diff options
Diffstat (limited to '33075-h')
| -rw-r--r-- | 33075-h/33075-h.htm | 10841 | ||||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/back.jpg | bin | 0 -> 40542 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/book.png | bin | 0 -> 364 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/cover.jpg | bin | 0 -> 90923 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/external.png | bin | 0 -> 172 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/map1.jpg | bin | 0 -> 95808 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/map1h.jpg | bin | 0 -> 528727 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p001.jpg | bin | 0 -> 133677 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p005.jpg | bin | 0 -> 148115 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p009.jpg | bin | 0 -> 123991 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p013.jpg | bin | 0 -> 123216 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p017.jpg | bin | 0 -> 136659 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p021.jpg | bin | 0 -> 152006 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p025.jpg | bin | 0 -> 139223 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p029.jpg | bin | 0 -> 146492 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p033.jpg | bin | 0 -> 133505 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p037.jpg | bin | 0 -> 143243 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p041.jpg | bin | 0 -> 128051 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p045.jpg | bin | 0 -> 134599 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p049.jpg | bin | 0 -> 141313 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p053.jpg | bin | 0 -> 130027 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p057.jpg | bin | 0 -> 131487 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p061.jpg | bin | 0 -> 127435 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p065.jpg | bin | 0 -> 136824 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p069.jpg | bin | 0 -> 148870 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p073.jpg | bin | 0 -> 130125 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p077.jpg | bin | 0 -> 153675 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p081.jpg | bin | 0 -> 135579 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p085.jpg | bin | 0 -> 121162 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p089.jpg | bin | 0 -> 132762 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p093.jpg | bin | 0 -> 126439 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p097.jpg | bin | 0 -> 134115 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p101.jpg | bin | 0 -> 133354 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p105.jpg | bin | 0 -> 130080 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p109.jpg | bin | 0 -> 150821 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p113.jpg | bin | 0 -> 131740 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p117.jpg | bin | 0 -> 129411 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p121.jpg | bin | 0 -> 142195 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p125.jpg | bin | 0 -> 132888 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p129.jpg | bin | 0 -> 138232 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p133.jpg | bin | 0 -> 148264 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p137.jpg | bin | 0 -> 132012 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p141.jpg | bin | 0 -> 155725 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p145.jpg | bin | 0 -> 148963 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p149.jpg | bin | 0 -> 138165 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p153.jpg | bin | 0 -> 145787 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p157.jpg | bin | 0 -> 134136 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p161.jpg | bin | 0 -> 130484 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p165.jpg | bin | 0 -> 147704 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p169.jpg | bin | 0 -> 132214 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p173.jpg | bin | 0 -> 128098 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p177.jpg | bin | 0 -> 116978 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p181.jpg | bin | 0 -> 137550 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p185.jpg | bin | 0 -> 134341 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p189.jpg | bin | 0 -> 144434 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p193.jpg | bin | 0 -> 143032 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p197.jpg | bin | 0 -> 142747 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p201.jpg | bin | 0 -> 129987 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p205.jpg | bin | 0 -> 144631 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p209.jpg | bin | 0 -> 129368 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p213.jpg | bin | 0 -> 146063 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p217.jpg | bin | 0 -> 136353 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/p223.jpg | bin | 0 -> 141116 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/titlepage.jpg | bin | 0 -> 37226 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 33075-h/images/vignet.jpg | bin | 0 -> 51593 bytes |
65 files changed, 10841 insertions, 0 deletions
diff --git a/33075-h/33075-h.htm b/33075-h/33075-h.htm new file mode 100644 index 0000000..8a16761 --- /dev/null +++ b/33075-h/33075-h.htm @@ -0,0 +1,10841 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" +"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2010-07-04T09:51:34.403+02:00. --> +<html lang="nl"> +<head> +<meta name="generator" content= +"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org"> +<title>Het Stoomhuis: De IJzeren Reus</title> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> +<meta name="generator" content= +"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/"> +<meta name="author" content="Jules Verne"> +<link rel="schema.DC" href= +"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne"> +<meta name="DC.Title" content="Het Stoomhuis: De IJzeren Reus"> +<meta name="DC.Date" content="#####"> +<meta name="DC.Language" content="nl"> +<meta name="DC.Format" content="text/html"> +<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> +<meta name="DC:Subject" content="Travel - India - Fiction"> +<meta name="DC:Subject" content= +"India - Discovery and exploration - Fiction"> +<style type="text/css"> +body +{ +font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} +/***** Titlepage *****************************************************/ +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +text-align: center; +} +.titlePage .docTitle +{ +line-height: 3.5em; +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-weight: bold; +} +.titlePage .docTitle .mainTitle +{ +font-size: 1.8em; +} +.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle +{ +font-size: 1.44em; +} +.titlePage .byline +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-size:1.2em; +line-height:1.72em; +} +.titlePage .byline .docAuthor +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +.titlePage .figure +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.titlePage .docImprint +{ +margin: 4em 0% 0em 0%; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.72em; +} +.titlePage .docImprint .docDate +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +/***** End Titlepage *****/ +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.advertisment +{ +background-color:#FFFEE0; +border:black 1px dotted; +color:#000; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.width20 +{ +width: 20%; +} +.width40 +{ +width: 40%; +} +.indextoc +{ +text-align: center; +} +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} +.index +{ +font-size: 80%; +} +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} +.apparatusnote +{ +text-decoration: none; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} +h3, .pseudoh3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h4, pseudoh4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} +.alignleft +{ +text-align:left; +} +.alignright +{ +text-align:right; +} +.alignblock +{ +text-align:justify; +} +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} +p.dateline +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +} +p.signed +{ +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} +.epigraph span.bibl +{ +display: block; +text-align: right; +} +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} +.figure +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} +.figAnnotation +{ +font-size:80%; +position:relative; +margin: 0 auto; /* center this */ +} +.figTopLeft, .figBottomLeft +{ +float: left; +} +.figTop, .figBottom +{ +} +.figTopRight, .figBottomRight +{ +float: right; +} +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} +img +{ +border-width:0; +} +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} +.marginnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} +a.noteref, a.pseudonoteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} +.displayfootnote +{ +display: none; +} +div.footnotes +{ +font-size: 80%; +margin-top: 1em; +padding: 0; +} +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} +p.footnote +{ +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} +p.footnote .label +{ +float:left; +width:2em; +height:12pt; +display:block; +} +/****** Tables ******/ +td.sum +{ +padding-top: 2px; border-top: solid black 1px; +} +/****** Poetry ******/ +.lgouter +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */ +} +.lg +{ +text-align: left; +} +.lg h4, .lgouter h4 +{ +font-weight: normal; +} +.lg .linenum, .sp .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left: 16%; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} +p.line +{ +margin: 0 0% 0 0%; +} +span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */ +{ +color: white; +} +.versenum +{ +font-weight:bold; +} +/***** Drama *****/ +.speaker +{ +font-weight: bold; +margin-bottom: 0.4em; +} +.sp .line +{ +margin: 0 10%; +text-align: left; +} +/***** End Drama *****/ +/* right aligned page number in table of contents */ +.tocPagenum, .flushright +{ +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +} +span.corr +{ +border-bottom:1px dotted red; +} +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} +/****** Font Styles and Colors *****/ +.letterspaced +{ +letter-spacing:0.2em; +} +.smallcaps +{ +font-variant:small-caps; +} +.caps +{ +text-transform:uppercase; +} +/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */ +.overline, .overtilde +{ +text-decoration: overline; +} +.rm +{ +font-style: normal; +} +.red +{ +color: red; +} +/***** End Font Styles and Colors *****/ +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} +.aligncenter, div.figure +{ +text-align:center; +} +h1, h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} +h1.label, h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h5, h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} +p +{ +text-indent:0; +} +p.firstlinecaps:first-line +{ +text-transform: uppercase; +} +p.dropcap:first-letter +{ +float: left; +clear: left; +margin: 0em 0.05em 0 0; +padding: 0px; +line-height: 0.8em; +font-size: 420%; +vertical-align:super; +} +.lg +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} +p.quote,div.blockquote,div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} +ul { list-style-type: none; } +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } +/***** External Links *****/ +.pglink +{ +background: url(images/book.png) center right no-repeat; +padding-right: 18px; +} +.exlink +{ +background: url(images/external.png) center right no-repeat; +padding-right: 13px; +} +.pglink:hover +{ +background-color: #DCFFDC; +} +.exlink:hover +{ +background-color: #FFDCDC; +} +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} +body, a.hidden +{ +color: black; +} +.titlePage +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4 +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} +p.byline +{ +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} +.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum, .stage +{ +color: #001FA4; +} +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} +p.dropcap:first-letter +{ +color: #001FA4; +font-weight: bold; +} +sub, sup +{ +line-height: 0; +} +.pagenum, .linenum +{ +speak: none; +} +</style> + +<style type="text/css"> +.xd20e88width +{ +width:514px; +} +.xd20e94 +{ +text-align:center; +} +.xd20e100width +{ +width:472px; +} +.xd20e116width +{ +width:472px; +} +.xd20e213width +{ +width:508px; +} +.xd20e288width +{ +width:503px; +} +.xd20e393width +{ +width:508px; +} +.xd20e481width +{ +width:505px; +} +.xd20e557width +{ +width:505px; +} +.xd20e670width +{ +width:505px; +} +.xd20e779width +{ +width:510px; +} +.xd20e961width +{ +width:505px; +} +.xd20e1069width +{ +width:504px; +} +.xd20e1153width +{ +width:505px; +} +.xd20e1237width +{ +width:505px; +} +.xd20e1324width +{ +width:511px; +} +.xd20e1400width +{ +width:507px; +} +.xd20e1468width +{ +width:502px; +} +.xd20e1510width +{ +width:502px; +} +.xd20e1568width +{ +width:504px; +} +.xd20e1660width +{ +width:508px; +} +.xd20e1752width +{ +width:503px; +} +.xd20e1830width +{ +width:504px; +} +.xd20e1899width +{ +width:504px; +} +.xd20e1975width +{ +width:507px; +} +.xd20e2053width +{ +width:507px; +} +.xd20e2183width +{ +width:506px; +} +.xd20e2250width +{ +width:506px; +} +.xd20e2324width +{ +width:503px; +} +.xd20e2396width +{ +width:508px; +} +.xd20e2497width +{ +width:504px; +} +.xd20e2600width +{ +width:512px; +} +.xd20e2724width +{ +width:510px; +} +.xd20e2862width +{ +width:509px; +} +.xd20e2967width +{ +width:511px; +} +.xd20e3064width +{ +width:503px; +} +.xd20e3202width +{ +width:505px; +} +.xd20e3294width +{ +width:501px; +} +.xd20e3396width +{ +width:503px; +} +.xd20e3511width +{ +width:508px; +} +.xd20e3640width +{ +width:507px; +} +.xd20e3741width +{ +width:508px; +} +.xd20e3853width +{ +width:502px; +} +.xd20e3979width +{ +width:506px; +} +.xd20e4100width +{ +width:509px; +} +.xd20e4201width +{ +width:506px; +} +.xd20e4287width +{ +width:503px; +} +.xd20e4425width +{ +width:501px; +} +.xd20e4542width +{ +width:507px; +} +.xd20e4611width +{ +width:504px; +} +.xd20e4708width +{ +width:514px; +} +.xd20e4779width +{ +width:502px; +} +.xd20e4884width +{ +width:503px; +} +.xd20e4987width +{ +width:500px; +} +.xd20e5088width +{ +width:502px; +} +.xd20e5169width +{ +width:502px; +} +.xd20e5271width +{ +width:503px; +} +.xd20e5360width +{ +width:500px; +} +.xd20e5538width +{ +width:501px; +} +.xd20e5755width +{ +width:483px; +} +.xd20e5891width +{ +width:501px; +} +</style> +</head> +<body> + +<p style='text-align:center; font-size:1.2em; font-weight:bold'>The Project Gutenberg eBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne</p> +<div style='display:block; margin:1em 0'> +This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and +most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions +whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms +of the Project Gutenberg License included with this eBook or online +at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you +are not located in the United States, you will have to check the laws of the +country where you are located before using this eBook. +</div> + +<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Title: Het Stoomhuis<br> +De IJzeren Reus</div> +<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Author: Jules Verne</div> +<p style='display:block; text-indent:0; margin:1em 0'>Release Date: July 4, 2010 [eBook #33075]<br> +[Most recently updated: January 9, 2023]</p> +<p style='display:block; text-indent:0; margin:1em 0'>Language: Dutch</p> + <p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:0; margin-left:2em; text-indent:-2em; text-align:left'>Produced by: + Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/</p> +<div style='margin-top:2em; margin-bottom:4em'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***</div> + + +<div class="front"> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<p class="firstpar"></p> +<div class="figure xd20e88width"><img src="images/cover.jpg" alt= +"Oorspronkelijke voorkant." width="514" height="720"></div> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<p class="firstpar xd20e94">Het Stoomhuis.</p> +<p class="xd20e94">De IJzeren Reus.</p> +<div class="figure xd20e100width"><img src="images/titlepage.jpg" alt= +"Oorspronkelijke titelpagina." width="472" height="720"></div> +</div> +<div class="titlePage"> +<div class="docTitle"> +<div class="seriesTitle">Wonderreizen.</div> +</div> +<div class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne.</span></div> +<div class="docTitle"> +<div class="mainTitle">Het Stoomhuis.</div> +<div class="subTitle">De IJzeren Reus.</div> +</div> +<div class="figure xd20e116width"><img src="images/vignet.jpg" alt= +"De IJzeren Reus." width="472" height="348"></div> +<div class="docImprint">Rotterdam.—Jac<sup>s</sup>. G. +Robbers.</div> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<p class="firstpar xd20e94">Gedrukt bij G.J. Thieme te Arnhem. +<span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1" name= +"pb1">1</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div class="body"> +<div id="ch1" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="figure"><img src="images/p001.jpg" alt="I." width="627" +height="720"></div> +<h2 class="label">I.</h2> +<h2 class="main">Een vogelvrijverklaarde.</h2> +<p class="firstpar">»Eene belooning van duizend gulden aan hem, +die dood of levend een der oude hoofden van den opstand der Sipayers +uitlevert, gezien in het presidentschap van Bombay, den nabob<a class= +"noteref" id="xd20e137src" href="#xd20e137" name="xd20e137src">1</a> +Dandou-Pant, meer bekend onder den naam van....” <span class= +"pagenum">[<a id="pb2" href="#pb2" name="pb2">2</a>]</span></p> +<p>Dit was de bekendmaking, die de inwoners van Aurungabad konden lezen +in den avond van den 6<sup>n</sup> Maart 1867.</p> +<p>De laatste naam,—door sommigen verfoeid en voor altijd +vervloekt, door anderen in het geheim bewonderd,—ontbrak aan de +afkondiging, die voor korten tijd was aangeplakt op den muur van een +bouwvalligen bungalow, aan den oever der Doudhma.</p> +<p>Die naam ontbrak, omdat de onderste hoek van het aanplakbiljet, waar +hij in groote letters gedrukt stond, was afgescheurd door de hand van +een fakir (Mohamedaanschen bedelmonnik), die dit op den toen verlaten +oever onopgemerkt had kunnen doen. Tegelijk met dien naam was ook de +naam verdwenen van den gouverneur-generaal van het presidentschap van +Bombay, die met den onderkoning van Indië de afkondiging +onderteekend had.</p> +<p>Wat zou den fakir toch tot deze handeling bewogen hebben? Hoopte hij +door het verscheuren van deze bekendmaking, dat de opstandeling van +1857 aan de algemeene vervolging en bestraffing van zijn persoon zou +ontsnappen? Kon hij werkelijk gelooven, dat zulk een vreeselijke +beroemdheid met de verscheurde stukjes van dat papier in het niet zou +verdwijnen?</p> +<p>Dat ware dwaasheid geweest, want andere aanplakbiljetten in menigte +verspreid, prijkten overal op de muren der huizen, der paleizen, der +moskeeën, der hotels van <span class="corr" id="xd20e154" title= +"Bron: Aurangabad">Aurungabad</span>. Daarenboven liep een omroeper +door de straten der stad en las met luider stemme het besluit van het +gouvernement. De bewoners der geringste gehuchten in de provincie +wisten reeds, dat een gansch fortuin was toegezegd aan hem, die dien +Dandou-Pant in handen van het gerecht zou stellen. Zijn naam was +nutteloos vernietigd en zou, voordat er twaalf uren verloopen waren, de +rondte van het geheele presidentschap gemaakt hebben. Indien de +inlichtingen juist waren, indien de nabob werkelijk een schuilplaats in +dit gedeelte van Hindostan gezocht had, leed het geen twijfel of hij +zou weldra in de handen vallen van hen, die er groot belang bij hadden +hem te vangen.</p> +<p>Welk gevoel had dien fakir dan toch wel bezield bij het verscheuren +van een aanplakbiljet, waarvan reeds verscheidene duizenden exemplaren +getrokken waren?</p> +<p>Een gevoel van toorn zeker,—misschien ook had hij toegegeven +aan een opwelling van minachting. Hoe het zij, na de schouders te +hebben opgehaald, drong hij door tot het volkrijkste, maar armoedigst +bewoonde kwartier der stad.</p> +<p>Men noemt Dekan het uitgestrekte gedeelte van het Indische +schiereiland, dat begrepen is tusschen de westelijke Ghatta (passen of +gassen, straten) en de Ghatta van de golf van Bengalen. Dit is de naam, +die gewoonlijk aan het zuidelijk gedeelte van Indië, aan de andere +zijde van den Ganges, gegeven wordt. Dit Dekan, waarvan de naam in het +Sanskriet »Zuid” beteekent, telt in de <span class= +"pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3" name= +"pb3">3</a>]</span>presidentschappen van Bombay en Madras, een zeker +aantal provincies. Een van de voornaamste is de provincie van +Aurungabad, welker hoofdstad eertijds die van geheel Dekan was.</p> +<p>In de <span class="smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw bracht de +beroemde Mongoolsche keizer Aureng-Zeb zijn hof in die stad over, welke +in de vroegste tijden van de geschiedenis van Hindostan onder den naam +van Kirkhi bekend was. Zij had toen eene bevolking van honderd duizend +inwoners. Tegenwoordig bezit zij er slechts eene van vijftig duizend, +onder de heerschappij der Engelschen, die haar besturen uit naam van +den Nizam (een vorstentitel) van <span class="corr" id="xd20e173" +title="Bron: Hijderabad">Hyderabad</span>. Toch is het een der +gezondste steden van het schiereiland, tot nog toe gespaard door de +zoozeer gevreesde Aziatische cholera en die zelfs nooit bezocht was +geweest door de in Indië zoo geduchte koortsen.</p> +<p>Aurungabad heeft prachtige overblijfselen van haar vroegeren luister +overgehouden. Het paleis van den grooten Mogol, aan den rechteroever +van de Doudhma, het praalgraf van de begunstigde sultane van Shah +Jahan, vader van Aureng-Zeb, de moskee, gebouwd volgens den sierlijken +Tadje d’Agra, die zijn vier minarets rondom een bevallig geronden +koepel ten hemel richt, nog andere monumenten, kunstig gebouwd, rijk +versierd, getuigen van de macht en de grootheid van den beroemdsten +overwinnaar van Hindostan, die dit koninkrijk, waarbij hij Kaboel en +Assam voegde, tot een ongekenden trap van grootheid bracht.</p> +<p>Alhoewel de bevolking van Aurungabad, zooals wij reeds zeiden, sterk +verminderd was, kon toch een man te midden van de zoo verschillende +typen, waaruit zij was samengesteld, zich nog gemakkelijk verborgen +houden. De fakir, hij mocht dan waar of valsch zijn, onderscheidde zich +in niets van die volksmassa. Het krioelt van zijne gelijken in +<span class="corr" id="xd20e180" title="Bron: Indie">Indië</span>. +Zij maken met de »Sayeds” (muzelmannen uit het geslacht van +den profeet) een lichaam uit van de godsdienstige bedelaars, die te +voet of te paard een aalmoes vragen en deze weten te eischen, als men +haar niet goedschiks geeft. Zij versmaden ook de rol van vrijwillige +martelaars niet en genieten in de lagere rangen van het Hindoesche volk +een groot vertrouwen.</p> +<p>De fakir, van wien hier sprake is, was een rijzig man van vijf +Engelsche voeten negen duim. Indien hij ouder dan veertig was, bedroeg +dit op zijn hoogst een paar jaar. Zijn gelaat herinnerde aan de schoone +Mahratten-type, vooral door den glans zijner zwarte, levendige oogen; +maar moeielijk zou men anders op dat door de kinderpokken vreeselijk +geschonden gelaat de fijne trekken van zijn ras herkend hebben. De man +was overigens in de kracht van zijn leven en vlug en sterk. Als +kenmerkend teeken ontbrak hem een vinger aan de linkerhand. De haren +rood geverfd, ging hij half naakt, barrevoets, een tulband op het +hoofd, nauwlijks bedekt met <span class="pagenum">[<a id="pb4" href= +"#pb4" name="pb4">4</a>]</span>een versleten, gestreept wollen hemd, om +het middel toegehaald. Op zijn borst waren in levendige kleuren de +zinnebeelden te zien van de twee behoudende en verwoestende beginselen +der Hindoesche godenleer, de leeuwenkop van de vierde incarnatie +(vleesch-mensch-wording) van Vishnoe, de drie oogen en de symbolische +drietand van den woesten Çiva.</p> +<p>Evenwel heerschte er in de straten van Aurungabad een licht te +begrijpen drukte, meer bijzonder in die waarin de cosmopolitische +bevolking der geringe wijken zich samendrong. Daar krioelde het buiten +de armzalige stulpen, die haar tot woning strekten. Mannen, vrouwen, +kinderen, grijsaards, Europeanen of inboorlingen, soldaten der +koninklijke of inlandsche regimenten, allerlei soorten van bedelaars, +boeren uit den omtrek, <span class="corr" id="xd20e189" title= +"Bron: ontmoeten">ontmoetten</span> elkander, <span class="corr" id= +"xd20e192" title="Bron: praaten">praatten</span>, gesticuleerden, +behandelden de afkondiging en berekenden de kansen om de énorme +som, door het gouvernement uitgeloofd, te winnen. De opgewondenheid der +gemoederen zou niet grooter hebben kunnen zijn bij het rad eener +loterij, waarvan de grootste prijs duizend gulden zou bedragen hebben. +Men kan er zelfs nog bijvoegen, dat er ditmaal niemand was, die niet +een goed briefje kon nemen: dit briefje namelijk was het hoofd van +Dandou-Pant. Het is waar, dat men al zeer gelukkig moest zijn om den +nabob te ontmoeten en daarenboven stoutmoedig genoeg om zich van hem +meester te maken.</p> +<p>De fakir,—blijkbaar de eenige, die niet door de hoop bezield +werd de uitgeloofde belooning te winnen,—bewoog zich te midden +der groepen, bleef tusschenbeiden eens staan om te hooren wat men +zeide, als iemand, die er misschien zijn voordeel mede kon doen. Maar +hij mengde zich niet in de gesprekken, die gevoerd werden en, mocht +zijn mond al stom blijven, zijn oogen en ooren liet hij niet +ongebruikt.</p> +<p>»Duizend gulden om den nabob op te sporen!” riep er een +uit, zijne kromme vingers ten hemel heffende.</p> +<p>»Niet om hem op te sporen,” antwoordde een ander, +»maar om hem te vatten, dat een groot verschil maakt!”</p> +<p>»Dat zal waar zijn, want ’t is geen man om zich maar zoo +weerloos te laten gevangen nemen.”</p> +<p>»Maar vertelde men onlangs niet, dat hij in de jungles van +Népaul aan de koorts gestorven was?”</p> +<p>»Daar is niets van waar! De slimme Dandou-Pant heeft zich voor +dood laten doorgaan, om met meer zekerheid in ’t leven te kunnen +blijven!”</p> +<p>»Er had zelfs een gerucht geloopen, dat hij te midden van zijn +kamp aan de grenzen begraven was!”</p> +<p>»Valsche lijkdienst om iedereen om den tuin te +leiden!”</p> +<div class="figure xd20e213width"><img src="images/p005.jpg" alt= +"De fakir was een rijzig man. Blz. 3." width="508" height="720"> +<p class="figureHead">De fakir was een rijzig man. Blz. <a href="#pb3" +class="pageref">3</a>.</p> +</div> +<p>De fakir had geen spier van zijn gelaat vertrokken, toen hij dit +<span class="pagenum">[<a id="pb5" href="#pb5" name= +"pb5">5</a>]</span>laatste feit hoorde bevestigen op een wijze, die +geen den minsten twijfel overliet. Doch wel rimpelde zich onwillekeurig +zijn voorhoofd, toen hij een van de luidruchtigste Hindoes van de +groep, <span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6" name= +"pb6">6</a>]</span>waarbij hij zich gevoegd had, de volgende +bijzonderheden hoorde vermelden, bijzonderheden, die al te juist waren +om niet waar te zijn.</p> +<p>»Dat is zeker,” zeide de Hindoe, »dat in 1859 de +nabob met zijn broeder Balao Rao en den ex-rajah van Gonda, +Debi-Bux-Singh de wijk genomen had in een kamp, aan den voet van een +der bergen van Népaul. Toen de Engelsche troepen hen aldaar te +dicht op de hielen zaten, besloten ze alle drie de Indisch-Chineesche +grens te passeeren. Doch, alvorens deze over te gaan, hebben de nabob +en zijn twee metgezellen, om het gerucht van hun dood des te beter +ingang te doen verschaffen, hunne eigen begrafenis bezorgd; maar +’t eenige wat men van hen begraven heeft, is een vinger van de +linkerhand geweest, die ze zich op het oogenblik der plechtigheid +hebben afgehouwen.”</p> +<p>»En hoe weet je dat?” vroeg een der toehoorders dien +Hindoe, die met zooveel zekerheid sprak.</p> +<p>»’k Was tegenwoordig bij de +begrafenisplechtigheid,” antwoordde de Hindoe. »De soldaten +van Dandou-Pant hadden me gevangen genomen en eerst zes maanden later +heb ik kunnen ontvluchten.”</p> +<p>Terwijl de Hindoe dit met allen schijn van waarheid vertelde, +verloor de fakir hem geen oogenblik uit het gezicht. Zijn oogen +schitterden. Hij had zijn verminkte hand voorzichtig onder de wollen +lap verborgen, die hem de borst bedekte. Hij hoorde toe zonder een +woord te zeggen, maar zijn lippen trilden en lieten zijne scherpe +tanden bloot.</p> +<p>»Dus ken je den nabob?” vroeg men den ouden gevangene +van Dandou-Pant.</p> +<p>»Ja,” antwoordde de Hindoe.</p> +<p>»En zou je ’m dadelijk herkennen, als het toeval je eens +met hem samenbracht?”</p> +<p>»Zoo zeker als ik me zelven zou herkennen!”</p> +<p>»Dan heb je wel eenige kans om den prijs van duizend gulden te +winnen!” antwoordde een der omstanders, niet zonder een gevoel +van kwalijk verborgen spijt.</p> +<p>»Misschien....” hernam de Hindoe, »als het althans +waar is, dat de nabob de onvoorzichtigheid gehad heeft zich tot in het +presidentschap van Bombay te wagen, ’t geen me zeer +onwaarschijnlijk voorkomt!”</p> +<p>»Wat zou hij er ook doen!”</p> +<p>»Zeker een nieuwen opstand trachten te bewerken,” zei +een van de personen uit de groep, »zooal niet onder de Sipayers, +dan toch onder de bevolking van de middenstaten.”</p> +<p>»Omdat het gouvernement verzekert, dat zijn tegenwoordigheid +in de provincie gesignaleerd is,” hernam een der sprekers, tot +die klasse van menschen behoorende, die meenen dat de overheid zich +nooit kan vergissen, »moet het gouvernement in dit opzicht goed +ingelicht zijn!” <span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7" +name="pb7">7</a>]</span></p> +<p>»Welnu!” antwoordde de Hindoe. »Brahma (Brahmanen +zijn de halfvergode priesters en wetgevers bij de Indiërs) geve +dat Dandou-Pant mijn weg kruise, en mijn fortuin is gemaakt!”</p> +<p>De fakir trad eenige schreden terug, maar hij verloor den +ex-gevangene van den nabob niet uit het oog.</p> +<p>Het was nu volkomen duister geworden, en toch verminderde de +woeligheid in de straten van Aurungabad niet. Nog drukker deden de +praatjes over den nabob de rondte. Hier zeide men, dat hij in de stad +zelve gezien was, daar, dat hij reeds ver weg was. Men verzekerde ook, +dat een renbode uit het noorden der provincie, den gouverneur de +tijding van de inhechtenisneming van Dandou-Pant was komen berichten. +Ten negen ure ’s avonds hielden de best ingelichten vol, dat hij +reeds in de gevangenis zat in gezelschap van eenige Thugs, die er reeds +langer dan dertig jaren wegkwijnden, en dat hij den volgenden dag, met +het opgaan der zon zou gehangen worden, met niet meer formaliteiten dan +dit met Tantia-Topi, zijn beruchten medeopstandeling geschied was, op +het plein van Sipri. Doch, te tien uur, een andere tijding, geheel in +strijd met de eerste. Het gerucht verspreidde zich namelijk, dat de +gevangene bijna dadelijk had kunnen ontsnappen, hetgeen de hoop +verlevendigde van allen, wien de premie van duizend gulden +toelachte.</p> +<p>Werkelijk waren al die verschillende geruchten slechts praatjes. De +best ingelichten wisten er niets meer van dan zij, die niet zoo goed of +slecht op de hoogte waren. Het hoofd van den nabob was nog altijd den +uitgeloofden prijs waard, het was nog altijd een benijdenswaardige +buit.</p> +<p>Intusschen was de Hindoe, door het feit dat hij Dandou-Pant +persoonlijk kende, beter dan iemand anders in staat de uitgeloofde +belooning te winnen. Weinigen slechts, vooral in het presidentschap van +Bombay, waren in de gelegenheid geweest het woeste opperhoofd van den +grooten opstand te ontmoeten. Meer noordelijk en meer in het midden, in +Scindia Bundelkund, in Oude, in de omstreken van Agra, van Delhi, van +Cawnpore, van Lucknow, op het voornaamste tooneel der op zijn bevel +bedreven wreedheden, zou de geheele bevolking zich tegen hem verzet en +hem aan de Engelsche rechtspleging overgeleverd hebben. De +bloedverwanten zijner slachtoffers, echtgenooten, broeders, kinderen, +vrouwen, beweenden nog steeds hen, die de nabob bij honderden had doen +ombrengen. Een tijdvak van tien jaren was niet voldoende geweest om de +rechtmatigste gevoelens van wraak en haat uit te dooven. Het was dan +ook niet mogelijk, dat Dandou-Pant onvoorzichtig genoeg geweest was +zich juist in die provincie te wagen waar zijn naam door iedereen +verfoeid werd. Indien hij dus, zooals men zeide, de Indisch-Chineesche +grens weder was overschreden, indien <span class="pagenum">[<a id="pb8" +href="#pb8" name="pb8">8</a>]</span>een of andere onbekende drijfveer, +zooals plannen van oproer of andere, hem bewogen hadden de veilige +schuilplaats te verlaten, waarvan het geheim door de Engelsch-Indische +politie nog niet ontdekt was, dan waren het alleen de provincies van +Dekan, die hem een soort van veiligheid konden verschaffen.</p> +<p>Men ziet evenwel, dat de gouverneur de lucht van zijn verschijning +in het presidentschap verkregen en dadelijk een prijs op zijn hoofd +gesteld had.</p> +<p>Nu moeten wij echter doen opmerken, dat de leden der hoogere +klassen, overheidspersonen, officieren, ambtenaars, de inlichtingen, +door den gouverneur ingewonnen, wel eenigszins betwijfelden. Reeds zoo +dikwijls was het gerucht verspreid geworden, dat de moeielijk te vatten +Dandou-Pant gezien en zelfs gevangen was! Zoovele valsche tijdingen +hadden ten zijnen opzichte de rondte gedaan, dat er een soort van +legende in omloop was over de gave van alomtegenwoordigheid van den +nabob en over zijn behendigheid om de bekwaamste agenten van politie om +den tuin te leiden; maar onder het volk twijfelde men niet.</p> +<p>Onder de minst ongeloovigen bevond zich natuurlijk de oud-gevangene +van den nabob. Die arme duivel van een Hindoe, uitgelokt door de +belooning en daarenboven bezield door een behoefte aan persoonlijke +wraak, dacht nergens aan dan om de campagne te beginnen en beschouwde +zijn succes bijna als verzekerd. Zijn plan was zeer eenvoudig. Den +volgenden dag reeds, stelde hij zich voor den gouverneur zijne diensten +aan te bieden; daarna, na nauwkeurig vernomen te hebben waarop de in de +afkondiging vermelde inlichtingen berustten, was hij van plan zich naar +de plaats zelve te begeven waar de nabob gezien was.</p> +<p>Tegen elf uren <span class="corr" id="xd20e275" title= +"Bron: s’">’s</span> avonds, na zooveel verschillende +praatjes gehoord te hebben, die weliswaar zijn denkvermogen in de war +brachten, maar hem in zijn voornemen versterkten, dacht de Hindoe er +eindelijk aan eenige rust te nemen. Hij had geen andere woning dan een +schuit aan een der oevers van de Doudhma vastgelegd en hij richtte zich +naar dien kant, droomende, met de oogen half gesloten.</p> +<p>Zonder dat hij er iets van merkte, had de fakir hem niet verlaten; +hij zette hem na zonder zijn aandacht te wekken en volgde hem slechts +in de schaduw.</p> +<p>Aan het einde van de volkrijke buurt van Aurungabad, waren de +straten om dezen tijd minder druk. De voornaamste uitgang dezer buurt +eindigde in eenige ledige terreinen, waarvan de eene zijde gevormd werd +door een der oevers van de Doudhma. Het was een soort van woestijn, aan +het uiteinde der stad. Zij werd slechts bezocht door eenige +achterblijvers, die haar haastig doorliepen om zich naar de meer +bezochte wijken te begeven. Weldra <span class="pagenum">[<a id="pb9" +href="#pb9" name="pb9">9</a>]</span>liet zich het geluid der laatste +voetstappen hooren, maar de Hindoe merkte niet op, dat hij <span class= +"corr" id="xd20e284" title="Niet in bron">niet</span> de eenige was, +die langs den oever der rivier liep.</p> +<div class="figure xd20e288width"><img src="images/p009.jpg" alt= +"»Herkent ge me?” Blz. 10." width="503" height="720"> +<p class="figureHead"><span class="corr" id="xd20e290" title= +"Bron: ‘">»</span>Herkent ge me?” Blz. <a href= +"#pb10" class="pageref">10</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10" name= +"pb10">10</a>]</span></p> +<p>De fakir volgde hem altijd en koos de donkere plekken van het +terrein, hetzij onder bescherming der boomen, hetzij dicht langs de +sombere muren der hier en daar verspreide in puin gevallen +woningen.</p> +<p>De voorzorg was niet overbodig. De maan was zooeven opgekomen en +verspreidde een onzeker licht. De Hindoe zou dus hebben kunnen zien, +dat hij bespied en zelfs dicht achtervolgd werd. De schreden van den +fakir te hooren, ware onmogelijk geweest. Deze gleed op zijn bloote +voeten voort eerder dan hij liep. Niet het geringste geluid verried +zijn tegenwoordigheid aan den oever van de Doudhma.</p> +<p>Vijf minuten waren op deze wijze verloopen. De Hindoe bereikte als +werktuiglijk de armzalige schuit, waarin hij gewoon was den nacht door +te brengen. De richting, die hij volgde, was voor geen andere +uitlegging vatbaar. Hij liep als iemand, die gewoon was elken avond +deze verlaten plaats te bezoeken; hij was geheel verdiept in de +gedachte van den stap, dien hij den volgenden dag bij den gouverneur +ging doen. De hoop zich op den nabob te wreken, die zijne gevangenen +nooit bijzonder zacht behandeld had, gevoegd bij de hevige begeerte den +uitgeloofden prijs te winnen, maakte hem blind en doof.</p> +<p>Hij had dan ook niet het minste bewustzijn van het gevaar, dat hij +door zijn onvoorzichtig gebabbel liep.</p> +<p>Hij zag niet, dat de fakir hem langzamerhand naderde.</p> +<p>Maar plotseling sprong als een tijger een man op hem toe, met iets +bliksemends in de hand. Het was het maanlicht, dat het lemmer van een +maleischen dolk bescheen.</p> +<p>De Hindoe viel, in de borst getroffen, met een doffen slag op den +grond.</p> +<p>Evenwel was de ongelukkige, hoewel de stoot met een zekeren arm was +toegebracht, niet dood. Eenige half uitgesproken woorden ontsnapten met +een golf bloeds zijne lippen.</p> +<p>De moordenaar bukte zich naar den grond, pakte zijn slachtoffer aan, +lichtte het in de hoogte, en, zijn eigen gelaat door het volle licht +der maan latende beschijnen, zeide hij:</p> +<p>»Herkent ge me?”</p> +<p>»Hij!” prevelde de Hindoe.</p> +<p>En de vreeselijke naam van den fakir zou zijn laatste woord zijn, +toen hij plotseling stikte en den laatsten adem uitblies.</p> +<p>Een oogenblik later verdween het lijk van den Hindoe in den stroom +der Doudhma, die het nooit zou teruggeven.</p> +<p>De fakir wachtte totdat de rimpels aan de oppervlakte des waters +verdwenen waren. Daarna trad hij terug, ging de ledige terreinen weder +over, vervolgens door de wijken waar de stilte begon en richtte zich +met snelle schreden naar een van de poorten der stad.</p> +<p>Doch juist op het oogenblik dat hij daar aankwam, had men de +<span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11" name= +"pb11">11</a>]</span>poort gesloten. Eenige soldaten van het +koninklijke leger bezetten de wacht, die den toegang verdedigde. De +fakir kon Aurungabad niet meer verlaten, zooals hij van plan geweest +was.</p> +<p>»Ik moet er toch uit en dezen nacht nog.... of ik zou er nooit +meer uit komen!” mompelde hij.</p> +<p>Hij keerde dus op zijne schreden terug, liep den muur van binnen +langs en beklom twee honderd passen verder het talud, ten einde boven +op de borstwering te komen.</p> +<p>Deze borstwering verhief zich een vijftig voet boven het niveau van +de gracht, die tusschen de escarp en contrescarp gegraven was. Het was +een loodrechte muur, zonder eenig uitsteeksel om tot steunpunt voor den +voet te dienen. Ook was het ten eenemale onmogelijk, dat iemand zich +langs de bekleeding kon laten afglijden. Met een touw was de +nederdaling ongetwijfeld te beproeven geweest, maar de gordel om de +lendenen van den fakir was nauwlijks eenige voeten lang en dus niet +voldoende om hem aan den voet van het talud te brengen.</p> +<p>De fakir bleef een oogenblik staan, sloeg een blik in het rond en +dacht na over hetgeen hem nu te doen stond.</p> +<p>Boven de borstwering stak een donker koepeldak van gebladerte uit, +gevormd door het loof der groote boomen, die Aurungabad als in een +groene lijst omvatten. Van dit koepeldak bogen lange buigzame en sterke +takken naar buiten uit, waarvan men misschien gebruik zou kunnen maken +om, niet zonder groot gevaar, den bodem der gracht te bereiken.</p> +<p>Nauwlijks was dit denkbeeld bij den fakir opgekomen of hij aarzelde +niet. Hij begaf zich onder een dezer koepeldaken en kwam weldra buiten +den muur weder te voorschijn, aan het uiteinde van een langen tak +hangende, die allengs onder zijn gewicht boog.</p> +<p>Zoodra de tak genoeg gebogen was om den bovensten zoom van den muur +even aan te raken, liet de fakir zich langzaam zakken, alsof hij een +touw met knoopen tusschen de handen had. Hij kon op die wijze tot de +halve hoogte van de inwendige escarp afdalen, doch hij bevond zich nog +op een hoogte van dertig voet boven den grond, dien hij moest bereiken +om te kunnen ontvluchten.</p> +<p>Hij hing dus te slingeren tusschen hemel en aarde en zocht met den +voet een of andere ongelijkheid, die hem tot steunpunt kon +verstrekken.....</p> +<p>Eensklaps schitterde geweervuur in de duisternis en deden zich +losbarstingen hooren. De soldaten der wacht hadden den vluchteling +opgemerkt en op hem gevuurd, doch zonder hem te raken. Toch trof een +kogel den tak waaraan hij hing, twee duim boven zijn hoofd.</p> +<p>Twintig seconden later<a id="xd20e355" name="xd20e355"></a> brak de +tak en viel de fakir in de droge gracht.... Een ander ware dood +geweest, maar hem deerde niets.</p> +<p>Op te staan, te midden van een kogelregen, waarvan geen een +<span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12" name= +"pb12">12</a>]</span>hem trof, tegen het talud van de escarp op te +<span class="corr" id="xd20e361" title= +"Bron: klouteren">klauteren</span> en in de duisternis weg te sluipen, +was voor den vluchteling slechts spel.</p> +<p>Twee mijlen verder passeerde hij ongezien het kantonnement der +Engelsche troepen, die buiten Aurungabad gelegerd waren.</p> +<p>Een paar honderd schreden verder bleef hij staan, keerde zich om, +stak zijn verminkte hand naar de stad uit en uitte deze woorden:</p> +<p>»Wee hen, die nog in de handen zullen vallen van Dandou-Pant! +Gij Engelschen, uw rekening met Nana Sahib is nog niet +vereffend!”</p> +<p>Nana Sahib! Nogmaals had de nabob dien naam, den geduchtsten onder +al de namen, die in den opstand van 1857 zulk een bloedige vermaardheid +verwierven, den veroveraars van Indië als een laatste uitdaging +voor de voeten geworpen!</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e137" href="#xd20e137src" name="xd20e137">1</a></span> +Onderkoning, prins, regent.</p> +</div> +</div> +<div id="ch2" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">II.</h2> +<h2 class="main">De kolonel Munro.</h2> +<p class="firstpar">»Komaan, mijn waarde Maucler,” voerde +de ingenieur Banks mij te gemoet, »je vertelt ons niets van je +reis! ’t Is alsof je Parijs nog niet verlaten hebt! Hoe bevalt +het je in Indië?”</p> +<p>»Indië!” antwoordde ik, »wel, om er goed over +te oordeelen, zou ik het althans eerst moeten zien.”</p> +<p>»Die is goed!” hernam de ingenieur, »heb je niet +pas het geheele schiereiland doorkruist, van Bombay naar Calcutta, en +als je niet blind zijt....”</p> +<p>»’k Ben niet blind, mijn waarde Banks, maar op dien +tocht was ik verblind....”</p> +<p>»Verblind?....”</p> +<p>»Ja! verblind door den rook, door den stoom, door het stof, en +vooral door de snelheid van het vervoer. Hoor eens! ’k Wil geen +kwaad van de spoorwegen spreken, omdat het tot je vak hoort ze te +maken, mijn waarde Banks, maar om zich in een wagon te laten opsluiten, +met niets anders tot gezichtsveld dan het raampje van het portier, dag +en nacht door te sporen met een gemiddelde snelheid van tien mijlen per +uur, nu eens over bergen, in gezelschap van arenden of gieren, dan +weder door tunnels, in gezelschap van ratten of muizen, slechts op te +houden aan de stations die allen op elkaar gelijken, van de steden +niets anders te zien dan de muren of de spitsen der minarets, een tijd +achtereen gedoemd <span class="pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13" +name="pb13">13</a>]</span>te zijn te verkeeren in het onophoudelijk +rumoer van het zuchten der locomotief, van het gefluit der stoomketels, +van het geknars der rails en het dreunen der wielen, is dat +reizen!”</p> +<div class="figure xd20e393width"><img src="images/p013.jpg" alt= +"De soldaten der wacht hadden den vluchteling opgemerkt. Blz. 11." +width="508" height="720"> +<p class="figureHead">De soldaten der wacht hadden den vluchteling +opgemerkt. Blz. <a href="#pb11" class="pageref">11</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14" name= +"pb14">14</a>]</span></p> +<p>»Goed gesproken!” riep kapitein Hod uit. »Zeg daar +eens wat tegen, als je kunt, Banks! Wat zegt u er van, +kolonel?”</p> +<p>De kolonel tot wien kapitein Hod zich wendde, knikte even met het +hoofd, en vergenoegde zich met te zeggen:</p> +<p>»’k Zou wel eens willen weten wat Banks er den heer +Maucler, onzen gast, op zou kunnen antwoorden.”</p> +<p>»Dat brengt me volstrekt niet in verlegenheid,” +antwoordde de ingenieur en ’k moet zeggen, dat Maucler volkomen +gelijk heeft.”</p> +<p>»Als dat dan zoo is,” riep kapitein Hod uit, +»waarom maak je dan spoorwegen?”</p> +<p>»Om u, als u haast hebt, kapitein, instaat te stellen u binnen +zestig uren van Calcutta naar Bombay te begeven.”</p> +<p>»’k Heb nooit haast!”</p> +<p>»Welnu, volg dan den Great Trunk road,” antwoordde de +ingenieur. »Volg hem, Hod, en ga te voet!”</p> +<p>»Dat denk ik ook stellig te doen!”</p> +<p>»Wanneer?”</p> +<p>»Zoodra mijn kolonel er in toestemt een wandelingetje door het +schiereiland met me te maken van een acht of negen honderd +mijlen!”</p> +<p>De kolonel vergenoegde zich met te glimlachen en verviel al weder +spoedig in een van die langdurige droomerijen, waaruit zelfs zijne +beste vrienden, zooals de ingenieur Banks en kapitein Hod zooveel +moeite hadden hem te wekken.</p> +<p>Ik was nog slechts sedert een maand in Indië, en daar ik met +den Great Indian Peninsularspoorweg, die Bombay met Calcutta over +Allahabad verbindt, gekomen was, kende ik tot nog toe niets van het +schiereiland.</p> +<p>Maar het was mijn voornemen eerst het noordelijk gedeelte te +doorreizen, aan de andere zijde van den Ganges de groote steden te +bezoeken, de voornaamste gedenkteekenen te bestudeeren en aan dezen +tocht al den tijd te wijden, die noodig was om alles goed te zien en te +onderzoeken.</p> +<p>Ik had te Parijs den ingenieur Banks leeren kennen. Sedert eenige +jaren reeds hadden wij vriendschap gesloten en een meer innige +vertrouwelijkheid had dezen vriendschapsband slechts versterkt. Ik had +beloofd hem te Calcutta te bezoeken, zoodra de voltooiing van het +gedeelte Scindia Pendjab en Delhi, waarmede hij belast was, hem den +tijd zou geven. Nu waren die werkzaamheden werkelijk voltooid en Banks +had daardoor recht op een rust van verscheidene maanden, zoodat ik hem +was komen vragen te rusten door zich te vermoeien met Indië te +doorkruisen. Het spreekt van zelf, dat hij mijn voorstel met geestdrift +had aangenomen. We zouden dan ook binnen eenige weken vertrekken, +zoodra het seizoen gunstig zou geworden zijn. <span class= +"pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15" name="pb15">15</a>]</span></p> +<p>Bij mijn komst te Calcutta, in Maart 1867, had Banks mij in kennis +gebracht met een zijner goede kameraden, den kapitein Hod; daarna had +hij mij voorgesteld aan zijn vriend, den kolonel Munro, bij wien we den +avond doorbrachten.</p> +<p>De kolonel, toen zeven en veertig jaar oud, bewoonde een +alleenstaand huis in de Europeesche wijk, en bijgevolg buiten de drukte +en beweging, welke die <span class="corr" id="xd20e438" title= +"Bron: handelstad">handelsstad</span>, de hoofdstad van Indië, met +hare uitsluitend zwarte bevolking, kenmerkt. Deze wijk is somwijlen de +»Stad der paleizen” genoemd en inderdaad is er geen gebrek +aan paleizen, indien men althans die benaming mag toepassen op +woningen, die van paleizen niets anders hebben dan de open +arcadengalerijen, de zuilen en de terrassen. Calcutta is de +verzamelplaats van al de bouworden, die de Engelsche smaak in de steden +der oude en nieuwe wereld gewoonlijk in praktijk brengt.</p> +<p>Wat de woning van den kolonel betreft, deze was de +»bungalow” in al zijn eenvoudigheid, een gebouw, opgericht +op een grondmuur van steen, met een verdieping gelijkvloers, bedekt +door een dak, dat in een pyramide uitloopt. Een veranda, gedragen door +lichte kolommetjes, omgaf het geheele gebouw. Aan de zijden vormden de +keukens, de koetshuizen, het verblijf der dienstboden, twee vleugels. +Het geheel was bevat in een tuin met schoone boomen beplant en omringd +door lage muren.</p> +<p>Het huis van den kolonel was dat van een zeer gegoed man. Zijn +dienstbodenpersoneel was talrijk, zooals de bediening in de +Indisch-Engelsche families het medebrengt. Meubelen, +levensbenoodigdheden, huiselijke beschikkingen, alles was goed en +deftig ingericht. Men gevoelde, dat de hand eener verstandige vrouw +daar geordend en ook voor de toekomst gezorgd had, maar men gevoelde +ook, dat die vrouw er niet meer was.</p> +<p>Het bestuur over zijne dienstboden, de algemeene leiding van zijn +huis, had de kolonel geheel overgegeven aan een zijner krijgskameraden, +een Schot, den sergeant Mac Neil, met wien hij al de veldtochten van +Indië had medegemaakt, een van die edelaardige karakters, die hun +leven veil hebben voor hem, dien ze hun vriend noemen. Het was een man +van vijf en veertig jaar, krachtig, groot, met langen, vollen baard, +als de Bergschotten. In zijn voorkomen, zijn gelaat, zoowel als door +zijn costuum op de overlevering gegrond, was hij met hart en ziel +hooglander gebleven, alhoewel hij tegelijk met kolonel Munro den +militairen dienst verlaten had. Beiden hadden in 1860 hun ontslag +genomen. Doch inplaats naar hunne bergen, te midden hunner +voorvaderlijke klans terug te keeren, waren zij in Indië gebleven +en woonden zij te Calcutta, in een soort van afzondering, waarvoor +redenen bestonden.</p> +<p>Voor dat Banks mij aan kolonel Munro voorstelde, gaf hij mij onder +vier oogen de volgende aanbeveling: <span class="pagenum">[<a id="pb16" +href="#pb16" name="pb16">16</a>]</span></p> +<p>»Spreek niet over den opstand der Sipayers, en noem vooral +nooit den naam van Nana Sahib!”</p> +<p>Kolonel Edward Munro behoorde tot een oude Schotsche familie, wier +voorvaderen in de geschiedenis van het Vereenigd Koninkrijk een +schitterende rol gespeeld hadden. Hij telde onder zijne voorvaderen Sir +Hector Munro, die in 1760 het leger van Bengalen aanvoerde en die juist +een oproer moest dempen, dat de Sipayers een eeuw later zouden +herhalen. Majoor Munro onderdrukte den opstand met meedoogenlooze +gestrengheid,—en aarzelde niet dienzelfden dag acht en twintig +opstandelingen voor den mond der kanonnen te laten binden,—een +vreeselijke strafoefening, die gedurende den opstand van 1857 telkens +herhaald werd en waarvan die voorvader van den kolonel misschien de +wreede uitvinder was.</p> +<p>Ten tijde dat de Sipayers opstonden, kommandeerde kolonel Munro het +93<sup>e</sup> regiment Schotsche infanterie. Hij maakte bijna den +geheelen veldtocht mede, onder de bevelen van Sir James Outram, een der +helden van dien oorlog, hij die den naam verwierf van »Bayard van +het Indische leger”, zooals Sir Charles Napier het bij +proclamatie bekend maakte. Met hem was kolonel Munro dan ook te +Cawnpore; hij maakte den tweeden veldtocht mede onder Colin Campbell; +ook was hij bij het beleg van Lucknow en verliet dezen beroemden +soldaat niet eer dan toen Outram tot lid van den raad van Indië te +Calcutta benoemd was.</p> +<p>In 1858 was kolonel sir Edward Munro ridder-kommandant van de Ster +van Indië, »<span lang="en">the Star of +India</span><span class="corr" id="xd20e464" title= +"Niet in bron">”</span> (<span class="abbr" title= +"Knight Commander of the Star of India"><abbr title= +"Knight Commander of the Star of India">K. C. S. I.</abbr></span><a id= +"xd20e469" name="xd20e469"></a>). Hij werd tot baronet verheven en zijn +echtgenoote zou den titel van lady Munro<a class="noteref" id= +"xd20e471src" href="#xd20e471" name="xd20e471src">1</a> verkregen +hebben, indien de ongelukkige den 27<sup>n</sup> Juni, 1857 niet +omgekomen was in den vreeselijken moord van Cawnpore, een moord op +bevel en onder de oogen van Nana Sahib volbracht.</p> +<p>Lady Munro.—de vrienden van den kolonel noemden haar nooit +anders,—werd door haren man aangebeden. Zij was nauwelijks zeven +en twintig jaar oud, toen zij met de tweehonderd slachtoffers dier +afschuwelijke slachterij verdween. Mistress Orr en miss Jackson, +wonderdadig gered na de inneming van Lucknow, hadden hun man en hun +vader overleefd. Wat Lady Munro betreft, zij kon haren man niet +teruggegeven worden. Het was onmogelijk geweest hare overblijfselen, +onder die van zoovele slachtoffers in den put van Cawnpore, weder te +vinden en ze een christelijke begrafenis te bezorgen. <span class= +"pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17" name="pb17">17</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e481width"><img src="images/p017.jpg" alt= +"Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het tapijt. Blz. 20." width= +"505" height="720"> +<p class="figureHead">Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het +tapijt. Blz. <a href="#pb20" class="pageref">20</a>.</p> +</div> +<p>Sir Edward Munro was wanhopig en had van dat oogenblik af slechts +eene gedachte, eene enkele slechts, die van Nana Sahib weder te vinden, +dien het Engelsche gouvernement overal deed <span class= +"pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18" name="pb18">18</a>]</span>opsporen +en met zijn wraak een soort van dorst naar recht te stillen, die hem +verteerde. Om vrijer in zijne handelingen te zijn, nam hij zijn +ontslag.</p> +<p>Mac Neil volgde hem op al zijn schreden. Deze twee menschen, door +denzelfden geest bezield, eene zelfde gedachte met zich omdragende, +slechts hetzelfde doel beoogende, trachtten als speurhonden hem op het +spoor te komen, maar zij waren niet gelukkiger dan de Engelsch-Indische +politie. De Nana wist aan alle nasporingen te ontkomen en na drie jaren +van vruchtelooze pogingen, moesten de kolonel en de sergeant hunne +nasporingen voorloopig staken. Daarenboven had zich omstreeks dezen +tijd het gerucht van den dood van Nana Sahib door Indië verspreid +en ditmaal met zulk een schijn van waarheid, dat er geen reden was het +te betwijfelen.</p> +<p>Sir Edward Munro en Mac Neil keerden naar Calcutta terug, waar zij +zich in dien afgelegen bungalow vestigden. Daar, geen boeken noch +dagbladen lezende, die hem het bloedige tijdperk van den opstand in het +geheugen hadden kunnen terugroepen, nooit zijn woning verlatende, +leefde de kolonel als iemand wiens leven verder doelloos is. Nooit +evenwel was de vrouw, die hij eenmaal zoo liefhad, uit zijne gedachten. +Het scheen zelfs, dat de tijd niet vermocht zijn smart te lenigen.</p> +<p>Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de mare der wederverschijning van +den Nana in het presidentschap van Bombay,—de tijding, die sedert +eenige dagen in omloop was,—niet ter oore van den kolonel gekomen +was. En dat was gelukkig, want hij zou onmiddellijk den bungalow +verlaten hebben.</p> +<p>Dit had Banks mij medegedeeld, alvorens mij in deze woning voor te +stellen, waar de vreugde voor altijd verbannen was en ziedaar ook de +reden waarom elke zinspeling op den opstand der Sipayers en den +wreedsten hunner aanvoerders, Nana Sahib, moest vermeden worden.</p> +<p>Slechts twee vrienden,—twee beproefde +vrienden,—bezochten ijverig het huis van den kolonel. Het waren +de ingenieur Banks en de kapitein Hod.</p> +<p>Banks had, zooals ik gezegd heb, juist de werkzaamheden voltooid, +waarmede hij belast was geweest ter vestiging van de »Great +Indian Peninsular” spoorbaan. Hij was een man van vijf en veertig +jaren, in de volle kracht des levens. Hij moest ook een werkzaam deel +nemen aan het leggen van den Madras-spoorweg, die bestemd was om de +Arabische golf in gemeenschap te brengen met de baai van Benguela; maar +het was niet waarschijnlijk, dat de werkzaamheden voor een jaar een +aanvang konden nemen. Hij rustte dus uit te Calcutta, zich bezig +houdende met verschillende onderwerpen van werktuigkunde, want het was +een werkzame en vruchtbare geest, die altijd op nieuwe uitvindingen uit +was. Buiten zijne bezigheden, <span class="pagenum">[<a id="pb19" href= +"#pb19" name="pb19">19</a>]</span>wijdde hij al zijn tijd aan den +kolonel, met wien hij door een vriendschap van twintig jaren verbonden +was. Ook bracht hij al zijne avonden door onder de veranda van den +bungalow, in gezelschap van sir Edward Munro en van kapitein Hod, die +juist een verlof van tien maanden verkregen had.</p> +<p>Hod behoorde tot het 1<sup>e</sup> escadron karabiniers der +koninklijke armée en had den geheelen veldtocht van +1857–58 medegemaakt, eerst met sir Colin Campbell in Oude en +Rohilkhande, daarna met sir <span class="corr" id="xd20e511" title= +"Bron: H.">Hugh</span> Rose, in Centraal-Indië,—een +veldtocht, die eindigde met de inneming van Gwalior.</p> +<p>Kapitein Hod, een leerling uit de harde school van Indië, een +der voortreffelijke leden van de Club van Madras, roodblond van haren +en baard, was niet ouder dan dertig jaren. Ofschoon hij tot het +koninklijke leger behoorde, zou men hem voor een officier der +inlandsche armee gehouden hebben, zoo had hij zich gedurende zijn +verblijf op het schiereiland »<span class="corr" id="xd20e517" +title="Bron: geindianiseerd">geïndianiseerd</span>.” Al was +hij werkelijk in Hindostan geboren, kon hij niet meer Hindoe geweest +zijn. Voor hem was Indië dan ook het land bij uitnemendheid, het +beloofde land, het eenige land waar een mensch leven kon. Daar +inderdaad kon hij aan al zijne neigingen voldoen. Soldaat van inborst, +hernieuwden zich onophoudelijk de gelegenheden om te strijden. Was hij, +de uitmuntende jager, niet in het land waar de natuur al de wilde +dieren der schepping scheen vereenigd te hebben, en al het behaarde en +gevederde wild der oude en nieuwe wereld? Had hij, de moedige +bergbeklimmer, niet de ontzagverwekkende bergketen van Thibet bij de +hand, die de hoogste toppen van den aardbol telt? Wie belette hem, den +stoutmoedigen reiziger, den voet te zetten op plekken, nog nooit door +iemand betreden, in de ontoegankelijke streken namelijk van het +Himalaya gebergte. Had hij niet, als hartstochtelijke wedrenner, de +renbanen van Indië, die in zijne oogen konden opwegen tegen die +van La Marche of Epsom? Op dit punt, waren Banks en hij het zelfs +geheel oneens. De ingenieur stelde in zijne hoedanigheid van volbloed +werktuigkundige slechts een zeer middelmatig belang in de heldendaden +der <i>Gladiators</i> en <i>Filles-de-l’air</i>.</p> +<p>En zelfs toen kapitein Hod het hierover met hem had, antwoordde +Banks hem, dat de wedrennen naar zijne meening slechts op eene +voorwaarde werkelijk merkwaardig zouden zijn.</p> +<p>»En op welke?” vroeg Hod.</p> +<p>»Dat er bepaald moest worden,” antwoordde Banks ernstig, +»dat de jockey, die het laatst aankomt, op staanden voet aan den +eindpaal moet opgehangen worden!”</p> +<p>»Dat is nog zoo’n kwaad idée niet!....” +antwoordde kapitein Hod eenvoudig.</p> +<p>En hij zou ongetwijfeld in staat geweest zijn, die kans in eigen +persoon te wagen! <span class="pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20" +name="pb20">20</a>]</span></p> +<p>Zoodanig waren de twee ijverige bezoekers van den bungalow van sir +Edward Munro. De kolonel mocht hen gaarne over alle dingen hooren +redetwisten en zelfs brachten hunne eeuwige woordenwisselingen somtijds +een soort van glimlach op zijn lippen.</p> +<p>Eén wensch hadden de beide kameraden gemeen, den kolonel +namelijk over te halen tot een reis, die hem kon verstrooien. Meermalen +reeds hadden zij hem voorgesteld met hen naar het noorden van het +schiereiland te vertrekken en eenige maanden te gaan doorbrengen in de +omstreken van een van die sanitariums, waar de rijke Engelsch-Indische +wereld gedurende het heete seizoen gaarne een toevlucht zoekt, maar de +kolonel had altijd geweigerd.</p> +<p>Wat betreft de reis, die Banks en ik wenschten te ondernemen, hadden +wij hem reeds gepolst. Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het +tapijt. Men heeft gezien, dat kapitein Hod maar eventjes plan had +gemaakt te voet een grooten tocht in het noorden van Indië te +ondernemen. Mocht Banks niet op paarden gesteld zijn, Hod hield van +geen spoorwegen. Wat de eene niet wilde, wenschte de andere.</p> +<p>Nu hadden zij er dat op kunnen vinden, dat ieder op zijne wijze, om +beurten, hetzij per rijtuig, hetzij per palankijn reisde,—hetgeen +op de goed aangelegde en goed onderhouden wegen van Hindostan vrij +gemakkelijk is.</p> +<p>»Spreek me toch niet van je wagens met bultossen +bespannen!” riep Banks uit. »Als wij er niet voor gezorgd +hadden, behielp je je nog altijd met die primitieve voertuigen, die men +in Europa voor vijfhonderd jaren al afgeschaft heeft!”</p> +<p>»Nu, Banks,” antwoordde kapitein Hod, »die zijn +licht zoo goed als je met kussens voorziene waggons en je Cramptons! +Die groote, witte ossen, die steeds in galop blijven en om de twee +mijlen aan de poststations verwisseld worden....”</p> +<p>»En die een soort van tartanen op vier wielen voortsleepen, +waarin men ruwer heen en weer geschud wordt dan de visschers in hunne +booten op een onstuimige zee!”</p> +<p>»’k Moet je dat gedeeltelijk toestemmen, Banks,” +antwoordde kapitein Hod. »Maar hebben we niet onze rijtuigen met +twee, drie en vier paarden, die in spoed kunnen wedijveren met je +»treinen”, veel gelijkende op een lijkstatie! Dan vind ik +den eenvoudigen palankijn nog beter....”</p> +<p>»Je palankijnen, kapitein Hod, echte doodkisten, zes voet +lang, vier breed, waarin men als een lijk ligt uitgestrekt!”</p> +<div class="figure xd20e557width"><img src="images/p021.jpg" alt= +"Mac Neil." width="505" height="720"> +<p class="figureHead">Mac Neil.</p> +</div> +<p>»Goed, Banks, maar geen schokken, men kan lezen, schrijven en +gerust slapen, zonder bij elk station wakker te worden! Met een +palankijn met vier of zes Bengaalsche Gamals<a class="noteref" id= +"xd20e563src" href="#xd20e563" name="xd20e563src">2</a> maakt men nog +<span class="pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21" name= +"pb21">21</a>]</span>vier en een halve mijl<a class="noteref" id= +"xd20e568src" href="#xd20e568" name="xd20e568src">3</a> per uur en, +zooals dat met je geweldige <span class="pagenum">[<a id="pb22" href= +"#pb22" name="pb22">22</a>]</span>sneltreinen het geval is, waagt men +althans niet om aan te komen, voordat je nog goed en wel vertrokken +zijt.... <i>als</i> men aankomt..”</p> +<p>»Het best,” zei ik daarop, »zou zeker zijn zijn +huis met zich mede te kunnen nemen!”</p> +<p>»Als een slak!” riep Banks uit.</p> +<p>»Mijn vriend,” antwoordde ik, »een slak, die zijn +huisje kan verlaten en er naar goedvinden weer in kan komen, is +misschien niet zoo bijzonder te beklagen! Met in zijn huis, een +beweegbaar huis, te reizen, zal waarschijnlijk het laatste woord gezegd +zijn van den vooruitgang in het reizen!”</p> +<p>»Misschien,” zei daarop kolonel Munro; »thuis +blijvende zich te verplaatsen, zijn thuis en al de herinneringen +daaraan verbonden, mede te kunnen nemen, zijn horizont af te wisselen, +zijn gezichtspunten, zijn klimaat te wijzigen, zonder zijne +dagelijksche gewoonten te veranderen.... ja.... misschien!”</p> +<p>»Geen bungalows meer dus voor de reizigers!” antwoordde +kapitein Hod, »waar voor de geriefelijkheden des levens altijd +iets te wenschen zal overblijven en waarin men zonder toestemming van +de plaatselijke overheid niet mag wonen!”</p> +<p>»Geen ellendige herbergen meer, waarin men naar ziel en +lichaam op alle mogelijke manieren gevild wordt!” deed ik niet +zonder eenige reden opmerken.</p> +<p>»Het rijtuig der goochelaars dus!” riep kapitein Hod +uit, »maar ingericht naar den tijd waarin we leven. Welk een +droom nog! Op te houden als men wil, te vertrekken naar goedvinden, te +stappen of in galop voort te snellen naar den luim van het oogenblik, +niet alleen zijn slaapkamer met zich te voeren, maar zijn salon, zijn +eetzaal, zijn rookvertrek en vooral zijn keuken en zijn kok, dat noem +ik je vooruitgang, vriend Banks! Dat is honderdmaal beter dan +spoorwegen! Durf me dat eens tegenspreken, gij, ingenieur!”</p> +<p>»Wel! vriend Hod,” antwoordde Banks, »’k zou +’t volkomen met je eens zijn, als....”</p> +<p>»Als?....” vroeg de kapitein, het hoofd schuddende.</p> +<p>»Als in de vlucht naar vooruitgang, je niet plotseling +onderweg waart blijven stilstaan.”</p> +<p>»Zou er dan nog iets beters te doen zijn?”</p> +<p>»Oordeel zelf. Je stelt het rollende huis ver boven den +waggon, zelfs boven het salonrijtuig, zelfs boven den <span class= +"corr" id="xd20e601" title="Bron: slaapwagon">slaapwaggon</span> der +spoorwegen. Je hebt gelijk, kapitein, als men tijd te verliezen heeft, +als men voor zijn pleizier en niet voor zaken reist. ’k Geloof +dat we ’t allen in dit opzicht geheel eens zijn?”</p> +<p>»Allen!” antwoordde ik.</p> +<p>Kolonel Munro boog het hoofd, bij wijze van goedkeuring.</p> +<p>»Toegestemd dus,” antwoordde Banks. »Goed! +’k Vervolg. Je hebt je gewend tot een rijtuigmaker, die den raad +van een architect heeft <span class="pagenum">[<a id="pb23" href= +"#pb23" name="pb23">23</a>]</span>ingewonnen en hij heeft je een +rollend huis gemaakt. Het is sterk, goed ingericht en voldoet aan al de +eischen van gemak en weelde. Het is niet te hoog, waardoor het niet +licht kan ombuitelen, het is niet te groot, zoodat het alle wegen kan +begaan; het is vernuftig opgehangen, zoodat het gemakkelijk en zacht +rijdt. Uitstekend! Uitstekend! ’k Veronderstel dat het +vervaardigd is voor onzen vriend den kolonel. Hij ontvangt er ons +gastvrij. We gaan, als je wilt, de noordelijke streken van Indië +bezoeken, weliswaar op de wijze van slakken, maar als slakken, wier +staart niet onafscheidelijk aan hunne schelpen vast zitten. Alles is +gereed. Men heeft niets vergeten.... zelfs niet den kok en de keuken, +die de kapitein zoo lief heeft. De dag van het vertrek is gekomen, men +gaat werkelijk vertrekken! Alles is in order!.... En wie zal het +voorttrekken, uw rollend huis, mijn beste vriend?”</p> +<p>»Wie?” riep kapitein Hod uit! »wel, muilezels, +ezels, paarden, ossen!...”</p> +<p>»Bij dozijnen?” zei Banks.</p> +<p>»Olifanten!” antwoordde kapitein Hod, »olifanten! +Dat zou trotsch en statig zijn! Een huis voortgetrokken door een +bespanning olifanten, goed gedresseerd, met fieren gang, die draven en +galoppeeren als de beste koetspaarden van de wereld!”</p> +<p>»Dat zou prachtig zijn, kapitein!”</p> +<p>»Een rajah-trein te velde, ingenieur!”</p> +<p>»Ja, maar....”</p> +<p>»Maar.... wat? Is er nog een maar?” riep kapitein Hod +uit.</p> +<p>»Een groote maar!”</p> +<p>»Die ingenieurs! overal zien ze moeielijkheden +in!...”</p> +<p>»Die ze weten te overwinnen, als ze niet onoverkomelijk +zijn,” antwoordde Banks.</p> +<p>»Welnu, geef dan raad!”</p> +<p>»Wat is het geval, mijn waarde Munro. Al die trekdieren, die +de kapitein opsomde, dat loopt, dat trekt, dat sleept, maar dat +vermoeit zich ook. Daarenboven zijn ze koppig, weerspannig en hebben +vooral veel voedsel noodig. Zoodra nu de weiden ontbreken en men geen +vijfhonderd bunders weiland op sleeptouw kan nemen, staat de bespanning +stil, put zich uit, valt, sterft van honger, het rollende huis rolt +niet meer en blijft even onbeweeglijk als de bungalow waar we op dit +oogenblik zitten te praten. Er volgt dus uit, dat het genoemde huis dan +eerst praktisch bruikbaar zal zijn als het een stoomhuis zal +zijn.”</p> +<p>»Dat op rails zal loopen!” riep de kapitein uit, de +schouders ophalende.</p> +<p>»Neen, op wegen en getrokken door een tot volkomenheid +gebrachte weglocomotief.”</p> +<p>»Bravo!” juichte de kapitein, »bravo! zoodra je +huis geen spoorweg noodig heeft en zich naar willekeur kan richten, +zonder genoodzaakt te zijn een ijzeren spoor te volgen, ben ik je +man.” <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24" name= +"pb24">24</a>]</span></p> +<p>»Maar,” deed ik Banks opmerken, »als muilezels, +ezels, paarden<span class="corr" id="xd20e647" title= +"Niet in bron">,</span> ossen, olifanten eten, een machine eet ook, en +uit gebrek aan brandstof zal je ook onderweg blijven staan.”</p> +<p>»Een stoompaard,” antwoordde Banks, »staat in +kracht gelijk met drie of vier gewone paarden en dit vermogen kan nog +toenemen. Een stoompaard is niet aan vermoeienis noch aan ziekte +onderhevig. Ten allen tijde, onder alle breedten, in de zon, in den +regen, in de sneeuw, altijd gaat het voort, zonder ooit uitgeput te +raken. Het behoeft zelfs de aanvallen der wilde beesten niet te +vreezen, noch den beet der slangen, noch den steek der horzels en +andere geduchte insecten. Het heeft noch den prikstok der +ossendrijvers, noch de zweep der geleiders noodig. Rust is overbodig en +slaap kan het missen. Het stoompaard, door de hand van den mensch +vervaardigd, is, met het oog op zijne bestemming en bij de +onmogelijkheid dat het eenmaal tot voedsel zal verstrekken, te +verkiezen boven al de trekdieren, die de Voorzienigheid ter beschikking +van den mensch gesteld heeft. Een weinig olie en vet, een weinig +steenkolen of hout, is alles wat het verteert. En, ge weet het, mijne +vrienden, aan bosschen is geen gebrek op het Indische schiereiland en +het hout is er het eigendom van iedereen.</p> +<p>»Goed gesproken!” riep kapitein Hod uit. »Hoera +voor het stoompaard! ’k Zie reeds in mijne verbeelding het +rollende huis van den ingenieur Banks, in beweging op de groote wegen +van Indië, door de wilde kreupelbosschen zich een weg banende, +doordringende onder de boomen van het woud, zich wagende tot in de +holen der leeuwen, der tijgers, der beeren, der panters, der +luipaarden, en wij achter zijne muren verscholen, een slachting makende +onder de wilde dieren om al de Nimrods, de Andersons, de +Gérards, de Pertuisets, de Chassaings van de wereld van ergernis +te doen barsten! Zeg, Banks, ’k moet er van watertanden en je +doet het me bitter betreuren, dat ik niet een vijftig jaren later +geboren ben!”</p> +<p>»En waarom dat, kapitein?”</p> +<p>»Omdat je droom over een vijftig jaar zal verwezenlijkt worden +en eerst dan het stoomrijtuig zal gereed zijn.”</p> +<p>»Het is gereed,” antwoordde eenvoudig de ingenieur.</p> +<p>»Gereed! en door u vervaardigd misschien?....”</p> +<p>»Door mij, en om de waarheid te zeggen vrees ik maar eene +zaak, dat het je verwachting overtreft.”</p> +<p>»Op weg, Banks, op weg!” riep kapitein Hod uit, die zich +oprichtte als door den schok eener electrische ontlading. Hij was +gereed om te vertrekken.</p> +<p>De ingenieur bracht hem tot bedaren; daarna, op ernstiger toon zich +tot sir Edward Munro wendende, zeide hij:</p> +<div class="figure xd20e670width"><img src="images/p025.jpg" alt= +"De Brahmanen vuurden de gemoederen aan. Blz. 30." width="505" height= +"720"> +<p class="figureHead">De Brahmanen vuurden de gemoederen aan. Blz. +<a href="#pb30" class="pageref">30</a>.</p> +</div> +<p>»Edward, als ik een rollend huis ter uwer beschikking stel, +als ik over een maand, zoodra het seizoen er geschikt toe is, je kom +zeggen: <span class="pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25" name= +"pb25">25</a>]</span>Daar is je kamer, die zich zal verplaatsen en gaan +zal waarheen je wilt, daar zijn je vrienden, Maucler, kapitein Hod en +ik, die niets liever willen dan je vergezellen op een tocht door het +noorden <span class="pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26" name= +"pb26">26</a>]</span>van Indië, zal je me dan antwoorden: Laten we +vertrekken, Banks, laten we vertrekken, en dat de God der reizigers ons +bescherme!”</p> +<p>»Ja, mijne vrienden,” antwoordde kolonel Munro, na een +oogenblik nagedacht te hebben. »Banks, beschik over het noodige +geld. Doe, wat je belooft. Breng ons dat ideale stoomhuis, dat de +stoutste verwachtingen zou overtreffen en we zullen geheel Indië +doorkruisen!”</p> +<p>»Hoera! Hoera! Hoera!<span class="corr" id="xd20e687" title= +"Niet in bron">”</span> juichte kapitein Hod<span class="corr" +id="xd20e690" title="Niet in bron">,</span> <span class="corr" id= +"xd20e693" title="Niet in bron">»</span>en wee de wilde dieren op +de Népaulsche grenzen!”</p> +<p>Op dit oogenblik verscheen sergeant Mac Neil, aangetrokken door de +hoera’s van den kapitein, aan de deur der woning.</p> +<p>»Mac Neil,” zei kolonel Munro tot hem, »we +vertrekken binnen een maand naar het noorden van Indië. Je maakt +immers de reis mee?”</p> +<p>»Natuurlijk, kolonel, omdat u gaat!” antwoordde sergeant +Mac Neil.</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e471" href="#xd20e471src" name="xd20e471">1</a></span> Een vrouw +zonder titel, die een baronet of ridder huwt, neemt den titel aan van +lady, vóór den naam haars mans. Maar deze benaming van +lady mag den doopnaam niet voorafgaan; dit is alleen het geval met de +dochters van pairs.</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e563" href="#xd20e563src" name="xd20e563">2</a></span> Naam der +palankijndragers in Indië.</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e568" href="#xd20e568src" name="xd20e568">3</a></span> Ongeveer 8 +kilometers.</p> +</div> +</div> +<div id="ch3" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">III.</h2> +<h2 class="main">De opstand der Sipayers.</h2> +<p class="firstpar">Eenige weinige woorden zullen voldoende zijn om den +toestand van Indië te doen kennen ten tijde van de voorvallen, die +in dit verhaal voorkomen en meer bijzonder van het geduchte oproer der +Sipayers, waarvan we hier de voornaamste feiten in het geheugen willen +terugbrengen.</p> +<p>Het was in 1600, onder de regeering van Elisabeth, op den gewijden +grond van Aryavarta, te midden eener bevolking van twee honderd +millioen bewoners, waarvan honderd twaalf millioen den Hindoeschen +godsdienst beleden, dat de zeer achtbare Oost-Indische Compagnie +gesticht werd, bekend onder den echt Engelschen bijnaam van +»<span lang="en">Old John Company</span>.”</p> +<p>Het was in het begin een eenvoudige »vereeniging van +kooplieden, die handel op Oost-Indië dreven” en aan welker +hoofd de hertog van Cumberland geplaatst werd.</p> +<p>Omstreeks dezen tijd was de Portugeesche macht, die groot in +Indië geweest was, reeds aan het afnemen. Ook namen de Engelschen, +van dezen toestand gebruik makende, een eerste proef van politiek en +militair bestuur in het presidentschap van Bengalen, waarvan de +hoofdstad, Calcutta, weldra het middelpunt der nieuwe regeering zou +worden. Al dadelijk kwam het 39<sup>e</sup> regiment der koninklijke +armée, uit Engeland afgezonden, de provincie bezetten. Van daar +<span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27" name= +"pb27">27</a>]</span>de zinspreuk, die het nog altijd in zijn vaandel +draagt: <i>Primus in Indiïs</i>.</p> +<p>Intusschen had zich ongeveer terzelfder tijd, onder bescherming van +Colbert een Fransche Compagnie gevestigd. Zij had hetzelfde doel als de +Compagnie van de Londensche kooplieden. Wat wonder dat uit die +mededinging een strijd van belangen geboren werd. Er volgde een +langdurige met afwisselend geluk gevoerde worsteling uit, die de namen +van Dupleix, Labourdonnais en Lally-Tollendal beroemd maakte.</p> +<p>Eindelijk moesten de Franschen voor de overmacht bukken en +Carnatië, dat gedeelte van het schiereiland, dat een gedeelte van +zijn oostelijke grens bevat, verlaten.</p> +<p>Lord Clive, zonder concurrenten voortaan, niets meer van Portugal +noch van Frankrijk te vreezen hebbende, ondernam toen de verovering van +Bengalen, waarvan lord Hastings tot Gouverneur-generaal benoemd werd. +Door een bekwaam en volhardend bestuur kwamen heilzame hervormingen tot +stand. Maar van dien tijd af aan werd de Oost-Indische Compagnie, eens +zoo machtig, rechtstreeks in hare dierbaarste belangen getroffen. +Eenige jaren later, in 1784, bracht Pitt nogmaals wijzigingen in de +oorspronkelijke oorkonde. Haar schepter moest overgaan in de handen van +de raadslieden der Kroon. Het gevolg van dezen stand van zaken was, dat +in 1813 de Compagnie het monopolie van den Indischen handel en in 1833 +het monopolie van den handel met China ging verliezen.</p> +<p>Al had nu evenwel Engeland niet meer te strijden tegen de vreemde +maatschappijen op het schiereiland, moest het toch moeielijke oorlogen +voeren, hetzij tegen de oude bezitters van den grond, hetzij tegen de +laatste Aziatische veroveraars van dit rijke grondgebied.</p> +<p>Onder lord Cornwallis, in 1784, was het de strijd met Tippo Sahib, +gedood den 4<sup>n</sup> Mei 1799, bij de laatste bestorming van +Seringapatam door generaal Harris. Het was de oorlog met de Mahratten, +dat volk van voornaam ras, zeer machtig in de XVIII<sup>e</sup> eeuw, +en de oorlog met de Pindaris, die zich zoo moedig verdedigden. Het was +nog de oorlog met de Gourgkhas van <span class="corr" id="xd20e742" +title="Bron: Nepaul">Népaul</span>, de stoutmoedige +bergbewoners, die in de gevaarlijke beproeving van 1857 de getrouwe +bondgenooten der Engelschen zouden blijven. Eindelijk was het de oorlog +tegen de Birmanen, van 1823 tot 1824.</p> +<p>In 1828 waren de Engelschen meester, direct of indirect, van een +groot gedeelte van het grondgebied. Met lord William Bentinck begon een +nieuw tijdperk van bestuur.</p> +<p>Sedert de regeling der militaire macht in Indië, had het leger +altijd twee zeer onderscheiden contingenten geteld, het Europeesche en +het inlandsche contingent. Het eerste vormde het koninklijke leger, +samengesteld uit regimenten cavalerie, bataillons infanterie en +bataillons Europeesche infanterie in dienst van de Oost-Indische +<span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28" name= +"pb28">28</a>]</span>Compagnie; het tweede vormde het inlandsche leger, +bevattende bataillons infanterie en bataillons geregelde, maar +inlandsche cavalerie, gekommandeerd door Engelsche officieren. Daarbij +kwam een artillerie, waarvan het personeel, tot de Compagnie +behoorende, met uitzondering van eenige batterijen, uit Europeanen +bestond.</p> +<p>Welk was het effectief dezer regimenten of bataillons, die +onverschillig op deze wijze in het koninklijk leger genoemd worden? Wat +de infanterie aangaat, elfhonderd man per bataillon in het leger van +Bengalen en acht à negen honderd in de legers van Bombay en +Madras; wat de cavalerie betreft, zeshonderd paarden in ieder regiment +der twee legers.</p> +<p>In het geheel kon men in 1837, zooals het door de Valbezen in zijne +<i>Nieuwe studieën over de Engelschen en <span class="corr" id= +"xd20e758" title="Bron: Indie">Indië</span></i>, een zeer +merkwaardig werk, met groote nauwkeurigheid wordt vastgesteld, de +gansche macht der drie presidentschappen, schatten op twee honderd +duizend inlandsche troepen en op vijf en veertig duizend +Europeesche.<a id="xd20e761" name="xd20e761"></a></p> +<p>Nu maakten de Sipayers wel is waar een geregeld corps uit, door +Engelsche officieren gekommandeerd, maar zij koesterden toch altijd een +stille neiging om het harde juk der Europeesche discipline, hun door de +veroveraars opgelegd, af te schudden. Reeds had in 1806, misschien +zelfs op aanstoken van den zoon van Tippo Sahib, het garnizoen van het +inlandsche leger van Madras, gekantonneerd te Vellore, de hoofdwacht +van het 69<sup>e</sup> regiment der koninklijke armee vermoord, de +kazernen in brand gestoken, de officieren en hunne families omgebracht +en de zieke soldaten tot in het hospitaal doodgeschoten. Wat was de +oorzaak van dezen opstand geweest,—de schijnbare oorzaak, +althans? Een voorgewende quaestie van knevels, van kapsel en oorringen, +maar eigenlijk was het de haat der veroverden tegen de veroveraars.</p> +<p>Deze eerste opstand werd spoedig in de geboorte gestikt door de +koninklijke troepen, die te Ascot gekantonneerd waren.</p> +<p>Een dergelijke reden,—ook een voorwendsel,—was evenzeer +de aanleiding tot de eerste oproerige beweging van 1857,—een nog +veel geduchter opstand, die voor altijd de Engelsche macht in +Indië zou vernietigd hebben, indien de inlandsche troepen van de +presidentschappen van Madras en Bombay er aan deel hadden genomen.</p> +<p>Alvorens evenwel verder te gaan, moet vermeld worden, dat deze +opstand niet nationaal was. De Hindoes van het land en der steden, dat +is zeker, stelden er niet het minste belang in. Bovendien bepaalde hij +zich tot de half onafhankelijke Staten van Centraal-Indië, tot de +provincies van het noordwesten en het koninkrijk Oude. Pendjab bleef +den Engelschen getrouw met zijn regiment van drie escadrons uit den +Indischen Caucasus. Ook de Sikhs, deze werklieden van lagere kaste, die +zich inzonderheid bij het beleg van Delhi onderscheidden; getrouw ook +de Gourgkhas, ten getale <span class="pagenum">[<a id="pb29" href= +"#pb29" name="pb29">29</a>]</span>van twaalfduizend naar het beleg van +Lucknow gevoerd door den rajah van Nepaul, getrouw eindelijk de +Maharajahs van Gwalior en van Pattyalah, de rajah van Rampore, de Rani +van Bhopal, getrouw <span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30" +name="pb30">30</a>]</span>aan de wetten van de militaire eer en om de +gewone uitdrukking, in zwang onder de inboorlingen van Indië, te +gebruiken »getrouw aan het zout.”</p> +<div class="figure xd20e779width"><img src="images/p029.jpg" alt= +"»’t Is niet noodig me vast te binden.” Blz 33." +width="510" height="720"> +<p class="figureHead">»’t Is niet noodig me vast te +binden.” Blz <a href="#pb33" class="pageref">33</a>.</p> +</div> +<p>Bij den aanvang van den opstand, bevond lord Canning zich aan het +hoofd van het bestuur in hoedanigheid van gouverneur-generaal. +Misschien had die staatsman zich verkeerde voorstellingen gevormd +aangaande de strekking der beweging. Reeds sedert eenige jaren was de +ster van het Vereenigde Koninkrijk zichtbaar verbleekt aan den +Hindoeschen hemel. In 1842 had de terugtocht van Kaboel het prestige +der Europeesche veroveraars doen afnemen. De houding van het Engelsche +leger gedurende den Krimoorlog was in sommige opzichten beneden de +militaire faam gebleven. Ook was er een oogenblik dat de Sipayers, die +zeer op de hoogte waren van hetgeen er voorviel op de oevers van de +Zwarte zee, dachten dat een opstand der inlandsche troepen misschien +zou gelukken. Er was trouwens slechts een vonk noodig om de behoorlijk +voorbereide gemoederen, die de barden, de Brahmanen, de +»moulvis” door hunne redevoeringen en gezangen aanvuurden, +in lichtelaaie vlam te brengen.</p> +<p>Deze gelegenheid bood zich aan in het jaar 1857, toen, tengevolge +van buitenlandsche aangelegenheden, het contingent van het koninklijk +leger noodzakelijk had moeten verminderd worden.</p> +<p>In het begin van dit jaar had Nana Sahib, anders genoemd de nabob +Dandou-Pant, die bij Cawnpore zijn verblijf hield, zich naar Delhi en +daarna naar Lucknow begeven, met het doel ongetwijfeld de sedert lang +voorbereide omwenteling te bevorderen.</p> +<p>En werkelijk barstte korten tijd na het vertrek van den Nana de +oproerige beweging los.</p> +<p>Het Engelsche gouvernement had voor korten tijd in het inlandsche +leger de Enfield-karabijn ingevoerd, die het gebruik noodzakelijk maakt +van met vet bestreken patronen. Zekeren dag verspreidde zich het +gerucht, dat dit vet of rundervet of varkensvet was, al naardat de +patronen bestemd waren voor de Hindoesche of Mohamedaansche soldaten +van het inlandsche leger.</p> +<p>In een land nu waar zelfs het volk weigert zeep te gebruiken, omdat +zij kan vervaardigd zijn van het vet van een heilig of onrein dier, +moest het gebruik van patronen met deze stof besmeerd,—patronen +die met de tanden moeten afgebeten worden en met de lippen in aanraking +komen,—de algemeene ontevredenheid opwekken. Het gouvernement gaf +gedeeltelijk toe aan de bezwaren, die hiertegen gemaakt werden, maar +het mocht de behandeling der karabijn al wijzigen, verzekeren dat het +vet in quaestie niet diende tot de vervaardiging der patronen, toch +bevredigde en overtuigde het niemand in het leger der Sipayers.</p> +<p>Den 24<sup>n</sup> Februari, te Berampore, weigert het +34<sup>e</sup> regiment de patronen. In het midden van Maart wordt een +adjudant vermoord en <span class="pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31" +name="pb31">31</a>]</span>zal weldra het afgedankte regiment, na de +straf der moordenaars, in de naburige provincies nog vruchtbaarder +zaden van muiterij verspreiden.</p> +<p>Den 10<sup>n</sup> Mei komen te Mirat, iets ten noorden van Delhi, +het 3<sup>e</sup>, 11<sup>e</sup> en 20<sup>e</sup> regiment in +opstand, dooden hunne kolonels en verscheidene officieren van den +grooten staf, geven de stad aan plundering over en trekken naar Delhi +terug. Daar voegt de rajah, een afstammeling van Timour, zich bij hen. +Het arsenaal valt in hunne handen, en de officieren van het +54<sup>e</sup> regiment worden omgebracht.</p> +<p>Den 11<sup>n</sup> Mei, te Delhi, worden majoor Fraser en zijne +officieren meedoogenloos vermoord door de opstandelingen van Mirat tot +in het paleis van den Europeeschen kommandant en den 16<sup>n</sup> Mei +vallen negen-en-veertig gevangenen, mannen, vrouwen en kinderen onder +de bijl der moordenaars.</p> +<p>Den 20<sup>n</sup> Mei doodt het 26<sup>e</sup> regiment, bij Lahore +gekantonneerd, den havenkommandant en den Europeeschen +sergeant-majoor.</p> +<p>De eerste stoot was nu eenmaal tot die afschuwelijke slachterijen +gegeven.</p> +<p>Den 28<sup>n</sup> Mei, te Nourabad, nieuwe slachtoffers onder de +Engelsch-Indische officieren.</p> +<p>Den 30<sup>n</sup> Mei, in de kantonnementen van Lucknow, moord van +den brigadier-kommandant, van zijn adjudant en van verscheidene andere +officieren.</p> +<p>Den 31<sup>n</sup> Mei, te Barreilli in Rohilkhande, moord van +eenige officieren, die overvallen werden en zich zelfs niet kunnen +verdedigen.</p> +<p>Op denzelfden datum, te Schajahanpore, moord van den ontvanger en +van een zeker aantal officieren door de Sipayers van het 38<sup>e</sup> +regiment, en den volgenden dag, aan de andere zijde van Barwar, dood +van de officieren, vrouwen en kinderen, die op weg waren gegaan om het +station van Sivapore, op een mijl van Anrungabad te bereiken.</p> +<p>In de eerste dagen van Juni, te Bhopal, moord van een gedeelte van +de Europeesche bevolking en te Jansi, op aanstoken van de vreeselijke, +afgezette Rani, een bloedbad, met verfijnde wreedheid aangericht, onder +de op het fort gevluchte vrouwen en kinderen.</p> +<p>Den 6<sup>n</sup> Juni, vallen te Allahabad acht jonge vaandrigs +onder het lood der Sipayers.</p> +<p>Den 14<sup>n</sup> Juni, te Gwalior, muiterij van twee inlandsche +regimenten en moord der officieren.</p> +<p>Den 27<sup>n</sup> Juni, te Cawnpore, eerste hecatombe van +slachtoffers van iederen leeftijd en sekse, doodgeschoten of +verdronken,—voorspel van het afschuwelijk treurspel, dat eenige +weken later zou plaats hebben.</p> +<p>Te Holkar, den 1<sup>n</sup> Juli, moord van vier-en-dertig +Europeanen, officieren, vrouwen <span class="corr" id="xd20e887" title= +"Niet in bron">en</span> kinderen, plundering, brandstichting, en te +Ugow, denzelfden dag, moord van den kolonel en den adjudant van het +23<sup>e</sup> regiment der koninklijke armée. <span class= +"pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32" name="pb32">32</a>]</span></p> +<p>Den 15<sup>n</sup> Juli, tweede moord te Cawnpore. Dien dag, worden +vele honderden kinderen en vrouwen,—en onder deze lady +Munro,—met ongehoorde wreedheid op bevel van den Nana zelven +omgebracht, die de muzelmansche slachters der openbare slachtplaatsen +te hulp riep. Verschrikkelijke slachting, na welke de lijken in een put +geworpen werden, die voor altijd berucht gebleven is.</p> +<p>Den 26<sup>n</sup> September, worden op een plein van Lucknow, +tegenwoordig »square der draagbaren” genoemd, talrijke +gewonden neergesabeld en nog levend in de vlammen geworpen.</p> +<p>En eindelijk nog zooveel andere afzonderlijke moorden in de steden +en op het land, die aan dezen opstand een karakter van gruwzame +wreedheid verleenden.</p> +<p>De Engelsche generaals beantwoordden trouwens deze moorden dadelijk +met weerwraak, die wel is waar noodzakelijk, omdat zij een heilzame +vrees onder de opstandelingen verspreidde, maar die niettemin +verschrikkelijk was.</p> +<p>In het begin van den opstand hadden de opperrechter Montgomery en de +<span class="corr" id="xd20e911" title= +"Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> Corbett, te Lahore, +zonder bloed te vergieten, voor den mond van twaalf stukken geschut, +met brandende lont, het 8<sup>e</sup>, 16<sup>e</sup>, 26<sup>e</sup> +en 49<sup>e</sup> regiment van het inlandsche leger kunnen ontwapenen. +Te Moulton hadden het 62<sup>e</sup> en 29<sup>e</sup> inlandsche +regiment ook de wapenen moeten nederleggen, zonder ernstigen tegenstand +te kunnen bieden. Evenzeer werden te Peschawar het 24<sup>e</sup>, +27<sup>e</sup> en 51<sup>e</sup> regiment ontwapend door den +<span class="corr" id="xd20e942" title= +"Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> S. Colton en den +kolonel Nicholson op het oogenblik dat het oproer zou uitbarsten. Maar +toen eenige officieren van het 51<sup>e</sup> regiment in de bergen +gevlucht waren, werd een som op hun hoofd gezet en werden weldra allen +door de bergbewoners teruggebracht.</p> +<p>Dit was het begin der wederwraak.</p> +<p>Nu werd een legerafdeeling, onder kolonel Nicholson, tegen een +inlandsch regiment aangevoerd, dat naar Delhi marcheerde. De +opstandelingen werden weldra bereikt, geslagen, verspreid en honderd +twintig man gevangen genomen en te Peschawar binnengebracht. Allen +werden ter dood veroordeeld, maar een op de drie man zou werkelijk ter +dood gebracht worden. Tien kanonnen werden op het exercitieveld in +<span class="corr" id="xd20e953" title= +"Bron: slagorder">slagorde</span> gesteld, een gevangene voor elk +hunner monden gebonden en vijfmaal gaven de tien kanonnen vuur, het +plein met vormlooze overblijfselen bedekkende, te midden van een +ondraaglijke lucht van verbrand vleesch.</p> +<p>Deze slachtoffers stierven, volgens de Valbezen, bijna allen met de +heldhaftige onverschilligheid, die de Indianen met den dood voor oogen, +zoo goed weten te bewaren. »Mijnheer de kapitein,” sprak +tot een der officieren, die de terechtstelling kommandeerden, een +schoone Sipayer van twintig jaar, in een bevallige houding tegen het +moordtuig aangeleund, »mijnheer de kapitein, <span class= +"pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33" name="pb33">33</a>]</span>’t +is niet noodig me vast te binden, ’k ben niet van plan te +vluchten.”</p> +<div class="figure xd20e961width"><img src="images/p033.jpg" alt= +"Hodson liet de kar stilhouden. Blz. 34." width="505" height="720"> +<p class="figureHead">Hodson liet de kar stilhouden. Blz. <a href= +"#pb34" class="pageref">34</a>.</p> +</div> +<p>Dit was de eerste van een talrijke reeks van vreeselijke +terechtstellingen. <span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34" +name="pb34">34</a>]</span></p> +<p>Ziehier overigens de dagorder, die op dienzelfden datum te Lahore de +brigade-generaal Chamberlain, na de terechtstelling van twee Sipayers +van het 55<sup>e</sup> regiment, ter kennisse bracht van de inlandsche +troepen.</p> +<p>»Gij hebt twee uwer kameraden levend voor den mond der +kanonnen zien vastbinden en in stukken schieten; deze kastijding zal +het lot zijn van alle verraders. Uw geweten zal u zeggen welke straffen +zij in de andere wereld zullen ondergaan. De twee soldaten zijn door +het kanon en niet aan de galg ter dood gebracht, omdat ik hun de +bezoedeling van de aanraking des beuls heb willen besparen en daardoor +heb willen bewijzen dat het gouvernement, in deze dagen van spanning, +niets wil doen om hen in hun godsdienst of kaste te krenken.”</p> +<p>Den 30<sup>n</sup> Juli vielen twaalfhonderd zeven en dertig +gevangenen achtereenvolgens voor het peleton, dat met de +terechtstelling belast was en vijfhonderd anderen ontsnapten slechts +aan de uitvoering van het doodvonnis om van honger en gebrek aan lucht +te sterven in de gevangenis waar men hen had opgesloten.</p> +<p>Den 28<sup>n</sup> Augustus werden van de achthonderd zeventig +Sipayers, die Lahore ontvluchtten, zeshonderd negen en vijftig +meedoogenloos door de soldaten van het koninklijk leger vermoord.</p> +<p>Den 23<sup>n</sup> September, na de inneming van Delhi, gaven zich +drie prinsen van de familie des konings, de vermoedelijke erfprins en +zijne twee neven, onvoorwaardelijk aan generaal Hodson over, die hen +medevoerde met een geleide van slechts vijf man te midden van een +dreigenden hoop van vijfduizend Hindoes,—een tegen duizend. En +evenwel liet Hodson halfweg de kar met de gevangenen stilhouden, klom +bij hen, beval hun zich de borst te ontblooten en doodde hen alle drie +met revolverschoten. »Deze bloedige terechtstelling, door de hand +van een Engelsch officier,” zei de Valbezen, »moest in +Pendjab de grootste bewondering wekken.”</p> +<p>Na de inneming van Delhi, kwamen drieduizend gevangenen door het +kanon of de galg om, waaronder negenentwintig leden van de koninklijke +familie. Het beleg van Delhi, wel is waar, had den belegeraars +tweeduizend eenenvijftig Europeanen en zestienhonderd zesentachtig +inboorlingen gekost.</p> +<p>Te Allahabad hadden vreeselijke menschenslachtingen plaats, niet +alleen onder de Sipayers, maar in de rangen van de lagere volksklasse, +die door de dweepers bijna onwetend tot plundering waren +medegesleept.</p> +<p>Te Lucknow bedekten twee duizend gedoode Sipayers met hunne lijken +een oppervlakte van honderdtwintig vierkante meters.</p> +<p>Te Cawnpore verplichtte kolonel Neil de veroordeelden, alvorens hen +aan de galg over te leveren, naar gelang van hun kasterang, met de tong +alle bloedvlekken af te likken en schoon te maken, die <span class= +"pagenum">[<a id="pb35" href="#pb35" name="pb35">35</a>]</span>in het +huis waar men de slachtoffers had omgebracht, waren overgebleven. Dit +was voor deze Hindoes den dood door de schande doen voorafgaan.</p> +<p>Gedurende den tocht door Centraal-Indië, hielden de +terechtstellingen der gevangenen aanhoudend aan, en werden »muren +van menschenvleesch door geweervuur omvergeworpen!”</p> +<p>Den 9<sup>n</sup> Maart 1858, bij den aanval van het Gele Huis, ten +tijde van het tweede beleg van Lucknow, na een vreeselijke slachting +onder de Sipayers, schijnt het boven allen twijfel verheven, dat een +dezer ongelukkigen, onder de oogen der Engelsche officieren +zèlven, levend door de Sikhs gebraden werd.</p> +<p>Den 11<sup>n</sup> vulden vijftig lijken van Sipayers de grachten om +het paleis der Begoem te Lucknow, zonder dat een enkele gewonde was +gespaard geworden door soldaten, die geen meester van zich zelven meer +waren.</p> +<p>Eindelijk stierven in twaalf dagen van strijd, drie duizend +inboorlingen door het koord of door den kogel en onder hen, drie +honderd tachtig vluchtelingen, opgehoopt op het eiland Hydaspes, die +zich tot in Kasjmir gered hadden.</p> +<p>Om kort te gaan, zonder het aantal Sipayers mede te rekenen, die +gedurende deze meedoogenlooze fnuiking van den opstand,—eene +fnuiking, die geen gevangenen duldde omkwamen, telt men alleen in den +veldtocht van Pendjab, niet minder dan zes honderd acht en twintig op +bevel der militaire autoriteit doodgeschoten of voor den mond der +kanonnen vastgebonden inboorlingen, dertien honderd zeventig op bevel +van de <span class="corr" id="xd20e1020" title= +"Bron: burgelijke">burgerlijke</span> autoriteit, drie honderd zes en +tachtig gehangen op bevel der beide autoriteiten.</p> +<p>In het geheel dus schatte men in het begin van het jaar 1859 op meer +dan honderd twintig duizend het aantal officieren en inlandsche +soldaten die omkwamen, en op meer dan twee honderd duizend dat der +burgerlijke inboorlingen, die met hun leven hunne dikwijls +twijfelachtige deelneming aan dezen opstand boetten. Verschrikkelijke +weerwraak, waartegen Gladstone, misschien niet zonder reden in het +Engelsche parlement, met kracht opkwam.</p> +<p>Het was voor het verhaal dat volgt, van belang van weerszijden de +balans van dit doodregister vast te stellen. Dit moest, om den lezer te +doen begrijpen, welk een onvoldane haat, zoowel in het hart der naar +wraak dorstende overwonnelingen, als in dat der overwinnaars, die tien +jaar later rouwden over de slachtoffers van Cawnpore en Lucknow, moest +zijn overgebleven.</p> +<p>Wat de zuiver militaire feiten van den geheelen veldtocht tegen de +oproerlingen betreft, zij bestaan uit de volgende expedities, die hier +kortelijk vermeld zullen worden.</p> +<p>Het is vooreerst de eerste veldtocht van Pendjab, die aan sir John +Laurence het leven kostte. <span class="pagenum">[<a id="pb36" href= +"#pb36" name="pb36">36</a>]</span></p> +<p>Daarna volgt het beleg van Delhi, de hoofdstad van den opstand, +versterkt door duizenden vluchtelingen en gedurende welk Mohammed Schah +Bahadour tot keizer van Hindostan werd uitgeroepen. »Maak het uit +met Delhi!” had de gouverneur-generaal in een laatste +dépêche aan den opperbevelhebber verordend en het beleg, +in den nacht van 13 Juni begonnen, eindigde den 19<sup>n</sup> +September, na het leven gekost te hebben aan de generaals sir Harry +Barnard en John Nicholson.</p> +<p>Ter zelfder tijd, nadat Nana Sahib zich tot Peïschwah had laten +benoemen en in het versterkte kasteel Bilhour had laten kronen, +marcheerde generaal Havelock naar Cawnpore. Hij kwam er den +17<sup>n</sup> Juli binnen, maar te laat om den laatsten moord te +beletten en zich van den Nana meester te maken, die met vijf duizend +man en veertig stukken geschut kon ontvluchten.</p> +<p>Daarna ondernam Havelock een eersten veldtocht in het koninkrijk +Oude, en trok den 28<sup>n</sup> den Ganges over met slechts zeventien +honderd man en tien kanonnen, zich naar Lucknow richtende.</p> +<p>Nu verschenen sir Colin Campbell en de generaal-majoor sir James +Outram op het tooneel. Het beleg van Lucknow zou zeven en tachtig dagen +duren en het leven kosten aan sir Henri Lawrence en generaal Havelock. +Vervolgens maakte Colin Campbell de toebereidselen voor een tweeden +veldtocht, na gedwongen te zijn zich op Cawnpore terug te trekken, +waarvan hij zich eindelijk meester maakte.</p> +<p>Gedurende dien tijd ontzetten andere troepen Mohir, een stad van +Centraal-Indië en maakten een expeditie door Malwa, waardoor het +Engelsche gezag in dit koninkrijk hersteld werd.</p> +<p>In het begin van het jaar 1858, ondernamen Campbell en Outram een +tweeden veldtocht in Oude, met vier divisies infanterie, aangevoerd +door de generaals sir James Outram, sir Edward Lugar en de +brigade-generaals Walpole en Franks. De kavalerie stond onder de +bevelen van sir Hope Grant, de andere wapens onder Wilson en Robert +Napier,—uitmakende ongeveer vijf en twintig duizend strijders, +die de maharajah van Nepaul met twaalf duizend Gourgkhas ging +versterken. Doch het oproerige leger van de Begoem telde niet minder +dan honderd twintig duizend man, en de stad Lucknow zeven- à +acht honderd duizend inwoners. De eerste aanval had plaats den +6<sup>n</sup> Maart. Den 16<sup>n</sup> Maart, na een reeks van +gevechten, waarin de kapitein ter zee sir William Peel en majoor Hodson +sneuvelden, kwamen de Engelschen in bezit van het aan de Goumti gelegen +gedeelte der stad. Niettegenstaande deze voordeelen, boden de Begoem en +haar zoon nog wederstand in het paleis van Mousa Bagh, aan het +noord-westelijk uiteinde van Lucknow en de Moulvi, een muzelmansch +opperhoofd van den opstand, die in het midden der stad zelve de wijk +genomen had, weigerde zich over te geven. Den 19<sup>n</sup> verzekerde +een aanval van <span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37" name= +"pb37">37</a>]</span>Outram en den 21<sup>n</sup>, een gelukkig +gevecht, den Engelschen eindelijk het volle bezit van dit geduchte +bolwerk van den opstand der Sipayers.</p> +<div class="figure xd20e1069width"><img src="images/p037.jpg" alt= +"De generaal maakte zich met geweld van den pas meester. Blz. 38." +width="504" height="720"> +<p class="figureHead">De generaal maakte zich met geweld van den pas +meester. Blz. <a href="#pb38" class="pageref">38</a>.</p> +</div> +<p>Met de maand April trad de opstand in zijn laatste tijdperk. Er +<span class="pagenum">[<a id="pb38" href="#pb38" name= +"pb38">38</a>]</span>werd een veldtocht beraamd en uitgevoerd in +Rohilkhande, waarheen voortvluchtige opstandelingen zich in grooten +getale begeven hadden. Bareilli, de hoofdstad van het koninkrijk, was +het punt waarheen de opperhoofden der Engelsche armee zich het eerst +richtten. Het begin was niet gelukkig. De Engelschen leden een soort +van nederlaag te Judgespore. De brigade-generaal Adrien Hope werd +gedood. Doch, tegen het einde van de maand snelde Campbell te hulp, +hernam Schah-Jahanpore, schoot, den 5<sup>n</sup> Mei Bareilli +aanvallende, de stad in brand en nam haar in, zonder te kunnen +beletten, dat de opstandelingen haar eerst ontruimden.</p> +<p>Gedurende dien tijd werd in Centraal-Indië de veldtocht van sir +Hugh Rose geopend. Deze generaal marcheerde in de eerste dagen van +Januari 1858 op Saungor, door het koninkrijk Bhopal, ontzette er het +garnizoen den 3<sup>n</sup> Februari, nam tien dagen later het fort +Gurakota, maakte zich met geweld meester van den Mandapore-pas van de +keten der Vindhyas, stak de <span class="corr" id="xd20e1088" title= +"Bron: Betna">Betwa</span> over, verscheen voor Jansi, verdedigd door +elf duizend opstandelingen, onder bevel der woeste Rani, sloot de stad +den 22<sup>n</sup> Maart onder een verzengende hitte in, detacheerde +twee duizend man van zijn leger om twintig duizend man van het +contingent van Gwalior af te snijden, aangevoerd door den befaamden +Tantia-Topi, wierp dit oproerige opperhoofd overhoop, bestormde de stad +den 2<sup>n</sup> April, overweldigde den muur, nam de citadel, waaruit +het de Rani gelukte te ontsnappen, hernam de operaties tegen het fort +Calpi, waar de Rani en Tantia-Topi besloten hadden te sterven, +bemachtigde het den 22<sup>n</sup> Mei, na een heldhaftige bestorming, +zette den veldtocht voort met de vervolging van de Rani en haren +metgezel, die zich in Gwalior geworpen hadden, vereenigde er den +16<sup>n</sup> Juni zijne beide brigades, versterkt door een macht +onder den brigade-generaal Napier, verpletterde de opstandelingen te +Morar, veroverde de plaats den 18<sup>n</sup> en kwam na een +zegevierenden veldtocht te Bombay terug.</p> +<p>Het was in een voorposten-gevecht, voor Gwalior, dat de Rani +sneuvelde. Deze geduchte koningin, met hart en ziel gehecht aan den +nabob, wiens getrouwe gezellin zij gedurende den opstand geweest was, +werd gedood door de eigen hand van sir Edward Munro. Nana Sahib over +het lijk van lady Munro te Cawnpore, de kolonel over het lijk van de +Rani te Gwalior, waren twee mannen die den opstand en zijne +onderdrukking vertegenwoordigden, wier bittere haat jegens elkander +vreeselijke gevolgen zoude hebben, indien zij elkander ooit van +aangezicht tot aangezicht weder mochten ontmoeten!</p> +<p>Op dit oogenblik kon men den opstand als bedwongen beschouwen, +uitgenomen misschien in eenige gedeelten van het koninkrijk Oude. +Campbell opent dus den 2<sup>n</sup> November een nieuwen veldtocht, +maakt zich van de laatste stellingen der opstandelingen meester en +<span class="pagenum">[<a id="pb39" href="#pb39" name= +"pb39">39</a>]</span>verplicht eenige voorname opperhoofden zich te +onderwerpen. Evenwel is er een van hen, Beni Madho, die nog altijd niet +gevat is. Men verneemt in December, dat hij in een aangrenzend distrikt +van Nepaul de wijk genomen heeft. Men verzekert dat Nana Sahib, Balao +Rao, zijn broeder, en de Begoem van Oude met hem zijn. Later, gedurende +de laatste dagen van het jaar, loopt er een gerucht, dat zij een +schuilplaats gezocht hebben aan de grens der koninkrijken Nepaul en +Oude. Campbell zit hen dicht op de hielen, maar zij gaan over de grens. +Het was eerst in de eerste dagen van Februari 1859, dat een Engelsche +brigade, waarvan een der regimenten onder bevel stond van den kolonel +Munro, hen tot in Népaul kon vervolgen. Beni Madho wordt gedood, +de Begoem van Oude en haar zoon worden gevangen genomen en verkrijgen +vergunning in de hoofdstad van Nepaul te wonen. Wat Nana Sahib en Balao +Rao betreft, geruimen tijd meende men dat zij dood waren en toch was +dit niet het geval.</p> +<p>Hoe het zij, de geduchte opstand was gefnuikt. Tantia-Topi, +overgeleverd door zijn luitenant Man-Singh en ter dood veroordeeld, +stond den 15<sup>n</sup> April te Sipri te recht. Deze oproerling, +»deze inderdaad merkwaardige figuur uit het groote treurspel van +den Indischen opstand,” zegt de Valbezen, »en die bewijzen +gaf van een staatkundig genie vol berekening en overleg,” stierf +moedig op het schavot.</p> +<p>Toch moest het einde van dezen opstand der Sipayers, die den +Engelschen misschien Indië zou gekost hebben, indien hij zich over +het geheele schiereiland had uitgestrekt, en vooral indien de beweging +nationaal geweest was, den val van de achtbare Indische Compagnie na +zich sleepen.</p> +<p>Inderdaad werd met het einde van het jaar 1857 het Hof der +Direkteurs door lord Palmerston met ondergang bedreigd.</p> +<p>Den 1<sup>n</sup> November 1858, verkondigde een proclamatie, in +twintig talen uitgevaardigd, dat Haar Majesteit Victoria Beatrix, +koningin van Engeland, den schepter van Indië in handen nam, +waarvan zij eenige jaren later tot keizerin zou gekroond worden.</p> +<p>Dit was het werk van lord Stanley. De titel van gouverneur, +vervangen door dien van onderkoning, een secretaris van Staat en +vijftien leden, de centrale regeering uitmakende, de leden van den raad +van Indië buiten den Indischen dienst benoemd, de gouverneurs der +presidentschappen van Madras en Bombay, door de koningin gekozen, de +leden van den Indischen dienst en de hoofdkommandanten gekozen door den +secretaris van Staat, zoodanig waren de voornaamste beschikkingen van +het nieuwe gouvernement.</p> +<p>Wat de militaire macht betreft, het koninklijk leger telt +tegenwoordig zeventien duizend man meer dan voor den opstand der +<span class="pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40" name= +"pb40">40</a>]</span>Sipayers, namelijk twee en vijftig regimenten +infanterie, negen regimenten fuziliers en een aanzienlijke artillerie, +met vijf honderd man per kavallerie-regiment en zeven honderd man per +infanterie-regiment.</p> +<p>Het inlandsche leger bestaat uit honderd zeven en dertig regimenten +infanterie en veertig regimenten kavalerie; maar de artillerie is +Europeesch, bijna zonder uitzondering.</p> +<p>Zoodanig is tegenwoordig de toestand van het schiereiland uit een +administratief en militair oogpunt, zoodanig is het effectief der +gewapende macht, die een grondgebied moet beschermen van vier honderd +duizend vierkante mijlen.</p> +<p>»De Engelschen,” zegt terecht Grandidier, »zijn +gelukkig geweest in dit groote en prachtige land een zacht, schrander, +beschaafd volk aan te treffen, dat van ouds geleerd heeft zich te +onderwerpen. Doch, zij mogen op hun hoede zijn, de zachtheid heeft hare +grenzen en moge het juk niet te zwaar zijn, of eenmaal richten de +hoofden zich op en verbreken het.”</p> +</div> +<div id="ch4" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">IV.</h2> +<h2 class="main">In de grotten van Ellora.</h2> +<p class="firstpar">Het was maar al te waar. De mahratten-prins +Dandou-Pant, de aangenomen zoon van Baji-Rao, Peïschwah van +Pounah, in een woord Nana-Sahib,—op dit oogenblik misschien de +eenige overlevende van de hoofden der omwenteling der +Sipayers,—had zijne ongenaakbare schuilhoeken in Nepaul kunnen +verlaten. Dapper, stoutmoedig, gewoon allerlei gevaren te trotseeren, +bekwaam in de kunst zijn vervolgers het spoor bijster te doen worden, +buitengewoon listig, had hij zich tot in de provincie van Dekan +gewaagd, onder de nooit sluimerende inblazingen van een haat, dien de +vreeselijke weerwraak van den opstand van 1857 slechts vertienvoudigd +had.</p> +<p>Ja! het was een doodelijke haat, dien de Nana den bezitters van +Indië gezworen had. Hij was de erfgenaam van Baji-Rao en, toen de +Peïschwah in 1851 stierf, weigerde de Compagnie hem voortaan het +pensioen van acht lakhs ropyen (een millioen gulden) uit te keeren, +waarop hij recht had. Dit was een der oorzaken van dien haat, die tot +de grootste buitensporigheden zou leiden.</p> +<div class="figure xd20e1153width"><img src="images/p041.jpg" alt= +"»Geen licht,” zei de Nana. Blz. 44." width="505" height= +"720"> +<p class="figureHead">»Geen licht,” zei de Nana. Blz. +<a href="#pb44" class="pageref">44</a>.</p> +</div> +<p>Maar wat hoopte Nana Sahib dan? Sedert acht jaren was de +<span class="pagenum">[<a id="pb41" href="#pb41" name= +"pb41">41</a>]</span>opstand der Sipayers volkomen gedempt. Het +Engelsche gouvernement was allengs in de plaats getreden van de +achtbare Indische Compagnie en hield het gansche schiereiland onder +vrij wat strenger <span class="pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42" +name="pb42">42</a>]</span>bestuur dan dat van de vereeniging der +kooplieden. Er was geen spoor van den opstand meer overgebleven, zelfs +niet in de rangen van het inlandsche leger, dat ook geheel +gereorganiseerd was. Had de Nana dan kans van slagen in zijne pogingen +om onder de lagere klassen van Hindostan een nieuwe beweging aan te +stoken? Zijne plannen zullen weldra bekend zijn. Eene zaak wist hij, +dat namelijk zijne tegenwoordigheid in de provincie Aurungabad +gesignaleerd was geworden, dat de <span class="corr" id="xd20e1166" +title="Bron: gouverneur generaal">gouverneur-generaal</span> er de +onderkoning te Calcutta van verwittigd had en dat er een prijs op zijn +hoofd gesteld was. Zeker was het dat hij overijld op de vlucht had +moeten gaan en zich op nieuw in zulk een goed verborgen schuilplaats +had moeten verbergen, dat hij aan de nasporingen van de agenten der +Engelsch-Indische politie kon ontsnappen.</p> +<p>De Nana verloor in den nacht van den 6<sup>n</sup> op den +7<sup>n</sup> Maart geen uur. Hij kende het land volkomen en besloot +Ellora te bereiken, gelegen op vijf en twintig mijlen van Aurungabad, +om zich daar bij een zijner medeplichtigen te voegen.</p> +<p>De nacht was donker. De gewaande fakir richtte zich, na zich +overtuigd te hebben dat hij niet vervolgd werd, naar het praalgraf, op +eenigen afstand van de stad opgericht ter eere van den mohamedaan +Sha-Soufi, een heilige wiens reliquiën den naam hebben genezingen +te volbrengen. Maar alles sliep toen in het praalgraf, priesters en +bedevaartgangers, en de Nana kon zich bewegen zonder door lastige +vragen verontrust te worden.</p> +<p>Evenwel was het niet zoo duister, dat dit granietblok, het +onneembare fort van Daoulutabad dragende en zich midden in eene vlakte +tot eene hoogte van twee honderd veertig voet verheffende, zijn +ontzaglijk schaduwbeeld aan de blikken kon onttrekken. Toen de nabob +het zag, herinnerde hij zich dat een der keizers van Dekan, een zijner +voorouders, zijn hoofdstad had willen maken van de uitgestrekte stad, +die vroeger aan den voet van het fort gebouwd was. En werkelijk zou het +een onverwinlijke positie geweest zijn, zeer geschikt om in dit +gedeelte van Indië het middelpunt eener oproerige beweging te +worden. Doch Nana Sahib wendde het hoofd om en had slechts een blik vol +haat over voor die sterkte, nu in de handen zijner vijanden.</p> +<p>Op deze vlakte volgde een meer afwisselend terrein. Het waren de +eerste oneffenheden van den bodem, die weldra bergachtig zou worden. De +Nana, nog in de volle kracht des levens, vertraagde zijne schreden +niet, toen hij reeds vrij steile hellingen moest beklimmen. Hij wilde +dien nacht vijf en twintig mijlen maken, dat is den afstand afleggen, +die Ellora van Aurungabad scheidt. Eenmaal daar, hoopte hij in +veiligheid te kunnen uitrusten. Ook hield hij zich niet op, noch in een +karavansera, voor iedereen open, die men op weg ontmoette, noch in een +half vervallen bungalow, <span class="pagenum">[<a id="pb43" href= +"#pb43" name="pb43">43</a>]</span>waar hij in een afgezonderd gedeelte +van den berg een paar uur had kunnen slapen.</p> +<p>Bij het opgaan der zon ging de vluchteling om het dorp Ranzah heen, +dat het zeer eenvoudige graf bezit van den grootsten Mongoolschen +keizer, Aureng-Zeb. Eindelijk had hij de beroemde groep holen bereikt, +die hun naam ontleend hebben aan het kleine dorp bij Ellora.</p> +<p>De heuvel, waarin die holen ten getale van een dertigtal gegraven +zijn, heeft de gedaante van een halve maan. Vier tempels, vier en +twintig bouddhisten-kloosters, eenige minder belangrijke grotten, zijn +de monumenten van de groep. De basaltgroeve is rijkelijk door +menschenhanden geëxploiteerd. Maar niet om de kunststukken, hier +en daar over de <span class="corr" id="xd20e1190" title= +"Bron: ontmetelijke">onmetelijke</span> oppervlakte van het +schiereiland verspreid, hebben de hindostansche bouwkundigen in de +eerste eeuwen der christelijke jaartelling er de steenen uitgegraven. +Neen! die steenen zijn alleen daarom weggenomen om ledige ruimten in de +hoofdmassa te maken en het zijn deze ruimten, die, al naar hunne +bestemming, »chaityas” of »viharas” geworden +zijn.</p> +<p>De zonderlingste dezer tempels is voorzeker die der Kaïlas. Men +stelle zich een blok voor van honderd twintig voet hoog, bij een omtrek +van zes honderd voet. Dit blok heeft men stoutweg in den berg zelven +uitgesneden en te midden van een plein van drie honderd zestig voet +lang en honderd zes en tachtig breed afgezonderd,—een plein, +verkregen ten koste van de basaltmassa. Toen nu eenmaal dit blok op +deze wijze was vrijgemaakt, hebben de architecten het uitgehouwen, +evenals een beeldhouwer een stuk ivoor. Uitwendig hebben zij kolommen +uitgesneden, kleine pyramiden gebeeldhouwd, koepels vervaardigd, +zooveel van de rots gespaard als noodig was om de bas-reliefs goed te +doen uitkomen, meer dan levensgroote olifanten voorstellende, die het +geheele gebouw schijnen te dragen; inwendig hebben zij een groote zaal +uitgehouwen, omgeven met kapellen en waarvan het gewelf op kolommen +rust, die van de geheele massa zijn afgezonderd. Eindelijk hebben zij +van dit uit één steen gemaakte kunstwerk een tempel +vervaardigd, die in de eigenlijke beteekenis van het woord niet +»gebouwd” is geworden, maar een tempel eenig op de wereld +en die waardig is mede te dingen met de bewonderenswaardigste gebouwen +van Indië en zeer goed de vergelijking kan doorstaan met de +<span class="corr" id="xd20e1195" title= +"Bron: ondeaardsche">onderaardsche</span> begraafplaatsen van het oude +Egypte.</p> +<p>Deze tempel, nu bijna verlaten, is als alle aardsche dingen, niet +door den tijd gespaard. In sommige gedeelten begint hij reeds te +vervallen. Zijne bas-reliefs slijten af als de wanden van de steenen +massa, waaruit men ze vervaardigd heeft en toch bestaat dit +kunstgewrocht nog slechts duizend jaren. Maar wat in de werken der +natuur nog nieuw is, is dikwijls reeds oud en vervallen in den +<span class="pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44" name= +"pb44">44</a>]</span>arbeid der menschen. In den zijdelingschen +grondmuur links waren eenige diepe scheuren gekomen, en het is door een +dezer openingen, die half door het kruis van een der torschende +olifanten verborgen waren, dat Nana Sahib weg sloop, zonder dat iemand +zijn komst te Ellora had kunnen vermoeden.</p> +<p>De scheur kwam uit in een donkeren gang, die door den grondmuur liep +en zich in de diepte tot onder den bodem des tempels uitstrekte. Daar +had men een soort van onderaardsche kapel of put, nu droog, +uitgegraven, die tot vergaarbak van het regenwater diende.</p> +<p>Zoodra de Nana in den gang was gekomen, deed hij een zeker gefluit +hooren, dat door een gelijk gefluit beantwoord werd. Het was geen echo. +Weldra werd de duisternis verlicht door een Hindoe, die een kleinen +lantaren in de hand droeg.</p> +<p>»Geen licht!” zei de Nana.</p> +<p>»Ben jij het, Dandou-Pant?” antwoordde de Hindoe, die +dadelijk zijn lantaren uitdoofde.</p> +<p>»Ik, broeder!”</p> +<p>»Is.....?”</p> +<p>»Eerst iets te eten,” antwoordde de Nana, <span class= +"corr" id="xd20e1216" title="Niet in bron">»</span>dan zullen we +praten. <a id="xd20e1219" name="xd20e1219"></a>Maar noch om te praten, +noch om te eten heb ik licht noodig. Neem mijn hand en geleid +me.”</p> +<p>De Hindoe greep de hand van den Nana, nam hem mede naar de enge +kapel en liet hem zich uitstrekken op een hoop drooge kruiden, dien hij +zooeven verlaten had. Het fluiten van den fakir had hem uit zijn +laatsten slaap gewekt.</p> +<p>Deze man, gewoon zich in deze donkere schuilplaats te bewegen, had +spoedig eenig voedsel gevonden, brood, een soort van pastei, bereid van +kippenvleesch, dat veel in Indië gegeten wordt, en een +kalbasflesch met een halve pint met die sterke likeur, bekend onder den +naam van »arak,” verkregen door de distillatie van het sap +van den kokosnoot.</p> +<p>De Nana at en dronk zonder een woord te spreken. Hij bezweek bijna +van honger en vermoeienis. Zijn geheele leven concentreerde zich toen +in zijne oogen, die in de duisternis vuur schoten als de oogen eens +tijgers.</p> +<p>De Hindoe wachtte zonder zich te bewegen totdat de nabob goedvond om +te spreken.</p> +<p>Die man was Balao Rao, de eigen broeder van Nana Sahib.</p> +<p>Balao Rao, oudere broeder van Dandou-Pant, doch nauwlijks een jaar, +geleek hem lichamelijk sprekend, maar ook geestelijk was het Nana Sahib +volkomen. Dezelfde haat jegens de Engelschen, dezelfde sluwheid in +zijne plannen, dezelfde wreedheid in de uitvoering, dezelfde ziel in +twee lichamen. Gedurende den geheelen opstand hadden de twee broeders +elkander niet verlaten. Na de <span class="pagenum">[<a id="pb45" href= +"#pb45" name="pb45">45</a>]</span>nederlaag had hetzelfde kampement aan +de grenzen van Nepaul hun een schuilplaats verleend. En nu, door een +zelfde gedachte bezield de worsteling op nieuw te beginnen, waren zij +beiden gereed te handelen.</p> +<div class="figure xd20e1237width"><img src="images/p045.jpg" alt= +"Hij keek rechts en links. Blz. 48." width="505" height="720"> +<p class="figureHead">Hij keek rechts en links. Blz. <a href="#pb48" +class="pageref">48</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46" name= +"pb46">46</a>]</span></p> +<p>Toen de Nana, door den haastig verslonden maaltijd verkwikt, zijne +krachten had terug erlangd, bleef hij eenigen tijd met het hoofd in de +handen geleund zitten. Balao Rao, meenende dat hij zich door eenige +uren slaap wilde versterken, bewaarde altijd het stilzwijgen.</p> +<p>Doch Dandou-Pant, het hoofd oprichtende, vatte de hand van zijn +broeder en zeide met doffe stem:</p> +<p>»’k Ben gesignaleerd in het presidentschap van Bombay! +De gouverneur van het presidentschap heeft een prijs op mijn hoofd +gesteld! Hij heeft duizend gulden uitgeloofd aan hen, die hem Nana +Sahib zal overleveren!”</p> +<p>»Dandou-Pant!” riep Balao Rao uit, »je hoofd is +meer waard! Dat zou nauwlijks de prijs van het mijne zijn en na drie +maanden zouden ze maar al te gelukkig zijn ze beiden voor tien duizend +gulden te hebben!”</p> +<p>»Ja,” antwoordde de Nana, »over drie maanden, den +23<sup>n</sup> Juni, is het de verjaardag van den veldslag van Plassey +waarvan de honderdste verjaardag, in 1857, het eind van de Engelsche +heerschappij en de vrijmaking van het zonneras moest zien! Onze +profeten hadden het voorzegd! Onze barden hadden het bezongen! Binnen +drie maanden, broeder, zullen honderd negen jaren verloopen zijn en nog +altijd is de vreemdeling heer en meester over Indië!”</p> +<p>»Dandou-Pant,” antwoordde Balao Rao, »wat in 1857 +niet gelukt is, kan en moet tien jaren later gelukken. In 1827, in +1737, in 1847 hebben er oproeren in Indië plaats gehad! Om de tien +jaar worden de Hindoes door de omwentelingskoorts aangetast! welnu, dit +jaar zullen ze zich genezen door zich in golven Europeesch bloed te +baden!”</p> +<p>»Dat Brahma ons geleide,” zeide Nana zacht, »en +dan oog om oog, tand om tand! Wee den aanvoerders van het koninklijke +leger, die onder de slagen onzer Sipayers niet gevallen zijn! Laurence +is dood, Barnard is dood, Hope is dood, Napier is dood, Hodson is dood, +Havelock is dood! Maar eenigen hebben het overleefd! Campbell, Rose +leven nog, en onder hen hij, dien ik het meest van allen haat, die +kolonel Munro, die afstammeling van den beul, hij, die met eigen hand +mijn gezellin, de Rani van Jansi gedood heeft! Als hij in mijn handen +valt, zal hij zien of ik de gruwelen van den kolonel Neil, de moorden +van Sekander Bagh, de slachtingen van het paleis der Begoem, van +Bareilli, van Jansi en van Morar, van het eiland Hydaspes en van Delhi +vergeet! Hij zal zien of ik vergeten heb, dat wij elkander’s dood +gezworen hebben!”</p> +<p>»Heeft hij zijn ontslag niet uit den dienst genomen?” +vroeg Balao Rao.</p> +<p>»O! wat dat aangaat!” antwoordde Nana Sahib, »bij +de eerste <span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47" name= +"pb47">47</a>]</span>beweging treedt hij weder in dienst! Maar wordt +ook deze opstand onderdrukt, dan zal ik hem opsporen tot in zijn +bungalow van Calcutta en hem daar dooden!”</p> +<p>»Goed, maar nu?....”</p> +<p>»Nu, het eenmaal begonnen werk moet voortgezet worden. De +beweging zal dezen keer nationaal zijn. Als in de steden en buiten op +het land de Hindoes opstaan, zullen de Sipayers spoedig gemeene zaak +met hen maken. Ik heb het midden en noorden van Dekan doorgetrokken en +overal heb ik de gemoederen geneigd tot den opstand gevonden. Er zijn +geen steden, noch gehuchten, waar we geen aanvoerders hebben, gereed om +dadelijk te handelen. De <span class="corr" id="xd20e1273" title= +"Bron: brahmanen">Brahmanen</span> zullen het volk opwinden. De +godsdienst zal ditmaal de volgelingen van Çiva en van Vishnoe +medesleepen. Op het vooraf beraamde tijdstip, zullen bij het +overeengekomen signaal, millioenen Hindoes opstaan, en de koninklijke +armee zal vernietigd worden<span class="corr" id="xd20e1276" title= +"Bron: ?">!</span>”</p> +<p>»En Dandou-Pant?....” vroeg Balao Rao, de hand van zijn +broeder grijpende.</p> +<p>»Dandou-Pant,” antwoordde de Nana, »zal niet +slechts zijn de op het sterke kasteel Bilhour bekroonde Peïschwah! +Hij zal dan zijn de souverein van het heilige land der +Indiën!”</p> +<p>Na deze woorden gesproken te hebben, bleef Nana Sahib, de armen +gekruist, met den droomenden blik van hen, die niet het verledene of +het tegenwoordige, maar de toekomst gadeslaan, in stilte verzonken.</p> +<p>Balao Rao wachtte zich wel hem te storen. Liever liet hij deze +ongetemde ziel zich door haar eigen vuur ontvlammen en des noods was +hij immers daar om het vuur dat in hem smeulde, aan te blazen. Nana +Sahib kon geen medeplichtige hebben, inniger aan zijn persoon +verbonden, geen vuriger raadsman om hem zijn doel te doen bereiken. Het +is reeds gezegd, het was zijn ander ik.</p> +<p>Na eenige minuten van stilte, richtte de Nana het hoofd op en kwam +tot den tegenwoordigen toestand terug.</p> +<p>»Waar zijn onze metgezellen?” vroeg hij.</p> +<p>»In de grotten van Adjuntah, waar ze ons volgens afspraak +zouden wachten,” antwoordde Balao Rao.</p> +<p>»En onze paarden?”</p> +<p>»’k Heb ze een eind van hier op den weg van Ellora naar +Boregami in bewaring gegeven.”</p> +<p>»Bij Kâlagani immers?”</p> +<p>»Juist, broeder. Ze worden daar goed verzorgd en staan gereed +om te vertrekken.”</p> +<p>»Laten we dan vertrekken,” antwoordde de Nana. »We +moeten voor het aanbreken van den dag te Adjuntah zijn.”</p> +<p>»En waarheen dan verder<span class="corr" id="xd20e1306" +title="Bron: ,">?</span>” vroeg Balao Rao. »Heeft deze +overhaaste vlucht je plannen niet tegengewerkt?” <span class= +"pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48" name="pb48">48</a>]</span></p> +<p>»Neen,” antwoordde Nana Sahib. »We zullen de +Sautpourrabergen bereiken, waarvan ik al de passen ken en waar ik de +nasporingen van de Engelsche politie kan trotseeren. Daar ook zullen we +op het grondgebied zijn der Bhîls en der Gounds, die onze zaak +getrouw zijn gebleven. Daar zal ik dan het gunstige oogenblik kunnen +afwachten, te midden van de bergachtige streek der Vindhyas, waar de +gemoederen altijd in gisting verkeeren!</p> +<p>»Op marsch!” antwoordde Balao Rao. »Welnu, ze +hebben duizend gulden uitgeloofd aan hem, die je vangt. Maar, ’t +is niet voldoende om een prijs op je hoofd te stellen, ’t moet +genomen worden ook!”</p> +<p>»Ze krijgen ’t niet,” antwoordde Nana Sahib. +»Kom, zonder een oogenblik te verliezen, broeder, kom!”</p> +<p>Balao Rao liep met zekeren tred door den nauwen gang, die naar deze +donkere schuilplaats, onder den vloer van den tempel gegraven, +geleidde. Aan de opening gekomen, door het kruis van den steenen +olifant verborgen, stak hij voorzichtig het hoofd naar buiten, keek +rechts en links, verzekerde zich dat de toegangen vrij waren en waagde +zich buiten. Uit overmaat van voorzorg, liep hij een twintig schreden +ver in de laan, die de richting volgde van de as des tempels, doch +niets verdachts opmerkende, liet hij een gefluit hooren, om Nana te +waarschuwen dat de weg vrij was.</p> +<p>Eenige oogenblikken later, verlieten de beide broeders de een halve +mijl lange, kunstmatige vallei, waarin een menigte galerijen, gewelven, +uitdiepingen, op zekere plaatsen tot een groote hoogte trapsgewijze +boven elkander zijn uitgehouwen. Zij vermeden het mohamedaansche +praalgraf, dat tot bungalow dient voor de bedevaartsgangers of de +nieuwsgierigen van allerlei landaard, aangetrokken door de wonderen van +Ellora; eindelijk, na het dorp Ranzah te zijn omgegaan, bevonden zij +zich op den weg, die Adjuntah met Boregami verbindt.</p> +<p>De afstand van Ellora naar Adjuntah bedroeg vijftig mijlen (80 +kilometers ongeveer); doch de Nana was nu niet meer de vluchteling, die +te voet en zonder middel van vervoer uit Aurungabad ontsnapte. Zooals +Balao Rao gezegd had, wachtten hun drie paarden op den weg op, onder de +hoede van den Hindoe Kâlagani, een getrouwen dienaar van +Dandou-Pant. Deze paarden waren verborgen geweest in een dicht bosch, +een mijl van het dorp af. Het eene was bestemd voor den Nana, het +andere voor Balao Rao, het derde voor Kâlagani en even daarna +galoppeerden alle drie in de richting van Adjuntah. Niemand trouwens +zou er zich over verwonderd hebben een fakir te paard te zien, want +inderdaad vragen deze brutale bedelaars dikwijls te paard zittende een +aalmoes.</p> +<div class="figure xd20e1324width"><img src="images/p049.jpg" alt= +"De vallei van Adjuntah. Blz. 50." width="511" height="720"> +<p class="figureHead">De vallei van Adjuntah. Blz. <a href="#pb50" +class="pageref">50</a>.</p> +</div> +<p>Daarenboven was de weg in dezen voor de bedevaarten minder gunstigen +tijd van het jaar, niet druk bezocht. De Nana en zijne <span class= +"pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49" name="pb49">49</a>]</span>beide +metgezellen reden dus snel, zonder vrees dat iets hen kon hinderen of +ophouden. Zij namen er den tijd van af om hunne dieren te laten +uitblazen, en op deze korte halten, putten zij uit <span class= +"pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50" name="pb50">50</a>]</span>den +voorraad, dien Kâlagani aan den zadelknop had opgehangen. Zij +vermeden zoodoende de meer bezochte gedeelten der provincie, de +bungalows en de dorpen, onder anderen het gehucht Roja, een ellendige +hoop zwarte huizen, zooals de door den rook zwart geworden sombere +woningen van Cornonailles en Pulmary, een klein, verlaten gehucht in +een woeste landstreek.</p> +<p>De bodem was gelijk en vlak. In alle richtingen strekten zich +heidevelden uit, overal met dichte jungles bezet. Doch in de nabijheid +van Adjuntah werd de landstreek meer oneffen.</p> +<p>De prachtige grotten van dien naam, mededingsters der wondervolle +grotten van Ellora, en in hun geheel misschien schooner, nemen het +lagere gedeelte eener kleine vallei in, een halve mijl ongeveer van de +stad af.</p> +<p>Nana Sahib behoefde dus niet door Adjuntah te gaan, waar de +afkondiging van den gouverneur reeds aangeplakt moest zijn. Bijgevolg +bestond er voor hem geen vrees herkend te worden.</p> +<p>Vijftien uren dus na Ellora verlaten te hebben, drong hij met zijne +metgezellen door een nauwen bergpas, die naar de beroemde vallei +geleidde, waarvan de zeven en twintig tempels, in de rotsachtige massa +zelve uitgehouwen, over duizelingwekkende afgronden hangen.</p> +<p>Het was een prachtige nacht, met een schitterenden sterrenhemel, +doch zonder maan. Hooge vijgeboomen en eenige »bars,” die +onder de reuzen der Indische flora geteld worden, teekenden zich zwart +tegen den met sterren bezaaiden hemel af. Geen windje verstoorde de +kalmte van den dampkring, geen blaadje bewoog zich, niet het minste +geluid deed zich hooren, of het moest het zacht geruisch zijn van een +bergstroom, die eenige honderden schreden verder in een diepe kloof +vloeide. Doch dit geruisch nam toe en werd een waar geloei, toen de +paarden den waterval van den Satkhound bereikt hadden, die van een +hoogte van vijftig vademen valt, gebroken en verscheurd door de scherpe +rotsen van kwarts en basalt. Vloeibaar stof dwarrelde in den bergpas +rond en zou, zoo de maan in dien schoonen lentenacht den horizont +verlicht had, het prachtige schouwspel hebben opgeleverd van de zeven +kleuren van den regenboog.</p> +<p>De Nana, Balao Rao en Kâlagani vertoonden zich nu in den +bergpas, die op deze plaats een scherpe kromming maakt en een prachtig +uitzicht geeft op de vallei, verrijkt door de meesterstukken der +boeddhistische bouwkunst. Daar, op de muren dier tempels, rijkelijk met +zuilen, rozetten, arabesken, veranda’s versierd, bevolkt met +kolossale figuren van <span class="corr" id="xd20e1349" title= +"Bron: fantastische">fantastisch</span> gevormde dieren, voorzien van +in de rotsmassa uitgeholde sombere cellen, eertijds door priesters, de +bewaarders dezer heilige verblijfplaatsen bewoond, kan de kunstenaar +ook nog eenige fresco’s bewonderen, die eerst gisteren +geschilderd schijnen te zijn en die koninklijke plechtigheden, +godsdienstige <span class="pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51" name= +"pb51">51</a>]</span>processies, veldslagen voorstellen waarin al de +wapenen van dien tijd voorkomen, zooals ze in de eerste tijden van de +christelijke jaartelling in het prachtige land van Indië in zwang +waren.</p> +<p>Nana Sahib kende al de geheimen dezer onderaardsche verblijven. Meer +dan eens hadden zijne metgezellen en hij, door de koninklijke troepen +in ’t nauw gebracht, er in de kwade dagen van den opstand een +schuilplaats gevonden. De onderaardsche galerijen, die ze met elkander +verbonden, de nauwste tunnels in de kwartsachtige rotsmassa +uitgegraven, de bochtige gangen, die elkaar in alle richtingen +kruisten, de duizend vertakkingen van dien doolhof, die den geduldigste +wanhopend zouden gemaakt hebben, alles was hem gemeenzaam. Hij kon er +niet verdwalen, zelfs al verlichtte geen fakkel hunne donkerste +hoeken.</p> +<p>De Nana ging als iemand, volkomen zeker van zich zelven, recht naar +een van de minst belangrijke holen der groep. De opening was verborgen +door dicht struikgewas en een hoop groote steenen, afkomstig van een +oude instorting, tusschen de struiken van den bodem en de planten, die +tusschen de spleten van de rots groeiden.</p> +<p>Een licht tikje op den wand was den nabob voldoende om zijne +tegenwoordigheid aan de opening van het hol te kennen te geven.</p> +<p>Dadelijk kwamen twee of drie hoofden van Hindoes tusschen de takken +te voorschijn, daarna tien, twintig en weldra vormden die hoofden, door +lichamen gevolgd, als slangen tusschen de steenen doorkruipende, een +groep van een veertigtal goed gewapende mannen.</p> +<p>»Op marsch!” zeide Nana Sahib.</p> +<p>En zonder eenige verklaring te vragen, zonder te weten waarheen hij +hen leidde, volgden hem de getrouwe metgezellen van den nabob, gereed +zich op een teeken van hem te laten dooden. Zij waren te voet, maar +hunne beenen konden in snelheid wedijveren met die van een paard.</p> +<p>De kleine troep drong door den bergpas, die langs den rand van den +afgrond in de richting van het noorden liep en ging om den top van den +berg heen. Een uur later<a id="xd20e1369" name="xd20e1369"></a> had hij +den weg van den Kandeisch bereikt, die zich verliest in de bergpassen +der Sautpourrabergen.</p> +<p>Met het aanbreken van den dag passeerden zij den tak op Nagpore van +den spoorweg van Bombay op Allahabad en even later den weg zelven, die +naar het noordoosten loopt.</p> +<p>Op dit oogenblik bruiste de sneltrein van Calcutta voorbij, en liet +zijn witten rook in de toppen der trotsche vijgeboomen langs den weg +hangen, terwijl de roofdieren der jungles verschrikt op de vlucht +joegen.</p> +<p>De nabob hield zijn paard in en riep met luide stem, de hand naar +den voortsnellenden trein uitgestrekt:</p> +<p>»Ga en zeg den onderkoning van Indië, dat Nana Sahib nog +<span class="pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52" name= +"pb52">52</a>]</span>altijd in leven is en dat hij dezen spoorweg, dat +vervloekte gewrocht hunner handen, in het bloed der veroveraars zal +verdrinken!”</p> +</div> +<div id="ch5" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">V.</h2> +<h2 class="main">De IJzeren Reus.</h2> +<p class="firstpar">Wie beschrijft de verbazing der mannen, vrouwen en +kinderen, van Hindoes zoowel als van Engelschen, op den grooten weg van +Calcutta naar Chandernagor, toen zij in den vroegen morgen van den +6<sup>n</sup> Mei uit een der laatste voorsteden van de hoofdstad van +Indië, tusschen twee dichte rijen nieuwsgierigen een vreemde +equipage zagen te voorschijn komen,—indien men althans dien naam +kan geven aan den zonderlingen toestel, die zich langs den oever der +Hoogly voortbewoog.</p> +<p>Aan het hoofd en als de eenige beweegkracht van den trein, stapte +een reusachtige olifant, van twintig voet hoog, dertig lang en breed +naar evenredigheid, bedaard en geheimzinnig voort. Zijn snuit was half +omgebogen, als een énorme hoorn van overvloed, met het uiteinde +in de lucht. Zijne vergulde slagtanden staken buiten zijn ontzaglijk +kakebeen uit, gelijk aan twee dreigende zeisen. Over zijn donkergroen +lichaam, zonderling gevlekt, was een in ruime plooien afhangend kleed +van schitterende kleuren geslagen, afgezet met goud- en +zilverdraadwerk, omgeven door groote eikels van gedraaide franje. Zijn +rug torste een soort van prachtig versierd torentje, bekroond met een +op de Indische wijze rond koepeldak en welks wanden voorzien waren van +groote lensvormige glazen, veel gelijkende op de patrijspoorten eener +scheepskajuit.</p> +<p>Wat nu die olifant voorttrok, was een trein van twee énorme +wagens, of liever twee werkelijke huizen, een soort van rollende +bungalows, elk op vier raderen met sierlijk gebeeldhouwde naven, speken +en velgen. Deze wielen, waarvan men slechts het onderste segment zag, +bewogen zich in kasten, die half door het onderstel dezer énorme +bewegingstoestellen verborgen waren. Een van scharnieren voorzien smal +brugje, dat zich naar de beweging der wielen schikte, verbond het +eerste voertuig met het tweede.</p> +<p>Hoe kon nu een enkele olifant, hoe sterk ook, schijnbaar zonder de +minste moeite, deze twee zware gevaarten trekken? Hij deed het evenwel, +het wonderdier! Zijne dikke pooten lichtten zich op en daalden +automatisch neder met een echt mechanische regelmaat en <span class= +"pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53" name="pb53">53</a>]</span>hij ging +onmiddellijk van den stap in den draf over, zonder dat noch de stem, +noch de hand van een »mahout” zich deed hooren of zien.</p> +<div class="figure xd20e1400width"><img src="images/p053.jpg" alt= +"Daarna tien, twintig. Blz. 51." width="507" height="720"> +<p class="figureHead">Daarna tien, twintig. Blz. <a href="#pb51" class= +"pageref">51</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54" name= +"pb54">54</a>]</span></p> +<p>Dat was voorzeker iets waarover de nieuwsgierigen zich moesten +verwonderen, indien zij zich althans op eenigen afstand hielden, want, +als zij dichter bij den kolos kwamen, ontdekten zij het geheim en week +hunne verbazing voor bewondering.</p> +<p>En inderdaad werd het oor onmiddellijk getroffen door een soort van +op de maat afgepast geloei, dat zeer veel overeenkomst had met het +eigenaardig geschreeuw van die reuzen der Indische fauna. Daarenboven +ontsnapte er in kleine tusschenpoozen uit de naar den hemel gerichte +tromp een schitterende rookwolk.</p> +<p>En toch was het zeer zeker een olifant! Zijn met vouwen en rimpels +bedekte, zwartachtig groene huid hield ongetwijfeld een dier machtige +beenderengestellen verborgen, waarmede de natuur de dikhuidigen +begiftigd heeft<span class="corr" id="xd20e1414" title= +"Bron: ?">!</span> Zijne oogen schitterden met een levendigen glans! +Zijn leden waren met beweging begaafd!</p> +<p>Doch, zoo de een of andere nieuwsgierige het gewaagd had de hand op +het ontzaglijke dier te leggen, was alles helder voor hem geworden. Het +was slechts een bewonderenswaardige oogbedrieger, een verrassende +navolging, met al de uiterlijke kenteekenen van het leven, zelfs van +dichtbij.</p> +<p>Werkelijk was die olifant van plaatijzer en hield inwendig een +weglocomotief verborgen, en wat den trein, het »Stoomhuis” +betreft, om de benaming te gebruiken, die hem toekomt, het was de door +den ingenieur beloofde rollende woning.</p> +<p>De eerste wagen of liever het eerste huis, diende tot woning voor +kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en mij.</p> +<p>Het tweede huisvestte sergeant Mac Neil en de lieden, die het +personeel van den tocht uitmaakten.</p> +<p>Banks had zijne belofte gehouden, kolonel Munro de zijne en ziedaar +hoe men in den morgen van den 6<sup>n</sup> Mei, in die buitengewone +equipage vertrokken was om de noordelijke streken van het Indische +schiereiland te bezoeken.</p> +<p>Doch waartoe zulk een kunstmatige olifant? Waarom die fantasie, in +strijd met den praktischen geest der Engelschen? Tot nog toe was het +nooit bij iemand opgekomen om aan een locomotief, bestemd om, hetzij op +de groote straatwegen of op de rails der spoorbanen, te circuleeren, de +gedaante van een viervoetig dier te geven!</p> +<p>Het valt niet te ontkennen, dat we, voor ’t eerst de +wonderlijke machine ziende, ten hoogste verbaasd stonden te kijken. Er +kwam geen einde aan de vragen, die onzen vriend Banks ten opzichte der +machine gedaan werden. Volgens zijne plannen toch en onder zijne +leiding was deze weglocomotief vervaardigd. Wie had hem de zonderlinge +gedachte ingeblazen haar tusschen de ijzeren wanden van een +mechanischen olifant te verbergen?</p> +<p>»Mijne vrienden,” vergenoegde Banks zich zeer ernstig te +antwoorden, »kent ge den rajah van Bouthan?” <span class= +"pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55" name="pb55">55</a>]</span></p> +<p>»Ik ken hem,” antwoordde kapitein Hod, »of liever, +ik kende hem, want hij is nu sedert drie maanden overleden.”</p> +<p>»Welnu, voor hij stierf,” antwoordde de ingenieur, +»was de rajah van Bouthan niet alleen in leven, maar hij leefde +heel anders dan een ander. Hij was zeer op pracht gesteld, onder welken +vorm ook. Hij weigerde zich niets, niets namelijk van ’t geen hem +in zijn hoofd opkwam. Hij bedacht het onmogelijke en indien zijn beurs +niet onuitputtelijk geweest ware, had zij werkelijk kans gehad uitgeput +te worden in de verwezenlijking zijner weelderige fantasie. Hij was +rijk als de nabobs van vroegere tijden. Zoo hij ooit door eenige zorg +gekweld werd, dan was het door de zorg hoe zijne schatten iets minder +alledaags te verteren dan zijne millioenen rijke medebroeders. Nu kwam +er eens een gedachte bij hem op, die zich zoodanig van hem meester +maakte, dat hij er niet meer van kon slapen, een gedachte waarop Salomo +trotsch zou geweest zijn, en die hij zeker verwezenlijkt zou hebben, +als hij den stoom gekend had: de gedachte namelijk om op eene tot nog +toe geheel nieuwe wijze te reizen, met een equipage zooals nooit iemand +er een had kunnen droomen. Hij kende mij, liet mij aan zijn hof komen +en teekende mij zelf het plan van zijn voertuig. En als ge nu denkt, +mijne vrienden, dat ik in lachen uitbarstte bij het voorstel van den +rajah, dan bedriegt ge u! Ik begreep volkomen dat dit grootsche +idée slechts in de hersenen van een Hindoeschen souverein had +kunnen opkomen, en ’k had van dat oogenblik af slechts +ééne begeerte, het zoodra mogelijk uit te voeren op eene +wijze, die mijn dichterlijken cliënt en mij zelven het best kon +bevredigen. Een ingenieur is niet alle dag in de gelegenheid zijne +krachten aan fantastische voorstellingen te beproeven en de fauna der +Apocalypsis of de schepping der <i>Duizend en een Nacht</i> met een +dier van eigen vinding te verrijken. En toch, de fantasie van den rajah +was uitvoerbaar. Ge weet wat men in werktuigkunde al doet, wat men al +kan doen en wat men eenmaal zal doen. Ik zette mij dus aan den arbeid +en in dit omhulsel van plaatijzer, dat een olifant voorstelt, gelukte +het mij den stoomketel, met het mechanisme en den tender van een +weglocomotief met zijn geheele toebehooren in te sluiten. De gelede +tromp, die naar goedvinden kan opgeheven en neergedrukt worden, diende +mij tot schoorsteen; door middel van een excentriek<a class="noteref" +id="xd20e1445src" href="#xd20e1445" name="xd20e1445src">1</a> kon ik de +beenen van mijn dier aan de wielen van mijn toestel spannen; ik richtte +de oogen in als de lensglazen van een vuurtoren, teneinde op die wijze +twee stralen electrisch licht te verspreiden en daarmede was de +kunstmatige olifant voltooid. Ik had meer dan eene moeielijkheid moeten +<span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56" name= +"pb56">56</a>]</span>overwinnen, die niet dadelijk was opgelost. Het +gevaarte kostte mij vrij wat slapelooze nachten, zoodat mijn rajah, die +hoogst ongeduldig was en den meesten tijd van zijn leven in mijn +werkplaats doorbracht, kwam te sterven, voordat mijn olifant zijne +wandeling op de groote wegen van Indië kon beginnen. De +ongelukkige had den tijd niet gehad de proef van zijn rollend huis te +nemen. Maar zijn erfgenamen, minder fantastisch dan hij, beschouwden +den toestel met schrik en bijgeloof, als het werk van een krankzinnige. +Zij haastten zich dus er zich tegen een lagen prijs van te ontdoen en +daarom kocht ik alles voor rekening van den kolonel. Ge weet nu, mijne +vrienden, hoe en waarom wij alleen op de wereld, ik sta er voor in, +kunnen beschikken over een stoomolifant van tachtig paardenkracht, of +liever van tachtig olifanten van drie honderd +kilogrammeters!”</p> +<p>»Bravo! Banks, bravo!” riep kapitein Hod uit. »Een +ingenieur, die daarenboven kunstenaar is, een dichter in ijzer en +staal, dat mag een witte raaf genoemd worden!”</p> +<p>»Toen nu de rajah dood was,” antwoordde Banks, »en +zijn equipage teruggekocht, had ik den moed niet mijn olifant te +vernietigen en den locomotief zijn gewonen vorm terug te +geven!”</p> +<p>»En je hebt volmaakt goed gehandeld!” hernam de +kapitein. »Onze olifant is prachtig! En wat zullen we een effect +met dat reusachtige dier maken, als het ons over de vlakten en door de +jungles van Hindostan voert! Een dergelijk denkbeeld kon alleen bij een +rajah opkomen! Welnu, wij zullen dat idée in praktijk brengen, +niet waar, kolonel?”</p> +<p>Kolonel Munro had bijna geglimlacht. Dat stond gelijk met een +volslagen goedkeuring van de woorden des kapiteins. De reis werd dus +vastgesteld en dat was de reden, waarom een ijzeren olifant, eenig in +zijn soort, een kunstmatige Leviathan er toe gebracht werd de rollende +woning te trekken van vier Engelschen, inplaats van in groote staatsie +een der rijkste rajahs van het Indische schiereiland rond te +leiden.</p> +<p>En hoe is nu deze weglocomotief ingericht, waaraan Banks vernuftig +al de verbeteringen der moderne wetenschap had aangebracht?</p> +<p>Tusschen de vier wielen strekt zich het geheele mechanisme, +cilinders, stangen, stoomschuiven, voedingspomp, excentrieken, in het +lichaam van den stoomketel geborgen, uit. Deze pijpketel heeft zestig +vierkante meters verwarmend oppervlak. Hij is geheel bevat in het +voorste gedeelte van het lichaam des olifants, welks achterste gedeelte +den tender verbergt, bestemd om het water en de brandstof mede te +voeren. De stoomketel en de tender, beiden op hetzelfde gestel +geplaatst, zijn alleen van elkander gescheiden door een tusschenruimte +voor den stoker. De machinist houdt zijn verblijf in den toren, bestand +tegen de kogels, welke toren boven het <span class="pagenum">[<a id= +"pb57" href="#pb57" name="pb57">57</a>]</span>lichaam van het dier +uitkomt en waarin, in geval van een ernstigen aanval, al onze +manschappen zich zullen kunnen verschuilen. Onder de oogen van den +machinist bevinden zich de veiligheidskleppen <span class= +"pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58" name="pb58">58</a>]</span>en de +manometer, die de spanning van den stoom aangeven; binnen zijn bereik +de regulator en de gangkruk die hem dienen, de een om den aanvoer van +stoom, de andere om de beweging der stoomschuiven te regelen en +bijgevolg den gang naar voren of achteren van den toestel te bepalen. +Uit dit torentje kan hij door dikke lensvormige glazen den weg +waarnemen, dien zij gaan, terwijl een pedaal, die met de voorwielen in +verband staat, deze verstelt en het gevaarte de scherpste bochten en +krommingen doet maken.</p> +<div class="figure xd20e1468width"><img src="images/p057.jpg" alt= +"Zoodanig was dus die trein. Blz. 59." width="502" height="720"> +<p class="figureHead">Zoodanig was dus die trein. Blz. <a href="#pb59" +class="pageref">59</a>.</p> +</div> +<p>Veeren van het beste staal, aan de assen bevestigd, torsen den ketel +en den tender, om de schokken door de ongelijkheden van den grond +teweeggebracht, te temperen. Wat de wielen betreft, van beproefde +sterkte, zij zijn aan den omtrek van tanden voorzien, die in den grond +ingrijpen, hetgeen het slijten of doorslaan belet.</p> +<p>Zooals Banks ons mededeelde, is de nominale kracht der machine +tachtig paarden, die men evenwel tot honderd vijftig effectieve kracht +kan opvoeren, zonder vrees voor ontploffing. Deze machine, samengesteld +volgens de beginselen van het »stelsel Field,” is met +dubbelen cilinder en veranderlijke uitzetting. Een hermetisch gesloten +omhulsel beveiligt het geheele mechanisme voor het stof der wegen, dat +het anders spoedig zou bederven. De voortreffelijkheid dezer machine +bestaat vooral hierin, dat zij weinig verbruikt en veel voortbrengt. +Inderdaad is het gemiddelde verbruik, in verhouding tot de verkregen +trekkracht, even voordeelig, hetzij men kool of hout stoke, want de +rooster van den vuurhaard is zoo ingericht, dat alle soorten van +brandstof kunnen gebruikt worden. Wat de normale snelheid van dezen +weglocomotief betreft, deze wordt door den ingenieur geschat op vijf en +twintig kilometers per uur, maar op een gunstig terrein, zal hij het +tot veertig brengen. De wielen kunnen, zooals wij zeiden, niet +gemakkelijk doorslaan, niet alleen door het ingrijpen hunner vellingen +in den grond, doch ook omdat de ophanging van den toestel op veeren van +uitstekende hoedanigheid, volkomen is en het gewicht, dat door de +schokken telkens ongelijk zou worden, daardoor overal gelijkelijk +verdeeld blijft. Daarenboven kunnen deze wielen gemakkelijk vastgezet +worden door een remtoestel met samengeperste lucht, die het voertuig +òf langzamerhand, òf bijna plotseling doet stilstaan.</p> +<p>Wat het vermogen der machine aangaat om tegen hellingen op te gaan, +dit is werkelijk merkwaardig. Banks heeft inderdaad de schoonste +resultaten verkregen door rekening te houden met het gewicht en het +voortdrijvend vermogen, op elken zuiger van zijn locomotief. Ook kan +hij gemakkelijk hellingen bestijgen van tien à twaalf +centimeters per meter,—’t geen aanzienlijk is.</p> +<p>Overigens zijn de wegen, door de Engelschen in Indië aangelegd +en die een net uitmaken van verscheidene duizenden mijlen, wezenlijk +<span class="pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59" name= +"pb59">59</a>]</span>prachtig. Zij leenen zich uitstekend voor deze +soort van vervoer. Om van geen anderen weg te spreken dan van den +»Great Trunk Road”, die het geheele schiereiland +doorsnijdt, deze strekt zich onafgebroken twaalf honderd mijlen, of bij +de twee duizend kilometers ver uit.</p> +<p>En nu, laat ons een en ander vertellen van het Stoomhuis, dat de +kunstmatige olifant voorttrok.</p> +<p>Banks toch had van de erfgenamen van den nabob, voor rekening van +kolonel Munro niet alleen den weglocomotief gekocht, maar ook den +trein, dien hij voorttrok. Wien zal het verwonderen, dat de rajah van +Bouthan hem geheel naar eigen vinding en in Hindoeschen trant had laten +vervaardigen? Ik noemde hem reeds een rollenden bungalow; hij verdient +dien naam ten volle en inderdaad mogen de twee wagens, waaruit de trein +bestaat, een wonder van de bouwkunst des lands genoemd worden.</p> +<p>Men stelle zich twee soorten van pagoden zonder minarets voor, met +hare dubbele, dikbuikige, ronde koepeldaken, hare uitstekende vensters, +door vierkante, platte, gebeeldhouwde zuilen gedragen, haar versiering +in veelkleurig lofwerk van kostbare houtsoorten, hare bevallig +geteekende, sierlijk gebogen omtrekken, de rijk aangebrachte +veranda’s, waarin zij van voren en achteren uitloopen. Men zou +gezegd hebben, dat het twee aan den heiligen heuvel van Sonnaghur +ontleende pagoden waren, die, met elkander verbonden, door dien ijzeren +olifant op sleeptouw genomen, de groote wegen van Indië gingen +bewandelen!</p> +<p>En, opdat er toch niets aan dit wonderbaarlijke voertuig zou +ontbreken, moet nog vermeld worden, dat het drijven kon. Het +benedengedeelte toch van het lichaam des olifants, de buik in een +woord, die de machine bevat, zoowel als het onderstel der twee rollende +huizen, vormden vaartuigen van licht plaatijzer. Deed er zich nu een +stroom op zijn weg voor, dan trad de olifant er in, de trein volgde hem +en de pooten van het dier, door de drijfstangen als schoepen in +beweging gebracht, sleepte het geheele stoomhuis over de rivieren en +stroomen voort. Een onschatbaar voordeel voorzeker in het uitgestrekte +land van Indië, door zooveel stroomen doorsneden, waarover de +bruggen nog moeten gelegd worden.</p> +<p>Zoodanig was dus die trein, eenig in zijn soort en zoodanig had de +zonderlinge rajah van Bouthan hem gewild. Maar, mocht Banks al aan de +fantasie van den rajah hebben toegegeven, die aan de beweegkracht den +vorm van een olifant en aan de rijtuigen de gedaante van pagoden gaf, +het inwendige had hij gemeend naar den Engelschen smaak te moeten +inrichten en daarbij in het oog gehouden, dat het een reis van langen +duur zou zijn. En hierin was hij volkomen geslaagd.</p> +<p>Het Stoomhuis bestond, zooals ik gezegd heb, uit twee wagens, +<span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60" name= +"pb60">60</a>]</span>die inwendig niet minder dan zes meters breed +waren. Zij overschreden bijgevolg de assen der wielen, die slechts vijf +meters breed waren. Op zeer lange en buitengewoon buigzame veeren +rustende, hadden zij evenmin van schokken te lijden als de wagens op +een goed aangelegden spoorweg.</p> +<p>De eerste wagen had een lengte van vijftien meters. Van voren +overschaduwde een sierlijke veranda, op lichte zuilen rustende, een +ruim balkon, dat gemakkelijk een tiental personen kon bevatten. Twee +vensters en een deur kwamen op het salon uit, daarenboven verlicht door +twee zijvensters. Dit salon, gemeubeld met een tafel en een +bibliotheek, in zijn geheele breedte voorzien van zachte divans, was +smaakvol versierd en met rijke stoffen behangen. Een dik Smyrna’s +tapijt bedekte den vloer. »Tatti’s,” een soort van +lichtschermen van met bloemen versierd rietgras, voor de vensters +gehangen en onophoudelijk met welriekend water besproeid, onderhielden +een aangename frischheid, zoowel in het salon als in de kleinere +vertrekken. Aan de zoldering hing een »punka,” die, terwijl +de trein op weg was, automatisch bewogen of gedurende de halten door +een dienaar heen en weder gezwaaid werd. Moest men niet met alle +mogelijke middelen het onaangename bestrijden eener temperatuur, die +gedurende zekere maanden van het jaar, in de schaduw boven vijf en +veertig graden C. rijst?</p> +<p>Achter in de zaal verleende een tweede deur, van kostbaar hout, +tegenover de deur der veranda, toegang tot de eetzaal, die haar licht +niet alleen ontving van de zijvensters, maar ook van een plafond van +mat glas. Rondom de in het midden geplaatste tafel, konden acht gasten +plaats nemen. Wij waren slechts met ons vieren en zouden het dus ruim +genoeg hebben. Buffetten en kredenstafeltjes, beladen met al de weelde +van zilverwerk, glazen en porceleinen voorwerpen, door het Engelsche +comfort vereischt, meubelden deze eetzaal. Het spreekt van zelf, dat al +de licht breekbare voorwerpen, half in bijzonder daartoe vervaardigde +inkervingen gevat, evenals dit aan boord van schepen geschiedt, voor de +schokken bewaard bleven, zelfs op de slechtste wegen, ingeval onze +trein ooit genoodzaakt werd zich op dezen te wagen.</p> +<p>De deur, achter in de eetzaal, kwam uit op een gang, die uitliep op +een achterbalkon, mede bedekt door een veranda. Langs dezen gang +bevonden zich vier kamers, zijdelings verlicht, een bed, een toilet, +een <span class="corr" id="xd20e1506" title= +"Bron: kleerkas">kleerkast</span>, een divan bevattende en ingericht +als de kajuiten van de rijkste transatlantische paketbooten. De eerste +kamer links werd bewoond door kolonel Munro, de tweede rechts, door den +ingenieur Banks. Dan volgde rechts, op de kamer van den ingenieur, die +van kapitein Hod en de mijne links op die van kolonel Munro.</p> +<div class="figure xd20e1510width"><img src="images/p061.jpg" alt= +"De Hoogly te Calcutta. Blz. 64." width="502" height="720"> +<p class="figureHead">De Hoogly te Calcutta. Blz. <a href="#pb64" +class="pageref">64</a>.</p> +</div> +<p>De tweede wagen, twaalf meters lang, bezat evenals de eerste, een +balkon met veranda, dat uitkwam op een groote keuken, aan <span class= +"pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61" name="pb61">61</a>]</span>iedere +zijde geflankeerd door twee provisiekamers, en natuurlijk voorzien van +de noodige keukengereedschappen. Deze keuken stond in verbinding met +een gang, die zich in het midden tot een vierkant <span class= +"pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62" name="pb62">62</a>]</span>vertrek +verwijdde en voor het personeel der expeditie een tweede eetzaal +vormde, verlicht door een vallicht in de zoldering. Aan de vier hoeken +bevonden zich vier kleine vertrekken, bewoond door sergeant Mac Neil, +den machinist, den stoker en den ordonnans van kolonel Munro; +vervolgens waren er van achteren nog twee andere vertrekjes, het eene +bestemd voor den kok, het andere voor den oppasser van kapitein Hod; +eindelijk nog andere vertrekken, die dienden tot berging van wapenen, +tot ijskelder, bagagekamer, enz., en allen uitkwamen op het +verandabalkon van achteren.</p> +<p>Men ziet dat Banks de twee rollende woningen van het Stoomhuis +doelmatig en gemakkelijk had ingericht. Zij konden ’s winters +verwarmd worden door een toestel, waarvan de verwarmde lucht, door de +machine verschaft, door de kamers circuleerde, behalve twee kleine +schoorsteenen, die in het salon en de eetzaal geplaatst waren. Wij +waren dus in staat het barre jaargetijde te trotseeren, zelfs aan den +voet van de bergen van Thibet.</p> +<p>De belangrijke vraag der levensmiddelen was natuurlijk niet verzuimd +en we namen zooveel fijne verduurzaamde spijzen van allerlei aard mede, +dat het geheele personeel der expeditie er een jaar lang genoeg aan zou +gehad hebben. Het overvloedigst waren wij voorzien van vleesch in +blikken bussen van de beste merken, vooral gekookt en gestoofd +ossenvleesch, en van kippenpasteiën, waarvan het gebruik in +Indië zoo algemeen verspreid is.</p> +<p>Ook aan melk zou het ons niet ontbreken voor het ontbijt in den +vroegen morgen, dat het eigenlijke ontbijt voorafgaat, ook niet aan +bouillon voor de »tiffin,” (het tweede ontbijt) die het +diner des avonds voorafgaat, dank zij de nieuwe toebereidingen, die het +mogelijk maken, dat men ze geconcentreerd op reis medeneemt.</p> +<p>Na de melk tot deegachtige consistentie uitgedampt te hebben, wordt +zij in hermetisch dichte bussen gesloten van vier honderd vijftig gram +inhoud, die drie kan vloeistof kunnen opleveren door de bijvoeging van +het vijfvoudig gewicht aan water. In dezen toestand komt zij in +samenstelling overeen met normale melk van goede hoedanigheid. +Hetzelfde resultaat wordt verkregen met den bouillon, die, na op +dezelfde wijze geconserveerd en tot tabletjes gevormd te zijn, opgelost +uitmuntende soepen geeft.</p> +<p>Wat het ijs aangaat, zoo nuttig in die heete luchtstreek, het was +ons gemakkelijk het in weinige oogenblikken te maken, door middel van +den toestel van Carré, die de verlaging der temperatuur door de +verdamping van vloeibaar ammoniakgas bewerkt. Een der kleinere +vertrekken van achteren was zelfs tot ijskelder ingericht en hetzij +door de verdamping van den ammoniak, hetzij door de vervluchtiging van +den methylether, kon de opbrengst onzer jachten onbepaald geconserveerd +worden, dank zij de toepassing der methode van een Franschman, mijn +landgenoot Ch. Tellier. Men zal moeten <span class="pagenum">[<a id= +"pb63" href="#pb63" name="pb63">63</a>]</span>toestemmen, dat dit een +kostbare hulpbron was, die in alle omstandigheden levensmiddelen van de +beste hoedanigheid ter onzer beschikking stelde.</p> +<p>Wat de dranken betreft, ook hiervan was de kelder goed voorzien. +Fransche wijnen, verschillende soorten van bier, brandewijn, arak, +hadden allen afzonderlijke plaatsen en waren in voldoende hoeveelheid +voorhanden voor de eerste behoeften.</p> +<p>Wij moeten overigens opmerken, dat onze reisweg ons niet belangrijk +van de bewoonde provinciën van het schiereiland zou verwijderen. +Men stelle zich ook vooral Indië niet als een woestijn voor. Mits +men de ropijen niet spaart, kan men er zich niet alleen het noodige, +maar meer dan dat verschaffen. Het zou kunnen zijn dat, als wij in de +noordelijke streken, aan den voet van het Himalaya-gebergte +overwinteren, we aan onze eigen hulpmiddelen zullen overgeleverd zijn. +Doch ook in dat geval zouden we aan al de behoeften van een comfortable +levenswijze kunnen voldoen. De praktische geest van onzen vriend Banks +had alles voorzien, en men kon zich voor de zorg ons onder weg te +proviandeeren, gerust op hem verlaten.</p> +<p>Ziehier nu het plan dezer reis,—een plan, dat in beginsel werd +vastgesteld, uitgenomen de weinige wijzigingen, die onvoorziene +omstandigheden er in konden brengen:</p> +<p>Te vertrekken van Calcutta langs de vallei van den Ganges naar +Allahabad; door het koninkrijk Oude in de richting van het noorden +verder te gaan, teneinde de eerste berghellingen van Thibet te +bereiken, gedurende eenige maanden nu eens hier, dan weder daar te +kampeeren, het daarbij kapitein Hod gemakkelijk makende zijne jachten +te organiseeren, om vervolgens weder naar Bombay af te zakken.</p> +<p>Dat was bijna negen honderd mijlen af te leggen. Doch ons huis en +zijn geheele personeel reisden met ons. Wie zou er iets tegen hebben om +onder dergelijke omstandigheden meermalen de reis om de wereld te +maken?</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e1445" href="#xd20e1445src" name="xd20e1445">1</a></span> Toestel +om bij werktuigen eene ronddraaiende beweging in eene rechtlijnige te +veranderen.</p> +</div> +</div> +<div id="ch6" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">VI.</h2> +<h2 class="main">Eerste halten.</h2> +<p class="firstpar">Den 6<sup>n</sup> Mei had ik met het aanbreken van +den dag het hotel Spencer verlaten, een der beste van Calcutta, alwaar +ik sedert mijn komst in de hoofdstad van Indië mijn verblijf had +gevestigd. Deze groote <span class="pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64" +name="pb64">64</a>]</span>stad had nu voortaan geene geheimen meer voor +mij. Morgenwandelingen, te voet, gedurende de eerste <span class="corr" +id="xd20e1558" title="Bron: dagen">uren</span> van den dag, +avondwandelingen, per rijtuig, in het Strand, tot het voorplein van het +fort William, te midden van de prachtige équipages der +Europeanen, die de niet minder prachtige rijtuigen der dikke, vette +inlandsche baboes (Bengaalsche burgers) vrij minachtend kruisen; +tochten door de merkwaardige neringdoende straten, die zeer juist den +naam van bazars dragen; bezoeken aan de velden waar de dooden tot asch +verbrand worden, aan de oevers van den Ganges, aan de botanische tuinen +van den natuurkundige Hooker, aan »mevrouw Kâli”, de +vreeselijke vrouw met vier armen, de wreede godin des doods, die zich +in een kleinen tempel van een der voorsteden verbergt, waar de moderne +beschaving hand aan hand gaat met de inlandsche barbaarschheid. Het +paleis beschouwen van den onderkoning, dat juist tegenover het +hôtel Spencer gelegen is; het zonderlinge paleis bewonderen van +Chowringhi Road en den Town-Hall, gewijd aan de herinnering der groote +mannen van onzen tijd; in bijzonderheden de belangwekkende moskee van +Hoogly bestudeeren; langs de haven te wandelen, bezaaid met de +schoonste koopvaardijschepen der Engelsche marine; afscheid te nemen +eindelijk van de arghila’s, adjudanten of wijsgeeren,—die +vogels hebben zooveel namen!—die belast zijn met het schoonhouden +der straten en met de openbare gezondheid der stad, dat alles was +verricht en mijn vertrek was bepaald.</p> +<p>Dien morgen dus kwam een palki-ghari, een soort van slecht rijtuig +met twee paarden en op vier wielen,—dat onder de fraaie en +gemakkelijke producten der Engelsche rijtuigfabrieken onwaardig was +zich te vertoonen,—mij op het plein van het Gouvernement afhalen, +om mij even daarna aan de deur van den bungalow van kolonel Munro af te +zetten.</p> +<p>Een honderd schreden verder buiten de voorstad, stond onze trein ons +af te wachten. We hadden alleen nog maar te verhuizen,—in de +eigenlijke beteekenis van het woord.</p> +<p>Het spreekt van zelf, dat onze bagage vooraf in de daartoe +afzonderlijk ingerichte bergplaats was overgebracht. We namen trouwens +niets dan het hoognoodige met ons. Wat evenwel wapens aangaat, had +kapitein Hod gemeend het met niet minder dan met vier +Enfield-karabijnen, met ontplofbare kogels, vier jachtgeweren en twee +eendenroeren te kunnen stellen, behalve nog een zeker aantal geweren en +revolvers,—genoeg om al onze lieden te wapenen. Al die +oorlogswapenen bedreigden meer de wilde dieren dan het eenvoudige wild +voor de keuken, doch men zou dit den Nimrod onzer expeditie niet +gemakkelijk aan zijn verstand hebben kunnen brengen.</p> +<div class="figure xd20e1568width"><img src="images/p065.jpg" alt= +"»Kapitein?” antwoordde Fox. Blz. 70." width="504" height= +"720"> +<p class="figureHead">»Kapitein?” antwoordde Fox. Blz. +<a href="#pb70" class="pageref">70</a>.</p> +</div> +<p>Kapitein Hod was overigens verrukt! Het pleizier zijn kolonel +<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65" name= +"pb65">65</a>]</span>aan zijne eenzame levenswijze te ontrukken, de +vreugde naar de noordelijke provinciën van Indië te +vertrekken, in een equipage zonder weerga, het vooruitzicht van +buitengewone jachtoefeningen, <span class="pagenum">[<a id="pb66" href= +"#pb66" name="pb66">66</a>]</span>jachttochten, jachtavonturen in het +Himalaya-gebergte, dit alles lachte hem toe, wond hem op en uitte zich +door onophoudelijke uitroepen en stevige handdrukken.</p> +<p>Het uur van vertrek had geslagen. De stoom had de noodige drukking, +de machine stond gereed om dienst te doen. De machinist was op zijn +post, met de hand op den regulateur. De gewone stoomfluit deed zich +hooren.</p> +<p>»Vooruit!” riep kapitein Hod, zijn hoed zwaaiende. +»IJzeren Reus, vooruit!”</p> +<p>De IJzeren Reus, waarmede onze opgewonden vriend, de +bewonderenswaardige beweegkracht van onzen trein bestempelde, verdiende +dien naam terecht en bleef haar bij.</p> +<p>Een woord over het personeel der expeditie, dat het tweede rollende +huis bewoonde:</p> +<p>De machinist Storr, een Engelschman, behoorde tot de Compagnie van +den »<span lang="en">Great Southern of India</span>,” die +hij nog maar sedert weinige maanden verlaten had. Banks kende hem als +zeer bekwaam en had hem in den dienst van kolonel Munro doen overgaan. +Het was een man van veertig jaar, handig werkman, zeer op de hoogte van +alles wat zijn vak betrof, en die ons groote diensten zou bewijzen.</p> +<p>De stoker heette <span class="corr" id="xd20e1597" title= +"Bron: Kálouth">Kâlouth</span>. Hij behoorde tot de door +de Spoorwegcompagnieën zoo gezochte klasse van Hindoes, die +ongestraft de tropische hitte van Indië, nog verhoogd door de +hitte van hun stoomketel, kunnen verdragen. Ditzelfde is het geval met +de Arabieren waaraan de Compagnieën van zeetransporten op den +tocht door de Roode <span class="corr" id="xd20e1600" title= +"Bron: zee">Zee</span> den dienst als stoker toevertrouwen. Deze goede +menschen vergenoegen zich met zich slechts te laten koken, waar de +Europeanen in eenige oogenblikken zouden braden. Ook dit was een goede +keus.</p> +<p>De ordonnans van kolonel Munro was een Hindoe van vijf en dertig +jaar, van het ras der <span class="corr" id="xd20e1605" title= +"Bron: Gourgkahs">Gourgkhas</span>, Goûmi genaamd. Hij behoorde +tot het regiment, dat als een bewijs van goede discipline, het gebruik +der nieuwe munitie aannam, die aanleiding gaf of althans het +voorwendsel was van de omwenteling der Sipayers. Klein, vlug, +welgemaakt, van beproefde getrouwheid, droeg hij nog de zwarte uniform +van de »riflebrigade”, waaraan hij gehecht was als aan zijn +eigen huid.</p> +<p>Sergeant Mac Neil en Goûmi waren met ziel en lichaam gehecht +aan kolonel Munro.</p> +<p>Na in al de oorlogen van Indië aan zijne zijde gestreden te +hebben, na hem te hebben bijgestaan in zijne vruchtelooze pogingen om +Nana Sahib weder te vinden, hadden zij hem in zijne afzondering gevolgd +en zouden hem nimmermeer verlaten.</p> +<p>Was Goûmi de ordonnans van den kolonel, Fox,—een echte +Engelschman, zeer vroolijk, zeer spraakzaam,—was de oppasser +<span class="pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67" name= +"pb67">67</a>]</span>van kapitein Hod, en niet minder hartstochtelijk +jager dan hij. De goede jongen had zijn betrekking voor geen andere, +welke ook, willen verruilen. Zijn slimheid maakte hem den naam dien hij +<span class="corr" id="xd20e1616" title="Bron: vroeg">droeg</span> +waardig. Fox! Vos! maar een vos, die zeven en dertig tijgers gedood +had,—drie minder dan zijn kapitein. Hij dacht het er trouwens +niet bij te laten.</p> +<p>Om van het geheele personeel der expeditie een woord te zeggen, +mogen we onzen kok niet onvermeld laten, die tusschen de twee +provisiekamers, in het voorste gedeelte van het tweede huis, het bevel +voerde. Hij was een neger van Franschen oorsprong en had reeds onder +alle breedten gebraden en gestoofd. »Monsieur Parazard” +verbeeldde zich geen alledaagsch bedrijf, maar een ambt van het +grootste gewicht <span class="corr" id="xd20e1621" title= +"Bron: uitteoefenen">uit te oefenen</span>. Met de deftigheid van een +paus stapte hij van het eene fornuis naar het andere en bestrooide met +de nauwkeurigheid van een scheikundige, zijne spijzen met peper, zout +en de andere specerijen, die den smaak zijner geleerde preparaten +moesten verhoogen. Maar, »monsieur Parazard” was bekwaam en +zindelijk en daarom vergaf men hem gaarne deze keukenijdelheid.</p> +<p>Dus bestond de expeditie, die de IJzeren Reus met zijn uit twee +rollende huizen bestaanden trein naar het noorden van het schiereiland +medevoerde, uit de heeren sir Edward Munro, Banks, kapitein Hod en mij +van de eene zijde en Mac Neil, Storr, Kâlouth, Goûmi, Fox +en »monsieur Parazard” van de andere,—te zamen dus +uit tien personen. Men vergete daarbij niet de twee honden Phann en +Black, wier hoedanigheden de kapitein op de jacht van allerlei wild +niet genoeg kon roemen.</p> +<p>Bengalen is misschien, zooal niet het belangrijkste, dan toch zeker +het rijkste presidentschap van Hindostan. Het is het eigenlijke land +der rajahs niet, hetgeen meer bijzonder het middelpunt van dit +uitgestrekte Koninkrijk uitmaakt; doch deze provincie beslaat een zeer +bevolkt grondgebied, dat misschien beschouwd kan worden als het ware +land der Hindoes. Zij strekt zich ten noorden uit tot de +ontoegankelijke grenzen van het Himalaya-gebergte en onze reisweg zou +haar in schuinsche richting doorsnijden.</p> +<p>Na over de het eerst te houden halten beraadslaagd te hebben, waren +wij het allen omtrent dit punt eens geworden: gedurende eenige mijlen +langs den oever der Hoogly, een arm van den Ganges, waaraan Calcutta +gelegen is op te klimmen, de Fransche stad Chandernagor rechts te laten +liggen, van daar langs den spoorweg tot Burdwan te gaan, daarna schuins +Béhar te doortrekken, om den Ganges later te Bénares +weder te vinden.</p> +<p>»Mijne vrienden,” had kolonel Munro gezegd, »ik +laat het geheel aan u over welken weg wij nemen zullen.... Laat mij er +buiten. Handelt daaromtrent zooals gij goedvindt.”</p> +<p>»Maar mijn waarde Munro,” antwoordde Banks, »ge +moest ons althans ook uw meening zeggen....” <span class= +"pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68" name="pb68">68</a>]</span></p> +<p>»Neen, Banks,” hernam de kolonel, »’k ben +volkomen onverschillig daaromtrent en heb waarlijk niet de minste +voorliefde tot het bezoeken van de eene provincie boven de andere. +Eén vraag evenwel: welke richting denkt ge te nemen, als we +Bénares zullen bereikt hebben?”</p> +<p>»De richting naar het noorden!” riep kapitein Hod +onstuimig uit, »den weg, die rechtstreeks door het koninkrijk +Oude naar den voet der Himalaya voert!”</p> +<p>»Welnu, mijne vrienden, op dit oogenblik....” antwoordde +kolonel Munro, »zal ik u misschien vragen om.... Doch, we zullen +er over spreken als het tijd zal zijn. Gaat vooreerst, zooals het u +goeddunkt!”</p> +<p>Dit antwoord van Sir Edward Munro verwonderde mij wel eenigszins. +Wat meende hij toch? Had hij slechts toegestemd om die reis te +ondernemen met de gedachte, dat het toeval hem misschien beter zou +dienen dan zijn wil het vermocht had? Zeide hij bij zich zelven dat, +indien Nana Sahib niet dood was, hij hem misschien zou kunnen +wedervinden in het Noorden van Indië? Hoopte hij nog altijd zich +te kunnen wreken? Wat mij aangaat, ik had als een voorgevoel dat een +verborgen gedachte den kolonel Munro bezielde en het scheen me toe dat +sergeant Mac Neil in het geheim van zijn meester moest zijn.<a id= +"xd20e1644" name="xd20e1644"></a></p> +<p>Gedurende de eerste uren van dezen morgen, waren wij bijeen in het +salon van het Stoomhuis. De deur en de twee vensters der véranda +waren geopend en de punka, de lucht in beweging brengende, maakte de +temperatuur draaglijker.</p> +<p>De IJzeren Reus werd door den regulateur van Storr zoodanig in +bedwang gehouden, dat men niet sneller ging dan een kleine mijl per uur +en dit was op het oogenblik snel genoeg voor reizigers, die gaarne het +land wilden zien, dat zij doorreisden.</p> +<p>Bij het verlaten der voorsteden van Calcutta, werden wij gevolgd +door een zeker aantal Europeanen, die onze equipage verbaasd opnamen en +door een menigte Hindoes, die haar met een soort van bewondering, met +vrees gemengd, aanstaarden. Deze menigte was gaandeweg verminderd, maar +wij ontsnapten niet aan de bevreemding der voorbijgangers, die hunne +bewonderende wahs! wahs! uitten. Het spreekt van zelf dat al deze +uitroepen minder de twee prachtige wagens golden dan den reusachtigen +olifant, die ze trok, onder het onophoudelijk uitbraken van wolken +stoom.</p> +<p>Te tien uur werd de tafel aangerecht in de eetzaal en deden wij eer +aan het ontbijt van »monsieur Parazard,” minder geschud +voorzeker dan we ’t zouden geweest zijn in een wagon-salon eerste +klasse.</p> +<p>De weg, dien onze trein volgde, liep toen langs den linkeroever der +Hoogly, de meest westelijke der talrijke armen van den Ganges, die te +zamen het warnet vormen van den delta der Sunderbunds. <span class= +"pagenum">[<a id="pb69" href="#pb69" name="pb69">69</a>]</span>Dit +geheele gedeelte van het grondgebied is van alluviaal-formatie.</p> +<div class="figure xd20e1660width"><img src="images/p069.jpg" alt= +"De stad bestaat grootendeels uit lage huizen. Blz. 74." width="508" +height="720"> +<p class="figureHead">De stad bestaat grootendeels uit lage huizen. +Blz. <a href="#pb74" class="pageref">74</a>.</p> +</div> +<p>»Wat ge daar ziet, mijn waarde Maucler,” zei Banks tot +mij, »is <span class="pagenum">[<a id="pb70" href="#pb70" name= +"pb70">70</a>]</span>een verovering van den heiligen stroom op de niet +minder heilige Bengaalsche golf. Een quaestie van tijd. Er is misschien +geen enkel deeltje van dezen grond, dat niet van het Himalaya gebergte +gekomen is, overgebracht door den Gangesstroom. De stroom heeft allengs +den berg afgekabbeld om er den bodem dezer provincie mede samen te +stellen, waar hij zich een bedding gevormd heeft....”</p> +<p>»Die hij dikwijls verlaat voor een ander!” voegde +Kapitein Hod er bij. <span class="corr" id="xd20e1673" title= +"Niet in bron">»</span>Ja, hij is luimig, fantastisch, +wonderlijk, die Ganges! Men bouwt een stad aan zijn oevers en eenige +eeuwen later, is de stad midden in een vlakte gelegen, zijn de kaden +droog en is de stroom van richting en van monding veranderd! Zoo ging +het met Rajmahal, zoo met Gaur, die beiden vroeger door den ongetrouwen +stroom bespoeld, nu te midden van de dorre rijstvelden der vlakte van +dorst omkomen!”</p> +<p>»En!” antwoordde ik, »moet men niet vreezen dat +ook Calcutta een dergelijk lot beschoren is?”</p> +<p>»Wie weet?”</p> +<p>»Wel! zijn wij er dan niet?” antwoordde Banks. +»’t Is maar een quaestie van dijken! Als ’t noodig +is, zullen de ingenieurs de overstroomingen van dien Ganges wel weten +te bedwingen! Men zal hem het dwangbuis aantrekken!”</p> +<p>»Gelukkig voor u, waarde Banks,” antwoordde ik, +»dat de Hindoes u zoo niet hooren spreken over hun heiligen +stroom! Ze zouden het u nooit vergeven!”</p> +<p>»Werkelijk,” antwoordde Banks, »is de Ganges een +zoon van God, als hij God zelf niet is, en niets van ’t geen hij +doet, is kwaad in hunne oogen!”</p> +<p>»Zelfs de koortsen, de cholera, de pest niet, die hij in +endemischen toestand onderhoudt!” riep kapitein Hod uit. +»Het is waar, dat de tijgers en de krokodillen, waarvan het in de +Sunderbunds krioelt, er niet te slechter om varen. Integendeel? Men zou +waarlijk zeggen, dat de verpeste lucht die dieren goed doet, als de +zuivere lucht van ons sanitarium de Engelsch-Indiërs gedurende het +warme jaargetijde. O! die roofdieren!—Fox?” zei Hod, zich +naar zijn oppasser omkeerende, die de tafel afnam.</p> +<p>»Kapitein?” antwoordde Fox.</p> +<p>»Heb je daar je zevenendertigste niet gedood?”</p> +<p>»Ja, kapitein, twee mijlen van de haven van Canning,” +antwoordde Fox. »’t Was op een avond....”</p> +<p>»Genoeg, Fox!” hernam de kapitein, een groot glas grog +ledigende, »’k ken de geschiedenis van den +zevenendertigsten. Die van den achtendertigsten zou me meer belang +inboezemen!”</p> +<p>»De achtendertigste is nog niet dood, kapitein<span class= +"corr" id="xd20e1699" title="Bron: ?">!</span>”</p> +<p>»Je zult hem dooden, Fox, zooals ik mijn +eenenveertigsten!”</p> +<p>Men ziet dat in de gesprekken van kapitein Hod en zijn oppasser +<span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71" name= +"pb71">71</a>]</span>het woord »tijger” nooit werd +uitgesproken. Het was onnoodig, de twee jagers begrepen elkander.</p> +<p>Intusschen versmalde zich de bedding der Hoogly, die bij Calcutta +bijna een kilometer breed is, al naarmate wij verder gingen. Boven de +stad zijn de oevers vrij laag en heerschen er maar al te dikwijls +geduchte cyclonen, die hunne verwoestingen over de geheele provincie +uitstrekken. Geheele wijken worden vernietigd, honderden huizen +verpletterd, onmetelijke bebouwde velden verwoest, duizenden +lijken<a id="xd20e1710" name="xd20e1710"></a> bedekken steden en +velden; dat zijn de rampen, die deze onweerstaanbare +natuurverschijnselen na zich sleepen en waarvan de cycloon van 1864 een +der noodlottigste voorbeelden opleverde.</p> +<p>Men weet dat het klimaat van Indië drie seizoenen bezit: het +regenseizoen, het koude en het heete jaargetijde. Dit laatste is het +kortste, maar ook het moeielijkst te verdragen. Maart, April en Mei +zijn bijzonder ongunstige maanden. Onder allen is Mei de heetste maand. +Door in dezen tijd gedurende zekere uren van den dag de zon te +trotseeren, waagt men zijn leven,—althans de Europeanen. Het is +inderdaad niet zeldzaam dat de <span class="corr" id="xd20e1714" title= +"Bron: barometer">thermometer</span>, zelfs in de schaduw, tot honderd +zes graden Fahrenheit (ongeveer 41° C) rijst.</p> +<p>»De menschen,” zegt de Valbezen, »blazen dan als +droezige paarden en gedurende den oorlog tegen de rebellen, moesten +officieren en soldaten hun toevlucht tot stortbaden op het hoofd nemen +ten einde congestie te voorkomen.”</p> +<p>Nochtans hadden we, dank zij den snellen gang van het Stoomhuis, de +door het zwaaien der punka in voortdurende beweging verkeerende lucht, +den vochtigen dampkring, die door de telkens besproeide lichtschermen +van rietgras circuleerde, niet al te veel van de warmte te lijden. +Daarenboven was het regenseizoen, dat van de maand Juni tot de maand +October duurt, niet ver meer verwijderd en het was te vreezen, dat het +onaangenamer zou zijn dan het heete jaargetijde. Doch, alles wel +beschouwd, hadden we in de omstandigheden waaronder onze reis zich +voordeed, niets ernstigs te vreezen.</p> +<p>Tegen een uur ’s namiddags, kwamen we na een heerlijk niet al +te snel ritje te Chandernagor aan.</p> +<p>Ik had dit hoekje land,—het eenige in het presidentschap +Bengalen, dat nog aan Frankrijk behoort, reeds vroeger bezocht. Deze +stad, waar nog altijd de driekleur woei en die het recht niet heeft +meer dan vijftien soldaten voor hare bewaking te houden, deze oude +mededingster van Calcutta gedurende de worsteling in de <span class= +"smallcaps">XVIII</span><sup>e</sup> eeuw, is tegenwoordig zeer van +hare grootheid vervallen, zonder nijverheid, zonder handel, de bazars +verlaten, haar fort ledig. Misschien ware Chandernagor er een weinig +boven opgekomen, <span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72" name= +"pb72">72</a>]</span>zoo de spoorweg van Allahabad de stad doorkruist +of althans langs hare muren geloopen had; doch bij al de moeilijkheden +door het Fransche gouvernement de Engelsche compagnie in den weg +gelegd, heeft deze den weg een schuinsche richting moeten geven, +teneinde ons grondgebied om te gaan en daardoor heeft Chandernagor de +eenige gelegenheid verloren eenig commercieel gewicht te herwinnen.</p> +<p>Onze trein kwam dus de stad niet binnen. Hij hield op drie mijlen +van daar, op den weg, bij den ingang van een bosch van waaierpalmen. +Toen het kamp geheel was ingericht, zou men gezegd hebben dat er een +begin van een dorp op deze plaats in aanbouw was. Maar het dorp was +beweeglijk en hernam den volgenden dag, 7 Mei, den afgebroken marsch, +na een rustigen nacht in onze gemakkelijke en goed ingerichte +vertrekken te hebben doorgebracht.</p> +<p>Gedurende deze halt had Banks de brandstof laten hernieuwen. +Alhoewel de machine weinig verteerd had, was hij er op gesteld dat de +tender altijd zijn vollen last inhield, namelijk water, hout of kolen +genoeg om zestig uren achtereen te stoomen.</p> +<p>Dezen regel bleven kapitein Hod en zijn getrouwe Fox niet in gebreke +op zichzelven toe te passen en hun vuurhaard,—ik meen hun maag, +die een groote verwarmingsoppervlakte aanbood,—was steeds +voorzien van de stikstofrijke brandstof, onmisbaar om de menschelijke +machine goed en lang te laten loopen.</p> +<p>Dezen keer moest de halt langer duren. We zouden twee dagen reizen +en twee nachten rusten, teneinde den 9<sup>n</sup> Burdwan te bereiken +en deze stad dien dag te bezoeken.</p> +<p>Ten 6 ure ’s morgens liet Storr met een scherp, doordringend +gefluit eenigen stoom ontsnappen en den IJzeren Reus een snelleren gang +aannemen dan den vorigen dag.</p> +<p>Gedurende eenige uren hadden wij langs den spoorweg gereden, die +over Burdwan te Rajmahal naar de vallei van den Ganges loopt, dien hij +dan tot aan de andere zijde van Bénares volgt. De trein van +Calcutta kwam in volle vaart voorbij. Hij scheen ons uit te dagen door +de bewonderende uitroepen der reizigers. Wij beantwoordden hunne +uitdaging niet. Zij mochten sneller gaan dan wij, gemakkelijker en +aangenamer voorzeker niet!</p> +<p>Het land, dat gedurende die twee dagen doorkruist werd, was +onveranderlijk vlak en daardoor vrij eentonig. Hier en daar werd de +eentonigheid afgebroken door eenige buigzame kokosboomen, die, aan de +andere zijde van Burdwan, eindelijk ook achterbleven. Deze boomen, tot +de groote familie der palmboomen behoorende, bevinden zich bij voorkeur +in de nabijheid der kust en ademen gaarne de zeelucht in, zoodat men ze +in Centraal-Indië te vergeefs zal zoeken. Doch de flora van het +binnenland is er niet te minder belangrijk en rijk om. <span class= +"pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73" name="pb73">73</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e1752width"><img src="images/p073.jpg" alt= +"We staken onze sigaren aan. Blz. 76." width="503" height="720"> +<p class="figureHead">We staken onze sigaren aan. Blz. <a href="#pb76" +class="pageref">76</a>.</p> +</div> +<p>Aan elken kant van den weg was het in den eigenlijken zin des woords +slechts een onmetelijk schaakbord van rijstvelden, die zich in het +verre verschiet verloren. De bodem was verdeeld in vier <span class= +"pagenum">[<a id="pb74" href="#pb74" name="pb74">74</a>]</span>hoeken +als de zoutmoeren of de oesterparken eener kuststreek. Doch de groene +kleur had de overhand en de oogst beloofde rijk te zijn op dien +vochtigen, warmen bodem, die van een verbazende vruchtbaarheid +getuigde.</p> +<p>Den volgenden avond hield het gevaarte met de grootste +nauwkeurigheid, op het vooraf bepaalde uur voor de poorten van Burdwan +op.</p> +<p>Uit een administratief oogpunt is deze stad de hoofdplaats van een +Engelsch distrikt, maar het distrikt is het eigendom van een maharajah, +die niet minder dan tien millioen aan belasting aan de regeering +betaalt. De stad bestaat grootendeels uit lage huizen, van elkander +afgescheiden door fraaie lanen van boomen, kokosboomen en pinangpalmen. +Deze lanen waren breed genoeg om door onzen trein bereden te kunnen +worden. We sloegen dus op een bekoorlijke plek, waar het schaduwrijk en +frisch was, ons kamp op. Dien avond telde de hoofdstad van den +maharajah een kleine wijk te meer, ons draagbaar gehucht namelijk, ons +dorp van twee huizen en we zouden het niet geruild hebben tegen het +geheele kwartier waar het prachtige paleis van Engelsch-Indische +bouwkunst van Burdwan’s souverein zich verheft.</p> +<p>Men kan zich voorstellen, dat onze olifant daar de gewone uitwerking +had, namelijk die van een soort van bewondering met schrik gemengd; van +alle kanten kwamen de goede Bengaalsche burgers aangeloopen, +blootshoofds, de haren geknipt à la Titus en niets anders voor +kleeding dan, de mannen een schortje om de lendenen, de vrouwen een wit +hemd, waarin zij van het hoofd tot de voeten gehuld waren.</p> +<p>»’k Heb slechts eene vrees!” zei kapitein Hod, +»dat de maharajah onzen IJzeren Reus zal willen koopen en er ons +zulk een buitensporigen prijs voor biedt, dat we wel verplicht zijn hem +aan zijn Hoogheid te verkoopen!”</p> +<p>»Nooit!” riep Banks uit. »’k Zal hem een +anderen olifant maken, als hij wil, en dan zoo énorm, dat hij +zijn heele hoofdstad van ’t eene einde van zijn land naar +’t andere zal kunnen medenemen! Maar den onzen verkoopen we niet, +al biedt hij er nog zooveel voor, niet waar, Munro?”</p> +<p>»Al wil hij er nog zooveel voor geven!” antwoordde de +kolonel op den toon van iemand, dien het aanbod van een millioen niet +zou kunnen overhalen.</p> +<p>Gelukkig evenwel behoefde er over den aankoop van onzen kolos niet +beraadslaagd te worden. De maharajah was niet te Burdwan. Het eenige +bezoek, dat we ontvingen was dat van zijn »kâmdar,” +een soort van geheim-secretaris, die onze equipage eens kwam bekijken. +Toen dit afgeloopen was, bood dit personage ons aan,—en dit +aanbod werd gaarne aangenomen,—de tuinen van het paleis te +<span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75" name= +"pb75">75</a>]</span>gaan zien, beplant met de heerlijkste planten der +tropische gewesten, besproeid door het water uit vijvers of uit beken, +die in alle richtingen heen liepen, het park te bezoeken, versierd met +<span class="corr" id="xd20e1780" title="Bron: hierendaar">hier en +daar</span> schilderachtig geplaatste kiosken, bekleed met groene +grasperken, bevolkt door reeën, herten, olifanten, +vertegenwoordigers der huisdieren, en door tijgers, leeuwen, panters, +beren, vertegenwoordigers der wilde dieren, die in prachtige +menagerieën verblijf hielden.</p> +<p>»Tijgers in kooien als vogels, kapitein!” riep Fox uit. +»Hoe treurig toch!”</p> +<p>»Ja, Fox!” antwoordde de kapitein. »Als men hen +ondervroeg, die goede beesten, zouden ze liever in de jungles +rondzwerven.... zelfs op geweerschots afstand!”</p> +<p>»Of ik dat begrijp, kapitein!” antwoordde de oppasser, +een zucht loozende.</p> +<p>Den volgenden morgen, 10 Mei, verlieten we Burdwan. Het Stoomhuis, +goed van alles voorzien, ging weder op weg, dwars de rails over, in +rechtstreeksche richting naar Ramghur, eene stad op vijf en zeventig +mijlen ongeveer van Calcutta gelegen.</p> +<p>Wel is waar liet deze reisweg rechts de belangrijke stad +Mourchedabad liggen, die noch in haar Indisch, noch in haar Engelsch +gedeelte iets bijzonders aanbiedt; Monghir, een soort van Birmingham in +Hindostan, op een voorgebergte genesteld, dat den heiligen stroom +bestrijkt; Patna, de hoofdstad van het koninkrijk Béhar, dat we +schuins zouden doortrekken, een rijke stapelplaats voor het opium en +die dreigt te verdwijnen onder den rijkdom van klimplanten, waarvan de +flora krioelt. Doch het kwam ons beter uit een meer zuidelijke richting +te volgen, twee graden beneden de vallei van den Ganges.</p> +<p>Op dit gedeelte van de reis, werd de IJzeren Reus iets meer aangezet +en in een lichten draf gebracht, waaruit wij de uitmuntende inrichting +onzer opgehangen huizen leerden op prijs stellen. De weg was overigens +best en leende zich goed tot de proefneming. Zouden de roofdieren +verschrikt geworden zijn bij de passage van den reusachtigen olifant, +rook en stoom uitbrakende? Mogelijk wel! Zeker is het, dat we tot +groote verbazing van kapitein Hod er te midden der jungles dezer streek +geen een zagen. Doch het was in de noordelijke streken van Indië +en niet in de provincies van Bengalen, dat hij <a id="xd20e1795" name= +"xd20e1795"></a>zijn lust tot jagen wilde botvieren en hij dacht er +daarom nog niet over zich te beklagen.</p> +<p>Den 15<sup>n</sup> Mei bevonden wij ons bij Ramghur, op vijftig +mijlen omstreeks van Burdwan verwijderd. De gemiddelde snelheid was +vijftien mijlen op de twaalf uren geweest, niet meer.</p> +<p>Drie dagen later, den 18<sup>n</sup>, hield de trein honderd +kilometers verder, bij de kleine stad Chittra stil.</p> +<p>Geen enkel bijzonder toeval had dit gedeelte van de reis gekenmerkt. +<span class="pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76" name= +"pb76">76</a>]</span>De dagen waren warm, maar hoe heerlijk was de +siesta onder beschutting der veranda’s! Wij brachten er de +heetste uren van den dag in een aangenaam farniente door.</p> +<p>Des avonds hielden Storr en Kâlouth onder toezicht van Banks +zich bezig met het schoonmaken van den stoomketel en het onderzoeken +der machine.</p> +<p>Gedurende dien tijd gingen kapitein Hod en ik, vergezeld van Fox, +Goûmi en de twee staande honden, in den omtrek van het kamp +jagen. Dit betrof alleen nog maar het kleine wild, doch al trok de +kapitein er als jager zijn neus voor op, als lekkerbek kon hij er zich +goed mede vereenigen en den volgenden middag telde het menu van den +maaltijd tot zijn groot genoegen en niet minder tot dat van +»monsieur Parazard” een paar smakelijke schotels meer, die +onze verduurzaamde levensmiddelen bespaarden.</p> +<p>Soms ook bleven Goûmi en Fox achter om als houthakkers en +waterdragers dienst te doen. Men moest immers den tender van nieuwen +voorraad voorzien voor den volgenden dag. Ook koos Banks zooveel +mogelijk de halten aan den oever van de beek en in de nabijheid van een +bosch. Deze noodzakelijke proviandeering had plaats onder het toezicht +van den ingenieur, die geen enkele bijzonderheid verzuimde.</p> +<p>Wanneer dan alles in orde was, staken we onze sigaren +aan,—uitmuntende »cherouts” van Manilla,—en +rookten we, steeds over het land pratende, dat Hod en Banks tot in de +minste bijzonderheden kenden. Wat den kapitein betreft, hij versmaadde +de nietige sigaar en haalde met zijne krachtige longen, door een +twintig voet lange buis, den aromatischen rook op van een zorgvuldig +door de hand van zijn oppasser gestopten »houka.”</p> +<p>We zouden zeer gaarne gezien hebben, dat kolonel Munro ons op die +korte tochten in den omtrek van het kamp vergezeld had. Nooit +<span class="corr" id="xd20e1822" title= +"Bron: verzuimde">verzuimden</span> we ’t dan ook het hem op het +oogenblik van ons vertrek te vragen, doch even standvastig wees hij ons +aanbod van de hand en bleef met sergeant Mac Neil achter. Beiden +wandelden dan op den weg een honderd passen heen en weder. Zij spraken +weinig, maar zij schenen elkander opperbest te verstaan en behoefden +geene woorden te wisselen om gedachten te wisselen. Zij waren beiden +geheel verdiept in noodlottige herinneringen, die door niets konden +uitgewischt worden. Wie weet zelfs of die herinneringen zich niet +verlevendigden, naarmate sir Edward Munro en de sergeant het tooneel +van den bloedigen opstand naderden.</p> +<p>Blijkbaar had de een of andere gedachte, die wij eerst later zullen +leeren kennen en niet de eenvoudige begeerte zich niet van ons te +scheiden, den kolonel Munro overgehaald zich bij deze expeditie in +Noord-Indië aan te sluiten. Banks en kapitein Hod deelden mijne +zienswijze ten dezen opzichte. Ook vroegen wij ons niet zonder +<span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77" name= +"pb77">77</a>]</span>eenige ongerustheid in de toekomst af of die +ijzeren olifant op zijn tocht door de vlakten van het schiereiland geen +treurspel met zich voerde.</p> +<div class="figure xd20e1830width"><img src="images/p077.jpg" alt= +"..... in een woord al de kasten uit Indië. Blz. 86." width="504" +height="720"> +<p class="figureHead">..... in een woord al de kasten uit Indië. +Blz. <a href="#pb86" class="pageref">86</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78" name= +"pb78">78</a>]</span></p> +</div> +<div id="ch7" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">VII.</h2> +<h2 class="main">De bedevaartgangers van den Phalgou.</h2> +<p class="firstpar"><span class="corr" id="xd20e1844" title= +"Bron: Behar">Béhar</span> vormde in vroegere eeuwen het rijk +van Magadha. Het was een soort van heilig grondgebied ten tijde der +Bouddhisten en nog heden is het bedekt met tempels en kloosters. Doch +sedert lang hebben de brahmanen de priesters van Bouddha opgevolgd. Zij +hebben zich meester gemaakt van de »viharas,” zij +exploiteeren ze, zij leven van de opbrengst van den eeredienst; van +alle kanten stroomen de geloovigen naar hen toe; zij concurreeren met +de heilige wateren van den Ganges, met de pelgrimstochten van +Bénares, met de plechtigheden van Jaggernaut, in een woord, men +kan gerust zeggen, dat het land hun toebehoort.</p> +<p>Het is een rijk land met zijn onmetelijke smaragd-groene rijstvelden +en zijn uitgestrekte vlakten met maankop, met zijn talrijke gehuchten, +verloren in het groen, beschaduwd door palmboomen, mangoboomen, dadels, +taras, waarover de natuur een niet te ontwarren net van lianen geworpen +heeft. De wegen, door het Stoomhuis bereden, vormen zoovele dichte, +overdekte lanen, waarvan de vochtige bodem de frischheid onderhoudt. +Wij gaan vooruit met de kaart voor ons, zonder ooit te vreezen te +verdwalen. Het gebriesch van onzen olifant vermengt zich met de +oorverdoovende concerten van het gevogelte en het wanluidende +geschreeuw der talrijke apensoorten. Zijn rook verliest zich in het +dichte gebladerte dier feniksen der velden, de bananen, waarvan de +gouden vruchten nedervallen als sterren te midden van lichte wolkjes. +Bij zijn passage vliegen troepen teere rijstvogeltjes op, wier wit +gevederte zich vermengt met de witte stoomspiralen. Hier en daar +teekenen zich groepen vijgeboomen, boschjes pampelmoezen, bedden met +»dalhs,” een soort van boomvormige erwten, gedragen door +een steel van een el hoog, scherp tegen den wolkeloozen hemel af en +vormen den voorgrond van het onvergelijkelijk schoone landschap.</p> +<p>Maar welk een hitte! Nauwlijks dringt een weinig vochtige lucht door +de lichtschermen van rietgras onzer vensters. De heete winden, +bezwangerd met de warmtestof der uitgestrekte pleinen van het westen, +strijken met hun vurigen adem over de velden. Het is tijd, dat de +moesson van Juni den toestand van den dampkring <span class= +"pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79" name="pb79">79</a>]</span>komt +veranderen. Niemand zou die gloeiende zonnestralen kunnen verdragen, +zonder met een doodelijke stikking bedreigd te worden.</p> +<p>Het landschap is dan ook verlaten. Zelfs de »<span class= +"corr" id="xd20e1855" title="Bron: raiots">raïots</span>,” +hoe gehard ook tegen deze brandende zon, zouden zich niet met den +veldarbeid kunnen bezighouden. Alleen de schaduwrijke weg is begaanbaar +en dan nog alleen in onzen rollenden bungalow. De stoker Kâlouth +moet wel, ’k zal niet zeggen van platina zijn, want platina zou +smelten, maar van zuiver koolstof, om de brandende hitte van het vuur +te kunnen weerstaan. Maar de brave Hindoe biedt krachtig weerstand. Hij +heeft het zich bij zijn leven op de locomotieven der spoortreinen van +Centraal-Indië, tot een tweede natuur gemaakt, zulk een +temperatuur te verdragen!</p> +<p>De thermometer, aan den wand der eetzaal, staat den 19<sup>n</sup> +Mei op honderd zes graden Fahrenheit (<span class="corr" id="xd20e1863" +title="Bron: 41° 11’ C.">41,11° C.</span>) Dien avond, +hebben we onze hygiénische wandeling om na de verstikkende hitte +van een tropischen dag een weinig lauwe en zuivere lucht in te ademen, +niet kunnen maken. Dezen keer was de dampkring werkelijk +verschroeiend.</p> +<p>»Mijnheer Maucler,” richtte zich de sergeant Mac Neil +tot mij, »dat doet me denken aan de laatste dagen van Maart, toen +sir Hugh Rose, met een batterij van slechts 2 stukken, bres trachtte te +schieten in de omheining van Lucknow. Er waren zestien dagen verloopen, +sedert we de Betwa waren overgestoken en sedert zestien dagen waren de +paarden geen enkele maal onttoomd geweest. We streden tusschen +énorme muren van graniet, dat zooveel beteekende als tusschen de +steenen wanden van een hoogoven. »Chitsis” met emmers +water, doorliepen onze rangen en terwijl we onze geweren afschoten, +goten ze water op onze hoofden, daar we anders neergevallen zouden +zijn. ’k Zal ’t nooit vergeten. Ik kon niet meer, mijn +hoofd zou bersten en ’k was op het punt neer te slaan.... Kolonel +Munro ziet het en den emmer uit de handen van een chitsi rukkende, +stort hij hem over mij uit.... ’t was de laatste, dien de dragers +zich hadden kunnen verschaffen!.... Ziet u, dat zal ik niet licht +vergeten! Neen! een druppel bloed voor een druppel water! Al had ik al +het mijne voor mijn kolonel gestort, zou ik nog zijn schuldenaar +zijn!”</p> +<p>»Sergeant,” vroeg ik, »vindt ge niet dat de +kolonel sedert ons vertrek er bezorgder uitziet dan gewoonlijk? Hij +schijnt elken dag....”</p> +<p>»Ja, mijnheer,” antwoordde Mac Neil, die me vrij driftig +in de rede viel, »maar dat is zeer natuurlijk! De kolonel komt +elken dag dichter bij Lucknow, bij Cawnpore, waar Nana Sahib zijn +vrouw.... O! ik kan er niet van spreken of het bloed stijgt me naar +’t hoofd! Misschien zou ’t beter geweest zijn onze reis +anders te nemen en de provincies niet door te trekken, die door den +opstand verwoest zijn! ’t Is nog te kort geleden, dat die +<span class="pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80" name= +"pb80">80</a>]</span>vreeselijke gebeurtenissen plaats hadden en ze +zijn nog te versch in ’t geheugen!”</p> +<p>»Waarom zouden we onzen weg dan niet veranderen!” zei ik +daarop. »Als ge wilt, Mac Neil, zal ik er met Banks, met kapitein +Hod over spreken....”</p> +<p>»’t Is te laat,” antwoordde de sergeant. +»’k Heb alle reden, trouwens, om te gelooven, dat de +kolonel misschien een laatste maal, het tooneel van dien vreeselijken +oorlog wil weerzien, dat hij de plek wil bezoeken waar lady Munro den +dood en welken dood, gevonden heeft!”</p> +<p>»Als ge dat denkt, Mac Neil,” antwoordde ik, »is +het beter kolonel Munro te laten begaan en niets aan onze plannen te +veranderen. ’t Is dikwijls een troost en een verzachting voor +onze smart, hen die we liefhebben op hun graf te gaan +beweenen....”</p> +<p>»Op het graf, ja!” riep Mac Neil uit. »Maar is dat +dan een graf, die put van <span class="corr" id="xd20e1883" title= +"Bron: Cawnnpore">Cawnpore</span>, waar zoovele slachtoffers op en +onder elkander zijn neergesmeten! Is dat een graftombe, die te midden +van bloemen, in de schaduw van statig geboomte, met een enkelen naam, +den naam van hem, die niet meer is, en dien we zoo innig lief hadden, +de herinnering levendig houdt! O mijnheer! ik vrees maar al te zeer, +dat de smart van mijn kolonel onherstelbaar is! Maar, nogmaals, het is +nu te laat om hem een anderen weg te doen inslaan. Wie weet of hij dan +niet weigeren zou ons te volgen! Kom! laten we de zaken haar loop +hebben en dat God ons geleide!”</p> +<p>Blijkbaar wist Mac Neil, toen hij zoo sprak, waaraan zich te houden +ten opzichte van de plannen van Sir Edward Munro. Doch, zeide hij mij +wel alles en was het slechts het plan Cawnpore weder te zien, dat den +kolonel had doen besluiten Calcutta te verlaten? Wat er van zij, het +was nu alsof een zeilsteen hem naar de plek trok waar de ontknooping +van dit noodlottige treurspel had plaats gehad!.... Men moest hem zijn +gang laten gaan!</p> +<p>Ik kwam toen op het denkbeeld den sergeant te vragen of hij voor +zich alle idée van wraak had opgegeven, in een woord, of hij +meende dat Nana Sahib werkelijk dood was.</p> +<p>»Neen,” <span class="corr" id="xd20e1892" title= +"Bron: antwoorde">antwoordde</span> Mac Neil mij onbewimpeld. +»Ofschoon ik geen enkel bewijs voor mijne meening heb, geloof ik +niet en kan ik niet gelooven, dat Nana Sahib gestorven is zonder +gestraft te zijn voor zooveel misdaden! Neen! En toch, ik weet niets en +heb ook niets vernomen!... Het is alsof een instinct mij drijft!.... O! +mijnheer! zich tot doel een wettige wraak te stellen, zou iets zijn in +het leven! Geve de hemel dat mijne voorgevoelens mij niet bedriegen en +dat eenmaal....”</p> +<p>De sergeant eindigde niet.... Een gebaar gaf te kennen, wat zijn +mond niet had willen zeggen. De dienaar was het eens met den meester! +<span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81" name= +"pb81">81</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e1899width"><img src="images/p081.jpg" alt= +"Zij keken, op een rij geschaard .... Blz. 87." width="504" height= +"720"> +<p class="figureHead">Zij keken, op een rij geschaard .... Blz. +<a href="#pb87" class="pageref">87</a>.</p> +</div> +<p>Toen ik Banks en kapitein Hod den inhoud van dit gesprek mededeelde, +waren beiden het er over eens, dat het reisplan niet mocht en kon +veranderd worden. Trouwens was er nooit sprake <span class= +"pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82" name="pb82">82</a>]</span>van +geweest de reis over Cawnpore te nemen en na eenmaal den Ganges te +Bénares overgestoken te zijn, zouden we ons rechtstreeks naar +het noorden richten door het oostelijk gedeelte van de koninkrijken +Oude en Rohilkhande. Wat ook Mac Neil mocht denken, het was niet zeker +dat Sir Edward Munro Lucknow of Cawnpore wilde terug zien, plaatsen, +die hem zoovele vreeselijke herinneringen in het geheugen zouden terug +roepen; maar, als hij het wilde, zoude men hem op dit punt niet +tegenwerken.</p> +<p>Wat Nana Sahib betreft, hij was zoo bekend, dat, indien de +afkondiging, die zijne wederverschijning in het presidentschap van +Bombay, waarheid sprak, wij er op nieuw iets van hadden moeten +vernemen. Maar, bij ons vertrek van Calcutta was er reeds geen sprake +meer van den nabob en de onderweg verkregen inlichtingen gaven +aanleiding tot het vermoeden, dat de overheid op een dwaalspoor +gebracht was.</p> +<p>In alle geval, indien er mogelijk iets van aan ware, indien kolonel +Munro een geheim plan had, dan mocht het werkelijk verwonderlijk +schijnen dat Banks, zijn intiemste vriend, niet in zijn vertrouwen +deelde, eerder dan de sergeant Mac Neil. Doch dit kwam zeker +daarvandaan, zooals Banks zeide, dat hij alles gedaan had om den +kolonel terug te houden zich in gevaarlijke en nuttelooze nasporingen +te begeven, terwijl de sergeant hem er zeker toe aanzette!</p> +<p>Den 19<sup>n</sup> Mei, tegen twaalf uren hadden wij het gehucht +Chittra achter den rug. Het Stoomhuis bevond zich nu honderdvijftig +kilometers van zijn punt van uitgang verwijderd.</p> +<p>Den volgenden dag, 20 Mei, kwam de IJzeren Reus, bij het vallen van +den nacht, na een buitengewoon heeten dag, in de omstreken van Gaya +aan. Aan den oever eener heilige rivier, de Phalgou, zeer bekend bij de +bedevaartgangers, werd halt gehouden. De twee huizen hielden stand op +een fraaie plek, aan den steilen oever, beschaduwd door schoone boomen, +op twee mijlen ongeveer van de stad af.</p> +<p>Ons voornemen was zesendertig uren op deze plaats te vertoeven, +namelijk twee nachten en een dag, want de plek bood veel +bezienswaardigs aan, zooals ik reeds vroeger gezegd heb.</p> +<p>Den volgenden dag begaven Banks, kapitein Hod en ik te vier uur +’s morgens, teneinde de middaghitte te vermijden, na afscheid van +kolonel Munro genomen te hebben, zich naar Gaya.</p> +<p>Men verzekert dat jaarlijks honderdvijftig duizend geloovigen naar +dit middelpunt der Brahmaansche vestigingen stroomden. En inderdaad +waren bij de toegangen tot de stad de wegen bezaaid met een ontelbaren +stoet mannen, vrouwen, grijsaards en kinderen. Al die menschen gingen +bij wijze eener processie door het veld, na de duizend vermoeienissen +van een langen pelgrimstocht getrotseerd te hebben ter vervulling +hunner godsdienstige plichten. <span class="pagenum">[<a id="pb83" +href="#pb83" name="pb83">83</a>]</span></p> +<p>Banks had reeds vroeger dit grondgebied van <span class="corr" id= +"xd20e1931" title="Bron: Behar">Béhar</span> bezocht tijdens hij +opmetingen deed voor een spoorweg, die nog niet tot uitvoering gekomen +was. Hij kende dus het land en we konden geen beteren gids hebben. Hij +had overigens kapitein Hod verplicht al zijn jachttuig in het kamp te +laten en men had dus niet te vreezen, dat onze Nimrod ons onderweg +verlaten zou.</p> +<p>Even voor in de stad aan te komen, waaraan men met recht den naam +van heilige stad kan geven, deed Banks ons stil houden voor een +heiligen boom, waaromheen pelgrims van allerlei leeftijd en van beide +seksen in aanbidding waren neergezonken.</p> +<p>Deze boom was een »pipala,” met een énormen stam; +maar, hoewel de meeste takken reeds van ouderdom waren afgevallen, kon +hij toch niet meer dan twee of driehonderd jaren levens tellen. Dit zou +ook twee jaren later bevestigd worden door Louis Rousselet, op zijn +belangwekkende reis door het Indië der Rajahs.</p> +<p>De boom Boddhi, was de godsdienstige naam van dezen laatsten +vertegenwoordiger van het geslacht van pipala’s, die gedurende +een lange reeks van eeuwen deze plek beschaduwden en waarvan de eerste +vijf honderd jaar voor de christelijke jaartelling gepoot werd. +Waarschijnlijk was het voor de geknielde dweepers aan zijn voet, de +boom zelf, door Bouddha op deze plaats gewijd. Hij verheft zich nu op +een bouwvallig terras, zeer nabij een steenen tempel, welks oorsprong +blijkbaar zeer oud is.</p> +<p>De tegenwoordigheid van drie Europeanen, te midden dier duizenden +Hindoes, werd met geen goede oogen aangezien. Men sprak echter niet tot +ons, doch we konden niet bij het terras komen, noch doordringen tot de +bouwvallen van den tempel. Overigens werden wij zoo dicht door de +bedevaartgangers omringd, dat het moeielijk geweest zou zijn zich een +weg tusschen hen door te banen.</p> +<p>»Zoo daar een Brahmaan geweest was,” zei Banks, +»zouden we meer pleizier van ons bezoek gehad hebben en het +gebouw misschien tot in zijn diepste schuilhoeken hebben kunnen +bezoeken.”</p> +<p>»Wat!” antwoordde ik, »zou een priester minder +streng geweest zijn dan zijn eigen geloovigen?”</p> +<p>»Mijn waarde Maucler,” antwoordde Banks, »er is +geen gestrengheid bestand tegen het aanbod van eenige ropyen en de +brahmanen moeten immers toch ook leven!”</p> +<p>»’k Zie er de noodzakelijkheid niet van in,” +antwoordde kapitein Hod, die het zwak had voor de Hindoes, hunne zeden, +vooroordeelen, gewoonten en de voorwerpen hunner vereering, de +verdraagzaamheid te gevoelen, die zijne landgenooten hun met alle recht +verleenen.</p> +<p>Voor het oogenblik was Indië voor hem slechts een uitgestrekt +jachtgebied en gaf hij onbetwistbaar boven de bevolking van de steden +en het land de voorkeur aan de woeste roofdieren der jungles.</p> +<p>Na een behoorlijk poosje aan den voet van den heiligen boom +<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84" name= +"pb84">84</a>]</span>vertoefd te hebben, geleidde Banks ons op den weg +in de richting van Gaya. Naargelang wij de heilige stad naderden, nam +de toevloed der pelgrims steeds toe. Weldra deed zich door een open +plek in het groen Gaya aan ons voor op den top van de rots, die zij met +hare schilderachtige bouwwerken bekroont.</p> +<p>Wat vooral de aandacht der toeristen op deze plaats wekt, is de +tempel van Vishnoe in eigen persoon achtergelaten, toen hij zich +verwaardigde op de aarde neder te dalen om met den demon Maya te +worstelen. Nu kon de worsteling tusschen een god en een duivel niet +lang twijfelachtig zijn. De duivel delfde het onderspit en een steenen +blok, zichtbaar in de omheining zelve van Vishnoe-Pad, getuigt door de +diepe indrukselen van de voeten zijns tegenstanders, dat de duivel het +hard genoeg te verantwoorden had.</p> +<p>Ik zeg »een blok van steen, dat zichtbaar was,” en ik +haast mij er bij te voegen »zichtbaar alleen voor de +Hindoes,” want geen Europeaan is het vergund deze goddelijke +voetstappen te aanschouwen. Misschien moet men, om ze goed op den +wonderdadigen steen te onderscheiden, een sterk geloof hebben, dat men +niet meer aantreft bij de geloovigen der westelijke volkeren. Hoe dit +zij, Banks bood dezen keer te vergeefs zijne ropijen aan. Geen priester +wilde aannemen wat de prijs van een heiligschennis zou geweest zijn. Ik +zou niet durven beslissen of de som niet groot genoeg was voor het +geweten van een brahmaan. Zeker is het, dat we niet tot in den tempel +konden doordringen en ik heb er niet achter kunnen komen, wat er +eigenlijk van is, van dat zachte en schoone jonge mensch, hemelsblauw +gekleurd, gekleed als een koning uit ver vervlogen tijden, beroemd door +zijne tien incarnaties<a class="noteref" id="xd20e1961src" href= +"#xd20e1961" name="xd20e1961src">1</a>, die het behoudend beginsel +vertegenwoordigt, in tegenoverstelling met Çiva, het woeste +zinnebeeld van het vernietigend beginsel en dien de Vaichnavas, de +aanbidders van Vishnoe erkennen als den eerste der drie honderd dertig +millioenen goden, die hunne bij uitnemendheid polytheïstische +mythologie bevolken.</p> +<p>Toch hadden wij geen reden spijt te gevoelen over onzen tocht naar +de heilige stad, noch over dien naar Vishnoe-Pad. Het zou onmogelijk +zijn den verwarden hoop tempels, de reeks pleinen, de ophooping van +viharas, die we moesten omgaan of doorkruisen om tot hem te komen, te +beschrijven. Theseus zelf met den draad van Ariadne in de hand, zou +verdwaald zijn in dien doolhof! Wij daalden dus van de rots van Gaya +weder naar omlaag.</p> +<p>Kapitein Hod was woedend en had den Brahmaan, die ons den toegang +tot Vishnoe-Pad weigerde, wel te lijf gewild.</p> +<p>»Ben je niet wijs, Hod?” zei Banks tot hem, hem +terughoudende. <span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85" name= +"pb85">85</a>]</span>»Weet je niet dat de Hindoes hunne +priesters<a id="xd20e1972" name="xd20e1972"></a> de brahmanen niet +alleen beschouwen als wezens van aanzienlijken bloede, maar ook als +wezens van een hoogeren oorsprong?”</p> +<div class="figure xd20e1975width"><img src="images/p085.jpg" alt= +"Het geruisch kwam noch van het water, noch uit de lucht. Blz. 88." +width="507" height="720"> +<p class="figureHead">Het geruisch kwam noch van het water, noch uit de +lucht. Blz. <a href="#pb88" class="pageref">88</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb86" href="#pb86" name= +"pb86">86</a>]</span></p> +<p>Toen wij bij dat gedeelte der Phalgou-rivier aangekomen waren, dat +de rots van Gaya bespoelt, breidde zich de verbazende ophooping van +bedevaartgangers voor onze blikken uit. Daar verdrongen zich in een +verward mengelmoes door elkander, mannen en vrouwen, grijsaards en +kinderen, stad- en landbewoners, rijke Bengaalsche burgers en arme +mannen van het volk, van de minste soort, Vaïchyas, kooplieden en +boeren, Kchatryas, fiere krijgslieden, Sudras, armzalige +handwerkslieden van verschillende secten, parias, die buiten de wet +gesteld zijn en wier oogen de voorwerpen bezoedelen, die ze +beschouwen,—in een woord alle klassen of alle kasten van +Indië, de krachtige Radsjpoet den zwakkelijken Bengali op zijde +dringende, de lieden van Pendjab tegenover de mohamedanen van Scinde. +Dezen zijn in palankijns gekomen, genen in rijtuigen, getrokken door +groote bultossen. Dezen liggen uitgestrekt bij hunne kameelen, genen +hebben den weg te voet afgelegd en nog altijd stroomt het toe van alle +gedeelten van het schiereiland. Hier en daar worden tenten opgeslagen, +hier en daar ziet men uitgespannen karren, hier en daar hutten van +takken, die tot voorloopige woning van al die menschen dienen.</p> +<p>»Welk een gedrang!” zei kapitein Hod.</p> +<p>»Het water van den Phalgou zal van avond niet lekker +zijn!” deed Banks opmerken.</p> +<p>»En waarom niet?” vroeg ik.</p> +<p>»Omdat dat water heilig is en die heele verdachte troep er +zich in gaat baden, zooals de Gangisten in de wateren van den +Ganges.”</p> +<p>»Zijn we dan hier benedenwaarts van den stroom?” riep +Hod uit, de hand naar ons kamp uitstrekkende.</p> +<p>»Neen, kapitein, wees gerust,” antwoordde de ingenieur, +»we zijn stroomopwaarts.”</p> +<p>»Opperbest, Banks, want we moeten onzen IJzeren Reus zijn +dorst aan deze onzuivere bron niet laten lesschen!”</p> +<p>Intusschen vervolgden wij onzen weg te midden van die duizenden +Hindoes, in een betrekkelijk kleine ruimte opgehoopt.</p> +<p>Het oor werd getroffen door een wanluidenden klank van kettingen en +schelletjes. Het waren bedelaars, die de openbare liefdadigheid +inriepen.</p> +<p>Het wemelde namelijk van allerlei soorten van dat landloopers gilde, +over het geheele Indische schiereiland verspreid. De meesten vertoonden +valsche wonden en gebreken, als de Clopin-Trouillefous der +middeleeuwen. Doch, mogen de bedelaars van bedrijf meestal voorgewende +gebrekkigen zijn, met de dweepers is dit niet het geval. En inderdaad +zou het moeielijk geweest zijn voorbeelden te vinden van inniger +overtuiging.</p> +<p>Er bevonden zich daar fakirs, goussaïns, bijna naakt, met asch +bedekt; hier een met een stijven arm door hem voortdurend uitgestrekt +<span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87" name= +"pb87">87</a>]</span>gehouden te hebben, daar een ander de hand +doorboord met de nagels zijner eigen vingers.</p> +<p>Anderen hadden zich tot voorwaarde gesteld den geheelen door hen +afgelegden weg met hun lichaam te meten. Zich op den grond +uitstrekkende, zich weder oprichtende, zich opnieuw uitstrekkende, +hadden zij op deze wijze honderden mijlen afgelegd, alsof zij tot +meetketting van een landmeter gediend hadden.</p> +<p>Hier waren geloovigen, bedwelmd door het gebruik van +»bâng,”—een drank van opium met een infusie van +hennip gemengd,—met boomtakken verbonden door in hunne schouders +geslagen ijzeren haken. Op deze wijze opgehangen zwaaiden zij zoolang +heen en weder, tot eindelijk hun vleesch begon mede te geven en zij in +de wateren van den Phalgou vielen.</p> +<p>Daar waren nog anderen, die ter eere van Çiva, de beenen +doorboord, met doorstoken tong, en pijlen, die hen eveneens het lichaam +doorboorden, het bloed, dat uit hunne wonden vloeide, door slangen +lieten oplikken.</p> +<p>Dit geheele schouwspel moest voor een Europeaan iets terugstootends +hebben en daarom haastte ik mij ook het te ontvlieden toen Banks mij +tegenhield en zeide:</p> +<p>»Het biduur!”</p> +<p>Op dit oogenblik verscheen een Brahmaan te midden der menigte. Hij +hield de rechterhand opgeheven en richtte haar naar de zon, die tot nog +toe door de rots van Gaya verborgen was gehouden.</p> +<p>De eerste straal der dagvorstin was het teeken. De genoegzaam naakte +menigte trad in het heilige water. Vooreerst waren het eenvoudige +indompelingen, zooals in de eerste tijden van den doop; doch weldra +ging dit over in werkelijke onderdompelingen, waarvan het godsdienstig +karakter moeielijk te vatten was. Ik weet niet of de ingewijden, bij +het reciteeren der »slocas” of verzen, die de priesters hun +tegen een vastgestelden prijs vóórzeiden, er meer aan +dachten hun lichaam dan wel hun ziel te wasschen. Zeker is het dat, na +water in het holle van de hand geschept te hebben, na er de vier +hoofdstreken mede besproeid te hebben, zij er zich eenige druppels van +in het gelaat wierpen, evenals baders die zich in de eerste golven van +een zeebadstrand verlustigen. Ik moet er overigens nog bijvoegen, dat +zij niet vergaten zich althans één haar uit te trekken +voor elke zonde, die zij bedreven hadden. Hoevelen waren er onder hen, +die verdiend hadden kaal uit de wateren van den Phalgou te treden!</p> +<p>En zulk een beweging maakten die geloovigen, nu eens plotseling +onderduikende, dan het water pijlsnel doorklievende, dat de verschrikte +krokodillen naar den tegenovergestelden oever vluchtten. Van daar keken +zij met hunne groene oogen, op een rij geschaard, naar die luidruchtige +menigte, de lucht met het geklapper hunner <span class= +"pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88" name="pb88">88</a>]</span>geduchte +kakebeenen doende weergalmen. De pelgrims stoorden er zich trouwens +niet meer aan, dan of het onschadelijke hagedissen waren.</p> +<p>Het was tijd deze zonderlinge vromen zich in staat te laten stellen +in den Kaïlas te komen, die het paradijs van Brahma is. Wij +begaven ons dus langs het strand van den Phalgou naar het kamp +terug.</p> +<p>Het ontbijt vereenigde ons allen aan tafel en het overige van dien +dag, die buitengewoon warm geweest was, ging zonder bijzondere +toevallen voorbij. Kapitein Hod doorkruiste tegen den avond de +omringende vlakte en bracht eenig klein wild mede. In dien tijd +hernieuwden Storr, Kâlouth en Goûmi den voorraad water en +brandstof want het plan bestond om den volgenden morgen met het krieken +van den dag te vertrekken.</p> +<p>Ten negen ure ’s avonds hadden wij allen onze kamers bereikt. +Een zeer kalme, maar vrij donkere nacht was in aantocht. Dikke wolken +hielden de sterren verborgen, en maakten den dampkring zwaar. Het was +nog even warm, zelfs met het ondergaan der zon.</p> +<p>De temperatuur was zoo drukkend, dat ik eenige moeite had om in te +slapen. Door mijn opengelaten venster drong een heete lucht naar +binnen, die mij zeer ongeschikt toescheen voor de geregelde werking der +longen.</p> +<p>Het was middernacht en ik had nog geen oogenblik rust genoten; toch +had ik het stellige plan gemaakt drie of vier uren voor ons vertrek te +slapen, maar ik was ook zoo dwaas den slaap te willen dwingen en juist +daarom ontvlood hij mij. De wil kan er niets aan doen, integendeel.</p> +<p>Het zal omstreeks één uur van den morgen geweest zijn, +toen ik een dof geruisch meende te hooren, dat zich langs de oevers van +den Phalgou verspreidde.</p> +<p>Eerst kwam de gedachte bij mij op dat, onder den invloed van een +zeer met electriciteit verzadigden dampkring, een stormwind in het +westen begon op te steken. Ook deze wind zou zeker wel brandend zijn, +maar hij zou misschien toch de luchtlagen verplaatsen en misschien +eenige koelte verspreiden.</p> +<p>Ik bedroog mij. De takken der boomen, die het kamp beschutten, +bleven volkomen onbeweeglijk.</p> +<p>Ik stak het hoofd buiten mijn venster en luisterde. Het verre +geruisch deed zich opnieuw hooren, maar ik zag niets. Het watervlak van +den Phalgou was volkomen duister, zonder een van die trillende +lichtpuntjes, die de minste beweging aan de oppervlakte gewoonlijk doet +ontstaan. Het geruisch kwam noch van het water noch uit de lucht.</p> +<p>Intusschen merkte ik niets verdachts op. Ik ging dus weder naar bed +en door vermoeienis overmand, viel ik in een lichte sluimering. +<span class="pagenum">[<a id="pb89" href="#pb89" name= +"pb89">89</a>]</span>In zekere tusschenpoozen kwamen nog eenige +windvlaagjes met dat onverklaarbaar geruisch tot mij, maar eindelijk +sliep ik voor goed in.</p> +<div class="figure xd20e2053width"><img src="images/p089.jpg" alt= +"De dweepers vlogen op. Blz. 92." width="507" height="720"> +<p class="figureHead">De dweepers vlogen op. Blz. <a href="#pb92" +class="pageref">92</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90" name= +"pb90">90</a>]</span></p> +<p>Twee uren later, op het oogenblik dat de eerste lichtflikkering van +den aanbrekenden dageraad zich een weg baande door de duisternis, werd +ik eensklaps wakker.</p> +<p>Men riep den ingenieur.</p> +<p>»Mijnheer Banks?”</p> +<p>»Wat is er?”</p> +<p>»Kom eens hier.”</p> +<p>Ik had de stem van Banks en die van den machinist herkend, die +zooeven den gang was binnengetreden.</p> +<p>Ik stond dadelijk op en ging mijn kamer uit. Banks en Storr waren +reeds onder de voorste veranda. Kolonel Munro was er mij voorgegaan en +weldra voegde ook kapitein Hod zich bij ons.</p> +<p>»Wat gebeurt er?” vroeg de ingenieur.</p> +<p>»Zie eens, mijnheer,” antwoordde Storr.</p> +<p>Bij het eerste licht van den aanbrekenden dag kon ik de oevers van +den Phalgou en een gedeelte van den weg, die zich verscheidene mijlen +voor ons uitstrekte, onderscheiden. Hoe groot was onze verbazing, toen +wij verscheidene honderden Hindoes bij groepen aan den kant van den weg +zagen liggen.</p> +<p>»Dat zijn onze bedevaartgangers van gisteren,” zei +kapitein Hod.</p> +<p>»Wat doen ze daar?” vroeg ik.</p> +<p>»Ze wachten zeker tot de zon opkomt,” antwoordde de +kapitein, »om zich in de gewijde wateren te storten!”</p> +<p>»Neen,” antwoordde Banks. »Kunnen ze hunne +reiniging niet te Gaya zelve volbrengen? De reden waarom ze hier +gekomen zijn, is om....”</p> +<p>»Omdat onze IJzeren Reus zijn gewone uitwerking heeft +gedaan!” riep kapitein Hod uit. »Ze zullen teweten gekomen +zijn, dat een reusachtige olifant, een kolos, zooals zij er nooit een +gezien hebben, in de nabuurschap was, en ze komen hem nu +bewonderen!”</p> +<p>»Als het maar bij bewonderen blijft!” antwoordde de +ingenieur, het hoofd schuddende.</p> +<p>»Wat vrees je dan toch, Banks?” vroeg kolonel Munro.</p> +<p>»Wel, ’k vrees, dat die dweepers ons den weg zullen +versperren!”</p> +<p>»Wees in alle geval voorzichtig! Met zulke vromen kan men niet +te veel voorzorgen nemen.”</p> +<p>»Inderdaad,” antwoordde Banks.</p> +<p>Daarna riep hij den stoker en vroeg dezen of alles gereed was.</p> +<p>»Ja, mijnheer.”</p> +<p>»Welnu, steek aan.”</p> +<p>»Ja, steek aan, Kâlouth!” riep kapitein Hod. +»En stook op, Kâlouth, laat onzen olifant zijn rook en +stoom in het gelaat van al die pelgrims spuwen!”</p> +<p>Het was toen drie en een half uur ’s morgens. Hoogstens over +een half uur, kon de machine de noodige drukking hebben. De +<span class="pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91" name= +"pb91">91</a>]</span>vuren werden dadelijk aangestoken, het hout knapte +in den vuurhaard en weldra ontsnapte een zwarte rook uit den +reusachtigen snuit van den olifant, waarvan het uiteinde zich in de +takken der hooge boomen verloor.</p> +<p>Op dit oogenblik kwamen eenige groepen Hindoes naderbij. Er had een +algemeene beweging in de menigte plaats. Men verdrong zich om onzen +trein. In de eerste rangen dezer pelgrims, lichtte men de armen in de +hoogte, men strekte ze naar den olifant uit, men bukte zich, men +knielde neder, men kroop tot in het stof. Het was duidelijk aanbidding +tot haar hoogste punt gevoerd.</p> +<p>Wij zagen van onder de veranda dat schouwspel aan, kolonel Munro, +kapitein Hod en ik, niet zonder bezorgdheid waarop deze dweeperij zou +uitloopen. Mac Neil had zich bij ons vervoegd en zag in stilte toe. Wat +Banks aangaat, hij was met Storr in den toren, dien het enorme dier +droeg, gaan staan en van waar hij het naar goedvinden kon besturen.</p> +<p>Te vier uur bromde de stoomketel reeds. Dit helderklinkend gesnor +moest door de Hindoes gehouden worden voor het vertoornde gebrom van +een bovennatuurlijken olifant. Op dit oogenblik wees de manometer een +drukking aan van vijf atmosferen, en Storr liet den stoom door de +veiligheidskleppen ontsnappen, alsof hij door de huid van het +reusachtige dikhuidige dier uitzweette.</p> +<p>»We zijn gereed, Munro!” riep Banks.</p> +<p>»Vooruit, Banks,” antwoordde de kolonel, »maar +voorzichtig en laten we niemand verpletteren!”</p> +<p>Het was toen bijna dag. De weg langs den oever van den Phalgou was +geheel bedekt met geloovigen, weinig geneigd, naar het scheen, om +plaats te maken. In die omstandigheid was het geen gemakkelijke zaak +voorwaarts te gaan en niemand te verpletteren.</p> +<p>Banks liet twee- of driemalen fluiten, hetgeen door de +bedevaartgangers met een uitzinnig gehuil beantwoord werd.</p> +<p>»Op zij! Op zij!” riep de ingenieur, den machinist +bevelende den regulateur een weinig te openen.</p> +<p>Het geloei van den stoom, die zich in de cilinders stortte, deed +zich hooren. De machine stelde zich langzaam in beweging. Een machtige +kolom van witten rook werd met kracht uit den snuit gestooten.</p> +<p>De menigte was in een oogenblik uiteengeweken. De regulateur werd +toen half geopend. Het gebriesch van den IJzeren Reus nam toe en onze +trein begon zich tusschen de dichte rangen der Hindoes te bewegen, die +geen plaats schenen te willen maken.</p> +<p>»Banks, pas op!” riep ik eensklaps uit.</p> +<p>Toen ik mij voorover buiten de veranda boog, had ik gezien dat er +zich een twaalftal van die dweepers op den weg geworpen hadden, met den +vasten wil zich onder de raderen van het zware gevaarte te laten +verpletteren. <span class="pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92" name= +"pb92">92</a>]</span></p> +<p>»Geeft acht! geeft acht! Terug,” riep kolonel Munro, die +hen beduidde zich op te richten.</p> +<p>»Die onnozelen!” riep op zijn beurt kapitein Hod. +»Zij houden ons voertuig voor de kar van Jaggernaut! Zij willen +zich onder de pooten van den heiligen olifant laten +verpletteren!”</p> +<p>Op een teeken van Banks, sloot de machinist den stoom af. De +bedevaartgangers, dwars over den weg uitgestrekt, schenen besloten niet +op te staan. Om hen heen gilde de dweepende menigte het uit en moedigde +ze met gebaren aan.</p> +<p>De machine stond stil. Banks was ten einde raad en wist wezenlijk +niet wat te doen.</p> +<p>Plotseling komt er een idée bij hem op.</p> +<p>»We zullen eens zien!” zeide hij.</p> +<p>Hij opende oogenblikkelijk de stoomkraan en krachtige stoomstralen +sisten langs den grond, terwijl de lucht van een scherp gefluit +weerklonk.</p> +<p>»Hoera! hoera! hoera!” riep kapitein Hod uit.</p> +<p>»Geesel ze, vriend Banks, geesel ze!”</p> +<p>Dit middel baatte. De dweepers, door de stoomstralen getroffen, +vlogen op onder een oorverdoovend geschreeuw. Zij konden zich wel laten +verpletteren, maar zich te laten verbranden, dat nooit!</p> +<p>De menigte week terug en de weg was open. Nu werd de regulateur +geheel geopend en sloegen de wielen diep in den grond.</p> +<p>»Vooruit! vooruit!” riep kapitein Hod uit, die in de +handen klapte en hartelijk lachte.</p> +<p>En nu ijlde de IJzeren Reus, het midden van den weg houdende, snel +voort en was weldra uit het oog der verbaasde menigte verdwenen, als +een fantastisch dier in een wolk van stoom.</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e1961" href="#xd20e1961src" name="xd20e1961">1</a></span> De in de +Indische godenleer voorkomende tien gedaanten van dieren en menschen, +die Vishnoe, naar men beweert, heeft aangenomen.</p> +</div> +</div> +<div id="ch8" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">VIII.</h2> +<h2 class="main">Eenige uren te Bénares.</h2> +<p class="firstpar">De groote weg lag nu voor het Stoomhuis open, de +weg, die over Sasserâm, naar den rechter oever van den Ganges +tegenover <span class="corr" id="xd20e2176" title= +"Bron: Bénarès">Bénares</span> liep.</p> +<p>Een mijl voorbij het kamp, nam de machine een meer gematigden gang +aan, zoo omstreeks twee en een halve mijl per uur. Het plan van Banks +was, dien zelfden avond op vijf en twintig mijlen van Gaya te kampeeren +en den nacht rustig door te brengen in de omstreken van de kleine stad +Sasserâm. <span class="pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93" name= +"pb93">93</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e2183width"><img src="images/p093.jpg" alt= +"Algemeen gezicht van Bénares. Blz. 100." width="506" height= +"720"> +<p class="figureHead">Algemeen gezicht van Bénares. Blz. +<a href="#pb100" class="pageref">100</a>.</p> +</div> +<p>In het algemeen vermijden de Indische wegen zooveel mogelijk de +stroomen, die bruggen noodzakelijk maken, daar het leggen van dezen op +die alluviale gronden zeer kostbaar is. Ook moeten <span class= +"pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94" name="pb94">94</a>]</span>ze op +vele plaatsen, waar het niet mogelijk geweest is een rivier of een +stroom te beletten den weg te versperren, nog gelegd worden. Wel is +waar is de oude, primitieve pont nog in werking, die evenwel om onzen +trein over te brengen zonder twijfel onvoldoende zoude geweest zijn. +Zeer gelukkig konden wij er buiten.</p> +<p>Juist moesten wij dien dag een belangrijke rivier oversteken, de +Sône. Deze rivier boven Rhotas gevoed door twee andere, den Coput +en den Coyle, vloeit in den Ganges, nagenoeg tusschen Arrah en +Dinapore.</p> +<p>Niets gemakkelijker dan deze overtocht. De olifant daalde langs een +zachte helling den steilen oever af, trad in den stroom, bleef op de +oppervlakte en trok, het water met zijn dikke pooten als de schoepen +van een drijfrad slaande, den trein zacht voort.</p> +<p>Kapitein Hod gaf luide zijne verrukking te kennen.</p> +<p>»Een rollend huis!” riep hij uit, »een huis dat +tegelijk een rijtuig en een stoomboot is. De vleugels ontbreken er nog +maar aan om zich in een vliegtoestel te herscheppen en de ruimte te +doorklieven!”</p> +<p>»Dat zal den een of anderen dag ook nog wel eens gebeuren, +vriend Hod,” antwoordde de ingenieur ernstig.</p> +<p>»Ik weet het, vriend Banks,” antwoordde niet minder +ernstig de kapitein. »Alles zal gebeuren! Maar wat toch niet +gebeuren zal, is, dat we over twee honderd jaar in leven zijn om die +wonderen te zien! Het leven is alle dag wel niet even vroolijk en toch +zou ik gaarne tien eeuwen wenschen te leven, enkel uit +nieuwsgierigheid!”</p> +<p>Dien avond kampeerden wij, na onder de prachtige brug, die den +spoorweg draagt, gegaan te zijn, op tachtig voet boven de bedding van +de Sône, op twaalf uren afstand van Gaya, in de omstreken van +Sasserâm. We zouden ons hier slechts een nacht ophouden om ons +van hout en water te voorzien en met den dageraad weder vertrekken.</p> +<p>Dit programma werd in alle deelen gevolgd en den volgenden morgen 22 +Mei, vóór de brandende uren, die de gloeiende middagzon +ons bezorgde, waren wij weder op reis.</p> +<p>Het land was overal hetzelfde, namelijk zeer rijk, zeer bebouwd. +Zoodanig doet het zich voor bij het naderen van de prachtige vallei van +den Ganges. Ik zal hier niet spreken van de talrijke dorpen, die zich +verliezen te midden van de onmetelijke rijstvelden, tusschen de groepen +van tara-palmboomen met hun dicht gewelfd bladerdak, in de schaduw der +mangoboomen en ander weelderig opschietend geboomte. Overigens hielden +wij ons niet op en indien somtijds de weg door een wagen, langzaam door +zebus voortgetrokken, gestremd werd, deed een twee of driemalig fluiten +hem op zijde gaan, waarna dan onze trein tot groote verbazing der +raïots doorging.</p> +<p>Op dien dag, had ik het pleizier een groot aantal rozenvelden te +zien. En geen wonder, want wij waren niet ver verwijderd van Ghazipore, +het groote middelpunt der fabricatie van het water of liever van de +olie, uit deze bloemen vervaardigd. <span class="pagenum">[<a id="pb95" +href="#pb95" name="pb95">95</a>]</span></p> +<p>Ik vroeg Banks of hij mij eenige inlichtingen betreffende dit zoo +gezochte voortbrengsel kon geven, dat het toppunt schijnt te zijn der +kunst op het stuk van parfumerie.</p> +<p>»Hier zijn cijfers, waarde vriend,” gaf Banks mij ten +antwoord, »en ze zullen u toonen hoe kostbaar deze bereiding is. +Veertig pond rozen worden vooraf aan een soort van langzame distillatie +over een zacht vuur onderworpen en geven ongeveer dertig pond +rozenwater. Dit water wordt op een nieuw pak bloemen van veertig pond +gegoten, waarvan men de distillatie voortzet totdat het mengsel twintig +pond bedraagt. Men stelt dit mengsel gedurende twaalf uren bloot aan de +frissche nachtlucht en den volgenden dag vindt men de oppervlakte van +het mengsel bedekt met hoeveel? een ons welriekende olie. Dus heeft men +uit tachtig pond rozen—eene hoeveelheid die niet minder dan twee +honderd duizend bloemen telt,—ten slotte slechts een ons vocht +getrokken. Het is een wezenlijke moord! Het is dan ook niet te +verwonderen, dat zelfs in het land der bewerking, de rozenolie veertig +ropijen of honderd franken het ons kost.</p> +<p>»Nu,” antwoordde kapitein Hod, »als men om een ons +<span class="corr" id="xd20e2222" title= +"Bron: brandedewijn">brandewijn</span> te fabriceeren, tachtig pond +druiven noodig had, zouden de grogjes fameus duur worden!”</p> +<p>Op dien dag, moesten we ook de Karamnaca, een der takken van den +Ganges nog overtrekken. De Hindoes hebben van die onschuldige rivier +een soort van Styx gemaakt, waarop het niet goed is te varen. Hare +oevers zijn niet minder vervloekt dan de oevers van den Jordaan of van +de Doode Zee. De lijken, die men haar toevertrouwt, brengt zij +regelrecht naar de Brahmaansche hel. Ik wil over deze geloofsleer niet +redetwisten, doch ik protesteer tegen de algemeen verspreide meening +dat het water dezer diabolische rivier onaangenaam smaakt en slecht +voor de maag zou zijn. Het is overheerlijk.</p> +<p>Na een weinig heuvelachtig land te zijn doorgetrokken, tusschen de +onmetelijke velden met slaapbollen en het uitgestrekte dambord der +rijstvelden, kampeerden wij op den rechteroever van den Ganges, +tegenover het antieke Jeruzalem der Hindoes, de heilige stad +Bénares.</p> +<p>»Vierentwintig uren halt!” zei Banks.</p> +<p>»Hoever zijn we nu nog van Calcutta?” vroeg ik den +ingenieur.</p> +<p>»Nog driehonderdvijftig mijlen ongeveer,” antwoordde hij +mij, »en ge zult me moeten bekennen, waarde vriend, dat we tot +nog toe niet den minsten last gehad hebben noch van den langen weg, +noch van de vermoeienissen der reis!”</p> +<p>De Ganges! Is er een stroom waarvan de naam dichterlijker legendes +voor onze <span class="corr" id="xd20e2238" title= +"Bron: verbeeling">verbeelding</span> toovert en is het niet alsof +gansch Indië in hem opgaat? Bestaat er op de wereld een vallei, te +vergelijken <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96" name= +"pb96">96</a>]</span>met die, welke tot richting van zijn trotschen +loop, zich vijfhonderd mijlen ver uitstrekt en niet minder telt dan +honderd millioen bewoners? Is er een plek op den aardbol waar sedert de +verschijning der Aziatische rassen meer wonderen zijn opgehoopt? Wat +zou Victor Hugo, die zoo trotsch den Donau bezongen heeft, wel van den +Ganges gezegd hebben! Want even als de zee heeft de Ganges zijn +deining, zijne cyclonen, vreeselijker dan de orkanen van den +Europeeschen stroom! Als een slang ontrolt hij zich in de meest +dichterlijke streken der wereld! Ook hij stroomt van het westen naar +het oosten! Doch aan geen onaanzienlijke heuvelreeks ontleent hij zijn +oorsprong! Neen, van de hoogste bergketen des aardbols, van de bergen +van Thibet stort hij naar beneden en neemt onderweg al de +schatplichtige stroomen op. Zijn plaats van oorsprong is het Himalaya +gebergte!</p> +<p>Den volgenden dag, 23 Mei, bij het opgaan der zon, lag het zich in +hare stralen afspiegelende watervlak voor onze blikken uitgespreid. Op +het witte zand schenen eenige troepen krokodillen, groot van stuk, het +eerste daglicht met volle teugen in te zwelgen. Zij lagen daar +onbeweeglijk, naar de zon gekeerd, alsof zij de getrouwste aanhangers +van de leer van Brahma geweest waren. Maar eenige voorbij drijvende +lijken ontrukten hen aan hunne aanbidding. Men heeft wel eens beweerd, +dat de lijken, door den stroom medegevoerd, op den rug drijven als het +mannen zijn en op den buik van vrouwen. Ik kon mij nu verzekeren, dat +er niets waar is van deze opmerking. Een oogenblik later wierpen de +monsters zich op hun prooi, die hun dagelijks door de rivieren van het +schiereiland verschaft wordt en oogenblikkelijk door hen naar de diepte +wordt gesleurd.</p> +<p>De spoorweg van Calcutta volgt, alvorens zich te Allahabad te +vertakken om naar Delhi ten noordwesten en naar Bombay ten zuidwesten +te loopen, voortdurend den rechter oever van den Ganges, waarvan hij +door zijn rechtlijnige richting de talrijke bochten bespaart. Aan het +station van Mogul-Seraï, waarvan wij slechts eenige mijlen +verwijderd waren, scheidt zich een kleine tak af, die over den stroom +naar Bénares loopt en door de vallei van de Goûmti een +zestig mijlen ver naar Jaunpore gaat.</p> +<p>Bénares is dus aan den linkeroever gelegen. Doch op deze +plaats zouden wij den Ganges niet oversteken, dat zou eerst te +Allahabad geschieden. De IJzeren Reus bleef dus in het kamp, dat den +vorigen avond, 22 Mei gekozen was. Er lagen gondels aan den oever +gereed om ons naar de heilige stad over te brengen, die ik met eenige +zorg wenschte te bezoeken.</p> +<div class="figure xd20e2250width"><img src="images/p097.jpg" alt= +"Bénares: Népaulsche pagode. Blz. 100." width="506" +height="720"> +<p class="figureHead">Bénares: Népaulsche pagode. Blz. +<a href="#pb100" class="pageref">100</a>.</p> +</div> +<p>Wat kolonel Munro betreft, voor hem had het bezoek dezer steden, +waar hij zoo vaak geweest was, niets vreemds of verrassends en toch +dacht hij er dien dag een oogenblik over ons te <span class= +"pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97" name= +"pb97">97</a>]</span>vergezellen; doch, na rijpe overweging besloot hij +een tocht langs de oevers van den stroom te maken, in gezelschap van +sergeant Mac Niel. Werkelijk verlieten beiden het Stoomhuis, zelfs +voordat wij nog <span class="pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98" name= +"pb98">98</a>]</span>vertrokken waren. Kapitein Hod, die reeds in +garnizoen te Bénares geweest was, had het plan gevormd eenigen +zijner kameraden te gaan zien. Banks en ik dus,—de ingenieur had +mij tot gids willen verstrekken,—wij waren de eenigen, die uit +een gevoel van belangstelling de stad wilden bezoeken.</p> +<p>Als ik zeg, dat kapitein Hod te Bénares in garnizoen geweest +was, moet men weten, dat de troepen der koninklijke armée +gewoonlijk niet in de Hindoesche steden wonen. Hunne kazernen zijn te +midden van »kantonnementen” gelegen, die inderdaad echte +Engelsche steden worden. <span class="corr" id="xd20e2265" title= +"Bron: Die">Dit</span> is met <span class="corr" id="xd20e2268" title= +"Bron: Allabahad">Allahabad</span>, met Bénares het geval, +evenals op andere punten van het grondgebied, waar niet alleen de +soldaten, maar de ambtenaren, de kooplieden, de renteniers zich bij +voorkeur groepsgewijze vereenigen. Ieder dezer groote steden is in +tweeën verdeeld, het eene gedeelte met al het comfort van het +moderne Europa, terwijl het andere de gewoonten van het land en de +Hindoesche gebruiken in al hunne oorspronkelijkheid bewaard heeft!</p> +<p>De Engelsche stad, met <span class="corr" id="xd20e2273" title= +"Bron: Bénarès">Bénares</span> vereenigd, is +Sécrole waarvan de bungalows, de wandeldreven, de christelijke +kerken zeer weinig belangstelling inboezemen. Daar bevonden zich ook de +voornaamste hôtels, door toeristen bezocht. Sécrole is een +van die steden, gereed om door de toeristen van het Vereenigd +Koninkrijk ingepakt en verzonden te worden en die men dadelijk weer kan +opslaan. Zij bieden dus niets bijzonders ter bezichtiging aan. Nadat +Banks en ik dus in een gondel plaats hadden genomen, staken wij den +Ganges schuins over, teneinde eerst het prachtige schouwspel, dat +Bénares, amphiteatersgewijze tegen den steilen oever gelegen, +aanbiedt, in zijn geheel te overzien.</p> +<p>»Bénares,” zeide mij Banks, »is bij +uitnemendheid de heilige stad van Indië. Het is het Hindostansche +Mecca en iedereen, die er, al is het slechts vierentwintig uren, +gewoond heeft, is <span class="corr" id="xd20e2278" title= +"Bron: verzekerk">verzekerd</span> de eeuwige zaligheid deelachtig te +worden. Men begrijpt dus welk een toevloed van bedevaartgangers zulk +een geloof kan uitlokken, en welk een aantal inwoners een stad moet +tellen waaraan Brahma zulke belangrijke voorrechten verleend +heeft.”</p> +<p>Men kent aan Bénares meer dan dertig eeuwen bestaan toe. Zij +zou dus gesticht zijn geworden nagenoeg ten tijde van de verwoesting +van Troje. Na altijd een grooten, geen staatkundigen, maar geestelijken +invloed op Hindostan gehad te hebben, was zij het meest bekende centrum +van den bouddhistischen godsdienst tot de negende eeuw. Er had toen een +godsdienstige omwenteling plaats. Het Brahmanisme vernietigde den ouden +eeredienst. Bénares werd de hoofdstad der brahmanen, het +middelpunt van aantrekking voor de geloovigen en men verzekert, dat +driehonderdduizend bedevaartgangers haar jaarlijks bezoeken. +<span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99" name= +"pb99">99</a>]</span></p> +<p>De metropolitaansche overheid heeft voor de heilige stad haar rajah +weten te bewaren. Deze vorst, die vrij zuinig door Engeland bezoldigd +werd, bewoont een prachtige residentie te Ramnagur, aan den Ganges. Hij +is een wettige afstammeling van de koningen van Kaci, den ouden naam +van Bénares, maar hij heeft niet den minsten invloed meer en zou +zich dit laten welgevallen, indien zijn pensioen niet een lakh +ropyen—honderdduizend ropyen, of honderd vijfentwintig duizend +gulden ongeveer verminderd was, een som, die nauwlijks het zakgeld van +een nabob van weleer bedroeg.</p> +<p>Ook Bénares deelde, zooals bijna al de steden van de vallei +van den Ganges, een oogenblik in den grooten opstand van 1857. Destijds +bestond haar garnizoen uit het 37<sup>e</sup> regiment inlandsche +infanterie, een corps ongeregelde kavallerie en een half regiment +sikhs. Van koninklijke troepen bezat zij slechts een halve batterij +Europeesche artillerie. Men kon niet verwachten, dat deze handvol +mannen de inlandsche soldaten zou ontwapenen. Ook wachtte de overheid, +niet zonder ongeduld, de aankomst af van kolonel Neil, die zich met het +10<sup>e</sup> regiment van de koninklijke armée naar Allahabad +op weg had begeven. Kolonel Neil trad Bénares binnen met slechts +twee honderd vijftig man en gaf bevel tot het houden eener parade op +het exercitieveld.</p> +<p>Toen de Sipayers vereenigd waren, gelastte men hun de wapenen neder +te leggen. Zij weigerden en dadelijk begon er een worsteling tusschen +hen en de infanterie van kolonel Neil. Bijna onmiddellijk daarop +voegden zich de ongeregelde kavallerie en daarna de sikhs, die zich +verraden waanden, bij de opstandelingen. Doch toen opende de halve +batterij haar vuur, beschoot de opstandelingen met schroot en +niettegenstaande hunne dapperheid, niettegenstaande hunne verwoedheid, +werden allen op de vlucht gedreven.</p> +<p>Dit gevecht werd buiten de stad geleverd. Binnen had er slechts een +eenvoudige poging tot opstand der muzelmannen plaats, die de groene +vaan opstaken—eene poging, die dadelijk mislukte. Sedert dien dag +werd Bénares, zelfs ten tijde toen de opstand in de provincies +van het Westen scheen te zullen zegevieren, niet meer verontrust.</p> +<p>Banks had mij deze bijzonderheden medegedeeld, terwijl onze gondel +langzaam over de wateren van den Ganges gleed.</p> +<p>»Mijn waarde vriend,” zei hij, »we gaan +Bénares opzoeken, goed! Maar, hoe oud deze hoofdstad ook zij, +zult ge er geen enkel monument vinden, dat meer dan drie honderd jaren +oud is. Verwonder er u niet over. Dat is het gevolg der godsdienstige +worstelingen, waarbij het vuur en het zwaard een maar al te treurige +rol hebben gespeeld. Toch is Bénares een merkwaardige stad en ge +zult u uw wandeling niet berouwen!” <span class="pagenum">[<a id= +"pb100" href="#pb100" name="pb100">100</a>]</span></p> +<p>Weldra hield onze gondel op zekeren afstand stil, teneinde op den +achtergrond eener baai, blauw als de golf van Napels, de +schilderachtige, amphiteatersgewijze tegen den heuvel oploopende huizen +en de opeenstapeling van paleizen te bewonderen, waarvan een groot blok +dreigt in te storten ten gevolge van een verzakking van den grond, +ondermijnd door het water der rivier. Een nepaulsche pagode, van +Chineeschen bouw, gewijd aan Bouddha, een woud van torens, spitsen, +minarets, kleine piramiden, die zich van de moskeeën en tempels +verheffen, beheerscht door de gouden naald van den lingam van +Çiva en de twee magere torenspitsen van de moskee van +Aureng-Zeb, bekroont dit bewonderenswaardig panorama.</p> +<p>Inplaats van onmiddellijk aan een der »ghâts” of +trappen, die de boorden in gemeenschap stellen met het bovenvlak der +steile oevers, af te stappen, liet Banks den gondel bij de kaden +aanleggen, waarvan de grondlagen door den stroom bespoeld worden.</p> +<p>Ik vond daar het tooneel van Gaya terug, maar in een ander +landschap. In plaats van de groene wouden van den Phalgou, werd nu de +achtergrond der schilderij ingenomen door de heilige stad. Wat het +onderwerp betreft, het was nagenoeg hetzelfde.</p> +<p>Werkelijk bedekten duizenden bedevaartgangers den steilen oever, de +terrassen, de trappen en kwamen zich in drie- of vierdubbele rijen in +den stroom dompelen. Men meene daarom niet dat dit bad kosteloos +genoten werd. Bewaarders met rooden tulband op het hoofd, de sabel op +zijde, namen de onderste treden der ghâts in, vorderden de +schatting, in gezelschap van nijvere brahmanen, die rozenkransen, +amuletten of andere vroomheidsmiddelen verkochten.</p> +<p>Bovendien waren er niet alleen bedevaartgangers, die voor eigen +rekening baadden, maar ook handelaars, die niets anders deden dan het +heilige water in flesschen te putten om het tot in de meest verwijderde +streken van het schiereiland rond te venten. Als bewijs van echtheid +wordt elke flesch met het zegel der brahmanen verzegeld. Men moet +evenwel aannemen, dat op uitgebreide schaal bedrog hiermede gepleegd +wordt, zoo aanzienlijk is de uitvoer van deze wonderdadige vloeistof +geworden.</p> +<p>»Misschien wel,” zei Banks, »zou al het water van +den Ganges niet aan de behoeften der geloovigen voldoen!”</p> +<p>Ik vroeg hem toen of die badkuren niet dikwijls ongelukken +veroorzaakten, die men volstrekt niet trachtte te voorkomen. Er waren +toch geen zwemmeesters tegenwoordig om over de onvoorzichtigen te +waken, die zich in den snellen stroom der rivier waagden.</p> +<p>»Ongelukken komen dan ook veel voor,” antwoordde mij +Banks, »maar al is het lichaam van den vrome verloren gegaan, +zijn ziel is gered. Ook ziet men zoo nauw niet.”</p> +<p>»En de krokodillen?” liet ik er op volgen.</p> +<div class="figure xd20e2324width"><img src="images/p101.jpg" alt= +"De tempel Mankarnika. Blz. 104." width="503" height="720"> +<p class="figureHead">De tempel Mankarnika. Blz. <a href="#pb104" +class="pageref">104</a>.</p> +</div> +<p>»De krokodillen,” antwoordde mij Banks, »houden +zich gewoonlijk <span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101" +name="pb101">101</a>]</span>op een afstand. Al dat geraas verschrikt +ze. Deze monsters zijn niet het meest te vreezen, maar meer de +boosdoeners, die duiken, onder het water voortsluipen, de vrouwen en +kinderen beetpakken, <span class="pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102" +name="pb102">102</a>]</span>ze medenemen en ze van hunne kostbaarheden +berooven. Men vertelt zelfs van een dezer schurken, die door middel van +een kunstkop lang de rol van een valschen krokodil speelde en een +aardig fortuintje met dit winstgevend en tegelijk gevaarlijk bedrijf +gewonnen heeft, want werkelijk is deze gauwdief op zekeren dag door een +echten krokodil verslonden geworden en men heeft niets meer van hem +gevonden dan zijn lederen kop, die aan de oppervlakte der rivier +dreef.”</p> +<p>Dan zijn er eindelijk ook nog van die dolle dweepers, die uit eigen +beweging den dood in de golven van den Ganges komen zoeken en dit zelfs +met een berekende, verfijnde barbaarschheid doen. Zij binden zich om +het lichaam een rozenkrans van ledige urnen met open monden. +Langzamerhand dringt het water in die urnen en doet ze allengs +onderdompelen onder de uitbundige toejuichingen der geloovige +menigte.</p> +<p>Onze gondel had ons weldra voor de Mânmênka Ghât +gebracht, alwaar de brandstapels waaraan men de lijken heeft +toevertrouwd van al de dooden, die bij hun leven eenige zorg voor een +toekomstig leven gehad hebben, amphiteatersgewijze boven elkander +gesteld zijn. Gretig wordt de lijkverbranding op deze heilige plaats +door de geloovigen gezocht en de brandstapels branden dag en nacht. De +rijke baboes laten zich uit verre oorden naar Bénares brengen +zoodra ze zich door een ziekte voelen aangedaan, waaraan zij bezwijken +zullen. Want Bénares is ontegenzeggelijk het beste uitgangspunt +voor »de reis naar de andere wereld.” Indien de overledene +slechts lichte zonden op zijn geweten heeft, zal zijn ziel, met den +rook der brandstapels medegevoerd, rechtstreeks naar het verblijf der +eeuwige gelukzaligheid gaan. Is hij daarentegen een groot zondaar +geweest, dan zal zijn ziel integendeel vooraf wedergeboren worden in +het lichaam van een brahmaan, die nog geboren moet worden. Het is dus +te hopen, dat gedurende deze tweede incarnatie, als zijn leven nu +voorbeeldig geweest is, hem geen tweede avatar zal opgelegd worden, +alvorens hij ten slotte toegelaten wordt tot de genietingen van den +hemel van Brahma.</p> +<p>Wij besteedden het overige van den dag aan het bezoeken der stad, +hare voornaamste monumenten, hare bazars, naar Arabische mode, met +sombere winkels bezet. Daar worden voornamelijk fijne mousselinen van +kostbaar weefsel verkocht, alsmede de »kinkôb”, een +soort van zijden stof met goud bewerkt, een van de voornaamste +nijverheidsproducten van Bénares. De straten waren zindelijk +onderhouden, maar nauw, zooals noodzakelijk is voor de steden, die +bijna altijd beschenen worden door de stralen eener tropische zon. Maar +zelfs in de schaduw, was de warmte nog om te stikken. Ik beklaagde de +dragers van onzen palankijn, die evenwel zich zelve niet zeer schenen +te beklagen. <span class="pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103" name= +"pb103">103</a>]</span></p> +<p>Trouwens, de arme duivels waren in de gelegenheid eenige ropyen te +verdienen en dat was genoeg om hun moed en kracht te geven. Doch dat +was het geval niet met een zekeren Hindoe, of liever Bengali, met een +levendig oog en listige gelaatstrekken, die, zonder juist te trachten +het te verbergen, ons gedurende onzen geheelen tocht volgde.</p> +<p>Toen wij op de kaai van de Mânmênka Ghât aan land +stapten, had ik, met Banks sprekende, hardop den naam van kolonel Munro +genoemd. De Bengali, die onzen gondel had zien aanleggen, ontstelde +onwillekeurig. Ik had daar wel niet zoo bijzonder op gelet, maar toch +herinnerde ik het mij, toen ik zag, dat die soort van spion zich +hardnekkig aan onze schreden vasthechtte. Hij verliet ons slechts om +eenige oogenblikken later voor of achter ons op nieuw voor den dag te +komen. Was het een vriend of een vijand? <span class="corr" id= +"xd20e2349" title="Bron: ik">Ik</span> wist het niet, maar het was een +man wien de naam van kolonel Munro stellig niet onverschillig was.</p> +<p>Onze palankijn hield weldra stil onder aan den grooten trap van +honderd treden, die van de kaai naar de moskee van Aureng-Zeb +voert.</p> +<p>Voorheen beklommen de vromen slechts geknield deze soort van +<i>Santa Scala</i>, in navolging van de geloovigen van Rome. Destijds +was het de tempel van Vishnoe, die zich op deze plek verhief en nu +vervangen is door de moskee van den veroveraar.</p> +<p>Ik zou gaarne Bénares aanschouwd hebben van den top van een +der minarets dezer moskee, welker bouworde voor een meesterstuk van +architectuur gehouden werd. Deze minarets zijn honderd twee en dertig +voet hoog, zijn nauwlijks zoo dik als een eenvoudige +fabrieksschoorsteen en toch bevatten zij inwendig een wenteltrap; maar +het is niet meer veroorloofd dezen te beklimmen, hetgeen ook niet +geraden zou zijn, daar deze twee minarets aanmerkelijk van de loodlijn +afwijken en minder levenskracht schijnen te bezitten dan de toren van +Pisa.</p> +<p>Bij het verlaten van de moskee van Aureng-Zeb, vond ik den Bengali +terug, die ons aan de poort afwachtte. Ditmaal keek ik hem strak aan en +hij sloeg de oogen neder. Alvorens de aandacht van Banks op dit voorval +te vestigen, wilde ik zien of het individu in zijne dubbelzinnige +houding zou volharden, en zei daarom niets.</p> +<p>Bij honderden worden de pagoden en de moskeeën in de +bewonderenswaardige stad van Bénares geteld. Dit is ook het +geval met de prachtige paleizen, waarvan het schoonste ontegenzeglijk +aan den koning van Nagpore behoort. Weinige rajahs verzuimen inderdaad +een te huis in de heilige stad te hebben, en komen er ten tijde der +groote godsdienstige feesten van Méla.</p> +<p>Het zou mij moeilijk geweest zijn, in den korten tijd waarover wij +te beschikken hadden, al die tempels te bezoeken. Ik bepaalde +<span class="pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104" name= +"pb104">104</a>]</span>mij dus tot een bezoek van den tempel van +Bichêshwar, alwaar de lingam van Çiva zich verheft. Deze +wanstaltige steen, die als een gedeelte van het lichaam van den +wreedsten der Goden van de Hindoesche godenleer beschouwd wordt, bedekt +een put, welks stilstaand, groenachtig, stinkend water wonderbaarlijke +krachten bezit. Ik zag ook de Mankarnika-tempel met de heilige fontein, +waarin de geloovigen zich baden ten profijte der Brahmanen, vervolgens +den Mân-Mundir, een sterretoren voor twee honderd jaar gebouwd +door den keizer Akbar en waarvan al de instrumenten, onbeweeglijk als +marmer, slechts in steen zijn voorgesteld.</p> +<p>Ik had ook hooren spreken van een apenpaleis, dat de toeristen niet +in gebreke blijven te Bénares te bezoeken. Een Parijzenaar moest +natuurlijk gelooven, dat hij zich voor de beroemde kooi van den +Plantentuin zou bevinden. Dit was echter geenszins het geval.</p> +<p>Dit paleis is slechts een tempel, de Dourga-Khound, even buiten de +voorsteden gelegen. Hij dagteekent van de <span class= +"smallcaps">IX</span><sup>e</sup> eeuw, en is een van de oudste +monumenten der stad. De apen zijn er niet in een traliehok opgesloten. +Zij loopen vrij op de binnenplaats rond, springen van den eenen muur op +den anderen, klimmen naar den top van énorme mangoboomen, +betwisten elkander de geroosterde graankorrels waarop zij zeer verzot +zijn en die de bezoekers hun brengen. Daar, gelijk overal, heffen de +brahmanen, de bewaarders van den Dourga-Khound, een kleine vergoeding, +die van dit ambt een der meest winstgevende van Indië maakt.</p> +<p>Het spreekt van zelf, dat we tamelijk afgemat waren van de hitte, +toen wij tegen den avond er over dachten naar het Stoomhuis terug te +keeren. We hadden te Secrole in een der beste hôtels der +Engelsche stad ontbeten en gedineerd en toch moet ik zeggen, dat deze +keuken ons die van »monsieur Parazard” deed betreuren.</p> +<p>Toen de gondel onder aan de Gâth kwam aanleggen om ons naar +den rechteroever van den Ganges terug te brengen, ontmoette ik voor de +laatste maal den Bengali, dicht bij het vaartuig. Een boot, door een +Hindoe bestuurd, wachtte hem op en stak dadelijk af. Wilde hij ons ook +op de rivier volgen, tot het kampement? Dat werd zeer verdacht.</p> +<p>»Banks,” zeide ik toen zacht, hem op den Bengali +wijzende, »daar is een spion, die ons geen oogenblik uit het +gezicht verloren heeft....”</p> +<p>»’k Heb hem wel gezien,” antwoordde Banks, +»en ’k heb opgemerkt, dat de naam van den kolonel, door u +uitgesproken, hem opmerkzaam maakte.”</p> +<p>»Zou er geen reden zijn, om....?” zei ik toen.</p> +<p>»Neen! Laat hem begaan,” antwoordde Banks. »Het is +beter, dat hij zich niet verdacht weet.... Trouwens, hij is al +weg.”</p> +<p>En inderdaad was de boot van den Bengali reeds te midden der +<span class="pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105" name= +"pb105">105</a>]</span>talrijke vaartuigen van allerlei vormen, die +toen de sombere wateren van den Ganges kliefden, verdwenen.</p> +<div class="figure xd20e2396width"><img src="images/p105.jpg" alt= +"De citadel van Allahabad. Blz. 111." width="508" height="720"> +<p class="figureHead">De citadel van Allahabad. Blz. <a href="#pb111" +class="pageref">111</a>.</p> +</div> +<p>Daarop vroeg Banks, zich tot onzen schipper wendende, op een +<span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106" name= +"pb106">106</a>]</span>toon, die onverschilligheid voorgaf:</p> +<p>»Ken je dien man?”</p> +<p><span class="corr" id="xd20e2410" title= +"Niet in bron">»</span>Neen, ’t is de eerste keer dat ik +hem zie,” antwoordde de <span class="corr" id="xd20e2413" title= +"Bron: chipper">schipper</span>.</p> +<p>Het was nu avond geworden. Honderden met vlaggen en wimpels +versierde vaartuigen<span class="corr" id="xd20e2418" title= +"Bron: .">,</span> door veelkleurige lantarens verlicht, opgevuld met +zangers en muzikanten, kruisten elkander op den feestelijken stroom in +alle richtingen. Aan den linkeroever vertoonde zich allerlei soort van +vuurwerk, mij herinnerende, dat we ons niet ver van het Hemelsche Rijk +bevonden, waar men altijd zooveel met vuurwerk opheeft. Het zou +moeielijk zijn een beschrijving van dit schouwspel te geven, dat +waarlijk onbeschrijfelijk schoon was. Tot mijn spijt kon ik niet te +weten komen welk geïmproviseerd nachtfeest, waaraan Hindoes van +allerlei klassen deelnamen, er gevierd werd. Op het oogenblik dat het +eindigde, lag de gondel reeds aan den anderen oever aan.</p> +<p>Het was dus als een visioen, en duurde niet langer dan de +kortstondige, schitterende meteoren, die slechts een oogenblik het +luchtruim in vuur en vlam zetten, om in het volgende oogenblik de +nachtelijke duisternis nog dieper te doen schijnen. Doch Indië, ik +zeide het reeds, vereert drie honderd millioen goden, mindere goden, +heiligen en halve heiligen van allerlei soorten en het jaar telt zelfs +niet genoeg uren, minuten en seconden om ieder dezer godheden de +noodige eer te bewijzen.</p> +<p>In het kampement teruggekomen, vonden wij er reeds kolonel Munro en +Mac Neil. Banks vroeg den sergeant of er gedurende onze afwezigheid +niets nieuws gebeurd was.</p> +<p>»Niets,” antwoordde Mac Neil.</p> +<p>»Heb je geen verdacht persoon zien rondwaren?”</p> +<p>»Neen, mijnheer Banks. Hebt u eenige reden te +vermoeden...”</p> +<p>»We zijn op onzen tocht naar Bénares +gespionneerd,<span class="corr" id="xd20e2434" title= +"Niet in bron">”</span> antwoordde de ingenieur, »en +’k heb liever niet dat men ons spionneert!”</p> +<p>»En wie was die spion?”</p> +<p>»Een Bengali, die bij het hooren van den naam van kolonel +Munro de ooren spitste.”</p> +<p>»Wat kan die man van ons willen?”</p> +<p>»Dat weet ik niet, Mac Neil. We moeten oppassen!”</p> +<p>»Men zal oppassen,” antwoordde de sergeant. <span class= +"pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107" name="pb107">107</a>]</span></p> +</div> +<div id="ch9" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">IX.</h2> +<h2 class="main">Allahabad.</h2> +<p class="firstpar">De afstand tusschen Bénares en <span class= +"corr" id="xd20e2455" title="Bron: Allabahad">Allahabad</span> bedraagt +ongeveer honderddertig kilometers. De weg loopt bijna gestadig langs +den rechteroever van den Ganges, tusschen den spoorweg en den stroom. +Storr had zich steenkolen in briquetten verschaft en hij had er den +tender mede beladen. De olifant was dus voor verscheidene dagen van +voedsel verzekerd. Zorgvuldig schoongemaakt,—ik had haast gezegd +geroskamd,—opgepoetst alsof hij zoo pas uit de werkplaats kwam, +wachtte hij ongeduldig op het oogenblik van vertrek. Hij trappelde wel +niet, maar eenige trillingen zijner raderen<a id="xd20e2458" name= +"xd20e2458"></a> bewezen de spankracht van den stoom, die zijne ijzeren +longen vulde.</p> +<p>Onze trein vertrok dus ’s morgens vroeg, den 24<sup>n</sup>, +met een snelheid van 3 à vier mijlen per uur.</p> +<p>De nacht was zonder bijzondere voorvallen verloopen en wij hadden +den Bengali niet teruggezien.</p> +<p>Wij moeten hier eens vooral vermelden, dat het programma van iederen +dag, bevattende de uren van het opstaan en het naar bed gaan, het +ontbijt, de lunch, diners, de siesta, met militaire nauwkeurigheid werd +in acht genomen. Het leven in het Stoomhuis verliep even geregeld als +in den bungalow van Calcutta. Het landschap wisselde onophoudelijk af, +zonder dat onze woning zich scheen te verplaatsen. Wij waren geheel +gewoon geraakt aan dit nieuwe leven, evenals een passagier aan het +leven aan boord van een transatlantische stoomboot,—op de +eentonigheid na, want wij hadden niet altijd den zelfden horizont voor +ons.</p> +<p>Ten elf ure, dien dag, deed zich in de vlakte een zonderling +praalgraf voor, van Mongoolsche bouwkunde, dat opgericht is ter eere +van twee heilige personages van den Islam, Kassim-Soliman, vader en +zoon. Een half uur later zagen wij de belangrijke vesting van Chunar, +welker schilderachtige bolwerken een onneembare rots bekronen, die zich +honderdvijftig voet loodrecht boven den Ganges verheft.</p> +<p>Er was geen sprake van halt te houden om deze vesting te bezoeken, +een der belangrijkste van de vallei van den Ganges, zoodanig gelegen, +dat men in geval van een aanval kruit en kogel <span class= +"pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108" name="pb108">108</a>]</span>kan +besparen. Inderdaad zou de aanvalskolonne, die het wagen dorst de muren +te bereiken, door een stortbui van rotssteenen, met opzet daartoe +gereed gehouden, verpletterd worden.</p> +<p>Aan den voet breidt zich de stad uit, die haar naam draagt en welker +lieve woningen zich tusschen het groen verschuilen.</p> +<p>Te <span class="corr" id="xd20e2479" title= +"Bron: Benarès">Bénares</span> hebben wij gezien, dat er +verscheidene bevoorrechte plaatsen bestaan, die door de Hindoes +beschouwd worden als de heiligste der wereld. Als men goed telde, zou +men er op het gansche schiereiland honderden van die soort vinden. Ook +de vesting Chunar bezit een dezer wonderdadige plekken. Daar vertoont +men u een marmeren plaat, waarop de een of andere god geregeld zijn +dagelijksche siesta komt nemen. Weliswaar is die god onzichtbaar en +hebben wij dan ook niet getracht hem te zien.</p> +<p>Des avonds hield de IJzeren Reus bij Mirzapore halt om er den nacht +door te brengen. Niet alleen bezit de stad een aantal tempels, maar zij +heeft ook fabrieken en een haven ter inscheping van het katoen, dat +aldaar veel gebouwd wordt. Eens zal het een rijke handelsstad +worden.</p> +<p>Den volgenden dag, 25 Mei, tegen twee uren ’s namiddags +doorwaadden wij de kleine rivier de Tonsa, die op dat tijdstip geen +voet water had. Ten vijf ure, waren wij het punt voorbij, waar zich de +groote tak van Bombay met dien naar Calcutta verbindt. Nagenoeg op de +plek waar de Jumna in den Ganges valt, bewonderden wij den ijzeren +viaduct, die haar zestien pijlers, zestig voet hoog, in de wateren van +dien trotschen stroom dompelt. Aan de een kilometer lange schipbrug +aangekomen, die den rechter- met den linkeroever van den stroom +verbindt, gingen wij deze zonder veel moeite over en sloegen wij +’s avonds ons kamp op aan het einde van een der voorsteden van +Allahabad.</p> +<p>De 26<sup>e</sup> zou gewijd worden aan het bezoeken dezer +belangrijke stad, het middelpunt waar al de spoorwegen van het groote +Indische vasteland samenloopen. Zij heeft eene heerlijke ligging, te +midden der rijkste landouwen, tusschen de twee armen van de Jumna en +den Ganges.</p> +<p>De natuur heeft voorzeker alles gedaan ons Allahabad tot hoofdstad +te maken van Engelsch-Indië, het middelpunt der regeering, de +residentie van den onderkoning. Het is daarom niet onmogelijk dat, als +de cyclonen Calcutta, de tegenwoordige hoofdstad, eenige slechte +streken spelen, zij het eenmaal worde. Het is zeker, dat eenige goede +geesten deze mogelijkheid reeds ingezien en voorzien hebben. In het +groote lichaam, Indië genoemd, wordt de plaats van het hart door +Allahabad ingenomen, evenals Parijs het hart van Frankrijk is. Londen +bevindt zich wel niet in het middelpunt van het Vereenigd Koninkrijk, +doch heeft ook Londen op de groote Engelsche steden, Liverpool, +Manchester, Birmingham niet <span class="pagenum">[<a id="pb109" href= +"#pb109" name="pb109">109</a>]</span>denzelfden voorrang als Parijs op +al de andere steden van Frankrijk.</p> +<div class="figure xd20e2497width"><img src="images/p109.jpg" alt= +"»Lees,” zeide hij. Blz. 114." width="504" height="720"> +<p class="figureHead">»Lees,” zeide hij. Blz. <a href= +"#pb114" class="pageref">114</a>.</p> +</div> +<p>»En gaan we nu van dit punt af,” vroeg ik Banks, +»rechtstreeks naar het noorden?” <span class= +"pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110" name="pb110">110</a>]</span></p> +<p>»Ja,” antwoordde Banks, »of althans bijna +rechtstreeks. Allahabad is in het westen de grens van dit eerste +gedeelte van onzen tocht.”</p> +<p>»Nu!” riep kapitein Hod uit, »de groote steden, +goed, maar de groote vlakten, de groote jungles, beter! Als we zoo +voortgaan met langs de spoorwegen te reizen, zullen we eindigen met er +op te reizen en zou onze IJzeren Reus tot een eenvoudige locomotief +gedegradeerd worden! Welk een achteruitgang!”</p> +<p>»Stel je gerust, Hod,” antwoordde de ingenieur, +»dat zal niet gebeuren. We zullen ons weldra in je geliefkoosde +streken wagen.”</p> +<p>»Dus, Banks, gaan we rechtuit naar de Indisch-Chineesche +grens, zonder Lucknow door te gaan?”</p> +<p>»Ik zou er voor zijn deze stad te vermijden, en vooral +Cawnpore, zoo vol noodlottige herinneringen voor kolonel +Munro.”</p> +<p>»Je hebt gelijk,” hernam ik, »en we kunnen er ons +nooit ver genoeg van verwijderd houden!”</p> +<p>»Zeg eens, Banks,” vroeg kapitein Hod, »heb je +tijdens je bezoek van Bénares, niets bijzonders van Nana Sahib +vernomen?”</p> +<p>»Niets,” antwoordde de ingenieur. »Waarschijnlijk +zal de gouverneur van Bombay nogmaals op een dwaalspoor gebracht en +Nana nooit weder in het presidentschap van Bombay verschenen +zijn.”</p> +<p>»Werkelijk, zeer waarschijnlijk,” antwoordde de +kapitein, »want anders zou de oude opstandeling zeker al van zich +hebben doen spreken?”</p> +<p>»Hoe het zij,” zeide Banks, »gaarne zou ik zoo +spoedig mogelijk die vallei van den Ganges, die van Allahabad af tot +Cawnpore toe, tijdens den opstand der Sipayers, het tooneel van zooveel +onheilen geweest is, willen verlaten. Maar laten we vooral zorgen, dat +de naam van die stad, even als die van Nana Sahib, nooit meer in +tegenwoordigheid van den kolonel worde uitgesproken!”</p> +<p>Den volgenden dag wilde Banks mij wederom vergezellen tijdens de +weinige uren, die ik nog aan een bezoek van Allahabad zou wijden. +Misschien zouden er drie dagen noodig geweest zijn om de drie steden, +waaruit Allahabad eigenlijk bestaat, goed te zien. En toch biedt zij +over het geheel niet zooveel bijzonderheden aan als Bénares, +alhoewel ook zij onder de heilige steden telt.</p> +<p>Van de Hindoesche stad valt niets te zeggen. Het is een ophooping +van lage huizen, gescheiden door nauwe straten, beschaduwd hier en daar +door prachtige tamarindeboomen.</p> +<p>Ook van de Engelsche stad en de kantonnementen zullen we niets +zeggen. Goed beplante, fraaie lanen, rijke woningen, groote pleinen, al +de <span class="corr" id="xd20e2534" title= +"Bron: elementent">elementen</span> eener stad, eenmaal bestemd om een +groote hoofdstad te worden.</p> +<p>Het geheel is gelegen in een uitgestrekte vlakte, begrensd ten +<span class="pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111" name= +"pb111">111</a>]</span>noorden en ten zuiden door de Jumna (Djoemna) en +den Ganges. Men noemt het de »vlakte der Aalmoezen,” omdat +de Hindoesche vorsten zich ten allen tijde derwaarts begaven om +weldaden te bewijzen en aalmoezen uit te reiken, terwijl de +overlevering beweert, »dat het verdienstelijker is +één stuk geld op deze plaats te geven, dan honderdduizend +stuks elders.”</p> +<p>De God der christenen geeft slechts honderdvoudig. Dat is voorzeker +honderdmaal minder, doch Hij boezemt mij meer vertrouwen in.</p> +<p>Een woord slechts van de citadel van Allahabad, die der moeite waard +is om te bezoeken. Zij is gebouwd ten westen van de groote vlakte der +Aalmoezen en hare hooge muren van rooden zandsteen beheerschen de beide +stroomen. Binnen de wallen van de vesting bevindt zich een paleis, +vroeger de geliefkoosde residentie van den sultan Akbar, later tot +arsenaal ingericht. In een der hoeken is een zeer fraaie zuil of +lât van Féroze-Schachs, een prachtige, cylindervormige +monolith, zesendertig voet hoog, een leeuw dragende, terwijl niet ver +vandaar een kleine tempel wordt aangetroffen, dien de Hindoes, wien men +den toegang tot het fort weigert, niet bezoeken kunnen, ofschoon het +een der heiligste punten der vesting is, die de aandacht der toeristen +trekken.</p> +<p>Banks deelde mij mede, dat het fort van Allahabad ook zijn legende +had, die aan de bijbelsche legende herinnert betreffende den +wederopbouw van den tempel van Salomon te <span class="corr" id= +"xd20e2547" title="Bron: Jeruzulem">Jeruzalem</span>.</p> +<p>Toen de sultan de citadel van Allahabad wilde bouwen, schijnt het +dat de steenen zich zeer wederspannig toonden. Nauwlijks was een muur +opgebouwd, of hij stortte weder in. Men raadpleegde het orakel en dit +antwoordde als altijd, dat er een gewillig slachtoffer noodig was om de +betoovering te bezweren. Een Hindoe bood zich aan, werd geofferd en het +fort kon nu voltooid worden. Deze Hindoe noemde zich Brog en daarom +wordt nog heden ten dage de stad aangeduid onder den dubbelen naam van +Brog-Allahabad.</p> +<p>Banks geleidde mij vervolgens naar de tuinen van Khousrou, die +beroemd zijn en hunne beroemdheid werkelijk verdienen. Daar, in de +schaduw der schoonste tamarinden van de wereld, verheffen zich +verscheidene Mohamedaansche praalgraven. Een van deze is de laatste +woning van den sultan, wiens naam deze tempels dragen. Op een der muren +in wit marmer is de palm eener énorme hand ingedrukt. Men toonde +haar ons met een bereidwilligheid, die wij misten bij de heilige +indrukselen van Gaya.</p> +<p>Weliswaar was het niet het spoor van den voet eens gods, maar het +teeken van de hand eens eenvoudigen stervelings, naneef van +Mahomet.</p> +<p>Tijdens den opstand van 1857, werd er niet minder bloed vergoten te +Allahabad dan in de andere steden van de vallei van den <span class= +"pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112" name= +"pb112">112</a>]</span>Ganges. De strijd der opstandelingen op het +exercitieveld van Bénares geleverd, lokte de omwenteling uit van +de inlandsche troepen, en, in het bijzonder, den opstand van het +6<sup>e</sup> regiment van het leger van Bengalen. Al dadelijk werden +acht vaandrigs vermoord, doch dank zij de krachtige houding van eenige +Europeesche artilleristen, die tot het corps der invaliden van Chounar +behoorden, eindigden de Sipayers met de wapenen neer te leggen.</p> +<p>In de kantonnementen ging het erger toe. De inlanders stonden op, de +gevangenissen werden geopend, de dokken geplunderd, de Europeesche +woningen in brand gestoken. Middelerwijl kwam kolonel Neil, na de orde +te Bénares hersteld te hebben, met zijn regiment en honderd +fusiliers van het regiment van Madras aan. Hij heroverde de schipbrug +op de opstandelingen, nam den 18<sup>n</sup> Juni de voorsteden in, +joeg de leden eener voorloopige regeering, door een muzelman ingesteld, +uiteen en werd opnieuw het hoofd der provincie.</p> +<p>Gedurende dit uitstapje naar Allahabad letten Banks en ik zorgvuldig +op of we ook gevolgd werden zooals dit te Bénares het geval was +geweest. Doch ditmaal zagen wij niets verdachts.</p> +<p>»Om ’t even,” zei de ingenieur, »we kunnen +niet te voorzichtig zijn! ’k Was gaarne incognito gebleven, want +de naam van kolonel Munro is maar al te zeer bekend bij de inboorlingen +dezer provincie!”</p> +<p>Wij waren te zes uur terug voor het diner. Sir Edward Munro, die +gedurende een paar uren het kampement had verlaten, was terug en +wachtte ons. Wat kapitein Hod aangaat, die eenigen zijner kameraden in +de kantonnementen in garnizoen was op gaan zoeken, hij kwam bijna +tegelijk met ons terug.</p> +<p>Ik merkte toen op en deed Banks opmerken, dat kolonel Munro er niet +zoo zeer meer bedroefd, dan wel meer bezorgd dan gewoonlijk uitzag. Ik +meende in zijne blikken een zeker vuur op te merken, dat de tranen er +sedert lang moesten hebben uitgedoofd!</p> +<p>»Je hebt gelijk,” antwoordde Banks mij, »er is +iets! wat zou er voorgevallen zijn?”</p> +<p>»Als je ’t Mac Neil eens vroegt?” zei ik.</p> +<p>»Ja, Mac Neil zal er misschien meer van weten.”</p> +<p>Dit zeggende verliet de ingenieur het salon en opende de deur van +het kamertje van den sergeant.</p> +<p>De sergeant was er niet.</p> +<p>»Waar is Mac Neil?” vroeg Banks aan Goûmi, die ons +aan tafel zou bedienen.</p> +<p>»Hij heeft het kampement verlaten,” antwoordde +Goûmi.</p> +<p>»Sedert wanneer?”</p> +<p>»Sedert ongeveer een uur en op bevel van kolonel +Munro.”</p> +<p>»Je weet niet waarheen hij gegaan is?” <span class= +"pagenum">[<a id="pb113" href="#pb113" name="pb113">113</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e2600width"><img src="images/p113.jpg" alt= +"Het monument van Cawnpore. Blz. 126." width="512" height="720"> +<p class="figureHead">Het monument van Cawnpore. Blz. <a href="#pb126" +class="pageref">126</a>.</p> +</div> +<p>»Neen, mijnheer Banks<span class="corr" id="xd20e2609" title= +"Niet in bron">,</span> en ’k weet ook niet waarom hij gegaan +is.”</p> +<p>»Er is toch sedert ons vertrek niets bijzonders +voorgevallen?”</p> +<p>»Niets.” <span class="pagenum">[<a id="pb114" href= +"#pb114" name="pb114">114</a>]</span></p> +<p>Banks kwam terug, deelde mij de afwezigheid van den sergeant mede +waarvan niemand de reden wist, en herhaalde:</p> +<p>»’k Weet niet wat er is, maar zeer zeker is er iets! We +dienen wat geduld te hebben.”</p> +<p>Men zette zich aan tafel. Gewoonlijk nam kolonel Munro onder den +maaltijd deel aan het gesprek. Hij hoorde gaarne wat we op onze +uitstapjes gezien en ondervonden hadden. Ik vermeed steeds snaren aan +te roeren, die hem zelfs van verre den opstand der Sipayers konden +herinneren. Ik geloof dat hij het opmerkte, maar, zou hij mij dank +weten voor mijne discretie? Daarbij kwam dat het soms vrij moeielijk +was, als er gesproken werd over steden als Bénares of Allahabad, +die het tooneel van oproerige bewegingen geweest waren.</p> +<p>Heden en onder het diner mocht ik dus terecht vreezen, verplicht te +zijn om over Allahabad te spreken. IJdele vrees. Kolonel Munro +ondervroeg noch Banks, noch mij, hoe we onzen dag besteed hadden. Hij +bleef zwijgen, tijdens den geheelen duur van onzen maaltijd. Zijne +afgetrokkenheid scheen zelfs van uur tot uur toe te nemen. Hij keek +dikwijls naar den weg, die naar de kantonnementen voerde en ik geloof +zelfs, dat hij verscheidene malen op het punt was van tafel op te staan +om beter in deze richting te kunnen zien. Sir Edward Munro wachtte +blijkbaar met ongeduld op de terugkomst van den sergeant Mac Neil.</p> +<p>Het diner ging dus vrij vervelend voorbij. Kapitein Hod keek Banks +aan, om hem stilzwijgend te vragen wat er toch aan scheelde, maar Banks +wist het evenmin als hij.</p> +<p>Toen het diner was afgeloopen, stapte kolonel Munro, in plaats van +zijn gewoon middagdutje te doen, de trede van de veranda af, deed +eenige schreden op den weg, sloeg er een laatste maal een langen blik +op en zeide, zich naar ons omkeerende:</p> +<p>»Banks, Hod en gij ook Maucler, zoudt gij me willen +vergezellen tot de eerste huizen van de kantonnementen?”</p> +<p>Wij verlieten onmiddellijk de tafel en volgden den kolonel, die +langzaam zonder een woord te spreken, voortstapte.</p> +<p>Na een honderd schreden afgelegd te hebben, bleef sir Edward Munro +staan voor een paal, die aan den rechterkant van den weg was opgericht +en waaraan een aankondiging was aangeplakt.</p> +<p>»Lees,” zeide hij.</p> +<p>Het was de afkondiging, nu reeds meer dan twee maanden oud, die een +prijs stelde op het hoofd van den nabob Nana Sahib en zijne +tegenwoordigheid in het presidentschap van Bombay bekend maakte.</p> +<p>Banks en Hod maakten onwillekeurig een gebaar van teleurstelling. +Tot nog toe was het hun gelukt zoowel te Calcutta als onder de reis, te +beletten dat deze afkondiging onder de oogen van den <span class= +"pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115" name= +"pb115">115</a>]</span>kolonel kwam. Een noodlottig toeval had hunne +voorzorgen verijdeld!</p> +<p>»Banks,” zeide sir Edward Munro, de hand van den +ingenieur grijpende, »je kende deze afkondiging?”</p> +<p>Banks antwoordde niet.</p> +<p>»Je wist, nu al voor twee maanden,” hernam de kolonel, +»dat de tegenwoordigheid van Nana Sahib in het presidentschap van +Bombay was aangegeven en je hebt er me niets van gezegd!”</p> +<p>Banks bleef zwijgen, niet wetende wat te antwoorden.</p> +<p>»Welnu, ja, kolonel,” riep kapitein Hod uit, »ja, +we wisten het, maar waarom zouden we ’t u gezegd hebben? Wie +bewijst dat het feit, door deze afkondiging aangeduid, waar is en +waartoe herinneringen bij u opgewekt, die u zoo smartelijk +aandoen?”</p> +<p>»Banks,” riep Kolonel Munro uit, wiens gelaat plotseling +een geheel andere uitdrukking aannam, »heb je dan vergeten, dat +het mij, mij meer dan iemand anders, toekomt, dien man te rechten! +Weet, dat, zoo ik er in toegestemd heb Calcutta te verlaten, deze reis +mij naar het noorden van Indië moest terugvoeren, dat ik geen +enkelen dag aan den dood van Nana Sahib geloofd heb, dat ik nooit mijn +plicht als handhaver van het recht vergeten heb! Met u vertrekkende, +heb ik slechts één denkbeeld, één hoop +gehad! ’k Heb, om me mijn doel te doen bereiken, gerekend op de +toevalligheden der reis en op de hulp van God! ’k Heb gelijk +gehad! God heeft me voor deze aankondiging geleid! In het noorden +moeten we Nana Sahib niet meer zoeken, maar in het zuiden! Welnu! +’k Zal naar het zuiden gaan!”</p> +<p>Onze voorgevoelens hadden ons dus niet bedrogen! Het was maar al te +waar! Meer dan ooit werd kolonel Munro beheerscht door een geheime +gedachte of liever een <i>idée fixe</i>. Hij had zich nu geheel +aan ons blootgegeven.</p> +<p>»Munro,” antwoordde Banks, »’k heb je wel +nergens over gesproken, maar ’k dacht ook volstrekt niet dat Nana +Sahib zich in het presidentschap van Bombay zou ophouden. Het blijkt +maar al te zeer, dat de overheid nogmaals bedrogen is. Inderdaad, de +afkondiging is den 6<sup>n</sup> Maart gedateerd en sedert dat tijdstip +heeft niets de tijding van de verschijning des nabobs +bevestigd.”</p> +<p>Kolonel Munro gaf niet dadelijk antwoord op de opmerking van den +ingenieur. Hij wierp nog een laatsten blik op den weg en zeide +toen:</p> +<p>»Mijne vrienden, ’k zal trachten te vernemen wat er van +de zaak is. Mac Neil is met een brief voor den gouverneur naar +Allahabad vertrokken. In een oogenblik zal ik weten of Nana Sahib zich +werkelijk in een van de provincies van het westen heeft laten zien, of +hij er nog of reeds verdwenen is.”</p> +<p>»En zoo hij er gezien is, zoo het feit niet te betwijfelen +valt, <span class="pagenum">[<a id="pb116" href="#pb116" name= +"pb116">116</a>]</span>Munro, wat <span class="corr" id="xd20e2676" +title="Bron: denkt">denk</span> je dan te doen?” vroeg Banks, die +de hand van den kolonel greep.</p> +<p>»’k Zal vertrekken!” antwoordde sir Edward Munro. +»’k Zal overal gaan waar het in den naam van de opperste +gerechtigheid, mijn plicht is te gaan!”</p> +<p>»Is dat vast beslist, Munro?”</p> +<p>»Ja, Banks, vast. Gij, mijne vrienden, zult uw reis zonder mij +voortzetten.... Heden avond nog ga ik met den trein van +Bombay.”</p> +<p>»Goed, maar je zult niet alleen gaan!” antwoordde de +ingenieur, zich tot ons wendende. »We vergezellen je, +Munro!”</p> +<p>»Ja, ja, kolonel!” riep kapitein Hod uit. »We +laten u niet zonder ons vertrekken! In plaats van op wilde beesten te +jagen, zullen we op schurken jagen!”</p> +<p>»Kolonel Munro,” liet ik er op volgen, »u zult me +toestaan me bij den kapitein en uwe vrienden te voegen!”</p> +<p>»Ja, Maucler,” antwoordde Banks<span class="corr" id= +"xd20e2693" title="Niet in bron">,</span> »en van avond nog, +zullen we allen Allahabad verlaten hebben....”</p> +<p>»Onnoodig!” sprak een ernstige stem.</p> +<p>We keerden ons om. Sergeant Mac Neil stond voor ons, met een dagblad +in de hand.</p> +<p>»Lees, kolonel,” zeide hij. »Dit heeft de +gouverneur me verzocht u te laten lezen.”</p> +<p>En sir Edward Munro las het volgende:</p> +<div class="blockquote"> +<p class="firstpar">»De gouverneur van het presidentschap van +Bombay brengt ter kennisse van het publiek, dat de afkondiging van den +6<sup>n</sup> Maart ll., ter zake van den nabob Dandou-Pant, voortaan +als nutteloos moet beschouwd worden. Gisteren is Nana Sahib aangetast +in de bergpassen van Sauptourra, alwaar hij met zijn troep de wijk +genomen had en is in het gevecht gedood. Er valt niet te twijfelen aan +zijn identiteit. Hij is herkend door de inwoners van Cawnpore en +Lucknow. Er ontbrak hem een vinger aan de linkerhand en men weet, dat +Nana Sahib een zijner vingers had afgesneden op het oogenblik dat hij +door een valsche begrafenis aan zijn dood wilde doen gelooven. Het +koninkrijk van Indië heeft dus niets meer te vreezen van den +wreeden nabob, die het zooveel bloed gekost heeft.”</p> +</div> +<p>Kolonel Munro had deze regels op doffen toon voorgelezen en legde +het dagblad uit de hand.</p> +<p>Wij zwegen. De dood van Nana Sahib, ontwijfelbaar zeker dezen keer, +verloste ons van alle vrees voor de toekomst.</p> +<p>Na eenige minuten van stilte, streek kolonel Munro de hand over +zijne oogen als om vreeselijke herinneringen weg te wisschen. +Vervolgens vroeg hij:</p> +<p>»Wanneer moeten we Allahabad verlaten?”</p> +<p>»Morgen, met het krieken van den dag,” antwoordde de +ingenieur. <span class="pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117" name= +"pb117">117</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e2724width"><img src="images/p117.jpg" alt= +"Hij viel op zijne knieën. Blz. 126." width="510" height="720"> +<p class="figureHead">Hij viel op zijne knieën. Blz. <a href= +"#pb126" class="pageref">126</a>.</p> +</div> +<p>»Banks,” hernam kolonel Munro, »kunnen we ons niet +eenige uren te Cawnpore ophouden?”</p> +<p>»Wil je?....” <span class="pagenum">[<a id="pb118" href= +"#pb118" name="pb118">118</a>]</span></p> +<p>»Ja, Banks, gaarne.... ’k zou voor een laatste maal +Cawnpore nog eens willen terugzien!”</p> +<p>»Welnu, we zijn er binnen twee dagen!” antwoordde de +ingenieur eenvoudig.</p> +<p>»En dan?” hernam kolonel Munro.</p> +<p>»Dan?....” antwoordde Banks, »zullen we onzen +tocht naar het noorden van Indië voortzetten!”</p> +<p>»Ja!.... naar het noorden! naar het noorden!....” zei de +kolonel op een toon, die me tot in de ziel trof.</p> +<p>Inderdaad was het niet onwaarschijnlijk, dat sir Edward Munro nog +eenigen twijfel koesterde omtrent den uitslag dezer laatste worsteling +tusschen Nana Sahib en de agenten der Engelsche overheid. Had hij +gelijk tegenover hetgeen overtuigend bewezen scheen?</p> +<p>De toekomst zal het ons leeren.</p> +</div> +<div id="ch10" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">X.</h2> +<h2 class="main">Via Dolorosa.</h2> +<p class="firstpar">Het koninkrijk Oude was vroeger een der +belangrijkste gedeelten van het schiereiland en ook heden nog is het +een der rijkste van Indië. Het had vorsten waarvan deze sterk, +geene zwak waren. Door de zwakheid van een hunner, Wajad-Ali-Schah, +werd 6 Februari 1857, zijn koninkrijk bij het domein der Compagnie +geannexeerd. Dit was dus nauwlijks eenige maanden voor het begin van +den opstand en juist op dit gebied werden de vreeselijkste moorden, +gevolgd door de felste weerwraak gepleegd.</p> +<p>Twee namen van steden, Lucknow en Cawnpore, hebben sedert dien tijd +een treurige vermaardheid verworven.</p> +<p>Lucknow is de hoofdstad, Cawnpore een van de voornaamste steden van +het oude koninkrijk.</p> +<p>Kolonel Munro wilde naar Cawnpore gaan, alwaar wij dan ook in den +morgen van den 29<sup>n</sup> Mei aankwamen, na den rechteroever van +den Ganges gevolgd te zijn, door een vlakte waar zich onmetelijke met +indigo beplante velden uitstrekten. Twee dagen achtereen had de IJzeren +Reus met een gemiddelde snelheid van drie mijlen per uur geloopen, en +waren dus op die wijze de twee honderd vijftig kilometers tusschen +Cawnpore en Allahabad afgelegd.</p> +<p>Wij bevonden ons toen nagenoeg duizend kilometers van Calcutta, ons +punt van uitgang, verwijderd. <span class="pagenum">[<a id="pb119" +href="#pb119" name="pb119">119</a>]</span></p> +<p>Cawnpore is een stad van ongeveer zestigduizend zielen. Zij neemt op +den rechter oever van den Ganges een strook grond in van vijf mijlen +lang. Er bevindt zich een militair kantonnement, waarin zeven duizend +man gekazerneerd zijn.</p> +<p>De toerist zou in deze stad te vergeefs een monument vinden, dat +waardig is zijn aandacht te trekken, ofschoon zij van zeer ouden +oorsprong is en, naar men zegt, reeds van voor de christelijke +jaartelling dateert.</p> +<p>Het was dus geenszins een gevoel van nieuwsgierigheid, dat ons naar +Cawnpore gevoerd had. Alleen de wil van Sir Edward Munro had er ons +gebracht.</p> +<p>’s Morgens van den 30<sup>n</sup> Mei hadden wij ons kamp +verlaten. Banks, kapitein Hod en ik, we vergezelden den kolonel en +sergeant Mac Neil bij dien <span class="corr" id="xd20e2781" title= +"Bron: smartelijkan">smartelijken</span> gang, dien Sir Edward Munro +voor het laatst doen wilde.</p> +<p>Het volgende is het verkorte verhaal van hetgeen Banks mij omtrent +die vreeselijke gebeurtenissen mededeelde.</p> +<p>»Cawnpore, dat op het oogenblik van de annexatie van het +Koninkrijk Oude van zeer vertrouwde troepen voorzien was, telde in den +aanvang van den opstand slechts tweehonderdvijftig soldaten van het +<span class="corr" id="xd20e2789" title= +"Bron: koninkrijke">koninklijke</span> leger tegenover drie inlandsche +regimenten infanterie, het 1<sup>e</sup>, 53<sup>e</sup> en +56<sup>e</sup>, twee regimenten kavallerie en een batterij artillerie +van het leger van Bengalen. Bovendien bevonden er zich een vrij +aanzienlijk getal Europeanen, bedienden, ambtenaren, kooplieden, enz., +verder, achthonderdvijftig vrouwen en kinderen van het 32<sup>e</sup> +regiment der koninklijke armée, in garnizoen te Lucknow.</p> +<p>»Sedert vele jaren, bewoonde kolonel Munro Cawnpore. Daar was +het dat hij het jonge meisje, later zijne vrouw, leerde kennen.</p> +<p>»Miss Honlay was een jong, bekoorlijk, verstandig Engelsch +meisje, met een verheven karakter, een edel hart, een heldennatuur, +waardig bemind te worden door een man als den kolonel, die haar +bewonderde en aanbad. Zij bewoonde met haar moeder een bungalow in de +omstreken der stad, alwaar Edward Munro haar in 1855 huwde.</p> +<p>»Twee jaar na zijn huwelijk, in 1857, toen zich de eerste +verschijnselen van den opstand te Mirat vertoonden, moest kolonel Munro +zich zonder een dag te verliezen, weder bij zijn regiment bevinden. Hij +was dus verplicht zijn vrouw en zijn schoonmoeder te Cawnpore te laten, +haar evenwel op het hart drukkende onmiddellijk aanstalten te maken +voor hun vertrek naar Calcutta. Kolonel Munro meende, dat Cawnpore niet +veilig was en de feiten hebben later zijne voorgevoelens maar al te +zeer gerechtvaardigd.</p> +<p>»De afdeeling werd toen gekommandeerd door den generaal Sir +Hugh Wheeler, een rond en braaf soldaat, die weldra het slachtoffer der +listige handelingen van Nana Sahib moest worden. <span class= +"pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120" name="pb120">120</a>]</span></p> +<p>»De nabob bewoonde toen, op tien mijlen van Cawnpore, zijn +kasteel van Bilhour en sedert lang veinsde hij in de beste termen met +de Europeanen te leven.</p> +<p>»Ge weet, waarde Maucler, dat de eerste beginselen der +omwenteling zich te Mirat en te Delhi voordeden. De tijding er van kwam +den 14<sup>n</sup> Mei te Cawnpore aan. Dienzelfden dag toonde het +1<sup>e</sup> regiment Sipayers vijandige neigingen.</p> +<p>»Toen bood Nana Sahib de regeering zijne goede diensten aan. +Generaal Wheeler was onvoorzichtig genoeg om aan de goede trouw van +dien bedrieger geloof te slaan, wiens eigen soldaten dadelijk de +gebouwen der schatkamer bezetten.</p> +<p>»Dienzelfden dag vermoordde een ongeregeld regiment Sipayers, +dat Cawnpore passeerde, aan de poorten der stad zijne Europeesche +officieren.</p> +<p>»Het gevaar deed zich toen voor zooals het was, ontzettend. +Generaal Wheeler gaf bevel aan al de Europeanen in de kazerne de wijk +te nemen, waar de vrouwen en kinderen van het 32<sup>e</sup> regiment +van Lucknow woonden,—eene kazerne op het dichtst bijzijnde punt +van den weg naar Allahabad gelegen, die de eenige weg was waarlangs +hulp kon komen.</p> +<p><span class="corr" id="xd20e2834" title= +"Niet in bron">»</span>Daar was het waar lady Munro en hare +moeder zich moesten opsluiten. Tijdens den geheelen duur dezer +gevangenschap, wijdde de jonge vrouw zich geheel aan hare lotgenooten +toe. Zij verzorgde hen met hare eigen handen, zij hielp hen met haar +beurs, zij moedigde hen aan door haar voorbeeld en hare woorden, zij +toonde zich zooals zij was, een edel hart, en zooals ik u gezegd heb, +een heldhaftige vrouw.</p> +<p><span class="corr" id="xd20e2838" title= +"Niet in bron">»</span>Het duurde niet lang of ook het arsenaal +werd aan de bewaking der soldaten van Nana Sahib toevertrouwd.</p> +<p>»De verrader ontrolde toen de vaan des opstands en op zijn +bevel, tastten de Sipayers den 7<sup>n</sup> Juni de kazerne aan, die +geen driehonderd soldaten telde in staat de wapenen te dragen.</p> +<p>»Deze dapperen verdedigden zich evenwel onder het vuur der +belegeraars, te midden van een kogelregen en van ziekten van allerlei +aard, stervende van honger en dorst, zonder levensmiddelen, want de +voorraad was onvoldoende, zonder water, want de putten waren spoedig +opgedroogd.</p> +<p><span class="corr" id="xd20e2849" title= +"Niet in bron">»</span>Deze weerstand duurde tot den +27<sup>n</sup> Juni.</p> +<p>»Nana Sahib stelde toen een capitulatie voor, waarin de +generaal Wheeler de onvergeeflijke fout beging toe te stemmen, +niettegenstaande lady Munro hem smeekte en zelfs bezwoer den strijd +voort te zetten.</p> +<p>»Tengevolge dezer capitulatie werden de mannen, vrouwen en +kinderen, vijfhonderd personen ongeveer,—lady Munro en hare +moeder behoorden tot deze,—ingescheept op vaartuigen, die den +<span class="pagenum">[<a id="pb121" href="#pb121" name= +"pb121">121</a>]</span>Ganges moesten afzakken en hen naar Allahabad +zouden brengen.</p> +<div class="figure xd20e2862width"><img src="images/p121.jpg" alt= +"Lucknow, de moskee Imâmbara. Blz. 128." width="509" height= +"720"> +<p class="figureHead">Lucknow, de moskee Imâmbara. Blz. <a href= +"#pb128" class="pageref">128</a>.</p> +</div> +<p>»Nauwelijks zijn deze vaartuigen van den oever losgemaakt, of +de Sipayers openen er hun vuur op. Een hagelbui van kogels en +<span class="pagenum">[<a id="pb122" href="#pb122" name= +"pb122">122</a>]</span>schroot! Eenigen zinken, anderen worden in brand +geschoten. Een der vaartuigen evenwel mocht het gelukken, eenige mijlen +ver den stroom af te zakken.</p> +<p>»Lady Munro en haar moeder bevonden zich op dit vaartuig. Een +oogenblik mochten zij de hoop voeden, dat zij gered waren, doch de +soldaten van den Nana vervolgden hen, en namen hen weder naar de +kantonnementen terug.</p> +<p>»Daar verdeelde men de gevangenen. Al de mannen werden over de +kling gejaagd. Wat de vrouwen en kinderen aangaat, men vereenigde ze +met de andere kinderen en vrouwen, die den 27<sup>n</sup> Juni niet +vermoord waren geworden.</p> +<p>»Het was een totaal van twee honderd slachtoffers wien een +lange doodstrijd was voorbehouden en die opgesloten werden in den +bungalow, waarvan de naam Bibi-Ghar een treurige vermaardheid heeft +behouden.”</p> +<p>»Maar hoe heb je die vreeselijke bijzonderheden +vernomen?” vroeg ik Banks.</p> +<p>»Door een oud sergeant van het 32<sup>e</sup> regiment van het +koninklijk leger,” antwoordde de ingenieur. »Die man, als +door een wonder ontkomen, werd opgenomen door den rajah van +Raïschwarah, een der provinciën van het koninkrijk Oude, die +hem en eenige andere vluchtelingen met de grootste liefderijkheid +ontving.”</p> +<p>»En wat werd er van lady Munro en haar moeder?”</p> +<p>»Mijn waarde vriend,” antwoordde Banks mij, »we +hebben geen rechtstreeksche getuigenis meer van ’t geen er sedert +dien datum is voorgevallen, maar ’t is maar al te gemakkelijk het +te gissen. Inderdaad, de Sipayers waren meester van Cawnpore. Zij waren +het tot den 15<sup>n</sup> Juli en die negentien dagen waren negentien +eeuwen! De ongelukkige slachtoffers wachtten elk oogenblik hulp, die +slechts te laat zou komen.<a id="xd20e2897" name="xd20e2897"></a></p> +<p>»Reeds sedert eenigen tijd was generaal Havelock uit Calcutta +vertrokken op marsch, tot ontzet van Cawnpore, en na de opstandelingen +herhaalde malen geslagen te hebben, hield hij er den 17<sup>n</sup> +Juli zijn intocht.”</p> +<p>»Maar, twee dagen te voren, toen Nana Sahib vernam, dat de +koninklijke troepen de rivier Pandou-Naddi waren overgestoken, besloot +hij de laatste uren zijner heerschappij door gruwelijke moordtooneelen +voor eeuwig in het geheugen te griffelen. Tegenover de veroveraars van +Indië scheen hem alles veroorloofd!”</p> +<p>»Eenige mannelijke gevangenen, die de gevangenschap der +vrouwen in <span class="corr" id="xd20e2908" title= +"Bron: Bidi-Ghar">Bibi-Ghar</span> gedeeld hadden, werden voor hem +gebracht en onder zijne oogen geworgd.”</p> +<p>»De menigte vrouwen en kinderen bleef nog over en onder dezen, +lady Munro en haar moeder. Een peloton van het 6<sup>e</sup> regiment +Sipayers kreeg order ze te fusilleeren door de vensters van +<span class="corr" id="xd20e2916" title= +"Bron: Bidi-Ghar">Bibi-Ghar</span> <span class="pagenum">[<a id="pb123" +href="#pb123" name="pb123">123</a>]</span>heen. De terechtstelling of +liever de moord begon, maar daar het naar den zin van Nana, verplicht +weldra te wijken, niet snel genoeg ging, voegde deze bloeddorstige +vorst muzelmansche slagers bij de soldaten zijner garde en nu werd het +een ware slachting!”</p> +<p>»Den volgenden dag werden dooden en levenden, vrouwen en +kinderen, in een naburige put gestort, en toen de soldaten van Havelock +te hulp snelden, rookte deze put, tot den rand toe gevuld, +nog!”</p> +<p>»Toen begon de wederwraak. Een zeker aantal opstandelingen, +medeplichtigen van Nana Sahib, waren in de handen van generaal Havelock +gevallen. Nu vaardigde deze de volgende vreeselijke dagorder uit, +waarvan ik de bewoordingen nooit vergeten, zal:</p> +<div class="blockquote"> +<p class="firstpar">»De put waarin de stoffelijke overblijfselen +rusten der arme vrouwen en kinderen, vermoord op last van den snoodaard +Nana Sahib, zal gedempt en met zorg bedekt worden in den vorm van een +graf. Een detachement Europeesche soldaten, aangevoerd door een +officier, zal zich heden avond van die vrome taak kwijten. Het huis en +de kamers waar de moord heeft plaatsgehad zullen door de landgenooten +der slachtoffers niet schoongemaakt en gewit worden. De generaal wil, +dat elke druppel onschuldig bloed, door de veroordeelden met de tong +schoongemaakt of afgelikt worde, voordat zij terechtstaan, en dat, +naargelang van hun kastenrang en het deel, dat zij in den moord genomen +hebben. Bij gevolg zal iedere veroordeelde, na de lezing van het +doodvonnis gehoord te hebben, naar het huis gevoerd worden waar de +moord gepleegd is en gedwongen worden een zeker gedeelte van den vloer +schoon te likken. Men drage zorg de taak zoo stuitend mogelijk te maken +voor de godsdienstige gevoelens van den veroordeelde en de +provoost-geweldige spare zijne roede niet. Nadat de taak verricht is, +worde het vonnis tenuitvoergebracht aan de galg, bij het huis +opgericht.”</p> +</div> +<p>»Dit was,” hernam Banks, die zeer ontroerd was, +»deze dagorder. Zij werd letterlijk opgevolgd. Maar de +slachtoffers waren niet meer. Zij waren vermoord, verminkt, verscheurd! +Toen kolonel Munro, twee dagen later aangekomen, wilde beproeven, +eenige overblijfselen van lady Munro en haar moeder op te sporen, vond +hij niets.... niets!”</p> +<p>Dit was het wat Banks mij, vóór onze komst te Cawnpore +had medegedeeld en nu was het diezelfde plek waar de afgrijslijke moord +gepleegd was, die de kolonel wilde bezoeken.</p> +<p>Maar vooraf wilde hij den bungalow terugzien waar lady Munro gewoond +had, waar zij haar jeugd had doorgebracht, de woning waar hij haar het +laatst gezien had, den drempel waarop hij hare laatste omhelzingen +genoten had.</p> +<p>Deze bungalow was een klein eind buiten de voorsteden der +<span class="pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124" name= +"pb124">124</a>]</span>stad gelegen, niet ver van de lijn der militaire +kantonnementen. Bouwvallen, stukken zwarte muren, eenige omgevallen, +verdorde boomen, was alles wat er van de woning was overgebleven. De +kolonel had niet gewild dat iets hersteld werd. De bungalow verkeerde +na zes jaren nog in denzelfden toestand als de hand der brandstichters +hem gebracht had.</p> +<p>Wij brachten een uur op die verwoeste plek door. Sir Edward Munro +waarde zwijgend onder die bouwvallen rond, waaruit zich zooveel +herinneringen voor hem opdeden. Zijne gedachten waren geheel vervuld +met dat gelukkige leven, dat niets hem voortaan kon teruggeven. Hij zag +het jonge meisje weder, gelukkig in het huis waar zij geboren was, waar +hij haar gekend had en somtijds sloot hij de oogen als om zich haar nog +beter te kunnen voorstellen.</p> +<p>Doch eindelijk, plotseling, alsof hij zich zelven geweld had moeten +aandoen, voerde hij ons met zich naar buiten.</p> +<p>Banks had gehoopt dat de kolonel zich alleen tot het bezoeken van +dezen bungalow bepalen zou.... Maar neen! Sir Edward Munro had besloten +tot de laatste toe de bitterheden uitteputten, die deze noodlottige +stad voor hem bewaard had! Na de woning van lady Munro, wilde hij de +kazerne wederzien waar zoovele slachtoffers, waaraan de krachtvolle +vrouw zich zoo heldhaftig had toegewijd, al de verschrikkingen van een +beleg hadden doorgestaan.</p> +<p>De kazerne was op de vlakte buiten de stad gelegen en men bouwde +toen een kerk op de plek waar de bevolking van Cawnpore een +schuilplaats had moeten zoeken. De weg daarheen was een macadamweg, +beschaduwd door fraaie boomen.</p> +<p>Daar was het eerste bedrijf van het vreeselijk treurspel afgespeeld. +Daar hadden lady Munro en hare moeder geleefd, geleden, met den dood +geworsteld tot het oogenblik dat de capitulatie in de handen van Nana +Sahib den troep slachtoffers stelde, reeds tot een afgrijslijken moord +gedoemd en dien de verrader beloofd had behouden te Allahabad te zullen +brengen.</p> +<p>Te midden van den onvoltooiden bouw, onderscheidde men nog +overblijfselen van steenen muren, sporen der verdedigingswerken, die +door generaal Wheeler<a class="noteref" id="xd20e2952src" href= +"#xd20e2952" name="xd20e2952src">1</a> waren opgericht.</p> +<div class="figure xd20e2967width"><img src="images/p125.jpg" alt= +"Tegen den avond betrok de lucht. Blz. 135." width="511" height="720"> +<p class="figureHead">Tegen den avond betrok de lucht. Blz. <a href= +"#pb135" class="pageref">135</a>.</p> +</div> +<p>Kolonel Munro bleef langen tijd onbeweeglijk en zwijgend voor +<span class="pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125" name= +"pb125">125</a>]</span>deze overblijfselen. In zijne herinnering kwamen +de afschuwelijke voorvallen waarvan zij het tooneel geweest waren, +levendiger terug. Na den bungalow, waar lady Munro gelukkig geleefd +had, de kazerne <span class="pagenum">[<a id="pb126" href="#pb126" +name="pb126">126</a>]</span>waarin zij meer geleden had dan alles wat +men zich kan voorstellen!</p> +<p>Nog bleef het bezoek over van den Bibi-Ghar, de woning waarvan de +Nana een gevangenis maakte, waar zich de put bevond op welks bodem de +slachtoffers in den dood vermengd waren geworden.</p> +<p>Toen Banks den kolonel zich naar deze zijde zag wenden, greep hij +hem bij den arm als om hem terug te houden.</p> +<p>Sir Edward Munro zag hem vlak in het gelaat en zeide op vreeselijk +kalmen toon:</p> +<p>»Kom, laat ons gaan!”</p> +<p>»Munro! ik bid je!....”</p> +<p>»Dan zal ik alleen gaan.”</p> +<p>Er bleek niets aan te doen.</p> +<p>Wij hebben ons toen naar den Bibi-Ghar gewend, waaraan prachtig +aangelegde tuinen, beplant met fraaie boomen voorafgingen.</p> +<p>Er verheft zich daar een zuilengang in Gothischen stijl, van +octogonalen vorm. Hij omgeeft de plek waar de put zich bevindt, welks +opening nu met een bekleeding van steenen gesloten is. Het is een soort +van voetstuk, dat een standbeeld van wit marmer draagt, den Engel van +het Medelijden, een der laatste werken van den beeldhouwer Marocchette +voorstellende.</p> +<p>Het was lord Canning, gouverneur-generaal van Indië gedurende +den grooten opstand van 1857, die dit monument van boete en rouw deed +oprichten; het was vervaardigd naar de teekeningen van den kolonel der +genie Yule en lord Canning verkoos het uit zijne eigene middelen te +betalen.</p> +<p>Voor dezen put waarin de beide vrouwen, de moeder en de dochter, na +door de slachters van Nana getroffen te zijn, misschien nog levend +waren geworden, kon Sir Edward Munro zijne tranen niet inhouden. Hij +viel op zijne knieën op de steenen van het monument neder.</p> +<p>Sergeant Mac Neil weende naast hem in stilte.</p> +<p>Het hart ontzonk ons en <span class="corr" id="xd20e3008" title= +"Bron: woordeu">woorden</span> ontbraken ons om deze ontroostbare smart +te lenigen, hopende dat Sir Edward Munro daar zijne laatste tranen zou +weenen!</p> +<p>O! als hij een der eerste soldaten van het koninklijk leger geweest +was, die te Cawnpore binnenkwamen en die na den gruwzamen moord in dat +Bibi-Ghar doordrongen, zou hij van smart gestorven zijn!</p> +<p>En wat wonder als men het verslag leest van een der Engelsche +officieren,—een verhaal door den reiziger Rousselet +medegedeeld.</p> +<p>»Nauwlijks te Cawnpore binnengekomen, haastten we ons om de +ongelukkige vrouwen op te sporen, die wij wisten, dat zich in de handen +bevonden van den verfoeilijken Nana, doch weldra vernamen wij de +afschuwelijke terdoodbrenging. Gekweld door een <span class= +"pagenum">[<a id="pb127" href="#pb127" name= +"pb127">127</a>]</span>verschrikkelijken dorst naar wraak en +doordrongen van het gevoel der ontzettende smarten, die de ongelukkige +slachtoffers hadden moeten verduren, gevoelden wij zonderlinge en +woeste ideeën in ons wakker worden. Half krankzinnig van drift, +loopen wij naar de droevige plek van het martelaarschap. Gestold bloed, +vermengd met overblijfselen, waaraan men geen naam kon geven, bedekte +den grond van het kleine vertrek waar zij opgesloten waren en reikte +ons tot de enkels. Lange, zijdeachtige haarvlechten, brokstukken van +vrouwenkleederen, kleine kinderschoentjes, speelgoed, lagen op den +vochtigen grond verspreid. De met bloed besmeerde muren, droegen de +sporen van den vreeselijken doodstrijd. Ik raapte een klein gebedenboek +op, waarvan op de eerste bladzijde deze treffende woorden geschreven +stonden: »27 Juni, de vaartuigen verlaten.... 7 Juli, gevangenen +van den Nana.... noodlottige dag.<span class="corr" id="xd20e3019" +title="Niet in bron">”</span> Maar dit waren niet de eenige +gruwelen, die ons wachtten. Veel verschrikkelijker nog was het gezicht +van den diepen en nauwen put waar de verminkte overblijfselen van die +teere schepselen waren opgehoopt!....”</p> +<p>Sir Edward Munro was in de eerste uren dat de soldaten van Havelock +zich van de stad meester maakten, niet tegenwoordig. Hij kwam slechts +twee dagen na de verfoeielijke slachting! En nu had hij niets anders +voor oogen dan de plek waar de noodlottige put zich opende, het +vreeselijke graf der twee honderd slachtoffers van Nana Sahib!</p> +<p>Ditmaal gelukte het Banks, geholpen door den sergeant, hem met +geweld weg te voeren.</p> +<p>Kolonel Munro zou nooit de twee woorden vergeten, die een der +soldaten van Havelock met zijn bajonet op den rand van den put +geschreven had:</p> +<p>»<span lang="en">Remember Cawnpore!</span>”</p> +<p>»Herinner u Cawnpore.”</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e2952" href="#xd20e2952src" name="xd20e2952">1</a></span> Sedert +dien tijd is de kerk, aan de herinnering gewijd, voltooid. Op marmeren +platen<a id="xd20e2954" name="xd20e2954"></a> herinneren opschriften +aan de ingenieurs van den Oostindische spoorweg, die tijdens den +grooten opstand van 1857 aan ziekte of aan hunne wonden stierven, aan +de officieren, sergeants en soldaten van het 34<sup>e</sup> regiment +van het koninklijke leger, gedood in den strijd van den 17<sup>n</sup> +November voor Cawnpore, aan kapitein Stuart Beatson, de officieren, +mannen en vrouwen van het 32<sup>e</sup> regiment, gestorven gedurende +de belegeringen van Cawnpore en Lucknow of gedurende de omwenteling, +aan de martelaressen eindelijk van Bibi-Ghar, vermoord in Juli +1857.</p> +</div> +</div> +<div id="ch11" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XI.</h2> +<h2 class="main">De verandering van moesson.</h2> +<p class="firstpar">Ten elf ure waren wij in het kamp terug en hadden +wij natuurlijk grooten haast Cawnpore te verlaten, maar eenige +herstellingen aan de voedingspomp der machine lieten niet toe dat wij +voor den volgenden morgen vertrokken. <span class="pagenum">[<a id= +"pb128" href="#pb128" name="pb128">128</a>]</span></p> +<p>Er bleef mij dus nog een halve dag over. Ik meende hem niet beter te +kunnen besteden dan met het bezoeken van Lucknow. Het plan van Banks +was niet door deze stad te gaan, alwaar kolonel Munro zich wederom op +een der voornaamste tooneelen van den oorlog bevonden zou hebben. Hij +had gelijk. Ook dat waren al te pijnlijke herinneringen voor hem.</p> +<p>Na dus te twaalf uur het Stoomhuis verlaten te hebben, bereisde ik +het kleine eindje spoorweg, dat Cawnpore met Lucknow verbindt. De +afstand bedraagt geen twintig mijlen en ik kwam binnen twee uren in de +belangrijke hoofdstad van het Koninkrijk Oude aan, waarvan ik slechts +een oppervlakkig overzicht wilde nemen, niets meer dan wat men een +indruk noemt.</p> +<p>Ik moest overigens de waarheid erkennen van hetgeen ik had hooren +zeggen van de monumenten te Lucknow, gebouwd onder de regeering der +muzelmansche keizers in de <span class= +"smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw.</p> +<p>Het was een Franschman, een inwoner van Lyon, Martin genaamd, een +eenvoudig soldaat uit het leger van Lally-Tollendal, die, in 1730, de +gunsteling van den koning geworden, de schepper, de bestuurder, men zou +kunnen zeggen de bouwmeester werd van die alom geroemde wonderen van +het Koninkrijk Oude. De officiëele residentie der vorsten, de +Kaiserbâgh, een vreemde verzameling van alle bouwstijlen, die in +de verbeelding van een korporaal konden opkomen, is slechts een zeer +oppervlakkig werk. Niets inwendig, alles uitwendig, maar dat uitwendige +is tegelijk Hindoesch, Chineesch, Moorsch en.... Europeesch. Het is +hetzelfde geval met een ander, kleiner paleis, Farid Bâkch, dat +ook het werk van Martin is. Wat de Imâmbara betreft, gebouwd +midden in de vesting door Kaïfiâtoulla, den eerste +bouwkundige van Indië in de <span class= +"smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw, dat is werkelijk een prachtig +monument en brengt een grootsche uitwerking teweeg, met de duizend +klokjes, die de tusschenwanden overdekken.</p> +<p>Ik kon Lucknow niet verlaten zonder het paleis Konstantijn te +bezoeken, dat ook het persoonlijk gewrocht is van den Franschen +korporaal en den naam draagt van paleis de la Martinière. Ik +wilde ook nog den naburigen tuin zien, den Secunder Bâgh, waar de +Sipayers, die, alvorens de stad te verlaten, het graf van den nederigen +soldaat geschonden hadden, bij honderden vermoord werden.</p> +<div class="figure xd20e3064width"><img src="images/p129.jpg" alt= +"De rustplaats was aan den zoom van een bosch. Blz. 136." width="503" +height="720"> +<p class="figureHead">De rustplaats was aan den zoom van een bosch. +Blz. <a href="#pb136" class="pageref">136</a>.</p> +</div> +<p>Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de naam van Martin niet de eenige +Fransche naam is, die te Lucknow in eere wordt gehouden. Een oude +onderofficier van de Afrikaansche jagers, Duprat genaamd, onderscheidde +zich zoodanig door zijne dapperheid tijdens het tijdperk van den +opstand, dat de opstandelingen hem aanboden zich aan hun hoofd te +plaatsen. Duprat was te edel om dit aanbod aan te nemen, +niettegenstaande de rijkdommen, die hem werden toegezegd, <span class= +"pagenum">[<a id="pb129" href="#pb129" name= +"pb129">129</a>]</span>niettegenstaande de bedreigingen, die hem naar +’t hoofd werden geslingerd. Hij bleef den Engelschen getrouw. +Maar, bijzonder blootgesteld aan de schoten der Sipayers, die geen +verrader <span class="pagenum">[<a id="pb130" href="#pb130" name= +"pb130">130</a>]</span>van hem hadden kunnen maken, werd hij gedood in +een ontmoeting<span class="corr" id="xd20e3077" title= +"Bron: ;">.</span> »Ongeloovige hond,” hadden de +opstandelingen gezegd, »we zullen je toch hebben, al wilde je +niet!” Zij hadden hem, dood.</p> +<p>Beide deze Fransche soldaten werden bloedig gewroken. De Sipayers, +die het graf van den een geschonden en het graf voor den ander gegraven +hadden, werden zonder mededoogen vermoord.</p> +<p>Eindelijk, na de prachtige parken bewonderd te hebben, die deze +groote stad van vijfhonderd duizend inwoners als een krans van groen en +bloemen omgeven, na op den rug van een olifant de voornaamste straten +en haar heerlijken boulevard van Hazrat Gaudj doorloopen te hebben, +kwam ik dienzelfden avond met den trein te Cawnpore terug.</p> +<p>Den volgenden dag, 31 Mei, begaven wij ons in den vroegen morgen op +weg.</p> +<p>»Eindelijk,” riep kapitein Hod uit, »is het dan +toch uit met al die steden, die me mooi beginnen te +vervelen!”</p> +<p>»Ja, ’t is gedaan, Hod,” antwoordde Banks, +»en nu gaan we rechtstreeks op weg naar het noorden, om bijna in +rechte lijn den voet van het Himalaya-gebergte te bereiken.”</p> +<p>»Bravo!” hernam de kapitein. »Wat ik bij +uitnemendheid Indië noem, dat zijn niet de provinciën met +steden bezaaid of met Hindoes bevolkt, dat is het land waar mijne +vrienden de olifanten, de leeuwen, de tijgers, de panters, de +luipaarden, de beren, de buffels, de slangen in vrijheid leven! Daar is +het eenige werkelijk bewoonbare gedeelte van het schiereiland! Als je +dat ziet, Maucler, zullen de wonderen van de vallei van den Ganges je +niet berouwen!”</p> +<p>»’k Zal in uw gezelschap nergens berouw over hebben, +mijn waarde kapitein,” antwoordde ik.</p> +<p>»En toch,<span class="corr" id="xd20e3097" title= +"Niet in bron">”</span> zeide Banks, »zijn er in het +noordwesten nog andere zeer belangrijke steden, Delhi, Agra, +Lahore.”</p> +<p>»Wel, vriend Banks,” riep Hod uit, »wie heeft ooit +iets bijzonders gehoord van die ellendige gehuchten!”</p> +<p>»Ellendige gehuchten!” antwoordde Banks, »wel +neen, Hod, je meent prachtige steden! Stel je gerust, waarde +vriend,” voegde de ingenieur er bij, zich tot mij wendende, +»we zullen trachten je dat alles te laten zien, zonder de +veldtochtsplannen van den kapitein in de war te brengen.”</p> +<p>»Nu, daar heb ik vrede mee, Banks,” antwoordde Hod, +»maar vandaag begint onze reis pas!”</p> +<p>Toen riep hij met luide stem:</p> +<p>»Fox?”</p> +<p>De oppasser verscheen.</p> +<p>»Present!<a id="xd20e3115" name="xd20e3115"></a> +kapitein,” zei hij.</p> +<p>»Fox, zorg dat de geweren, de karabijnen en de revolvers in +orde zijn!” <span class="pagenum">[<a id="pb131" href="#pb131" +name="pb131">131</a>]</span></p> +<p>»Alles in orde.”</p> +<p>»Heb je alles goed nagekeken?”</p> +<p>»Alles.”</p> +<p>»Maak de patronen gereed.”</p> +<p>»Ze zijn gereed.<span class="corr" id="xd20e3130" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>»Alles goed klaar dus?”</p> +<p>»Alles klaar.”</p> +<p>»’t Zal niet lang duren of de acht en dertigste zal op +je lijst prijken, Fox!”</p> +<p>»De <span class="corr" id="xd20e3142" title= +"Bron: acht-en-dertigste">achtendertigste</span>!” riep de +oppasser uit, wiens gelaat plotseling verhelderde. »’k Zal +hem een springkogeltje gereed maken, waarover hij zich niet zal te +beklagen hebben!”</p> +<p>»Ga je gang, Fox, ga je gang!”</p> +<p>Fox groette op soldatenwijs, maakte rechtsomkeert en sloot zich in +zijn arsenaal op.</p> +<p>Zie hier nu het plan van dit tweede gedeelte onzer reis,—een +plan, waarin geen verandering zal komen, of er moeten zich onverwachts +gebeurtenissen opdoen, die onmogelijk te voorzien waren.</p> +<p>Vijf en zeventig kilometers ver ongeveer zal de reis in de richting +van het noordwesten langs den Ganges worden voortgezet, doch van dit +punt af aan gaat het recht naar het noorden tusschen een der takken van +den grooten stroom en een anderen belangrijken tak van de Goutmi. Op +deze wijze wordt een zeker aantal stroomen vermeden, die zich links en +rechts verspreiden, terwijl de reis verder door Biswah schuins naar de +eerste bergen van Nepaul gaat, door het westelijk gedeelte van het +koninkrijk Oude en Rokilkhanne.</p> +<p>Deze weg was met de grootste zorg door den ingenieur gekozen en +daardoor werden allerlei moeielijkheden vermeden. Mocht de steenkool in +het noorden van Hindostan moeielijker te vinden zijn, aan hout zou het +nimmer ontbreken en wat onzen IJzeren Reus betreft, de goed onderhouden +wegen door de prachtige wouden van het Indische schiereiland, zouden +voor hem geen beletsel zijn om te gaan in welken tred hij verkoos.</p> +<p>Wij waren nog ongeveer tachtig kilometers van de kleine stad Biswah +verwijderd. Men kwam overeen dien afstand met zeer gematigde snelheid +af te leggen—in zes dagen. Men kon dan halt houden, als de streek +ons beviel, terwijl de jagers dan tijd zouden hebben hunne heldendaden +te verrichten. Kapitein Hod en de oppasser Fox, aan wie Goûmi +zich gaarne aansloot, zouden dan gemakkelijk het veld kunnen ontdekken, +terwijl de IJzeren Reus gelijken tred met hen zou houden. Het was mij +niet verboden hen op hun drijfjacht te vergezellen, ofschoon ik een +slechts weinig bedreven jager was, en ik voegde mij dan ook enkele +malen bij hen.</p> +<p>Ik moet niet onvermeld laten, dat kolonel Munro sedert het +<span class="pagenum">[<a id="pb132" href="#pb132" name= +"pb132">132</a>]</span>oogenblik dat onze reis een nieuw tijdperk was +ingetreden, zich wat minder afgezonderd hield. Hij scheen buiten de +meer volkrijke buurten, te midden van de Ganges-vallei, die we pas +doorreisd hadden, gezelliger te worden. Onder die veranderde +omstandigheden, scheen hij de kalmte terug te erlangen van het bestaan, +dat hij te Calcutta leidde. En toch, kon hij vergeten, dat zijn rollend +huis zich begaf naar het noorden van Indië, waar een +onweerstaanbaar noodlot hem heen trok? Hoe het zij, onder de +maaltijden, alsmede in den tijd, die gewoonlijk aan de siesta gewijd +wordt, was hij veel levendiger en dikwijls zelfs werd in de uren van de +halt, en in de schoone nachten, die het warme seizoen ons nog schonk, +het gesprek tot diep in den nacht voortgezet. Wat Mac Neil aangaat, +sedert het bezoek aan de put van Cawnpore, scheen hij mij nog somberder +toe dan gewoonlijk. Had misschien het gezicht van <span class="corr" +id="xd20e3161" title="Bron: Bibi Ghar">Bibi-Ghar</span> een haat bij +hem verlevendigd, dien hij nog altijd hoopte te koelen?</p> +<p>»Neen, mijnheer, neen,” zeide hij mij op zekeren dag, +<span class="corr" id="xd20e3166" title= +"Bron: “">»</span>’k houd het voor onmogelijk, dat ze +’t niet aan ons zouden <span class="corr" id="xd20e3169" title= +"Bron: hehben">hebben</span> overgelaten Nana Sahib te +dooden.<span class="corr" id="xd20e3172" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>De eerste dag ging voorbij zonder voorvallen<a id="xd20e3177" name= +"xd20e3177"></a> die der moeite waard zijn vermeld te worden. Noch +kapitein Hod, noch Fox waren in de gelegenheid eenig dier te schieten. +Het was verdrietig en zonderling genoeg om de vraag te wettigen of de +verschijning van den IJzeren Reus de vreeselijke roofdieren dezer +streken niet op een afstand hield. Werkelijk ging men eenige jungles +voorbij, die toch de gewone schuilplaatsen der tijgers en andere wilde +dieren van het kattengeslacht zijn en geen een vertoonde zich. Evenwel +hadden de jagers zich een paar mijlen ter zijde van onzen trein begeven +en moesten het zich getroosten Black en Phann mede te nemen om op klein +wild te jagen, waarvan »Monsieur<a id="xd20e3179" name= +"xd20e3179"></a> Parazard<span class="corr" id="xd20e3181" title= +"Niet in bron">”</span> zijn dagelijkschen voorraad eischte. Hij +verstond geen rede daaromtrent, onze zwarte chef, en toen de oppasser +hem over tijgers, luipaarden en andere weinig eetbare dieren sprak, +trok hij minachtend de schouders op, zeggende:</p> +<p>»Is dat eetbare waar!”</p> +<p>Dienzelfden avond kampeerden wij onder het lommer van een groep +énorme vijgeboomen. De nacht was even rustig als de dag stil +geweest was. De stilte werd zelfs niet verstoord door het gehuil der +wilde beesten. Onze olifant rustte evenwel. Zijn gebriesch liet zich +niet meer hooren. De kampvuren waren uitgedoofd en om den kapitein te +voldoen, liet Banks zelfs den electrischen stroom niet werken, die de +oogen van den IJzeren Reus in twee machtige <span class="corr" id= +"xd20e3189" title="Bron: vuurbaken">vuurbakens</span> veranderde. Maar +niets!</p> +<p>Dit was eveneens tijdens de dagen van den 1<sup>n</sup> en +2<sup>n</sup> Juni het geval. Het was om wanhopig te worden. +<span class="pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133" name= +"pb133">133</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e3202width"><img src="images/p133.jpg" alt= +"Storr en Kâlouth hielden zich bezig met het opdoen van brandstof. Blz. 138." +width="505" height="720"> +<p class="figureHead">Storr en Kâlouth hielden zich bezig met het +opdoen van brandstof. Blz. <a href="#pb138" class= +"pageref">138</a>.</p> +</div> +<p>»Ze hebben mijn koninkrijk Oude veranderd!” herhaalde +kapitein Hod. »Ze hebben ’t in ’t midden van Europa +overgebracht. Er zijn hier evenmin tijgers als in de laaglanden van +Schotland!” <span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134" +name="pb134">134</a>]</span></p> +<p>»Mogelijk, mijn waarde Hod,” antwoordde kolonel Munro, +»hebben ze hier pas drijf jacht gehouden en zijn de dieren in +massa verhuisd. Maar wanhoop niet en wacht totdat we aan den voet van +de bergen van Népaul zijn. Daar zult ge naar hartelust aan uw +instinct van jager kunnen voldoen.”</p> +<p>»We willen het hopen, kolonel,” antwoordde Hod het hoofd +schuddende, »want anders zouden we onze kogels tot hagel moeten +omgieten!”</p> +<p>De dag van den 3<sup>n</sup> Juni was een der heetste, die we nog +gehad hadden. Zoo de weg niet door groote boomen beschaduwd was +geworden, geloof ik dat we letterlijk in onze rollende woning gekookt +zouden zijn. De thermometer steeg tot zeven-en-veertig graden in de +schaduw en er was zelfs geen tochtje wind. Het was dus mogelijk, dat de +roofdieren bij een dergelijke temperatuur, in dien gloeienden dampkring +hunne holen niet durfden te verlaten, zelfs des nachts.</p> +<p>Den volgende morgen, den 3<sup>n</sup> Juni<span class="corr" id= +"xd20e3226" title="Niet in bron">,</span> vertoonde zich de horizont +bij het opgaan der zon, voor de eerste maal vrij mistig in het westen. +We hadden toen het prachtige <span class="corr" id="xd20e3229" title= +"Bron: sehouwspel">schouwspel</span> van een dier verschijnselen van +luchtspiegeling, die men in zekere gedeelten van Indië +»seekote,” of luchtkasteelen en in andere +»dessasur” of »zinsbegoocheling” noemt.</p> +<p>Het was geene gewaande watervlakte met hare zonderlinge uitwerkselen +van straalbreking, die zich aan onze blikken voordeed, het was een lage +heuvelrij, bebouwd met de meest fantastische kasteelen van de wereld, +iets in den trant van de hoogten langs den Rijn, met hare oude +roofsloten. In een oogwenk gevoelden we ons overgebracht, niet alleen +in het Romaansche gedeelte van het oude Europa, maar een tijdvak van +vijf of zes honderd jaren terug, in het hart der middeleeuwen.</p> +<p>Dit natuurverschijnsel gaf ons met verrassende duidelijkheid, het +gevoel eener volkomen werkelijkheid. De IJzeren Reus met den geheelen +toestel der moderne machinerie, onderweg naar een stad der elfde eeuw, +kwam mij dan ook veel vreemder voor dan toen hij met een rookpluim +versierd, het land van <span class="corr" id="xd20e3236" title= +"Bron: Kishnoe">Vishnoe</span> en Brahma bewandelde.</p> +<p>»’k Zeg u dank, vrouw natuur!” riep kapitein Hod +uit. »Na zooveel minarets en koepels, na zooveel moskeeën en +pagoden, laat ge ons een oude stad uit het leenroerig tijdvak +bewonderen, met de Romaansche of Gothische wonderen, die zich zoo +prachtig aan onze oogen voordoen!”</p> +<p>»Wat is onze vriend Hod dezen morgen dichterlijk!” +antwoordde Banks. »Zou hij bij zijn ontbijt misschien een ballade +geslikt hebben?”</p> +<p>»Lach maar, Banks, steek den gek maar met me!” hernam +kapitein Hod, <span class="corr" id="xd20e3246" title= +"Niet in bron">»</span>maar verzuim niet te kijken! Zie de +voorwerpen op den voorgrond grooter worden! Zie de struiken, boomen, de +heuvels, bergen worden, de.....” <span class="pagenum">[<a id= +"pb135" href="#pb135" name="pb135">135</a>]</span></p> +<p>»De gewone katten tijgers worden, als er katten waren, niet +waar, Hod?”</p> +<p>»Nu, dat zou nog zoo kwaad niet zijn, Banks! Maar, zie, daar +storten mijn kasteelen aan den Rijn in, daar zakt de stad ineen en we +komen tot de werkelijkheid terug, een eenvoudig landschap van het +koninkrijk Oude, dat zelfs de wilde dieren niet meer willen +bewonen!”</p> +<p>Nauwelijks verscheen de zon boven den oostelijken horizont, of zij +veranderde oogenblikkelijk het spel der straalbreking. De <span class= +"corr" id="xd20e3256" title="Bron: burgten">burchten</span> zakten met +de heuvels ineen, die zich in vlakten veranderden.</p> +<p>»Welnu, de luchtspiegeling is verdwenen,” zei Banks, +»en met haar de dichterlijke geestdrift van kapitein Hod, maar +weet je nu wel, mijne vrienden, wat dit natuurverschijnsel +voorspelt?”</p> +<p>»Wel, ingenieur?” riep de kapitein uit.</p> +<p>»Een spoedig ophanden zijnde weersverandering,” +antwoordde Banks. »Overigens zijn we in de eerste dagen van Juni, +waarin wijzigingen van het klimaat voorkomen. De verandering van +moesson zal ons spoedig in het seizoen der periodieke regens +brengen.”</p> +<p>»Waarde Banks,” zei ik, »me dunkt we behoeven niet +bang voor den regen te zijn, niet waar, al waren het aanhoudende +plasregens, toch schijnen ze mij verkieslijker, dan die +warmte.....”</p> +<p>»Nu, je zult je zin hebben, waarde vriend,” antwoordde +Banks. »’k Geloof dat de regen niet ver meer af is en dat +we weldra de eerste wolken uit het zuidwesten zullen zien +opdagen!”</p> +<p>Banks bedroog zich niet. Tegen den avond begonnen er dampen aan den +westelijken horizont op te komen, hetgeen beteekende dat de moesson, +zooals dat meestal gebeurt, zich des nachts zou instellen. Het was de +Indische oceaan, die ons over het schiereiland zijne dampen met +electriciteit beladen, overzond, dampen met stormen bezwangerd, die +weldra over onze hoofden zouden losbarsten.</p> +<p>Ook hadden zich dien dag eenige andere verschijnselen voorgedaan, +waarin een Anglo-Indiër zich niet had kunnen vergissen. Wolken +zeer fijn stof hadden onder den marsch van den trein over den weg +gedwarreld. De beweging der wielen, die weliswaar niet zeer snel was, +zou toch stof hebben kunnen doen opwaaien, maar niet zoo woest en wild. +Men zou gezegd hebben, dat het een wolk van die vlokjes was, die door +electrische machines in beweging worden gebracht. De bodem kon dus +vergeleken worden met een onmetelijken ontvanger, waarin de +electriciteit zich sedert vele dagen zou hebben opgehoopt. Bovendien +was dit stof met een gelen weerschijn gekleurd, van een +allerzonderlingste uitwerking, terwijl in elk stofdeeltje een klein +lichtend middelpunt schitterde. Er waren oogenblikken geweest, waarin +ons geheele voertuig zich te midden der vlammen scheen <span class= +"corr" id="xd20e3274" title="Bron: voorttebewegen">voort te +bewegen</span>,—vlammen zonder <span class="pagenum">[<a id= +"pb136" href="#pb136" name="pb136">136</a>]</span>warmte, doch die, +noch door hun kleur, noch door hun beweeglijkheid aan die van het St. +Elmusvuur herinnerden.</p> +<p>Storr vertelde ons, dat hij somtijds op die wijze treinen op hunne +rails had zien loopen te midden eener dubbele haag lichtend stof en +Banks bevestigde dit zeggen van den machinist. Een kwartier lang had ik +dit zonderlinge natuurverschijnsel zeer nauwkeurig kunnen waarnemen +door de kleine vensters van het torentje, waardoor ik den weg over een +lengte van vijf of zes kilometers kon gadeslaan. Deze weg, zonder +boomen, was stofferig en wit verbrand door de verticale stralen der +zon. Op dit oogenblik scheen het mij toe, dat de warmte van den +dampkring die van den vuurhaard der machine overtrof. Het was waarlijk +niet om uit te houden en toen ik onder het heen en weer zwaaien der +punka een frisscher lucht kwam inademen, was ik half gestikt.</p> +<p>’s Avonds, tegen zeven uur, hield het Stoomhuis halt. De +rustplaats, door Banks uitgekozen, was aan den zoom van een bosch met +prachtige vijgeboomen, dat zich tot in het oneindige naar het noorden +scheen uit te strekken. Een vrij fraaie weg doorkruiste dit bosch en +beloofde ons voor den volgenden dag een aangenamer en gemakkelijker +tocht onder een ruim en hoog koepeldak van groen.</p> +<p>De vijgeboomen, die reuzen der Hindoesche flora, zijn te beschouwen +als de grootvaders, men zou kunnen zeggen als de huisvaders der +plantenfamilie, omringd door hunne kinderen en kleinkinderen. Dezen, +uit een zelfden wortel ontspringende, klimmen recht om den hoofdstam, +waarmede zij volstrekt geen gemeenschap hebben, in de hoogte en gaan +zich in de verheven vaderlijke takken verliezen. Het is wezenlijk alsof +ze onder dit dichte gebladerte zijn uitgebroeid, als de kiekens onder +de vleugelen hunner moeder. Daarvandaan het zonderlinge gezicht, dat +deze meerdere eeuwen oude bosschen opleveren. De oude boomen gelijken +op alleenstaande pilaren, het onmetelijke gewelf onderschragende, +waarvan de fijne ribben op jonge vijgeboomen rusten, die op hun beurt +pilaren zullen worden.</p> +<p>Dien avond werd het kamp met nog meer zorg ingericht dan gewoonlijk. +Mocht toch de volgende dag even heet zijn als deze geweest was, dan +stelde Banks zich voor de halt te verlengen, en zoo het noodig was, +’s nachts te reizen.</p> +<p>Kolonel Munro trouwens vond het heerlijk om eenige uren in dat +schoone, schaduwrijke en kalme bosch door te brengen. Allen waren zijne +meening toegedaan, dezen omdat zij werkelijk rust noodig hadden, +anderen omdat zij eindelijk toch eens een dier wenschten te ontmoeten, +dat een geweerschot van een Anderson of van een Gérard waardig +was. Men raadt wie deze laatsten waren.</p> +<p>»Fox, Goûmi, ’t is pas zeven uren!” riep +kapitein Hod. »Een <span class="pagenum">[<a id="pb137" href= +"#pb137" name="pb137">137</a>]</span>toertje in het bosch, voordat het +nog geheel donker is!—Ben je van de partij, Maucler?”</p> +<div class="figure xd20e3294width"><img src="images/p137.jpg" alt= +"Onder het sombere bladerendak der vijgeboomen. Blz. 142." width="501" +height="720"> +<p class="figureHead">Onder het sombere bladerendak der vijgeboomen. +Blz. <a href="#pb142" class="pageref">142</a>.</p> +</div> +<p>»Mijn waarde Hod,” zei Banks, alvorens ik had kunnen +antwoorden, <span class="pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138" name= +"pb138">138</a>]</span>»je moest je waarlijk niet van het kamp +verwijderen. De lucht voorspelt niet veel goeds. Als de storm losbarst, +zal je moeielijk het kamp kunnen bereiken. Morgen, als we ons kamp +blijven betrekken, kan je gaan....”</p> +<p>»Morgen, is het licht,” antwoordde Hod, »en juist +nu is het oogenblik gunstig!”</p> +<p>»Dat weet ik, Hod, maar ’k ben bang voor den nacht. Wil +je daarom toch vertrekken, ga dan niet ver. Over een uur is het al +pikdonker en je zoudt misschien moeielijk het kamp kunnen +weervinden.”</p> +<p>»Wees gerust, Banks. ’t Is pas zeven uren, en ’k +vraag mijn kolonel slechts een permissie <span class="corr" id= +"xd20e3312" title="Bron: van">tot</span> tien uren.”</p> +<p>»Ga je gang, mijn waarde Hod,” antwoordde Sir Edward +Munro, »maar denk aan ’t geen Banks je gezegd +heeft.”</p> +<p>»Ja, kolonel.”</p> +<p>Kapitein Hod, Fox en Goûmi, met uitmuntende jachtkarabijnen +gewapend, verlieten het kamp en verdwenen onder de hooge vijgeboomen, +die aan de rechterzijde van den weg stonden.</p> +<p>Ik was zoo vermoeid van de warmte en de vermoeienissen van den dag, +dat ik liever thuis bleef.</p> +<p>Evenwel werd het vuur, op bevel van Banks, in plaats van geheel te +worden uitgedoofd, slechts naar achteren van den vuurhaard geschoven, +zoodat de stoom een paar atmosfeeren drukking bleef behouden. De +ingenieur wilde zich voor elke mogelijkheid gereed houden.</p> +<p>Storr en Kâlouth hielden zich in dien tusschentijd bezig met +het opdoen van brandstof en water. Een klein beekje, aan den linkerkant +van den weg, verschafte hun het noodige water, en de naburige boomen +het hout, dat zij benoodigd hadden om den tender te voorzien. Gedurende +dien tijd hield »monsieur” Parazard zich met zijne gewone +bezigheden onledig en onder het afnemen van de overblijfselen van den +maaltijd, bepeinsde hij het menu voor het diner van den volgenden +dag.</p> +<p>Het was nog vrij licht en kolonel Munro, Banks, sergeant Mac Neil en +ik, gingen aan den oever van de beek ons middagslaapje houden. Deze +heldere waterstroom verfrischte den dampkring, die werkelijk, zelfs op +dit uur, verstikkend was. De zon was nog niet ondergegaan. Haar licht +verfde de massa dampen, die men door de groote openingen tusschen het +gebladerte zich allengs aan het zenith zag ophoopen, donker blauw. Het +waren zware, dikke wolken, die niet door wind schenen bewogen te worden +en hun beweegkracht in zichzelven schenen te bezitten.</p> +<p>We zaten of lagen tot omstreeks acht uren te praten. Van tijd tot +tijd stond Banks op om een ruimer gezicht van den horizont te nemen, +door te gaan tot aan den zoom van het bosch, dat de <span class= +"pagenum">[<a id="pb139" href="#pb139" name= +"pb139">139</a>]</span>vlakte, op minder dan een kwart mijl van het +kamp, doorsneed. Toen hij terugkwam, schudde hij niet zeer +gerustgesteld het hoofd.</p> +<p>De laatste maal vergezelden wij hem. Reeds viel de duisternis onder +de vijgeboomen. Toen wij aan den zoom gekomen waren, zag ik, dat in het +westen tot daar, waar zich een rij onduidelijk omschreven heuvels +vertoonde die reeds met de wolken ineensmolten, zich een onmetelijke +vlakte uitstrekte.</p> +<p>Het voorkomen van de lucht was vreeselijk in haar kalmte. Geen +tochtje wind bewoog de hooge bladeren der boomen. Het was niet de rust +van de ingeslapen natuur, die de dichters zoo vaak bezongen hebben, het +was integendeel een zware en ziekelijke slaap. Het was alsof de +atmosfeer in een toestand van spanning verkeerde en ik kon het +luchtruim nergens beter bij vergelijken dan bij een stoomketel, als de +te sterk saamgeperste stoom op het punt staat los te barsten.</p> +<p>De ontploffing was nabij.</p> +<p>De stormachtige wolken dreven inderdaad zeer hoog, zooals dit +gewoonlijk plaatsheeft boven vlakten, en hadden breede, kromlijnige, +scherp omschreven omtrekken. Zij schenen zelfs zich uit te zetten, in +aantal te verminderen en in grootte toe te nemen, steeds evenwel +dezelfde basis behoudende. Blijkbaar zouden ze spoedig allen tot een +zelfde massa zijn opgelost, die de dichtheid der eenige wolk zou doen +toenemen. Reeds smolten de kleine bijwolkjes, aan een soort van +aantrekkingskracht gehoorzamende, tegen elkander aanbotsende en zich +van elkander afstootende, in een verwarde massa in een.</p> +<p>Tegen half negen uur verscheurde een zig-zagsgewijze uitschietende, +bliksemstraal, in zeer scherpe hoeken, de donkere massa op een lengte +van twee duizend vijf honderd à drie duizend meters.</p> +<p>Vijf en zestig seconden later barstte een donderslag los en liet een +lang gerekt, dof gerommel hooren, eigenaardig aan deze soort van +bliksemflitsen, dat ongeveer vijftien seconden aanhield.</p> +<p>»Een en twintig kilometers,” zei Banks, na zijn horloge +geraadpleegd te hebben. »Dat is bijna de grootste afstand, waarop +de donder zich kan doen hooren. Maar als eenmaal het onweer losgebroken +is, komt het spoedig en we moeten het niet afwachten. Laten we naar +binnen gaan, vrienden.”</p> +<p>»En kapitein Hod?” zei sergeant Mac Neil.</p> +<p>»De donder gebiedt hem terug te komen,” antwoordde +Banks. »’k Hoop dat hij zal gehoorzamen.”</p> +<p>Vijf minuten later<a id="xd20e3354" name="xd20e3354"></a> waren we +in het kamp terug, en namen plaats onder de veranda van het salon. +<span class="pagenum">[<a id="pb140" href="#pb140" name= +"pb140">140</a>]</span></p> +</div> +<div id="ch12" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XII.</h2> +<h2 class="main">Driedubbele vuren.</h2> +<p class="firstpar">Indië deelt met zekere oorden van +Brazilië,—die van Rio-Janeiro onder andere,—het +voorrecht om van alle landen van den aardbol het meest door onweders +geteisterd te worden. Wordt in Frankrijk, Engeland en Duitschland, in +Midden-Europa dus, het aantal dagen van donder niet meer dan op twintig +per jaar geteld, dan bedraagt dit getal jaarlijks in het Indische +schiereiland meer dan vijftig.</p> +<p>Zooveel wat de algemeene meteorologie betreft. In dit bijzondere +geval moesten wij met het oog op de omstandigheden waaronder het zich +voordeed, een onweer van buitengewone hevigheid verwachten.</p> +<p>Zoodra wij in het stoomhuis waren teruggekomen, raadpleegde ik den +barometer. Er had een plotselinge daling van twee duim—van +negenentwintig tot zevenentwintig duim,<a class="noteref" id= +"xd20e3369src" href="#xd20e3369" name="xd20e3369src">1</a> der +kwikkolom plaatsgehad.</p> +<p>Ik deed dit kolonel <span class="corr" id="xd20e3374" title= +"Bron: Muno">Munro</span> opmerken.</p> +<p>»’k Maak me ongerust over het lang wegblijven van +kapitein Hod en zijn metgezellen,” antwoordde hij mij. »Het +onweer is op punt van los te barsten, de nacht komt, het wordt steeds +donkerder. Jagers gaan altijd verder dan ze beloven en zelfs verder dan +ze zelven willen. Hoe zullen ze den weg in die diepe duisternis +vinden?”</p> +<p>»Die dwazen!” zeide Banks. »’t Is onmogelijk +geweest ze reden te doen verstaan! Zeer zeker zouden ze beter gedaan +hebben niet te vertrekken!”</p> +<p>»’t Is waar, Banks, maar ze zijn nu eenmaal +vertrokken,” antwoordde kolonel Munro, »en we moeten al +’t mogelijke doen om ze te vinden.”</p> +<p>»Is er geen middel hun de plaats te doen kennen waar we +zijn?” vroeg ik den ingenieur.</p> +<p>»Jawel,” antwoordde Banks, »door onze electrische +vuren te ontsteken, die een groot lichtvermogen bezitten en van zeer +ver gezien worden. ’k Ga den stroom stellen.”</p> +<p>»Uitmuntend idée, Banks.”</p> +<p>»Wilt u dat ik er op uit ga om kapitein Hod op te +zoeken?” vroeg de sergeant.</p> +<p>»Neen, mijn oude Neil,” antwoordde kolonel Munro, +»je zoudt hem toch niet vinden en ook verdwalen.” +<span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141" name= +"pb141">141</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e3396width"><img src="images/p141.jpg" alt= +"Zij droegen Goûmi in hunne armen. Blz. 148." width="503" height= +"720"> +<p class="figureHead">Zij droegen Goûmi in hunne armen. +<span class="corr" id="xd20e3399" title="Bron: Bl.">Blz.</span> +<a href="#pb148" class="pageref">148</a>.</p> +</div> +<p>Banks haastte zich nu om gebruik te maken van de vuren waarover hij +beschikte. De elementen der kolom werden in werking gesteld, de stroom +geleid en al spoedig wierpen de twee oogen van <span class= +"pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142" name="pb142">142</a>]</span>den +IJzeren Reus, als twee electrische seinvuren hun schitterenden +lichtbundel onder en door het sombere bladerengewelf der vijgeboomen. +Zeker is het, dat dit licht in den donkeren nacht van zeer ver moest +gezien worden en onze jagers tot gids kon verstrekken.</p> +<p>Op dit oogenblik barstte er een soort van orkaan van ongekende +hevigheid los. Hij verscheurde de takken der boomen, richtte zich +schuins naar den bodem en floot door de dunne zuilen der vijgeboomen, +alsof hij door de welluidende pijpen van een kabinetorgel gesuisd +had.</p> +<p>In een oogenblik werd de weg als bezaaid met een stortvloed van +losgerukte takken en bladeren. Deze aanhoudende regen van met kracht op +het dak van het stoomhuis neergeworpen boomloof, veroorzaakte een +geluid als van aanhoudenden donder.</p> +<p>Wij moesten de wijk nemen naar het salon en al de vensters sluiten. +Er viel nog geen regen.</p> +<p>»’t Schijnt een soort van »tofan” te +zijn,” zei Banks.</p> +<p>De Hindoes geven dezen naam gewoonlijk aan de woeste en plotseling +opkomende orkanen, die meer in het bijzonder de bergachtige streken +verwoesten en zeer in het land geducht zijn.</p> +<p>»Storr!” riep Banks den machinist toe, »heb je de +schietgaten van het torentje zorgvuldig gesloten?”</p> +<p>»Ja, mijnheer Banks,” antwoordde de machinist. +»Van dien kant is er niets te vreezen.”</p> +<p>»Waar is Kâlouth?”</p> +<p>»Hij heeft juist den tender van brandstof voorzien.”</p> +<p>»Morgen,” antwoordde de ingenieur, »ligt het hout +overal voor ’t oprapen! De wind wordt houthakker en bespaart ons +veel arbeid! Blijf onder stoom, Storr en kom weer schuilen!”</p> +<p>»Dadelijk, mijnheer.”</p> +<p>»Zijn je kuipen vol, Kâlouth?” vroeg Banks.</p> +<p>»Ja, mijnheer Banks,” antwoordde de stoker. »We +hebben nu genoeg water.”</p> +<p>»Goed, maar kom binnen! kom binnen!”</p> +<p>De machinist en de stoker hadden weldra in het tweede rijtuig +plaatsgenomen.</p> +<p>De bliksemstralen volgden elkander toen snel op, terwijl de +ontploffing der electrische wolken een dof gerommel deed hooren. De +»tofan” had den dampkring niet verfrischt. Het was een +verschroeiende wind, die verbrandde alsof hij uit een heeten oven +woei.</p> +<p>Sir Edward Munro, Banks, Mac Neil en ik, we verlieten de zaal +slechts om onder de veranda te gaan. Onze blikken naar de toppen der +vijgeboomen richtende, zag men het gebladerte zich als fijn zwart +kantwerk tegen de brandende lucht afteekenen. Geen bliksemstraal of hij +werd een paar seconden later door donderslagen gevolgd. Nauwlijks had +de echo tijd gehad uit te sterven of een <span class="pagenum">[<a id= +"pb143" href="#pb143" name="pb143">143</a>]</span>nieuwe donderslag +werd door haar teruggekaatst. Ook was aanhoudend een diepe bas als +grondtoon te hooren, waartegen dan de eigenaardige kort afgebroken +ontploffingen uitkwamen, die Lucretius zoo te recht vergeleken heeft +met het scherpe geluid van papier dat verscheurd wordt.</p> +<p>»Hoe is ’t mogelijk, dat de storm ze nog niet naar huis +gejaagd heeft!” zei kolonel Munro.</p> +<p>»Misschien,” antwoordde de sergeant, »hebben +kapitein Hod en zijne metgezellen een schuilplaats in het bosch +gevonden, in een hollen boom of in een rotsholte en staan ze eerst +morgen voor onze oogen! Het kamp is altijd daar om ze te +ontvangen!”</p> +<p>Banks schudde het hoofd als iemand, die niet gerust is. Hij scheen +de meening van Mac Neil niet te deelen.</p> +<p>Op dit oogenblik,—het was bijna negen uren,—begon het +buitengewoon hard te regenen. Deze regen was vermengd met énorme +hagelsteenen, die ons steenigden en op het luidklinkend dak van het +Stoomhuis neer knetterden. Het was als het geroffel van honderden +trommen, zoodat het onmogelijk was zich te hooren spreken, al had het +geratel van den donder het luchtruim niet vervuld. Van alle kanten +dwarrelden de door den hagel verscheurde bladeren der vijgeboomen +rond<span class="corr" id="xd20e3456" title="Niet in bron">.</span></p> +<p>Banks kon zich te midden van dat oorverdoovend geraas niet doen +hooren en strekte toen den arm uit om ons opmerkzaam te maken op de +hagelsteenen, die tegen de zijden van <span class="corr" id="xd20e3461" +title="Bron: het">de</span> IJzeren Reus aansloegen.</p> +<p>Het was ongeloofelijk. Alles flikkerde bij de aanraking met die +harde lichamen. Men zou gezegd hebben, dat wat uit de wolken viel, +werkelijke druppels waren van een in smelting verkeerend metaal, die +het plaatijzer treffende, een lichtstraal terugwierpen. Dit +natuurverschijnsel toonde hoe sterk de atmosfeer met electriciteit +verzadigd was. Onophoudelijk werd de dampkring door den bliksem +doorkruist, zoodat alles in vuur en vlam scheen te staan.</p> +<p>Banks gaf ons met een gebaar te verstaan, dat we in het salon zouden +gaan en sloot de deur, die op de veranda uitkwam. Het was toch hoogst +gevaarlijk zich in de open lucht aan den schok der electrische stroomen +bloot te stellen.</p> +<p>Wij waren nu binnen in diepe duisternis gehuld, die door het +onophoudelijk weerlichten buiten, nog dieper gemaakt werd. Hoe groot +was niet onze verbazing toen we zagen, dat zelfs ons speeksel lichtend +was! Het bleek dat we door en door met de omringende vloeistof +verzadigd waren.</p> +<p>»We spogen vuur,” om de uitdrukking te gebruiken, die +gediend heeft om dit zeldzaam voorkomend, maar altijd ontzettend +natuurverschijnsel te kenmerken. En waarlijk, te midden van al die +vlammen, zoowel van binnen als van buiten, te midden van <span class= +"pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144" name="pb144">144</a>]</span>het +woeste geweld dier vreeselijke donderslagen, altijd vergezeld van felle +bliksemstralen, moest wel den koelbloedigste onder ons het hart sneller +kloppen.</p> +<p>»En zij!” sprak kolonel Munro.</p> +<p>»Zij!.... zij!.... zij!” antwoordde Banks.</p> +<p>We maakten ons nu zeer ongerust en konden niets doen om kapitein Hod +en zijne metgezellen te hulp te komen.</p> +<p>Indien zij werkelijk een schuilplaats gevonden hadden, dan kon het +slechts onder de boomen zijn en men weet welke gevaren men onder +dergelijke omstandigheden gedurende het onweer loopt. Hoe zouden ze +zich in dat dichte bosch op vijf of zes meters van de loodlijn af +hebben kunnen plaatsen, die door het uiteinde van de langste takken +gaat,—zooals dit den personen, die in de nabijheid van boomen +door het <span class="corr" id="xd20e3483" title= +"Bron: onwêer">onweêr</span> verrast worden, wordt +aanbevolen?</p> +<p>Dit alles kwam mij in de gedachte, toen een donderslag, korter +afgebroken dan een der anderen, plotseling losbarstte. Een tusschenpoos +van nauwlijks een seconde was er tusschen den slag en den bliksem +verloopen.</p> +<p>Het Stoomhuis trilde er van en werd als van den grond opgelicht. Ik +dacht niet anders of de trein zou omvervallen.</p> +<p>Op hetzelfde oogenblik verspreidde er zich een sterke +lucht,—de doordringende lucht van salpeterdamp,—en +ongetwijfeld zou het regenwater, gedurende dit onweer verzameld, een +groote hoeveelheid salpeterzuur bevat hebben.</p> +<p>»De bliksem is ergens ingeslagen....” zei Mac Neil.</p> +<p>»Storr! Kâlouth! Parazard!” schreeuwde Banks.</p> +<p>De drie mannen stormden de zaal binnen. Gelukkig was niemand +getroffen.</p> +<p>De ingenieur opende toen de deur der veranda en begaf zich op het +balkon.</p> +<p>»Daar!.... kijk!....” riep hij.</p> +<p>Op tien passen afstand, links van den weg, was een énorme +vijgeboom door den bliksem getroffen. Bij het onophoudelijk lichten, +kon men zien als op klaarlichten dag. De ontzaglijke stam, die door +zijne uitspruitsels niet meer kon gedragen worden, was dwars over de +naburige boomen heen gevallen. Hij was in zijn geheele lengte netjes +van den bast ontdaan en een lange reep schors, door de rukwinden als +een slang heen en weder bewogen, zweepte al draaiende de lucht. Dit +afscheuren van den bast moest zeker van onderen naar boven geschied +zijn, onder de werking van een buitengewoon hevigen, opstijgenden +bliksemstraal.</p> +<p>»’t Scheelde weinig of het Stoomhuis was +getroffen!” zei de ingenieur. »Toch moeten we blijven, want +’t is hier nog veiliger schuilplaats dan die der +boomen!”</p> +<p>»Laat ons dus blijven,” antwoordde kolonel Munro. +<span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145" name= +"pb145">145</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e3511width"><img src="images/p145.jpg" alt= +"Een nieuwe donderslag. Blz. 151." width="508" height="720"> +<p class="figureHead">Een nieuwe donderslag. Blz. <a href="#pb151" +class="pageref">151</a>.</p> +</div> +<p>Op dit oogenblik deed zich een geschreeuw hooren. Waren het onze +metgezellen, die eindelijk terug kwamen?</p> +<p>»’t Is de stem van Parazard,” zei Storr. +<span class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146" name= +"pb146">146</a>]</span></p> +<p>En werkelijk was het de kok, die, onder de achterste veranda +staande, ons luidkeels riep.</p> +<p>We ijlden onmiddellijk naar hem toe.</p> +<p>Op minder dan honderd meters afstand, achter en aan de rechterzijde +van het kamp, stond het vijgeboomenbosch in brand. De hoogste toppen +der boomen verdwenen reeds in de vlammen. De brand nam met +ongeloofelijke hevigheid toe in de richting van het Stoomhuis, dat dus +in het grootste gevaar verkeerde.</p> +<p>Een langdurige gebrek aan regen, de hooge temperatuur gedurende de +drie maanden van het heete jaargetijde, hadden boomen, struiken, +kruiden en planten verdroogd. De brand voedde zich met al die licht +ontvlambare brandstoffen en, zooals het menigmaal in Indië +gebeurt, dreigde het geheele bosch verteerd te worden.</p> +<p>En werkelijk zag men dat het vuur al grootere kringen beschreef en +hoe langer hoe dichter naderde. Indien het de plek van het kamp +bereikte, zouden binnen weinige minuten de twee wagens vernield zijn, +want hunne dunne paneelen konden ze niet voor het vuur beschermen, als +de dikke wanden van plaatijzer van een koffer dit kunnen.</p> +<p>Zwijgend stonden wij dit gevaar aan te zien. Kolonel Munro kruiste +zich de armen en zeide eenvoudig:</p> +<p>»Banks, jij bent de man om ons hieruit te helpen!”</p> +<p>»Ja, Munro,” antwoordde de ingenieur, »en daar we +geen enkel middel hebben, om den brand te blusschen, moeten we hem +ontvluchten!”</p> +<p>»Te voet?” riep ik uit.</p> +<p>»Neen, met onzen trein.”</p> +<p>»En kapitein Hod en zijn metgezellen?” zei Mac Neil.</p> +<p>»We kunnen hen niet helpen! als ze vóór ons +vertrek niet terug zijn, vertrekken we toch!”</p> +<p>»We kunnen ze toch niet aan hun lot overlaten!” zei de +kolonel.</p> +<p>»Munro,” antwoordde Banks, »als de trein in +veiligheid zal zijn, buiten het bereik van het vuur, zullen we +terugkomen en het bosch doorzoeken totdat we ze gevonden +hebben!”</p> +<p>»Ga je gang dan maar, Banks,” antwoordde kolonel Munro, +die zich naar de meening van den ingenieur moest schikken, omdat zij +werkelijk de eenige geschikte bleek.</p> +<p>»Storr,” zei Banks, »naar je machine! +Kâlouth, naar je stoomketel, en stook de vuren op! Welke drukking +op den manometer?”</p> +<p>»Twee atmosfeeren,” antwoordde de machinist.</p> +<p>»Binnen tien minuten moeten we er vier hebben! Komt, mijne +vrienden, komt!”</p> +<p>De machinist en de stoker lieten geen oogenblik verloren gaan. Het +duurde niet lang of een stortvloed van zwarten rook ontwrong zich aan +de tromp van den olifant en vermengde zich met de stroomen <span class= +"pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147" name= +"pb147">147</a>]</span>regen, die de reus scheen te trotseeren. De +bliksemstralen, die het luchtruim doorkliefden, beantwoordde hij met +een dichten vonkenregen. Een straal van stoom floot in den schoorsteen +en de kunstmatige trekking verhaastte de verbranding van het hout, dat +Kâlouth in zijn oven ophoopte.</p> +<p>Sir <span class="corr" id="xd20e3567" title= +"Bron: Eduard">Edward</span> Munro, Banks en ik, wij waren onder de +achterste veranda gebleven, van waar wij de vorderingen van den brand +in het bosch konden waarnemen. Zij waren snel en vreeselijk om aan te +zien. De groote boomen stortten in den onmetelijken vuurhaard, de +takken knapten met een geluid als van revolverschoten, de lianen +wrongen zich van den eenen stam naar den anderen en het vuur deelde +zich bijna onmiddellijk aan nieuwe brandstof mede. Binnen vijf minuten +was de verbranding vijftig meters vooruit gegaan, terwijl de vlammen, +verdeeld en verscheurd door den stormwind, zich tot zulk een hoogte +verhieven, dat de bliksemstralen ze in alle richtingen +doorploegden!</p> +<p>»Binnen vijf minuten moeten we de plek verlaten <span class= +"corr" id="xd20e3572" title="Bron: hebbenl">hebben!</span>” zei +Banks, »of alles vliegt in den brand!”</p> +<p>»Hij gaat snel, die brand!” antwoordde ik.</p> +<p>»We zullen sneller gaan dan hij!”</p> +<p>»Als Hod en zijn metgezellen maar terug waren!” zei sir +Edward Munro.</p> +<p>»Gefloten, gefloten<span class="corr" id="xd20e3583" title= +"Bron: ?">!</span>” riep Banks uit. »Ze zullen ’t +misschien hooren!”</p> +<p>En, op het torentje toesnellende, deed hij dadelijk de lucht van de +schrille tonen der stoomfluit weergalmen, die scherp tegen het diepe +gerommel van den donder uitkwamen en ver moesten gehoord worden.</p> +<p>Men kan zich dezen toestand voorstellen, men kan hem niet +beschrijven.</p> +<p>Van den eenen kant was men genoodzaakt zoo snel mogelijk te +vluchten, van den anderen kant verplicht op hen, die nog niet terug +waren, te wachten!</p> +<p>Banks was naar de achter veranda teruggekeerd. De zoom van den brand +was nu tot minstens vijftig voet van het stoomhuis voortgeschreden. Een +ondraaglijke hitte kwam tot ons over en de brandende lucht zou ons +weldra de ademhaling beletten. Talrijke vuurspranken vielen reeds op +onzen trein neder, die evenwel, zeer gelukkig, in zekere mate door de +stortvloeden beschermd werd, doch blijkbaar niet tegen den +rechtstreekschen aanval van het vuur bestand zou zijn.</p> +<p>De machine deed steeds haar schel gefluit hooren, doch noch Hod, +noch Fox, noch Goûmi kwamen voor den dag.</p> +<p>Op dit oogenblik vervoegde de machinist zich bij Banks en zeide hem +dat alles gereed was. <span class="pagenum">[<a id="pb148" href= +"#pb148" name="pb148">148</a>]</span></p> +<p>»Welnu, op marsch dan, Storr!” antwoordde Banks, +»maar niet al te snel vooruit!.... Juist snel genoeg om ons +buiten het bereik van den brand te houden!”</p> +<p>»Wacht nog wat, Banks!” zei kolonel Munro, die niet kon +besluiten het kamp te verlaten.</p> +<p>»Nog drie minuten, Munro,” antwoordde Banks koel, +»maar niet langer. Over drie minuten zal de trein van achteren +vuur vatten!”</p> +<p>Er verliepen twee minuten. Het was nu onmogelijk langer onder de +veranda te blijven. Het plaatijzer begon te blakeren en was zoo heet, +dat men het niet kon aanraken. Het was hoogst onvoorzichtig slechts +eenige oogenblikken langer te blijven!</p> +<p>»Op marsch, Storr!” riep Banks.</p> +<p>»Daar zijn ze!” riep de sergeant uit.</p> +<p>Kapitein Hod en Fox vertoonden zich rechts van den weg, Goûmi +als een onbezield lichaam in de armen dragende en kwamen met hem aan de +voettrede van achteren.</p> +<p>»Dood!” riep Banks uit.</p> +<p>»Neen, door den bliksem getroffen, die zijn geweer in de hand +verbrijzeld heeft,” antwoordde kapitein Hod, »en alleen aan +het linkerbeen verlamd!”</p> +<p>»God zij geloofd!” zei kolonel Munro.</p> +<p>»Dank, Banks!” voegde de kapitein er bij. »Zonder +je gefluit, zouden we het kamp nooit hebben kunnen +terugvinden!”</p> +<p>»Op marsch!” riep Banks, »op marsch!”</p> +<p>Hod en Fox waren in den trein gesprongen, en Goûmi, die het +gebruik zijner zintuigen niet verloren had, werd in zijn kamertje +neergelegd.</p> +<p>»Welke drukking hebben we nu?” vroeg Banks, die even +naar den machinist gegaan was.</p> +<p>»Bijna vijf atmosfeeren,” antwoordde Storr.</p> +<p>»Op marsch!” herhaalde Banks.</p> +<p>Het was half elf uur. Banks en Storr plaatsten zich in het torentje. +De regulateur werd geopend, de stoom stortte zich in de cilinders, het +eerste gebriesch deed zich hooren en de trein ging te midden van het +driesoortige licht, voortgebracht door den brand van het bosch, de +electrische vuren en den bliksem in het eerst langzaam voorwaarts.</p> +<p>Met weinige woorden vertelde kapitein Hod ons de lotgevallen van +zijn tocht. Zijne metgezellen en hij hadden geen spoor van dieren +ontmoet. Met het opkomende onweer kwam de duisternis sneller en vooral +dieper dan ze zich hadden voorgesteld. De eerste donderslag verraste +hen dus toen ze zich reeds meer dan drie mijlen van het kamp af +bevonden. Toen wilden ze op hunne schreden terugkeeren, maar wat ze ook +deden om zich te orienteeren, waren ze al spoedig te midden van de +groepen vijgeboomen, <span class="pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149" +name="pb149">149</a>]</span>die allen op elkander gelijken, verdwaald, +terwijl geen enkel pad hun de goede richting aanwees.</p> +<div class="figure xd20e3640width"><img src="images/p149.jpg" alt= +"Deze door den schrik waanzinnige dieren.... Blz. 151." width="507" +height="720"> +<p class="figureHead">Deze door den schrik waanzinnige dieren.... Blz. +<a href="#pb151" class="pageref">151</a>.</p> +</div> +<p>Het onweer barstte nu met buitengewone hevigheid los. Op dit +<span class="pagenum">[<a id="pb150" href="#pb150" name= +"pb150">150</a>]</span>oogenblik bevonden ze zich alle drie buiten het +bereik van het electrische licht en konden ze zich dus niet in rechte +lijn naar het Stoomhuis richten. De hagel en de regen vielen in +stroomen neder en geen schuilplaats behalve het onvoldoende +bladerendak, dat weldra doorboord was, beschutte hen.</p> +<p>Eensklaps barstte een donderslag los op hetzelfde oogenblik dat een +felle bliksemstraal nederschoot. Goûmi viel door den bliksem +getroffen bij kapitein Hod, aan de voeten van Fox neder. Van het +geweer, dat hij in de hand hield, bleef niets dan de kolf over. In een +oogwenk was het beroofd van loop, slot, trekker, van alles in +één woord wat er van metaal aan het geweer wordt +aangetroffen.</p> +<p>Zijne metgezellen dachten dat hij dood was. Gelukkig evenwel was dit +zoo niet, maar zijn linkerbeen was, hoewel niet rechtstreeks, door den +bliksem getroffen, verlamd. Het was den armen Goûmi onmogelijk +een voet te verzetten. Men moest hem dus dragen. Tevergeefs drong hij +er op aan hem te laten waar hij was, men kon hem dan later wel komen +halen. Zijne metgezellen wilden dit volstrekt niet, de een nam hem bij +de schouders op, de andere aan de voeten en goed schiks, kwaad schiks, +namen zij den tocht door het donkere bosch aan.</p> +<p>Twee uren achtereen dwaalden Hod en Fox op goed geluk rond, nu eens +stilhoudende, dan hun marsch weder hervattende, zonder een enkel +teeken, dat hun de richting naar het Stoomhuis aanwees.</p> +<p>Gelukkig drong eindelijk het schrille geluid van de stoomfluit, +duidelijker hoorbaar dan wanneer het geweerschoten geweest waren, boven +het geraas der elementen, tot hen door. Het was de stem van den IJzeren +Reus.</p> +<p>Een kwartier later, kwamen zij juist aan op het oogenblik dat de +halt weldra zou verlaten zijn. Het was meer dan tijd!</p> +<p>Mocht evenwel de trein zich op den breeden en effen weg van het +bosch voortspoeden, de brand ging even spoedig als hij. Wat het gevaar +dreigender maakte, was dat de wind veranderd was, wat meermalen bij +onweer plaatsheeft. Inplaats van ter zijde, waaide hij nu van achteren +en blies door zijn hevigheid het vuur nog meer aan. Het vuur maakte +zichtbaar vorderingen. Het regende brandende takken en gloeiende +spranken te midden van een wolk heete asch, van den grond opgewaaid, +alsof een krater allerlei brandbare voorwerpen in het luchtruim had +uitgebraakt. En werkelijk kon men dezen boschbrand nergens beter bij +vergelijken dan bij den loop van een stroom lava, zich een weg door de +vlakte banende en alles op zijn weg vernietigende.</p> +<p>Banks had het oog op dit alles en, al had hij het niet gezien, zou +hij het gemerkt hebben aan den verschroeienden wind, die den adem +beklemde.</p> +<p>Men ging dus sneller voorwaarts, alhoewel dit op dien onbekenden +<span class="pagenum">[<a id="pb151" href="#pb151" name= +"pb151">151</a>]</span>weg niet zonder gevaar was. Doch de weg was door +den regen zoo diep uitgehold, dat de machine niet zoo hard kon werken +als de ingenieur het wel gewenscht had.</p> +<p>Tegen half twaalf uur was er een nieuwe donderslag en was de bliksem +opnieuw ingeslagen! We uitten een kreet van ontzetting en dachten dat +Banks en Storr beiden getroffen waren in het torentje van waaruit zij +den trein bestuurden.</p> +<p>Dit ongeluk was ons evenwel bespaard geworden. Het was onze olifant, +die door de electrische ontlading aan de punt van een zijner lange +hangende ooren getroffen was.</p> +<p>Gelukkig was de machine er volstrekt niet door beschadigd, en het +scheen dat de IJzeren Reus de donderslagen wilde beantwoorden door zijn +sneller brieschend geluid.</p> +<p>»Hoera!” schreeuwde kapitein Hod, »hoera! Een +olifant van vleesch en been zou stellig gevallen zijn! Gij, gij +trotseert den bliksem en niets kan je tegenhouden! Hoera, IJzeren Reus, +hoera!”</p> +<p>Nog een half uur lang bleef de trein denzelfden afstand bewaren. Uit +vreeze al te hard ergens tegen aan te stooten, gaf Banks hem slechts de +noodige snelheid om niet door het vuur bereikt te worden.</p> +<p>Van de veranda waar kolonel Munro, Hod en ik plaats genomen hadden, +zagen wij bij het licht door den brand en den bliksem verspreid, groote +schaduwen voorbijgaan. Het waren eindelijk roofdieren!</p> +<p>Uit voorzorg greep kapitein Hod zijn geweer, want het was mogelijk, +dat de door den schrik waanzinnige dieren zich op den trein wilden +werpen om er een schuilplaats te zoeken.</p> +<p>En werkelijk wilde een reusachtige tijger dit beproeven, doch een +ontzettenden sprong nemende, bleef hij met den nek tusschen twee +uitspruitsels van een vijgeboom vastzitten. Toen deze zich nu onder den +storm boog, spande hij zijne loten als twee énorme koorden, die +het dier verworgden.</p> +<p>»Arm dier!” zei Fox.</p> +<p>»Die wilde dieren,” antwoordde kapitein Hod, »zijn +geschapen om behoorlijk door een karabijnkogel gedood te worden en niet +op zulk een ellendige manier! Jawel, arm dier!”</p> +<p>Waarlijk, het liep den kapitein niet mede! Toen hij tijgers zocht, +zag hij ze niet en toen hij ze niet meer zocht, gingen ze hem in de +vlucht voorbij, zonder dat hij ze kon schieten, of ze kwamen om als een +muis in den val!</p> +<p>Ten een ure ’s morgens verdubbelde het gevaar nog, hoe groot +het tot nog toe ook geweest ware.</p> +<p>Onder den invloed van de ongestadige winden, die al de streken van +het kompas doorliepen, had de brand den weg voor ons bereikt en waren +we nu van alle kanten ingesloten.</p> +<p>Intusschen was het onweer nu zeer in hevigheid afgenomen, zooals +<span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152" name= +"pb152">152</a>]</span>dit bijna onveranderlijk gebeurt, als deze +luchtverschijnselen boven een bosch heen gaan, waarvan de boomen +allengs de electrische stof onttrekken en uitputten. Doch zoo de +bliksemstralen zeldzamer waren en de donderslagen zich in langere +tusschenpoozen lieten hooren, zoo de regen met minder hevigheid +nederviel, streek daarentegen de wind steeds met eene ongeloofelijke +woede langs den grond.</p> +<p>Het kostte wat het wilde, men moest den gang van den trein +verhaasten, op het gevaar af in onzachte aanraking met eenig voorwerp +te komen of hem in een diepen kuil te storten.</p> +<p>Banks ging er dan ook toe over, maar hij deed het met een +verwonderlijke koelbloedigheid, den blik gevestigd houdende door de +lensvormige glazen van het torentje, de hand aan den regulateur, dien +zij niet meer verliet.</p> +<p>De weg scheen nog slechts half open tusschen twee rijen vuur. Het +was dus noodzakelijk tusschen deze twee rijen door te gaan.</p> +<p>Banks aarzelde niet en stuurde den trein er tusschen door met een +snelheid van zes à zeven mijlen per uur.</p> +<p>Ik dacht dat wij er zouden blijven, vooral toen men een vijftig +meters ver, een zeer nauwe plaats van den oven moest passeeren. De +wielen van den trein knarsten over de gloeiende kolen, die den grond +bedekten en een brandende atmosfeer omgaf hem geheel!....</p> +<p>Gelukkig waren wij er door!</p> +<p>Eindelijk deed zich te twee uur ’s morgens de uiterste zoom +van het bosch in het licht der nu zeldzame bliksemstralen voor. Achter +ons ontvouwde zich een uitgestrekt panorama van vlammen. De brand zou +niet eerder gebluscht zijn, dan na den laatsten vijgeboom van het +onmetelijk woud verteerd te hebben.</p> +<p>Toen het dag was, hield de trein eindelijk op; het onweer was geheel +geweken en men richtte een voorloopig kamp in.</p> +<p>Onze olifant werd met zorg onderzocht en nu bleek het, dat de punt +van het rechteroor door verscheidene gaatjes doorboord was.</p> +<p>Ongetwijfeld ware onder zulk een bliksemstraal ieder ander dier dan +een dier van ijzer, gevallen om zich niet weder op te richten en zou de +trein in nood snel door het vuur verslonden zijn!</p> +<p>Ten zes ure ’s morgens, werd de reis na een korte rust +voortgezet en ten twaalf ure kampeerden wij in de <span class="corr" +id="xd20e3725" title="Bron: omsteken">omstreken</span> van Rewah.</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= +"xd20e3369" href="#xd20e3369src" name="xd20e3369">1</a></span> +Omstreeks zeven honderd dertig millimeters.</p> +</div> +</div> +<div id="ch13" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XIII.</h2> +<h2 class="main">Heldendaden van kapitein Hod.</h2> +<p class="firstpar">De halve dag van den 5<sup>n</sup> Juni en de +volgende nacht werden <span class="pagenum">[<a id="pb153" href= +"#pb153" name="pb153">153</a>]</span>rustig in het kamp doorgebracht. +Na zooveel vermoeienissen en doorgestane gevaren, hadden wij die rust +hoog noodig.</p> +<div class="figure xd20e3741width"><img src="images/p153.jpg" alt= +"Het dier nam opnieuw een sprong. Blz. 158." width="508" height="720"> +<p class="figureHead">Het dier nam opnieuw een sprong. Blz. <a href= +"#pb158" class="pageref">158</a>.</p> +</div> +<p>Het was nu niet meer het koninkrijk Oude, dat zijne vruchtbare +<span class="pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154" name= +"pb154">154</a>]</span>vlakten voor ons uitbreidde; het Stoomhuis +vervolgde toen zijn reis door het grondgebied, steeds vruchtbaar, doch +met »nullahs”, of bergkloven doorsneden, dat Rohilkhande +genoemd wordt. Bareilli is de hoofdstad van den uitgestrekten vierhoek +van honderd vijf en vijftig duizend mijlen kustland, rijkelijk +besproeid door de talrijke takken van de Cogra, hier en daar bepoot met +prachtige mangoboomen en bezaaid met dichte jungles, die evenwel +allengs plaatsmaken voor bebouwde velden.</p> +<p>Daar was het middelpunt van den opstand na de inneming van Delhi; +daar was het tooneel van een der veldtochten van sir Colin Campbell; +daar was de legerafdeeling van den <span class="corr" id="xd20e3754" +title="Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> Walpole in den +aanvang niet gelukkig: daar kwam een vriend van sir Edward Munro om het +leven, de kolonel van het 93<sup>e</sup> regiment Schotten, dat zich in +het gevecht van den 14<sup>n</sup> April bij de twee belegeringen van +Lucknow onderscheiden had.</p> +<p>Met het oog op de gansche inrichting van dit grondgebied, kon geen +ander gunstiger geweest zijn voor onzen trein. Fraaie, effen wegen, +gemakkelijk over te steken stroomen tusschen de twee belangrijker +slagaderen die van het noorden komen, alles bracht mede dit gedeelte +van ons reisplan gemakkelijk te maken. Er bleef ons slechts nog eenige +honderden kilometers te doorloopen over, alvorens de eerste verheffing +van den bodem te gevoelen, die de vlakte met de bergen van +Népaul verbindt.</p> +<p>Alleen slechts moest nu ernstig rekening gehouden worden met het +regenseizoen. De regentijd doet zich heviger in de kuststreek gevoelen +dan binnen in het schiereiland en duurt ook wat <span class="corr" id= +"xd20e3767" title="Bron: later">langer</span>. De reden hiervan is dat +de wolken zich ontlasten alvorens het midden van Indië te +bereiken, doch behalve dat veranderen zij eenigszins van richting door +den slagboom der hooge bergen. Op de kust van Malabar begint de moesson +in de maand Mei; in de centrale en noordelijke provinciën, doet +hij zich slechts eenige weken later gevoelen, in de maand Juni.</p> +<p>Nu bevonden wij ons juist in Juni en in deze bijzondere, doch +vooruit geziene omstandigheden zou onze reis voortgezet worden.</p> +<p>Alvorens evenwel met de mededeeling onzer lotgevallen verder te +gaan, moet ik zeggen dat het met onzen braven Goûmi, zoo +ongelukkig door den bliksem ontwapend, den volgenden dag reeds beter +ging. De verlamming van zijn linkerbeen was slechts tijdelijk. Hij +hield er niets uit over, maar scheen toch eenigen wrok tegen het +hemelvuur te koesteren.</p> +<p>Op de twee dagen van den 6<sup>n</sup> en 7<sup>n</sup> Juni, had +kapitein Hod met behulp van Phann en Black gelukkige jacht. Hij kon +toch een paar antilopen, hier »nilgaus” genaamd, schieten. +Dit zijn de blauwe ossen der Hindoes, die men juister herten zou moeten +noemen, omdat zij meer op herten dan op de stamgenooten van +<span class="pagenum">[<a id="pb155" href="#pb155" name= +"pb155">155</a>]</span>den god Apis gelijken. Men zou ze zelfs +parelgrijze herten kunnen noemen en hunne kleur herinnert voorzeker +meer aan de kleur van een stormachtige lucht dan aan die van een +azuurblauwen hemel. Men verzekert evenwel, dat bij eenigen dezer +prachtige dieren met kleine, scherpe en rechte horens, langen en een +weinig gewelfden kop, het haar bijna blauw wordt,—een kleur die +de natuur den viervoetigen dieren standvastig schijnt geweigerd te +hebben, zelfs den blauwen vos, wiens pels eerder zwart is.</p> +<p>Toch waren dit de roofdieren nog niet, waarvan kapitein Hod droomde. +Evenwel is de nilgau, al is het geen roofdier, gevaarlijk, wanneer hij +licht gekwetst den jager aanvalt. Een eerste kogel van den kapitein, +een tweede van Fox, stuitten deze tweede prachtige dieren in hun vaart. +Zij werden als in de vlucht geschoten. Voor Fox was het dan ook slechts +vliegend wild!</p> +<p>»Monsieur” Parazard, evenwel dacht er heel anders over +en de heerlijk gebraden bouten, die hij ons dien dag opdischte, deden +ons tot zijne meening overhellen.</p> +<p>Den 8<sup>n</sup> Juni, met het krieken van den dag, verlieten wij +ons kamp, dat bij een klein dorp van Rohilkhande was opgeslagen. Wij +waren er den vorigen avond aangekomen, na de veertig kilometers, die +het van Rewah scheiden, te hebben afgelegd. Onze trein had dus slechts +met een zeer gematigde snelheid gereisd over een grond, dien de regens +steeds weeker maakten. Bovendien begonnen de beken te zwellen, terwijl +verscheidene doorwaadbare plaatsen onze reis eenige uren vertraagden. +Doch, aan een paar dagen waren wij niet gebonden. Wij waren toch zeker +vóór het einde van Juni de bergachtige streek te +bereiken, waar wij ons gedurende eenige maanden van den zomer met het +Stoomhuis wilden ophouden, als te midden van een sanitarium. Wij +behoefden ons dus niet ongerust hierover te maken.</p> +<p>Dien dag van den 8<sup>n</sup> miste kapitein Hod een prachtig +schot.</p> +<p>Terzijde van den weg bevonden zich dichte jungles van bamboes, +zooals men er velen rondom de dorpen aantreft, die gebouwd schijnen in +bloemenkorfjes. Het was nog de echte jungle niet, zooals die zoo vaak +in Hindostan op de woeste, naakte, onvruchtbare vlakte wordt +aangetroffen, en waarboven grijsachtige struiken uitsteken. Wij +bevonden ons integendeel in een bebouwd land, te midden van vruchtbare +landouwen, die gewoonlijk waren afgedeeld in moerassige +rijstvelden.</p> +<p>De IJzeren Reus ging bedaard voorwaarts, bestuurd door de hand van +Storr en wierp fraaie rookwolkjes uit, die door den wind over het +bamboes langs den weg verspreid werden.</p> +<p>Eensklaps sprong een dier met verbazende vlugheid op den nek van +onzen olifant.</p> +<p>»Een tchîta! een tchîta!” riep de machinist. +<span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156" name= +"pb156">156</a>]</span></p> +<p>Op dezen kreet snelde kapitein Hod naar het voorste balkon en greep +een geweer, dat daar altijd gereed stond.</p> +<p>»Een tchîta!” riep hij op zijn beurt.</p> +<p>»Schiet hem dan toch!” schreeuwde ik.</p> +<p>»’k Heb den tijd!” antwoordde kapitein Hod, die +zich vergenoegde met op het dier aan te leggen.</p> +<p>De tchîta is een soort van luipaard, in Indië thuis +behoorende, niet zoo groot als de tijger, maar bijna even zoo geducht, +zoo vlug, lenig en sterk is hij.</p> +<p>Kolonel Munro, Banks en ik wij hielden hem onder de veranda staande +in ’t oog, en wachtten altijd op het schot van den kapitein.</p> +<p>Blijkbaar had zich de luipaard op het gezicht van onzen olifant +vergist. Hij had zich stoutmoedig op hem geworpen, doch daar waar hij +levend vleesch meende te vinden, waarin hij zijne tanden of klauwen kon +slaan, was het vleesch van plaatijzer, dat noch zijn tanden, noch zijn +klauwen konden oprijten. Woedend over dit slechte resultaat, klampte +hij zich aan de lange ooren van het gewaande dier vast, en was +ongetwijfeld op punt het weder los te laten, toen hij ons opmerkte.</p> +<p>Kapitein Hod bleef steeds op hem aanleggen, als een jager, die zeker +van zijn schot is en het dier slechts op het juiste oogenblik en op de +juiste plek wil treffen.</p> +<p>De tchîta richtte zich brullende op. Zeker gevoelde hij het +gevaar, maar scheen het niet te willen ontvluchten. Misschien zocht hij +het gunstige oogenblik om zich op de veranda te werpen.</p> +<p>Werkelijk zagen wij hem weldra naar den kop van den olifant kruipen, +met zijne pooten den snuit, die tot schoorsteen diende, omvatten en +daarna naar de opening klimmen, waaruit de stoom ontsnapte.</p> +<p>»Schiet dan toch, Hod!” zei ik weder.</p> +<p>»’k Heb den tijd,” antwoordde de kapitein.</p> +<p>Daarna, zich tot mij wendende, vroeg hij, zonder echter den +luipaard, die naar ons keek, uit het oog te verliezen:</p> +<p>»Heb je nooit een tchîta gedood, Maucler?”</p> +<p>»Nooit.”</p> +<p>»Wil je er een dooden?”</p> +<p>»Kapitein,” antwoordde ik, »’k wil je dat +prachtige schot niet ontnemen....”</p> +<p>»Wat dat betreft,” zei Hod, »’t is toch geen +schot voor een jager! Neem een geweer en leg op het schoudergewricht +van het dier aan! Als je mis schiet, zal ik het in de vlucht +raken!”</p> +<p>»Nu, goed.”</p> +<p>Fox gaf mij een karabijn met dubbelen loop aan, die hij in de hand +hield. Ik nam haar aan, spande den haan, legde op het <span class= +"pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157" name= +"pb157">157</a>]</span>schoudergewricht van het dier aan, dat zich +steeds onbeweeglijk hield en schoot.</p> +<div class="figure xd20e3853width"><img src="images/p157.jpg" alt= +"»Eindelijk!” riep Hod uit. Blz. 163." width="502" height= +"720"> +<p class="figureHead">»Eindelijk!” riep Hod uit. Blz. +<a href="#pb163" class="pageref">163</a>.</p> +</div> +<p>Het dier, gekwetst, doch licht, nam een geweldigen sprong, en +<span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158" name= +"pb158">158</a>]</span>over het torentje van den machinist heen gaande, +stortte het zich op het eerste dak van het Stoomhuis neder.</p> +<p>Welk een goede jager kapitein Hod ook ware, hij had den tijd niet +gehad het in het voorbijgaan te treffen....</p> +<p>»Pas op, Fox, pas op!” riep hij uit.</p> +<p>En beiden snelden van de veranda af en posteerden zich in het +torentje.</p> +<p>De luipaard, die heen en weer ging, wierp zich op het tweede dak, na +het brugje te zijn overgesprongen.</p> +<p>Op het oogenblik dat de kapitein zou schieten, nam het dier opnieuw +een aanloop, die het op den grond deed neerkomen, richtte zich met een +krachtigen sprong in de hoogte en verdween in de jungle.</p> +<p>»Stop! stop!” riep Banks den machinist haastig toe, die, +den stoom afsluitende, de wielen van den trein door middel van den +remtoestel oogenblikkelijk tot staan bracht.</p> +<p>De kapitein en Fox sprongen op den weg en wierpen zich in het dichte +kreupelhout om den tchîta te bereiken.</p> +<p>Eenige minuten luisterden wij niet zonder eenig ongeduld of zich ook +een geweerschot deed hooren, doch te vergeefs en de twee jagers kwamen +met ledige handen terug.</p> +<p>»Verdwenen! gevlogen!” riep kapitein Hod uit, »en +zelfs geen spoor van bloed op den grond!”</p> +<p>»’t Is mijn schuld!” zei ik tot den +kapitein<span class="corr" id="xd20e3885" title="Bron: .">,</span> +»en ’t zou beter geweest zijn, als gij op dien tchîta +geschoten hadt, inplaats van het aan mij over te laten! <i>Gij</i> +zoudt hem niet gemist hebben!”</p> +<p>»En <i>gij</i> hebt hem toch geraakt, daar ben ik zeker +van,” antwoordde Hod, »maar niet op de goede +plaats!”</p> +<p>»Die zal mijn acht en dertigste en uw een en veertigste niet +zijn, kapitein!” zei Fox, tamelijk onthutst.</p> +<p>»Ook goed!” zei Hod, op een toon van gemaakte +onverschilligheid, »een tchîta is geen tijger. Als dat het +geval niet geweest was, mijn waarde Maucler, zou ik het niet van me +hebben kunnen verkrijgen, u dat schot af te staan!”</p> +<p>»Aan tafel, mijne vrienden,” zei toen kolonel Munro. +»Het ontbijt wacht ons en dat zal u troosten....”</p> +<p>»Des te meer nog,” zei Mac Neil, »omdat alles de +schuld van Fox is!”</p> +<p>»Mijn schuld?” antwoordde de oppasser, die niets in zijn +schik was over deze onverwachte opmerking.</p> +<p>»Ongetwijfeld, Fox,” hernam de sergeant. »De +karabijn, die je mijnheer Maucler hebt overhandigd, was slechts met +hagel No. 6 geladen!”</p> +<p>En Mac Neil liet de tweede patroon zien, die hij uit het geweer +gehaald had waarvan ik me bediend had. Zij bevatte werkelijk niets +anders dan patrijzenhagel. <span class="pagenum">[<a id="pb159" href= +"#pb159" name="pb159">159</a>]</span></p> +<p>»Fox!” zei kapitein Hod.</p> +<p>»Kapitein?”</p> +<p>»Twee dagen politiekamer!”</p> +<p>»Tot uw orders, kapitein!”</p> +<p>En Fox begaf zich naar zijn kamertje, vast besloten binnen acht en +veertig uren niet meer voor ons te verschijnen. Hij was zeer beschaamd +over zijn vergissing en wilde zijn schande verbergen.</p> +<p>Den volgenden dag, 9 Juni, doorkruisten Hod, Goûmi en ik, +gedurende den halven dag rust, dien Banks ons had toegestaan, de vlakte +langs den weg. Het had den geheelen morgen geregend, doch tegen den +middag was de lucht wat opgeklaard en mocht men eenige uren droog weer +verwachten.</p> +<p>Intusschen was het niet Hod, de jager op roofdieren, die mij ditmaal +medenam, maar de jager op wild. Ter voorziening van de tafel, ging hij +bedaard langs den zoom der rijstvelden wandelen, in gezelschap van +Black en van Phann. »Monsieur” Parazard had den kapitein +laten weten, dat de voorraadkamer ledig was en hij van Zijn +Achtbaarheid verlangde dat Zijn Achtbaarheid »de noodige +maatregelen” wel wilde nemen om haar te vullen.</p> +<p>Kapitein Hod onderwierp zich en wij vertrokken, gewapend met +eenvoudige jachtgeweren. Gedurende twee uren zagen wij niets anders dan +eenige hazen en patrijzen, maar op zulk een afstand, dat wij, +niettegenstaande den goeden wil onzer honden, alle hoop ze te bereiken, +moesten opgeven.</p> +<p>Kapitein Hod was dan ook niets in zijn humeur. Trouwens, midden in +die uitgestrekte vlakte, zonder jungles, zonder kreupelhout, bezaaid +met dorpen en landhoeven, kon hij niet op de ontmoeting van eenig +verscheurend dier rekenen, dat hem den gemisten luipaard van den +vorigen dag had kunnen vergoeden. Hij was slechts uitgegaan in zijne +hoedanigheid als proviandmeester en dacht aan de ontvangst van +»monsieur” Parazard als hij met ledigen weitasch +thuiskwam.</p> +<p>Het was toch onze schuld niet. Te vier uur waren we nog niet in de +gelegenheid geweest een enkel schot te lossen. Het woei flink en, +zooals ik reeds zeide, rees al het wild buiten schot op.</p> +<p>»Mijn waarde vriend,” sprak toen kapitein Hod tot mij, +»het loopt ons alles tegen! Toen we Calcutta verlieten heb ik je +prachtige jachten beloofd en een <span class="corr" id="xd20e3935" +title="Bron: halstarrig">halsstarrig</span> noodlot, dat me volkomen +onverklaarbaar is, belet mij mijne belofte gestand te doen.”</p> +<p>»Kom, kom, kapitein,” antwoordde ik, »we moeten +niet wanhopen. Als ik er eenig verdriet van heb, dan is dat minder voor +mij, dan wel voor u!.... We zullen onze schade trouwens inhalen in de +bergen van Népaul!”</p> +<p>»Ja,<span class="corr" id="xd20e3942" title= +"Niet in bron">”</span> zei kapitein Hod, »daar op de +eerste hellingen van het Himalaya-gebergte zullen de omstandigheden +beter voor ons zijn. <span class="pagenum">[<a id="pb160" href="#pb160" +name="pb160">160</a>]</span>Zie je, Maucler, ’k zou willen +wedden, dat onze trein met al zijn omhaal, het geloei van zijn stoom, +en vooral zijn reusachtigen olifant, die verwenschte roofdieren schrik +aanjaagt, nog meer dan een spoortrein zou doen en dit zal maar al te +zeer het geval zijn, zoolang hij op marsch is! Als de trein rust, +moeten wij hopen, dat we gelukkiger zullen zijn. Die luipaard was toch +werkelijk dwaas! Hij moet zeker woest van den honger geweest zijn, dat +hij zich zoo op onzen IJzeren Reus wierp en hij was waard geweest +morsdood geschoten te zijn! Die satansche Fox! ’k <span class= +"corr" id="xd20e3947" title="Bron: zal">Zal</span> nooit vergeten wat +hij gedaan heeft!—Hoe laat is ’t nu?”</p> +<p>»’t Is bij vijf uren!”</p> +<p>»Al vijf uur, en we hebben nog geen patroon +verschoten!”</p> +<p>»Ze wachten ons eerst om zeven uur in ’t kamp terug. +Misschien dat in dien tijd....!”</p> +<p>»Neen, ’t loopt ons allemaal tegen,” riep kapitein +Hod uit, <span class="corr" id="xd20e3958" title= +"Niet in bron">»</span>en zie je, geluk moet er bij +zijn!”</p> +<p>»Maar volharding ook,” antwoordde ik. »Kom aan, +kapitein, laten we afspreken, dat we niet met ledige handen zullen +thuiskomen! Vindt u dat goed?”</p> +<p>»Of ik dat goed vind!” riep Hod uit. »Een man een +man, een woord een woord!”</p> +<p>»Afgesproken.”</p> +<p>»Zie je, Maucler, ’k bracht liever een veldmuis of een +eekhoorn mee dan platzak thuis te komen!”</p> +<p>Kapitein Hod, Goûmi en ik, we bevonden ons in een stemming om +met alles tevreden te zijn. De jacht werd dus met een hardnekkigheid +voortgezet, een beter lot waardig, maar ’t was alsof de +onschadelijkste vogeltjes onze vijandige voornemens geraden hadden. Het +was niet mogelijk er een onder schot te krijgen.</p> +<p>Zoo gingen wij tusschen de rijstvelden door, nu eens de eene zijde +van den weg, dan de andere houdende, op onze schreden terugkeerende, om +ons niet te ver van het kamp te verwijderen. Alles te vergeefs! Ten +half zeven ure ’s avonds, was er nog geen schot gevallen. We +hadden daar even goed met een rotting in de hand kunnen komen. Het +resultaat zou hetzelfde geweest zijn.</p> +<p>Ik keek kapitein Hod aan. Hij liep met de tanden op elkaar geklemd. +Een stille woede had zich van hem meester gemaakt, kenbaar aan een +diepen rimpel op zijn voorhoofd, tusschen de twee wenkbrauwen. Hij +prevelde tusschen zijn saamgeknepen lippen allerlei bedreigingen tegen +alle levende behaarde of gevederde wezens, waarvan geen enkel exemplaar +zich op deze vlakte vertoonde. Ik zag aankomen, dat hij zijn geweer +tegen een boom of een rots of eenig ander voorwerp ging +lossen—een jagersmanier om aan zijn toorn lucht te geven. Zijn +wapen brandde hem in de hand. Dat bleek uit zijn heele wijze van doen. +Hij wierp het op in den arm, <span class="pagenum">[<a id="pb161" href= +"#pb161" name="pb161">161</a>]</span>dan op schouder, dan droeg hij het +in de hand, alles onwillekeurig, ondanks zich zelven.</p> +<div class="figure xd20e3979width"><img src="images/p161.jpg" alt= +"Hod hield de tromp van zijn geweer op het dier gevestigd. Blz. 164." +width="506" height="720"> +<p class="figureHead">Hod hield de tromp van zijn geweer op het dier +gevestigd. Blz. <a href="#pb164" class="pageref">164</a>.</p> +</div> +<p>Goûmi keek hem aan. <span class="pagenum">[<a id="pb162" href= +"#pb162" name="pb162">162</a>]</span></p> +<p>»De kapitein zal gek worden als dat zoo voortgaat!” +zeide hij tot mij, het hoofd schuddende.</p> +<p>»Ja,” antwoordde ik, »en ik zou wel dertig +shillings willen geven voor de eenvoudigste tamme duif, die een +menschenvriend in zijn bereik wierp! Dat zou hem wat +kalmeeren!”</p> +<p>Maar, noch voor dertig shillings, noch voor het dubbele, noch voor +het driedubbele had men op het oogenblik zich het minst kostbare en +gemeenste stuk wild kunnen verschaffen. Het was nu alles stil en +verlaten op de vlakte en zelfs zagen we geen landhoeve noch dorp +meer.</p> +<p>Ik geloof waarlijk, dat als het mogelijk geweest was, ik Goûmi +had uitgestuurd om tegen elken prijs een of ander stuk gevogelte te +koopen, al was het een geplukte kip, om haar onzen vergramden kapitein +ter voldoening van zijn wraak over te leveren!</p> +<p>De avond begon nu evenwel te vallen. Overeen uur zou het zoo donker +zijn, dat het onmogelijk was onzen vergeefschen tocht voort te zetten. +Alhoewel wij waren overeengekomen in geen geval met een ledigen +weitasch in het kamp terug te komen, zouden we er toch wel toe +verplicht zijn, tenzij we den nacht op de vlakte doorbrachten. Doch, +behalve dat we een regenachtigen nacht te wachten hadden, zouden +kolonel Munro en Banks, ons niet ziende terugkeeren, in groote +ongerustheid verkeerd hebben.</p> +<p>Kapitein Hod keek met wijd geopende oogen, van links naar rechts en +van rechts naar links met de vlugheid van een vogel en liep een tiental +passen vooruit, in een richting, die ons nu juist niet dichter bij het +Stoomhuis bracht.</p> +<p>Ik wilde juist mijne schreden verhaasten en hem inhalen om hem te +zeggen, dat we het toch eindelijk maar moesten opgeven langer tegen het +noodlot te strijden, toen een luid vleugelgeklep zich rechts van mij +deed hooren. Ik keek en zag een witachtige massa zich langzaam boven +een kreupelboschje verheffen.</p> +<p>Snel, zonder kapitein Hod den tijd te laten zich omtekeeren, legde +ik aan en schoot achtereenvolgens mijne twee loopen af.</p> +<p>De onbekende vogel, dien ik geschoten had, viel zwaar aan den zoom +van een rijstveld neder.</p> +<p>Phann maakte zich met één sprong meester van het wild, +dat ik getroffen had en bracht het den kapitein.</p> +<p>»Eindelijk!” riep Hod uit, »als +»monsieur” Parazard nu niet tevreden is, mag hij zich met +zijn hoofd vooruit in zijn ketel storten!”</p> +<p>»Maar, is ’t wel wild, dat gegeten wordt?” vroeg +ik.</p> +<p>»Wel zeker.... bij gebrek aan wat anders!” antwoordde de +kapitein.</p> +<p><span class="corr" id="xd20e4017" title= +"Niet in bron">»</span>Zeer gelukkig heeft niemand u gezien, +mijnheer Maucler!” zei Goûmi.</p> +<p>»Welk kwaad heb ik dan gedaan?” <span class= +"pagenum">[<a id="pb163" href="#pb163" name="pb163">163</a>]</span></p> +<p>»Wel! u heb een pauw geschoten en het is verboden pauwen te +dooden, die in gansch Indië als gewijde vogels geëerd +worden.”</p> +<p>»De duivel hale de gewijde vogels en hen, die ze +vereeren!” riep kapitein Hod uit. »Deze is nu eenmaal +gedood en men zal hem eten.... met eerbied, als je wilt, maar gegeten +zal hij worden!”</p> +<p>Inderdaad is in dit land der brahmanen, sedert de expeditie van +Alexander, de pauw, die zich omstreeks dezen tijd over het schiereiland +verspreidde, een dier heilig boven allen. De Hindoes hebben er het +zinnebeeld van de godin Saravasti van gemaakt, die voorzit bij de +geboorten en huwelijken. Het is verboden dezen vogel te dooden op +straffen, die door de Engelsche wet bekrachtigd zijn.</p> +<p>Dit exemplaar van het hoendergeslacht, dat de vreugde uitmaakte van +kapitein Hod, was prachtig met zijn donkergroene vleugels met +metaalachtigen weerglans, aan de randen omzoomd met een smal goud +randje. De goed gevulde en met schitterende oogen voorziene staart van +den vogel, vormde een prachtigen waaier met zijdeachtige franjes.</p> +<p>»Op marsch! op marsch!” zei de kapitein. »Morgen +zal »monsieur” Parazard ons pauwenvleesch laten eten, wat +al de brahmanen van Indië er van mogen denken! Weliswaar is de +pauw maar een verwaand hoentje, maar deze zal met zijn kunstig +opgemaakte veeren, toch een goed effect op onze tafel maken!”</p> +<p>»Eindelijk ben je dan toch tevreden, kapitein!”</p> +<p>»Tevreden.... over u, mijn waarde vriend, maar volstrekt niet +over mijzelven! Mijn ongelukkig gestarnte heeft me nog niet verlaten! +Kom, op marsch!”</p> +<p>Wij keerden dus nu op onze schreden naar den kant van het kamp +terug, waarvan wij omstreeks drie mijlen moesten verwijderd zijn. Onze +weg liep in bochten tusschen de dichte jungles van bamboes en +noodzaakte ons dicht bij elkander te gaan, terwijl Goûmi met ons +wild een pas of drie achter ons liep. De zon was nog niet verdwenen, +doch door dichte wolken omsluierd, zoodat wij onzen weg half in het +duister moesten zoeken.</p> +<p>Plotseling weerklonk een vreeselijk gebrul in een kreupelbosch +rechts. Dit gebrul maakte zulk een geduchten indruk op mij, dat ik +eensklaps stil bleef staan, als ondanks mij zelven.</p> +<p>Kapitein Hod greep mij bij de hand.</p> +<p>»Een tijger!” zeide hij.</p> +<p>Daarna uitte hij een vloek.</p> +<p>»Bij alle duivels!” riep hij uit, »we hebben +slechts hagel op onze geweren!”</p> +<p>Het was maar al te waar, en noch Hod, noch Goûmi, noch ik, +hadden scherpe patronen bij ons! <span class="pagenum">[<a id="pb164" +href="#pb164" name="pb164">164</a>]</span></p> +<p>Trouwens zou ons de tijd ontbroken hebben om onze geweren met kogels +te laden. Tien seconden later nam het dier, na zijn gebrul herhaald te +hebben, een sprong buiten het kreupelhout en kwam op twintig passen van +daar op den weg terecht.</p> +<p>Het was een prachtige tijger, van de soort, die door de Hindoes +menscheneters genoemd worden, woeste roofdieren, waarvan de +slachtoffers jaarlijks bij honderden geteld worden.</p> +<p>De toestand was vreeselijk.</p> +<p>Ik keek den tijger aan, ik verslond hem met de oogen en ik moet +bekennen, dat ik bevende mijn geweer vasthield. Hij was negen à +tien voet lang, oranjekleurig en wit en zwart gestreept.</p> +<p>Hij keek ons ook aan. Zijn kattenoog schitterde in het halfdonker. +Zijn staart zweepte koortsachtig den grond. Hij dook ineen als om ons +te bespringen.</p> +<p>Hod had niets van zijn koelbloedigheid verloren en hield steeds de +tromp van zijn geweer op het dier gevestigd, terwijl hij op een toon, +die moeielijk was weer te geven, mompelde:</p> +<p>»N<sup>o</sup>. zes! Een tijger te vernietigen met hagel +n<sup>o</sup>. zes! Als ik hem niet heel dichtbij in zijn oogen schiet, +zijn we....”</p> +<p>De kapitein kon niet uitspreken. De tijger naderde, niet bij +sprongen, maar met kleine pasjes.</p> +<p>Goûmi, achter ons neergehurkt, mikte ook op hem, maar ook zijn +geweer bevatte slechts hagel. Wat het mijne betreft, het was zelfs niet +meer geladen.</p> +<p>Ik wilde een patroon uit mijn patroontasch nemen.</p> +<p>»Niet de minste beweging!” fluisterde de kapitein mij +in. »De tijger zou springen en hij moet niet springen!”</p> +<p>Alle drie hielden we ons dus onbeweeglijk.</p> +<p>De tijger kwam langzaam naderbij. Zijn kop, dien hij straks nog heen +en weer schudde, bewoog zich nu niet meer. Zijne oogen keken strak, +maar als van onderen op. Met zijn half geopenden muil, dien hij dicht +bij den grond hield, scheen hij er de uitwasemingen van op te +snuiven.</p> +<p>Weldra was het geduchte dier nog slechts tien schreden van den +kapitein af.</p> +<p>Hod, die zich stevig in postuur gezet had, onbeweeglijk als een +standbeeld, concentreerde zijn geheele leven in zijn blik. De +vreeselijke worsteling, die zou plaats hebben en waaruit misschien +niemand onzer levend zou ontkomen, deed hem het hart zelfs niet sneller +slaan!</p> +<p>Op dit oogenblik dacht ik, dat de tijger eindelijk zijn sprong zou +nemen.</p> +<p>Hij deed nog vijf schreden vooruit. Ik had al mijn geestkracht +noodig om kapitein Hod niet toe te roepen:</p> +<p>»Maar schiet dan toch! schiet!” <span class= +"pagenum">[<a id="pb165" href="#pb165" name="pb165">165</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e4100width"><img src="images/p165.jpg" alt= +"De »sapwallahs” of slangenbezweerders. Blz. 171." width= +"509" height="720"> +<p class="figureHead">De »sapwallahs” of +slangenbezweerders. Blz. <a href="#pb171" class="pageref">171</a>.</p> +</div> +<p>Neen! De kapitein had het gezegd,—en het was waarschijnlijk +het eenige reddingsmiddel,—hij wilde het dier de oogen +verbranden, maar daarvoor moest hij hem van zeer nabij schieten. +<span class="pagenum">[<a id="pb166" href="#pb166" name= +"pb166">166</a>]</span></p> +<p>De tijger deed nog drie passen voorwaarts en richtte zich op om zijn +sprong te nemen....</p> +<p>Daar klonk een geweldige losbarsting, die bijna dadelijk door een +tweede gevolgd werd.</p> +<p>Deze tweede losbarsting had plaats in het lichaam van het dier zelf, +dat na drie of vier schokken en een gebrul van pijn, dood neerviel.</p> +<p>»O, wonder!” riep kapitein Hod uit. »Mijn geweer +was dan toch met een kogel geladen! en nog wel met een ontplofbaren +kogel! o! ditmaal dank, Fox, dank!”</p> +<p>»Is ’t mogelijk!” riep ik uit.</p> +<p>»Kijk!”</p> +<p>En zijn geweer naar omlaag houdende, haalde kapitein Hod de patroon +uit den linker loop.</p> +<p>Het was een kogelpatroon.</p> +<p>Hoe was de toedracht der zaak?</p> +<p>Kapitein Hod had een karabijn en een geweer met dubbelen loop beiden +van hetzelfde kaliber. Terwijl nu Fox, bij vergissing, de karabijn met +jachthagel geladen had, had hij het jachtgeweer met de ontplofbare +kogels geladen. En terwijl nu die vergissing den vorigen dag het leven +van het luipaard gered had, had zij heden ons leven gered!</p> +<p>»Ja,” antwoordde kapitein Hod, »en nooit heb ik +van meer nabij den dood onder de oogen gezien!”</p> +<p>Een half uur later, waren wij in het kamp terug. Hod liet Fox voor +zich komen en vertelde hetgeen gebeurd was.</p> +<p>»Kapitein,” antwoordde de oppasser, »dat bewijst, +dat ik in plaats van twee dagen consigne er vier verdien, omdat ik mij +tweemalen vergist heb?”</p> +<p>»Dat is ook mijn meening,” antwoordde kapitein Hod; +»maar omdat ik door je vergissing den een en veertigsten +geschoten heb, is het ook mijn meening je een guinje aan te +bieden....”</p> +<p>»En de mijne haar aan te nemen,” antwoordde Fox.</p> +<p>Dit waren de bijzonderheden, die de eerste ontmoeting van kapitein +Hod en zijn een en veertigsten tijger kenmerkten.</p> +<p>Den 12<sup>n</sup> Juni ’s avonds, hield onze trein stil bij +een weinig belangrijk gehucht en den volgenden morgen vertrokken wij +weder om de honderd vijftig kilometers af te leggen, die nog tusschen +ons en de bergen van Népaul lagen. <span class="pagenum">[<a id= +"pb167" href="#pb167" name="pb167">167</a>]</span></p> +</div> +<div id="ch14" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XIV.</h2> +<h2 class="main">Een tegen drie.</h2> +<p class="firstpar">Nog eenige dagen en we zouden eindelijk de eerste +hellingen beklimmen van die noordelijke streken van Indië, die al +hooger en hooger, van heuvel tot heuvel, van berg tot berg, de grootste +hoogten van den aardbol bereiken. Tot nog toe was de helling van den +bodem slechts ongevoelig geweest en scheen ook onze IJzeren Reus er +niets van te bemerken.</p> +<p>Het weer was stormachtig, regenachtig vooral, doch het bleef +overigens een zeer draaglijke gemiddelde temperatuur. De wegen waren +nog niet slecht en nog hard genoeg om de wielen van den zwaren trein +met hare breede vellingen niet te diep te doen inzakken. Gebeurde het +somtijds dat de gaten te diep waren, dan was een lichte druk van de +hand van Storr op den regulateur voldoende om den stoom krachtiger te +doen werken en den trein den hinderpaal te doen overwinnen. Men weet, +dat onze machine kracht in overvloed bezat en, werd de toelaatklep een +vierde slag meer geopend, zoo werd onmiddellijk de <span class="corr" +id="xd20e4158" title="Bron: effective">effectieve</span> werking met +eenige dozijnen paardekracht vermeerderd.</p> +<p>En inderdaad hadden we slechts reden tot tevredenheid, zoowel over +de wijze van vervoer als over de beweegkracht, door Banks aangenomen en +de geriefelijkheid onzer rollende huizen, met hunne telkens zich +hernieuwende gezichtspunten.</p> +<p>Want nu was het niet meer de onbegrensde vlakte, die zich uitstrekt +van de vallei van den Ganges tot het grondgebied van Oude en +Rohilkhande. De toppen toch van het Himalayagebergte vormden in het +noorden een reusachtigen rand, waartegen de door den zuidwesten wind +voortgedreven wolken kwamen aanbotsen. Het was nog onmogelijk het +schilderachtige profiel goed te bewonderen van een bergketen, die zich +op een gemiddelde hoogte van acht duizend meters boven het vlak der zee +tegen den hemel afteekende; doch bij het naderen van de grenzen van +Thibet, werd het voorkomen van het land woester en maakten zich de +jungles ten koste der bebouwde velden van den bodem meester.</p> +<p>Ook de flora van dit gedeelte van het Hindoesche grondgebied was +dezelfde niet meer. Reeds hadden de palmboomen plaats gemaakt voor +prachtige pisangboomen, voor die dichte mangoboomen, die de lekkerste +vruchten van Indië geven, doch vooral voor de groepen bamboes, +welker takken en bladeren tot een hoogte van honderd <span class= +"pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168" name="pb168">168</a>]</span>voet +boven den grond ontloken. Daar ook vertoonden zich magnolias, met +groote bloemen, die de lucht met hare doordringende geuren vervulden, +prachtige ahornboomen, verschillende soorten van eikenboomen, +kastanjeboomen met de met stekels als zeeëgels bezette vruchten, +caoutchoucboomen, waarvan het sap uit hunne geopende aderen stroomde, +pijnboomen met hunne énorme bladeren; vervolgens kleiner van +stuk, schitterender van kleuren, geraniums, rhododendrons, +laurierboomen, in bedden geschikt, die de wegen omzoomden.</p> +<p>Ook vertoonden zich nog eenige dorpen met hutten van stroo of +bamboes, twee of drie landhoeven, verloren te midden der hooge boomen, +maar reeds door een grooter aantal mijlen van elkander afgescheiden. De +bevolking nam bij de nadering der hooge gronden af.</p> +<p>Als achtergrond van de schilderij denke men zich nu over dat +uitgestrekte landschap, een grijze en nevelachtige lucht verspreid, +terwijl de regen meestal in stroomen nederviel. Gedurende vier dagen, +van den 14<sup>n</sup> tot den 17<sup>n</sup> Juni, hadden wij +misschien geen halven dag goed weer. Men was dus verplicht in het salon +van het stoomhuis te blijven en moest dus de lange uren doorbrengen als +in een vaste woning, rookende, pratende en whist spelende.</p> +<p>Gedurende al dien tijd hadden de geweren niets te doen, tot groot +verdriet van kapitein Hod, maar twee »schlems” op een +enkelen avond, brachten hem weder in zijn gewoon humeur.</p> +<p>»Men kan altijd een tijger dooden,” zeide hij, +»maar men kan niet altijd schlem maken!”</p> +<p>Op zulk een ware en juist uitgedrukte bewering viel niet veel te +antwoorden.</p> +<p>Den 17<sup>n</sup> Juni werd het kamp opgeslagen bij een +seraï,—de naam der bungalows, die inzonderheid voor de +reizigers bestemd zijn. Het weder was een weinig opgehelderd en de +IJzeren Reus, die gedurende die vier dagen gewerkt had, vorderde zooal +niet eenige rust, dan toch eenige zorg. Men besloot dus den halven dag +en den volgenden nacht op deze plaats door te brengen.</p> +<p>De seraï is de karavansera, de openbare herberg der groote +wegen van het schiereiland, een vierhoek van lage gebouwen, die een +binnenplein omgeven, en meestal voorzien van vier hoektorens, hetgeen +er een recht Oostersch voorkomen aan geeft. In die seraïs wordt de +bediening waargenomen door een bijzonder daartoe aangewezen personeel, +den »bhisti,” of waterdrager, den kok, die voorzienigheid +der reizigers die, niet veel eischend, zich met eieren en kippen weten +te behelpen, en den <span class="corr" id="xd20e4193" title= +"Niet in bron">»</span>khansama,” of bezorger van +levensmiddelen, met wien men rechtstreeks en gewoonlijk tegen lagen +prijs kan handelen.</p> +<p>De bewaarder van den seraï is eenvoudig een agent der zeer +achtbare Compagnie, waaraan de meesten dezer inrichtingen behooren +<span class="pagenum">[<a id="pb169" href="#pb169" name= +"pb169">169</a>]</span>en die ze door den hoofdingenieur van het +distrikt laat inspecteeren.</p> +<div class="figure xd20e4201width"><img src="images/p169.jpg" alt= +"Het was de prins Gourou Singh. Blz. 174." width="506" height="720"> +<p class="figureHead">Het was de prins Gourou Singh. Blz. <a href= +"#pb174" class="pageref">174</a>.</p> +</div> +<p>Een vrij zonderlinge regel, maar die gestreng in deze inrichtingen +<span class="pagenum">[<a id="pb170" href="#pb170" name= +"pb170">170</a>]</span>gehandhaafd wordt, is deze: iedere reiziger kan +gedurende vier en twintig uren van den seraï gebruik maken, doch, +wil hij er langer in vertoeven, dan moet hij verlof van den inspecteur +hebben. Heeft hij deze machtiging niet, dan kan de eerste de beste +Engelschman of Hindoe, vorderen dat hij hem zijn plaats afstaat.</p> +<p>Het spreekt van zelf dat, zoodra wij onze halt bereikt hadden, de +IJzeren Reus zijn gewone uitwerking teweegbracht, namelijk zeer werd +opgemerkt en misschien wel benijd werd. Toch beschouwden de aldaar toen +aanwezige gasten van den seraï hem eerder met een soort van +minachting,—een minachting evenwel, die te gemaakt was om gemeend +te zijn.</p> +<p>Nu hadden wij weliswaar met geen eenvoudige stervelingen te doen, +die voor hun pleizier of hun handel reisden<span class="corr" id= +"xd20e4216" title="Bron: ,">.</span> Het was geen Engelsch officier, +zich naar zijne kantonnementen aan de Népaulsche grenzen +begevende, noch een Hindoesche koopman, die zijn karavaan naar de +steppen van Afghanistan, aan gene zijde van Lahore of Peshawar +geleidde, neen, het was niemand anders dan de prins Gourou Singh in +eigen persoon, de zoon van een onafhankelijken rajah van Guzarate, zelf +een rajah en die met groote staatsie het noorden van het Indische +schiereiland bereisde.</p> +<p>Deze prins bewoonde niet alleen de drie of vier zalen van den +seraï, maar ook al de toegangen, die <span class="corr" id= +"xd20e4221" title="Bron: zoodaning">zoodanig</span> waren ingericht, +dat zij de lieden van zijn gevolg konden herbergen.</p> +<p>Ik had nooit een rajah op reis gezien. Toen dus nu onze halt op een +kwartier uur afstand van den Seraï, op een bekoorlijke plek, aan +den oever van een kleinen stroom en in de schaduw van prachtige boomen +was ingericht, ging ik in gezelschap van kapitein Hod en Banks het kamp +van den prins Gourou Singh bezoeken.</p> +<p>De zoon van een rajah, die zich verplaatst, verplaatst zich niet +alleen, verre van daar! Onder de menschen, die ik niet benijd, +rangschik ik hen, die geen voet kunnen verzetten zonder dadelijk +honderden van menschen in beweging te brengen! Naar mijn inzien is het +beter een eenvoudige voetganger, met zijn bagage op den rug, zijn stok +in de hand, zijn geweer op schouder te zijn, dan een prins in +Indië reizende, met al de staatsie, hem door zijn rang +opgelegd.</p> +<p>»’t Is geen mensch, die van de eene stad naar de andere +gaat,” zei Banks tot mij, »’t is een geheel gehucht, +dat zich op reis begeeft.”</p> +<p>»Ik reis liever met ons Stoomhuis,” antwoordde ik, +»en ’k zou niet graag ruilen met dien zoon van een +rajah!”</p> +<p>»En wie weet,” hernam kapitein Hod, »of die prins +ons rollend huis niet ver zou verkiezen boven al dien omslag op +reis!”</p> +<p>»Hij heeft maar één woord te zeggen,” riep +Banks uit, »en ’k zal hem een stoompaleis maken, als hij +’t maar goed betaalt! Maar laten we, al wachtende op zijn +bestelling, dat kamp eens zien, of ’t ook de moeite waard +is!” <span class="pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171" name= +"pb171">171</a>]</span></p> +<p>Het gevolg van den prins bedroeg niet minder dan vijf honderd +personen. Buiten, onder de groote boomen op de vlakte, stonden twee +honderd <span class="corr" id="xd20e4240" title= +"Bron: symetrisch">symmetrisch</span> geplaatste wagens geschaard, als +de tenten van een uitgestrekt kamp. Om deze wagens te trekken, hadden +dezen zebus, anderen buffels, zonder drie prachtige olifanten te +rekenen, die op hun rug palankijns van den grootsten rijkdom droegen, +behalve nog een twintig kameelen, afkomstig uit de landstreken ten +westen van den Indus, die à la Daumont worden voorgespannen. +Niets ontbrak aan deze vorstelijke karavaan, noch de <span class="corr" +id="xd20e4243" title="Bron: muziekanten">muzikanten</span>, die de +ooren van Zijn Hoogheid streelden, noch de bajaderen, die zijne oogen +bekoorden, noch de kunstenaars, die hem in zijn ledige oogenblikken +vermaakten. Drie honderd dragers en twee honderd hellebardiers +voltooiden dit personeel, waarvan de soldij iedere andere beurs zou +uitgeput hebben dan die van een onafhankelijken rajah van +Indië.</p> +<p>De <span class="corr" id="xd20e4248" title= +"Bron: muziekanten">muzikanten</span> bespeelden de tamboerijn, +cimbalen, den tamtam en behoorden tot de school, die de toonen door +geraas doet vervangen; vervolgens bespelers van gitaar en viool met +vier snaren, welke instrumenten nooit in de hand van den stemmer +geweest waren.</p> +<p>Onder de kunstemakers waren eenige »sapwallahs” of +slangenbezweerders, die door hunne betooveringen kruipende dieren +wegjagen en aanlokken; »nutuis”, zeer bekwaam in de +behandeling van de sabel; koordedansers die op de losse koord dansen, +het hoofd bedekt met een pyramide van aarden potten en buffelhorens aan +de voeten en eindelijk goochelaars, die het talent hebben oude +slangenvellen in vergiftige »cobra’s” te veranderen, +of andersom, naar gelieve des toeschouwers.</p> +<p>Wat de bajaderen aangaat, zij behoorden tot de klasse van die +schoone »boundelis”, zoo gezocht voor de +»nautchs” of soirées, waarop zij de dubbele rol van +zangeressen en danseressen vervullen. Zeer zedig gekleed, sommigen van +haar in moesseline met goud geborduurd, anderen met geplooide rokken en +sluiers, die zij bij hunne passen ontvouwen, droegen deze +balletdanseressen kostbare juweelen, rijke armbanden, gouden ringen aan +de vingers en <span class="corr" id="xd20e4255" title= +"Bron: toonen">teenen</span>, zilveren schelletjes aan den enkel. Aldus +opgeschikt, voeren zij den beroemden eierdans uit met een wezenlijk +buitengewone bevalligheid en behendigheid, en ik rekende er op, dat wij +in de gelegenheid zouden zijn ze op speciale uitnoodiging van den rajah +te bewonderen.</p> +<p>Dan was er nog een zeker aantal mannen, vrouwen en kinderen, die +onder geen bepaalden titel bij het personeel der karavaan voorkwamen. +De mannen waren omhangen met een lange strook eener stof, die +»dhoti” genoemd wordt, of gekleed met het hemd +»angarkah” en het lange witte kleed »jamah”, +waarmede zij er recht schilderachtig uitzagen.</p> +<p>De vrouwen droegen den »choli”, een soort van jakje met +korte <span class="pagenum">[<a id="pb172" href="#pb172" name= +"pb172">172</a>]</span>mouwen en den »sarrie”, +overeenkomende met den dhoti der mannen, dien zij om de lendenen +wikkelen en waarvan zij het eind koket over het hoofd slaan.</p> +<p>Deze Hindoes rookten onder de boomen uitgestrekt en het uur van den +maaltijd afwachtende, sigaartjes, gewikkeld in een groen blad, of den +»gurago”, een soort van zwartachtig mengsel, samengesteld +uit tabak, suikersiroop en opium. Anderen kauwden het mengsel van +betelbladeren, arekanoten en gebluschte kalk, dat zekere +spijsverterende eigenschappen bezit, zeer nuttig in het heete klimaat +van Indië.</p> +<p>Al die menschen, gewoon aan het onrustige leven der karavanen, +leefden in de beste verstandhouding en vertoonden alleen bij de +feestelijkheden eenige levendigheid. Zij hadden veel van de figuranten +bij een komedietroep, die, zoodra zij niet meer op het tooneel zijn, +zich volkomen onverschillig houden.</p> +<p>Toen wij evenwel bij het kamp waren aangekomen, haastten deze +Hindoes zich ons met eenige »salams” te begroeten, zich tot +den grond buigende. De meesten schreeuwden: »Sahib! sahib!” +hetgeen wil zeggen: Mijnheer! mijnheer! dat wij met teekenen van +vriendschap beantwoordden.</p> +<p>Zooals ik zei, was het mij in de gedachte gekomen, dat de prins +Gourou Singh ter onzer eere misschien een van die feesten wilde geven, +waarmede de rajahs niet karig zijn. Het groote binnenplein van den +bungalow was als aangewezen voor een soortgelijke plechtigheid en +scheen mij bijzonder geschikt toe voor de dansen der bajaderen, de +betooveringen der slangenbezweerders en de kunsten der koorddansers. Ik +moet bekennen, dat ik verrukt zou geweest zijn als ik te midden van een +seraï, in de schaduw van prachtige boomen dit schouwspel had +kunnen bijwonen en daarenboven bekend had kunnen worden met de +natuurlijke tooneelmatige inrichting, door het personeel der karavaan +gevormd. Het zou ongetwijfeld beter geweest zijn dan de planken van een +bekrompen theater, met zijn wanden van geschilderd doek, zijn randen +van valsch groen en zijn beperkte ruimte.</p> +<p>Ik deelde mijne gedachten aan mijne metgezellen mede, die, hetzelfde +verlangen koesterende, niet aan de verwezenlijking geloofden.</p> +<p>»De rajah van Guzarate,” vertelde mij Banks, »is +een onafhankelijk vorst, die zich na den opstand der Sipayers, waarin +hij een vrij dubbelzinnige rol gespeeld heeft, nauwlijks onderworpen +heeft. Hij houdt niet van de Engelschen en zijn zoon zal voorzeker +niets doen om het ons aangenaam te maken.<span class="corr" id= +"xd20e4277" title="Niet in bron">”</span></p> +<p>»Welnu, we kunnen zeer goed buiten zijne nautchs!” +antwoordde kapitein Hod, met een minachtend schouderophalen.</p> +<p>En het geschiedde zooals Banks wel gedacht had en wij werden zelfs +niet tot het inwendige bezoek van den seraï toegelaten. Misschien +verwachtte <span class="pagenum">[<a id="pb173" href="#pb173" name= +"pb173">173</a>]</span>de prins Gourou Singh het officieele bezoek van +den kolonel, maar sir Edward Munro had dit personage niets te vragen, +hij verwachtte er niets van en bekreunde zich niets om hem.</p> +<div class="figure xd20e4287width"><img src="images/p173.jpg" alt= +"De drie ontzaglijke dieren werden voortgesleurd. Blz. 178." width= +"503" height="720"> +<p class="figureHead">De drie ontzaglijke dieren werden voortgesleurd. +<span class="corr" id="xd20e4290" title="Bron: Bl.">Blz.</span> +<a href="#pb178" class="pageref">178</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb174" href="#pb174" name= +"pb174">174</a>]</span></p> +<p>Wij kwamen dus in ons kamp terug en bewezen het uitstekende diner, +dat »monsieur” Parazard ons opdischte, alle eer. Ik moet +evenwel zeggen, dat de verduurzaamde levensmiddelen er het voornaamste +menu van uitmaakten. Sedert verscheidene dagen hadden wij wegens het +slechte weer niet kunnen jagen, maar onze kok was een knap man en onder +zijn bekwaam toezicht kregen onze verduurzaamde vleezen en groenten +hunne natuurlijke frischheid en smaak terug.</p> +<p>Gedurende den geheelen avond en niettegenstaande de beweringen van +Banks, verwachtte ik, door een gevoel van nieuwsgierigheid gedreven, +een uitnoodiging, die niet kwam. Kapitein Hod lachte mij uit om mijn +smaak voor de balletten in de open lucht en verzekerde mij zelfs, dat +het in de Opera veel beter was. Ik wilde er niets van gelooven, doch, +wegens de weinige beminnelijkheid van den prins, was het mij niet +mogelijk dit uit te maken.</p> +<p>Den volgenden dag, den 18<sup>n</sup> Juni, werd alles in gereedheid +gebracht om met het krieken van den dag te vertrekken.</p> +<p>Te vijf uur begon Kâlouth te stoken. Onze olifant, die +uitgespannen was, bevond zich een vijftig passen van den trein +verwijderd en de machinist hield zich bezig met den voorraad water te +vernieuwen.</p> +<p>Onderwijl wandelden wij aan den oever der kleine rivier.</p> +<p>Veertig minuten later had de ketel de noodige drukking en Storr zou +juist zijn achterwaartsche beweging beginnen, toen een groep Hindoes +kwam aanwandelen.</p> +<p>Zij waren met hun vijven of zessen, rijk gekleed in witte +toga’s, zijden onderkleederen en tulbanden met goud borduursel. +Zij werden vergezeld door een twaalftal wachters, met geweren en sabels +gewapend. Een dezer soldaten droeg een kroon van groene +bladeren,—’t geen de tegenwoordigheid van een voornaam +personage aanduidde.</p> +<p>Werkelijk was dit voornaam personage niemand anders dan de prins +Gourou Singh in eigen persoon, een man van ongeveer vijf en dertig +jaar, trotsch van voorkomen,—de vrij goed geslaagde type van de +afstammelingen dier rajahs van vroegere tijden, in wiens trekken het +maharatten-karakter niet te miskennen was.</p> +<p>De prins verwaardigde zich zelfs niet onze tegenwoordigheid op te +merken. Hij deed eenige passen voorwaarts en naderde den reusachtigen +olifant, dien de hand van Storr weldra in beweging zou brengen. +Vervolgens, na hem niet zonder nieuwsgierigheid bekeken te hebben, +ofschoon hij er niets van wilde laten blijken, vroeg hij aan Storr:</p> +<p>»Wie heeft die machine gemaakt?”</p> +<p>De machinist wees den ingenieur aan, die eenige schreden van ons +afstond. <span class="pagenum">[<a id="pb175" href="#pb175" name= +"pb175">175</a>]</span></p> +<p>Prins Gourou Singh drukte zich zeer gemakkelijk in ’t Engelsch +uit en zich tot Banks wendende, zeide hij gedwongen:</p> +<p>»Is u het, die....?”</p> +<p>»Ik ben het, die....!” antwoordde Banks.</p> +<p>»Men heeft, meen ik, me gezegd, dat het een fantasie was van +den overleden rajah van Bouthan?”</p> +<p>Banks knikte.</p> +<p>»Waartoe,” hernam Zijn Hoogheid, onbeleefd de schouders +ophalende, »waartoe zich dan door een machine te laten trekken, +als men olifanten van vleesch en beenderen tot zijn dienst +heeft!”</p> +<p>»Omdat,” antwoordde Banks, »deze olifant +waarschijnlijk sterker is dan al de olifanten, die de overleden rajah +in gebruik had.<span class="corr" id="xd20e4340" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>»Wat zeg je!” zei Gourou Singh, ongeloovig glimlachende, +»sterker?....”</p> +<p>»Oneindig sterker!” antwoordde Banks.</p> +<p>»Niet een van uw lieden,” zei toen kapitein Hod, wien +dit gesprek bijzonder hinderde, »niet een van uw lieden is in +staat dien olifant een poot te doen verzetten, als hij ’t niet +wilde.”</p> +<p>»U zegt?”..... zei de prins.</p> +<p>»Mijn vriend zegt,” antwoordde de ingenieur, »en +ik zeg het hem na, dat dit kunstdier alleen is opgewassen tegen de +trekkracht van tien spannen paarden en dat uw drie olifanten, te zamen +aangespannen, hem geen stroobreedte zouden kunnen doen +wijken!”</p> +<p>»’k Geloof er letterlijk niets van,” antwoordde de +prins.</p> +<p>»U hebt ongelijk er letterlijk niets van te gelooven,” +antwoordde kapitein Hod.</p> +<p>»En als uw Hoogheid er een behoorlijke prijs voor geven +wil,” voegde Banks er bij, »neem ik aan hem er een te +leveren, die zoo sterk zal zijn als twintig olifanten, gekozen uit de +beste van zijn stallen!”</p> +<p>»Men kan dat licht zeggen,” hernam Gourou Singh +droog.</p> +<p>»En men kan het doen,” antwoordde Banks.</p> +<p>De prins maakte zich warm. Men zag dat hij niet gaarne +tegengesproken werd.</p> +<p>»Men zou er nu dadelijk de proef van kunnen nemen,” +zeide hij na een oogenblik nagedacht te hebben.</p> +<p>»Dat zou kunnen,” antwoordde de ingenieur.</p> +<p>»En zelfs,<span class="corr" id="xd20e4372" title= +"Niet in bron">”</span> voegde prins Gourou Singh er bij, +»zou men met deze proef een aanzienlijke <span class="corr" id= +"xd20e4375" title="Bron: weddingschap">weddenschap</span> kunnen +verbinden,—of je zoudt moeten achteruitgaan voor de vrees haar te +verliezen, zoo als je olifant ongetwijfeld zou achteruitgaan, als hij +met de mijne moest kampen!”</p> +<p>»De IJzeren Reus achteruitgaan!” riep kapitein Hod uit. +»Wie durft beweren, dat de IJzeren Reus zou +achteruitgaan?”</p> +<p>»Ik,” antwoordde Gourou Singh. <span class= +"pagenum">[<a id="pb176" href="#pb176" name="pb176">176</a>]</span></p> +<p>»En wat zou Uwe <span class="corr" id="xd20e4385" title= +"Bron: Hoogheïd">Hoogheid</span> verwedden?” vroeg de +ingenieur de armen kruisende.</p> +<p>»Vier duizend ropijen,” antwoordde de prins, »als +je vier duizend ropijen te verliezen hebt!”</p> +<p>Dat bedroeg ongeveer vijf duizend gulden. Het was voorzeker geen +geringe som en ’k zag wel, dat Banks, in weerwil van zijn +vertrouwen, niet gaarne zooveel geld waagde.</p> +<p>Kapitein Hod zou met pleizier het dubbele gehouden hebben, als zijn +vrij bescheiden soldij het had toegelaten.</p> +<p>»Je weigert!” zei toen Zijn Hoogheid, voor wien vier +duizend ropijen niet veel beteekenden. »Je durft dus geen +vierduizend ropijen te wagen?”</p> +<p>»Gehouden,” zei kolonel Munro, die dichterbij gekomen +was en met dit enkele woord tusschenbeiden kwam.</p> +<p>»Kolonel Munro houdt dus vier duizend ropijen?” vroeg +prins Gourou Singh.</p> +<p>»En zelfs tienduizend,” antwoordde sir Edward Munro, +»als Uwe Hoogheid het goedvindt.”</p> +<p>»Best!” antwoordde Gourou Singh.</p> +<p>Het werd waarlijk interessant. De ingenieur drukte den kolonel de +hand, als om hem dank te zeggen, dat hij hem, Banks, niet door dien +minachtenden rajah had laten uittarten, maar een oogenblik had hij +zijne wenkbrauwen gefronst en dacht bij zich zelven of hij geen te +hoogen dunk had van het vermogen zijner machine.</p> +<p>Wat kapitein Hod aangaat, hij was verrukt, hij wreef zich in de +handen en den olifant naderende, riep hij uit:</p> +<p>»Opgepast, IJzeren Reus! Het geldt hier de eer van ons +vaderland!”</p> +<p>Al onze lieden hadden zich aan een der zijden van den weg geschaard +en ook een honderdtal Hindoes hadden den seraï verlaten en kwamen +den kampstrijd bijwonen.</p> +<p>Banks had zich in het torentje bij Storr begeven, die door een +kunstmatige trekking den vuurhaard opstookte.</p> +<p>Intusschen waren op een wenk van prins Gourou Singh eenigen zijner +dienaars naar den seraï gegaan en kwamen zij terug met drie +olifanten, ontdaan van hun reisbagage. Het waren drie prachtige dieren, +afkomstig uit Bengalen en grooter dan hunne stamgenooten uit +Zuid-Indië. Deze trotsche dieren, in de kracht huns levens, deden +mij toch wel wat ongerust zijn.</p> +<p>De »mahouts”, op hun énormen nek gezeten, +bestuurden ze met de hand en dreven ze aan met de stem.</p> +<p>Toen deze olifanten voorbij Zijne Hoogheid gingen, bleef de grootste +van de drie,—een echte reus van zijn geslacht,—stilstaan, +boog de knieën, lichtte zijn snuit op en groette den prins als een +volleerde hoveling. Daarna naderden zijn twee makkers en <span class= +"pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177" name="pb177">177</a>]</span>hij +den IJzeren Reus, dien zij met verwondering en niet zonder eenigen +schrik schenen op te nemen.</p> +<div class="figure xd20e4425width"><img src="images/p177.jpg" alt= +"Van daar uit kon men den blik laten weiden over de vlakte. Blz. 182." +width="501" height="720"> +<p class="figureHead">Van daar uit kon men den blik laten weiden over +de vlakte. Blz. <a href="#pb182" class="pageref">182</a>.</p> +</div> +<p>Nu werden sterke kettingen aan den tender en aan de trekstangen, die +<span class="pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178" name= +"pb178">178</a>]</span>door het achterdeel van onzen olifant verborgen +waren, vastgemaakt.</p> +<p>Ik beken dat mijn hart klopte. Kapitein Hod beet koortsachtig op +zijn knevel en kon geen oogenblik blijven staan.</p> +<p>Wat kolonel Munro betreft, hij was even bedaard en zelfs nog +bedaarder dan de prins Gourou Singh.</p> +<p>»We zijn gereed,” zei de ingenieur. »Als het Zijne +Hoogheid behaagt?....”</p> +<p>»’t Behaagt me,” antwoordde de prins.</p> +<p>Gourou Singh gaf een teeken, de mahouts deden een eigenaardig +gefluit hooren, en de drie olifanten, hunne kolossale pooten schrap +zettende, trokken volkomen gelijk aan. De machine ging eenige schreden +achteruit.</p> +<p>Ik gaf een schreeuw. Hod stond te trappelen.</p> +<p>»Rem de wielen!” zei de ingenieur kalm, zich tot den +machinist wendende.</p> +<p>En met een enkelen druk, waarop een stoomgesis volgde, werd +onmiddellijk de atmosfeerische remtoestel toegepast.</p> +<p>De IJzeren Reus stond stil.</p> +<p>De mahouts zetten de drie olifanten aan, die, met gespannen spieren, +een nieuwe poging deden.</p> +<p>Alles te vergeefs. Onze olifant stond als aan den grond +geworteld.</p> +<p>De prins Gourou Singh beet zich de lippen ten bloede.</p> +<p>Kapitein Hod klapte in de handen.</p> +<p>»Vooruit!” schreeuwde Banks.</p> +<p>»Ja, vooruit,” herhaalde de kapitein, +»vooruit!”</p> +<p>De regulateur werd geheel geopend, dikke rookkolommen ontsnapten +slag op slag uit den snuit, de ontremde wielen draaiden langzaam rond +en sloegen in den macadamweg, met dat gevolg dat de drie olifanten, +niettegenstaande hun hardnekkigen wederstand, achteruitgesleept werden, +diepe gaten in den grond borende.</p> +<p>»Vooruit! vooruit!” gilde kapitein Hod het uit.</p> +<p>En, terwijl de IJzeren Reus werkelijk steeds vooruitging, vielen de +drie ontzaglijke dieren omver en werden zij een twintig schreden +voortgesleurd, zonder dat onze olifant er zelfs iets van scheen te +merken.</p> +<p>»Hoera! hoera! hoera!” schreeuwde kapitein Hod, die zich +geen meester meer was. <span class="corr" id="xd20e4476" title= +"Niet in bron">»</span>Voeg den geheelen seraï van Zijn +Hoogheid er ook nog maar bij! ’t Zal er voor onzen IJzeren Reus +geen greintje zwaarder om zijn!”</p> +<p>Kolonel Munro gaf een teeken met de hand. Banks sloot nu den +regulateur en de toestel stond stil.</p> +<p>Geen jammerlijker gezicht dan de drie olifanten van Zijn Hoogheid, +met den snuit en de pooten in de lucht, zich werende als reusachtige +torren op den rug!</p> +<p>Wat den prins aangaat, boos en beschaamd ging hij heen, zonder zelfs +het eind der proef af te wachten. <span class="pagenum">[<a id="pb179" +href="#pb179" name="pb179">179</a>]</span></p> +<p>De drie olifanten werden toen uitgespannen. Zij stonden op, +zichtbaar vernederd door hun nederlaag. Toen zij weder voorbij den +IJzeren Reus kwamen, kon de grootste, in spijt van zijn cornac, zich +niet weerhouden de knie te buigen en met de tromp te groeten, gelijk +hij voor prins Gourou Singh gedaan had.</p> +<p>Een kwartier later kregen wij een bezoek van een Hindoe, den +»kâmdar” of secretaris van Zijn Hoogheid, die den +kolonel een zak met tienduizend <span class="corr" id="xd20e4490" +title="Bron: ropyën">ropyen</span> kwam brengen, het bedrag van de +verloren weddingschap.</p> +<p>Kolonel Munro nam den zak en zeide, hem met minachting den +verbluften secretaris voor de voeten werpende:</p> +<p>»Voor de bedienden van Zijn Hoogheid!”</p> +<p>Daarna wendde hij zich bedaard naar het stoomhuis.</p> +<p>Men kon dien verwaanden prins, die ons zoo minachtend had +uitgedaagd, niet beter op zijn plaats zetten.</p> +<p>Zoodra intusschen de IJzeren Reus was ingespannen, gaf Banks het +teeken van vertrek en, te midden van een ontzaglijken toeloop van +verbaasde Hindoes, vertrok onze trein in volle vaart.</p> +<p>Jubelende kreten begroetten hem bij zijn vertrek en weldra hadden +wij bij een kromming van den weg den seraï van den prins Gourou +Singh uit het gezicht verloren.</p> +<p>Den volgenden dag begon het Stoomhuis de eerste hellingen te +beklimmen, die het vlakke land met den voet van het Himalaya-gebergte +verbinden. Het was slechts spel voor onzen IJzeren Reus, die met zijn +vermogen van tachtig paardenkracht, in zijn schoot verborgen, in staat +was geweest zonder moeite te kampen tegen de drie olifanten van prins +Gourou Singh. Hij waagde zich dus gemakkelijk op de hellende wegen van +die streek, zonder dat het noodig was de normale stoomdrukking te +versterken.</p> +<p>Het was wezenlijk een vreemd gezicht den kolos te zien, stroomen +vonken uitbrakende, met minder snelle, maar diepere zuchten de twee +wagens voorttrekkende, die langs de wegen in de hoogte stegen. +Weliswaar liet ons zware dier diepe gaten achter en bedierf het den +weg, die door de stortregens reeds zacht geworden was, nog meer.</p> +<p>Toch steeg het Stoomhuis langzamerhand al hooger en hooger, steeds +ontvouwde zich het panorama achter ons al verder en verder, al dieper +en dieper zakte de vlakte onder ons weg en naar het zuiden ging de +horizont zoover het oog reikte, achteruit.</p> +<p>De uitwerking was nog merkbaarder wanneer de weg eenige uren +achtereen onder de boomen van een dicht woud liep. Als dan, als een +onmetelijk venster op den top eens bergs, een uitgestrekte open plek in +het woud zich voordeed, bleef de trein stilstaan,—een oogenblik +slechts als een vochtige mist het landschap als met een sluier +bedekte,—een halven dag, als het zich duidelijker aan onze +blikken vertoonde. Dan kwamen wij alle vier onder de prachtige +<span class="pagenum">[<a id="pb180" href="#pb180" name= +"pb180">180</a>]</span>achterveranda gezeten, het prachtige panorama, +dat zich aan onze blikken ontrolde, genieten en waren niet spoedig van +dat treffende schouwspel verzadigd.</p> +<p>Deze opstijging, afgebroken door kortere of langere halten, al naar +het uitkwam, duurde niet minder dan zeven dagen, van den 19<sup>n</sup> +tot den 25<sup>n</sup> Juni.</p> +<p>»Met een weinig geduld,” zei kapitein Hod, »zou +onze trein tot de hoogste toppen der Himalaya stijgen!”</p> +<p>»Toch vooral geen al te grootsche verwachtingen, +kapitein,” antwoordde de ingenieur.</p> +<p>»Hij zou het werkelijk doen, Banks!”</p> +<p>»Ja, Hod, ’k wil gelooven, dat hij het doen zou, als de +weg maar goed bleef en we brandstoffen mede konden nemen, die hij over +de ijsvelden niet vinden zou en dan, als we op die hoogten maar lucht +hadden, geschikt om in te ademen, maar op een hoogte van twee duizend +vademen zou deze ons al gaan ontbreken. En wat hebben we er ook aan +verder te gaan dan de bewoonbare grens van het Himalayagebergte! Zoodra +de IJzeren Reus de gemiddelde hoogte der satitariums zal bereikt +hebben, zal hij halt houden op de een of andere bekoorlijke plek, aan +den zoom van een bergwoud, in een door de bovenstroomen van het +luchtruim verfrischte atmosfeer. Onze vriend Munro zal dan eenvoudig +zijn bungalow van Calcutta naar de bergen van Népaul verplaatst +hebben en we zullen er zoolang blijven als hij wil.”</p> +<p>Deze plek, waar wij eenige maanden zouden kampeeren, werd gelukkig +den 25<sup>n</sup> Juni gevonden. Sedert acht en veertig uren werd de +weg al minder en minder begaanbaar, hetzij hij onvolkomen was +aangelegd, hetzij de zware regens hem te sterk gehavend hadden. De +IJzeren Reus moest hier werkelijk sjouwen en had een weinig meer +brandstof noodig. Eenige stukken hout meer in den vuurhaard van +Kâlouth geworpen, waren voldoende om de spankracht van den stoom +te doen toenemen. Maar het was nooit noodig de veiligheidskleppen te +belasten, waarvan de smoorklep den stoom slechts onder een drukking van +zeven atmosfeeren liet ontsnappen,—een drukking, die nooit +overschreden werd.</p> +<p>Sedert acht en veertig uren trok onze trein dan ook door een +nagenoeg verlaten streek. Van dorpen of gehuchten was niets meer te +vinden. Nauwelijks nog eenige eenzame woningen, somtijds een landhoeve +in de groote dennenwouden verloren, die de zuidelijk gelegen zijden der +bergkruinen bedekten. Drie of vier malen werden wij door de +bewonderende uitroepen der enkele bergbewoners begroet. Moesten ze op +het gezicht van dat wonderbaarlijk gevaarte, dat den berg besteeg, niet +denken, dat Brahma het in zijn hoofd had gekregen een geheele pagode +naar een ontoegankelijke hoogte aan de Népaulsche grens over te +brengen? <span class="pagenum">[<a id="pb181" href="#pb181" name= +"pb181">181</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e4542width"><img src="images/p181.jpg" alt= +"De pâl van Tandît. Blz. 187." width="507" height="720"> +<p class="figureHead">De pâl van Tandît. Blz. <a href= +"#pb187" class="pageref">187</a>.</p> +</div> +<p>Eindelijk, den 25<sup>n</sup> Juni, riep Banks ons een laatste maal +het woord: »Halt!” toe, dat het eerste gedeelte van onze +reis in Noord-Indië voleindigde. De trein hield stil op een ruime +open plek, bij <span class="pagenum">[<a id="pb182" href="#pb182" name= +"pb182">182</a>]</span>een bergstroom, welks helder water aan al de +behoeften van een kamp van eenige maanden kon voldoen. Van daar uit kon +men den blik laten weiden over een vlakte van vijftig of zestig mijlen +in omtrek.</p> +<p>Het Stoomhuis bevond zich toen op drie honderd vijf en twintig +mijlen van zijn uitgangspunt af, op twee duizend meters ongeveer boven +het vlak der zee en aan den voet van den Dwalaghiri, wiens top zich op +vijf en twintig duizend voet in het luchtruim verloor.</p> +</div> +<div id="ch15" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XV.</h2> +<h2 class="main">De Pâl van Tandît.</h2> +<p class="firstpar">Wij moeten nu kolonel Munro en zijne metgezellen, +den ingenieur Banks, den kapitein Hod, den Franschman Maucler een +oogenblik verlaten en eenige bladzijden het verhaal dezer reis +opschorten, waarvan het eerste gedeelte, den reisweg van Calcutta naar +de Indisch-Chineesche grens bevattende, eindigt aan den voet der bergen +van Thibet.</p> +<p>Men herinnert zich het voorval, dat plaats had op den tocht van het +Stoomhuis naar Allahabad. Een nummer van het stedelijk dagblad, +gedateerd 25 Mei, deed kolonel Munro den dood van Nana Sahib kennen. +Deze tijding was al zoo dikwijls verspreid en daarna altijd weder +tegengesproken, dat men niet wist of zij waar of valsch was. Kon sir +Edward Munro, na zulke nauwkeurige bijzonderheden nog twijfelen en +moest hij het niet eindelijk opgeven zich op den opstandeling van 1857 +te wreken?</p> +<p>Men zal er later zelf over oordeelen.</p> +<p>Zie hier wat er sedert den nacht van den 7<sup>n</sup> op den +8<sup>n</sup> Maart gebeurd was, waarin Nana Sahib, vergezeld van zijn +broeder Balao Rao, begeleid door zijn getrouwste krijgskameraden en +gevolgd door den Hindoe Kâlagani, de grotten van Adjuntah +verlaten had.</p> +<p>Zestig uren later bereikte de nabob de nauwe bergpassen van +Sautpourra, na de Tapi te zijn overgestoken, die zich op de westkust +van het schiereiland bij Surati in zee werpt. Hij bevond zich toen op +honderd duizend mijlen van Adjuntah, in een weinig bezocht gedeelte der +provincie, hetgeen hem voor het oogenblik eenige zekerheid +verschafte.</p> +<p>De plaats was goed gekozen.</p> +<p>De Sautpourrabergen, van middelmatige hoogte, beheerschen ten zuiden +het dal der Nerbudda, waarvan de noordelijke grens <span class= +"pagenum">[<a id="pb183" href="#pb183" name= +"pb183">183</a>]</span>bekroond wordt door de Vindhyabergen. Deze twee +bergketens, bijna evenwijdig met elkander loopende, vertakken zich +wederzijds en vormen in dit bergachtige land moeielijk te ontdekken +schuilhoeken. Doch terwijl de Vindhyas op de hoogte van den drie en +twintigsten breedtegraad Indië bijna geheel van het westen naar +het oosten doorsnijden, en zij een der groote zijden van den centralen +driehoek van het schiereiland vormen, zoo is dit niet het geval met de +Sautpourrabergen, die den vijf en zeventigsten lengtegraad niet +overschrijden en er zich met den berg Kaligong vereenigen.</p> +<p>Daar bevond Nana Sahib zich bij den toegang tot het land der Gounds, +geduchte stammen van die volkeren van oud ras, die slechts ten halve +ten onder gebracht waren en die hij tot den opstand wilde +aanzetten.</p> +<p>Het land van Goudwana, waarvan Rousselet de bewoners als +oorspronkelijk beschouwt en waar de kiemen van den opstand altijd +gereed zijn zich te ontwikkelen, bestaat uit een grondgebied van twee +honderd vierkante mijlen en een bevolking van meer dan drie millioen +inwoners. Het maakt een belangrijk gedeelte van Hindostan uit en +verkeert eigenlijk slechts in naam onder Engelsch beheer. Wel loopt de +spoorweg van Bombay naar Allahabad van het zuidwesten naar het +noordoosten dwars door dit land en geeft zelfs een tak naar het midden +af van de provincie van Nagpore, maar de stammen zijn woest gebleven, +wars van alle beschaving, onwillig zich aan de Europeanen te +onderwerpen, in een woord, zeer moeielijk in hunne ongenaakbare bergen +tot onderwerping te brengen,—en Nana Sahib wist het wel.</p> +<p>Daar was het dus dat hij zich het eerst had willen verschuilen, +teneinde de nasporingen der Engelsche politie te ontsnappen, totdat het +uur zou slaan de oproerige beweging uit te lokken.</p> +<p>Indien de nabob in zijn onderneming slaagde, indien de Gounds aan +zijne oproeping gehoorzaamden en hem volgden, zou de opstand snel een +aanmerkelijke uitbreiding kunnen erlangen.</p> +<p>Inderdaad is het ten noorden van Goudwana, Bundelkund, dat de +geheele bergachtige streek, gelegen tusschen het verheven bergvlak der +Vindhyas en den belangrijken stroom der Jumna bevat. In dit land, +bedekt met de schoonste maagdelijke wouden van Hindostan, woont een +volk van Boundelas, bedrieglijk en wreed, waarbij alle misdadigers, +staatkundige of andere gaarne een schuilplaats zoeken en gemakkelijk +vinden; daar hoopt zich op een oppervlakte van acht en twintig duizend +vierkante mijlen een bevolking op van twee en een half millioen +bewoners; daar zijn de provinciën onbeschaafd gebleven; daar leven +nog enkele partijgangers, die onder Tippo Sabib tegen de veroveraars +streden; daar zijn de Thugs, de beruchte worgers geboren, zoo lang de +schrik van Indië, dweepzieke moordenaars die, zonder ooit bloed te +vergieten, ontelbare slachtoffers gemaakt <span class="pagenum">[<a id= +"pb184" href="#pb184" name="pb184">184</a>]</span>hebben; daar hebben +benden van Pindaris bijna straffeloos de verfoeielijkste moorden +bedreven; daar wemelt het nog van die vreeselijke Dacoits, een secte +van giftmengers, die in het bedrijven der ontzettendste misdaden met de +Thugs wedijveren; daar eindelijk had Nana Sahib zelf reeds eens de wijk +genomen, na aan de koninklijke troepen, die Jansie vermeesterd hadden, +ontsnapt te zijn; daar was hij al de nasporingen ontkomen, alvorens een +veiliger toevluchtsoord te gaan vragen aan de ontoegankelijke +schuilplaatsen van de Indisch-Chineesche grens.</p> +<p>Ten oosten van Goudwana is Khondistan of het land der Kounds +gelegen. Zoo worden de woeste volgers genoemd van Tado Pennor, den god +der aarde en Maunck Soro, den rooden god der gevechten, de bloedige +aanhangers der »Meriahs,” of menschenoffers, die de +Engelschen zooveel moeite hebben uit te roeien, die woestelingen, +waardig vergeleken te worden met de inboorlingen van de onbeschaafde +eilanden van Australië, tegen wie van 1840 tot 1854, de +generaal-majoor John Campbell, de kapiteins Macpherson, Macviccar en +Frye moeielijke en lange krijgstochten ondernamen,—dweepers, die +alles zouden durven, als onder eenig godsdienstig voorwendsel, een +machtige hand hen zou aanzetten.</p> +<p>Ten westen van Goudwana bevindt zich een land van vijftien honderd +duizend à twee millioen zielen, bewoond door de Bhîls, +machtig eertijds in Malwa en Rajpoutuna, nu verdeeld in klans, door de +geheele streek der Vindhyas verspreid, bijna altijd dronken van den +brandewijn, hun door den boom van »mhowah” verschaft, doch +dapper, stoutmoedig, sterk, vlug en het oor altijd open voor den +»kisri,” hun oorlogskreet.</p> +<p>Men ziet dat Nana Sahib een goede keus gedaan had. In dat centrale +gedeelte van het schiereiland hoopte hij, in plaats van een eenvoudigen +militairen opstand, dezen keer een nationale beweging uit te lokken, +waaraan de Hindoes van alle kanten zouden deelnemen.</p> +<p>Doch, alvorens iets te ondernemen, moest hij zich in het land +vestigen, teneinde, naargelang de omstandigheden het medebrachten, op +de bevolking te kunnen werken. Het was dus van het hoogste belang een +veilige schuilplaats te zoeken, voor het oogenblik althans, om haar in +geval zij verdacht mocht worden, te verlaten.</p> +<p>Dit was de eerste zorg van Nana Sahib. De Hindoes, die hem van +Adjuntah af gevolgd hadden, konden in het geheele presidentschap vrij +komen en gaan. Balao Rao, op wien de afkondiging van den gouverneur +niet van toepassing was, zou ook dezelfde vrijheid hebben kunnen +genieten, indien hij niet zoo sterk op zijn broeder geleken had. Sedert +zijne vlucht naar de grenzen van Népaul, was de aandacht niet +meer op zijn persoon gevestigd geweest, en men had alle reden hem voor +dood te houden. Doch, voor Nana Sahib <span class="pagenum">[<a id= +"pb185" href="#pb185" name="pb185">185</a>]</span>aangezien, zou hij +gevat geworden zijn,—hetgeen men tot elken prijs moest +vermijden.</p> +<div class="figure xd20e4611width"><img src="images/p185.jpg" alt= +"De Dwalende Vlam. Blz. 188." width="504" height="720"> +<p class="figureHead">De Dwalende Vlam. Blz. <a href="#pb188" class= +"pageref">188</a>.</p> +</div> +<p>Voor deze twee broeders dus, door hetzelfde doel vereenigd, door +<span class="pagenum">[<a id="pb186" href="#pb186" name= +"pb186">186</a>]</span>dezelfde gedachte bezield, was een zelfde +schuilplaats noodig. Zulk eene te vinden nu, kon in de bergpassen van +Sautpourra niet moeielijk zijn.</p> +<p>En inderdaad werd al spoedig zulk een schuilplaats door een der +Hindoes van den troep, een Gound, die de vallei tot in haar meest +afgelegen schuilhoeken kende, gevonden.</p> +<p>Aan den rechteroever van een kleinen bijstroom der Nerbudda bevond +zich een verlaten pâl, de pâl van Tandît genaamd.</p> +<p>Een pâl is minder dan een dorp, nauwelijks een gehucht, een +vereeniging van hutten, dikwijls zelfs een eenzame woning. De zwervende +familie, die haar bewoont, heeft er zich tijdelijk gevestigd. Na eenige +boomen verbrand te hebben, waarvan de asch voor een kort seizoen den +bodem eenig leven schenkt, hebben de Gound en de zijnen hunne woning +gebouwd. Doch, daar de veiligheid der streek veel te wenschen overlaat, +heeft het huis het voorkomen van een klein fort aangenomen. Het is +omringd door een rij palissaden en kan zich tegen een verrassing +verdedigen. Daarenboven is het in dicht geboomte verborgen en schuilt +het als het ware geheel weg onder een bladerengewelf van cactus en +struikgewas, zoodat het niet gemakkelijk is het te ontdekken.</p> +<p>Gewoonlijk is de pâl gevestigd op een kleine hoogte, aan den +kant eener nauwe vallei, tusschen twee steile berghellingen, temidden +van een ondoordringbaar kreupelbosch. Bij het zien van een dergelijk +verblijf doet zich de vraag bij ons op, hoe daar menschen kunnen wonen. +Wegen, die er heen leiden, zijn er niet en zelfs van voetpaden is er +geen spoor. Om zulk een pâl te bereiken, moet men somtijds de +uitgeholde bedding van een bergstroom, welks water elk spoor uitwischt, +volgen. Natuurlijk laat het gaan in zulk een bedding geen spoor na +zich. In het heete jaargetijde loopt men tot aan de enkels, in het +koude tot aan de knieën in het water en niets verraadt, dat eenig +levend wezen daar gepasseerd is. Daarenboven zou een stortvloed van +rotsen, die de hand van een kind zou kunnen doen nederstorten, iedereen +verpletteren, die het zou wagen den pâl te genaken tegen den wil +zijner bewoners.</p> +<p>Hoe afgezonderd zij evenwel in hunne ongenaakbare nesten wonen, +kunnen de Gounds van pâl tot pâl snel met elkander in +gemeenschap komen. Van de toppen der Sautpourra verspreiden zich de +signalen binnen eenige minuten over twintig mijlen in de rondte. Nu +eens is het een vuur op den top van een steile rots, nu eens een boom +in een reusachtigen fakkel veranderd, dan weder een eenvoudige +rookkolom op den top van een bergrug. Men kent de beteekenis van +dergelijke signalen. De vijand, namelijk een detachement soldaten der +koninklijke armée, een kleine afdeeling van de Engelsche +politie, is in de vallei doorgedrongen, doorzoekt de bergengten +<span class="pagenum">[<a id="pb187" href="#pb187" name= +"pb187">187</a>]</span>ter opsporing van een misdadiger, wien dit land +zoo gaarne een schuilplaats aanbiedt. De oorlogskreet, den bergbewoners +zoo gemeenzaam, wordt een alarmkreet. Een vreemdeling zou hem houden +voor het gehuil van nachtvogels of het gesis van slangen. De Gound kent +ze, die geluiden. Men moet waken, men waakt, men moet vluchten, men +vlucht. De verdachte pâls worden verlaten, verbrand zelfs. Deze +zwervers zoeken andere schuilplaatsen op, die zij opnieuw gaan +verlaten, als zij te dicht op de hielen gezeten worden en op die met +asch bedekte terreinen, vinden de agenten van het openbare gezag +slechts bouwvallen.</p> +<p>In een dezer pâls nu,—de pâl van +Tandît,—waren Nana Sahib en de zijnen een schuilplaats +komen zoeken. Daarheen had de getrouwe Gound, aan den persoon van den +nabob gehecht, hen dadelijk geleid. Daar vestigden zij zich den +12<sup>n</sup> Maart.</p> +<p>Zoodra de twee broeders bezit van den pâl van Tandît +genomen hadden, onderzochten zij met de grootste zorg de toegangen. Zij +namen nauwkeurig waar in welke richting en hoever het oog kon reiken. +Zij lieten zich inlichten welke de dichtstbij zijnde woningen en wie de +bewoners waren. Zij bestudeerden den verlaten bergrug, die den +pâl van Tandît te midden van een dichte boomgroep +beheerschte en kwamen eindelijk tot de overtuiging van de +onmogelijkheid er zich toegang te verschaffen zonder de bedding van een +bergstroom te volgen, denzelfden stroom, waarlangs zij zelven gekomen +waren.</p> +<p>De pâl van Tandît mocht dus als volkomen veilig +beschouwd worden, te meer nog daar hij zich boven een sousterrein +verhief, welks geheime uitgangen uitkwamen aan de zijde van den berg, +die bij een voorkomend geval de gelegenheid aanboden te +ontvluchten.</p> +<p>Nana Sahib en zijn broeder hadden nooit veiliger toevluchtsoord +kunnen vinden.</p> +<p>Maar het was Balao Rao niet voldoende te weten wat de pâl van +Tandît heden was, hij wilde ook weten wat hij geweest was en +terwijl de nabob het inwendige van het fort bezocht, ging hij voort met +den Gound te ondervragen.</p> +<p>»Nog eenige vragen,” zeide hij tot hem. »Hoe lang +is die pâl verlaten?”</p> +<p>»Sedert langer dan een jaar,” antwoordde de Gound.</p> +<p>»Wie bewoonde hem?”</p> +<p>»Een familie van zwervers die er slechts eenige maanden +gebleven is.”</p> +<p>»Waarom hebben zij hem verlaten?”</p> +<p>»Omdat de bodem, die hen moest voeden, hun geen voedsel meer +kon verschaffen.”</p> +<p>»En heeft niemand na hun vertrek, voor zoover je weet, hem +bewoond?” <span class="pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188" +name="pb188">188</a>]</span></p> +<p>»Niemand.”</p> +<p>»Heeft nooit een soldaat van het koninklijk leger, nooit een +agent van politie den voet binnen de omheining van dezen pâl +gezet?”</p> +<p>»Nooit.”</p> +<p>»Heeft ook geen vreemdeling hem ooit bezocht?”</p> +<p>»Niemand,” antwoordde de Gound, »behalve een +vrouw.”</p> +<p>»Eene vrouw?” vroeg Balao Rao driftig.</p> +<p>»Ja, een vrouw, die sedert ongeveer drie jaren in de vallei +der Nerbudda rondzwerft.”</p> +<p>»Wie is die vrouw?”</p> +<p>»Wie zij is, weet ik niet,” antwoordde de Gound. +»Vanwaar ze komt, kan ik evenmin zeggen en in de geheele vallei +is er niemand die iets meer van haar weet dan ik! Is ze een vreemde, is +ze een Hindoesche, men heeft het nooit kunnen te weten +komen!”</p> +<p>Balao Rao dacht een oogenblik na en vroeg toen:</p> +<p>»Wat doet die vrouw?”</p> +<p>»Ze komt, ze gaat,” antwoordde de Gound, »en leeft +alleen van aalmoezen. Men heeft in de gansche vallei een soort van +bijgeloovigen eerbied voor haar. Meermalen heb ik haar in mijn eigen +pâl ontvangen. Zij spreekt nooit. Men zou haast denken, dat ze +stom was en ’t zou me niet verwonderen of ze is het. ’s +Nachts ziet men haar wandelen met een harsachtigen, brandenden tak in +de hand. Ook kent men haar niet anders dan onder den naam van de +»Dwalende Vlam!”</p> +<p>»Maar,” zei Balao Rao, »als die vrouw den +pâl van Tandît kent, zou ze er wel eens kunnen terugkomen +terwijl we er wonen, en gevaarlijk voor ons kunnen worden?”</p> +<p>»Dat nooit,<span class="corr" id="xd20e4693" title= +"Niet in bron">”</span> antwoordde de Gound. »Die vrouw is +niet recht bij haar verstand, hare oogen zien zonder te weten wat ze +zien, hare ooren hooren niet wat ze meenen te hooren, haar tong kan +geen woord meer uitspreken! Ze is als een blinde, een doove, een stomme +voor al de dingen van het dagelijksch leven. Ze is krankzinnig en een +krankzinnige is een doode, die in ’t leven blijft!”</p> +<p>De Gound had met de aan de Hindoes der bergen eigenaardige taal het +portret geschilderd van een vreemd schepsel, zeer bekend in de vallei, +»de Dwalende Vlam,” der Nerbudda.</p> +<p>Het was een vrouw, wier bleek, nog schoon gelaat, verouderd en niet +oud, doch zonder eenige uitdrukking, noch den oorsprong, noch den +leeftijd aanduidde. Men zou gezegd hebben, dat hare verwilderde oogen +zich voor het leven des geestes gesloten hadden bij een of ander +vreeselijk tooneel, dat zij »inwendig” bleven zien.</p> +<p>Dit argeloos schepsel, van haar verstand beroofd, had een goede +ontvangst bij de bergbewoners genoten. Krankzinnigen zijn voor de +Gounds, gelijk trouwens voor al de wilde volkeren, heilige wezens, die +een bijgeloovige eerbied beschermt. De Dwalende Vlam werd <span class= +"pagenum">[<a id="pb189" href="#pb189" name="pb189">189</a>]</span>dan +ook, overal waar zij zich vertoonde, gastvrij ontvangen. Geen +pâl, die de deur voor haar sloot. Men voedde haar wanneer zij +honger had men bereidde haar een rustplaats als zij uitgeput van +<span class="pagenum">[<a id="pb190" href="#pb190" name= +"pb190">190</a>]</span>vermoeienis neerviel, zonder een woord van dank +te verwachten, dat haar mond niet meer kon uitspreken.</p> +<div class="figure xd20e4708width"><img src="images/p189.jpg" alt= +"Deze geestdrijvers wierpen de tadzias in het meer. Blz. 195." width= +"514" height="720"> +<p class="figureHead">Deze geestdrijvers wierpen de tadzias in het +meer. Blz. <a href="#pb195" class="pageref">195</a>.</p> +</div> +<p>Hoelang duurde dat bestaan? Van waar kwam die vrouw? Op welk +tijdstip was zij in Goudwana verschenen? ’t Zou moeilijk geweest +zijn het juist te zeggen. Waarom wandelde zij rond met een brandende +toorts in de hand? Was het om haar pad te verlichten? Was het om de +wilde dieren op een afstand te houden? Niemand kon het zeggen. Het +gebeurde somtijds, dat zij geheele maanden achtereen verdween. Waar was +zij dan? Verliet zij de bergpassen, der Sautpourra, om zich naar die +der Vindhyas te begeven? Dwaalde zij aan den anderen kant der Nerbudda, +tot in Malwa of in Bundelkund rond? Er was niemand die het wist. +Meermalen bleef zij zoolang weg, dat men niet anders dacht dan dat haar +treurig leven een einde had genomen. Maar neen! Men zag haar weder +terugkomen, altijd dezelfde, zonder dat noch vermoeienis, noch ziekte, +noch gebrek haar schijnbaar zoo teer gestel schenen te hebben +aangedaan.</p> +<p>Balao Rao had den Hindoe met de grootste aandacht aangehoord. Hij +was het nog niet met zich zelven eens, of er niet eenig gevaar in +gelegen was, dat de Dwalende Vlam den pâl van Tandît kende, +er reeds een schuilplaats gezocht had en haar instinct er haar kon +terugvoeren.</p> +<p>Hij kwam dus op dit punt terug en vroeg den Gound of hij of de +zijnen wisten waar de krankzinnige zich op dit oogenblik bevond.</p> +<p>»’k Weet het niet,” antwoordde de Gound. +»’t Is al langer dan zes maanden geleden, dat men haar in +de vallei gezien heeft. Mogelijk is ze dus dood. Maar, al kwam ze terug +en bezocht ze ook den pâl van Tandît, dan was er toch niets +van haar te vreezen. ’t Is slechts een levend standbeeld. Ze zou +u niet zien, u niet hooren, ze zou niet weten wie ge zijt. Ze zou +binnenkomen, ze zou neerzitten aan uw haard, voor een, misschien twee +dagen, dan zou ze haar uitgedoofde toorts weder aansteken, u verlaten +en opnieuw beginnen met van huis tot huis te zwerven. Dat is haar +geheele leven. Trouwens is ze ditmaal zoo lang weg geweest, dat ze +waarschijnlijk wel nooit zal terugkomen. Zij, die geestelijk reeds dood +was, zal nu ook lichamelijk wel overleden zijn!”</p> +<p>Balao Rao meende over dit onderwerp niet met Nana Sahib te moeten +spreken en zelf hechtte hij er al spoedig niet het minste gewicht meer +aan.</p> +<p>Een maand na hun komst in den pâl van Tandît, was van +den terugkeer der Dwalende Vlam in de vallei van Nerbudda nog niets +gebleken. <span class="pagenum">[<a id="pb191" href="#pb191" name= +"pb191">191</a>]</span></p> +</div> +<div id="ch16" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XVI.</h2> +<h2 class="main">De dwalende vlam.</h2> +<p class="firstpar">Gedurende een geheele maand, van den 12<sup>n</sup> +Maart tot den 12<sup>n</sup> April, bleef Nana Sahib in den pâl +verborgen. Hij wilde het Engelsche bewind den tijd geven, hetzij de +opsporingen op te geven, hetzij het op een valsch spoor te brengen.</p> +<p>Mochten al de twee broeders overdag niet uitgaan, hunne vrienden +daarentegen doorliepen de vallei, bezochten de dorpen en de gehuchten, +kondigden in bedekte termen de op handen zijnde verschijning aan van +een »geduchten moulti,” half god, half mensch, en zij +bereidden de gemoederen voor op een nationale omwenteling.</p> +<p>Zoodra de nacht was aangebroken, waagden Nana Sahib en Balao Rao het +hunne schuilplaats te verlaten. Zij begaven zich dan naar de oevers der +Nerbudda en gingen van dorp tot dorp, van pâl tot pâl, het +oogenblik verbeidende waarop zij met eenige zekerheid het domein konden +bezoeken der aan de Engelschen schatplichtige rajahs. Nana Sahib wist +trouwens, dat vele halfonafhankelijken, ongeduldig om het vreemde juk +af te werpen, zich op zijne stem zouden vereenigen. Doch, op dit +oogenblik gold het slechts de woeste bevolking van Goudwana.</p> +<p>Die onbeschaafde Bhîls, die zwervende Kounds, die Gounds, wild +en woest als de inboorlingen van de eilanden van den stillen Oceaan, +vond de Nana gereed, om hem te volgen. Indien hij zich uit +onvoorzichtigheid slechts aan twee of drie machtige stamhoofden bekend +maakte, was dat voldoende om hem te bewijzen, dat zijn naam alleen +verscheidene millioenen Hindoes zou medesleepen, die over de centrale +bergvlakten van Hindostan verspreid zijn.</p> +<p>Toen de beide broeders in den pâl van Tandît waren +teruggekeerd, deelden zij elkander mede wat zij gehoord, gezien en +gedaan hadden. Hunne metgezellen voegden zich toen bij hen, van alle +kanten de tijding medebrengende, dat de geest van oproer als een +stormwind in de vallei der Nerbudda was losgebroken. De Gounds wilden +niet anders dan den »kisri” doen weergalmen, den +oorlogskreet der bergbewoners, en de militaire kantonnementen van het +presidentschap te overrompelen.</p> +<p>Het oogenblik was nog niet gekomen.</p> +<p>Het was namelijk niet voldoende, dat de geheele landstreek tusschen +de Sautpourrabergen en de Vindhyas in vuur en vlam gezet werd, de brand +moest al verder en verder om zich heen grijpen. Het was dus noodig de +brandstoffen in de nabij de Nerbudda <span class="pagenum">[<a id= +"pb192" href="#pb192" name="pb192">192</a>]</span>gelegen +provinciën op te hoopen, die meer rechtstreeks onder Engelsche +heerschappij verkeerden. Van al de steden en gehuchten van Bhopal, +Malwa, Bundelkund en van het geheele uitgestrekte koninkrijk van +Scindia moest een onmetelijke brandstapel gebouwd worden, gereed om +ontstoken te worden. Doch Nana Sahib wilde met recht aan niemand anders +dan aan zich zelven de zorg toevertrouwen de oude deelnemers aan den +opstand van 1857 te bezoeken; al die landgenooten, die zijn zaak +getrouw gebleven waren en nooit aan zijn dood geloofd hadden, +verwachtten hem elken dag weder te zien verschijnen.</p> +<p>Een maand na zijn aankomst in den pâl van Tandît meende +Nana Sahib veilig te kunnen handelen, daar toch het feit zijner +wederverschijning in de provincie als valsch was erkend geworden. +Partijgangers hielden hem op de hoogte van alles wat de gouverneur van +het presidentschap van Bombay gedaan had om hem te vangen. Hij wist dat +de overheid in de eerste dagen een nauwkeurig onderzoek had ingesteld, +maar zonder gevolg. De visscher van Aurungabad, de oude gevangene van +den Nana, was door een dolksteek omgebracht en niemand had kunnen +vermoeden, dat de ontvluchte fakir de nabob Dandou-Pant was, op wiens +hoofd een prijs gesteld was. Een week later, waren de geruchten tot +zwijgen gekomen, de mededingers naar de premie van duizend gulden +hadden alle hoop verloren en de naam van Nana Sahib kwam weder in +vergetelheid.</p> +<p>De nabob kon dus in eigen persoon handelen en zonder vrees van +erkend te worden, zijne omwentelingsplannen verwezenlijken. Nu eens in +het kostuum van een parsi, dan weder in dat van een eenvoudigen +raïot, <span class="corr" id="xd20e4759" title= +"Bron: van daag">vandaag</span> alleen, morgen van zijn broeder +vergezeld, begon hij zich van den pâl van Tandît te +verwijderen, aan den anderen oever der Nerbudda naar het noorden en +zelfs naar de andere zijde van de noordelijke helling der Vindhyas te +reizen.</p> +<p>Een spion, die hem in al zijne gangen had willen bespieden, zou hem +den 12<sup>n</sup> April te Indore hebben aangetroffen.</p> +<p>Daar, in die hoofdstad van het koninkrijk Holcar stelde Nana Sahib, +een streng incognito bewarende, zich in gemeenschap met de talrijke +landelijke bevolking, die zich met den bouw der slaapbollenvelden bezig +hield. Het waren Rihillas, Mekranis, Valayalis, vurige, moedige, +dweepzuchtige lieden, waarvan de meesten gedeserteerde Sipayers der +inlandsche armée waren, die zich in de kleeding van den +Hindoeschen boer verborgen hielden.</p> +<p>Daarna stak Nana Sahib de Betwa, een tak van de Jumna over, die naar +het noorden aan de westelijke grens van Bundelkund loopt en kwam den +19<sup>n</sup> April, door een prachtige vallei met een overvloed van +dadel- en <span class="corr" id="xd20e4775" title= +"Bron: mango-boomen">mangoboomen</span>, te Souari aan.</p> +<div class="figure xd20e4779width"><img src="images/p193.jpg" alt= +"Eensklaps barstte een geweerschot los. Blz. 198." width="502" height= +"720"> +<p class="figureHead">Eensklaps barstte een geweerschot los. Blz. +<a href="#pb198" class="pageref">198</a>.</p> +</div> +<p>Daar bevinden zich zonderlinge bouwgewrochten van zeer hooge +<span class="pagenum">[<a id="pb193" href="#pb193" name= +"pb193">193</a>]</span>oudheid. Het zijn »tôpes,” een +soort van tumuli, bedekt met halfbolvormige koepeldaken, die ten +noorden der vallei de voornaamste groep van Saldhara vormen. Uit die +praalgraven, uit die woningen <span class="pagenum">[<a id="pb194" +href="#pb194" name="pb194">194</a>]</span>der dooden, waarvan de +altaren, aan den Boeddhistischen eeredienst gewijd, beschut zijn onder +steenen zonneschermen, uit die sedert zoovele eeuwen ledige graven +kwamen, op de stem van Nana Sahib honderden vluchtelingen te +voorschijn. Verscholen in de bouwvallen, om de vreeselijke weerwraak +der Engelschen te ontgaan, was een woord voldoende hun te doen +begrijpen wat de nabob van hunne medewerking verwachtte; een wenk zou +op het bepaalde uur voldoende zijn om hen in massa op de veroveraars te +werpen.</p> +<p>Den 24<sup>n</sup> April was Nana Sahib te Bhilsa, de hoofdplaats +van een belangrijk distrikt van Malwa en daar, te midden van de +bouwvallen der oude stad, verzamelde hij bouwstoffen voor den opstand, +die de nieuwe hem niet zou verschaft hebben.</p> +<p>Den 27<sup>n</sup> April bereikte Nana Sahib Raygurh, op de grenzen +van het koninkrijk Pannah en den 30<sup>n</sup> de overblijfselen van +de oude stad Sangar, niet ver van de plek waar de generaal sir Hugh +Rose den opstandelingen een bloedigen veldslag leverde, die hem met den +Maudanporepas den sleutel gaf van de bergengten der Vindhyas.</p> +<p>Daar voegde zijn broeder, door Kâlagani vergezeld, zich bij +den nabob en beiden maakten zich bekend aan de hoofden der voornaamste +stammen, waarvan zij volkomen zeker waren. In deze geheime +vergaderingen, werden de voorloopige handelingen van een algemeenen +opstand besproken en vastgesteld. Terwijl Nana Sahib en Balao Rao dan +in het zuiden zouden werken, moesten hunne bondgenooten aan de +noordelijke hellingen der Vindhyas hunne maatregelen nemen.</p> +<p>Alvorens naar de vallei der Nerbudda terug te gaan, wilden de twee +broeders het koninkrijk Pannah nog bezoeken. Zij waagden zich langs de +Keyne, onder bedekking van reusachtige teks, van kolossale bamboes en +onder de beschutting van die ontelbare Indische vijgeboomen, welke +bestemd schijnen gansch Indië in te nemen. Daar werden talrijke en +woeste aanhangers geworven onder het ellendige personeel, dat voor +rekening van den rajah, de rijke diamantmijnen exploiteert. »Deze +rajah,” zegt Rousselot, »de positie begrijpende, die de +Engelsche overheersching den vorsten van Bundelkund bereidt, heeft de +rol van een rijken grondeigenaar verkozen boven die van een weinig +beteekenend vorstje.” Een rijke grondbezitter is hij inderdaad! +De diamanten bevattende streek, in zijn bezit, strekt zich uit over een +lengte van dertig kilometers ten noorden van Pannah en de exploitatie +zijner diamantmijnen, waarvan de producten op de markten van +Bénares en Allahabad het meest geacht zijn, houdt een groot +aantal Hindoes bezig. Maar onder de ongelukkigen, gewoon aan den +zwaarsten arbeid, die de rajah doet onthoofden, zoodra de opbrengst van +de mijn aan het dalen is, moest Nana Sahib duizenden aanhangers vinden, +die gereed waren zich voor de onafhankelijkheid van hun land te laten +dooden, en hij vond ze. <span class="pagenum">[<a id="pb195" href= +"#pb195" name="pb195">195</a>]</span></p> +<p>Van dit punt af, keerden de beide broeders naar de Nerbudda terug, +teneinde de pâl van Tandît wederom te bereiken. Evenwel +wilden zij, alvorens den opstand van het zuiden voor te bereiden, die +tegelijk met dien van het noorden moest losbreken, zich te Bhopal +ophouden. Dit is een belangrijke muzelmansche stad, die het middelpunt +van het Islamisme in Indië gebleven is en waarvan de bégoem +gedurende het gansche tijdperk van den opstand den Engelschen getrouw +is gebleven.</p> +<p>Nana Sahib en Balao Rao, vergezeld van een dozijn Gounds, kwamen den +24<sup>n</sup> Mei, den laatsten dag van de feesten van Moharum, +ingesteld ter viering van de hernieuwing van het Muzelmansche leger, te +Bhopal aan. Beiden waren gekleed als »joguis,” sombere +godsdienstige bedelaars, met lange dolken gewapend waarmede zij zich +uit dweepzucht treffen, doch zonder zich gevaarlijke wonden toe te +brengen.</p> +<p>De twee broeders, die in deze vermomming onherkenbaar waren, hadden +de processie in de straten der stad gevolgd, te midden der talrijke +olifanten, die »tadzias,” een soort van kleine tempels van +twintig voet hoog op den rug droegen; zij hadden zich kunnen mengen +onder de rijk met goud gestikte onderrokken gekleede en met moesselinen +mutsen gedekte muzelmannen en zich kunnen wegschuilen in de rangen der +<span class="corr" id="xd20e4820" title= +"Bron: muziekanten">muzikanten</span>, der soldaten, der bajaderen, der +als vrouwen vermomde jongelingen,—een vreemde opeenhooping van +menschen, die aan deze plechtigheid het voorkomen gaf van een +vastenavondsvertooning. Met deze Hindoes van allerlei kasten, waaronder +zij talrijke aanhangers telden, hadden zij een soort van +maçonniek teeken kunnen wisselen, dat bij de oude opstandelingen +van 1857 in zwang was.</p> +<p>Met het vallen van den avond hadden al die menschen zich naar het +meer begeven, dat de oostelijke voorstad bespoelde.</p> +<p>Daar wierpen onder een oorverdoovend geschreeuw, het ontbranden van +vuurwapenen, het geknetter van voetzoekers en ander klein vuurwerk, bij +het licht van duizenden toortsen, al deze geestdrijvers de tadzias in +het meer. De feesten van Moharum waren hiermede geëindigd.</p> +<p>Op dit oogenblik voelde Nana Sahib een hand op zijn schouder. Hij +keerde zich om. Een Bengali stond voor hem.</p> +<p>Nana Sahib herkende in dezen Hindoe een zijner oude krijgskameraden +van Lucknow. Hij ondervroeg hem met de oogen.</p> +<p>De Bengali bepaalde zich tot het fluisteren van de volgende woorden, +die Nana Sahib hoorde zonder dat een enkel gebaar zijn ontroering +verraden had.</p> +<p>»Kolonel Munro heeft Calcutta verlaten.”</p> +<p>»Waar is hij?”</p> +<p>»Hij was gisteren te Bénares.”</p> +<p>»Waar gaat hij heen?” <span class="pagenum">[<a id= +"pb196" href="#pb196" name="pb196">196</a>]</span></p> +<p>»Naar de grenzen van Népaul.”</p> +<p>»Met welk doel?”</p> +<p>»Om er eenige maanden te verblijven.”</p> +<p>»En dan?”</p> +<p>»Naar Bombay terug te keeren.”</p> +<p>Eensklaps deed zich een scherp geluid hooren. Een Hindoe sloop door +de verzamelde menigte en was weldra Nana Sahib genaderd.</p> +<p>Het was Kâlagani.</p> +<p>»Vertrek dadelijk,” zei de nabob. »Zoek Munro op, +die zich op ’t oogenblik naar het noorden begeeft. Dring je aan +hem op, maak je noodzakelijk door hem den een of anderen dienst te +bewijzen en waag je leven, als ’t moet. Verlaat hem niet voordat +hij aan gene zijde der Vindhyas weder naar de vallei der Nerbudda is +teruggekeerd en kom dan, maar alleen dan mij zijn tegenwoordigheid +melden.<span class="corr" id="xd20e4859" title= +"Niet in bron">”</span></p> +<p>Kâlagani vergenoegde zich met een bevestigend teeken te geven +en was weldra onder de menigte verdwenen. Een gebaar van den nabob was +voor hem een order. Tien minuten later, had hij Bhopal achter den +rug.</p> +<p>Op dit oogenblik naderde Balao Rao zijn broeder.</p> +<p>»Het is tijd om te vertrekken,” zeide hij tot hem.</p> +<p>»Ja,” antwoordde Nana Sahib, »en +vóór den morgen moeten we den pâl van Tandît +bereikt hebben.”</p> +<p>»Op marsch dan.”</p> +<p>Beiden, door hunne Gounds gevolgd, begaven zich langs den +noordelijken oever van het meer naar een afgezonderde landhoeve. Daar +werden zij opgewacht door paarden voor hen en hun geleide. Het waren +van die snelloopende paarden, die met een zeer gekruid voedsel gevoerd +worden, en die vijftig mijlen in een enkelen nacht kunnen afleggen. Ten +acht ure galoppeerden zij op den weg van Bhopal naar de Vindhyas.</p> +<p>Dat de nabob vóór den dageraad in den pâl van +Tandît terug wilde zijn, was slechts een maatregel van +voorzichtigheid. Natuurlijk was het beter, dat zijn terugkeer in de +vallei onopgemerkt voorbijging.</p> +<p>De kleine troep ging dus zoo snel als de paarden slechts loopen +konden, vooruit.</p> +<p>Nana Sahib en Balao Rao, hoewel dicht bij elkander, reden +stilzwijgend voort, maar dezelfde gedachte hield hen bezig. Van dien +tocht aan gene zijde der Vindhyas, brachten zij niet alleen de hoop, +maar ook de zekerheid mede, dat ontelbare aanhangers hunne zaak +omhelsden. De centrale hoogvlakte van Indië was geheel in hunne +handen. De militaire kantonnementen, over dit uitgestrekte grondgebied +verdeeld, konden aan de eerste aanvallen der opstandelingen geen +weerstand bieden. Hunne vernietiging zou <span class="pagenum">[<a id= +"pb197" href="#pb197" name="pb197">197</a>]</span>de omwenteling vrij +spel geven en weldra zou van het eene strand naar het andere een +gansche muur dweepzieke Hindoes in opstand komen, waartegen de +koninklijke armée zich te bersten zou stooten.</p> +<div class="figure xd20e4884width"><img src="images/p197.jpg" alt= +"De krankzinnige knielde bij het lijk neder. Blz. 200." width="503" +height="720"> +<p class="figureHead">De krankzinnige knielde bij het lijk neder. Blz. +<a href="#pb200" class="pageref">200</a>.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb198" href="#pb198" name= +"pb198">198</a>]</span></p> +<p>Doch terzelfder tijd was Nana Sahib met de gedachte vervuld aan het +gelukkige toeval, dat hem Munro in handen zou leveren. De kolonel had +eindelijk Calcutta verlaten, alwaar het moeielijk was hem te bereiken. +Voortaan zou geen enkele zijner bewegingen den nabob ontgaan. Geheel +onbewust, zou de hand van Kâlagani hem naar de woeste streek der +Vindhyas geleiden en eenmaal daar, zou niemand hem aan het vonnis +kunnen onttrekken, dat de haat van Nana Sahib hem bereid had.</p> +<p>Balao Rao wist nog niets van hetgeen tusschen den Bengali en zijn +broeder gesproken was. Eerst bij de nadering van den pâl van +Tandît, terwijl de paarden een oogenblik uitbliezen, vergenoegde +Nana Sahib zich het hem in deze termen te zeggen:</p> +<p>»Munro heeft Calcutta verlaten en richt zich naar +Bombay.”</p> +<p>»De weg van Bombay,” riep Balao Rao uit, »loopt +naar het strand van de Indische Zee!”</p> +<p>»De weg van Bombay, ditmaal,” antwoordde Nana Sahib, +»zal ophouden bij de Vindhyas!”</p> +<p>In dit antwoord lag alles opgesloten.</p> +<p>De paarden werden op nieuw in galop gebracht en sloegen den weg in +door het bosch, dat zich aan den zoom van de vallei der Nerbudda +verhief.</p> +<p>Het was toen vijf uur ’s morgens. De dag was pas aangebroken. +Nana Sahib, Balao Rao en hunne metgezellen waren aan den woest +stroomenden Nazzur aangekomen, die naar den pâl liep.</p> +<p>De paarden werden hier achtergelaten en aan de hoede toevertrouwd +van twee Gounds, belast ze naar het dichtstbijzijnde dorp te +geleiden.</p> +<p>De anderen volgden de beide broeders, die de door het water van den +bergstroom schuddende treden bestegen.</p> +<p>Alles was stil en de eerste geluiden van den dag hadden de plechtige +stilte van den nacht nog niet afgebroken.</p> +<p>Eensklaps barstte een geweerschot los, dat door vele andere gevolgd +werd. Terzelfder tijd deden zich deze kreten hooren:</p> +<p>»Hoera! hoera! voorwaarts!”</p> +<p>Een officier, aan het hoofd van een vijftig soldaten van het +koninklijk leger, verscheen op den rug van den pâl.</p> +<p>»Vuur! Dat niemand ontsnappe!” riep hij opnieuw.</p> +<p>Nieuwe losbranding, van zeer nabij gericht op de groep Gounds, die +Nana Sahib en zijn broeder omringde.</p> +<p>Vijf of zes Hindoes vielen. De anderen wierpen zich terug in de +bedding van den Nazzur en verdwenen onder de eerste boomen van het +woud.</p> +<p>»Nana Sahib! Nana Sahib!” schreeuwden de Engelschen, de +nauwe bergkloof betredende.</p> +<p>Toen richtte een van hen, doodelijk getroffen, zich op met de hand +naar hen uitgestrekt. <span class="pagenum">[<a id="pb199" href= +"#pb199" name="pb199">199</a>]</span></p> +<p>»Dood aan de veroveraars!” schreeuwde hij met een nog +vreeselijke stem en viel toen onbeweeglijk neder.</p> +<p>De officier naderde nu het lijk.</p> +<p>»Is dit werkelijk Nana Sahib?” vroeg hij.</p> +<p>»Hij is het,” antwoordden twee soldaten van het +détachement, die te Cawnpore in garnizoen geweest zijnde, den +nabob van nabij kenden.</p> +<p>»En de anderen!” riep de officier.</p> +<p>En het geheele détachement ijlde het bosch in ter vervolging +der Gounds.</p> +<p>Nauwlijks was het verdwenen, of een schaduw gleed over de steilte +waarboven de pâl zich verhief.</p> +<p>Het was de Dwalende Vlam, in een lang bruin kleed gewikkeld, dat met +een gordel om haar middel bevestigd was.</p> +<p>Den vorigen avond was deze krankzinnige de onbewuste gids geweest +van den Engelschen officier en zijne manschappen. Sedert den vorigen +dag in de vallei teruggekomen, was zij werktuiglijk naar den pâl +van Tandît gegaan, waarheen een soort van instinct haar +terugvoerde. Doch dezen keer liet het zonderlinge schepsel, dat men +stom waande, aan hare lippen een naam ontsnappen, slechts een enkelen, +dien van den moordenaar van Cawnpore!</p> +<p>»Nana Sahib! Nana Sahib!” herhaalde zij, alsof het beeld +van den nabob, door eenig onverklaarbaar voorgevoel, in hare +herinnering was opgekomen.</p> +<p>Deze naam deed den officier ontroeren. Hij volgde de schreden der +krankzinnige. Zij scheen hem niet te zien, noch de soldaten die haar +naar den pâl volgden. Was het daar dus, dat de nabob, op wiens +hoofd een prijs gesteld was, de wijk genomen had? De officier nam de +noodige maatregelen en liet de bedding van den Nazzur bezetten totdat +de dag aanbrak. Toen nu Nana Sahib en zijne Gounds er zich in hadden +begeven, ontving hij ze met een losbranding, die er verscheidenen +neervelde en onder hen, het hoofd van den opstand der Sipayers.</p> +<p>Dit was de ontmoeting, die de telegraaf denzelfden dag den +gouverneur van het presidentschap van Bombay berichtte. Deze telegram +verspreidde zich over het geheele schiereiland, de dagbladen namen hem +onmiddellijk over en zoo kwam het, dat kolonel Munro er den +26<sup>n</sup> Mei in het dagblad van Allahabad kennis van kon +nemen.</p> +<p>Het was dus ditmaal niet te betwijfelen of Nana Sahib was wel +degelijk dood. Zijn identiteit was nu werkelijk vastgesteld en het +dagblad kon met volle recht zeggen: »Het koninkrijk Indië +heeft voortaan niets meer te vreezen van den wreeden <span class="corr" +id="xd20e4963" title="Bron: rajâh">rajah</span>, die het zooveel +bloed gekost heeft!” <span class="pagenum">[<a id="pb200" href= +"#pb200" name="pb200">200</a>]</span></p> +<p>Intusschen daalde de krankzinnige, na den pâl verlaten te +hebben, langs de bedding van den Nazzur naar beneden. In hare oogen +blonk de glans van een inwendig vuur, dat plotseling in haar scheen +ontbrand te zijn, terwijl zij werktuiglijk in zich zelve den naam van +den nabob herhaalde.</p> +<p>Zoo kwam zij op de plaats waar de lijken lagen en hield stil bij dat +wat door de soldaten van Lucknow was herkend geworden. Het vertrokken +gelaat van den doode scheen nog te dreigen. Het was alsof, na slechts +voor de wraak geleefd te hebben, de haat in hem overleefde.</p> +<p>De krankzinnige knielde, betastte met beide handen het met kogels +doorboorde lijk, waarvan het bloed de plooien van haar kleed bevlekte. +Zij beschouwde het langen tijd, richtte zich daarna op en het hoofd +schuddende, daalde zij langzaam langs de bedding van den Nazzur naar +beneden.</p> +<p>Maar toen was de Dwalende Vlam weder in hare gewone +onverschilligheid vervallen en herhaalde haar mond niet meer den +vervloekten naam van Nana Sahib.</p> +</div> +<div id="ch17" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XVII.</h2> +<h2 class="main">Ons sanitarium.</h2> +<p class="firstpar">Zou de grootsche uitdrukking, »de onmeetbaren +in de schepping,” waarvan de mineraloog Haüy zich bediend +heeft om de Amerikaansche Andes aan te duiden, niet met meer recht van +toepassing zijn op de ontzagverwekkende Himalayaketen, die de mensch +nog niet bij machte is met mathematische juistheid te bepalen?</p> +<p>Een dergelijk gevoel bezielt mij op het gezicht van die +onvergelijkelijke streek, alwaar kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en +ik eenige weken zouden doorbrengen.</p> +<p>»Niet alleen,” deelt de ingenieur ons mede, »zijn +deze bergen onmeetbaar, maar hunne toppen moeten als ontoegankelijk +beschouwd worden, omdat het menschelijk lichaam op zulke hoogten, waar +de lucht niet dicht genoeg meer is om aan de behoeften der ademhaling +te voldoen, de gewone functies niet meer kan volbrengen!”</p> +<div class="figure xd20e4987width"><img src="images/p201.jpg" alt= +"De eerste trappen zijn met dichte bosschen bezet. Blz. 202." width= +"500" height="720"> +<p class="figureHead">De eerste trappen zijn met dichte bosschen bezet. +Blz. <a href="#pb202" class="pageref">202</a>.</p> +</div> +<p>Een bolwerk van primitieve rotsen, van graniet, gneis, micaschilfer, +tweeduizend vijfhonderd kilometers lang, dat zich van <span class= +"pagenum">[<a id="pb201" href="#pb201" name="pb201">201</a>]</span>den +twee en zeventigsten tot den vijf en negentigsten meridiaan uitstrekt +over twee presidentschappen, Agra en Calcutta en over twee +koninkrijken, Bouthan en Népaul;—een keten, waarvan de +<span class="pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202" name= +"pb202">202</a>]</span>gemiddelde hoogte, een derde hooger dan de top +van den Mont-Blanc, in drie onderscheiden luchtstreken kan afgedeeld +worden, de eerste, vijfduizend voeten hoog, meer gematigd dan de lager +gelegen vlakte, des winters een korenoogst gevende, des zomers een +rijstoogst; de tweede van vijf tot negen duizend voet, waar de sneeuw +bij den terugkeer der lente smelt; de derde, van negen duizend tot vijf +en twintig duizend voet, met dikke ijsmassa’s bezet, die zelfs in +het heete seizoen de zonnestralen trotseeren,—dwars door die +grootsche verhevenheid, de hoogste der aarde, verleenen elf bergpassen, +waarvan eenige den berg op een hoogte van twintig duizend voet +doorboren, den toegang van Indië naar Thibet, doch niet dan ten +koste van buitengewone moeielijkheden, want die bergpassen worden +onophoudelijk bedreigd door sneeuwvallen, door bergstroomen vernield en +uitgehold, overweldigd door het ijs;—boven die kruin, nu eens in +groote koepels afgerond, dan weder vlak als de Tafelberg van de Kaap de +Goede Hoop, zeven à acht spitse bergtoppen, waarvan eenige +vulkanisch, de bronnen van de Cogra, de <span class="corr" id= +"xd20e5000" title="Bron: Djumna">Djoemna</span> en den Ganges +beheerschende, de Doukia en de Kinchinjunga, zich tot een hoogte van +meer dan zeven duizend meters, de Dhiodounga tot acht duizend, de +Dawaghaliri tot acht duizend vijf honderd, de Tchamoulari tot acht +duizend zeven honderd, de berg Everest, zich tot negen duizend meters +verheffende en van welks top de blik een omtrek zou omvatten gelijk aan +dien van geheel Frankrijk;—een opeenhooping van bergen eindelijk, +die door de Alpen op de Alpen, de Pyreneeën op de Andes op de +schaal van de hoogten der aarde niet zou overtroffen worden; zoodanig +is die kolossale verhevenheid, waarvan de voet der stoutmoedigste +bergbeklimmers misschien nooit de hoogste toppen zal betreden en die +bekend is onder den naam van het Himalayagebergte!</p> +<p>De eerste trappen naar die reusachtige zuilengangen zijn met dichte +en uitgestrekte bosschen bedekt. Men vindt er nog verschillende +<span class="corr" id="xd20e5005" title= +"Bron: tegenwoordigers">vertegenwoordigers</span> van de rijke familie +der palmboomen, die in een hoogere luchtstreek plaats maken voor +uitgestrekte wouden van eikenboomen, cipressen en pijnboomen, voor +weelderige bosschen van bamboes en grasachtige planten.</p> +<p>Banks, die ons deze bijzonderheden mededeelt, vertelt ons ook, dat, +terwijl de onderste sneeuwlijn langs de Hindoesche helling der +bergketen tot vier duizend meters daalt, zij zich aan de Thibetsche +helling tot zes duizend meters verheft. De reden hiervan is, dat de +dampen, door de zuidenwinden aangevoerd, door den énormen +slagboom worden opgehouden. Daardoor hebben zich dan ook aan de andere +zijde dorpen kunnen vestigen tot een hoogte van vijftien duizend voet, +te midden van gerstevelden en prachtige weilanden. Volgens het +getuigenis der <span class="corr" id="xd20e5010" title= +"Bron: bergwoners">bergbewoners</span> zouden in één +nacht die weilanden met een grastapijt bedekt zijn. <span class= +"pagenum">[<a id="pb203" href="#pb203" name="pb203">203</a>]</span></p> +<p>In de middelste, de gematigde luchtstreek wordt het rijk der vogelen +vertegenwoordigd door pauwen, patrijzen, <span class="corr" id= +"xd20e5016" title="Bron: faisanten">fazanten</span>, trapganzen en +kwartels. Het wemelt er van geiten en schapen. In de hoogste +luchtstreek ontmoet men slechts het wilde zwijn, de gems, de wilde kat, +terwijl de arend alleen boven de zeldzame gewassen zweeft, die slechts +tot de nederige planten der Noordpoolflora behooren.</p> +<p>Doch dat was het niet wat kapitein Hod aanlokte. Waarom zou die +Nimrod in de streken der Himalaya gekomen zijn, als hij niets anders te +doen had gehad dan wild voor de keuken te schieten? Zeer gelukkig voor +hem was er ook geen gebrek aan groote roofdieren, waardig door zijn +Enfield-buks en zijne <span class="corr" id="xd20e5021" title= +"Bron: onplofbare">ontplofbare</span> kogels geveld te worden.</p> +<p>Inderdaad strekt zich aan den voet van de eerste helling der keten +een onderste streek uit, die de Hindoes den gordel van Tarryani noemen. +Het is een uitgestrekte, afhellende vlakte, zeven à acht +kilometers groot, vochtig, warm, met een somberen plantengroei, bedekt +met dichte bosschen, waarin de wilde dieren gaarne een schuilplaats +zoeken. Dit Eden van den jager, die de sterke gemoedsbewegingen van den +kampstrijd lief heeft, was slechts vijftien honderd meters onder ons +kamp gelegen. Het was dus gemakkelijk naar dit afgesloten terrein af te +dalen, dat zich zelf bewaarde.</p> +<p>Het was dus waarschijnlijk, dat kapitein Hod de onderste hellingen +der Himalaya liever zou bezoeken dan de bovenste streken. Daar toch +zijn zelfs na den humoristischen reiziger Victor Jacquemont, nog vele +belangrijke geografische ontdekkingen te maken.</p> +<p>»Die énorme bergketen is dus nog maar zeer onvolkomen +bekend?” vroeg ik aan Banks.</p> +<p>»Zeer onvolkomen,” antwoordde de ingenieur. »Het +Himalaya-gebergte is als een soort van kleine planeet, die zich aan +onzen aardbol heeft vastgehecht en die hare geheimen +bewaart.”</p> +<p>»Maar men heeft het toch doorkruist,” antwoordde ik, +»men heeft het toch zooveel mogelijk doorzocht!”</p> +<p>»O! voorzeker heeft het niet aan reizigers in de Himalaya +ontbroken!” antwoordde Banks. »De gebroeders Gérard +de Webb, de officieren Kirpatrick en Fraser, Hogdson, Herbert, Lloyd, +Hooker, Cuningham, Strabing, Skinner, Johnson, Moorcroft, Thomson, +Griffith, Vigne, Hügel, de zendelingen Huk en Gabet, en later de +gebroeders Schlagintweit, de kolonel Wangh, de luitenant Reuillier en +Montgomery, hebben na een belangrijken arbeid op groote schaal de +orografische gesteldheid der bergketen doen kennen. Toch, mijne +vrienden<span class="corr" id="xd20e5037" title="Niet in bron">,</span> +<span class="corr" id="xd20e5040" title="Bron: blijf">blijft</span> er +veel over, dat nog nader moet uitgemaakt worden. De juiste hoogte der +voornaamste toppen heeft aanleiding gegeven tot ontelbare +verbeteringen. Zoo was vroeger de Dwalaghiri de koning der geheele +keten, daarna heeft deze, na nieuwe <span class="pagenum">[<a id= +"pb204" href="#pb204" name="pb204">204</a>]</span>metingen, plaats +moeten maken voor den Kintchindjïnga, die op zijn beurt nu +onttroond is door den berg Everest. Tot nog toe wint deze laatste het +van al zijne mededingers. Evenwel zou volgens het zeggen der Chineezen, +de Kouin-Lun,—op welken, weliswaar, de juiste <span class="corr" +id="xd20e5045" title="Bron: méthoden">methode</span> der +Europeesche meetkundigen nog niet zijn toegepast,—den berg +Everest iets overtreffen en zou het dus niet in de Himalaya zijn, dat +men het hoogste punt van onzen aardbol zou moeten zoeken. Doch +werkelijk kunnen deze metingen niet eerder als <span class="corr" id= +"xd20e5048" title="Bron: mathemathische">mathematisch</span> beschouwd +worden dan wanneer men ze ook barometrisch en met al de voorzorgen zal +verkregen hebben, die deze rechtstreeksche bepaling medebrengt. En hoe +ze te verkrijgen, zonder een barometer te brengen naar het hoogste punt +dezer bijna ontoegankelijke bergtoppen? En, tot nog toe is dit niet +kunnen verricht worden.”</p> +<p>»Dat zal geschieden,” antwoordde kapitein Hod, +»zooals eenmaal de reizen naar de zuid- en de noordpool zullen +gedaan worden!”</p> +<p>»Waarschijnlijk!”</p> +<p>»De reis naar de grootste diepten van den Oceaan!”</p> +<p>»Ongetwijfeld!”</p> +<p>»De reis naar het middelpunt der aarde!”</p> +<p>»Bravo, Hod!”</p> +<p>»Zooals alles eenmaal geschieden zal!” voegde ik er +bij.</p> +<p>»Zelfs een reis op de planeten van het zonnestelsel!” +antwoordde kapitein Hod, die nergens meer voor stond.</p> +<p>»Neen, kapitein,” antwoordde ik. »De mensch, als +eenvoudige aardbewoner, zal er de grenzen nooit van kunnen +overschrijden! Doch, gebonden aan haar korst, kan hij er al de geheimen +van doorgronden!”</p> +<p>»Hij kan en moet zulks!” hernam Banks. »Alles wat +binnen de grens der mogelijkheid ligt, moet en zal volbracht worden. +Dan, als er niets meer voor den mensch overblijft te weten van den bol, +dien hij bewoont.....”</p> +<p>»Zal hij verdwijnen met dien bol, die geene geheimen meer voor +hem heeft,” antwoordde kapitein <span class="corr" id="xd20e5074" +title="Bron: Hol">Hod</span>.</p> +<p>»Volstrekt niet!” hernam Banks. »Als meester zal +hij er dan genot van hebben en er nog beter partij van trekken. Maar, +vriend Hod, daar we ons in de streek der Himalaya bevinden, zal ik je +in de gelegenheid stellen onder anderen een zonderlinge ontdekking te +doen, waarin je voorzeker belang zult stellen.”</p> +<p>»Wat meen je, Banks?”</p> +<p>»De zendeling Huc spreekt in het verhaal zijner reizen van een +wonderlijken boom, dien men in Thibet »den boom met de +tienduizend spreuken” noemt. Volgens de Hindoesche legende, zou +Tong Kabac, de hervormer van den Boeddhistischen godsdienst, een +duizend jaren nadat hetzelfde avontuur aan Philemon, Baucis, +Daphné, die vreemde <span class="pagenum">[<a id="pb205" href= +"#pb205" name="pb205">205</a>]</span>plantenwezens in de mythologische +flora, overkomen was, in een boom veranderd zijn. Het haar van Tong +Kabac zou het gebladerte van dien heiligen boom geworden zijn en op die +bladeren verzekert de <span class="pagenum">[<a id="pb206" href= +"#pb206" name="pb206">206</a>]</span>zendeling met eigen oogen +Thibétaansche letters, duidelijk door hunne ribben gevormd, +gezien te hebben.”</p> +<div class="figure xd20e5088width"><img src="images/p205.jpg" alt= +"De plek is met zorg gekozen. Blz. 207." width="502" height="720"> +<p class="figureHead">De plek is met zorg gekozen. Blz. <a href= +"#pb207" class="pageref">207</a>.</p> +</div> +<p>»Een boom met bedrukte bladeren!” riep ik uit.</p> +<p>»En waarop men spreuken van de reinste zedekunde leest,” +antwoordde de ingenieur.</p> +<p>»Dat is de moeite waard om te onderzoek,” zei ik +lachende.</p> +<p>»Onderzoek het dan, mijne vrienden,” antwoordde Banks. +»Als er van die boomen in het zuidelijke gedeelte van Thibet +bestaan, moeten er ook in de noordelijke streken, aan de zuidelijke +helling der Himalaya gevonden worden. Zoek dus, op uw tochten, zoek +dien..... hoe zal ik zeggen?.... dien spreukenschrijver....”</p> +<p>»Waarachtig niet!” antwoordde kapitein Hod. +»’k Ben hier gekomen om te jagen en niet om bergen te +beklimmen!”</p> +<p>»Wel, vriend Hod!” hernam Banks. »Zoo’n +stoutmoedige bergbeklimmer als gij, zal toch hier of daar wel eens een +opstijging wagen?”</p> +<p>»Nooit,” riep de kapitein uit.</p> +<p>»En waarom niet?”</p> +<p>»’k Heb het beklimmen van bergen opgegeven!”</p> +<p>»En sedert wanneer?.....”</p> +<p>»Sedert den dag toen het mij, na twintigmaal het leven er bij +gewaagd te hebben,” antwoordde kapitein Hod, »eindelijk +mocht gelukken den top van den Vrigel, in het koninkrijk Bouthan te +bereiken. Men had me verzekerd, dat de top van dezen berg nooit door +den voet van eenig menschelijk wezen was betreden geworden! Mijn +eigenliefde kwam er dus bij in het spel! Nu, eindelijk, na duizend +gevaren bereik ik den top en wat zie ik? deze woorden in een rots +gegrift: »Durand, tandmeester, 14, straat Caumartin te +Parijs!” <a id="xd20e5118" name="xd20e5118"></a>Sedert dien tijd +bestijg ik geen bergen meer!”</p> +<p>Die goede kapitein! We mogen niet onvermeld laten, dat, toen hij ons +deze treurige omstandigheid vermeldde, hij zulk een dwaas gezicht trok, +dat het onmogelijk was niet hartelijk te lachen!<a id="xd20e5122" name= +"xd20e5122"></a></p> +<p>Meermalen heb ik van de »sanitariums” van het +<span class="corr" id="xd20e5127" title= +"Bron: schiereilend">schiereiland</span> gesproken. Deze stations in de +bergen worden in den zomer druk bezocht door de renteniers, de +ambtenaren en de kooplieden van Indië, die de brandende hitte der +vlakte ontvlieden.</p> +<p>Bovenaan staat Simla, gelegen op den een en dertigsten breedtegraad +en ten westen van den vijf en zeventigsten meridiaan. Het is een klein +hoekje van Zwitserland met zijn bergstroomen, zijn beken, zijn +châlets, bekoorlijk gelegen in de schaduw van ceders en +pijnboomen, op twee duizend meters boven het vlak der zee.</p> +<p>Na Simla komt Dorjiling met zijn witte huizen, aan den voet van den +Kinchinjinga, twee duizend drie honderd meters hoog, op vijf honderd +kilometers ten noorden van Calcutta, op den zes en tachtigsten +lengtegraad en den zeven en twintigsten breedtegraad,—een +verrukkelijke plek in het schoonste land der wereld. <span class= +"pagenum">[<a id="pb207" href="#pb207" name="pb207">207</a>]</span></p> +<p>Op verschillende punten van de Himalayaketen bevinden zich nog +andere sanitariums.</p> +<p>En nu bij die frissche en gezonde stations, die het brandende +klimaat van Indië onmisbaar maakt, moet ons Stoomhuis gevoegd +worden. Maar dit hoort ons toe. Het biedt al de geriefelijkheid aan der +weelderigste woningen van het schiereiland. Er wacht ons in een +gelukkige luchtstreek, met al het genot van het moderne leven, een +kalmte, die men te vergeefs te Simla of te Dorjiling zou zoeken, waar +de Anglo-Indiërs in menigte voorkomen.</p> +<p>De plek is met zorg gekozen. De weg, die langs het onderste gedeelte +van den berg loopt, verdeelt zich op deze hoogte in tweeën ter +verbinding met eenige in het oosten en westen verspreide gehuchten. Het +dichtstbij gelegen dezer dorpen bevindt zich op vijf mijlen van het +Stoomhuis. Het wordt bewoond door een gastvrij ras van bergbewoners, +fokkers van geiten en schapen, bebouwers van rijke velden koren en +gerst.</p> +<p>Dank zij de medewerking van ons personeel onder de leiding van +Banks, heeft het slechts eenige uren gekost om een kamp in orde te +brengen, waarin we gedurende zes of zeven weken moeten verblijven.</p> +<p>Het bergvlak, waarop ons kamp gevestigd is, is zacht golvend en +heeft een lengte van ongeveer een mijl en een breedte van een halve +mijl. Het groene tapijt, dat het bedekt, bestaat uit een kort, dicht, +plucheachtig gras, hier en daar met viooltjes bestrooid. Dichte +boschjes van boomvormige rhododendrons, zoo groot als kleine +eikenboomen, natuurlijke korfjes met camelias, vormen er een honderdtal +bekoorlijke boeketten. De natuur heeft geen werklieden van Ispahan of +Smyrna noodig gehad om dit prachtig plantaardig tapijt samen te +stellen. Eenige duizenden zaadkorreltjes, op dien vruchtbaren bodem +door den zuidenwind medegevoerd, een weinig water, een weinig zon, zijn +voldoende geweest om dit zachte en onverslijtbaar weefsel te +fabriceeren.</p> +<p>Verder prijkt het plateau met een dozijn prachtige boomgroepen. Het +is alsof zij zich losgemaakt hebben van het onmetelijke bosch, dat de +berghelling bedekt en tot een hoogte van zes honderd meters tegen de +naburige bergen opklimt. Ceders, eikenboomen, pendanus met lange +bladeren, beuken, ahornboomen vermengen zich met pisangboomen, +<span class="corr" id="xd20e5147" title="Bron: bambous">bamboes</span>, +magnolias, St. Jan’s broodboomen en Japansche vijgeboomen. +Sommigen dezer reuzen spreiden hunne hoogste takken tot meer dan +honderd voet boven den grond uit. Zij schijnen op deze plek gebracht te +zijn met het doel een boschwoning te overschaduwen. Het Stoomhuis, op +het juiste tijdstip gekomen, heeft het landschap voltooid. De +koepelsgewijze daken zijner twee pagoden paren zich gelukkig met al dat +verschillende loof, met al die stijve of buigzame takken, die nu eens +kleine en teere bladeren als vlindervleugels, dan weder breede en lange +als <span class="pagenum">[<a id="pb208" href="#pb208" name= +"pb208">208</a>]</span>Australische pagaaien dragen. De rijtuigentrein +schuilt weg onder een dicht bosch van groen en bloemen. Niets verraadt +het beweegbare huis en men zou zeggen, dat het een vaste woning was, +volkomen ingericht om niet van haar plaats te gaan.</p> +<p>Achter, rechts van de schilderij, loopt een bergstroom, welks +zilveren band men tot een hoogte van verscheidene <span class="corr" +id="xd20e5154" title="Bron: duidenden">duizenden</span> voeten langs de +helling van de bergsteilte kan volgen en die zich in een natuurlijk +bekken stort, dat door een groep heerlijke boomen overschaduwd +wordt.</p> +<p>Uit dit bekken vloeit het water als een beek weg, loopt door het +grasveld en eindigt in een ruischenden waterval, die in een afgrond +valt, welks diepte niet met den blik kan gepeild worden.</p> +<p>Met ziet dat het Stoomhuis, wat de ligging betreft, het nuttige met +het aangename vereenigde.</p> +<p>Begeeft men zich naar den voorsten rand der bergvlakte, dan ziet +men, dat zij zich boven een aantal minder belangrijke bergruggen +uitstrekt, die in reusachtige trappen naar de vlakte afdalen. De +helling is zoo zacht, dat men haar in haar geheel met den blik kan +omvatten.</p> +<p>Rechts is het eerste huis van het Stoomhuis schuins geplaatst, +zoodanig dat het gezicht van den zuidelijken horizont gespaard is, +zoowel voor het balkon der veranda als voor de zijramen van het salon, +de eetzaal en de kleine vertrekken links. Groote cederboomen breiden +hunne takken er boven uit en teekenen zich in zwarte lijnen scherp af +tegen den verren achtergrond der groote keten, die door de eeuwige +sneeuw bekleed wordt.</p> +<p>Links is het tweede huis aangeleund tegen de zijde van een +énorme rots van graniet, door de stralen der zon verguld. Deze +rots herinnert zoowel door haar zonderlingen vorm als door haar warme +kleur aan de reusachtige »plumpudding” van steen, die +Russell-Killough in zijn reis door Zuid-Indië vermeldt. Van die +woning, toegewezen aan den sergeant Mac Neil en zijne metgezellen van +het personeel, ziet men slechts de zijde. Zij bevindt zich twintig +passen van het voornaamste huis af, als een aanhangsel eener +belangrijker pagode. Aan het uiteinde van een der daken, die haar +bedekken, ziet men een klein blauwachtig rookkolommetje uit het +keuken-laboratorium van »monsieur” Parazard ten hemel +stijgen. Meer links bevindt zich een groep boomen op de westelijke +borstwering, als een voorpost van het bosch, en vormt deze het zijplan +van het landschap.</p> +<div class="figure xd20e5169width"><img src="images/p209.jpg" alt= +"»Fox, geen vergissingen, dezen keer!” Blz. 212." width= +"502" height="720"> +<p class="figureHead">»Fox, geen vergissingen, dezen keer!” +Blz. <a href="#pb212" class="pageref">212</a>.</p> +</div> +<p>Op den achtergrond, tusschen de twee woningen, vertoont zich een +reusachtige mastodont. Het is onze IJzeren Reus, die onder een prieel +van groote pendanus als in een koetshuis geborgen is. Met zijn +opgerichte tromp, zou men zeggen, dat hij er de bovenste takken van +<span class="corr" id="xd20e5178" title="Bron: afeet">af eet</span>. +Maar hij blijft stationnair en rust uit, ofschoon <span class= +"pagenum">[<a id="pb209" href="#pb209" name="pb209">209</a>]</span>hij +volstrekt geen behoefte aan rast heeft. Thans de onwankelbare bewaker +van het Stoomhuis, verdedigt hij als een énorm autediluviaansch +dier er den toegang van. In tegenwoordigheid van de reusachtige +<span class="pagenum">[<a id="pb210" href="#pb210" name= +"pb210">210</a>]</span>bergketen, die zich tot een hoogte van zes +duizend meters boven het bergvlak verheft, schijnt onze kunstmatige +reus, waarmede de hand van Banks de Hindoesche fauna verrijkt heeft, +niets buitengewoons meer te hebben, hoe kolossaal onze olifant ook zij, +met andere woorden, hij past volkomen in de schilderij van het +landschap.</p> +<p>Ja zelfs had kapitein Hod recht, toen hij niet zonder eenigen spijt +de aanmerking maakte: »Een vlieg op den gevel van een +hoofdkerk!”</p> +<p>En hij heeft volkomen gelijk. Achter ons toch bevindt zich een blok +van graniet, waarin men gemakkelijk duizend olifanten, zoo groot als de +onze, zou kunnen uithouwen en dit blok is slechts een van de honderd +treden van den trap, die naar den top van de bergketen leidt en +waarboven de Dwalaghiri zich met zijn scherpe spits verheft.</p> +<p>Somwijlen daalt de hemel van dit tooneel voor het oog van den +waarnemer. Niet alleen verdwijnen de hooge toppen, maar ook de lager +gelegen bergrug van de keten verdwijnt een oogenblik onder de dikke +dampen, die zich van de middelste streek der Himalaya verheffen en het +geheele bovenste gedeelte in nevelen hullen. Het landschap verkleint +zich en dan is het alsof door een lichteffect de woningen, de boomen, +de naburige bergruggen en de IJzeren Reus zelf hunne werkelijke grootte +hernemen.</p> +<p>Ook gebeurt het dat de nog lager hangende wolken door zekere +vochtige winden voortgedreven, zich onder het bergvlak ontrollen. Het +oog ziet dan slechts een golvende zee van wolken aan welker oppervlakte +de zon verwonderlijke lichtspelingen toovert. Dan is, zoowel in de +hoogte als in de laagte, de horizont verdwenen en schijnt het alsof wij +naar de een of andere streek van het luchtruim zijn overgebracht, +buiten de grenzen der aarde.</p> +<p>Doch de wind loopt naar het noorden en, zich met geweld een weg +tusschen de openingen der keten banende, jaagt hij al die nevelen +uiteen, de zee van dampen verdicht zich bijna oogenblikkelijk, de +vlakte komt aan den zuidelijken horizont weder te voorschijn, de +grootsche gevaarten van het Himalayagebergte teekenen zich opnieuw +scherp af tegen den thans helderen hemel, de schilderij doet zich +wederom in al haar oorspronkelijke grootschheid voor en de blik, die nu +door niets meer beperkt wordt, kan langs een horizont van zestig mijlen +al de bijzonderheden onderscheiden van een onvergelijkelijk schoon +panorama. <span class="pagenum">[<a id="pb211" href="#pb211" name= +"pb211">211</a>]</span></p> +</div> +<div id="ch18" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="label">XVIII.</h2> +<h2 class="main">Matthias van Guitt.</h2> +<p class="firstpar">Den volgenden dag, den 26<sup>n</sup> Juni, werd ik +bij het aanbreken van den dageraad door het geluid van bekende stemmen +gewekt. Ik stond dadelijk op. Kapitein Hod en zijn oppasser Fox hadden +een druk gesprek in de eetzaal van het Stoomhuis. Ik voegde mij +dadelijk bij hen.</p> +<p>Op hetzelfde oogenblik verliet Banks zijn kamer en werd dadelijk +door den kapitein met zijn luidklinkende stem toegesproken:</p> +<p>»Wel, vriend Banks,” zeide hij tot hem, »eindelijk +zijn we dan toch in een goede haven aangekomen! Ditmaal is het voor +goed. ’t Is nu geen halt meer van eenige uren, maar een verblijf +van eenige maanden.”</p> +<p>»Ja, waarde Hod,” antwoordde de ingenieur, »en nu +kunt ge uw jachten op uw gemak organiseeren. De fluit van den IJzeren +Reus zal u niet meer in het kamp terugroepen.”</p> +<p>»Hoor je, Fox?”</p> +<p>»Ja, kapitein,” antwoordde de oppasser.</p> +<p>»De hemel sta me bij!” riep Hod uit, »maar +’k verzeker je, dat ik ons sanitarium niet verlaat voordat ik +mijn vijftigsten geschoten heb! Mijn vijftigsten, Fox! ’k Heb +zoo’n idée, dat die al bijzonder moeilijk te snappen zal +zijn!”</p> +<p>»Toch zal men hem snappen,” antwoordde Fox.</p> +<p>»Hoe kom je aan dat idée, kapitein Hod?” vroeg +ik.</p> +<p>»Wat zal ’k je zeggen, Maucler, ’t is een +voorgevoel, niets anders!”</p> +<p>»Dus,” zei Banks, »ga je vandaag den veldtocht al +openen?”</p> +<p>»Vandaag al,” antwoordde kapitein Hod. »We zullen +beginnen met het terrein te verkennen, en de onderste streek gaan +doorzoeken tot de bosschen van Tarryani. Als de tijgers die streek maar +niet verlaten hebben!”</p> +<p>»Waarom zou je dat denken?...”</p> +<p>»En, mijn slechte veine?”</p> +<p>»Slechte veine!... in de Himalaya!...” antwoordde de +ingenieur. »Is dat mogelijk!”</p> +<p>»Nu, we zullen zien!—Je gaat toch mede, Maucler?” +vroeg kapitein Hod, zich tot mij wendende.</p> +<p>»Ja zeker.”</p> +<p>»En gij, Banks?”</p> +<p>»Ik ook,” antwoordde de ingenieur, »en ’k +denk dat Munro zich bij u zal voegen, zooals ik het doen zal... als +liefhebber!”</p> +<p>»Nu, mij wel!” antwoordde kapitein Hod, »als +liefhebbers, maar <span class="pagenum">[<a id="pb212" href="#pb212" +name="pb212">212</a>]</span>dan toch als goed gewapende liefhebbers! +Men kan daar moeilijk gaan wandelen met een rotting in de hand! Dat zou +vernederend zijn voor de wilde dieren van Tarryani!”</p> +<p>»Dat is dus afgesproken!” antwoordde de ingenieur.</p> +<p>»En nu, Fox,” hernam de kapitein, zich tot zijn oppasser +richtende, »geen vergissingen, dezen keer! We zijn in het land +der tijgers! Vier Enfield-karabijnen voor den kolonel, Banks, Maucler +en mij, twee geweren met ontplofbare kogels voor jou en +Goûmi.”</p> +<p>»Wees gerust, kapitein,” antwoordde Fox. »’t +Wild zal zich niet te beklagen hebben!”</p> +<p>Deze dag zou dus gewijd zijn aan de verkenning van het bosch van +Tarryani, dat het onderste gedeelte van de Himalayaketen onder ons +sanitarium, bedekt. Tegen elf uren dus, na het ontbijt, daalden we, Sir +Edward Munro, Banks, Hod, Fox, Goûmi en ik, allen goed gewapend, +den weg af, die schuins naar de vlakte loopt, na gezorgd te hebben de +twee honden in het kamp achter te laten, die we op dezen tocht niet +noodig hadden.</p> +<p>Sergeant Mac Neil was met Storr, <span class="corr" id="xd20e5258" +title="Bron: Kaloûth">Kâlouth</span> en den kok in het +Stoomhuis gebleven om de laatste hand aan onze installatie te leggen. +Na een reis van twee maanden, was het noodig dat de IJzeren Reus in- en +uitwendig onderzocht, schoon gemaakt en opgeknapt werd. Dat was een +lange, nauwkeurige, moeielijke arbeid, die zijn gewonen cornacs, den +stoker en den machinist niet veel rust zou geven.</p> +<p>Ten elf ure hadden wij het sanitarium verlaten en eenige minuten +daarna, bij de eerste kromming van den weg, hadden we het Stoomhuis +achter het dichte geboomte uit het oog verloren.</p> +<p>Het regende niet meer. Een frissche wind uit het noordoosten joeg +het zwerk in de hooge streken van den dampkring met drift voort. De +hemel was grijs,—de temperatuur zeer geschikt voor voetgangers; +maar nu ook miste men de schilderachtige afwisseling van licht en +schaduw, die zulk een eigenaardige bekoorlijkheid aan de groote +bosschen verleent.</p> +<p>Een recht eind wegs van twee duizend meters af te dalen, zou het +werk van vijf en twintig à dertig minuten geweest zijn, maar nu +die weg zich verlengde door al de bochten, waardoor de steile hellingen +vermeden werden, was er meer tijd toe noodig. We hadden niet minder dan +anderhalf uur noodig om den bovensten zoom van de bosschen van Tarryani +op vijf of zes honderd voet boven de vlakte te bereiken. Natuurlijk +werd de weg in vroolijke stemming afgelegd.</p> +<p>»Opgepast!” zei kapitein Hod. »We komen nu op het +domein der tijgers, leeuwen, panters, luipaarden en andere lieve +diertjes van de streek der Himalaya-bergen. ’t Is goed om de +wilde dieren te dooden, maar ’t is beter niet door hen gedood te +worden! Laten we ons dus niet van elkander verwijderen en voorzichtig +zijn!” <span class="pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213" name= +"pb213">213</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e5271width"><img src="images/p213.jpg" alt= +"Niets vertoonde zich nog. Blz. 218." width="503" height="720"> +<p class="figureHead">Niets vertoonde zich nog. Blz. <a href="#pb218" +class="pageref">218</a>.</p> +</div> +<p>Zulk een aanbeveling in den mond van den koenen jager was geld +waard. Ook stelden we haar allen op prijs. De karabijnen en de geweren +waren geladen, de hanen gespannen. Wij bereidden ons op alles voor. +<span class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214" name= +"pb214">214</a>]</span></p> +<p>Doch het waren niet alleen de verscheurende dieren, waartegen wij op +onze hoede moesten zijn, maar ook de slangen, waarvan de gevaarlijkste +in de wouden van Indië worden aangetroffen. De +»belongas,” de groene slangen, de zweepslangen en nog +zooveel andere soorten zijn zeer vergiftig. Het aantal slachtoffers, +die jaarlijks ten gevolge van de beten dezer kruipende dieren omkomen, +is vijf- of zesmaal grooter dan dat der huisdieren of der menschen, die +ten prooi der wilde beesten bezwijken.</p> +<p>Het is dan ook in deze streken meer dan ooit zaak op alles te +letten, goed toe te zien waar men den voet zet, waar men de hand +steunt, het oor te leenen aan de minste geruchten, die uit het gras of +van tusschen de struiken voortkomen.</p> +<p>Het was half een uur toen wij onder de groote boomen aan den zoom +van het bosch aankwamen. Hunne hooge takken breidden zich boven eenige +breede lanen uit, waardoor de IJzeren Reus, gevolgd door den trein, +dien hij zooals gewoonlijk voorttrok, gemakkelijk had kunnen passeeren. +Werkelijk was dan ook dit gedeelte van den weg sedert lang in gebruik +voor het vervoer van het door de bergbewoners in den handel gebrachte +hout, hetgeen te zien was aan de versche sporen in de weeke klei. Deze +groote lanen liepen in de richting der keten en, in de lengte loopende +van het Tarryani-woud, verbonden zij de door den bijl van den +houthakker hier en daar opengehouden plekken; maar aan elke zijde namen +zij smalle voetpaden op, die zich onder ondoordringbaar kreupelhout +verloren.</p> +<p>Wij volgden dus deze lanen, meer als landmeters dan als jagers, +teneinde hare algemeene richting te verkennen. Geen gehuil verstoorde +de stilte in het diepst van het woud. Groote, versche in den bodem +achtergelaten indrukselen evenwel, waren het bewijs dat de roofdieren +het woud van Tarryani niet verlaten hadden.</p> +<p>Eensklaps, op het oogenblik dat wij een van de bochten der laan +doorliepen, die op deze plaats door den voet van een berg van de rechte +lijn was afgeweken, deed een uitroep van kapitein Hod, die vooruitliep, +ons stilstaan.</p> +<p>Op twintig schreden van ons af, aan den hoek van een open plek in +het bosch, omzoomd door groote pendanus, verhief zich een gebouwtje van +vrij zonderlingen vorm. Het was geen huis, want het had noch +schoorsteen, noch vensters. Het was ook geen jagershut, want het had +noch schietgaten, noch openingen voor deuren en vensters. Men zou het +eerder voor een Hindoesche grafplaats hebben kunnen houden, verloren in +het diepst van dit woud.</p> +<p>Men stelle zich namelijk een soort van lang vierkant voor, +samengesteld uit boomstammen, vertikaal tegen elkander geplaatst, die +stevig in den grond geheid en aan hun bovenste gedeelte door een dikken +band van takken verbonden waren. Als dak andere dwarsstammen, stevig +aan de opgaande stammen bevestigd. <span class="pagenum">[<a id="pb215" +href="#pb215" name="pb215">215</a>]</span></p> +<p>Blijkbaar had de bouwer zijn best gedaan het gebouwtje tegen alle +uitwendige invloeden bestand te maken. Het was ongeveer zes voet hoog, +twaalf lang en vijf breed, Het had schijnbaar geen opening, behalve aan +den voorgevel, alwaar zij door een zwaren balk, waarvan het afgeronde +hoofd iets boven het dak uitstak, verborgen was.</p> +<p>Boven het dak uit waren lange, buigzame staken opgericht, op een +zonderlinge wijze met elkander verbonden. Aan het uiteinde van een +horizontale spaak, die deze stelling torschte, hing een lus, of liever +een ring, gevormd door een dikke vlecht lianen.</p> +<p>»Wat is dat?” riep ik uit.</p> +<p>»Dat is eenvoudig,” antwoordde Banks, na alles goed +opgenomen te hebben, »een muizenval, maar ’k geef je te +raden, mijne vrienden, welke muizen zij bestemd is te +vangen!”</p> +<p>»Een tijgerval?” riep kapitein Hod uit.</p> +<p>»Ja,” antwoordde Banks, »een tijgerval, waarvan de +deur, gesloten door den balk, die door dezen strik van lianen gedragen +werd is nedergevallen, omdat de wipplank van binnen door een dier is +aangeraakt.”</p> +<p>»Voor het eerst,” antwoordde Hod, »zie ik in een +bosch van Indië een val van deze soort. Een muizenval, je hebt +gelijk! Maar dat is een jager onwaardig!”</p> +<p>»Een tijger ook,” voegde Fox er bij.</p> +<p>»Zeer zeker,” antwoordde Banks, »maar zoo het er +op aankomt deze woeste dieren te vernietigen en niet ze voor pleizier +te jagen, dan is de beste val die, welke de meeste vangt. Nu komt deze +mij werkelijk schrander gesteld voor om wilde beesten te lokken en +gevangen te houden, hoe wantrouwig en sterk ze ook zijn!”</p> +<p>»En daar,” zei toen kolonel Munro, »het evenwicht +der wipplank, die de deur van den val ophield, verbroken is, is het +waarschijnlijk dat werkelijk een dier zich heeft laten +vangen.”</p> +<p>»We zullen het gauw weten!” riep kapitein Hod uit, +»en als de muis niet dood is!...”</p> +<p>Dit zeggende gaf de kapitein het voorbeeld en hield zich gereed zijn +karabijn aan te leggen, hetgeen door allen gevolgd werd.</p> +<p>Natuurlijk twijfelden wij geen oogenblik of dit gebouwtje was +werkelijk een val van die soort, welke dikwijls in de bosschen van Java +wordt aangetroffen. Doch, al was het niet het werk van een Hindoe, dan +beantwoordde het toch ten volle aan al de voorwaarden die deze +vernielingswerktuigen zoo praktisch maken, buitengewone gevoeligheid, +gepaard aan beproefde stevigheid.</p> +<p>Nadat onze beschikkingen genomen waren, naderden kapitein Hod, Fox +en Goûmi den val, dien zij eerst van alle kanten wilden opnemen. +Ongelukkig was er geen opening tusschen de vertikale stammen, die hun +veroorloofde een blik in het inwendige te slaan.</p> +<p>Zij luisterden met de grootste aandacht. Geen enkel geluid verried +<span class="pagenum">[<a id="pb216" href="#pb216" name= +"pb216">216</a>]</span>de tegenwoordigheid van een levend wezen binnen +het houten vierkant, zoo stom als het graf.</p> +<p>Kapitein Hod en zijne metgezellen kwamen aan de voorzijde terug. Zij +overtuigden zich, dat de beweegbare balk in twee groote vertikaal +gestelde groeven gegleden was. Men behoefde hem dus slechts op te +lichten om tot het inwendige van den val door te dringen.</p> +<p>»Niet het minste geluid!” zei kapitein Hod, die zijn oor +tegen de deur had aangelegd, »geen zuchtje zelfs! De muizenval is +ledig!”</p> +<p>»Het doet er niet toe, weest voorzichtig!” antwoordde +kolonel Munro.</p> +<p>En hij zette zich op een boomstam, links van de open plek. Ik +plaatste mij naast hem.</p> +<p>»Kom Goûmi!” zei kapitein Hod.</p> +<p>Goûmi, vlug, hoewel klein van persoon, toch slank, snel in +zijn bewegingen als een aap, lenig als een luipaard, een echte +Hindoesche clown, begreep wat de kapitein wilde. Door al deze +hoedanigheden was hij de aangewezen persoon voor den dienst, welken men +van hem verwachtte. Met één sprong was hij op het dak van +den val en in een oogenblik had hij een der staken bereikt die de +bovenste stelling vormden. Daarna liet hij zich langs de spaak, die tot +hefboom diende, tot den ring van lianen afglijden en door zijn gewicht +boog hij haar tot het boveneinde van den balk, die de opening +sloot.</p> +<p>Deze ring werd vervolgens in een keep boven aan den balk geschoven +en nu had men niets anders te doen dan even te wippen, door het andere +uiteinde van de spaak of hefboom naar beneden te drukken.</p> +<p>Maar toen moesten al de vereenigde krachten van onzen kleinen troep +te hulp geroepen worden. Kolonel Munro, Banks, Fox en ik, we begaven +ons dus achter den val om deze beweging voort te brengen.</p> +<p>Goûmi was in de stelling gebleven, om den hefboom los te +maken, ingeval hij door eenigen hinderpaal belet werd vrij te +werken.</p> +<p>»Mijne vrienden,” riep kapitein Hod ons toe, »als +het noodig is dat ik me bij je voeg, kom ik, maar als je ’t +zonder me kunt doen, blijf ik liever bij de opening staan. Als er dan +althans een tijger uit tevoorschijn komt, begroet ik hem in het +voorbijgaan met een kogel!”</p> +<p>»En telt die dan voor den twee en veertigsten?” vroeg ik +den kapitein.</p> +<p>»Waarom niet?” antwoordde Hod. »Als hij onder mijn +schot valt, zal hij altijd in volle vrijheid gevallen zijn!”</p> +<p>»Laten we het vel van den beer niet verkoopen.....” +hernam de ingenieur, »voordat hij geschoten is!” +<span class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217" name= +"pb217">217</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e5360width"><img src="images/p217.jpg" alt= +"»Tot den natuurkundige Matthias van Guitt.” Blz. 219." +width="500" height="720"> +<p class="figureHead">»Tot den natuurkundige Matthias van +Guitt.” Blz. <a href="#pb219" class="pageref">219</a>.</p> +</div> +<p><span class="corr" id="xd20e5368" title= +"Niet in bron">»</span>Vooral als die beer wel eens een tijger +kon zijn!.....” voegde kolonel Munro er bij.</p> +<p>»Tegelijk, mijne vrienden,” riep Banks, +»tegelijk!” <span class="pagenum">[<a id="pb218" href= +"#pb218" name="pb218">218</a>]</span></p> +<p>De balk was zwaar en gleed slecht in zijn sponningen. Toch gelukte +het ons hem in beweging te brengen, hij schommelde een oogenblik en +bleef een voet van den grond af hangen.</p> +<p>Kapitein <span class="corr" id="xd20e5378" title= +"Bron: Hop">Hod</span> trachtte in half gebogen houding, met aangelegde +karabijn, te zien of er geen énorme poot of open muil in de +opening van den val te voorschijn kwam, doch niets vertoonde zich +nog.</p> +<p>»Nog één poging, mijne vrienden!” riep +Banks.</p> +<p>En dank zij Goûmi, die het achtereinde van den hefboom eenige +schokken kwam geven, werd de balk langzamerhand in de hoogte geheschen. +Weldra was de opening wijd genoeg om zelfs een groot dier door te +laten.</p> +<p>Doch er vertoonde zich geen dier, welk ook.</p> +<p>Evenwel was het mogelijk, dat, tengevolge van al het leven in den +omtrek van den val, de gevangene in het achterste gedeelte van zijn +gevangenis de wijk had gekomen. Misschien zelfs wachtte hij slechts op +het geschikte oogenblik om zijn sprong te nemen, iedereen omver te +werpen, die zich tegen zijn vlucht zou verzetten en in het dichtst van +het woud te verdwijnen.</p> +<p>Het was <span class="corr" id="xd20e5392" title= +"Bron: waariijk">waarlijk</span> een kritiek oogenblik.</p> +<p>Kapitein Hod deed nu eenige schreden voorwaarts met den vinger aan +den trekker van zijn karabijn en spande zich in om met den blik tot in +het achterste gedeelte van den val door te dringen.</p> +<p>Eindelijk was de balk geheel opgelicht en stroomde het licht door de +opening naar binnen.</p> +<p>Op dit oogenblik meende men door de wanden van den val heen een +lichte beweging te vernemen, daarna een dof geronk of liever een +geducht gegeeuw, dat ik zeer verdacht vond.</p> +<p>Hoogst waarschijnlijk was daar een dier, dat sliep en dat we +plotseling hadden wakker gemaakt.</p> +<p>Kapitein Hod kwam nog wat naderbij en richtte zijn karabijn op iets, +dat hij in de halve duisternis zag bewegen.</p> +<p>Eensklaps bewoog zich iets van binnen en weerklonk een kreet van +schrik, die dadelijk gevolgd werd door deze woorden, in goed Engelsch +uitgesproken:</p> +<p>»Schiet niet, in God’s naam! Schiet niet!”</p> +<p>Daar sprong een man buiten den val.</p> +<p>We waren zoo verbaasd, dat wij den balk loslieten en hij met een dof +geluid voor de opening neerviel, die hij wederom sloot.</p> +<p>Intusschen liep deze zoo geheel onverwachte persoon op kapitein Hod +toe, wiens karabijn hem steeds bleef bedreigen, en zeide op een vrij +verwaanden toon, gepaard met een sprekend gebaar:</p> +<p>»Wees zoo goed, mijnheer, en wend uw wapen af. Ge hebt met +geen tijger van Tarryani te doen!”</p> +<p>Kapitein Hod bracht na eenige aarzeling zijn karabijn in een minder +gevaarlijke positie. <span class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219" +name="pb219">219</a>]</span></p> +<p>»Tot wien hebben we de eer te spreken?” vroeg Banks.</p> +<p>»Tot den natuurkundige Matthias van Guitt, gewoon leverancier +van dikhuidige dieren, luiaards, zoolgangers, snuitdragers, +verscheurende en andere zoogdieren voor het huis Charles Rice van +Londen en het huis Hagenbeck van Hamburg!”</p> +<p>Vervolgens een zwierig gebaar in de rondte makende:</p> +<p>»En de heeren?....”</p> +<p>»Kolonel Munro en zijne reisgenooten,” antwoordde Banks, +ons met de hand aanduidende.</p> +<p>»Op een wandeling in de wouden van het +Himalayagebergte!” hernam de leverancier. »Werkelijk een +bekoorlijk tochtje! Uw onderdanige dienaar, mijne heeren, uw +onderdanige dienaar!”</p> +<p>Wie was de origineel met wien we te doen hadden? Zijne hersenen +waren toch niet gekrenkt tengevolge zijner gevangenschap in den +tijgerval? Was hij krankzinnig of bij zijn verstand? Tot welke +categorie van tweehandige schepselen behoorde toch dat wezen?</p> +<p>We zouden het spoedig weten en in het vervolg leerden wij dat +zonderlinge personage, dat zich natuurkundige noemde en het inderdaad +geweest was, beter kennen.</p> +<p>De heer Matthias van Guitt, leverancier van menagerieën, droeg +een bril en was vijftig jaar oud. Zijn glad gelaat, zijn knippende +oogen, zijn neus in den wind, de aanhoudende beweeglijkheid van zijn +geheelen persoon, zijn levendige gebaren bij elken volzin, die aan zijn +wijden mond ontrolde, dat alles deed hem kennen als het overbekende +type van den reizenden komediant. Wie heeft niet hier of daar een van +die acteurs ontmoet, wier geheele leven verloopt tusschen het voetlicht +en den achtergrond van een tooneel? Als onvermoeide praters, vervelende +gebarenmakers, bluffers met zich zelve ingenomen, dragen ze het hoofd +hoog, dat te ledig is in den ouderdom om op jeugdigen leeftijd ooit +goed gevuld geweest te zijn. Werkelijk had Matthias van Guitt veel van +den ouden komediespeler.</p> +<p>Misschien heeft men de aardige anecdote wel eens hooren vertellen, +betreffende dien armen drommel van een zanger, die elk woord van zijn +rol door een bijzonder gebaar meende te moeten doen vergezeld gaan.</p> +<p>Hief hij bijvoorbeeld in de opera <i>Masaniello</i> uit volle borst +aan:</p> +<div class="lgouter"> +<p class="line">Als van een Napelschen visscher....</p> +</div> +<p class="firstpar">dan zwaaide hij zijn rechter arm, naar de zaal +uitgestrekt, koortsachtig alsof hij een snoek aan zijn hengel had, die +den haak had ingeslikt. Daarna voortgaande:</p> +<div class="lgouter"> +<p class="line">De hemel een monarch wilde maken,</p> +</div> +<p class="firstpar">terwijl hij een zijner handen naar boven uitstak om +den hemel aan <span class="pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220" name= +"pb220">220</a>]</span>te wijzen, vertoonde de andere, een kring om +zijn fier opgericht hoofd beschrijvende, een koningskroon.</p> +<div class="lgouter"> +<p class="line">Zich verzettende tegen de beslissing van het +noodlot,</p> +</div> +<p class="firstpar">zijn geheele lichaam bood hevig weerstand tegen een +kracht, die poogde hem achterover te doen vallen.</p> +<div class="lgouter"> +<p class="line">Zou hij, zijn bootje besturende, zeggen....</p> +</div> +<p class="firstpar">en nu bewogen zich zijn beide armen snel van links +naar rechts en van rechts naar links, alsof hij den wrikriem behandelde +en toonde hij daarmede zijne handigheid in het besturen van een +bootje.</p> +<p>Welnu, dergelijke gebaren, die vermelden zanger tot een tweede +natuur geworden waren, waren nagenoeg die van den leverancier Matthias +van Guitt. Hij maakte in zijn spreken slechts van uitgezochte termen +gebruik en moest voor hem, die met hem sprak en zich niet buiten het +bereik zijner gebaren kon stellen, al zeer hinderlijk zijn.</p> +<p>Zooals wij later van hem zelven vernamen was Matthias van Guitt +oud-hoogleeraar in de natuurkunde, die evenwel niet veel succes van +zijn professoraat gehad had. Het is zeker, dat de waardige man veel +stof tot lachen moest geven en dat, zoo hij al veel toehoorders kreeg, +dit meer was om zich te vermaken, dan om te leeren. Het kwam eindelijk +zoo ver, dat het hem begon te vervelen zonder succes de theoretische +zoölogie te onderwijzen en hij liever naar de Indiën ging om +de practische zoölogie te bestudeeren. Deze soort van handel +beviel hem beter en hij werd aangesteld als leverancier der belangrijke +huizen van Hamburg en Londen, die meerendeels de publieke en bijzondere +diergaarden der twee werelden voorzien.</p> +<p>En de reden waarom Matthias van Guitt zich thans in Tarryani +ophield, was dat een belangrijke bestelling van wilde dieren voor +Europa hem daar gebracht had. Inderdaad was zijn kamp niet meer dan +twee mijlen van den val verwijderd, waaruit wij hem pas verlost +hadden.</p> +<p>Maar hoe kwam toch de leverancier in den val? Dit was de eerste +vraag, die Banks hem deed en ziehier wat hij antwoordde in een taal +door een menigte gebaren opgeluisterd:</p> +<p>»Het was gisteren. De zon had reeds de helft van haar +dagelijkschen weg afgelegd, toen de gedachte bij mij opkwam een der +tijgervallen te gaan bezoeken, door mijne handen gesteld. Ik verliet +dus mijn kraal, dien ge wel met een bezoek zult willen vereeren, mijne +heeren, en ik kwam op deze open plek in het bosch. ’k Was alleen, +mijn personeel hield zich met allernoodzakelijkste bezigheden onledig +en ik had er hen niet in willen stooren. Dat was <span class= +"pagenum">[<a id="pb221" href="#pb221" name= +"pb221">221</a>]</span>onvoorzichtig. Toen ik mij voor den val bevond, +zag ik dadelijk dat de schuifdeur, door den beweeglijken balk gevormd, +was opgehaald, waaruit ik niet zonder een logische opeenvolging van +feiten besloot, dat zich tot nog toe geen wild dier in den val had +laten vangen. Evenwel wilde ik mij overtuigen of het lokaas nog altijd +aanwezig was en de wipplank goed werkte. Met een handige kruipende +beweging, sloop ik dus door de nauwe opening.”</p> +<p>En met een sierlijk gebaar bootste Matthias van Guitt de beweging na +van een slang, die door het hooge gras kruipt.</p> +<p>»Achter in den val gekomen,” hernam de leverancier, +»verzekerde ik mij dat het stuk geitenvleesch, waarvan de reuk de +gasten van dit gedeelte van het bosch moest aantrekken, onaangeroerd +was. Toen ik wilde heengaan, stootte ik onwillekeurig met mijn arm +tegen de wipplank, de stelling boven ontspande zich, de schuifdeur viel +neder en ’k was in mijn eigen val gevangen, zonder eenig middel +er uit te komen.”</p> +<p>Hier hield Matthias van Guitt even op om al het ernstige van zijn +toestand te doen begrijpen.</p> +<p>»Evenwel, mijne heeren,” hernam hij, »wil ik u +niet verzwijgen, dat ik de zaak eerst geheel van haar komieke zijde +beschouwde. ’k Was gevangen, goed! Geen cipier om de deur mijner +gevangenis te openen, volkomen waar! Maar ik verkeerde in het gelukkige +denkbeeld, dat mijne onderhoorigen, zoodra ze mij niet zagen +terugkeeren, zich over mijn langdurige afwezigheid ongerust zouden +maken en nasporingen zouden gaan doen, die vroeger of later met een +goeden uitslag zouden bekroond worden. ’t Was slechts een +quaestie van tijd. ’k Gaf mij dus, om den tijd door te brengen, +aan mijne overpeinzingen over en uren verliepen, zonder dat iets +verandering in mijn toestand kwam brengen. Toen de avond gevallen was, +begon de honger zich te doen gevoelen en ’t beste wat ik meende +te kunnen doen, was in den slaap verlichting van mijn leed te zoeken. +’k Nam dus vrij philosophisch mijn partij en ’k viel in een +diepen slaap. De nacht was kalm te midden van de diepe stilte des +wouds. Niets verstoorde mijn slaap en misschien zou ik op dit oogenblik +nog slapen, zoo een vreemd geluid me niet gewekt had. De schuifdeur van +den val werd opgehaald, het licht drong in stroomen mijn duister +verblijf binnen en ’k had niet anders te doen dan naar buiten te +snellen!..... Wat was ik verschrikt toen ik het doodelijk werktuig op +mijn borst gericht zag! Een oogenblik en ’k was getroffen! Het +uur van mijn verlossing zou het laatste mijns levens geweest zijn!..... +Maar mijnheer de kapitein wilde wel een schepsel van zijn soort in mij +zien..... en er blijft mij nog slechts over u te danken, mijne heeren, +mij de vrijheid te hebben weergegeven.”</p> +<p>Dit was het verhaal van den leverancier. Ik moet bekennen, dat +<span class="pagenum">[<a id="pb222" href="#pb222" name= +"pb222">222</a>]</span>we niet zonder moeite een glimlach konden +weerhouden, dien zijn toon en zijn gebaren ons ontlokten.</p> +<p>»Dus, mijnheer,” vroeg Banks hem, »is uw kamp in +dit gedeelte van Tarryani gevestigd?”</p> +<p>»Ja, mijnheer,” antwoordde Matthias van Guitt. +»Zooals ik het genoegen had u medetedeelen, is mijn kraal niet +meer dan twee mijlen van hier verwijderd, en mocht u hem met uwe +tegenwoordigheid willen vereeren, zal ik zeer gelukkig zijn er u te +ontvangen.”</p> +<p>»Ongetwijfeld, mijnheer van Guitt,” antwoordde kolonel +Munro, »zullen we u een bezoek komen brengen!”</p> +<p>»We zijn jagers,” voegde kapitein Hod er bij, »en +de inrichting van een kraal boezemt ons veel belang in.”</p> +<p>»Jagers!” riep Matthias van Guitt uit, +»jagers!”</p> +<p>En er kwam een uitdrukking op zijn gelaat, waaruit te lezen was, dat +hij de zonen van Nimrod nu juist niet veel telde.</p> +<p>»U jaagt op wilde dieren.... om ze te dooden zeker?” +hernam hij, zich tot den kapitein wendende.</p> +<p>»Alleen om ze te dooden,” antwoordde Hod.</p> +<p>»En ik, alleen om ze te vangen!” zei de leverancier, met +een zeker gevoel van fierheid.</p> +<p>»Welnu, mijnheer van Guitt, we zullen, hoop ik, geen +concurrenten zijn!” antwoordde kapitein Hod.</p> +<p>De leverancier schudde het hoofd. Intusschen belette onze +hoedanigheid van jager niet zijne uitnoodiging aan te nemen.</p> +<p>»U hebt me slechts te volgen, mijne heeren!” zeide hij +bevallig buigende.</p> +<p>Doch op dit oogenblik deden zich verscheidene stemmen in het bosch +hooren en verscheen een half dozijn Hindoes om den hoek der groote +laan, die aan geene zijde der open plek begon.</p> +<p>»O! daar zijn mijn onderhoorigen,” zei Matthias van +Guitt.</p> +<p>Daarna kwam hij naar ons toe met den vinger op den mond en zeide, de +lippen een weinig vooruitstekende:</p> +<p>»Geen woord over ons avontuur! Het personeel van den kraal +moet niet weten, dat ik me als een gewoon dier in mijn eigen val heb +laten vangen! Dat zou het gevoel van onderdanigheid, dat ze jegens mij +koesteren kunnen verzwakken!”</p> +<p>Een teeken van instemming onzerzijds stelde den leverancier +gerust.</p> +<p>»Meester,” zei toen een der Hindoes, wiens strak maar +schrander gelaat mijn aandacht trok, »meester, we zoeken u sedert +langer dan een uur zonder u......”</p> +<p>»’k Heb kennis gemaakt met deze heeren, die me wel tot +onzen kraal willen vergezellen,” antwoordde van Guitt. +»Maar voordat we op weg gaan, dient deze val in orde gebracht te +worden.”</p> +<p>Op bevel van den leverancier, gingen de Hindoes over tot het op +nieuw stellen van den val. <span class="pagenum">[<a id="pb223" href= +"#pb223" name="pb223">223</a>]</span></p> +<div class="figure xd20e5538width"><img src="images/p223.jpg" alt= +"Het vergiftige dier wierp zich op den kolonel. Blz. 224." width="501" +height="720"> +<p class="figureHead">Het vergiftige dier wierp zich op den kolonel. +Blz. <a href="#pb224" class="pageref">224</a>.</p> +</div> +<p>Inmiddels noodigde Matthias van Guitt ons uit het inwendige van den +val te onderzoeken. Kapitein Hod sloop er na hem in en ik volgde hem. +<span class="pagenum">[<a id="pb224" href="#pb224" name= +"pb224">224</a>]</span></p> +<p>De plaats was wel wat bekrompen voor de gebaren van onzen gastheer, +die zich weerde alsof hij in een salon geweest was.</p> +<p>»’k Maak u mijn kompliment,” zei kapitein Hod, na +den toestel bekeken te hebben. »’t Is waarlijk vernuftig +bedacht.”</p> +<p>»’k Kan u verzekeren, mijnheer de kapitein,” +antwoordde Matthias van Guitt, »dat deze soort van vallen verre +de voorkeur verdient boven de oude kuilen, voorzien van palen van +gehard hout en de buigzame als bogen gespannen boomen, van een strik +voorzien. In het eerste geval wordt de buik opengereten, in het tweede +wordt het dier geworgd. Nu komt er dat weinig op aan als het alleen te +doen is om de wilde dieren te dooden! Maar <i>ik</i> moet ze levend, +volkomen gaaf, zonder gebreken hebben!”</p> +<p>»’t Is duidelijk,” antwoordde kapitein Hod, +»dat we niet op dezelfde wijze <span class="corr" id="xd20e5560" +title="Bron: tewerk">te werk</span> gaan.”</p> +<p><span class="corr" id="xd20e5564" title= +"Bron: «">»</span>De mijne is zeker wel de beste!” +hernam de leverancier. »Als men de wilde dieren +raadpleegde.....”</p> +<p>»Maar ik raadpleeg ze niet!” antwoordde de kapitein.</p> +<p>Het bleek, dat kapitein Hod en Matthias van Guitt wel eenige moeite +zouden hebben elkander te verstaan.</p> +<p>»Maar,” vroeg ik den leverancier, »hoe doet u om +deze dieren uit den val te halen?”</p> +<p>»Er wordt een kooi op rollen voor de opening geplaatst,<a id= +"xd20e5575" name="xd20e5575"></a> antwoordde Matthias van Guitt, +»de gevangenen gaan er uit zich zelve in over en ’k heb +niets anders te doen dan ze naar den kraal over te brengen, met den +bedaarden en langzamen stap van mijn tamme buffels.”</p> +<p>Nauwelijks had hij deze woorden uitgesproken<span class="corr" id= +"xd20e5579" title="Bron: .">,</span> of er deed zich buiten een +geschreeuw hooren.</p> +<p>Onze eerste beweging, van kapitein Hod en mij, was ons buiten den +val te storten.</p> +<p>Wat was er gebeurd?</p> +<p>Een zweepslang van de boosaardigste soort was door een stokje dat +een Hindoe in de hand hield, door midden geslagen en wel op hetzelfde +oogenblik dat het vergiftige dier zich op den kolonel wierp.</p> +<p>Het was dezelfde Hindoe, dien ik reeds had opgemerkt. Zijn snelle +tusschenkomst had ongetwijfeld Sir Edward Munro van een <span class= +"corr" id="xd20e5591" title="Bron: onmiddelijken">onmiddellijken</span> +dood gered, waarvan we ons allen konden overtuigen.</p> +<p>Werkelijk kwam het geschreeuw, dat we gehoord hadden, van een der +bedienden van den kraal, die zich in de laatste stuiptrekkingen van den +doodstrijd op den grond lag te wringen.</p> +<p>Een betreurenswaardig noodlot wilde, dat de kop der slang, glad +afgesneden, op zijn borst was terecht gekomen, alwaar hij zich met de +tanden had vastgehecht, zoodat de ongelukkige, doordrongen van het +scherpe vergif, in minder dan een minuut den <span class= +"pagenum">[<a id="pb225" href="#pb225" name= +"pb225">225</a>]</span>laatsten adem uitblies, zonder dat het mogelijk +was hem hulp te verleenen.</p> +<p>In het eerste oogenblik, ontzet door dit vreeselijk tooneel, snelden +we op den kolonel toe.</p> +<p>»Ben je niet gebeten?” vroeg Banks, die hem haastig bij +de hand vatte.</p> +<p>»Neen, Banks, stel je gerust,” antwoordde Sir Edward +Munro.</p> +<p>Vervolgens, zich oprichtende en op den Hindoe toetredende, wien hij +het leven verschuldigd was, zeide hij tot hem:</p> +<p>»Dank, mijn vriend.”</p> +<p>De Hindoe gaf hem met een gebaar te kennen, dat hem daarvoor +volstrekt geen dank verschuldigd was.</p> +<p>»Hoe is je naam?” vroeg kolonel Munro hem.</p> +<p>»Kâlagani,” antwoordde de Hindoe.</p> +</div> +</div> +<div class="back"> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb227" href="#pb227" name= +"pb227">227</a>]</span></p> +<div id="toc" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="main">Inhoud.</h2> +<ul> +<li>I. <a href="#ch1">Een vogelvrij verklaarde</a> + <span class="tocPagenum">1</span></li> +<li>II. <a href="#ch2">De kolonel Munro</a> +<span class="tocPagenum">12</span></li> +<li>III. <a href="#ch3">De opstand der Sipayers</a> + <span class="tocPagenum">26</span></li> +<li>IV. <a href="#ch4">In de grotten van Ellora</a> + <span class="tocPagenum">40</span></li> +<li>V. <a href="#ch5">De <span class="corr" id="xd20e5654" title= +"Bron: ijzeren">IJzeren</span> Reus</a> +<span class="tocPagenum">52</span></li> +<li>VI. <a href="#ch6">Eerste halten</a> +<span class="tocPagenum">63</span></li> +<li>VII. <a href="#ch7">De bedevaartgangers van den Phalgou</a> + <span class="tocPagenum">78</span></li> +<li>VIII. <a href="#ch8">Eenige uren te Bénares</a> + <span class="tocPagenum">92</span></li> +<li>IX. <a href="#ch9">Allahabad</a> +<span class="tocPagenum">107</span></li> +<li>X. <a href="#ch10">Via Dolorosa</a> +<span class="tocPagenum">118</span></li> +<li>XI. <a href="#ch11">De verandering van moesson</a> + <span class="tocPagenum">127</span></li> +<li>XII. <a href="#ch12">Driedubbele vuren</a> +<span class="tocPagenum">140</span></li> +<li>XIII. <a href="#ch13">Heldendaden van kapitein Hod</a> + <span class="tocPagenum">152</span></li> +<li>XIV. <a href="#ch14">Een tegen drie</a> +<span class="tocPagenum">167</span></li> +<li>XV. <a href="#ch15">De Pâl van Tandît</a> + <span class="tocPagenum">182</span></li> +<li>XVI. <a href="#ch16">De dwalende vlam</a> +<span class="tocPagenum">191</span></li> +<li>XVII. <a href="#ch17">Ons sanitarium</a> +<span class="tocPagenum">200</span></li> +<li>XVIII. <a href="#ch18">Matthias van Guitt</a> + <span class="tocPagenum">211</span></li> +</ul> +<p><span class="pagenum">[<a id="pb229" href="#pb229" name= +"pb229">229</a>]</span></p> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<p class="firstpar"></p> +<div class="figure xd20e5755width"><a href="images/map1h.jpg"><img src= +"images/map1.jpg" alt="Noord Indië." width="483" height="720"></a> +<p class="figureHead">Noord Indië.</p> +<p class="firstpar">1<sup>e</sup> kaart.</p> +</div> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<h2 class="main">Bij den Uitgever dezes zijn mede verschenen:</h2> +<ul> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/11318">DE REIS OM DE WERELD IN 80 +DAGEN</a>. 6<sup>e</sup> druk. Met 52 houtgravuren ... <span class= +"flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/27309">DE REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN +en 12 UREN</a>. 2<sup>e</sup> druk. Met 60 houtgravuren ... +<span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Zuid-Amerika. Met 60 houtgravuren +... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Australië. Met 50 houtgravuren +... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Stille Z.-Zee. Met 52 houtgravuren +... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/11205">20,000 MIJLEN ONDER ZEE</a>. +Oost. Halfrond. Met 50 houtgravuren ... <span class="flushright">ƒ +1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/11393">20,000 MIJLEN ONDER ZEE</a>. +West. Halfrond. Met 60 houtgravuren ... <span class="flushright">ƒ +1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/19086">VIJF WEKEN IN EEN +LUCHTBALLON</a>. Ontdekkingsreis in de Binnenlanden van Afrika. Met 75 +houtgravuren ... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/20331">HET GEHEIMZINNIGE EILAND</a>. De +Luchtschipbreukelingen. Met 54 houtgravuren ... <span class= +"flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/22580">HET GEHEIMZINNIGE EILAND</a>. De +verlatene. Met 54 houtgravuren ... <span class="flushright">ƒ +1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/10349">NAAR HET MIDDELPUNT DER +AARDE</a>. Met 53 houtgravuren. ... <span class="flushright">ƒ +1.50.</span></li> +<li>MICHAEL STROGOFF. De Koerier van den Czaar. Met 60 houtgravuren. +... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>HET ZWARTE GOUD. Met 55 houtgravuren ... <span class= +"flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>HEKTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners. Met 51 houtgravuren ... +<span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>HEKTOR SERVADAC. De terugtocht naar de aarde. Met 47 houtgravuren +... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>AVONTUREN VAN DRIE RUSSEN EN DRIE ENGELSCHEN. Gevolgd door de +»Blokkadebrekers”. Met 64 houtgr. ... <span class= +"flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/18425">EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR</a>. De +Walvischjagers. Met 51 houtgravuren ... <span class="flushright">ƒ +1.50.</span></li> +<li>EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. In slavernij. Gevolgd door »Een +overwintering in het ijs”. Met 56 houtgravuren. ... <span class= +"flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>DE SCHIPBREUK VAN DE CHANCELLOR. Gevolgd door »Martin +Paz”. Met 56 houtgravuren ... <span class="flushright">ƒ +1.50.</span></li> +<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href= +"http://www.gutenberg.org/etext/24773">WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN +CHINEES</a>. Gevolgd door »Muiterij aan boord der Bounty”. +Met 54 houtgr. ... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>ELDORADO EN HET MONSTERKANON VAN STAALSTAD. Gevolgd door +»Meester Zacharias”. Met 51 houtgr ... <span class= +"flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. De Pelterijhandel. Met 56 +houtgravuren ... <span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +<li>HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. Het Drijvende Eiland. Gevolgd +door »Een Treurspel in de wolken”. Met 56 houtgravuren ... +<span class="flushright">ƒ 1.50.</span></li> +</ul> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<p class="firstpar"></p> +<div class="figure xd20e5891width"><img src="images/back.jpg" alt= +"Oorspronkelijke achterkant." width="501" height="720"></div> +</div> +<div class="transcribernote"> +<h2 class="main">Colofon</h2> +<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> +<p class="firstpar">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen +overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het +kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de +Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a class= +"exlink" title="Externe link" href= +"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctie +team op <a class="exlink" title="Externe link" href= +"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p> +<h3 class="main">Codering</h3> +<p class="firstpar">Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is +geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het +einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in +het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn gemarkeerd +met het corr-element.</p> +<p>Hoge resolutie scans van dit boek en alle illustraties zijn +beschikbaar in het <a class="exlink" title="Externe link" href= +"http://www.archive.org/details/JulesVerne-Stoomhuis1">Internet +Archive</a>. De tekst en de scans van de illustraties komen van de +eerste druk verschenen bij Robbers in 1880. De scans van de omslag +komen van vierde druk uit 1912, verschenen bij Elsevier.</p> +<p>Oorspronkelijke titel: <i>Maison à vapeur; voyage à +travers l’Inde septentrionale</i>.</p> +<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> +<ul> +<li>2010-06-24 Begonnen.</li> +</ul> +<h3 class="main">Externe Referenties</h3> +<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn +dat deze links voor u niet werken.</p> +<h3 class="main">Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table width="75%" summary= +"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e154">2</a></td> +<td class="width40">Aurangabad</td> +<td class="width40">Aurungabad</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e173">3</a></td> +<td class="width40">Hijderabad</td> +<td class="width40">Hyderabad</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e180">3</a></td> +<td class="width40">Indie</td> +<td class="width40">Indië</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e189">4</a></td> +<td class="width40">ontmoeten</td> +<td class="width40">ontmoetten</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e192">4</a></td> +<td class="width40">praaten</td> +<td class="width40">praatten</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e275">8</a></td> +<td class="width40">s’</td> +<td class="width40">’s</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e284">9</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">niet</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e290">9</a></td> +<td class="width40">‘</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e355">11</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e361">12</a></td> +<td class="width40">klouteren</td> +<td class="width40">klauteren</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e438">15</a></td> +<td class="width40">handelstad</td> +<td class="width40">handelsstad</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e464">16</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e469">16</a></td> +<td class="width40">”</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e511">19</a></td> +<td class="width40">H.</td> +<td class="width40">Hugh</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e517">19</a></td> +<td class="width40">geindianiseerd</td> +<td class="width40">geïndianiseerd</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e601">22</a></td> +<td class="width40">slaapwagon</td> +<td class="width40">slaapwaggon</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e647">24</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e687">26</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e690">26</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e693">26</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e742">27</a></td> +<td class="width40">Nepaul</td> +<td class="width40">Népaul</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e758">28</a></td> +<td class="width40">Indie</td> +<td class="width40">Indië</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e761">28</a></td> +<td class="width40">”</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e887">31</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">en</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e911">32</a></td> +<td class="width40">brigadegeneraal</td> +<td class="width40">brigade-generaal</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e942">32</a></td> +<td class="width40">brigadegeneraal</td> +<td class="width40">brigade-generaal</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e953">32</a></td> +<td class="width40">slagorder</td> +<td class="width40">slagorde</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1020">35</a></td> +<td class="width40">burgelijke</td> +<td class="width40">burgerlijke</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1088">38</a></td> +<td class="width40">Betna</td> +<td class="width40">Betwa</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1166">42</a></td> +<td class="width40">gouverneur generaal</td> +<td class="width40">gouverneur-generaal</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1190">43</a></td> +<td class="width40">ontmetelijke</td> +<td class="width40">onmetelijke</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1195">43</a></td> +<td class="width40">ondeaardsche</td> +<td class="width40">onderaardsche</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1216">44</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1219">44</a></td> +<td class="width40">»</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1273">47</a></td> +<td class="width40">brahmanen</td> +<td class="width40">Brahmanen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1276">47</a></td> +<td class="width40">?</td> +<td class="width40">!</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1306">47</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">?</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1349">50</a></td> +<td class="width40">fantastische</td> +<td class="width40">fantastisch</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1369">51</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1414">54</a></td> +<td class="width40">?</td> +<td class="width40">!</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1506">60</a></td> +<td class="width40">kleerkas</td> +<td class="width40">kleerkast</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1558">64</a></td> +<td class="width40">dagen</td> +<td class="width40">uren</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1597">66</a></td> +<td class="width40">Kálouth</td> +<td class="width40">Kâlouth</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1600">66</a></td> +<td class="width40">zee</td> +<td class="width40">Zee</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1605">66</a></td> +<td class="width40">Gourgkahs</td> +<td class="width40">Gourgkhas</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1616">67</a></td> +<td class="width40">vroeg</td> +<td class="width40">droeg</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1621">67</a></td> +<td class="width40">uitteoefenen</td> +<td class="width40">uit te oefenen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1644">68</a></td> +<td class="width40">”</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1673">70</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1699">70</a></td> +<td class="width40">?</td> +<td class="width40">!</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1710">71</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1714">71</a></td> +<td class="width40">barometer</td> +<td class="width40">thermometer</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1780">75</a></td> +<td class="width40">hierendaar</td> +<td class="width40">hier en daar</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1795">75</a></td> +<td class="width40">aan</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1822">76</a></td> +<td class="width40">verzuimde</td> +<td class="width40">verzuimden</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1844">78</a></td> +<td class="width40">Behar</td> +<td class="width40">Béhar</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1855">79</a></td> +<td class="width40">raiots</td> +<td class="width40">raïots</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1863">79</a></td> +<td class="width40">41° 11’ C.</td> +<td class="width40">41,11° C.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1883">80</a></td> +<td class="width40">Cawnnpore</td> +<td class="width40">Cawnpore</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1892">80</a></td> +<td class="width40">antwoorde</td> +<td class="width40">antwoordde</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1931">83</a></td> +<td class="width40">Behar</td> +<td class="width40">Béhar</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1972">85</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2176">92</a></td> +<td class="width40">Bénarès</td> +<td class="width40">Bénares</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2222">95</a></td> +<td class="width40">brandedewijn</td> +<td class="width40">brandewijn</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2238">95</a></td> +<td class="width40">verbeeling</td> +<td class="width40">verbeelding</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2265">98</a></td> +<td class="width40">Die</td> +<td class="width40">Dit</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2268">98</a></td> +<td class="width40">Allabahad</td> +<td class="width40">Allahabad</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2273">98</a></td> +<td class="width40">Bénarès</td> +<td class="width40">Bénares</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2278">98</a></td> +<td class="width40">verzekerk</td> +<td class="width40">verzekerd</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2349">103</a></td> +<td class="width40">ik</td> +<td class="width40">Ik</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2410">106</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2413">106</a></td> +<td class="width40">chipper</td> +<td class="width40">schipper</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2418">106</a></td> +<td class="width40">.</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2434">106</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2455">107</a></td> +<td class="width40">Allabahad</td> +<td class="width40">Allahabad</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2458">107</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2479">108</a></td> +<td class="width40">Benarès</td> +<td class="width40">Bénares</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2534">110</a></td> +<td class="width40">elementent</td> +<td class="width40">elementen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2547">111</a></td> +<td class="width40">Jeruzulem</td> +<td class="width40">Jeruzalem</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2609">113</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2676">116</a></td> +<td class="width40">denkt</td> +<td class="width40">denk</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2693">116</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2781">119</a></td> +<td class="width40">smartelijkan</td> +<td class="width40">smartelijken</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2789">119</a></td> +<td class="width40">koninkrijke</td> +<td class="width40">koninklijke</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2834">120</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2838">120</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2849">120</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2897">122</a></td> +<td class="width40">”</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2908">122</a></td> +<td class="width40">Bidi-Ghar</td> +<td class="width40">Bibi-Ghar</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2916">122</a></td> +<td class="width40">Bidi-Ghar</td> +<td class="width40">Bibi-Ghar</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2954">124</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3008">126</a></td> +<td class="width40">woordeu</td> +<td class="width40">woorden</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3019">127</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3077">130</a></td> +<td class="width40">;</td> +<td class="width40">.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3097">130</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3115">130</a></td> +<td class="width40">”</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3130">131</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3142">131</a></td> +<td class="width40">acht-en-dertigste</td> +<td class="width40">achtendertigste</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3161">132</a></td> +<td class="width40">Bibi Ghar</td> +<td class="width40">Bibi-Ghar</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3166">132</a></td> +<td class="width40">“</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3169">132</a></td> +<td class="width40">hehben</td> +<td class="width40">hebben</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3172">132</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3177">132</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3179">132</a></td> +<td class="width40">’</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3181">132</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3189">132</a></td> +<td class="width40">vuurbaken</td> +<td class="width40">vuurbakens</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3226">134</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3229">134</a></td> +<td class="width40">sehouwspel</td> +<td class="width40">schouwspel</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3236">134</a></td> +<td class="width40">Kishnoe</td> +<td class="width40">Vishnoe</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3246">134</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3256">135</a></td> +<td class="width40">burgten</td> +<td class="width40">burchten</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3274">135</a></td> +<td class="width40">voorttebewegen</td> +<td class="width40">voort te bewegen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3312">138</a></td> +<td class="width40">van</td> +<td class="width40">tot</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3354">139</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3374">140</a></td> +<td class="width40">Muno</td> +<td class="width40">Munro</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3399">141</a></td> +<td class="width40">Bl.</td> +<td class="width40">Blz.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3456">143</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3461">143</a></td> +<td class="width40">het</td> +<td class="width40">de</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3483">144</a></td> +<td class="width40">onwêer</td> +<td class="width40">onweêr</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3567">147</a></td> +<td class="width40">Eduard</td> +<td class="width40">Edward</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3572">147</a></td> +<td class="width40">hebbenl</td> +<td class="width40">hebben!</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3583">147</a></td> +<td class="width40">?</td> +<td class="width40">!</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3725">152</a></td> +<td class="width40">omsteken</td> +<td class="width40">omstreken</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3754">154</a></td> +<td class="width40">brigadegeneraal</td> +<td class="width40">brigade-generaal</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3767">154</a></td> +<td class="width40">later</td> +<td class="width40">langer</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3885">158</a></td> +<td class="width40">.</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3935">159</a></td> +<td class="width40">halstarrig</td> +<td class="width40">halsstarrig</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3942">159</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3947">160</a></td> +<td class="width40">zal</td> +<td class="width40">Zal</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3958">160</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4017">162</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4158">167</a></td> +<td class="width40">effective</td> +<td class="width40">effectieve</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4193">168</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4216">170</a></td> +<td class="width40">,</td> +<td class="width40">.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4221">170</a></td> +<td class="width40">zoodaning</td> +<td class="width40">zoodanig</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4240">171</a></td> +<td class="width40">symetrisch</td> +<td class="width40">symmetrisch</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4243">171</a></td> +<td class="width40">muziekanten</td> +<td class="width40">muzikanten</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4248">171</a></td> +<td class="width40">muziekanten</td> +<td class="width40">muzikanten</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4255">171</a></td> +<td class="width40">toonen</td> +<td class="width40">teenen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4277">172</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4290">173</a></td> +<td class="width40">Bl.</td> +<td class="width40">Blz.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4340">175</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4372">175</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4375">175</a></td> +<td class="width40">weddingschap</td> +<td class="width40">weddenschap</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4385">176</a></td> +<td class="width40">Hoogheïd</td> +<td class="width40">Hoogheid</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4476">178</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4490">179</a></td> +<td class="width40">ropyën</td> +<td class="width40">ropyen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4693">188</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4759">192</a></td> +<td class="width40">van daag</td> +<td class="width40">vandaag</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4775">192</a></td> +<td class="width40">mango-boomen</td> +<td class="width40">mangoboomen</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4820">195</a></td> +<td class="width40">muziekanten</td> +<td class="width40">muzikanten</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4859">196</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">”</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4963">199</a></td> +<td class="width40">rajâh</td> +<td class="width40">rajah</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5000">202</a></td> +<td class="width40">Djumna</td> +<td class="width40">Djoemna</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5005">202</a></td> +<td class="width40">tegenwoordigers</td> +<td class="width40">vertegenwoordigers</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5010">202</a></td> +<td class="width40">bergwoners</td> +<td class="width40">bergbewoners</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5016">203</a></td> +<td class="width40">faisanten</td> +<td class="width40">fazanten</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5021">203</a></td> +<td class="width40">onplofbare</td> +<td class="width40">ontplofbare</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5037">203</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5040">203</a></td> +<td class="width40">blijf</td> +<td class="width40">blijft</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5045">204</a></td> +<td class="width40">méthoden</td> +<td class="width40">methode</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5048">204</a></td> +<td class="width40">mathemathische</td> +<td class="width40">mathematisch</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5074">204</a></td> +<td class="width40">Hol</td> +<td class="width40">Hod</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5118">206</a></td> +<td class="width40">»</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5122">206</a></td> +<td class="width40">”</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5127">206</a></td> +<td class="width40">schiereilend</td> +<td class="width40">schiereiland</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5147">207</a></td> +<td class="width40">bambous</td> +<td class="width40">bamboes</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5154">208</a></td> +<td class="width40">duidenden</td> +<td class="width40">duizenden</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5178">208</a></td> +<td class="width40">afeet</td> +<td class="width40">af eet</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5258">212</a></td> +<td class="width40">Kaloûth</td> +<td class="width40">Kâlouth</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5368">217</a></td> +<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5378">218</a></td> +<td class="width40">Hop</td> +<td class="width40">Hod</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5392">218</a></td> +<td class="width40">waariijk</td> +<td class="width40">waarlijk</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5560">224</a></td> +<td class="width40">tewerk</td> +<td class="width40">te werk</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5564">224</a></td> +<td class="width40">«</td> +<td class="width40">»</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5575">224</a></td> +<td class="width40">”</td> +<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5579">224</a></td> +<td class="width40">.</td> +<td class="width40">,</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5591">224</a></td> +<td class="width40">onmiddelijken</td> +<td class="width40">onmiddellijken</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5654">227</a></td> +<td class="width40">ijzeren</td> +<td class="width40">IJzeren</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + + +<div style='display:block; margin-top:4em'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***</div> +<div style='text-align:left'> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Updated editions will replace the previous one—the old editions will +be renamed. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright +law means that no one owns a United States copyright in these works, +so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United +States without permission and without paying copyright +royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part +of this license, apply to copying and distributing Project +Gutenberg™ electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG™ +concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, +and may not be used if you charge for an eBook, except by following +the terms of the trademark license, including paying royalties for use +of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for +copies of this eBook, complying with the trademark license is very +easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation +of derivative works, reports, performances and research. Project +Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away—you may +do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected +by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark +license, especially commercial redistribution. +</div> + +<div style='margin-top:1em; font-size:1.1em; text-align:center'>START: FULL LICENSE</div> +<div style='text-align:center;font-size:0.9em'>THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE</div> +<div style='text-align:center;font-size:0.9em'>PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase “Project +Gutenberg”), you agree to comply with all the terms of the Full +Project Gutenberg™ License available with this file or online at +www.gutenberg.org/license. +</div> + +<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg™ electronic works +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg™ +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or +destroy all copies of Project Gutenberg™ electronic works in your +possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a +Project Gutenberg™ electronic work and you do not agree to be bound +by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person +or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.B. “Project Gutenberg” is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg™ electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg™ electronic works if you follow the terms of this +agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg™ +electronic works. See paragraph 1.E below. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (“the +Foundation” or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection +of Project Gutenberg™ electronic works. Nearly all the individual +works in the collection are in the public domain in the United +States. If an individual work is unprotected by copyright law in the +United States and you are located in the United States, we do not +claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, +displaying or creating derivative works based on the work as long as +all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope +that you will support the Project Gutenberg™ mission of promoting +free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg™ +works in compliance with the terms of this agreement for keeping the +Project Gutenberg™ name associated with the work. You can easily +comply with the terms of this agreement by keeping this work in the +same format with its attached full Project Gutenberg™ License when +you share it without charge with others. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are +in a constant state of change. If you are outside the United States, +check the laws of your country in addition to the terms of this +agreement before downloading, copying, displaying, performing, +distributing or creating derivative works based on this work or any +other Project Gutenberg™ work. The Foundation makes no +representations concerning the copyright status of any work in any +country other than the United States. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other +immediate access to, the full Project Gutenberg™ License must appear +prominently whenever any copy of a Project Gutenberg™ work (any work +on which the phrase “Project Gutenberg” appears, or with which the +phrase “Project Gutenberg” is associated) is accessed, displayed, +performed, viewed, copied or distributed: +</div> + +<blockquote> + <div style='display:block; margin:1em 0'> + This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most + other parts of the world at no cost and with almost no restrictions + whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms + of the Project Gutenberg License included with this eBook or online + at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you + are not located in the United States, you will have to check the laws + of the country where you are located before using this eBook. + </div> +</blockquote> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.2. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is +derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not +contain a notice indicating that it is posted with permission of the +copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in +the United States without paying any fees or charges. If you are +redistributing or providing access to a work with the phrase “Project +Gutenberg” associated with or appearing on the work, you must comply +either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or +obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg™ +trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.3. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any +additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms +will be linked to the Project Gutenberg™ License for all works +posted with the permission of the copyright holder found at the +beginning of this work. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™ +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg™. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg™ License. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including +any word processing or hypertext form. However, if you provide access +to or distribute copies of a Project Gutenberg™ work in a format +other than “Plain Vanilla ASCII” or other format used in the official +version posted on the official Project Gutenberg™ website +(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense +to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means +of obtaining a copy upon request, of the work in its original “Plain +Vanilla ASCII” or other form. Any alternate format must include the +full Project Gutenberg™ License as specified in paragraph 1.E.1. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg™ works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg™ electronic works +provided that: +</div> + +<div style='margin-left:0.7em;'> + <div style='text-indent:-0.7em'> + • You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg™ works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed + to the owner of the Project Gutenberg™ trademark, but he has + agreed to donate royalties under this paragraph to the Project + Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid + within 60 days following each date on which you prepare (or are + legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty + payments should be clearly marked as such and sent to the Project + Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in + Section 4, “Information about donations to the Project Gutenberg + Literary Archive Foundation.” + </div> + + <div style='text-indent:-0.7em'> + • You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg™ + License. You must require such a user to return or destroy all + copies of the works possessed in a physical medium and discontinue + all use of and all access to other copies of Project Gutenberg™ + works. + </div> + + <div style='text-indent:-0.7em'> + • You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of + any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days of + receipt of the work. + </div> + + <div style='text-indent:-0.7em'> + • You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg™ works. + </div> +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project +Gutenberg™ electronic work or group of works on different terms than +are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing +from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of +the Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set +forth in Section 3 below. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.F. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +works not protected by U.S. copyright law in creating the Project +Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project Gutenberg™ +electronic works, and the medium on which they may be stored, may +contain “Defects,” such as, but not limited to, incomplete, inaccurate +or corrupt data, transcription errors, a copyright or other +intellectual property infringement, a defective or damaged disk or +other medium, a computer virus, or computer codes that damage or +cannot be read by your equipment. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the “Right +of Replacement or Refund” described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg™ electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium +with your written explanation. The person or entity that provided you +with the defective work may elect to provide a replacement copy in +lieu of a refund. If you received the work electronically, the person +or entity providing it to you may choose to give you a second +opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If +the second copy is also defective, you may demand a refund in writing +without further opportunities to fix the problem. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you ‘AS-IS’, WITH NO +OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT +LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of +damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement +violates the law of the state applicable to this agreement, the +agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or +limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or +unenforceability of any provision of this agreement shall not void the +remaining provisions. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg™ electronic works in +accordance with this agreement, and any volunteers associated with the +production, promotion and distribution of Project Gutenberg™ +electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, +including legal fees, that arise directly or indirectly from any of +the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this +or any Project Gutenberg™ work, (b) alteration, modification, or +additions or deletions to any Project Gutenberg™ work, and (c) any +Defect you cause. +</div> + +<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg™ +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Project Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of +computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It +exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations +from people in all walks of life. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg™’s +goals and ensuring that the Project Gutenberg™ collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg™ and future +generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see +Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org. +</div> + +<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation’s EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by +U.S. federal laws and your state’s laws. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +The Foundation’s business office is located at 809 North 1500 West, +Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up +to date contact information can be found at the Foundation’s website +and official page at www.gutenberg.org/contact +</div> + +<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without widespread +public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine-readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To SEND +DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state +visit <a href="https://www.gutenberg.org/donate/">www.gutenberg.org/donate</a>. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Please check the Project Gutenberg web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. To +donate, please visit: www.gutenberg.org/donate +</div> + +<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'> +Section 5. General Information About Project Gutenberg™ electronic works +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project +Gutenberg™ concept of a library of electronic works that could be +freely shared with anyone. For forty years, he produced and +distributed Project Gutenberg™ eBooks with only a loose network of +volunteer support. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Project Gutenberg™ eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in +the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not +necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper +edition. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +Most people start at our website which has the main PG search +facility: <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. +</div> + +<div style='display:block; margin:1em 0'> +This website includes information about Project Gutenberg™, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. +</div> +</div> + +</body> +</html> diff --git a/33075-h/images/back.jpg b/33075-h/images/back.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9e8e764 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/back.jpg diff --git a/33075-h/images/book.png b/33075-h/images/book.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..963d165 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/book.png diff --git a/33075-h/images/cover.jpg b/33075-h/images/cover.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ffd7aa9 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/cover.jpg diff --git a/33075-h/images/external.png b/33075-h/images/external.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ba4f205 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/external.png diff --git a/33075-h/images/map1.jpg b/33075-h/images/map1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7690b36 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/map1.jpg diff --git a/33075-h/images/map1h.jpg b/33075-h/images/map1h.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2c3ae52 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/map1h.jpg diff --git a/33075-h/images/p001.jpg b/33075-h/images/p001.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e0d79c9 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p001.jpg diff --git a/33075-h/images/p005.jpg b/33075-h/images/p005.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4205108 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p005.jpg diff --git a/33075-h/images/p009.jpg b/33075-h/images/p009.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a6b5d00 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p009.jpg diff --git a/33075-h/images/p013.jpg b/33075-h/images/p013.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7b7af1f --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p013.jpg diff --git a/33075-h/images/p017.jpg b/33075-h/images/p017.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ca5a663 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p017.jpg diff --git a/33075-h/images/p021.jpg b/33075-h/images/p021.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fdacdf1 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p021.jpg diff --git a/33075-h/images/p025.jpg b/33075-h/images/p025.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c6f33a2 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p025.jpg diff --git a/33075-h/images/p029.jpg b/33075-h/images/p029.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a1e129f --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p029.jpg diff --git a/33075-h/images/p033.jpg b/33075-h/images/p033.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ab6df00 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p033.jpg diff --git a/33075-h/images/p037.jpg b/33075-h/images/p037.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..14cc741 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p037.jpg diff --git a/33075-h/images/p041.jpg b/33075-h/images/p041.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d9303ea --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p041.jpg diff --git a/33075-h/images/p045.jpg b/33075-h/images/p045.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9a1146f --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p045.jpg diff --git a/33075-h/images/p049.jpg b/33075-h/images/p049.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b177ec4 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p049.jpg diff --git a/33075-h/images/p053.jpg b/33075-h/images/p053.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..84e67d4 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p053.jpg diff --git a/33075-h/images/p057.jpg b/33075-h/images/p057.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..55a1ad3 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p057.jpg diff --git a/33075-h/images/p061.jpg b/33075-h/images/p061.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..177b760 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p061.jpg diff --git a/33075-h/images/p065.jpg b/33075-h/images/p065.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..72102cc --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p065.jpg diff --git a/33075-h/images/p069.jpg b/33075-h/images/p069.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fd22d4f --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p069.jpg diff --git a/33075-h/images/p073.jpg b/33075-h/images/p073.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..721638a --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p073.jpg diff --git a/33075-h/images/p077.jpg b/33075-h/images/p077.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..88b4c96 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p077.jpg diff --git a/33075-h/images/p081.jpg b/33075-h/images/p081.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..290e8e2 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p081.jpg diff --git a/33075-h/images/p085.jpg b/33075-h/images/p085.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8b94978 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p085.jpg diff --git a/33075-h/images/p089.jpg b/33075-h/images/p089.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..03ad130 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p089.jpg diff --git a/33075-h/images/p093.jpg b/33075-h/images/p093.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3e26957 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p093.jpg diff --git a/33075-h/images/p097.jpg b/33075-h/images/p097.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4bf0f7a --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p097.jpg diff --git a/33075-h/images/p101.jpg b/33075-h/images/p101.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ec53c0e --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p101.jpg diff --git a/33075-h/images/p105.jpg b/33075-h/images/p105.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2f7608b --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p105.jpg diff --git a/33075-h/images/p109.jpg b/33075-h/images/p109.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d12a0ff --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p109.jpg diff --git a/33075-h/images/p113.jpg b/33075-h/images/p113.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fd5aafb --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p113.jpg diff --git a/33075-h/images/p117.jpg b/33075-h/images/p117.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3bf5419 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p117.jpg diff --git a/33075-h/images/p121.jpg b/33075-h/images/p121.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..40eb032 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p121.jpg diff --git a/33075-h/images/p125.jpg b/33075-h/images/p125.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..00a7b89 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p125.jpg diff --git a/33075-h/images/p129.jpg b/33075-h/images/p129.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..65cc073 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p129.jpg diff --git a/33075-h/images/p133.jpg b/33075-h/images/p133.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9cabdf1 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p133.jpg diff --git a/33075-h/images/p137.jpg b/33075-h/images/p137.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f440a37 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p137.jpg diff --git a/33075-h/images/p141.jpg b/33075-h/images/p141.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d88ccdd --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p141.jpg diff --git a/33075-h/images/p145.jpg b/33075-h/images/p145.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d5e1748 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p145.jpg diff --git a/33075-h/images/p149.jpg b/33075-h/images/p149.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..11062a1 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p149.jpg diff --git a/33075-h/images/p153.jpg b/33075-h/images/p153.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c15b5cd --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p153.jpg diff --git a/33075-h/images/p157.jpg b/33075-h/images/p157.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8977039 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p157.jpg diff --git a/33075-h/images/p161.jpg b/33075-h/images/p161.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4acfd20 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p161.jpg diff --git a/33075-h/images/p165.jpg b/33075-h/images/p165.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bfbd1f0 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p165.jpg diff --git a/33075-h/images/p169.jpg b/33075-h/images/p169.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e7e1799 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p169.jpg diff --git a/33075-h/images/p173.jpg b/33075-h/images/p173.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7cf56b1 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p173.jpg diff --git a/33075-h/images/p177.jpg b/33075-h/images/p177.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0a45465 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p177.jpg diff --git a/33075-h/images/p181.jpg b/33075-h/images/p181.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f54e258 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p181.jpg diff --git a/33075-h/images/p185.jpg b/33075-h/images/p185.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1a6da19 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p185.jpg diff --git a/33075-h/images/p189.jpg b/33075-h/images/p189.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..330c7a4 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p189.jpg diff --git a/33075-h/images/p193.jpg b/33075-h/images/p193.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..87459ab --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p193.jpg diff --git a/33075-h/images/p197.jpg b/33075-h/images/p197.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..86b4e40 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p197.jpg diff --git a/33075-h/images/p201.jpg b/33075-h/images/p201.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f1a1a4a --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p201.jpg diff --git a/33075-h/images/p205.jpg b/33075-h/images/p205.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c6461c1 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p205.jpg diff --git a/33075-h/images/p209.jpg b/33075-h/images/p209.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b343841 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p209.jpg diff --git a/33075-h/images/p213.jpg b/33075-h/images/p213.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7991a54 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p213.jpg diff --git a/33075-h/images/p217.jpg b/33075-h/images/p217.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7c2a9ec --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p217.jpg diff --git a/33075-h/images/p223.jpg b/33075-h/images/p223.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ba215a9 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/p223.jpg diff --git a/33075-h/images/titlepage.jpg b/33075-h/images/titlepage.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..13d87f6 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/titlepage.jpg diff --git a/33075-h/images/vignet.jpg b/33075-h/images/vignet.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c59e0b0 --- /dev/null +++ b/33075-h/images/vignet.jpg |
