelacigitan ĉevalon aŭ kion ajn +plie li bezonus por daŭrigi sian vojaĝon. Per tiuj ĉi kondiĉoj, +li diris, ŝi povus meriti lian bonanimon. Ili tiel kunrajdis, ŝi +sidante forke sur la selo, tenante la bridon per unu mano, kaj +vipeton per la alia, dum nia aventuranto sidis poste, observante +ŝian konduton, kaj altenante apud ŝia orelo la buŝon de pistolo. +Tiamaniere aranĝitaj, ili transiris parton da la sama arbaro, kie +lia kondukisto lin forlasis la antaŭan tagon. Estas kredeble, ke li +ne pasigis la horojn en plej agrabla revado, sin trovante envolvata +en la labirinto de tiuj ombroj, kiuj ŝajnis al li esti la oftejo de +rabado kaj mortigo. + +Ordinara timo estis komforta sento nekomparinda kun tia, kian li nun +posedis. La unuaj paŝoj, kiujn li alprenis por sinkonservo estis la +efektoj de nura instinkto, dum lia kapablecoj estingiĝis aŭ +subpremiĝis de malespero. Sed, nunatempe, kun la reveno de +pripensado, plej teruraj antaŭsentoj lin atakis. Ĉiu brueto de la +vento tra la arbaretoj ŝveladis ĝis la raŭkaj minacoj de mortigo! +La skuado de la branĉoj prezentadis al li la vibradon de ponardoj, +kaj ĉiu ombro de arbo fariĝis la apero de sangema fripono! + +Mallonge, en tiuj ĉi okazoj li elsentis tion, kio lin turmentis +milfoje pli ol la piko de vera rapiro, kaj kun ĉiu nova spasmo de +timego, li rememorigis al sia kondukantino per ankaŭa torento de +ĵuraĵoj, ŝin avertante, ke ŝia vivo neeviteble dependis de lia +opinio pri lia propra konservo. La homa naturo ne povis longe ekzisti +meze de tiel komplektitaj timoj. Fine li sin trovis for de la arbaro +kaj benita de malproksima vidaĝo de loĝejo. Li tiam ekturnis siajn +pensojn je nova afero. Li pripensadis ĉu li paradus sian brevegecon +kaj sindonemecon, konfesante sian ruzon, kaj transdonus sian +gvidantinon al la leĝpuno, aŭ ĉu ne estus pli saĝe, ke li +forlasus la maljunan Hekaton kaj ŝiajn kunsciantojn al konsciencaj +pikoj, kaj ke li kviete daŭrus sian vojaĝon Parizon, je +sendisputata posedo de la kaptaĵo, kiun li jam akiris. Tiun +ĉi paŝon li do decidis fari, rememoriĝante, ke per siaj sciigoj la +rakonto de la mortigito nepre elvokus la atenton de la justeco, en +kiu okazo la havo kiun li _prunteprenis_ de la mortinto devus esti +redonata en favoro de liaj heredantoj. Jen argumento, kiun nia +aventuranto ne povis kontraŭstari. Li antaŭvidis la verŝajnecon, +ke oni de li malproprigus lian akiron--kiun li rigardis kiel premio +de la kuraĝo kaj saĝeco--kaj lin detenus kiel atestanto je la +rabistoj, kun evidenta domaĝo al liaj propraj aferoj. Eble li ankaŭ +elsentis konsciencajn kaŭzojn, kiuj lin malkonsilis atesti kontraŭ +kanajlaro, kies emoj preskaŭ ne povus diferenciĝi de la siaj! + +Tiel pripensinte, li cedis al la unua petegado de la maljunulino, +kiun li eksigis ĉe loko apud la vilaĝo, elpetinte, ke ŝi forlasu +vivadon tiel malhonestan kaj siajn krimegojn, transdonante siajn +kunkulpulojn en la manojn de la justeco. + +Ŝi ne mankis promesi tutan reformiĝon kaj, deĵetinte sin antaŭ li +pro lia bonegeco, ŝi foriris al sia dometo, forte decidinte konsili +siajn kunmortigantojn, ke ili rapidege rajdu al la vilaĝo por +kulpigi nian heroon. + +Sed tiu ĉi, saĝege, nekonfidante je ŝiaj protestoj, nur haltis por +lui kondukanton ĝis la proksima haltejo, kiam li sin trovis en la +urbo Chalons sur Marne. + + + + +ESPERANTO EN ĴAPONUJO. + +Letero de Sro. van Doorn en Yokohama. + + + 26 _Aprilo_, 1904. + +Tre Estimata Samideano,-- + +Mi nun plezure sciigas vin iom pri la kondiĉo de Esperanto en tiu +ĉi lando. Unue mi devas diri, ke la progresado de nia lingvo, ĵus +estis komencita, kiam ĝi ricevis seriozan haltigon de la nuna +militado, kiu okupas ĉiujn la atentojn de la ĉi-tieuloj. + +La propagandado estas tre malfacila tie ĉi, ĉar la Angla lingvo +estas deviga temo en ĉiuj lernejoj sub la registara observo. Foje +estis proponite plibonigi la ortografion de la Angla lingvo kaj fari +specon da Mond-Angla, por la speciala uzo de tiu ĉi lando, ĉar, +kvankam utilega, la Angla estas tre malfacile ellernebla por la +Ĵaponoj pri tio, ke la ortografio estas tiel absurda. Sed la propono +rezultis en nenio. Tamen estis eldonita en Tokio ĵurnalo _The Voice_ +kiu formetis ĉiujn silentajn literojn kaj aliajn konfuzajn +mallogikajn uzadojn. Plie, tiu ĉi estas granda kosmopolita urbo, kaj +la propono alpreni helpan lingvon estis tre favore ricevita. Tial +la helpa-lingvo Volapük havis tie ĉi multe da studentoj. Hodiaŭ +ĝia malprospero kreis multe da skeptikuloj kaj Esperanto estas +atakita de la loka Gazetaro. Nun, kvankam la Angla lingvo estas iom +konata de ĉiuj Ĵaponanoj, estas vulgare por Ĵaponoj kaj Ĥinoj +ĝin paroli, sed la parolado de la Franca kaj Germana lingvoj estas +distinga! Ĵaponoj, dum kvardek jaroj, estas alprenintaj okcidentan +civilizacion, kaj nun povas administri ĉiujn siajn departementojn +sen helpo de alilandaj instruistoj, krom malmultaj ŝipestroj de +poŝtŝipoj, kaj malmultaj profesoroj en diversaj Ĵaponaj lernejoj. +Je tiuj ĉi ni devas esperi, ĉar ili havas gravan influon inter la +bone edukitaj Ĵaponoj. En diversaj partoj de Ĵaponujo jam de kelka +tempo ekzistas izolitaj instruistoj kaj aliaj, kiuj estas konvinkitaj +pri la bonegeco de Esperanto, kaj pri ĝia plena taŭgeco kiel +internacia helpa lingvo. Jam iliaj influoj estas videblaj, ĉar la +Ĵaponoj komencis ellerni Esperanton. Sed, bedaŭrinde, tiuj ĉi +diversnaciaj pioniroj ĝis nun restis tute izolitaj, laborante ĉiuj +aparte. Kredeble nia afero multe pli rapide antaŭenirus, se ĉiuj +Esperantistoj tie ĉi konsentus kunigi siajn fortojn kaj fondiĝus +ĝenerala kaj centra grupo. + + + + +KANTETO. + +Karulino Mia. + +Originale verkita. De William Officer. + + + Kiam la maten' lumiĝas, + Ho karulino mia! + Ĝia belec' memorigas + Plej dolĉe min de via. + + Kiel ĉirkaŭ mi varmeco + De la tagmeza horo + Falas, ĝi min pripensigas + Pri via korfervoro. + + La vespero, rosa, stela, + Kun sia trankvileco, + Murmuretas la rakonto + De via amemeco. + + Tiel je animo mia + Eterne vi ĉeestas; + Kaj per sonĝo-lumo + Imago vin envestas. + + La belega mondo perdus + Por mi brilecon sian + Se am' via malvarmiĝus + Ho, karulino mia! + + +My Dearie. + +Tradukita en la Sokta lingvo. + + + When lichtens the mornin' + O dearie o' mine! + Its beauty remin's me + Maist sweetly o' thine. + + As at noontide the sinbeams + On earth saftly rest, + I think o' the fervour + That glows i' thy breast. + + The e'en, wi' its stillness, + Its starnies, an' dew, + The tale o' thy kin'ness + Aye whispers anew. + + Sae thou tae my soul + Art near evermair; + And fond fancy cleeds thee + In dream glamours fair. + + For me the braw warl' + Its brichtness wad tyne, + Should thy love e'er grow caul' + O dearie o' mine! + + + + +ZENITA SUNO. + +Originale verkita de Thomas Hunter, M.A. + + + Ho! Suno en plej alta vojo, + Ci venas kun somera ĝojo; + Tagiĝas nun la tago glora + Junio dudek unu flora. + + Pli frua estas kant' miela + De la arbara birdo bela + Kies fluida voĉo penas + Dum ci en roza robo venas. + + Ĝojas la besto, ĉia floro + Kun la plej riĉa bonodoro, + Kaj kun la plej kolora helo + Disdonas benon de l'ĉielo. + + Homaro nun per interamo + Respondus al la cia flamo, + Ĉar venas ci en alta vojo, + Ho! Suno kun somera ĝojo. + + + + +NEATENDITA AVIZO. + + +Oni ofte diras: "Jes, Esperanto estas tre bona ideo, sed ĝi ne +utilos al mi!" + +La Redaktoro posedis amikon, kiu tiel pensis. Li havis neniajn +rilatojn kun alilanduloj, kaj ŝajne estis kontenta je la kono de la +Angla lingvo. + +Subite, li eltrovis, ke li apartenas al fama antikva Franca familio, +kies kastelo troviĝis en la Francaj Alpoj. Bone, bonege, li pensis. +La Angla lingvo sufiĉos ĉie! Li do forveturis, por viziti la +familian naskiĝejon. + +Alveninte en tiun malproksiman regionon, li eliras el la vagonaro, +kaj eniras la hotelon. Ho, ve! El la tuta vilaĝanaro neniu komprenas +lian lingvon. Preskaŭ ĉiuj Eŭropaj lingvoj tie havis siajn anojn, +krom la Angla. Mia amiko estis tre malĝoja. Kompreneble, mi ofte +priparolis Esperanton kune kun li, kaj li multe miris, kiam, je +vespermanĝo, li aŭdis la nomon de nia kara lingvo! Morgaŭe, tute +sole kaj silente, li vizitis la antikvan kastelejon de siaj praavoj. + +Ĉion, kion la okuloj povis rimarki, li bone eltrovis, sed plu li ne +povis lerni. + +Post lia reveno en Londono, li rakontis al mi tiun ĉi bedaŭrindan +okazon. "Ho!" mi ekkriis, "estos facila afero klarigi ĉiujn +malklaraĵojn! Se plaĉos al vi, vi povos profiti de mia kono +Esperanta." Iom dube, mia amiko diris al mi tion, kion li deziris, ke +mi demandu; kaj mi tuj skribis al la sindonema Sro. Sentis, kies +poemetojn estas tiel bonekonataj. + +Mia malnova amiko multe miris, kiam, post nur kvar tagoj, mi metis +inter liaj manoj, longan leteron, enhavanta tre interesan historion +de la kastelo, kaj ĝiaj loĝantoj, kaj multe da pluaj sciigoj, kiujn +li neniam antaŭe lernis. Dank' al Esperanto, li nun scias ke, dum la +antaŭaj militadoj, la Duko de Savojo indulgis tiun Kastelon, kiam +liaj soldatoj ruinigis ĝiajn najbarojn, ĉar la tiama posedanto iam +estis donacinta al la Dukino bonegan korbon da prunoj! Vere interesa +historio. + +Tiu ĉi anekdoto pruvos en nova maniero, la utilon, kiun donas kono +de Esperanto. + + + + +BULONJO. + +H. Bolingbroke Mudie. + + +La longe atenditaj Pentekostaj tagoj fine estas alvenintaj. Sed kia +vetero! Ĉie troviĝas nigraj nuboj kaj pluveregoj, kaj la suno tute +forgesis nin. Kuraĝe! + +Ni baldaŭ trovis, ke ni eniris Esperantujon, ĉar, dank' al la +senĉesaj klopodoj de nia Libertempa-Kapitano Sro. Reeve, kaj al la +afableco de la fervoja kompanio S.E. & C.R. ni trovis por ni +apartigitan vagonon. Tie ni enŝlosiĝis, por senhalte paroladi +Esperante kaj esperante, ĉar ni ja esperis, ke la vetero baldaŭ +pliboniĝus. + +Laŭ la anonceto en The Esperantist, No. 7, areto da Anglaj +Esperantistoj estis forironta Bulonjon. Ni estis tiu areto, kies +partoprenantoj nombris dek-du. + +Ĝustatempe la tre, tre longa turist-plenigita vagonaro forveturis, +kaj alvenis Folkestonen, kie la maro estis sufiĉe trankvila kaj ni +senŝancele eniris la vaporŝipon. + +Unu el la areto havis apartan kajuton tie, kaj ni Esperantistoj multe +ŝatis la privilegion ĝin uzi. Vere, ĉiam kaj ĉie Esperantistoj +ĝuas specialajn privilegiojn. + +Ni supozis, ke ni movadis sur la maro, sed, pro la nebulo, la +ĉirkaŭaĵoj estis preskaŭ nevideblaj. Fine la kruta Franca +marbordo aperis tra la griza nebulo, kaj ni rapide kolektigis +pakaĵojn, k.t.p., por ke ni povu tuj konatiĝi kune kun niaj jam +konataj sed neniam viditaj samideanoj. Sed ni eraris pri tio. Ne +estis necese atendi ĝis kiam la ŝipo ĉesus sian movadon ĉar, +alproksimiĝinte, ni ĝoje rimarkis ke la elŝipejo estis de granda +verda steletaro okupata. Kaj niaj kunbatalantoj rimarkas samon ĉe +ni, kaj tuj elkriegas per fortaj voĉoj tre korajn eldirojn. La +steletoj intersalutas. "Vivu Esperanto! Kiel vi sanas? Ĉu la maro +estis trankvila?" Tiuj kaj similaj demandoj ĝoje flugis de la tero +en la ŝipon, el Francujo en Anglujon. + +Kompreneble la ĉirkaŭstarantoj multe miris pri tio. Kaj kia lingvo! +Mi ja konas ĝin sen ellernado, unu el ili rimarkis al mi. Sed +Esperanto havis bonajn reklamojn dum la tuta tago tie. Baldaŭ +alvenis la tempo kiam ni povis premi la manojn de niaj kunstudentoj, +kaj kune eniri por submetiĝi sub la linkaj okuloj de la +limdepagistoj. + +Ni vidis malfeliĉulojn, kies cigarojn oni forprenis, sed ni estis +feliĉuloj, ni estis Esperantistoj, kaj tiaj neniam pekas. + +La Brita Konsulo aldonis sian bonvenon al tiu de niaj Francaj amikoj, +kaj nia akcepto vere estis korega. Sur la muroj de la limdepagejo +troviĝas prezaro Esperanta. Tio ĉi certe estas bona reklamo por la +lingvo. Ni do tuj sentis, ke ni ne estis venintaj en alian landon, +sed ke la verda Esperanta standardo ankoraŭ ĉie regnis. + +Baldaŭ ni, granda procesio, marŝis sur la stratoj de la plej grava +centro de la Franca fiŝkaptado. La maro ĉiam troviĝas je unu +flanko ĉi tie, sed vere, kiam ni alvenis, maroj ĉie vidiĝis, pro +la pluvego, kiu ĉion ŝanĝigas. + +Post tre mallonga promeno, ni alvenis al la hotelo _Castiglione_, +kies estro estas Esperantisto, kaj tie ni oficiale prezentiĝis al +niaj novaj, pro ni malsekigitaj, amikoj. + +Dum tiu ĉi ceremonio, unu el ni serioze diris: "Mi estas la subestro +de la vetero. Mi aranĝis la pluvon, por ke la vagonaro ne estu tro +varma kaj homplena. Nun mi aranĝos bonan veteron, por ke ni, kaj +ĉiuj aliaj kuraĝuloj, ĝuu feliĉan libertempon." Kompreneble ĉiuj +multe ridis, je tiu ĉi eldiro, kaj iu rimarkis, ke eble li nur estis +tre suba estro. Tamen, de tiu momento, la pluvo ĉesis, la stratoj +sekiĝis, kaj fine la suno ekbrilis por aplaŭdi tiun ĉi memorindan +internacian kunvenon. + +Post tagmanĝo, ni faris promenadojn en la urbo, vizitis la +fiŝvendejon, la ŝipejon, la antikvajn urbmurojn kaj la katedron. +Tiam, reveninte hotelen, ni pretigis nin por vespermanĝo. + +Al tiu momento, Sro. Michaux, la tre sindonema Prezidanto de la +Grupo, sendigis al mi la plej bonan urbfotografaron iam vidita, kaj, +ĉagrenege mi ĝin konfesas, mi forgesis danki lin pri tio. Eble, je +tiu ĉi okazo, li afable forgesos la proverbon ke _malfrua danko +estas pli malbona ol danko ia_, kaj akceptos miajn nunajn dankojn. +Kaj, se iatempe kiam la Grupanoj rekunveniĝis, ili bonvolos skribi +por mi siajn subskribaĵojn sur papereron, mi havos grandan plezuron +enmeti ĝin en la albumon, kiun mi ĉiam konservos inter mia ĉiam +pligrandiĝanta propagandilaro. + +Dum la vespermanĝo ni nature priparolis la venontan kunvenon, kies +programon ni jam vidis sur la paĝoj de la _"Cicerone"_ (Semajna +Bulonja organo, ĉiam enhavanta Esperantan paĝon). + +Sed, kvankam ni multe antaŭĝuis la proponaĵojn, la kunveno mem +donis al ni nepripenseblan plezuron. Oni komencis iom post la naŭa +horo, kiam ni eniris belan ĉambregon, mirinde ornamigita de Francaj +kaj Anglaj flagoj, kaj ankaŭ de ĉiam verdaj arbetaĵoj kaj palmoj. +Vere ŝajnis, ke ni estis enirintaj en Kristnaskan festejon. + +Sed la okuloj ne estis la solaj membroj, kiuj ĝuis tiun akcepton. +Ankaŭ la oreloj multege ŝatis la koran ĥoron: _"Dio savu +la Reĝon" ("The Esperantist," No. 1)_ kiu donis komencon al la +bonega programo. + +Estas tute neeble priskribi tiun ĉi kunvenon detale, sed eble la +programo estos interesa por legantoj. Jen estas: + + _PARTO I._ + + Dio savu la Reĝon Ĥoro. + Prezentado Sro. Michaux. + Valso Esperanto Fno. Decrequy. + L'Espero Sro. Boulet. + Mia Mano Fneto M. T. Bergier. + Bonan Tagon, Suzo! Sro. Derveaux. + La Paco Sro. Dufeutrel. + Duo de la Reĝo d'Ys Sno. Bergier kaj Fno. Sutils. + + _Honora Vino._ + + Piana-ludo. L'Akvofalo Fno. Pannevin. + 13a, Hungara Rapsodio Fno. Decrequy. + + _PARTO II._ + + Floreto Fneto G. Bergier. + La Cigalo kaj la Formiko Fneto M. T. Bergier. + La Korvo kaj la Vulpo Fneto Lephay. + Lasta Deziro Fno. Sutils. + Hamleto Sroj. Dufeutrel kaj Mudie. + Hispana Romanco Sino. Bergier. + La Bano de la Pastro Sro. Boulet. + Galateo Sro. Derveaux. + La Marseja Himno Ĥoro. + + _Bonvena Ĉampana Vino._ + +Vere, tre memorinda programo. Kaj, se oni demandus kian eron mi pleje +ŝatis, mi estas certa ke la plenkreskuloj min pardonos, kiam mi +konfesas ke mi pleje ŝatis la kvar recitadojn de Fraŭlinetoj +Bergier kaj Lephay. Kiam oni aŭdas nian karan Esperanton el la lipoj +de kvin, sep kaj dekjaraj infanoj, ĝi havas ankoraŭ pli belan sonon +ol kutime. Kaj oni devas ankaŭ gratuli--ĉiujn! Ĉio estis bona, eĉ +bonega. Tamen estis unu afero kiu ne tute plaĉis al mi. + +Eble ĝi estas nur bagatelo, sed mi ja opinias, ke ĝi meritas gravan +atenton. En almenaŭ unu el la belaj kantoj, mi rimarkis, ke la +tradukinto ne konservis la Esperantan akcenton. + +Laŭ mia opinio, bona Esperanta kanto devas konservi tion ĉi, kaj +oni ne devas meti la akcenton sur silabo alia ol la antaŭlasta. Se +oni atente tralegos la tradukojn de Tom Bolin' (No. 5) Vivo de +Maristo (No. 1) kaj aliaj tradukoj de bone konataj poemoj en The +Esperantist oni konstatos ke, eĉ por la kutimita melodio, kiun +oni verkis por tiuj ĉi poemoj, la Esperantaj vortoj taŭgas. Mi do +esperas ke, kiel eble plej multe, niaj muzikaj verkistoj provos +konservi la uniforman Esperantan akcenton, sen kio nia lingvo perdus +tiom da utileco kaj belsoneco. + +Post la finiĝo de la unua parto, du infaninetoj prezentis belegajn +floramasojn al la du Anglinoj, kiuj estis inter la vizitanta areto: +belaj Esperantaj floramasoj. Mi intence diris _Esperantaj_, ĉar +ambaŭ el ili konsistis el floroj ruĝaj, blankaj kaj bluaj; Anglujo +kaj Francujo; kaj interplektita estis la bela Verdo de la Espero, la +emblemo de Internacieco. + +Sed jam tro longa estas tiu ĉi priskribo. Por ĝin finigi, mi +rimarku pri la bonegeco de la paroladoj faritaj de Sroj. Michaux kaj +Reeve.--Sed ne! Ekzistas ankoraŭ alia afero, kiu eble havos apartan +intereson por Vi, karaj Legantoj. Oni ĉie rimarkis, ke la +_Verd-kovrilaĵeto_ estis tre leginda. Dankojn, Bulonjaj Legantoj! Ju +pli granda la laboro, des pli granda la plezuro kiam oni lernas, ke +la rezultatoj estas ŝatataj. Se nur la tuta legantaro kunpensus! + +Tre, tre laca, ni fine realvenis en nian komfortan hotelon, por +silente pripensi la mirindan tagon, matene en nigreta, malseka +Londono, posttagmeze en nuba, malseketa Bulonjo, kaj vespere en +belega, varma Esperantujo, inter la floroj, kantoj kaj salutoj de +karaj internaciaj amikoj. + +Morgaŭ matene, post naŭ-tridek, niaj amikoj nin serĉis, kaj +kondukis en la ĝardenojn de Sro. Duhamel, la Esperantista floristo +Bulonja, kaj tie ni fotografiiĝis antaŭ bela floraro. La rezultato +estas bona, kaj ĉiam servos kiel fidela memoraĵo de plezura mateno. + +Posttagmeze ni eniris en tramon (niaj dek du anoj kaj la Francaj +amikoj plenigis la veturilon) kaj komencis gajan veturon ĝis +Wimereux. La antaŭan nokton mi estis rimarkinta verdan rubandon sur +la fortepiano, kiu portis oreskribitan Esperanto. Tiun ĉi +rubandon oni nun fiksis ĉe la vitro de la tramo, kaj ĉiuj +preterirantoj bone rimarkis, ke ĝi estis Esperantista tramo. +Tiamaniere la Afero gajnis bonan reklamon. + +Mi jam ekpensis, ke oni min trompis sed tiam, kiam unu post la alia, +mi rimarkis novajn vidindaĵojn mi certiĝis, ke estis ja fakto. +Bulonjo ne estas malbela urbo, kaj la kamparo ankaŭ estas sufiĉe +bela. Ne ŝanceliĝu, do, Anglaj adeptoj, sed tuj vizitu la belan +hejmon de tiom da fervoraj Esperantistoj. + +Sur la beleta marbordo Wimereuxa ni ĝuis tre feliĉan posttagmezon. +La suno ĵetis sur nin ne tro varmajn radiojn, kaj la plimulto da la +kunvenintoj sidiĝis sub la ombro de la verda rubando por kunkanti +kaj ŝercadi. Sed mi ne estis tiel mallaborema, kaj ĝuis tre +plezuran ludadon kun la ĉarmaj infanoj, kiuj venis kune kun ni. Kaj, +Legantoj, estas terura sed vera fakto, ke, en Francujo, eĉ la +infanoj parolas France! Tamen ludoj kaj Esperanto ĉiam estas +internaciaj, kaj ni estis tre feliĉaj, kaj multe bedaŭris kiam +vesperiĝis, kaj ni devis returnen trami. Post vespermanĝo, +ni denove kunvenis, kune kun niaj gastamaj amikoj en la ĉefloko de +ĉiuj Francaj urboj, la _Casino_. Tie, sidante en la belaj ĝardenoj +apud la lumigita estuario, sub la hela lunlumo, Sro. Boulet (kiu +venis el Roueno) afable promesis fariĝi nova kunverkanto, kaj ni +hodiaŭ povas legi lian lertan _Calabre_ tradukon. + +Jen alia gajno por _Mondvaganta Redaktoro_! Li ricevas artikolojn de +tiuj, kiuj li havas la plezuron renkonti. Kaj, ĝis nun, mi kredas, +mi estas la sola mondvaganta Esperanta Redaktoro. Tial Vi estas +povintaj legi multe da interesaj rakontoj, kiuj multe helpis je la +sukceso de tiu ĉi Gazeto. + +La proksiman tagon, post matenmanĝo, ni ĥore estis kantantaj +_Funiculi Funicula_ kiam niaj nelacigeblaj samideanoj venis por +konduki nin en Le Portel. + +Kia belega sablaro tie troviĝas. Ebena kaj malmola kiel asfalto. +Bonega loko por la krevetkaptado, sed, ŝajne, Esperantistoj en +Bulonjo neniam havos tempon por tiu ĉi agrabla amuzado. La tieaj +amikoj ĉiam sukcesos trovi ian novan kaj interesan vidindaĵon. + +Sur tiu ĉi sablaro ni denove faris ludojn kaj kursojn, kaj, fine +alvenis al la interesa vilaĝo. Le Portel estas enloĝata de +fiŝistoj, sed Wimereux, je la alia flanko de la estuario estas +rapide pligrandiganta ĉirkaŭurbo de Bulonjo. + +En Le Portel ni vidis interesan sed funebran procesion: la +enterigiron de fiŝisto. + +Sro. Michaux diris al mi, ke multe da la tieaj loĝantoj ankoraŭ +posedas la trajtojn Hispanrasajn, ĉar siaj praavoj venis el tiu suda +lando. + +Sed mi jam trolongigis tiun raporton! La tramo rekondukis nin en +Bulonjon, kaj oni aranĝis finan posttagmezan promenadon ĝis la +rimarkinda monumento de la _Grande Armée_ Napoleona. Tiu ĉi estis +tiel ŝatinda, kiel la aliaj, kaj la vetero ĉiam estis bela. Tamen +oni diris, ke en la apudaj vilaĝetoj estis iom pluvdona. Ni estis +feliĉuloj havi kune kun ni la veter-subestron! + +Dum la promeno ni priparolis la proponitan kunvenon Esperantistan, +pri kio mi esperas skribi ion poste. Tiaj kunvenoj estas la plej +bonaj aferoj por vekigi kaj revekigi intereson pri nia afero. + +Post tre feliĉa haltado en arba valeto, kie ni denove fotografiiĝis, +kaj ludis kun la infanoj, ni kune revenis por fari la pakaĵojn +por la baldaŭe foriranta vaporŝipo. Tion farinte kaj vespermanĝinte, +niaj fervoraj amikoj akompaniis nin ĝis la enŝipejo por doni al ni +lastan _Ĝis la Revido_.... + +Dankojn, dankojn, novaj sed tamen tre malnovaj amikoj. Dank' al vi, +ni ĝuis mirindan viziton; dank' al vi, ni nun havas eĉ pli varman +estimon de nia kara lingvo, kaj ĝiaj afablegaj Francaj adeptoj. Unu +el nia aro estis Franca Anglano, kaj li miregis pri la tutkoreco de +nia akcepto ĉe siaj samnacianoj. Vere ni ŝajnis esti "centjaraj +amikoj!" + +Kaj ĉu mi ĉiam facile komprenis la alilandulojn? Ne estas dubeble, +kaj ne estas dubinde! + +Tamen unu malfacileco ĉiam troviĝis, pri tio ni devis esti +singardemaj. Jen. Ĉiam, kiam oni aranĝis estontan renkonton, oni +devis precipe zorgi pri la maniero por esprimi la horon. Ĉiam Sro. +Michaux diris ambaŭ, ekzemple, je la _naŭ kaj duono_ kaj +je la _duono de la deka_. Sed mi, kaj miaj Francaj amikoj kunsentas, +neniam plu diros aŭ unu aŭ la alian. Ni diros je _naŭ-tridek_. +Tiamaniere ne estos eble, ke ni manku niajn renkontojn pro eraro +kaŭzata de tiu malfacileco. + +Al la dirita horo, ĉiam aldonu la minutojn, kaj jen sistemo jam +internacia por diri la horon. Laŭ la antaŭa anonco en The +Esperantist, tiu ĉi sistemo estas la fervoja (kaj sekve la +praktika) uzo. + +Kaj Vi, karaj Legantoj, kiu legis tiujn ĉi liniojn, kion vi pensas? +Ĉu vi ne multe bedaŭras, ke vi ne kuraĝis partopreni je tiu ĉi +unua oficiala grupkunvenejo? Mi ĝin esperas. Tamen, ne estas necese, +ke vi longatempe plendu pri tio. Nia Libertempo-Kapitano, Sro. Reeve +nun klopodas pri nova vizito al la Grupo en Havro. Mi jam konas tiujn +ĉi fervorajn amikojn de nia afero, kaj mi esperas ke, je la 30a & +31a Julio kaj la Aŭgusto, ili ricevos viziton de granda aro da +alilandaj Esperantistoj, ne el Anglujo nur, sed el ĉiuj proksimaj +aŭ malproksimaj landoj. La elspezo ne estos granda, kaj se tiuj, +kiuj povos tien iri, tuj skribos al Sro. Reeve (63, _Effingham Road, +Lee, Kent_) li povos aranĝi specialajn kondiĉojn kun la fervoja +kompanio L. & S.W.R. kaj neniu povos plendi pri la rezultato. + +_"Vivu Esperanto, kaj Vivu la Esperantistoj!"_ + + + + +LA LINGVO DE LA FLOROJ. + +Originale verkita de Ben Elmy (Daŭrigata de paĝo 79). + +PARTO II. + + +Ju pli ni studas la florojn, des pli ni konstatas, ke multe da ili +posedas nesuspektitajn lertecojn, kiujn apud besto ni volonte +nomus instinkto aŭ eĉ prudento. La esploradoj kaj eksperimentoj +de la plimultiĝanta anaro de observistoj pruvas tion ĉi. Tamen, +ĉar la kreskaĵoj aŭ floroj estas mutaj, tial la homaj oreloj +neniel taŭgas por tiu esplorado; estas do necese, ke la homo uzu +siajn okulojn des pli zorge kaj akurate. Eĉ tiam, multe da floraj +okazaĵoj evitas la tro difektan homan vidlertecon, homa +difekto kiun la homo mem tre ofte forgesas kaj malatentas. + +Ekzemple, oni diras ordinare, kune kun _Darwin_, ke "_la kreskaĵoj +kompreneble ne posedas nervojn, nek centran nervsistemon._"[2] Sed +tiamaniere, fariĝas ankoraŭ pli mirinda la plua eltrovo, ke iafoje +"_kreskaĵo ekscitita transigas la influon al aliaj partoj de si, kaj +tiuj ĉi partoj reciproke ekmoviĝas._"[2] Kia do estas la agometodo +de tiaj procesoj? Se la kreskaĵo "kompreneble" ne uzas nervfadenojn +por telegrafi siajn sentadojn kaj ordonojn, ĉu eble ĝi komunikigas +inter si per "senfadena" telegrafo? Vere, tre nescia estas la homo, +eĉ ĉe la dudeka centjaro! + +Tre miriga ankaŭ estas la fenomeno de la perioda dormo de folioj kaj +floroj, kun iliaj akompanantaj movadoj. Ankoraŭ mirindega estas, ke, +kiel la mambesto produktas albumenan sukeran lakton, tiel la +kreskaĵo produktas sukeran mielon en la floro, kun amelon kaj eĉ +albumenon en la semo, por nutri la embrion kaj la junan estontan +kreskaĵon. + +Cetere _Darwin_ skribas: "_Apenaŭ estas trograndigo diri, ke la +radikpinto (de kreskaĵo), tiom sentema, kaj tiel reguligante la +movadojn de la apudaj partoj, agadas tute kiel la cerbo de malsupera +besto._"[2] Sed certe, oni povas plivole demandi ĉu la agadoj de +kelkaj floroj ne superas eĉ iajn funkciadojn de tia besta cerbo. + +Rilate al tio ĉi, Dro. J. E. Taylor argumentas pri "_psikologio +kreskaĵa_," kaj li tre racie inspiras, ke "_ĉe proksime estonta +tempo ni eble konstatos, ke ne ekzistas vivo sen sekva_ +psikologia _agado; ke tio ĉi estas nepre resultato de tio; +ke la vivo mem estas kondiĉita per psikologia agado; ke iaj +kreskaĵoj posedas la ekvivalenton de besta instinkto, la ebleco +gajni individuan sperton, kaj ĝin transigi al iliaj posteuloj, por +ke tiuj ĉi profitu, ne tute nekonscie._"[3]. + +La Amerikana poeto, Lowell, evidente kredis je tiu psikologio, ĉar +li aligas al floroj ne sole vivon, sed ankaŭ _animon_-- + + "Jen ĉia terbulo, al viv' puŝiĝante + Pro alta instinkto, interna fervor', + Kaj supren blinde ĝis lum' palpetante, + Atingas animon per herbo kaj flor'."[4] + +Tiel ankaŭ la Angla poeto, Shelley, ĉe "_La Sentema Kreskaĵo_," +parolas pri la gracia kortuŝeco de la interna "_io, kvazaŭ +spirito_" de tiu floro. Aliloke li remarkas, eĉ apud pli humila +kreskaĵo, la influon viveman de la aero kaj de la lumo, tuj +fariĝontaj-- + + "Korbatoj nevideblaj de la flor', + Al ĉiu parto vivon pulsigantaj."[5] + +Alia Amerikano, la glora Walt Whitman, rakontas--"_Karesante mi tenas +branĉojn aŭ junajn arbojn--mi tuj sentas iliajn sukon kaj tendenon +leviĝantajn en mi, kiel hidrargo ĉe varmeco. Mi baraktas amike kun +ilia senkulpa fortiko--mi scias ke iom da ĝia virto pasas de ili al +mi. Eble ni reciproke interŝanĝas ion--eble la arboj rekonas ĉion +tion pli ol mi iam pensis._"[6] + +Preskaŭ idente sciigis Richard Jefferies--"_Tiu aliformiĝo de buloj +kaj malvarma materio en vivajn objektojn, faras la ĝojon kaj esperon +de la somero. Ĉiu tronketo de herbo, ĉiu folio, ĉiu individua +floreto kaj folieto, parolas pri espero. Konsideru la herbojn, la +kreskaĵojn--ili estas signoj de tero altiĝante ĝis la vivo, antaŭ +niaj okuloj. Tial al mi estas la floroj tiom pli ol nur trunketo kaj +folietoj.... La blankaj folietoj alvokas rekte al nia koro; la +trankvilaj kverkoj estas plenaj je mistero. La floroj, per siaj mil +vizaĝoj, kolektis la kisojn de la mateno. Ilin ŝatante mi ricevas +almenaŭ iom da ilia vivopleno--novan penson el ĉiu folieto._"[7] + +Certe, nia kara Jefferies multe aŭskultadis--kaj iom komprenis--la +veran lingvon de la floroj! Tion ĉi ankaŭ atestas siaj ĉarmaj +verkoj "_Bevis_," "_La libera Aero_," kaj la interesa, pretervorte +laŭdinda, "_Historio de Mia Koro_." + +Tamen bezonas konfesi, ke ne ĉiuj floroj tiom aminde prezentiĝas +kontraŭ la homoj kaj bestoj, aŭ eĉ kontraŭ ĉiaj aliaj specoj de +floroj. Inter ili ja estas amikoj kaj malamikoj, reciproke helpantaj +aŭ malhelpantaj. Tion ĉi precipe klarigis Dro. Taylor, en sia verko +supredirita. La vero estas ke, kiel apud la bestoj, tiel ankaŭ apud +la floroj, efektiviĝas pli aŭ malpli la postuloj de "la barakto je +ekzistado," "la natura elekto," kaj "la postdaŭriĝo de la plej +konvenaj je la okazoj." Estas, do, nur malklera konkludo, ke la +floroj "nek laboras, nek ŝpinas"; la vivotempo de la floroj estas +tiom plene (kaj almenaŭ tiom utile) okupata, kiom tiu de la bestoj. +Plie, estas ja la penado de la kreskaĵoj kiu provizas ultimate la +nutraĵon mem de ĉiu besto, de ĉiu homo; tial, tiu ĉi devas +memoriĝi ke de la vivo kaj laboro de la kreskaĵoj sia propra vivado +dependas. + +Amikaj floroj, kiel malmulte ni komprenas vian vivon, vian lingvon! + +Ĉe la kreskanta homa pensado, nia kompreno ĉiam fariĝos pli klara, +kaj nia amo pli forta, je la plej belaj el la infanoj de la tero--la +mutaj sed elokventaj floroj. + +FOOTNOTES: + +[2] El "The Movements of Plants." + +[3] The Sagacity and Morality of Plants. + +[4] The Vision of Sir Launfal. + +[5] The Zucca. + +[6] The Oaks and I. + +[7] The Pageant of Summer. + + + + + Kiam nutro nin vivigas, + Aŭ bonaĵ' ajn nin ĝojigas, + Ni memoru, ke ni devas + Esti dankaj, ĉar ni scias, + Ke aliaj homoj penas + Por ben' kiun ni ricevas: + Ne forgesu ni gefratojn + Bonfarintajn nekonatajn. + + (6266). + + + + +LA "ATESTO PRI KAPABLECO." + +Originale verkita de G. D. Buchanan, 8820. + + +Inter la rimarkoj kiuj aperis sub la titolo de _Correspondence +Notes_, en la lasta numero de nia Gazeto, estis mallonga paragrafo, +kiu diris, ke tiuj Britaj Esperantististoj kiuj dezirus akiri nepran +pruvon pri sia plena sciado de nia helpa lingvo devus sin turni al la +_Franca Societo por la Propagando de Esperanto_, por ricevi ĝian +konatan _Atesto pri Kapableco_. Kvankam ni ĉiuj multe ŝatas la +fratan spiriton de niaj Francaj amikoj, tamen ni esperas, ke post +nelonge ni povos aranĝi ekzamenojn por Brita _Atesto_ laŭ simila +modelo. Respondante al la afabla propono de nia Redaktoro, mi traktos +mallonge pri tiu ĉi afero, esperante, ke la konsilo de pioniro eble +estu helpa al estontaj kandidatoj. + +Kompreneble, la aspiranto devas jam posedi bonan ĝeneralan sciadon +de la fundamentaj principoj de la lingvo antaŭ ol li komencos la +specialan preparadon por la ekzameno. Se li estus tiel feliĉa +kompreni plenege la Francan lingvon, li elektu fari tiun ĉi +ekzamenon France; sed nur adepto devus atenci tion ĉi. Se, tamen, +simile al mi, li konus nur sian nacian lingvon, li ne povos ĝui la +helpon de tiaj valoraj lernolibroj kiaj _La Commentaire sur la +Grammaire Esperanto_ kaj _La Texte Synthétique_. + +Mi persone konstatis ke la Esperanta Sintakso, de Dro. Paul +Fruictier, estis preskaŭ necesega, kaj mi ĝin forte rekomendas. Se +la studento povas verki kune kun amiko, tiom pli bone. Mi mem ŝuldas +multon je la inspiraĵoj kaj konsilo de klera amiko, kun kiu mi ofte +korespondas. + +Fininte sian preparadon, la studento devas tiam skribi al _Sro. +Edouard Bréon_, 6, _Rue du Levant, Vincennes, près Paris_, klarigante +ĉu li volas fari la ekzamenon France aŭ Angle. Post malmultaj tagoj +li ricevos plenan sciigon pri la oficiala programo. + +Se la aspiranto elektus fari la ekzamenon Angle, estos necese ke li +traduku Esperantan eltiraĵon Anglen, kaj Anglan eltiraĵon +Esperanten. La "Demandaro" enhavos serion da gramatikaj demandoj kaj +ekzercon pri Esperanta elparolado. Por reprezenti tion ĉi, mi uzis +la bonegan fonetikan metodon kiu aperis sur paĝo 25, Nro. 2 de +The Esperantist. + +Skribinte al nia Samideano, Sro. Mann, de Paris, por ricevi lian +opinion pri la speciala preparado por la ekzameno, mi ricevis la +jenan valoran respondon. + +"Pri plej efika kaj sukcesiga metodo studi por la ekzameno, mi +rekomendus, post ellerno de la _Complete Text-Book_, zorgan legadon +de _Hamleto_ kaj _Fundamenta Krestomatio_, kun _Esperanta Sintakso_, +de Fruictier. Ekzemple, oni prenu en _Krestomatio_ iun anekdoton. +Legu ĝin du aŭ tri fojojn laŭtvoĉe. Poste, oni faru al si +diversajn demandojn per vortoj tiaj kiaj Kiu (n), Kies, Kie (n), +Kiel, Kial, Kiam, Ĉu? Por varii, oni rediru la anekdoton je aliaj +tempoj ol tiuj donataj en la teksto mem. Ekz., la teksto eble +rakontas la aferon, kiel okazinta je iu tempo pasinta. Nu, la +ekzercanto povus rekonstrui la anekdoton, metante la serion da agoj +en la pasantan tempon, AS, aŭ en la pasontan tempon, OS; poste en +malsimplajn tempojn: Estis ... inta (j), k.t.p. Tiamaniere la studo +fariĝas vere interesa, kaj la lernanto tre baldaŭ elposedos la +gramatikon tre simplan de Esperanto. + +"Alion oni povas ankaŭ fari kun bonaj rezultatoj. Per la helpo de la +vortaro Angla-Esp., oni povas ekzerci sin jene. Oni povas, dum la +farado de agoj iaj, nomi ilin Esperante. Ekz. Leviĝante, fru- (aŭ +malfru-) matene, nomu la serion da agoj. Mi leviĝas, mi stariĝas, +mi surtiras miajn ŝtrumpojn, k.t.p. Mi estas vestita (mi est_is_ +vest_ot_a). Mi lavas min, mi matenmanĝas, mi laboras, k.t.p. Ĉiuj +ĉi agoj estas analizeblaj kaj etendeblaj, kaj liveras tre interesajn +imagajn konversaciajn kaj gramatikajn ekzercojn. + +Tio estas la fama Gouin'a metodo studi lingvojn; ĝi donas mirigajn +rezultatojn. Tiamaniere, la vortoj kaj esprimoj restas en la memoro, +kaj oni ne laciĝe lernas _papage_ novajn vortojn. Kaj por +konversaciaj klasoj tia procedo estas praktikinda, ĉar ĝi ŝparas +la tempon kaj koncentras la pensojn de la ekzercantoj. Soj. George +Phillips & Son, Ltd., 32, Fleet Street, London, eldonas tre interesan +kaj pensigan serion da libroj verkitaj laŭ la Gouin'a metodo. + + * * * + +N.B.--Estas preskaŭ certe ke, post nur iom da tempo, la deziroj de +tiom de adeptoj estos plenumataj, kaj Brita Ekzameno fondiĝos. Oni +nun klopodas pri la afero.--(Red.). + + +THE CERTIFICATE OF MERIT. + +G. D. Buchanan, No. 8820. + + +Among the remarks under the heading _Correspondence Notes_, in the +last number of our Gazette, was a short paragraph which stated that +those British Esperantists who desired to acquire an indisputable +proof of their thorough knowledge of our auxiliary language must +apply to the _French Society for the Propagation of Esperanto_, in +order to obtain its well-known "Atesto pri Kapableco." Although we +all greatly appreciate the fraternal spirit of our French friends, we +nevertheless hope that ere long we shall be able to organize +examinations for a British Certificate on similar lines. In reply to +the kind suggestion of our Editor, I will briefly treat of this +matter, in the hope that the advice of a pioneer may possibly be a +help to future candidates. + +Of course, the aspirant must first possess a good general knowledge +of the elementary principles of the language before he begins the +special preparation for the examination. Should he be so fortunate as +to understand French thoroughly, let him elect to undergo the test in +French; but only an adept should attempt this. If, however, like +myself, he should know only his own national language, he will not be +able to enjoy the help of such valuable text-books as _La Commentaire +sur la Grammaire Esperanto_ and _La Texte Synthétique._ + +Personally I have found that the _Esperanta Sintakso_, by Dr. Paul +Fruictier, is almost essential, and I recommend it strongly. If the +student can work with a friend so much the better. I owe much to the +suggestions and advice of a well-informed friend, with whom I often +correspond. + +Having concluded his preparation, the student must write to _M. E. +Bréon_, 6, _Rue du Levant, Vincennes, near Paris_, stating whether he +purposes taking the examination in French or English. In a few days +he will receive full details as to the official programme. + +Should the candidate choose to go up for the examination in English, +it will be necessary for him to translate an Esperanto extract into +English, and an English extract into Esperanto. The list of questions +will contain a series of grammatical points and an exercise on +Esperanto pronunciation. In order to illustrate the latter, I +employed the excellent phonetic system which appeared on page 25 of +The Esperantist, No. 2. + +Having written to our Friend-in-Esperanto, Mr. Mann, of Paris, to +learn his opinion with regard to special preparation for the +examination, I received the following valuable reply:-- + +"As for the most effective and successful method of studying for the +examination, I should recommend, after mastering the _Complete +Text-Book_, a careful reading of _Hamlet_ and the _Fundamenta +Krestomatio_, with _Esperanta Sintakso_, by Fruictier. For example, +take some anecdote from the _Krestomatio_. Read it two or three times +aloud. Then ask yourself various questions by words such as _Who (m), +Whose, Where (Whither), How, Why, When?_ To vary the study repeat the +anecdote, using tenses other than those employed in the text itself. +For example, the text possibly narrates the matter as having happened +at some past time. Well, the student could remodel the anecdote, +placing the concatenation of events in the Present AS, or in the +Future OS; and afterwards in the compound tenses: _Estis ... inta +(j)_, k.t.p. In this manner the study really becomes interesting, and +the pupil will very soon master Esperanto's very simple Grammar. + +"One can also adopt another course with good results. With the aid of +the _English-Esperanto Dictionary_ one can train one's self as +follows. While performing any actions one can name them in Esperanto. +Thus, getting up early (or late) in the morning, enumerate the series +of actions. I get up, I stand up, I put on my stockings, etc. I am +dressed (I was about to be dressed). I wash, I have breakfast, I +work, etc. All these actions can be analyzed and extended, and supply +most interesting imaginary conversations and grammatical exercises. + +That is the famous Gouin method of studying languages; it gives +remarkable results. Thus words and expressions are preserved in the +memory, and one does not wearily learn new words parrot-method. And +such a system is practicable for conversational classes, as it saves +time and concentrates the thoughts of the pupils. Messrs. George +Phillips & Sons, Ltd., 32, Fleet Street, London, publish a very +interesting and thought-inspiring series of books compiled on the +Gouin system. + + * * * + +N.B.--It is almost certain that in a short time the wishes of so many +adepts will be fulfilled, and a British examination will be founded. +The matter is now under consideration.--(The Editor). + + + + +La Onklino diris al sia nevino: "Ne ploru, karulino, aŭ ci +malbeliĝos." + +"Ĉu vi multe estas plorinta, kiam vi estis juna?" +respondis la infanino. + + (P de B). + + + + +DUA ORIGINALA SKIZETO, VERKITA DE E.W. + +Nia Fraŭlino. + + +Ŝi loĝis en dometo, tute apud la domego ĉirkaŭfosigita de ŝiaj +praavoj. Ĝi nun apartenas al fremdulo, sed li ne estis vizitata de +la sinjoroj de la departemento, kaj estis malestimata de la +vilaĝanoj. Li do lasis neokupata sian antaŭ ne longe aĉetitan +domon. + +Nia Fraŭlino estis, tiel, kiel ŝia frato, la _pacama Pastro_ (pri +kiu mi skribis en The Esperantist, No. 8) tre granda, sed +ŝi estis rekta kaj tre aktiva. Ŝi havis brunajn okulojn, aglan +nazon, firman mentonon kaj voĉon kiu neniam estis laŭta, kvankam +ofte severega. + +Unufoje Dimanĉe ŝi ĉiam sidis simple vestita, kune kun sia nevino +kaj tri servistinoj, sur la plej granda preĝbenko de la paroĥa +preĝejo. La Diservo finita, ŝi venis al ŝia pordo, kiun malfermis +la paroĥestro, kiu kolegia ĉapo en la mano, salutis ŝin profunde. + +Ŝi respondis je solena reverenco: tiam li sekvis ŝin kaj ŝiajn +nevinojn al la pordego. Kiam ili ekstere alvenis, la aŭdintaro +eklasis siajn benkojn. En bela vetero _Nia Fraŭlino_, ĉar tiel ŝi +nomiĝis ĉiam, kutimiĝis iri sub granda arbo en la preĝejkorto, +kaj tie staris aŭ sidis dum la vilaĝanoj kunvenis por demandi al +ŝi kuracilon aŭ konsilon; por priparoli ian disputon, je kies +meritoj ili deziris, ke ŝi aljuĝu; aŭ por peti, ke ŝi ordonu la +punon por ia eltrovita krimeto. Ŝiaj decidoj neniam estis +disputataj, ĉar la Galoj havas ankoraŭ superstiĉan kredon je la +saĝeco kaj sankteco de maljuna virgulino, se ili scias, ke ŝi estas +fraŭlino de ŝia propra elekto. + +La junularo de la vilaĝo amis kaj respektegis sian Fraŭlinon; +ankaŭ ŝi amis ilin, precipe tiujn, kies gepatrojn ŝi konis dum +ilia juneco. El tiuj ĉi, la plej de ŝi amata estis la beleta, +dolĉa dekokjara Nest. Ŝi ĝuis rigardadi la knabinon sidante inter +la geĥoristoj apud ŝia fianĉo, kiu estis lerta kaj inteligenta +frizisto el la proksima urbo. Oni sciis ke ŝi jam aĉetis multe da +utilaj ornamoj, trikotaĵoj kaj fajencoj por la estonta domo de +Nest--la domo en kiun, post unu aŭ du jaroj, la fianĉino estos +kondukata kun la eksplodo de du aŭ tri cent pafiletoj, kun la +piedfrapado de cent kvindek ĝis ducent ĉevaloj kaj azenoj, kun la +kantoj, kriegoj kaj koraj gratuloj de kvin aŭ ses cent homoj, ĉar +la familio de Nest estis granda, kaj tre respektinda en tiu loko. + +Unu Dimanĉon, Nia Fraŭlino vidis Nest inter la geĥoristoj, sed ne +estis ŝiaflanke la _Cariad_'o.[8] La sekvantan Dimanĉon ŝi +rimarkis samon, kaj revidis la knabinon palan, solan, kaj +melankolian. Ŝi informiĝis pri la kaŭzo de tio ĉi, kaj sciiĝis, +ke kelkaj terfosistoj (unu el kiuj deziris edzinigi Nest) atakis +inside la junan friziston, lin bategis kaj piedfrapis ĝis kiam +li ne povis sin movi. Ili minacis lin kaj diris, ke se li iam +kuraĝus reveni en tiun vilaĝon, ili kaŝus lian korpon tie, kie ĝi +nur troviĝus je la Fina Juĝo. + +Nia Fraŭlino multe indignis, ke tia insulto al la tuta vilaĝo ne +estis jam punita de ĝiaj viroj. Oni ŝin klarigis ke tiuj +terfosistoj estis: "Tre grandaj viroj, atletoj. Kaj nombras preskaŭ +sesdek, kaj la tuta paroĥo nur enhavas kvardek virojn. Sed ili +foriros tuj kiam la nova strato estos finigita, kaj neniu povas +devigi Nest edziniĝi. Ĉu ŝi ne povos nenii al ŝi la plezuron vidi +la _Cariad_'on ĝis kiam liaj malamikoj foriros?" + +Nia Fraŭlino aŭskultis, sed ne aprobis; tute ne! + +Dimanĉo denove alvenis, kaj ŝi, dum la preteriro al la granda arbo, +vidis multajn vilaĝanojn kiuj tie atendis siajn patrinojn, fratinojn +aŭ amantinojn; ĉar la viroj tiam nur malofte eniris la preĝejon, +krom pro edzigoj kaj enterigiroj. Ŝi ankaŭ vidis grandegan +terfosiston klinanta kontraŭ stango apud lageto, kaj ŝi laŭte +diris, ke ŝi hontus je ŝia lando, se li ne havus plenegan +trempadon. + +La Dimanĉon sekvantan la sama vidaĵo frapis ŝiajn okulojn. Tuje +ŝi alproksimiĝis al la homoj sub la arbo kaj diris al ili kiel +estas malkuraĝeco permesi, ke fremdulo tiamaniere insultu ilin. +"Kial," ŝi diris, "vi ne lin ĵetos en la lageton?" Ŝiaj paroloj +produktis nenian videblan efekton, ŝi do furioziĝis kaj ekkriis: +"Nun, ĉu ne troviĝas inter vi eĉ unu viro? Bone! per Dio, ĝin +faros mi mem!" + +Per rapidaj longaj paŝoj ŝi marŝis al la terfosisto, lin ekkaptis +je la gorĝo kaj forĵetis lin en la akvon. + +Neniam li tie revidiĝis. Oni raportis ke liaj kunlaborantoj tiel lin +mokis, tial ke li estis ĵetita de virino, en akvon ke li lasis ilian +bandon, kaj rapide flugis el la lando. + +Post mallonga tempo, Nest edzigis sian dandan, malgrandan urbanan +_Cariad_'on. La juna paro ĉiam dankis la karan Fraŭlinon pro sia +feliĉeco, kiun ili ŝuldis al ŝia decida konduto; kaj la Fraŭlino +estis eĉ pli respektegata kaj amata de ŝiaj najbaroj. + +La morto de nia Fraŭlino similis je ŝia vivo. + +Kiam ŝi kredis, ke la fino alproksimiĝis, ŝi venigis la vilaĝan +ĉarpentiston, kaj donis al li la mendojn por ŝia ĉerko kaj ĉiujn +la ordonojn por nemultekosta enterigiro. + +Post kelkaj semajnoj ŝi unu mateno sentis, ke ŝia animo baldaŭ +foriros. Al la karaj parencoj kaj amikoj, kiuj staris ĉirkaŭ la +lito, ŝi donis belegajn donacetojn kaj amindajn adiaŭparolojn. Ŝi +estis tiel trankvila, kaj ŝia voĉo estis tiel gaja, ke neniu +ploris. Kiam ŝi diris: Mi estas laca; ŝi fermis la okulojn, kaj +neniam ilin malfermis. + +Multaj ploris sian Fraŭlinon. + +FOOTNOTE: + +[8] _Tiu ĉi vorto signifas "reciproka amo," ne nur inter +viro kaj virino, sed ankaŭ inter patro kaj filo, aŭ amikoj. Ĝi do +ŝajnas nehavi perfektan tradukon Esperantan.--E.W._ + + + + +UNU NOKTO EN "CALABRE." + +Eltiraĵo el Paul Louis Courrier. Tradukita de Paul Boulet. + + +Ian tagon, mi vojaĝis en "Calabre." + +Estas lando de malbonaj homoj kiuj, mi kredas, amas neniun kaj +malamas precipe la Francojn. Klarigi al vi tion, estus tro longa; +sufiĉas diri ke ili malamegas nin, kaj ke oni pasas tre malagrable +la tempon kiam oni estas ĉe ili. + +Kiel kunvojaĝanto, mi havis junulon. + +En tiuj montoj, la vojoj estas valegoj; niaj ĉevaloj marŝis +multepene; mia kamarado rajdis antaŭ mi; vojeto kiu ŝajnis al li +pli irebla kaj malpli longa perdigis nin... + +Ĝis la eknokto ni serĉis nian vojon tra tiuj arbaroj; sed, ju pli +ni serĉis, des pli ni perdiĝis, kaj la nokto estis densa kiam ni +alvenis apud tre nigra domo... Ni eniris ĝin, ne sen suspekto, sed +kiel fari? + +Tie, ni trovis la tutan familion de karbisto, sidante ĉirkaŭ tablo +kie, ĉe la unua vorto, oni invitis nin. + +Nia junulo ne petigis sin. Jen, ni estas manĝanta kaj trinkanta, +almenaŭ li, ĉar mi, mi ekzamenis la lokon kaj la mienon de niaj +mastroj. + +Tiuj ĉi havis certe mienon de karbistoj, sed la domo ..., vi estus +kredinta ke ĝi estas armilejo. Tie estis nur pafiloj, pistoloj, +glavoj, tranĉiloj, tranĉilegoj. Ĉio malplaĉis al mi kaj mi facile +vidis ke mi ankaŭ malplaĉis. + +Kontraŭe, mia kamarado ŝajnis kvazaŭ li estis ano de la familio: +li ridis, li parolis kun ili. Pro malsingardemeco, kiun mi devus esti +antaŭpensinta, li unue diris de kie ni elvenis, kien ni iris, kiuj +ni estis! Francoj, pensu iom do! Ĉe niaj plej mortigeblaj amikoj, +solaj, perditaj, tiel malproksime de ĉiu homa helpo! Plie, por +montri ĉion kio povis perdigi nin, li ŝajniĝis riĉa, promesis al +tiuj homoj pro la elspezo kaj por niaj morgaŭaj gvidistoj, tion kion +ili dezirus. Fine, li parolis pri sia valizo, petante ke oni zorgu +ĝin multe, ke oni metu ĝin apud lia lito. Li ne volis, li diris, +alian kapkusenon. Oni povis kredi, ke ni portis la kronajn +diamantojn! + +La vespermanĝo finita, oni lasis nin. Niaj mastroj kuŝis sur la +suba etaĝo, ni, en la ĉambro kie ni estis manĝintaj. Malalta +grenejo, kien oni supreniris per skabelego, estis la dormejo kiu nin +atendis, kvazaŭ nesto en kiu oni enirus, rampante sub traboj +ŝarĝitaj de provisaĵoj por la tuta jaro. + +Mia kamarado suprenrampis tien kaj kuŝiĝis, dormante la kapo sur la +multekosta valizo. Mi, determinata je maldormi, mi plibruligis la +fajron kaj sidiĝis apud ĝi. + +La nokto estis preskaŭ finita tute trankvile, kaj mi komencis +rekuraĝiĝi kiam, je la horo kiu kredigis al mi, ke la tago baldaŭ +aperos, mi aŭdis, sube de mi, nian mastron kaj lian edzinon paroli +kaj interdisputi; kaj, aŭskultante per la kameno kiu komunikis kun +la suba kameno, mi perfekte komprenis tiujn ĉi vortojn diritaj de la +edzo: "Nu, fine, ni vidu! Ĉu mi devos mortigi ilin ambaŭ?" + +Mi restis, apenaŭ spirante, mia tuta korpo, malvarma kvazaŭ +marmoro; vidante min, oni ne povis kredi ĉu mi estis viva aŭ ne. + +Dio mia! kiam mi pensas ankoraŭ je tio! Ni ambaŭ preskaŭ +senarmiloj, kontraŭ ili kiuj havis multe da ili, kaj mia kamarado +mortata de dormado kaj de laceco! Alvoki lin? fari bruon? Mi ne +kuraĝis; foriri sole, mi ne povis; la fenestro estis nealta, sed, +sube, du dikaj hundoj bojegis kvazaŭ lupoj. + +Post unu kvarono da horo, kiu ŝajnis al mi tre longa, mi aŭdis sur +la ŝtuparo iun kaj per la fendoj de la pordo, mi ekvidis la patron, +lampo en unu mano, en la alia unu el liaj grandaj tranĉilegoj. + +Li unue supreniris, poste la edzino, kaj mi staris malantaŭ la +pordo; li malfermis ĝin; sed, antaŭ ol eniri, li demetis la lampon +kaj la edzino ĝin prenis. Poste, li eniris nudpiede, kaj ŝi, +estante ekstere, diris al li mallaŭte, kaŝante per siaj fingroj la +lumon de la lampo: "Malrapide, iru malrapide!" + +Kiam li estis apud la skabelego, li supreniris, sia tranĉilego inter +siaj dentoj, kaj, alvenante ĉe la lito kie tiu malfeliĉa junulo +etendiĝis, prezentante sian gorĝon malkovritan, li prenis la +tranĉilon per unu mano, kaj per la alia ... li ekkaptis ŝinkon kiu +pendis je la plafono, tranĉis unu pecon kaj eliris sammaniere, ke li +estis enirinta. La pordo fermiĝis, la lampo eliris, kaj mi restis +sola.... + +Tuj kiam la tago aperis, la tuta familio, grandabrue, venis vekigi +nin, kiel ni rekomendis tion. + +Oni alportis la manĝaĵojn; oni servis matenmanĝon, tre puran, tre +bonan: mi certigas tion al vi. Du kaponoj partoprenis. "Vi devas, oni +diris la kunporti unu el ili kaj manĝi la alian." Vidante ilin, mi +fine komprenis la sencon de tiuj teruraj vortoj: "Ĉu mi devas +mortigi ilin ambaŭ?" + +Mi kredas ke estas facile diveni kion tio signifis! + + + + +CORRESPONDENCE NOTES. + + +The suggestion in No. 8 has already borne good fruit, and a weekly +meeting has been arranged every Monday at 6 p.m. at _The Club Café, +5, Bishopsgate Street Within, E.C._ During tea conversation in +Esperanto is compulsory, but after the meal is over discussions on +various topics take place in English. All members of the London +Esperanto Club and their friends are cordially invited to put in an +appearance when possible, and any foreign friends will of course be +especially welcome. + +Another meeting has also been arranged for the first Thursday in +every month. This is exclusively for annual subscribers to The +Esperantist. The Editor will be at the before-mentioned Café +from 6-7 p.m., after which hour the Remington Typewriter firm +hard by has kindly placed a room at his disposal. Will readers please +come every first Thursday, with their proposals for the improvement +of this Gazette? + + * * * + +As has been announced elsewhere, a short three-day visit to Havre, at +the invitation of the Group there, is being arranged by the London +Esperanto Club for all members who can join. Will these kindly send +their names to C. W. T. Reeve, Esq., 63, Effingham Road, Lee, Kent? +There should be as little delay as possible, so that arrangements may +be made with the L. & S.W. Railway Co. as to special facilities, etc. +It is expected that, encouraged by the most cordial reception +accorded by our Boulogne friends at Whitsuntide, a large number of +members will make use of this opportunity for improving their +conversational powers with foreign friends. + + * * * + +The use of Sia and Lia puzzled one of our Correspondents. "Is it +essential or only optional to use Sia when it refers to the subject +of the sentence?" he asks. Sia _must_ be used in such a case instead +of Lia, unless, as happens once in a lifetime, ambiguity might arise +from such a course, in which case lia, ŝia, etc., must be used +instead. + + * * * + +The fact that double letters only exist in Esperanto when two +roots, the one ending and the other beginning with the same letter, +are compounded (such as hommano) is frequently overlooked, and +orthographical mistakes result. This rule is not mentioned in the +Text-Books at present in use, and hence, no doubt, the frequency of +such mistakes. + + * * * + +_R.'s Epitome_ has proved a help to several students, and the author +has kindly sent another rhyme, which, we hope, may have a similar +result. + + EG, when ending any word, shows a _high degree_. + Final ET, to birdo (bird), means a _little_ B. + EDZ is _married_, GE means _both_. BO prefixed, _in law_. + ESTR _master_; _member_ AN; IST a _professor_. + EK _just starts_; and AD _goes on_; RE _repeats_; again + ILO _tool_, and EJO _where_; INGO _holder_; then + ERO, _one of_; ARO _lot_; _females_ all have IN; + UJ _contains_; ID _the young_; ULO _greatest seen_. + IĜ _becoming_; _causing_ IG; DIS just _separates_; + ECO, _abstract_; AĴO, _work_; MAL always _negates_. + EBLA _possibility_; INDA _worthiness_. + EMA shows _propensity_; adjectives I guess. + + (H.W.R., Ipswich). + + * * * + +The order in which the suffixes should be added is logically +arranged. Take, for example, the word _Infan-in-eto_. _Infanetino_ is +not correct, because the _-et_ is added to give the diminutive. +_Infanino_, a little girl, _Infanineto_, a tiny little girl. + +Similarly, in other cases, when two affixes are used in one word it +is easy to decide which has precedence. + + * * * + +Who was the first Englishman to learn Esperanto? We invite +correspondence on this interesting point. At the moment it seems that +the distinction belongs to H. L'Estrange Ewen, Esq., whose number is +3010, and who, a short time since, wrote us a letter using the old +style of writing, _i.e._, accents inverted, as in Bohemian, _e.g._, +č, not ĉ. + + * * * + +Pronunciation still presents occasional difficulties to our country +readers. The last query to hand deals with the sound of aĵ. This +must be pronounced ahzh. + + * * * + +To those Correspondents who have asked: Which is the best way to +learn to speak Esperanto, we recommend them to talk at first to the +door, or any other inanimate object at hand. + +Thus _Reading aloud_ (or, better still, Declaiming) is one of the +best exercises, and is a very great help to the rapid mastery of the +spoken language. When you have waded through the _Fundamenta +Krestomatio_ in this manner, and have spent a few days with +_Samideanoj_ who do not understand English, you should speak +Esperanto like a native! + + + + + + +End of Project Gutenberg's The Esperantist, Vol. 1, No. 9, by Various + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 9 *** + +***** This file should be named 34043-0.txt or 34043-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/4/0/4/34043/ + +Produced by David Starner, Andrew Sly and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |
