1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
|
The Project Gutenberg EBook of Babylonia, by Dimitrios Vizantios
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org
Title: Babylonia
or the corruption of the greek language in various places
Comedy in five acts
Author: Dimitrios Vizantios
Release Date: February 27, 2010 [EBook #31434]
Language: Greek
Character set encoding: UTF-8
*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK BABYLONIA ***
Produced by Sophia Canoni
Note: Numbers in curly brackets relate to the footnotes that have
been transferred at the end of the book (as endnotes). The tonic
system has been changed from polytonic to monotonic. Certain
corrections have been included in [], while certain words in
italics in underscores.
Σημείωση: Οι αριθμοί σε αγκύλες {} αφορούν στις υποσημειώσεις των
σελίδων που έχουν μεταφερθεί στο τέλος του βιβλίου. Το τονικό σύστημα
έχει αλλάξει από πολυτονικό σε μονοτονικό. Μερικές διορθώσεις έχουν
συμεριληφθεί σε [], ενώ μερικές λέξεις με πλάγιους χαρακτήρες σε _.
Η ΒΑΒΥΛΩΝΙΑ.
Ή
Η ΚΑΤΑ ΤΟΠΟΥΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ.
ΚΩΜΩΔΙΑ
Εις πέντε πράξεις.
Συγγραφείσα
ΥΠΟ
Δ. Κ. ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ.
Έκδοσις ενδεκάτη.
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ Π. Β. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗ (Οδός Πραξιτέλους Αριθμός.)
1 8 7 6.
Η ΒΑΒΥΛΩΝΙΑ.
Ή
Η ΚΑΤΑ ΤΟΠΟΥΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ.
ΚΩΜΩΔΙΑ
Εις πέντε πράξεις.
Συγγραφείσα
ΥΠΟ
Δ. Κ. ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ.
Έκδοσις ενδεκάτη.
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ Π. Β. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗ
(Οδός Πραξιτέλους Αριθμός.)
1 8 7 6.
ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ.
Ανατολίτης.
Πελοποννήσιος.
Χίος.
Κρης.
Κύπριος.
Αλβανός.
Λογιώτατος.
Ξενοδόχος.
Χίος.
Αστυνόμος Επτανήσιος.
Γραμματεύς της Αστυνομίας.
Στρατιώται της Αστυνομίας.
Κανέλλα, ερωμένη του Κρητός.
Γαρούφω, γραία τροφός της Καννέλας.
Ιατρός αμαθής.
Η Σκηνή παρίσταται εις Ναύπλιον.
ΠΡΑΞΙΣ Α'.
ΣΚΗΝΗ Α'.
(Ξενοδοχείον όπου εισέρχονται εν τη Σκηνή)
Ανατολίτης και ο Ξενοδόχος.
ΑΝΑΤ. (καθ' εαυτόν). Λοκάντα, λοκάντα λεάνε, άκουγα, άμα τι πράγμα
είναι ντεν ήξευρα.... πρώτη βολά γλέπω — εντώ πέρα ούλο αλά φράγκα
είναι ψιλολογιά κομμένα — υ σουφράδες, τζανάκια, τζομπλέκια, ποτήρια!
ούλα σειρά είναι δουζδιζμένα {1} — άμμα φαγιά, τίποτα — τσιμπούκια όχι
— καφφέ μαφφέ, όχι — γιατάκι τίποτε — μαξιλάρια φιλάν φαλάν, ντεν έχει
— αμέ σα μετύση κανένας πού τα ιξαπλωτεί για; — άιδε μπακαλούμ {2}. —
τώρα πγια μπήκα που μπήκα — αρτίκ ντροπής είναι να γυρίσω πίσου —
γένηκε το γένηκε — κανένα ντε γλέπω — πιόνα να φωνάξω για; (φωνάζει)
έι — Λοκάντατζγι — ε Λοκάντατζη — έι ύστερα; δεν ακούγει — ν' άμπη και
κανένας να ικλέψη ούλα αυτά, κανένας δεν γλέπει — (φωνάζει) έι
Λοκάντατζη — λαιμός μου ιξεσκίστηκε άνταμ! {3}.
ΞΕΝ. Καλέ σεις! ποιος μιλά μέσα; εν ακούτενε; ίντα θέτενε να σας χαρώ;
ΑΝΑΤ. Άνταμ! τρεις ώραις είναι φωνάζω, φωνάζω, κανένας ντεν
ακούγει....
ΞΕΝ. Κι' ίντα θέτενε;
ΑΝΑΤ. Εντώ πέρα τι είναι;
ΞΕΝ. Λοκάντα.
ΑΝΑΤ. Έι! εντώ πέρα απ' ούλα είναι, άμμα φαγιά ντε γλέπω· τι τρώνε
εντώ για;
ΞΕΝ. Είστε κι' άλλη βολά φερμένος άματις σε λοκάντα;
ΑΝΑΤ. Όχι.
ΞΕΝ. Δίκι' όχετεν άματις — κι' ε γλέπετεν την λίστα;
ΑΝΑΤ. Τι τα πη λίστα;
ΞΕΝ. (Τω δίδει τον κατάλογον των φαγητών) ορίστε· εδώναι γραμμένα τα
φαγιά που ούχουμεν.
ΑΝΑΤ. Αυτά είναι γραμμένα φιράγκικα — εγώ ντε μπορώ ντιαβάσω.
ΞΕΝ. Ρωμαίικα ναι γραμμένα, μόν' εσείς εν τα βγάνετεν θέτενε να σας τα
διαβάσω;
ΑΝΑΤ. Ναι, τζάνουμ {4} ντιάβαστο ν' ακούσω.
ΞΕΝ. Βραστό βουδινό.
ΑΝΑΤ. Εγώ άρρωστο ντεν είμαι, ντε τέλω.
ΞΕΝ. Εντράδα, κιοφτέδες, γουβορλάκια, ντολμάδες, γιαχνί μακαρόνια,
ατζέμ πιλάφι.
ΑΝΑΤ. Α ιστέ {5}. τούτο είναι καλό φαΐ· κατάλαβα αρτίκ {6}, κατάλαβα —
φτάνει σε πγια — ό,τι υρέψει κανένας τον εφέρνεις;
ΞΕΝ. Και του πολιού το γάλας να γυρέψη φέρνω το.
ΑΝΑΤ. Άφεριμ, άφεριμ {7} κι' εγώ ετούτο τέλω — · τζάνουμ, όνομά σου
πώς το λένε;
Ξεν. Μπαστιάς δούλος σας
ΑΝΑΤ. Να ζήσης τζάνουμ μισέ Μπαστιά, παστουρμά {8} καϊσερλίδικο έχεις;
ΞΕΝ. Έχω να σας χαρώ, κι' αφ' το φίνο....
ΑΝΑΤ. Εμένα φκιάσε με παστουρμά με τ' αυγά, κρομύδι μπόλικο, πιπέρι
μιπέρι. εσύ ξέρεις πλια, καρδιά μου εκείνο ύρεψε ζέρεμ. {9}
ΞΕΝ. Ένοια σαι, να σας χαρώ. και σας το φτιάνω κατά πως θέτενε και
καλήτερα.. καθήστεν τώρη.
ΣΚΗΝΗ Β'.
Πελοποννήσιος και ο Ανατολίτης.
ΠΕΛ. (Εισέρχεται και χαιρετά τον Ανατολίτην) ώραν καλή της αφεντιά
σας.
ΑΝΑΤ. Καλώς το, καλώς το — κάτζαι.
ΠΕΛ. Έχετε την εφημερίς;
ΑΝΑΤ. Φημερίδα τέλεις;
ΠΕΛ. Νέσκαι — την εφημερίς της Ελλάς.
ΑΝΑΤ. Κύταξ' εκεί πέρα, τραπέζι απάνω κάτι χαρτί είναι — σακίν να μην
ήναι εφημερίδα;
ΠΕΛ. Μάλιστα — (λαμβάνων από μίαν τράπεζαν την εφημερίδα, αναγνώσκει
καθ' εαυτόν).
ΑΝΑΤ. Έι ύστερα; εσύ μονάχο σου ντιαβάζεις μονάχο σου ακούς — ντε λες
κι' εμένα; κανένα χαβαντήσι {10}, γράφει εφημερίδα;
ΠΕΛ. Τέλος πάντων οι βασιλειάδες αποφασίσανε να λευτερώσουνε την Ελλάς
— πάει — τον ξωρκίσανε πγια τον μαγκούφι το Μπραΐμη.
ΑΝΑΤ. Έτσι γράφει φημερίδα; για να δγιω. (παρατηρεί την εφημερίδα
χωρίς να την αναγνώση) έι αρτίκ ιψέματα σώτηκε πγια — λευτεριά ήρτε.
ΣΚΗΝΗ Β'.
Χίος, Κρης, Αλβανός, Λογιότατος, Κύπριος, (εισέρχονται όλοι ομού.)
ΧΙΟΣ. Καλέ σεις μάθετεν τα μαντάτα; ήκαψαν την αμάδα του Μπραΐμη στο
Νιόκαστρο...
ΑΝΑΤ. Ποιος έκαψε; αλήτεια;
ΧΙΟΣ. Κ' έ γλέπετεν τα τζάγκιά μου {11} π' ούν όλο λάσπες π' ούτρεχα να
μάθω; ε σας χορατεύω, να χαρώ την τζάτζα μου.
ΠΕΛ. Ναίσκε, τα σωστά λέγει· είναι — να, το γράφει και στην εφημερίς.
ΛΟΓ. (Λαμβάνων την εφημερίδα εις χείρας) νέαι τινές αγγελίαι
γεγράφονται.
ΠΕΛ. Νέαι, και νέαι — πάγει ο Μπραΐμης πίσω τον ήλιο.
ΛΟΓ. Πώς δε; ηλευθέρωτε Ελλάς;
ΑΝΑΤ. Ιστέ μόσκοβο, φραντζέζο, εγκλέζο, έκαψε καράβια Ιμπραΐμ πασσά,
βέρσελαμ {12}, ντε ντιαβάζεις φημερίδα : εσύ είσαι Λογιώτατο.
ΛΟΓ. Οι στόλοι των δυνάμεων;
ΑΝΑΤ. Τί λες, άνταμ, κύριε των δυνάμεω; σαρακοστή ακόμη ντεν ήρτε.
ΑΛΒ. Πρα τι χαμπέρι ορέ;
ΑΝΝΑΤ. Καινούργια χαβαντήσια.
ΑΝΑΤ. Πλιάτζικα {13} ορέ;
ΑΝΑΤ. Πλάτζα μάτζκα ντε είναι· μόσκοβο άνταμ φραντζέζο, εγκλέζο, έκαψε
καράβια Ιμπραΐμ πασσά — άκουσες τώρα;
ΑΛΒ. Πρα, πού να το κάψης το καράβγιες; στο Κότρο;
ΑΝΑΤ. Τι τα πη κότρο;
ΧΙΟΣ. Στην Κόρθο άματις θε να πη — όσκαι, στο Νιόκαστρο.
ΚΡΗΣ. Έμαθα το δα κι' εγώ· πούρι δεδίμ.
ΧΙΟΣ. Εμαθετέν το κι' εσείς;(προς τους άλλους)γλέπετεν; ε σας ήλεγα
γώ, κ' έμου πιστεύετεν; τώρη πλια πρέπει να ξεφαντώσουμεν.!
ΠΕΛ. Τώρα ναι, χρειάζεται να κάμουμε ένα γλέττι.
ΑΝΑΤ. Τι; τζουμπούσι; άιντεν τε!!! άμμα να κάτζουμε όλοι σ' ένα
σουφρά.
ΧΙΟΣ. Ναίσκε όλοι να κάμωμεν μίαν παρέγια με το ρεφενέ μας. {14}.
ΛΟΓ. Και δη ευθημητέον σήμερον, και πανηγυριστέον την της Ελλάδος
παλιγγενεσίαν καγώ μεθ υμών.
ΑΝΑΤ. Κάτησε κι' εσύ μαζύ μας σουφρά {15}. Λογιώτατε.
ΛΟΓ. Έγωγε.
ΑΝΑΤ. Τζάνουμ, Λογιώτατε μπαμπά σου {16}. γλώσσα γιατί ντε μιλάς;
ΛΟΓ. Την των προγόνων διαλέγεσθαι χρη.
ΑΝΑΤ. Εγώ χρη μη, γόνω μόνω, ντε ξέρω, γιατί ντε μιλάς ρωμαίικα έριφ;
ΛΟΓ. Ταύτην γαρ και μεμάθηκα.
ΑΝΑΤ. Ώρσε κι άλλο!!! εγώ λέω. γιατί ντε μιλάς ρωμαίικα, εκείνο με
λέει μεμανάτηκα πανάτηκα — αν μπορής κατάλαβε πγια.
ΧΙΟΣ. Καλέ, ίντα θα κάμουμεν τώρη; εν καθούμεστεν πλια;
ΑΛΒ. Πώς να το κάνης αδαλέτι {17} μαζή ορέ.
ΑΝΑΤ. Ναι, ούλοι σ' ένα σουφρά να κάτζουμαι τζάνουμ.
ΑΛΒ. Χα, χα, χα, καλό είναι έτζι, ορέ.
ΚΥΠ. Σα θα κάτζουσιν ούλοι τούτοι να φάσιν τρώω κ' εώ. Να διαβάσουμεν
τώρη τη λίστα, να δγιούμεν ίντα φαγιά μας έχει — Λογιώτατε, διαβάστε
την εσείς τη λίστα· (τω δίδει τον κατάλογον), (αναγινώσκει) σούπαν από
κολοκύνθια, βραστόν βούδινον, εντράδαν, κιοφτέδας, δολμάδας, — (αφίνει
τον κατάλογον) ταύτα τουρκιστί εγέγραφα, το άπερ δη και ιλιγγιά με
αναγινώσκοντα (προς τον Κύπριον) ανάγνωθι ουν συ Κύπριε.
ΚΥΠ. (αναγινώσκει) Πουρέκιν, κεπάππιν, καταΐφιν, ψωμίν, κρασίν, τυρίν,
ψάριν ψητό, ψάριν βραστό, φρούττα, και ποκλαβάτην.
ΑΝΑΤ. Άνταμ. μπακλαβά πες το — (προς τον ξενοδόχον) άμε ντικό μου
παστουρμά;
ΞΕΝ. Ότοιμος είναι να σας χαρώ
ΑΛΒ. (προς τον Ξενοδόχον). Πρα, ορέ Λοκάντα.. πω, εσύ ορέ, Λοκάντα,
προτζέσι ορέ, δεν έχει;
ΞΕΝ. Ίντ' αν αυτό το προτζέσι;
ΑΛΒ. Πρα να το πέρνης συ ορέ σικότι, να το βάνης ς' το κιομλέκι {18} να
το ρίχνης και πολύ πολύ σκοδάρι πρα να το τρίβης μέσα, και ψύχα ψύχα
κουραμάνα {19} να το κάνης αδαλέτι.
ΞΕΝ. Θέτεν το άματις να σας το φτιάξω;
ΑΛΒ. Πρα να το ζήσης ορέ — χα χα χα, να το φκιάνης, πω κι' εγώ να το
πληρώνης ούλα βενετίκες.
ΞΕΝ. Οχουνούς {20} σας το φιτάνω (καθ' εαυτόν) ούργιος {21} είν' και
τούτος στην πίστι μου.
ΛΟΓ. Άξον δε καμοί πλακούντα, τον και μάκαρες ποθέουσιν.
ΑΝΑΤ. (προς τον Ξενοδόχον) Μισέ Μπαστιά — έλα — έλα — Λογιώτατο
μακαρόνια τέλει.
ΛΟΓ. Ουχί, αλλά πλακούντα και είρηκα τον και μάκαρες..
ΑΝΑΤ. Ιστέ μακαρόνια, για εσύ καμήλα είσαι να φας χαμούρι {22} άνταμ;
ντεν τρως ντολμά σαν το γρόντο μου, κιοφτέ σαν το παπούτζι μου, μόνε
μακαρόνια ύρεψες.
ΛΟΓ. Ουκ έγνωκας.
ΑΝΑΤ. Έγνωκας μέγνωκας ντεν έχει αρτίκ' εσύ καλό φαΐ ποιο είναι ντε
ξέρεις (προς τον Ξενοδ.) μισέ (καθ' εαυτόν) αλλάχ τζιζά βερσίν {23}
ούλο ιξεχνώ όνομά του — α Μπαστιά — ηύρα — μισέ Μπαστιά, ζτιμπούκι
ντεν έχεις εντώ πέρα.
ΞΕΝ. Έχω να σας χαρώ ορίστε (τω δίδει).
ΛΟΓ. Άγε δη μοι και τριχείας τεταριχευμένους συν οξυγάρω τε και ελαίω.
ΞΕΝ. Ίντ' άπατεν;
ΠΕΛ. Τριχαίς γυρεύει να τον δέσουνε — μοιάζει μουρλάθηκε ο κουρούνης.
ΞΕΝ. Καλ' αλήθεια κουζουλαθήκετεν {24} και θέτενε να σας δέσουμεν; κι'
ως πόσαις οργειαίς της θέτενε ν' άναι;
ΛΟΓ. Ούμενον αλλά τριχείας και δη έφην, τους και σαρδέλας βαρβαριστί
καλουμένους
ΞΕΝ. Κι' ε λέτενε να σας φέρω σαρδέλαις, μόνε λέτεν τριχιαίς; (καθ'
εαυτόν) κι' εν είν' κουζουλός {25} τώρη να χαρώ την τζάτζα μου, για
δέσιμο σας έχω κι' έννοια σας.
ΛΟΓ. Και δη άγαγέ μοι και σωλήνα.
ΞΕΝ. Εν ηφέρανε σήμερις σουλήνες — χάβαρα έχουνε θέτεν τα;
ΛΟΓ. Ουχί άλλα καπνοσύριγγα....
ΑΝΑΤ. (προς τον Ξενοδόχον) σύριγγα υρεύει λογιώτατο σφίξι έχει.
ΛΟΓ. Ουκ, αλλά το νικοτιανάγωγον, είρηκα, αμφί τη χοάνη και τη
νικοτιανοπήρα.
ΑΝΑΤ. Σακίν {26} τζιπούκι τέλεις κι' εσύ, ζέρεμ τζιμπούκι μου πολύ
κυττάζεις.
ΛΟΓ. Και μάλα γε, καπνιστέον και γαρ.
ΑΝΑΤ. Άι μπουταλά {27} άι.. και δε λες τζιμπούκι, μόνε ανακάτωσες ούλα
τα πράγματα· σουλήνες μουλήνες, συρίγγαις, μυρίγγαις πολύ σασκινη {28}
άντρωπο είσαι να συμπατήσης.
ΚΥΠ. (προς τον Ξενοδόχον) φέρε κι' εμένα απ' εκείνο το πώς το λέσιν.
ΞΕΝ. Ίντα λέσι θέτενέ κι' εσείς πάλι.
ΚΥΠ. Χαλλούμιν.
ΞΕΝ. Ίντ' αν τούτο το χαλλούμιν πάλις πρώτη βολλά τ' ακούγω, να χαρώ
τον πάη μου.
ΚΥΠ. Το χαλλούμιν είν' τυρίν που τρώσιν το (καθ' εαυτόν) πίσσαν ν'
άχης — ένα κουφφίνιν είχασιν στο παζάρι, και πουλάγασίν το.
ΞΕΝ. Εν το ξέρω, κι εν έχω κι' εν τ' άκουσα ποτές μου, (καθ' εαυτόν)
καλέ τούτοι του διαβόντρου οι γυιοί να μου πιπιλήσουνε θένε το νου
(αναχωρούν).
ΣΚΗΝΗ Δ'.
Χίος και οι λοιποί.
ΧΙΟΣ. Κι' εν τρώμε πλοιά.
ΑΝΑΤ. (καθ' εαυτόν) να τρώμε, άμμα δικό μου παστουρμά ντεν ήρτε — να
να μύρισε, μύρισε, — αλλά αλέμ {29} έφκιασε.
ΞΕΝ. Ότοιμα να σας χαρώ όλα.
ΑΛΒ. Πρετζέσε ορέ λοκάντα.
ΞΕΝ. Κι' εν ακούτεν που χτυπά το σκορδοστούμπι, στα μάτια των οχτρώ
μας; εκείνο φτιάνει, κι είν' ότοιμο (το φέρει).
ΑΛΒ. (προς τον ξενοδόχον) χα, χα, χα, ορέ αδαλέτι — πρα να το ζήσης
εσύ ορέ εσύ = τώρα ορέ να το δίνης και μπαχτζήσι {30} (βάλει το χέρι
εις τον κόλπον του και ζητεί να εύρη χρήματα αλλά δεν ευρίσκει), φτου
αλλά Μπελιά βερσίν {31} ορέ νούκο χόνδρο {32} πω στέκα — εσύ ορέ — ψύχα
παρά να λύνης το κεμέρι {33} (προσποιείται ότι θα λύση την ζώνην του).
ΞΕΝ. Έννοια σας τώρη — αφήτεν κ' ύστερης πλερώνεται μια κοπανιά.
ΧΙΟΣ. Τώρη πλια να ξεφαντώσουμε.
ΞΕΝ. (φέρει τον παστρουμάν) ορίστε να σας χαρώ μισέ χαντζή το
παστρουμά σας, κατά πώς τον θέτενε — ε θε πολύ λεμόνι — έφτιαξά σας
πράγμα που να τρώτεν, και να πιπιλίζεται τα δάχτυλά σας·
ΑΝΑΤ. Ωχ, ωχ, ωχ, άφεριμ {34} μισέ Μπαστιά, άφεριμ, παστρουμά ένα χασνέ
{35} αχρήζει — τιρ όλ {36} (τρώγουν).
ΣΚΗΝΗ Ε.'
Χοίος και οι λοιποί.
(Ο Χοίος μεθύσας ατακτεί, συντρίβει τα εν τη τραπέζη, και ζητεί όργανα
μουσικά.)
ΧΟΙΟΣ. Βάρτε να πγιούμε δαόντρου κουλούκια (πετά έν ποτήριον.)
ΑΝΑΤ. (καθ' εαυτόν). Χιώτι μέτυσε — να.... τζάκισε ποτήρι — να.
ΧΙΟΣ. Ωχού!!! (πετά το καλπάκι του).
ΑΝΑΤ. (καθ' εαυτόν) μέτυσε α τζανούμ — λόγια ντε τέλει — να, πέταξε
καλπάκι του χιώτη πριχού να πγη είναι κομμάτι τρελό, άμα όντας μετύση
κιόλας αρτίκ μπιτούν {37} μπιτούν τρελό γένεται..
ΧΙΟΣ. (αρπάζει το κάλυμα της κεφαλής του Ανατολίτη και το πετά)
ΑΝΑΤ. Έι ύστερα; δικό σου καλπάκι πέταξες, δικό μου σαρίκι {38} τι
τέλεις που πετάς για, ντιπ τρελό είσαι ζάβαλι....
ΧΙΟΣ. (αρπάζει το κάλυμμα της κεφαλής του Πελοποννησίου ομοίως).
ΠΕΛ. Τήραξε κει χάμω καμώματα του μαγκούφι· πέταξε το κεφαλογιούρι
μου, και το συγκύλισε, όσο που με τ' όχρισε.....μπα να ρέψης μουρλέ με
τα καμώματά σου αλήθεια.
ΧΙΟΣ. (αρπάζει την σκούφια του Λογιωτάτου και την βλέπει, στρέφων
αυτήν πανταχόθεν), (προς τον Λογιώτατον) εν πετάς κι' συ διαβόντρου
γυέ το καλούπι σου, π' ούναι γιομάτο, γάσσα; ούφου.... ούφου (την
πετά).
ΛΟΓ. Του χάριν κοκοήθως πράττεις; και δη τιμωρητέον σε κοκοηθείας
ένεκα.
ΧΙΟΣ. Φέρτεν τώρα τα συμάρματα — ωφού.
ΑΝΑΤ. Τι τα πη συμάρματα; εσύ τρελάτικες άνταμ.
ΧΙΟΣ. Βγιολλιά, διαβόντρου μισέ χαντζή — ωχού — βγιολλιά, λαγούτα...
(φωνάζει) ωχού — και φέρτεντα γλίγορις — ήσκασα, φέρτεντα — συντρίβει
άλλο έν ποτήριον.
ΑΝΑΤ. Ετούτος ούλα να τα τζακίση αγάλλια αγάλλια.... εγώ είπα.. α
τζανούμ χιώτη τρελό είναι, μέτισε κιόλας, αρτίκ τίποτα ντε τ' αφίσει
σουφρά απάνω, ένα ένα ούλα τα τσακίσει.
ΞΕΝ. (προς τον Χίον) μισέ Μπουρλή;
ΧΙΟΣ. Τι και;
ΞΕΝ. Εν είναι — σιμάρματα
ΧΙΟΣ. Κι' αμέ διαβότρου γυέ, κι' εν έχεις πούπετις μαθέ, κι' εν είν'
καμιά λύρα, καμιά σφυρίχτρα.
ΑΝΑΤ. Μπρε καμπα ζουρνά {39} μπιλέμ ντεν έχει.
ΞΕΝ. Εν είναι — εν είναι.
ΧΙΟΣ. Παίζουμεν τα κουτάλια και τραγουδούμεν κιόλας — (προς τον
Πελοποννήσιον) βρε διαβόντρου Μωραΐτη ε λέτενε κανένα τραγούδι;
ΠΕΛ. (καθ' εαυτόν) ου να χαθής ντε μορλούλιακα, — τι κακό ζακόνι {40}
που τ' όχουνε τούτ οι χιώτες, σα μεθύσουν, μουρλένονται από μιας, και
δε ξέρουνε τι κάμουνε — χάσου δε μουρλέ, αλήθεια κι' απ' αλήθεια!!!
ΧΙΟΣ. (Κεντά τον Πελοποννήσιον με την χείρα του,) και πήτεν τώρη,
πήτεν, καλέ πλια ένα τραγούδι (πετά έν πιάτον), και φωνάζει, ωχού!!!
ΠΕΛ. Κόρακας ντε μαγκούφι — μ' έσκιαξες με τα σκουξίματά σου — τι
σκούζεις- σα μουρλός και με σπρώχνεις; (προς τους άλλους) να πούμετε
όλοι απ' όνα τραγούδι, για να γλυτώσουμ' απ' αυτουνού του μουρλού τα
χέργια (προς τον Χίον αρχίνα δε, κόφ' το σβέρκο σου!
ΣΚΗΝΗ ς'.
(Καθείς εξ αυτών λέγει από έν τραγούδι κατά το έθος της πατρίδος του).
ΧΙΟΣ. Και λέτεν να κάμω γώ την αρχή; ας πω πλια έναν, μα θα πήτεν κι'
σεις ύστερις απ' όνα (τραγωδεί).
» Σ' ώριον περιβολάκι με τ' άνθη στολισμένο,
» μιαν άνοιξι διαβαίνω να παρηγορηθώ.
(προς τους άλλους) πιάτεν το ίσο, διαβόντρου γυιοί, κάμετεν εσείς το
γάδαρο — ω, ω, ω.
ΟΛΟΙ. Ω, ω, ω, ω.
ΧΙΟΣ. (Εξακολουθεί)
« Να ξεφαντώσ' ο νους μου από
» τοις λογισμούς μου, γιατί με βασανίζουν τα
» κάλλ' οπού θωρώ.
ΟΛΟΙ. Ω, ω, ω, ω.
ΧΙΟΣ. Και κάμετέτονε καλά το γάδαρο — ω, ω, ω, εν ηξέρετεν τα ψαρτικά
πα, βου, ζαζά, και ζα να γενήτεν; — (εξακολουθεί) θωρώ μια περιστέρα,
κι' επότιζεν τα δένδρη, απέ το κρυό νερό, — ωχού τζάτζα μου
κουζουλάθηκα!
ΟΛΟΙ. Ω ω, ω, ω, ω.
ΧΙΟΣ. Πήτεν τώρη κι' άλλος — (προς τον Ανατολίτην) ελάτεν τώρη εσείς,
μισέ χαντζή, πήτεν πλια (μεγαλοφώνως), πήτεν — πήτεν —
ΑΝΑΤ. Σώπα να διούμε, άι ντελί ζιρζόπ {41} ντικό μου αράδα είναι; χάιδε
ας πω πλια. (τραγωδεί).
» Τε ν' αρχηνήσω α ντουτούμ {42}.
» να σε παινέσω α κουζούμ {43}.
» ντουτούμ όσον κρατ' ο σεβτάς {44}.
» το ντούλο σου μην το ιξεχνάς.
(προς τους άλλους) τραβούντι, τραβούντι, ιστέ αυτό είναι — ντε είναι
καλόν; ηξέρω κ' άλλα ακόμα, άμα φωνή μου πιάστικε — βήχα έχω πολύ —
απόψι ούλη νύκτα γκούχου, γκούχου το πήγαινα — μεγάλος άστρος βγήκε,
εγώ ακόμα έβηχα, κατόλου μάτι μου ντεν ισφάλιζα — γιόξαμ {45} έλεα
τραβούντια οπού ούλοι ν' απομείνεται ιξεροί απέ το μακάμι {46} ίλεμ {47}
ν' άναι νύχτα, και να άχης φορτωμέναις ένα κατάρι {48} ντεβέδαις
αράντα, και εσύ απάνου ς' το γκαϊτούρι να τραβουντίζης και να πηγαίνης
— ωχ — (προς τον Πελοποννήσιον) έι, Μώραλη πραγματευτή — τώρα ντικό
σου αράντα ήρτε, πες το τώρα.
ΠΕΛ. (τραγωδεί)
« πέντε πο, μωρ' πέντε πο, πέντε
» ποντικοί βαρβάτοι, πέντε ποντικοί βαρβάτοι, μου
» χαλάσαν το κρεββάτι, κι' άλλοι τρεις μωρ' κι'
» άλλοι τρεις, κι' άλλοι τρεις μουνουχισμένοι {49} μου
» το σιάχναν οι καϋμένοι — (προς τον Κρήτα) έλα. Κρητικέ, πέσε και συ
τώρα ένα.
ΚΡΗΣ. (τραγωδεί) « έπαρ εσύ την λύρα σου κι' εγώ τον
» ταμπουρά μου,
» ν' ακούσης ντα θε να σου πω, π' όχω μέσ' την
» καρδιά μου.
» όντας σε πρωτογάπησα, ήτανε ραμαζάνι,
» κι' εκόλλησ η αγάπη μου σα μέλη στο σαχάνι.
πούρι, πούρι, πούρι,
πούρι, έχεις κούτελο και μούρι.
(προς τους άλλους) ν' άχα δα ντεδίμ {50} και τη λύρα μου ομάδι, διαλέ
τον ένα σας π' ούθελε ν' αύγη προστάς μου.
ΑΛΒ. Πω να το λες, ορέ κι' εγώ ψύχα τραγουδίαις...
(τραγωδεί).
» τρία πουλακίαις κάθουνταις το Διάκο στο ταμ-
» πούργια — τ' όνα τηράει την Ρούμελη, γιου —
» και τ' άλλο το Δερβένιαις — το τρι, μωρέ, το
» τρι, το τρίτο το καλήτεραις, ουχ — μηργιολο-
» γάει και λέει — πού είσαι γιου γιόνα, μωρέ γιό-
» να — (προς τους άλλους) πω ν' άχες ορέ ψύχα
» και το λιονκάρι να το βάργιαις — πω να το λέ-
» νε τα κρικόνια {51} να το λγέπης ορέ χαβά {52}.
ΚΥΠ. Σαν τ' άπασιν όλοι ας πω κι εώ. (τραγωδεί)
» γιομίντζο το γαλούνιν {53} μου καπνόν που το
» πουντζίν μου λαμπρόν {54} που το φλαντζίν {55} μου — αχ μαρ-
» γιώλισα!
ΑΝΑΤ. (Φωνάζει) ντι ι ι ι ι ι χάϊδε — (καθ' εαυτόν). Χιώτη είπα
μέτυσε, άμμα κι' εγώ πιρακάτου ντεν πηγαίνω — μέτυσα α τζανούμ —
μέτυσα — αρτίκ πολλά λόγια ντεν τέλει.
ΣΚΗΝΗ Ζ'.
Ανατολίτης και ο Λογιώτατος, έπειτα οι λοιποί.
ΑΝΑΤ. (προς τον Λογιώτατον σκεπτόμενον) ολάν λογιώτατε — σιού — εσένα
λέω — με σασκιν σοφτά {56} — λογιωτοτοτοπώτατε — ντεν ακούς; — τι
συλλογίεσαι ολάν σαν Αρμένη πατέρα σου πέτανε; ντεν τραβουντίζεις κι'
εσύ.
ΛΟΓ. Ουκ έμαθον άδειν, ει μη ύμνους.
ΑΝΑΤ. Εσύ πες, και πες ύμνος — (προς τους άλλους.) τζάνουμ σωπάτε τώρα
λογιώτατος ύμνος τα πη, ν' ακούσουμε ντε!!
ΛΟΓ. (άδει μεγαλοφώνως) ΖΕΥ!!!!
ΑΝΑΤ. Με τρόμαξες άνταμ..
ΛΟΓ. (εξακολουθεί) Ζευ μακάρων, και ανθρώπων συ μόνε γονεύ, ύψιστε
σταθμεύ και διανομεύ. —
ΑΝΑΤ. (καθ' εαυτόν εμπαίζων τον Λογιώτατον) ευ μακαρόνια ευ, Ζευ
μακαρόνια Ζευ — τζάνουμ ερίφι καρτιά μακαρόνια τέλει, ντε βαζγεστίζει
{57}.
ΛΟΓ. (εξακολουθεί) επίτριψον, επίτριψον τους σε κατηγορούντας.
ΑΝΑΤ. (προς τον Λογιώτατον) τ' όσωσες; τούτο είναι ύμνος γιοξαμ έχει
κι' άλλο ακόμα; άι καχπόγλου {58} άι, κι εγώ τάρεψα ύμνος, κάτι μεάλο
πράγμα είναι είπα — τούτο ένα Ζευ μεάλο μεάλο κόπτησε {59} τρόμαξα,
ύστερα αρτίκ ευ, Ζευ, μακαρόνια είπες, στα υστερνά τρίψε και κακά
είπες — άφεριμ — ταμάμ ύμνος — και του χρόνου — (πέρνει έν κομμάτι
μπουρέκι) έλα τώρα, Λογιώτατε άνοιξε ιστόμα σου.
ΛΟΓ. Ου χωρεί το στόματί μου.
ΑΝΑΤ. Ντε κιωπώγλου, χωρεί ντε χωρεί εγώ τα χώσω — ά — άνοιξε ιστόμα
σου λέω.
ΛΟΓ. Ιδού.
ΑΝΑΤ. Ιντού μιντού ντεν έχει — κατάπιε το ούλο μια βρούκα, ντε.
ΛΟΓ. Ουχ εκών μεν, καταπιώ δε, και δη τι ποιητέον; ανακτέον των
πάντων.
ΧΙΟΣ. Καλέ σεις λογιώτατε που ξέρετεν τα λιανικά, σέν-
» τε μέντε κουντουσέντε,
» και των αλλωνών μισέντε»
ξέρετεν ίντα θα πη;
ΛΟΓ. Ου.
ΧΙΟΣ. Ούσας κι' ο μισέ Περής αντάμα· (προς τους άλλους) κι' έ
χορεύομεν άματις;
ΠΕΛ. Να χουρέψουμε.
ΑΝΑΤ. Άιντε ντε σηκωτήτε....
ΟΛΟΙ. Να χουρέψουμε......(χορεύουν).
ΧΙΟΣ. (φωνάζων) βάρτεν κρασί ς' τα ποτήργια να πγιούμενε — (πέρνει έν
ποτήριον) (προς τους άλλους) πάρτεν κι' εσείς απ' ένα — αι βίβα — ς'
την υγιά μας καλή για — στην υγιά της λευτεριάς.
ΟΛΟΙ. (πέρνουν από έν ποτήριον) αι βίβα!
ΑΝΑΤ. Σία λευτερία.
ΠΕΛ. Εις υγείαν της, αι βιβα της — χαιράμενοι.
ΟΛΟΙ. (κτυπώντες τα ποτήρια) αι βίβα!
ΑΛΒ. Για το λευτεριά ορέ, ζτρου — ορέ ζτρου — (κτυπά και αυτός).
ΣΚΗΝΗ Η'.
Ο Ανατολίτης, ο Λογιώτητος και ο Ξενοδόχος.
(οι δ' άλλοι σιωπούν καθήμενοι)
ΑΝΑΤ. (προς τον Λογιώτατον) συ για ντεν εχόρεψες καλά;
ΛΟΓ. Ουκ έμαθον ορχείσθε.
ΑΝΑΤ. Μάτε τώρα — σύκο ένα σου ποντάρι χτύπα άλλο σου ποντάρι, γένηκε
χορός, πάει λέωντας.
ΛΟΓ. Έα με — (προς τον Ξενοδόχον) άξον μοι νηφοκοκκόζωμον.
ΑΝΑΤ. Ντεν τρέπεσαι εσύ κωντζά {60} μου λογιώτατο, νύμφη τέλεις; πού ν'
αυρούμε τώρα νύφη για; (προς τον Ξενοδόχον) έλα, έλα, μισέ Μπαστιά,
Λογιώτατο νύφη υρεύει.
ΞΕΝ. (προς τον Λογιώτατον) καλέ σεις εν ντρεπούστενε να λέτεν πως
θέτενε νύφη; και πού να σας την ευρούμεν τώρη;
ΛΟΓ. Ουχί, αλλά νηφοκοκκόζωμον είρηκα.
ΑΝΑ. Έι, ιστέ, νύφη κοκκόνα για; ένα ζουμί έχει παραπάνου.
ΛΟΓ. Ουκ έγνωκες αγράμματε.
ΑΝΑΤ. Εγώ γράμματα ντε ξέρω, αμμά, νύφη κοκκόνα καλή ντουλειά ντεν
είναι — ετούτο καταλαβαίνω τι τα πη.
ΛΟΓ. Ω αναλφάβητε άνερ!!! και δη ζωμόν, έφην, του κόκκου, ον υμείς οι
βάρβαροι καφφέ καλείτε.
ΑΝΑΤ. Καφφέ τέλεις;
ΛΟΓ. Έγωγε.
ΑΝΑΤ. Έγωγες να γένης — και ντε λες ετζι, μόνε λες νύφη και κοκκόνα;
πολύ σασκίνι άντρωπω είσαι ατζαΐπικο {61} μπουταλά είσαι, να μη σε
κακοφανή.... εγώ έτσι σασκίνι άντρωπο ντεν είδα ακόμα.... καρδιά του
τέλει καφφέ, και να υρεύει κοκόνα νύφη — ακόμα να ντιούμε τι τα
υρίψης, λοής κοπής ανάποντα πράγματα.
ΣΚΗΝΗ Θ'.
(Ο Ανατολίτης καθ' εαυτόν παρατηρών τους άλλους).
ΑΝΑΤ. Ε!!! Χιώτη μέτυσε κοιμάται, Μωραΐτη λογαριάζει — Κυπριώτη
συλλογιέται — Κηρτηκό τζιμπούκι πίνει — Λογιώτατο γράφει — άμμα
Αρβανίτη ντουλειά καλά ντεν πηγαίνει — να, να, — γούρλωσε μάτια του,
τρίζει δόντια του, τρίβει μουστάκι του — αλλά αλέμ καυγκά τα
κοπαρδίσει {62} γιατί κουρουλντίστικε πολύ {63} φοβούμαι. Αρβανίτη
καυγατζή {64} άντρωπο είναι — το κάμει α!
ΣΚΗΝΗ Ι'.
Ο Αλβανός μεθυσμένος μαλόνει με τον Κρητικόν, πυροβολεί με την
πιστόλαν και τον πληγόνει πολλά ελαφρά εις τον βραχίονα.
Αλβανός, Κρης και ο Ανατολίτης.
ΑΛΒ. Ορέ κρητίκα, ορέ — πρα — εσύ εσύ ορέ κρητίκα! — πω το
γουρουνίζεις εσύ εμένα ορέ το πα — πα το παληκάρι;
ΚΡΗΣ. Δεν κατέχω ετζά πράμα, μηδέ κατέχω σε πούρι, θιός και η ψυχή
μου.
ΑΛΒ. Πώς ορέ να το λες έτζι εσύ ορέ εσύ, πούετες ορέ εγώ στο στο στο
Κρήτη ορέ; κ' έριχνες; γώ ορέ το το το τουφέκιαις σα σα σαν το
βροχάδες....
ΚΡΗΣ. Είπα σου το δά μαθές δε σε κατέχω δεδίμ, διάλε τα πάσπαλα {65}
που θα θέσω στον άδη.
ΑΛΒ. Πρα πώς το κάνεις έτζι ορέ που δεν το γουρουνίζεις; πω σε
γουρουνίζω εγώ....
ΚΡΗΣ. Κατέχω δα σε δεδίμ, τώρα, π' ούρθες κι' άφαγες τα κουράδια {66}
μας.
ΑΛΒ. (με θυμόν) τφου, αλλά μπελιάβερσιν {67} ποιος ορέ να τρως
κουράδιαις;
ΑΝΑΤ. (καθ' εαυτόν) ε — καυγά τώρα σα μόσκο τα μυρίσει.
ΚΡΗΣ. Και γιάντα δα δεδίμ ψόματ' άναι δα, που δεν αφήκατε κουράδια
στην Κρήτη;
ΑΛΒ. Άιδε να χάνεσαι πίθε μούτη, (τρίζων τους οδόντας) ποιος ορέ τ'
όφαγες κουράδιαις;
ΚΡΗΣ. Εσύ δα μαθές, κ' οι συντρόφοι σου, δεδίμ κι' ολιάς.
ΑΛΒ. (τον πτύει) τφου, τεταχήνιε {68}.
ΚΡΗΣ. (τον πτύει) τφου..
ΑΛΒ. (τον πτύει) τφου και συ μούτη — (ευγάζων την πιστόλαν), να ορέ
ποιος να τρως κουράδιαις — πυροβολεί και φεύγει).
ΚΡΗΣ. Ω, ω, ω,! διαλέ τζ' αποθαμμένοι σου, και τζ' απομεινάροι σου, μ'
εσκότοσες εδά.
ΑΝΑΤ. Δεν είπα εγώ; Ιστέ Αρβανίτη χουνέρι {69} του έκαμε, (τρέχει προς
τον Κρήτα), πού χτύπυσε; ιστέκα, ισκέκα, (βλέπει την πληγήν) ε; ζαράρη
{70} ντεν έχει τίποτα — μη φοβάσαι — σήκω, σήκω, (τον σηκώνει ολίγον).
ΣΚΗΝΗ ΙΑ'.
(Ο Ξενοδόχος ακούσας τον κρότον του πιστολίου, τρέχει φωνάζων, και
οδυρόμενος).
ΞΕΝ. Ουγού, ουγού, ουγού· — ουγού διαβόντρου γυιοί — αλοί, αλοί αλοί
μου του κακόσορτου, ίντ' αν τούτο π' ούπαθα — αλοί· — (προς τον Χίον
κοιμώμενον). Καλέ σεις, μισέ Μπουρλή, κοιμούστεν καλέ;
ΧΙΟΣ. Ίντα πάθετεν;
ΞΕΝ. Φονικό διαβόντρου γυιέ, φονικό — κι' εν ξυπνάτεν πλια;
ΧΙΟΣ. Και πούντο άματις το χειμονικό;
ΞΕΝ. Καλέ διαβόντρου κουλούκι, εγώ λέγω σας φονικό, κι' εσείς
ονειρευγούστεν χειμονικό; εν ξυπνάτεν τώρη να δγήτεν τα αίματα;
ΧΙΟΣ. Πιταού κ' ήγλεπά το ς' τ' όνειρό μου — και ποιός να σας χαρώ
ήκαμέν το;
ΑΝΑΤ. Αρβανίτη χτύπησε Κηρτικό;
ΧΙΟΣ. Και π' ούντος τώρη ο Αρβανίτης;
ΑΝΑΤ. Έφυγε — χου — αν το πιάσης.
.
ΑΝΑΤ. Ουγού, Ουγού. Ίντα δουλειαίς που πάθαμεν, ίντα να τον κάμωμεν
τώρη τον Κρητικόν;
ΚΥΠ. Να το γιατρέψουμε.
ΧΙΟΣ. Και ποιος να το γιατρέψη να σας χαρώ;
ΚΥΠ. Εγώ τον γιατρεύω — φέρτε ξύδιν, λάδιν, ρακίν, στουπίν, μαστίχιν,
και ένα σαχάνην, άψετε και λαμπρόν στη φουκούν να το κάμω μεχλέμην {71}
να τ' αλλείψω τον γιαραν του.
ΧΙΟΣ. (προς τον ξενοδόχον) μισέ Μπαστιά!.... ακούσετέν τα; φέρτεν
τα....
ΞΕΝ. Οχωνούς φέρνω σας τα μα εν κάμνει, να σας χαρώ, ν' άναι δώ ο
Κριτικός· — να τον σηκώσουμ' απ' εδώ. (φεύγει).
ΚΡΗΣ. Δεν μπορώ κι' ολιάς, να πουρήσω {72} Θεός κ' η ψυχή μου
ΚΥΠ. Σε καβαλλάμε στον άπορο {73}.
ΣΚΗΝΗ ΙΒ.'
(Ο Ξενοδόχος εισέρχεται έντρομος, και ειδοποιεί τους άλλους, ότι
έφθασεν η αστυνομία).
ΞΕΝ. Καλέ σεις καλέ σεις — ουγού πλάκωσεν η αστυνομία, πλάκωσε να —
έρχεται — έρχεται — αλλοί μου αλοί!! — Ίντα να κάμω τώρη; — ήσβυσα
πλια ο κακόσορτος — ήσβυσα.
ΤΕΛΟΝ ΤΗΣ Α.' ΠΡΑΞΕΩΣ
ΠΡΑΞΙΣ Β'.
ΣΚΗΝΗ Α'.
(Ο Αστυνόμος συνοδευμένος μετά των στρατιωτών εισέρχεται και
εξετάζει).
Αστυνόμος, Ξενοδόχος και ο Κρης.
ΑΣΤ. Φέρμα {74} γιαμά μη φύγη κανείς, είστε, ούλοι αδιλίτο κριμινάλε
{75} (προς τους στρατιώτας) μουρέ, Γεράσιμε, Αντζουλή, Διονύσιε! βάλτε
τζη όλους ετούτοις απάρτε {76} να τζη εζαμινάρω {77} σεπαραμέντε {78}
(προς τον ξενοδόχον) πού είναι γιαμά εκειός ο λαβωμένος;
ΞΕΝ. (τρέμων) ορίστε εδώ.... (δεικνύει τον Κρήτα)
ΑΣΤ. (εξετάζει τον Κρήτα) Πινομή σου μουρέ;
ΚΡΗΣ. Ω! πονείμε, νέσκε, δεδίμ πονείμε.
ΑΣΤ. Πινομή σου μουρέ; τ' όνομά σου, διάολε.
ΚΡΗΣ. Μανολιός Δασκαλάκης.
ΑΣΤ. Και πούθε είσαι γιαμά;
ΚΡΗΣ. Απέ τη Γκύσαμο.
ΑΣΤ. Και πού ς' το διάολο είν' αυτό το Κύσαμο;
ΚΡΗΣ. Έπα δα στην Κρήτη.
ΑΣΤ. Και δε λες π' ούσαι Κρητικός ν' άμπ' ο διάολος μέσα σου; και
ποιος μουρέ σε χτύπησε;
ΚΡΗΣ. Ένας λιάπης.
ΑΣΤ. Και π' ούν' εκείνος ο λιάπης;
ΚΡΗΣ. Δεν τον κατέχω το σκυλάπιστο· πούρησε.
ΑΣΤ. Και πού μουρέ, πού σε βάρεσε;
ΚΡΗΣ. Στη χέρα δεδίμ, ω φέρετε με δα τον ξαγορευτή {79} να με ξαγουρέψη
{80} να ξεμυστέψω {81}
ΑΣΤ. Και πώς σε βάρεσε μουρέ; α κάζο πενσάτο; {82}
ΚΡΗΣ. Είπα σου το δεν κατέχω ντα μου λες Θιός...
ΣΚΗΝΗ Β'.
(Ο αστυνόμος καθ' εαυτόν).
ΑΣΤ. Λ' αφάρ ζε σέριο {83}. και δεν μπορώ να τζη εζαμινάρω εζαταμέντε
{84} μα τάντο πμάστα {85} τζη έβανα όλους α πάρτε, και θα κάμω τζη
εζάμινες σεριαμέντε {86}, ως που ν' αύρω την γκάουζα {87} και να μάθω
καλά, αν ήναι κάζο πενσάτο, επόι να τζη ακουζάρω {88} στη Διοίκησις,
και να κάμω τα άττα {89} μου κόμε σι ντέβε {90}, κατά πως μου μιριτάρι
{91} ς' το οφφίτζιό {92} μου —.... ναι δεν μπορώ να κάμ' αλλιός γιατί
δα δισπρετζάρω {93} το ονόρε μου {94} (προβαίνει εμπρός).
ΣΚΗΝΗ Γ'.
Ο Αστυνόμος, ο Ανατολίτης και οι Στρατιώται.
ΑΣΤ. Π' ούναι μουρέ εκείνος ο Λιάπης;
ΑΝΑΤ. Λιάπη ποιο είναι, σακίν {95} Λιάπη Αρβανίτη είναι εκείνο υρεύεις;
— χου — π' ούντο τώρα Αρβανίτη; — αν το πιάσης.
ΑΣΤ. (προς τον Ανατολίτην) έλλα δω εσύ γιαμά.
ΑΝΑΤ. Ιστέ, ήρτα — τι τέλεις εμένα;
ΑΣΤ. Πινομή σου.
ΑΝΑΤ. Τι τα πη πινομή σου.
ΑΣΤ. Τ' όνομά σου μουρέ;
ΑΝΑΤ. Α! — όνομά μου; όνομά μου χατζή Σάββα ντούλο σας.
ΑΣΤ. Η Πατρίδα σου;
ΑΝΑΤ. Πατέρα μου; πατέρα μου χατζή Μουράτη λέανε — εκείνο πέτανε, τι
το τέλεις τώρα;
ΑΣΤ. Όχι μουρέ ο τόπος σου;
ΑΝΑΤ. Α, βιλαέτι μου; βιλαέτι Καΐσερλη είναι.
ΑΣΤ. Και πούνε αυτό το Καΐσερλη.
ΑΝΑΤ. Άι Βασίλι τόπο είναι γκαισαρείας, γκαπαδοκείας ντε ξέρεις εσύ.
ΑΣΤ. Κι' είσαι γιαμά απ' τ' άι βασιλειού τον τόπο; για δι' αύτο είσαι
και χαντζής — ν' άμπ' ο διάολος μέσα σην καβούκα {96} σου — και πες μου
μουρέ εσύ, πώς εγίνηκε ο λαβωμός του Κρητικού;
ΑΝΑΤ. Να ιστέ, τρώγανε, πίνανε. — αρβανίτη μέτυσε — φορτιότηκε κηρτικό
— Κηρτικό είπε Αρβανίτη (ντρέπουμε να πω τιμή στα μούτζουνά σου)
κουράδια, είπε αρβανίτη, είπε να φας εσύ, σάνκιμ {97} κηρτικό να φάι
κατάλαβες; — κουράδια μουράδια λέωντας, καυγαλαστίσανε, αρβανίτη
τράβηξε πιστόλα, μάνι μάνι έσφιξε κρητικό απάνου γιαραλαλάδησε {98}
κοματάκι χέρι του — ούλο ούλο καυγκά. ιστέ αυτό είναι.
ΑΣΤ. Να με πάρουν οι διάολοι και αν κατάλαβα τίβοτζι — (προς τον
ανατολίτην) και πώς μουρέ, και πώς; μπα κ' ήτανε κάζο πενσάτο;
ΑΝΑΤ. Αρτίκ πινσάτο, μινσάτο, εγώ ντε ξέρω, αρβανίτη χτύπησε κηρτικό,
βέρσελλαμ {99}.
ΑΣΤ. (με θυμόν) και μίλλειε μουρέ ρωμαίικα, παλιότουρκ!!!
ΑΝΑΤ. Έι — εσύ γιατί μιλάς φρίγκικα για; σάντο μάντο, φόρτο φούρτο,
ιξέρω εγώ φιράγκικα, εγώ ρωμαίικα λέω εσύ δεν καταλαβαίνεις; εγώ
φιράγκικα ντε ξέρω πώς να γένη για, τι να γένη α τζανούμ — εσύ εύρε
το κολάι {100} του πγια να καταλάβης — εγώ σάστησα κι' απόμεινα —
άλλο τίποτε εγώ ντε ξέρω.
ΑΣΤ. Πες μου μουρέ καλά την εζάμινά {101} σου, γιατί κακόροικε θα πας α
ρέστο {102}.
ΑΝΑΤ. Αν μπορής, κατάλαβε τώρα, (προς τον αστυνόμον) άνταμ — εγώ σε
είπα — ζάμινα μάμινα, ρέστο μέστο, φόρτο φούρτο, σάντο μάντο,
κουκούτζι {103} ντεν καταλαβαίνω τι τα πη, — ούλο ούλο καυγά τι ήτανε,
είπα — πάει λέωντας — άκουσες τώρα; τώρα; Ιστέ ρωμαίικα το είπα αρτίκ
και τώρα ντε κατάλαβες, ποτέ σου ντε τα καταλάβης......
ΑΣΤ. (με θυμόν) α ρέστο κανάγια α ρέστο, — (προς τους στρατιώτας)
πάρτε τον αυτόνε α ρέστο — (τον κρατούν οι στρατιώται)
ΑΝΑΤ. Ιστέκα να ντγιούμε τι τα πη αρέστο;
ΣΤΡ. Στη φυλακή θα πας.
ΑΝΑΤ. Χάψι;
ΑΝΑΤ. Έι, ύστερα; εγώ τι έκαμα, άνταμ, να πάγω χάψι, εγώ ντεν χτύπησα
Κηρτικό, εγώ πιστόλα μιστόλα ντεν έχω, εγώ ντουλειά μου κύτταζα,
τζουμπούσι έκαμνα — να, πγιάσαι αρβανίτη, κρεμαστό μπιλέμ, όχι βάνεις
εμένα χάψι· ταμάμ.
ΑΣΤ. Εσύ θα πας αρέστο γιαγουρτοβαφτισμένε παλιότουρκα.
ΑΝΑΤ. Ταμάμ αστρονόμο — άφεριμ — βρίζει κιόλας — εγώ τούρκο ντεν
είμαι, χριστιανό ορτότοξο είμαι — χατζή άντρωπο είμαι — ιψέματα ποτές
μου ντε λέω — χιτζ ποτές άντροπο βαφτίζουνε με το γιαγούρτι; — άιδε να
ντιγιούμε τι τα πης ακόμα — αγάλια αγάλια τα πης αύριο με μποζά {104}
βαφτίζουνε.
ΑΣΤ. (Με θυμόν) α ρέστο...
ΣΚΗΝΗ Δ'.
(Ο Αστυνόμος εξετάζει τον Λογιώτατον)
Αστυνόμος, Λογιώτατος, Γραμματεύς της Αστυνομίας, Στρατιώται.
ΑΣΤ. (προς τους στρατιώτας) φέρτε μου μουρέ εκειόνε με την σκούφια —
(τον φέρνουν) (προς τον Λογιώτατον) πινομή σου;
ΛΟΓ. Επώνυμον μεν φέρω Κωνωπίδης, κέκλειμαι δε Κλειτομένης.
ΑΣΤ. Ώρσε, ονόματα.. και πού να θυμάται κανείς καλότυχε τέτγοια
ονόματα που βγάλανε τώρα.. (προς τον Λογιώτατον) και πούθε είσαι
γιαμά;
ΛΟΓ. Κώος.
ΑΣΤ. Και πού στο διάβολο είν' αυτό το Κώος;
ΛΟΓ. Το Τουρκιστί Σταν κιόι λεγόμενον.
ΑΣΤ. Και πες δα π' ούσ' απέ την Κως, ξαφνικό να σ' ούρθη.... και τι
τέχνη κάμεις;
ΛΟΓ. Τέχνην μεν ουδαμώς, επιστήμων δε μάλα.
ΑΣΤ. Ας ην' κι' επιστήμη, μπα κ' είσαι γιατρός.
ΛΟΓ. Ούμενον, αλλά Ρήτωρ, Λογικός, Γραμματικός, Μαθηματικός, και τα
λοιπά, και τα λοιπά..
ΑΣΤ. Μώρ μπα κ' είσαι Λογιώτατος.
ΛΟΓ. Ναι μην.. και εκ των ως επί το πολύ λεγομένων ενδοξοτέρων λογίων.
ΑΣΤ. Μουρέ για σου Λογιώτατε!!! και πες μου δα γιαμά εσύ που ξέρεις
τζη ελληνικούραις, πώς εγίνηκε ο λαβωμός του Κρητικού;
ΛΟΓ. Ουχ' εκών μεν, είπω δε. — Ετύγχανον σήμερον πεινών την εσχάτην
πείναν· και δη έδοξέ μοι πορευθήναι εν τω εδωδιμολεσχοοικητηρίω· και
κορεσθήναι — απελθών ουν, εύρον και συνδαιτυμόνας πλείστους αυτόθι
συνευωχουμένους — και δη τοίνυν δέδοχεν αυτοίς την εφημερίδα
αναγνούσιν, ευθυμητέον είναι την της Ελλάδος παλλιγγενεσίαν —
τοιγαρούν εσθιόντων, πινόντων, αδόντων, υμνούντων, και
ορχομενοευφραινομένων.
ΓΡΑΜ. Επύκνωσες, λογιώτατε, την ατμοσφαίραν από γενικάς απολύτους.
ΛΟΓ. Άφνω ο Αλβανός μετά του Κρητός εμαχεσάτην.
ΓΡΑΜ. Να κ' ένας δυϊκός αριθμός!!!
ΑΣΤ. Ν' άμπη ο διάβολος μέσ' τζη ελληνικούραις σου, παλιολογιώτατε —
ανάθεμα κι' αν κατάλαβα τι μου λες, μα την πίστι μου — (προς τον
Γραμματέα) γράφετα εσύ μουρέ καλά ετούτα ούλα που λέγει κακόροικε,
γιατί θα τα στείλουμε σ' την Ακαδέμια τζη Μπάτοβας να μας τα ξηγήσουνε
οι προφεσόροι, μα τζ' άγιους Πάντας (προς τον λογιώτατον) και λέγε δα,
λέγε συμφορά στην καλαμάρα σου.
ΛΟΓ. Και δη ο μεν Κρης τους όϊδας κουράδια καλών, ο δε Αλβανός
τούμπαλιν το σκώρ' ενεννόει, αναστάς ο Αλβανός κάκτανε τον Κρήτα.
ΓΡΑΜ. Εσολοίκισες.
ΛΟΓ. (προς τον Γραμματέα) τι δη κοινόν ή ξένον είγε σεσολοίκηκα; και
γαρ και Δημοσθένης, άλλοι τε πολλοί ξυγγραφείς έστιν ότι τω σολοικισμώ
χρώνται {105} ευφραδείας χάριν.
ΑΣΤ. (προς τον Γραμματέα) κι' άφτονε το χριστιανό να πη γιαμά την
εζάμινα του — λέγε, συφορέλιά σου λέγε.
ΛΟΓ. Και δη σου μεν εξετάζοντος μαθείς την αλήθειαν, εγώ σοι ταύτα
πάντα αληθώς φράζω, ίνα ποιήσης ο βούλεσαι.
ΓΡΑΜ. Εβαρβάρισες.
ΑΣΤ. Και δεν κατάλαβεν αν ήτονε κάζω πενσάτο;
ΛΟΓ. Ουκ οίδα την των Ιταλών διάλεκτον — τούτο δη μόνον γινώσκω, ότι η
λέξις κ ο υ ρ ά δ ι α παράγεται εκ του κ ε ί ρ ω κ α ρ ώ,
κ έ κ α ρ κ α κ έ κ α ρ μ ε, ο μέσος παρακείμενος γίνεται
κ α ρ μ ά δ ι ο ν και τροπή του α εις ε ψιλον γίνεται
κ ε ρ μ ά δ ι ο ν, προσθέσει δε του ιώτα κ ε ι ρ μ ά δ ι ο ν και
αφαιρέσει του μ κ ε ι ρ ά δ ι ο ν, τροπή δε του ε εις ο και του ι
εις υ ψιλόν γίνεται κ ο υ ρ ά δ ι ο ν, δι' ου οι Κρήτες καλούσι τα
πρόβατα, ή τας αγέλας εκ του κείρεσθαι αυτά παραγομένης της λέξεως και
δη έγνως νυνί;
ΑΣΤ. Μουρ' εγώ δεν σ' αρωτώ τη Γραμμμάτικα, και με λες τζη αόριστους,
τζη περσυντέλικους, και ούλα τα τέμπα {106}... ω συμφορά μου! σ' αρωτώ
να με πης, αν ήτανε κάζω πενσάτο ο λαβωμώς του Κρητικού — ορίστε τώρα,
τι να ευγάλω απέ τούτην την εζάμινας μηδέ το έψιλό σου κατάλαβα, μηδέ
το ύψιλό σου (προς τον χοαόν) αυτός μάτιά μου είν' απ' εκειούς τζη
λογιωτάτους που ξηγούνε τζη μηναίοι και τζη ψαρμοί του Δαβί, κι' οπού
ξέρουνε πότες είναι τζη άγιας Αγκάτας, και τ' άι κούκου, και δε
γλέπεις άλλο σε δ' αύτους μόνε μία καλαμάρα σαν πιθάρι, και μια πένα
σαν ντούμπανο, και τ' είν' αυτός; Λογιώτατος — ω ντζόγια μου!!! γιατί
ξέρει γιαμά να ξηγάη τζη συναξαριστάδες — ναι, ναι στη πίστι μου δε
σας μπαρτολετάρω {107} (προς τον Λογιώτατον) και πες μου διά που να
κάτζουν οι διαόλλοι στη σκούφια σου — ήτανε κάζο πενσάτο; (ευθύς προς
τον Γραμματέα) ξήγατο συ, μουρέ διάλλε, ρωμέικα να καταλάβη.
ΓΡΑΜ. Εκ προμελέτης.
ΑΣΤ. Κ' αμά για να ξέρη κανείς ετούταις ούλαις τζη λέξαις πρέπει να
έχη εκειό το μεγάλο βοκαβολλάριο {108} τζη Κρούσκας, οπού είναι σα μια
κασσέλα, και να προβατή μέσα τζη πιάτζαις τζη Ελλάδας, ν' άχη κ' ένα
βαστάζο κοντά, για να ξηγάη ούλα ετούτα τα τέρμενα {109} — (προς τον
λογιώτατον) εκατάλαβες τώρα μουρέ διαόλλου σκολλάρο {110} τι θα πη κάζο
πενσάτο;
ΛΟΓ. Νυν έγνων εξεικασμένος εκ της λέξεως το πράγμα — και δη σε
πληροφορώ, ότι ουκ ην εκ προμελέτης το δράμα αιφνίδιον δε μάλλον, και
πείσθητι τοις εμοίς λόγοις.
ΑΣΤ. Α ρέστο και συ πμιρπάντε, που μας εσεκάρισες {111} με τζη μετοχαίς
σου, και με τα απαρέμφατα σου, — προς τους στρατιώτες) πάρτετό νε
μουρέ κι' αυτόνε. —
ΣΤΡ. (τον πέρνουν).
ΣΚΗΝΗ Ε.'
(Ο Αστυνόμος καθ' εαυτόν).
ΑΣΤ. Μουδ' αφ' τον παλιότουρκα εκειόνε, μουδ' αφ' το σκολάρο τούτονε
με τζη ελληνικούραις του μπόρεσα να εζαμινάρω τίποτζι — μα απ' εκειόνε
το Μουραΐτη κάτι θα βγάλω, γιατ' είναι φτακαθαρισμένος, και θέλ'
απείκασε. νον ζε δούπιο {112} αν ήτανε το χτύπημα κάζο πεσάντο — μα
πρέπει ν' άναι ασολουταμέντε {113} — νον ζε κάζο {114}.
ΣΚΗΝΗ Ζ'.
(Ο Αστυνόμος εξετάζει τον Πελοποννήσιον).
Ανατολίτης, Πελοποννήσιος, ο Γραμματεύς και οι Στρατιώται.
ΑΣΤ. (προς τους στρατιώτας) φέρτε μουρέ, εκειόνε το Μουραΐτη — (τον
φέρνουν), — προς τον Πελοποννήσιον) πινομή σου;
ΠΕΛ. Πούλος Πουλόπουλος.
ΑΣΤ. Και πούθε είσαι γιαμά;
ΠΕΛ. Απ' την Πελοπόννησος.
ΑΣΤ. Και πες δα κακόροικε π' ούσαι απέ του Μουρέα — και τι τέχνη
κάμεις.
ΠΕΛ. Έμπορος.
ΑΣΤ. Και τι θα πη μουρέ έμπορος;
ΠΕΛ. Πραματευτής.
ΑΣΤ. Ώρσαι και συ διάολλε — έμαθες και συ τζη ελληνικούραις.
ΠΕΛ. Τήρα δω, κύρ αστρονόμο, είμαι έλληνας, ακούς με, και πρέπει να
μιλώ με μάθησις.
ΑΣΤ. Και πώς εγίνηκε ο λαβωμός του Κρητικού;
ΠΕΛ. Να σ' ορίσω, κυρ αστρονόμο, δεν ξέρω, εγώ έφερα να πουλήσω
κάμποσα λαγοτόμαρα, κάμποσ' αλούπια, τυριά βούτηρα και τραχανά· είχα
στείλει και τον παραγιό μου με καμπόσαις γίδαις στέρφαις {115} π' ούχα
στην παλιοστανή μου και τα πούλησα όλα, κι' έκαμνα το λογαρισμό μου —
σα με τζούκλωσε η πείνα, ήρθα να την τηλώσω {116} σ' τη λοκάντα, ηύρα
και την αφεντιά τους εδώ, κι' είπαμε να κάμουμ' ένα γλέντι — και να σ'
ορίσω γλεντάγαμε όμορφα και καλά — σα θε ν' άρθη το μαγκούφι έρχεται —
αρβανίτης τ' όβαλε στη μπουρίνα {117} πγια σα θα το φέρ' διάβολος, και
σ' τα καλά καθούμενα, τζακωθήκανε με τον κρητικό — το τζάκωμά τους τ'
ήτουνα, να σε ορίσω, δεν ξέρω τι ήτουνα, — δεν έβανα αυτί ν'
ακρουμαστώ καλά καλά, — εγώ ακούς με, τόσο τόσο δε συλλογιούμαι για
ξέναις έννοιαις — τήρα δώ, το νιτερέσω μου κυττάζω κι' άρα μάρα,
ήλιος.....
ΑΣΤ. Μωρ' εγώ δεν εκατάλαβα τίποτζι απ' αυτήν την ιστορία που με
είπες, μα τη Φανερωμένη.
ΠΕΛ. Ενώ κυρ αστρονόμο μου, σε τα κουβέντιασα τα πάσα πάντα της
υπόθεσις — τους είδα που τζακωθήκανε, μα δεν είχα τόσο του νου μου σε
δ' αύτους — φωτιά να τους κάψη κ' εκείνους και τα μαγγανά τους {118}
ΑΣΤ. Ω διάολλε και συ με τα ιντερέσα σου — οι ανθρώποι γιαμά
σκοτωνούντανε και συ συλλογιούσουνε το γιαγούρτι σου, τον ταρνανά σου,
το γάλα σου, τζη αλεπούδες και τζη γίδαις σου — και δε με λες γιαμά,
π' ούσαι πλιο ραφινάτος {119} απέ τζη άλλους αν ήτανε κάζο πενσάντο;
ΠΕΛ. Για κάζο ήτουνα και μεγάλο κάζο — μα δε ξέρω, πενζάτο ήτουνα, τι
ήτουνα.
ΑΣΤ. Το καταλαβαίνω μουρέ που ήτανε κάζο — και το γλέπω, διάολλ' έπαρέ
σε κι εσένα· μα άλλο είναι το ατζιδέντε, κ άλλο το κάζο πενσάντο,
ετούτο τι ήτανε, ετούτο θέλω να με περσουαδάρης {120}.
ΠΕΛ. Ατζιδέντε.
ΑΣΤ. Και τι θα πη, ατζιδέντε;
ΠΕΛ. Ξέρω γώ; να, άξαφνα θα πη, στοχάζουμε· δεν είναι έτζι;
ΑΣΤ. Και μουρέ, για σου κακόρικε — εσύ καταλαβαίνεις γλέπω τον κόσμο,
— μουρέ για σου Μουραΐτη!! και πες μου τώρα σα ξέρεις το ατζιδέντε, θα
ξέρεις και το πενσάτο νον ζε δούπιο.
ΠΕΛ. Αυτούνο δεν το ξέρω.
ΑΣΤ. (Προς τον γραμματέα) πώς του τ' όπες εσύ τ' αλλουνού, μουρέ;
ΓΡΑΜ. Εκ προμελέτης.
ΠΕΛ. Αυτούνο είναι βαθύ ελληνικό, και δεν το πεικάζω.
ΓΡΑΜ. Προμελετημένον.
ΠΕΛ. Τίποτις — μηδ' αυτούνο.
ΓΡΑΜ. Αν το είχεν εις τον νουν του προτήτερα να το κάμη ο Αρβανίτης.
ΠΕΛ. Τήρα δω μηδέ στο μυαλό του μέσα ήμουνε μηδέ τον ηρώτησα — ποιος
τους ξέρει πάλ' αν ήντουσά νε οχθρευμένοι απέ μπροστήτερα.
ΑΣΤ. (καθ' εαυτόν) ω διάολλε ρισπότα!!! (προς τον Πελοποννήσιον) και
δε ξέρεις άλλο τίποτζι;
ΠΕΛ. Όσκαι όλη μου η κουβέντα αυτούνη είναι, τούτο ξέρω μοναχά οπ'
όσμιξα κι' εγώ μ' ένα σωρό μαγκούφιδες.
ΑΣΤ. Αρέστο κι' εσύ, μισότουρκα με τζη γίδες σου, με τζη αλεπούδες σου
και με τζη ταρνανάδαις σου.
ΠΕΛ. (με θυμόν) δεν πάγω.
ΑΣΤ. Και γιατί μουρέ; δεν ατζιτάρεις {121} γιαμά να πας α ρέστο, γιατ'
είσαι λογοθέτης; ξαφνικό να σ' ούρτη!!
ΠΕΛ. Αγκρουμάσου Κυρ αστρονόμο· έχω υπόληψις, και Φιλοτιμία, κ' είμαι
Έλληνας ελεύθερος, και ακούς με, όφκολα όφκολα δεν με φυλακώνεις,
γιατί κάμω μία διαμαρτύρησι στη Διοίκησις, και σ' το βουλευτικό, να
ξέρεις ακούς με — κρίναι με πρώτα κι' ανισωστάς κι' έχω φταίξιμο,
τότες βάλε με και ς' τη φούρκα....
ΑΣΤ. Α ρέστο, κανάγια!!! (προς τους στρατιώτας) πάρτε τόνε κ' αυτόνε
γιαμά μαζή με τζη άλλους
ΣΤΡ (Τον πέρνουν)
ΠΕΛ. Όπ' ανακατώνετα με τα πίτουρα, τον τρων η κότταις.
ΣΚΗΝΗ Γ'.
(Ο Αστυνόμος εξετάζει τον Κύπριον.)
Αστυνόμος, Κύπριος και Στρατιώται.
ΑΣΤ. (προς τους στρατιώτας) φέρτε μου μουρέ, εκεόν τον άλλονε
ΣΤΡ. (Φέρουν τον Κύπριον)
ΑΣΤ. Τ' όνομα σου;
ΚΥΠ. Σολομώς.
ΑΣΤ. Άλλος διάβολος ετούτος — (προς τον Κύπριον) μπα κ' είσαι
στοκοφίσι; — κι' απέ πού είσαι;
ΚΥΠ. Απέ την Τζίπρον είμαι.
ΑΣΤ. Και πες μου δα εσύ· πώς εγίνηκε ο λαβωμός του Κρητικού;
ΚΥΠ. Οι Κρηντιτζοί μιλούσιν τα λωά τα λόγιά τους και την αχελουμαλούσα
λέσιν νύμφη, το λαμπρόν λέσιν το φωτιά, τον άπαρο λέσιν τον χτήμα και
ταις κουδέλαις λέσιν ταις κουράδια — και είπεν του ο Κρητικός τ'
Αρβανίτην π' ούφαις τα κουράδια, της κουδέλαις, τ' αρνίαν που λέσιν
στον τόπο μας κι Αρβανίτης είπεν του να τα φάης συ, και πήκασιν
καλαμπαλίκην — κι' Αρβανίτης έρριψεν πιστόλην του και χτύπησεν τον
Κρητικόν στον χέριν του και γίνηκεν πανναήριν — είπα τους να νον
γιατρέψω εώ κ' ήψα λαμπρόν στη φουκούν, για να κάμω άμπλαστρο ν'
αλλείψω τον γιαράν του....
ΑΣΤ. (Τον αντικόπτει.) Άλτρος κάβος κονταρέμος — άλλα με λες και συ,
ξοφνικό να σ' ούρτη πρε διαόλλου στοκοφίσι Σολομώ! — και πού να
καταλάβω τζη κορδέλλαις, τα μπιλάστρα σου, το λαμπρό σου, και τζη
λέξαις σου ούλαις, που μου σαλτάρησε {122} το τζερβέλλο {123} ούλο; ας
ην δα, — και τι τέχνη κάμεις;
ΚΥΠ. Είμαι γιατρός και δραάζω την σολομονική.
ΑΣΤ. Ω διάολλε!!! και ξέρεις μωρέ στοκοφίσι να κιαμάρης {124} τζη
διαόλλους; και δε σε τ' αβερτήρανε {125} οι διαόλλοι το κάζο ετούτο πρι
μου γένη; ώρσαι και συ πέντε φάσκελα στη σολομονική σου μέσα, διαόλλου
Σωλομώ, λέγε μου τώρα γιαμά, μπα κ' ήτανε κάζο πενσάτο;
ΚΥΠ. Φράντζικα δεν καταλααίνω — κ' σεις οι φράνιτζοι εκατάλαες, είστεν
λωοί άνθρωποι και λωά λέτεν τα κ' εσείς τα λόι σας και δε σας
καταλααίνει κανείς.
ΑΣΤ. Αρέστο κ' εσύ διαόλου στοκοφίσι, αρέστο — (προς τους στρατιώτας)
πάρτε τονε μουρέ κι' αυτόνε το Σολομώ.
ΣΤΡ. (Τον πέρνουν)
ΑΣΤ. Μωρ' ακούτε γιαμά σ' τη πίστι σας όνομα; — Σολομώ; — (απορεί) ναι
μουρέ να με σκοτόσουνε, πρώτη βολά τ' ακούγω — αύριο θ' ακούσουμε και
κανέα μπακαλάο ασολουταμέντε — και δεν είναι μιράκολο {126} ν' ακούη
κανείς τέτγοια ονόματα
ΣΚΗΝΗ Η'.
Ο Αστυνόμος (καθ' εαυτόν).
ΑΣΤ. Φιναλμέντε {127} απέ ούλαις ετούτες τζη εζάμινες δεν έβγαλα τίποτε
— κανένας ως τα τώρα δε μπόρεσε να με περσουαδάρη {128} αν ήτανε κάζο
πενσάτο, μα τώρα πρέπει να κάμω και τζη άλλαις μου τζη εζάμινες, κι'
ότι διάολο βγάλω, και ξανίξω να τόνε ραπορτάρω {129} σ' τη Διοίκησι, κ'
ας κάμ' ό,τι θέλει· το ραπόρτο μου πως θα γένει ρεδίκολο {130} το ξέρω,
κ' είμαι περσουάζος {131} θ' άναι γιομάτο κογιοναρίαις, και καμμιά
σεργιέτα οφφιτζιάλε {132} δε θ' άχι μέσα.
ΣΚΗΝΗ Θ'.
(Ο Αστυνόμος εξετάζει τον Χίον.)
Αστυνόμος, Χίος και Στρατιώται.
ΑΣΤ. Φέρτε μ' εκειόν τον άλλονε...
ΣΤΡ. (Τον παρουσιάζουν.)
ΑΣΤ. (Προς τον Χίον) Τ' όνομα σου μουρέ;
ΧΙΟΣ. Μπουρλής Αμπρουζής.
ΑΣΤ. Άλλος διάολος κι ετούτος — σ' αρέσει; να όνομα που μουδέ ς' τ'
όνειρό μου δεν τα άκουσα (προς τον Χίον) και πούθε είσαι γιαμά ;
ΧΙΟΣ. Χιώτης, να σας χαρώ.
ΑΣΤ. Και τι τέχνη κάμνεις.
ΧΙΟΣ. Σεκερτζής.
ΑΣΤ. Και τ' είν αυτό γιαμά το σεκερτζής;
ΧΙΟΣ. Φτιάνω λογιών το λογιώ γλυκά, — ροδοζάχαρες, χαλβάδες κόντια...
κι' ό,τι άλλο θέτενε.
ΑΣΤ. Και πες δα κακόρικε, π' ούσαι κομφετιέρης. — και πώς εγίνηκε ο
λαβωμός του κρητικού;
ΧΙΟΣ. Εν ηξεύρω τίποτες, να σας χαρώ, κ' εγώ κοιμούμενε, και ήγλεπα ς'
τ' όνειρό μου που πμλεχτήκανε ο Κρητικός με τον Αρβανίτη — ήκουσα και
το βρόντος του πιστολιού μα ίντα να κάμω σαν γλυκοκοιμούμουνε;
ΑΣΤ. Όμορφο ύπνο έκαμες και συ — οι άνθρωποι σκοτωνούντανε, και συ
κυμούσανε — μοιάζει από ταις πολλαίς κομφετέρους, γλυκάθηκες και στον
ύπνο σου.
ΧΙΟΣ. Όσκαι να σας χαρώ, αφ' το κρασί, και αφ' της χορούς ζαλήστηκα,
κ' ήπεσα, και σαν ήκουσα το βρότος, είπα να σηκωθώ, και εν μπόρουμουν.
ΑΣΤ. Και πες δα εσύ, μπα κ' ήτανε κάζο πενσάτο,
ΧΙΟΣ. Έμ' έμαθεν ο πάης μου τα ταλλιάνικα, για να σας δώσω την
απόκρισι, άθεν τ' όξερε που θα με ρωτάνε φράγκικα, μπόρειε να με τα
μάθη.
ΑΣΤ. Θα σε στείλω διάολε· κ' εσένα α ρέστο, κι' ας κοιμούσανε.
ΧΙΟΣ. Κ' ίντα σας έκαμα εγώ μαθές; ήφτεξά σας τίποτις; εγώ ριξα το
πιστόλι; εγώ βάρεσα τον κρητικό; ε μιλλήτενε μαθές; Ίντ άκαμα; εγώ
άρματα ε φορώ, που να πήτεν πως βόθουμουν τ' αρβανίτη, — ε ίντα — εν
εκοιμούμουνε;
ΑΣΤ. Δεν περνούνε σε μένα Μπαρτζολέταις {133} — θα σε στείλω α ρέστο
νον ζε κάζο.
ΧΙΟΣ. Χίλλια ριάλλια {134} δίνω σας, και μη με στέρνετε στη φυλακή,
γιατί με σβύνετεν πλια.
ΑΣΤ. Εγώ θέλω ονόρ {135} μουρέ κακόρικε, δε θέλω ριάλια.
ΧΙΟΣ. Δυο χιλιάδες πάρτεν άματις, και το ρωλόι μου και μη με
στέρνετεν, γιατί εν κάμει... να χαρήτεν τον πάη σας, και την τζάτζα
σας.
ΑΣΤ. Μουρέ τι πάη, και τζάτζα μου λες; α ρέστο μπιρπάντε! ακούς γιαμά
του διαόλου τον άνθρωπο, που γυρεύει να μου σπορκάρη {136} την φάτζα,;
{137} να μουρέ, ώρσαι πέντε φάσκελα μέσ' το ρωλόγι σου, και μέσ' τζη
χιλιάδες σου — εκατό χιλιάδες τζικίνια {138} να με δώσης καλότυχε, δε
σπορκάρω τ' ονόρε μου — α ρέστο — α ρέστο, (προς τους στρατιώτας)
πάρτε τόνε μουρέ κι' αυτόνε για το διάολλο!!
ΣΤΡ. (τον πέρνουν).
ΣΚΗΝΗ Ι'.
Ο Αστυνόμος (καθ' εαυτόν)
ΑΣΤ. Τώρα γιαμά πρέπει να κάμω άττο σέργιο {139}, πρέπει να σιντζιλλάρω
{140} τη λοκάντα, να κλείσω και τζη πόρταις τζη ούλαις — εποϊ {141} να
στείλω και το λοκαντιέρη α ρέστο και εκειόνε το μπιρπάντε που τζη
έδινε τέτγοι άνθρωποι τόσο κρασί και τζη εμέθυσε, κ' εκάμανε τέτγοιαις
συμφοραίς· κατόπι να στείλω να τζερκάρω {142} και για το Λιάπη — κι'
αμά ξέρω δα πού ς' το διάολλο να τον εύρω; εδώ χρειάζεται μανιέρα {143}
καπατζιτά {144} και σπιρτοσύνη, κι αμά που δεν τόνε γνωρίζω μέσ' τζη
διαόλοι — τζη έλληνι — αι — κουέστω ζε {145} πολύ κακό — μα τώρα πρέπει
να φουγιάξω ούλοι τζη πιστεμένοι μου στρατιώταις, το Διονύσιο, το
Γεράσιμο, τον Τζαβατίνο, και εκειόνε τον άλλονε το διάολο π' ούλο μου
φεύγ' απ' τη μεμόρια {146}.
ΣΚΗΝΗ ΙΑ'.
(Ο Αστυνόμος αποστέλλει τινάς στρατιώτας δια να εύρουν και συλλάβουν
τον Αλβανόν).
Ο Αστυνόμος και οι Στρατιώται.
ΑΣΤ. Μουρέ Γεράσιμε!!
ΣΤΡ. Ντελόγκ' {147} αφέντη.
ΑΣΤ. Μουρέ πώς τονε λένε κιόνε το διάολο;
ΣΤΡ. Ποιόνε αφέντη;
ΑΣΤ. Εκιόνε μυρέ διάλ' έπαρέ σε και σένα — τζίτο μουρέ διάολε.. εκιόνε
— (τον δείχνει).
ΣΤΡ. Α! αφέντη — τον Κάντηλα λες;
ΑΣΤ. Ναι μουρέ — ν' άμπ' ο διάολος μέσ το μυαλό μου και δεν θυμούμουνε
την καντήλα; ναι, ναι, τον καντήλα για σου Γεράσιμέ μου, τον καντήλα —
πάρτονε εκιόνε και το Διονύσιο, και τον Τζαβαντίνο, και εκιόνε τον
άλλονε το διάολο.
ΣΤΡ. Ποιόνε τον Αντζουλή;
ΑΣΤ. Για σου — και να πάτε να τζερκάρεται για να πγιάσεται τον
αρβανίτη να μου τόνε φέρτε..μα Γεράσιμέ μου... α πιάν α πιάνο {148} μπα
κι ακροτζεριστή {149} και σας σκαπουλάρι {150}.
ΣΤΡ. Έγνοια σ' αφέντη — (στρέφει να αναχωρήση) σκιαβ' {151} αφέντη.
ΑΣΤ. Σ' το καλό Γεράσιμέ μου, μάτια μου — σ' το καλό τζόγια μου — εδώ
σε θέλω γιαμά.
ΣΤΡ. (ευγάζων το φέσι του) σκιάβο σκιάβο αφέντη.
ΑΣΤ. Σ' το καλό, σ' το καλό — παρ και τζη άλλους που σ' ούπα.
ΣΤΡ. Ντελέγκ' αφέντη, ούλοι πάμε γιαμά.
(Ο Αστυνόμος σφραγίζει το Ξενοδοχείον.)
Ο Αστυνόμος, ο Ξενοδόχος, οι Στρατιώται και ο Κρητικός.
ΑΣΤ. (Προς τους στρατιώτας) Βγάρτε τζη όλους, ούλους π' ούναι μέσ' τη
λουκάντα — βγάρτε τζη ούλους όξου — κλείσται τζη τσάντζες ούλαις, και
τζη κάμαραις γιατί θα συντζιλλάρω το λουκάντα — πάρετε και κειόνε το
πυρπάντε το λοκαντιέρη αρέστο και κειόνε τον κατεργάρη μαζή με τζη
άλλους να τον πάτε τώρα, ως που να βρούμε το λιάπη, και ν' ανοίξουμε
την γκάουζα,
ΞΕΝ. Κ' αφήτε με άματις να πάρω τα κατάστιχά μου, γιατ' σβυώ ο
κακόσορτος — αλοί μου!!!
ΑΣΤ. (Με θυμόν) πάρτα ντε λόγκο διάολε!!!
ΞΕΝ. Οχονούς (τα πέρνει).
ΑΣΤ. (Προς τους στρατιώτας) Πάρτε τόνε α ρέστο — φέρτε τζέρα δι σπάνια
{152} και το σιντζίλλο {153} τζη αστυνομίας, γιατί πρέπει ν' ήναι
συντζηλλάτη {154} οφφιτζιανμέντε {155} (σφραγίζει τας θύρας.)
ΣΤΡ. Γιάμ' αφέντη, γιάμ' αφέντη!!
ΑΣΤ. Τ' είναι μουρέ;
ΣΤΡ. Τον Κρητικό τον αφήσαμε μέσα.
ΑΣΤ. Ποιόνε μουρέ; το λαβωμένο; ω διάολλ' έπαρέ με κι' εμένα με το νου
μου — ώρσαι γιαμά μέσ' το νου μου — (φασκελώνεται μόνος του) — και μ'
αφήκανε καλότυχε, τούτ' οι διαόλοι ταλέντον {156}; βγάρτετό νε κι'
εκειόνε όξου.
ΣΤΡ. Πάμε να τον συκώσουμε.
ΚΡΗΣ. Γιάντα δα θι[ο]ς κ' η ψυχή σας!!! — ζουντανό δεδίμ θα με θάψετε
επά δα; — δεν μπορώ να πουρήσω κια ολιά θιός που το κατέχει — είπα σας
το δα πούρι.
ΣΤΡ. Σε πηγαίνουμε γάλι γάλι, μη φοβάσαι (τον σηκώνουν διά να τον
μεταφέρουν εις το αστυνομικόν κατάστημα.)
ΑΣΤ. Ετούτους που εζαμινάραμε, να τζη πάτε αρέστο έναν ένανε, για να
μη σας κάμουμε κανένα ρεμπελιό {157} σ' τον δρόμο.
ΣΤΡ. Έγνοιά σ αφέντη — μη φοβάσαι — και ξέρουμ' εμείς (Αναχωρούν)
ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ Β'. ΠΡΑΞΕΩΣ.
ΠΡΑΞΙΣ Α'.
ΣΚΗΝΗ Α'.
(Οι στρατιώται φυλακίζουν τον Ανατολίτην.)
Στρατιώται και ο Ανατολίτης.
ΣΤΡ. Α — περπάτειε — (τον σπρώχνουν)
ΑΝΑΤ. Έι τζάνουμ. μη σκουντάς — κόσμος γλέπει, ντρέπομαι — αγάλια
αγάλια — ιστέ εγώ παγαίνω — μη φοβάστε, ντε φεύγω — μπαξίσι σου
εγώ ντίνο ένα τάλλαρο τζίλικο {158}.
ΣΤΡ. Έμπα μέσα τώρα = κάτζαι στο φρέσκο· (τον αφίνουν και αναχωρούν.)
ΣΚΗΝΗ Β'.
(Ο Ανατολίτης καθ' εαυτόν)
ΑΝΑΤ. Ορίστε λευτεριά — άμμα λευτεριά — ταμάμ! — φόρτσ μόρτο, σάντο
μάντο, μέστο ρέστο, είπε, άιδε γιαβρούμ {159} χάψι, μήτε ικρίσι, μήτε
ιλάμι {160}, μήτε τίποτα, εμέν ίσγια στη χάψι — άτζαπα {161} μόδα στην
Ελλάδα έτζι είναι; εμέν {162} — δυω λόγια λένε, χορίς φταίξιμο, χωρίς
τίποτα χάψι βάνουνε; να λευτεριά, να μάλαμα.......αστρονόμο πολύ σέρτι
{163} άντρωπο είναι.....γκεμ αλμάζης {164} είναι, χιτζ λακιοδί {165} ντε
πέρνει — κατόλου κατόλου — έμεν βρίζει... φάρκι {166} ντε κάμει,
άντρωπο είναι, Γάινταρο είναι, ούλα ένα τ' άχη.... αρτίκ τι να κάμω
τώρα; να τραβίξω ένα μπελά ήρτε κεφάλα μου, σάμπρι {167} να κάμω, τζαρέ
ντεν είναι..... σ' το κούτελο μου {168} γραφτό ήτανε και τούτο.
ΣΚΗΝΗ Γ'.
(Οι στρατιώται φυλακίζουν τον Λογιώτατον.)
Στρατιώται και ο Λογιώτατος
ΣΤΡ. Ντε περπάτγειε, καλαμαρά, π' ούφαγες τοις λίραις.!!!
ΛΟΓ. Λίραν ουκ εγευσάμην... ξύλον γαρ εστί χορδάς και νευράς έχον...
πλακούντα και δη εγευσάμην... τριχίας τε τεταριχευμένους συν
οξυγάρω... και δη διά το φαγείν με ταύτα φυλακιστέον με εστίν : άπαγε.
ΣΤΡ. πολλή μουρμούρα δε θέλει... έμπα μέσα.
ΛΟΓ. Πού;
ΣΤΡ. Στη φυλακή.
ΛΟΓ. Και δη ακρίτως φυλακισθήσομαι; ώμοι! ώμοι!
ΣΤΡ. Πάρα μέσα, έμπα.
ΛΟΓ. και δη σκότος ενταυθοί μέγα τε ψηλαφητόν τε! τάλας εγώ!
ΣΤΡ. (Τον αφίνουν και αναχωρούν)
ΛΟΓ. (Εισερχόμενος εις την φυλακήν οδύρεται) ιώ!.. ιώ.. έπαθον τλάμων,
έπαθον άξι οδυρμών.. Φευ! φευ! και δη, πώς αν ολοίμαν; θανάτω
κατακλησέμην... ώμοι, τάλας! ιώ, ιώ!... φευ, φευ!! παι, παι παι!
παπαί, παπαί, παπαί παι.
ΣΚΗΝΗ Δ'.
(Ο Ανατολίτης καθήμενος έσωθεν ακούει τους οδυρμούς του Λογιωτάτου
αλλά δεν τον διακρίνει.
Ανατολίτης και ο Λογιώτατος.
ΑΝΑΤ. Ποιος είναι πρε, φωνάζει γιο, γιο, εφ' πεφ παπά, πουχ; (προς τον
Λογιώτατον) σακίν εσύ είσαι Λογιώτατο;
ΛΟΓ. Έγωγε.
ΑΝΑΤ. Έι... και γιατί κλαις για; γιατί φωνάζει εφ πουφ;... τι έπατες;
ΛΟΓ. Και δη ακρίτως, και αδίκως κεκάθειργρμαι.... τούτο δε οδυρόμενος
τυγχάνω.
ΑΝΑΤ. Αντάμ εσύ ντε ξέρο τι άντρωπο.. είσαι και χάψι βάνανε εσένα,
ηλληνικά μιλάς... (με θυμόν) μίλα ρωμαίκα πγια, πρε!!! ως πότε
ηλληνικά; τι έπατες λεμ; ντεν ακούς;
ΛΟΓ. Αδίκως εφυλακίσθην.
ΑΝΑΤ. Άι. Εσύ μονάχα; να κι' εγώ.. αστρονόμο χάψι έβανε, αμά ντεν
κλαίω... ντε φωνάζω πουφ μουφ... μην κλαις... σώπα σώπα.... έλα κοντά,
πάρε καλαμάρι σου, πένα σου, γράψαι αναφορά ς' το Κύριο Διοικοτή, φίλο
ντικό μου είναι, να βγάνη όξου.. άιδε· κάμε γλίγωρα να στείλουμε.
ΛΟΓ. Και δη γραπτέον.... ευ έχει.
ΑΝΑΤ. Εμ μεβ, άφστο πγιά.. γράψαι.
ΛΟΓ. (Γράφει την αναφοράν ελληνιστί - προς τον ανατολίτην) γέγραφα.
ΑΝΑΤ. Έγραψες;
ΛΟΓ. Ναι.
ΑΝΑΤ. Άι χωριάτ' ογλού χωριάτ!!! ναίσεκ, ντε λες, μόναι ναι; ντιάβαστο
τώρα ν' ακούσω.
ΛΟΓ. (Αναγινώσκει την αναφοράν)
» Εκλαμπρότατε, ενδοξώτατε, υπερένδοξε, Κύριε
» και τα λοιπά, και τα λοιπά.
» Ευθυμούντων ημών σήμερον την της Ελλάδος πα-
» λιγγενεσίαν εν τω εδωδιμολεσχοποικιλοβρωματο-
» πωλείω,
ΑΝΑΤ. Ιστέκα ιστέκα... τούτο ούλο ένα λόγος είναι!
ΛΟΓ. Μια λέξις προ, προ προ υπερπαρασύνθετος.
ΑΝΑΤ. Έι ύστερα; τούτο είναι ντεκαπέντε πήχες άνταμ άιδε να τγιούμε...
λέγε παρακάτου.
ΛΟΓ. Και δη εσθιοπινονταδοντορχουμενοευφραινομένων.
ΑΝΑΤ. Βάι βάι βάι, πώς τ' όβγανες απ' το ιστόμα σου τούτο και ντεν
κόπηκε το μισό μέσα! τούτο τζεγγέλια τέλει να τραβούνε δέκα αντρώποι,
και γκιουζ μπελά {169} να βγάνουνε... εκατό πήχες είναι τούτο αρτίκ
σωστό.
ΛΟΓ. Σίγα — (αναγινώσκει)
« άφνω ο Αλβανός μετά του Κρητός εμαχεσάτην.
ΑΝΑΤ. Ποιο χέστηκε; άιντε να τγιούμε, τι τα πης ακόμα.
ΛΟΓ. Και γαρ ο Κρης τους όιας κουράδια καλών, ο δ'
» Αλβανός το σκορ εννοών τούμπαλιν.
ΑΝΑΤ. πούμπα έκανε κανένας για;
ΛΟΓ. » Και δη τούτο δ' ένεκα μαχεσαμένων.
ΑΝΑΤ. Άνταμ ιστέκα μη γράφης πρε! ντροπής είναι — χιτζ ολμάσσα {170}
μαγαρίστηκε πες το
ΛΟΓ. (Σίγα κάθαρμα, αναγινώσκει)
» αναστάς ο Αλβανός, κάκτανε τον Κρήτα.
ΑΝΑΤ. Αρβανίτη όνομα Αναστάση λέανε;
ΛΟΓ. Παύσε καταφλυαρών — και δη τυπτέον σε εν τω στόματι ανεδέστατε·
αναγινώσκει « τοιγαρούν ο
» αστυνόμος συλλαβών ημάς τους αθώους, έθετο
» εν τη φυλακή, μηδέν δεινόν εργασμένους· — και
» προσπίπτομεν εκλιπαρούντες την ημετέραν πα-
» νεκλαμπροϋπερενδοξότητα, όπως διατάξηται την
» εκ της φυλακής ημών έξοδον. Ίνα η σου το ό-
» νομα δεδοξασμένον, και το μέγα έλεος εν τοις
» περασιν.»
ΑΝΑΤ. Βαϊ κιοπόγλου {171} βάι...βάι, ητ' ογλού, βάι — έτζι γράφουνε
αναφορά; εσύ τροπάρι έγραφες — μέγα έλεος, υπερένδοξε έγραψες, κάτε
ένα λόγο μακρύ εκατό πήχες έγραψες, άντρωπο μαγαρίστηκε έγραψες,
αρβανίτη ανάσταση λέανε έγραψες; — κρίμαστο — κρίμαστο — εγώ τάρεψα
εσύ λογιώτατο άντρωπο είσαι, γράμματα ηξέρεις είπα για να κάμης
αναφορά — άμα σαν ισκυλί πισμάνεψα {172} — σκίστο, σκίστο — πάρε άλλο
χαρτί να γράψης αναφορά — άμα εγώ να λέω κι' εσύ να γράφης — τ'
άκουσες μπόκογλου {173};
ΛΟΓ. Τι δε μέλλω γράφειν; και δη λέξον μοι.
ΑΝΑΤ. (υπαγορεύει τον Λογιώτατον «Ευγενέστατε Κύριε ντοικητή» (Προς
τον λογιώτατον) Τι έγραψες;
ΛΟΓ. Ευγενέστατε Κύριε Διοικητή τι έγραψες;
ΑΝΑΤ. Όχι μπρε σασκίν, {174} μη γράφεις «τι έγραψες »; σβύσαι βάι — βαϊ
μπουτουλά, βάι.
ΛΟΓ. Έσβυσα — και δη είπας μοι βράψαι όπερ αν με είπης Ουκούν σαυτόν
αιτιώ. —
ΑΝΑΤ. Λέγε διώ τώρα, τι λοής έγραψες;
ΛΟΓ. » Ευγενέστατε Κύριε ντοικητή.
ΑΝΑΤ. Ντιοικητή — άφεριμ {175} (υπαγορεύει) « λευτερία ήρτε μάταμε,
μισέ Μπαστιά λουκάντα κάτζαμε, εκεί πέρα φάγαμε, έπγιαμε,
τραβουντήσαμε, χορέψαμε, άμμα αρβανίτη μέτυσε — τι έγραψες;
ΛΟΓ. « Αρβανίτη μέτυσε.»
ΑΝΑΤ. Μέτυσε άφεριμ — είδες ιστέ τώρα γίνεται αναφορά. « (τιμή στα
μουζουνέ σου) Κηρτικό είπε Αρβανίτη κουράδια, αρβανίτη είπε να φας
εσύ » — τι έγραψες;
ΛΟΓ. Να φας εσύ — [ΑΝΑΤ] άφεριμ! « Κουράδια μουράδια λέωντας, και
καυγαλαστίζοντας, (αρτίκ τώρα να πω κι' εγώ κάμποσα ηλληνικά) πιστόλα
αρβανίτη τραβίξωντας, κηρτικό απάνου σφίξωντας, κηρτικό χέρι
χτηπήσωντας· αραβνίτη έφυγεν» — τι έγραψες;
ΛΟΓ. « Αρβανίτη έφυγε.»
ΑΝΑΤ. Έφυγε πιρ όλ {176}. Ιστέ τούτο είναι αναφορά με τα σάρτια της
σουμπουρλούδικη {177} γράψαι (υπαγορεύει « τώρα αστρονόμο έπγιασε εμάς,
έβανε χάψι» — τι έγραψες.;
ΛΟΓ. « Εμάς έβανε χάψι.»
ΑΝΑΤ. Χάψι — χάψι ιστέκα τζάνουμ κομμάτι να συλλογιστώ — (συλλογίζεται
ολίγον) α! — γράψαι (υπαγόρευε)
« τζάνουμ, Κύριε Ντιοικητή χέργια σου να φιλήσω, ποντάργια σου να
φιλήσω, ισκυλί σου να γενώ, στείλε Αστρονόμο ένα ντιαταγή, να βγάνη
ημάς όξου. »
ΑΝΑΤ. Τι έγραψες;
ΛΟΓ. Όξου.
ΑΝΑΤ. Είδες τώρα; έτζι γράφουνε αναφορά όχι τροπάρι έγραψες εσύ — έι
σώτηκε πγια.
ΛΟΓ. (Τω δίδει την αναφοράν) Και δη υπόγραψον.
ΑΝΑΤ. Εγώ ντε ξέρω να γράψω — εσύ γράψε όνομά μου.
ΛΟΓ. Και δη πώς σε γραπτέον;
ΑΝΑΤ. Χατζή Σάββα Χατζή Μουράτη γυιό, Αραϊντζή {178} Καΐσερλη {179}
Ζιντζήρ ντερελί {180} ντούλο σας. — (Προς τον Λογιώτατον) Έγραψες!
ντιάβασε ν' ακούσω όνομά μου τι λοής έγραψες, γιατί εσύ είσαι κομμάτι
σασκίνη.
ΛΟΓ. Χατζή Σάββας Χατζή Μουράτη Αραϊντζή Καϊσερλή, ζιμτζ τερελλελί.
ΑΝΑΤ. Βάι κιοπόγλου — τερελλελί συ είσαι, ντερελί γράψε· έγραψες;
ΛΟΓ. Ναι.
ΑΝΑΤ. Μπρε έριφ {181} — νέσκαι πες — άι χωϊράτι. Τώρα φώναξε ένα
άντρωπο απέ το παρατύρι, ντόσε να πάη.
ΛΟΓ. Τον δεσμοφύλακα;
ΑΝΑΤ. (Με θυμόν) νεστοφύλακα μεστοφύλακα ντε ξέρω — άνταμ — βάι, βάι,
βάι!!! εσύ τι άντρωπο είσαι; εσύ καντηναλάφτη είσαι, μπουταλά είσαι,
λόκο λαπαντζή {182} είσαι, — κρίμαστο — εγώ τάρεψα Λογιώτατο άκουσα
άντρωπο ισκιουζάρη {183} είναι είπα, — αμά εσύ ένα λιανάσπρο ντεν
αχρίζης — (με περισσότερον θυμόν) φώναξε έριφ, ένα άντρωπο εφ!! —
ιψυχή μου έσφιξες πγια — σαγλ[ί]κ ιλάν {184} να μη βάνανε εσένα χάψι,
ήτ' ογλού ήτ' {185} — τι κυττάζεις; τώρα χώνω γρότο μου ιστομά σου
μέσα, α! φώναξε ένα άντρωπο λέω μπρε, — να ένα τριάρι (τω δίδει έν
νόμισμα) δόστο εκείνο άντρωπο, μπαμπά σου χιζμεκιάρη ντεν είναι να πάη
μπετιαβά {186}.
ΣΚΗΝΗ Ε'.
(Οι στρατιώται φυλακίζουν τον Πελοποννήσιον και τον Κύπριον.)
Στρατιώται, Πελοποννήσιος και ο Κύπριος.
ΣΤΡ. (Προς τον Πελοποννήσιον.) Κόπιασε ς' το φρέσκο, Κύριε
λογοθέτη........
ΠΕΛ. Οπού σμίγει με μουρλούς, αυτά παθαίνει, με τέτοιους μαγκούφιδες
π' όσμιξα σήμερα κι' άλλα μου πρέπανε να πάθω, — απομονή.
ΣΤΡ. (Προς τον Κύπριον) κόπιασε κ' η αφεντιά σου Κύριε Σολομώ,
μπακαλάο, πώς σε λέλε - έμπα μέσα, μέσα.
ΚΥΠ. Στον τόπον μας πρώτα κρίνουσίν τον τόν άνθρωπο κ' ύστερις
χαψψώνουσίν τον — εδώ ούλα λωά κάμνουσίν τα τά πράγμαγατά τους.
ΣΤΡ. (Τους αφίνουν και αναχωρούν.)
ΣΚΗΝΗ ς'.
(Οι στρατιώται φέρουν τον Χίον εις την φυλακήν, όστις τους φιλοδωρεί
καθ' οδόν να μη τον περάσουν από την αγοράν,)
Στρατιώται και ο Χίος.
ΣΤΡ. Περπάτιε — α......τρέχα......
ΧΙΟΣ. Κι' εν μπορείτεν εσείς άματις να κάμετεν κανένα μόδο για να φύγω
αφ' την άλλην πόρτα;
ΣΤΡ. Όχι, όχι.... δεν μπορούμε, μόνον περπάτιε.
ΧΙΟΣ. Και μη με περάστεν αφ' το παζάρι, κ' ότι θέτεν πάρτε.
ΣΤΡ. Τι θα μας δώκεις;
ΧΙΟΣ. Εκατό γρόσια δίνω σας.
ΣΤΡ. Φέρτα.
ΧΙΟΣ. (τα δίδει) Πάρτεν τα.... ουγού! και μην πάμ' αφ' το παζάρι και
μη με δη ο πάης μου!... αφτά στενά να ζήτεν.... αφ' τα στενά.
ΣΤΡ. Δεν σε πάμε απ' το παζάρι, μόνε περπιάτιε γλίγωρα (τον γυρίζουν
από το στενόν μέρος, τον φυλακίζουν και αναχωρούν)
ΣΚΗΝΗ Ζ'.
(Ο Χίος εμβαίνων εις την φυλακήν κάθεται μεταξύ της εισόδου υπό το
σκότος και οδύρεται.)
Χίος (καθ' εαυτόν) είτα ο Ανατολίτης.
ΧΙΟΣ. Αλοί μου του κακόσουρτου!!.. αλοί, αλοί, αλοί!!! Ίντ' αν τούτο
π' ούπαθα.. κακοσορτιά μου... κ' αν το μάθ' ο πάης μου... κ' αν το
μάθ' η αγαπητικιά μου ε θα κλώση {187} πλια μαζή μου.. αλοί μου του
κακόσορτου, αλοί αλοί αλοί!!!! (λυποθυμεί.)
ΑΝΑΤ. Ποιος είναι σκοτεινά φωνάζει αλοί αλοί! εν τώ κανένα τούρκο ντεν
είναι — μήτε αλή είναι, μήτε μουσταφά — είναι Λογιώτατο, Μωραΐτη,
Κυπριώτη κι' εγώ.... τούρκο ντεν είναι (προς τον Χίον τι τέλεις;
φωνάζεις αλοί αλοί; ντε μιλάς έι.. εσένα λέω, ντεν ακούς; τώρα φώναζε
αλοί, τώρα σώπασε.
ΧΙΟΣ. Ωχού... κι' αφήτε με, γιατί μούρτενε λειγοθυμιά.
ΑΝΑΤ. Α κατάλαβα.. φοβητσιάρη είναι κρύφτηκε να μη δγη κανείς — χιώτη
πολύ φοβάται χάψι, γιατί πέφτη ιχτυμπάρι {188} του και ντε τέλει να δγη
κανείς.... εκείνο τώρα απ' το φόβο του κατουρήθηκε, άφστο, άφστο, μην
το πειράζη κανένας.
ΣΚΗΝΗ Η'.
(Οι στρατιώται φυλακίζουν τον Ξενοδόχον)
ΣΤΡ. Ορίστε μέσα κι' αφεντοξυλιά σου, που μέθυσες σήμερα τον κόσμο,
και μας έκαμες κ' ευγάλανε τα ποδάρια μας νερό.
ΞΕΝ. (εισέρχεται με τα κατάστιχα εις τας χείρας) ήσβυσα πλια ο
κακόσορτος — παν τα κρέδιτά μου, ε με χαιρετά πλια κανείς.
ΣΤΡ. Όλοι τώρα εδώ είσται; κυττάξετε καλά να μη φύγη κανένας, γιατί
φίδη που τον έφαγε αν τον πιάσουμε ύστερα — (αναχωρούν.)
ΣΚΗΝΗ Θ'.
(Ο Ανατολίτης φυλακισμένος απορεί δια την αργοπορίαν της εις την
αναφοράν του απαντήσεως.)
ΑΝΑΤ. Εφ' — σφίχτηκα — ακόμα ντιαταγή ντε βγήκε τζάνουμ, ντιοιτητή
είναι φίλο μου γιατί άργησε έτζι για; — να βράντιασε — χάψι τα
κοιμητούμε απόψαι... κανένα ντεν έχω να στείλω, νε ντούλο έχω μαζή
μου, νε τίποτα... τούτοι ούλοι χαμπάρι ντεν έχουνε... εμένα ιψυχή μου
πολύ ισφίκτηκε... άτζαπα να κάμω άλλο ένα αναφορά πώς γένεται;
λογιώτατο τώρα ντε τα γράψη μπιλέ, τα ζαλίσει κεφάλι μου... είναι
μπουταλά... τι να κάμω ντε ξέρω!... σάμπρι τα κάνω αρτίκ, γένηκε.
ΣΚΗΝΗ Ι.'
(Ο Ξενοδόχος ζητεί από τους εν φυλακή την πληρωμήν των εις το
Ξενοδοχείον εξόδων των, και παρουσιάζει ένα λογαριασμόν πολλά
υπέρογκον.)
Ξενοδόχος και οι λοιποί.
ΞΕΝ. Καλέ σεις ούλοι εδώ στενε;... κ' ε θα με πληρώστεν εκείνα που
φάγετεν κ' ίπγιτεν στη λοκάντα μου, που για σας έσβυσα διαβόντρου
γυιοί;
ΑΝΑΤ. Χινζ ποτές άντρωπο στη χάψι μέσα πλερώνει! ταμάμ πραματευτή...
Χαρατζή μπιλέμ στη χάψι μέσα χαρατζή ντε υρεύει.
ΞΕΝ. Ν' εν τ' όχεται στο νου σας να με πλερώστενε μαθές; να μου
φάτεντε κι' εσείς το βιος μου, διαβόντρου κουλούκια;
ΑΝΑΤ. Έι... τα τα πλερώσουμε αγάλια αγάλια, τώρα ούλοι χάψι είμασται,
κ' εσύ μπυλέμ χάψι είσαι. Ιστέκα... τι φοβάσαι; για.
ΞΕΝ. Ας λογαριαστούμενε δα, κ' ύστερις πλερώνετεν πλια.
ΑΝΑΤ. Βγάλε τευτέρι σου να δγιούμε, πόσα κρουστούμε;
ΞΕΝ. Εν τα πέρασα ς' το τεφτέρι, μα τα θυμούμ' απ' όξω.
ΑΝΑΤ. Και ντεν έγραψες ντεφτέρι σου;
ΞΕΝ. Όσκε... εν πρόφταξα... στη λίσταν τα πέρασα μονάχα.
ΠΕΛ. (Καθ' εαυτόν.) Τι ξέρεις τώρα πόσα θα μας πάρη, πόσα θα βάνη
παραπονεμένα, τρεις ς' το ξύδι, τρεις ς' το λάδι και έξη στο ξυδόλαδο,
έτερα πατζά σιμίτια, έξοδα των εξόδων, κι' άλλα, κι' άλλα, ό,τι του
βαστάξει πγια η ψυχούλα του........ (προς τον ξενοδόχον) και πόσα σε
χρουστούμε;
ΞΕΝ. (Λογαριάζει ολίγον με έν κάρβουνον) Εννιακόσια εννενήντα εννιά
γρόσια. τριάντα εννιά παράδες κι' ένα άσπρον.. μα τ' άσπρο ας τα
αφίσουμεν πλια γιατ' είναι μικρό πράμα.
ΑΝΑΤ. Βάι, βάι!!! ντε λες χίλια; ντυω άσπρα τέλει να γενούνε χίλια.
ΠΕΛ. Και πού στο διάτανο τα ξοδέψαμε τόσα το μαγκούφι;
ΞΕΝ. Κι' εν είναι πάσα ένα με το λογαριασμό τους; σταθήτεν.... όφκολος
είν' ο λογαριασμός..... πόσοι ήσαστεν.
ΠΕΛ. Πέντε.
ΞΕΝ. Εννιά.
ΑΝΑΤ. Εφτά, άνταμ.... να, μέτρα.... Λογιώτατο,
ένα,......Μωραΐτη, ντυω,......Κυπριώτη,
τρία,......Χιώτη, τέσσερα,......Αρβανίτη,
πέντε,...... Κηρτικό, έξη,......Εγώ, επτά.
ΞΕΝ. Αμ' ο Λογιώτατος;
ΑΝΑΤ. Πρώτα εκείνο είπα, άνταμ!
ΞΕΝ. Αμ' ο Κυπριώτης; — ΑΝΑΤ. Κ' εκείνο είπα.
ΞΕΝ. Εν τους μετρήσετεν καλά.
ΑΝΑΤ. Εσύ μέτρησε, να γτιούμαι.
ΞΕΝ. Μέτρα — η αφεντιά σας; — ΑΝΑΤ. Ένα.
ΞΕΝ. Ο Κυπριώτης; ΑΝΑΤ. Ντυω.
ΞΕΝ. Ο Κρητικός; — ΑΝΑΤ. Τρία. — ΞΕΝ. Εσείς;
ΑΝΑΤ. Τέσσαρα. — ΞΕΝ. Ο Μωραΐτης; — ΑΝΑΤ. Πέντε, — ΞΕΝ. Ο Λογιώτατος;
— ΑΝΑΤ. Έξη. (Καθ' εαυτόν.) Αλλά αλέμ. εγώ γιαγνήσι μέτρησα.
ΞΕΝ. Ο Χιώτης; — ΑΝΑΤ. Επτά. — ΞΕΝ. Αρβανίτης; — ΑΝΑΤ. Οχτώ.
ΞΕΝ. Κι ο Μισέ Μπουρλής;
ΑΝΑΤ. Εννιά — τζάνουμ εγώ γαιατί μέτρισα εφτά για;
ΞΕΝ. Εν είνε τώρη εννιά; σταθήτεν τώρη κ' ύστερις πάλι τους μετρούμεν
— ας κάμουμε τώρη το λογαριασμό,
ΑΝΑΤ. Λογάριαστο να τγιούμε.
ΞΕΝ. Εννιά πορτζιόνες σούπα από 48 παράδες, γρόσια 48 και 9 παράδες.
ΑΝΑΤ. Εγώ κολοκύτι τζορμπά ντεν έφαγα.......... βγάλε ένα όξου —
ιστέκα, τι τα πη πορτζόνι;
ΞΕΝ. Μερτικό.
ΑΝΑΤ. Τώρα κατάλαβα — λέγε παρακάτου.
ΞΕΝ. Εννιά πορτζιόνες βραστό.
ΑΝΑΤ. Κι' απέ τούτο ντεν έφαγα — βγάλε όξου ένα.
ΞΕΝ. Αφήτεν τώρα να τα λογαριάσουμεν εννιά εννιά, κ' ύστερις τα
ξεπέφτουνε. (λογαριάζει.) Εννιά βραστά από 56 παράδες, 56 γρόσια και 2
παράδες — ΑΝΑΤ. Τι λες άνταμ; ντεν κάμει τόσα.
ΞΕΝ. Ύστερις, ύστερις βρίσκουμεν το φάλος (λογαριάζει με ταχύτητα —
Εννιά ψητά γρόσ. 75 και 9 παρ. — Κιοφτέδες 78 και 5 παράδ. — Ντολμάδες
88 γρόσ. — Μακαρόνια 25 γρ.
ΑΝΑΤ. Λογιώτατο έφαγε μακαρόνια άλλο κανένα ντεν έφαγε. — ΞΕΝ.
Σωπάτεν, μη με φαλάρετεν. Σαλάτα γρόσια 20. — Ξυδόλαδο στη σαλάτα 3
και 7 παρ. — Αυγά 13 και 2 παρ.. — Μπουρέκι 45 — Καταΐφι 52 γρ. —
Ζάχαρι κανέλα κτλ. 20 γρ. — Το πρετζέσι τ' αρβανίτη 57 γρόσ.
ΑΝΑΤ. Τι λες άνταμ : ΞΕΝ. Κ' άθεν τ' όφκιανα κατά πώς τ' όθελεν, εν
εσώνανε κι' άλλα τόσα. Φρούτα 95 γρ. — Του Λογιωτάτου το πλακούτα 27
γρ.
ΛΟΓ. Πολλού λέγεις — ου γαρ εγευσάμην τοσούτου.
ΞΕΝ. Εν ηξέρω αν ήφαγες πολύ, ή λίγο· στη λίσταν τόσον είν' περασμένο.
ΛΟΓ. Υπερηρίθμηκας παραλογισάμενος.
ΞΕΝ. Εν τα καταλαβαίνω τα λιανικά. — Σας τ' όπα, τόσα είναι — έ θε
πολλά λόγια.. τα πολλά λόγια είναι φτώχια — (λογαριάζει.) — Κρασί
188,27.
ΑΝΑΤ. Ιστέκα — ίπγιαμε ημείς τόσο κρασί για;
ΞΕΝ. Κ' εν ίπγετεν διαβόντρου γυοί, και μεθύσετεν, κ' ηκάμετεν τόσα
κουζουλά πράγματα, κ' ησβύσετεν κι' εμένα τον κακόσορτο;
ΑΝΑΤ. (Καθ' εαυτόν.) Άμμα καλούπι, α!(Προς τον Ξενοδόχον) Λέγε ακόμα
να δγιούμε είναι κι' άλλα;
ΞΕΝ. Τον παστσουρμά σας να σας χαρώ — ΑΝΑΤ. Πόσα είναι; — ΞΕΝ. 108
γρόσ. — ΑΝΑΤ. Γιατί; τι έβανες μέσα, και πήγανε τόσα;
ΞΕΝ. Παστουρμά. — ΑΝΑΤ. Έι. — ΞΕΝ. Αυγά.
ΑΝΑΤ. Έι — ΞΕΝ. Βούτουρο κρομύδια. — ΑΝΑΤ. Έι.
ΞΕΝ. Κανέλες πιπέργια, γαρούφαλα, μοσκοκάρυδα, κ' άλλα τω λογιώ
μυρωδικά.
ΑΝΑΤ. Και τι τα ήτελε τόσα μπαχάργια; {189}
ΞΕΝ. Καλέ διαβόντρου γυέ, όντας μύριζεν, κ' ήλεγες ωχ, ωχ, ωχ, ήτανε
καλά, και τώρη έ θες να πλερώσης;
ΑΝΑΤ. Τα πλερώσω, μα να ξέρω πού πάησε τόσος παράς.
ΞΕΝ. — Τ' αυγά ήτανε αφ' της Χίντγιες, το βούτουρο αφ' τη Αμέρικα, ο
παστουρμάς αφ' την Περσία, και τα μυρωδικά αφ' το Αμστερδάμ.
ΑΝΑΤ. Τώρα κατάλαβα — έι ύστερα;
ΞΕΝ. Αυτά, να σας χαρώ, κι' ωχ αμάν αμάν.
ΑΝΑΤ. Εμείς καταλάβαμε π' ούναι καλούπι, άμμα τι τα κάμουμε; πάεισε
πγια — κάμε σούμα τώρα. —
ΞΕΝ. (Σουμάρι) γρ... 999 και 39.
ΑΝΑΤ. Αμέ το άσπρο;
ΞΕΝ. Τ' άσπρο ήτανε απέ μιαν πρέζα πιπέρι π' ούβαλεν ο Λογιώτατος στη
μήτη του κ' ηφτερνίστηκεν.
ΛΟΓ. Άπαγε — ουκ αισχύνη ψευδόμενος;
ΞΕΝ. Κι' εν το βάλετεν στη μήτη σας; — κ' ίντ' ατάνε που βάλλετε μαθές
και φταρνιζούσασται μιαν ώρα; — (Προς τους άλλους) Πληρώστε με τώρη.
ΑΝΑΤ. Τώρα ήμαστε χάψι, σαν εύγουμεν όξου, τότες πλερώνουμεν — ν' άρτη
κι' Αρβανίτη, να ντώση μερτικό του κι' εκείνο.
ΞΕΝ. Υπογράφτεν άματι το λογαριασμό.
ΑΝΑΤ. Ότι γράψει κανείς, μέσα στη χάψι ντεν πγιάνετε.
ΞΕΝ. Φτάνει να τα θυμούστενε.
ΣΚΗΝΗ ΙΑ'.
(Ο Λογιώτατος μην έχων χρήματα διά την απότισιν του μέρους του
συλλογίζεται) Λογιώτατος και ο Ανατολίτης.
ΛΟΓ. (Καθ' εαυτόν) Ενώ δε πώς αν τον έρανον απότισέ μοι; και δη
αργύρια ου κέκτημαι — φευ!!
ΑΝΑΤ. Ολάν Λογιώτατε, τι συλλογιέσαι και μουρμουρίζει; — ΛΟΓ. Πώς
αποτίσω τον έρανον μηδόλως αργύρια κεκτημένος και δη τούτο τυγχάνω
σκεπτόμενος... — ΑΝΑΤ. Α κατάλαβα ντεν έχεις παράδες να πλερώσης
μερτικό σου.
ΛΟΓ. Ναι μην — ΑΝΑΤ. Και τι έχεις; — ΛΟΓ. Βίβλους.
ΑΝΑΤ. Βιβλία κιτάπια έχεις; να δγιω.
[ΛΟΓ.] Δημοσθένην, Ισοκράτην, Θουκυδίδην, και λοιπούς.
ΑΝΑΤ. Εγώ σουκράτη μουκράτη κιδύδη μιδύδη μοτεστένη κοτεστένη ντεν
πέρνω — Άι Βασίλη κιτάπι έχεις;
ΛΟΓ. Και δη και τούτον έχων τυγχάνω. — Ιδού.
ΑΝΑΤ. Ιστέ αυτόνα παίρνω, μερτικό σου εγώ πλερώνω μη συλλογιέσαι.
(Καθ' εαυτόν) Ζάβαλη Λογιώτατο φτωχό είναι, παρά ντεν έχει — τούτοι
ούλοι Λογιώτατοι καϊμένοι ούλοι πτωχοί είναι κρίμα στο κακόμοιρο — τι
να κάμω; να ντώσω εγώ αρτίκ ρεφενέ του. ιψυχικό είναι.
ΣΚΗΝΗ ΙΒ'.
Ο Ανατολίτης και ο Λογιώτατος.
ΑΝΑΤ. (Καθ' εαυτόν) Είδες καλούπι; άνταμ, απέ λοκάντατζη τι χαΐρη
καρτερείς; ό,τι τέλει πέρνη — έφαγες; τα πλερώσης πολλά λόγια ντε
τέλει, ας κουρεύεται τώρα — Αστρονόμο ντε φάνηκε ντιαταγή ντε βγήκε...
βράντιασε σκοτίνιασε εντώ τα κοιμητούμε, τζαρές {190} ντεν είναι — ας
πγιω ένα τζιπούκι κι' αλλάχ κερίμ {191} (καπνίζει) (προς τον
Λογιώτατον) τώρα που κατούμαστε έτζι, ντουλειά ντεν έχουμε — τάανουμ
Λογιώτατο ένα πράμα συλοΐστηκα, άτζαπα να πω κάμεις ριτζά {192} να σε
κάμω, να μη με πης όχι.
ΛΟΓ. Φράτον μοι, και δη σοι υπισχνούμε ίνα σοι ποιήσω όπερ αν μοι
είποις.
ΑΝΑΤ. Εμένα πατέρα μου είναι τρία χρόνια πέτανε... βιος πολύ άφηκε —
κολυβά του, μολύβα του ιψυχικά του φαλάν φιλάν ούλα έκαμα — τώρα τα
βάνω μια πέτρα μεάλη μνήμα του απάνου, τα γράψω, ιστέ ήτανε καλό
άντρωπο, ήτανε ραϊτζή, όποιος γλέπει να λέη τεός χωρέστο, άκουσες;
τζάνουμ ένα τέτοιο να γράψης εγώ κόπου σου πλερόνω.
ΛΟΓ. Επιτύμβιον τοιγαρούν ποιητέον — και δη ποιήσω διά στίχων — ούτω
βούλει;
ΑΝΑΤ. Εσύ ιξέρεις αρτίκ — όπως τέλεις εσύ κάμτο. άμμα ντγιε σακίν σα
αναφορά έκαμες να μη γένη και τούτο.
ΛΟΓ. Στιχουργητέον και δη.
ΑΝΑΤ. Αρτίκ ιστίχο μιστίχο, ιξέρεις.
ΛΟΓ. Ποίον δε ην όνομα αυτώ;
ΑΝΑΤ. Όνομά του! Χαντζή Μουράτη λέανε — τόπο του Καΐσερλη — ζεναάτη
{193} αραϊντζή ήτανε — έτζι να γράψης τζάνουμ.
ΛΟΓ. (Στιχουργεί έπειτα στρέφει προς τον Ανατολίτην.) Και δη
εστιχουργησάμην — άκουσον ουν.
ΑΝΑΤ. Λέγε ν' ακούσω.
ΛΟΓ. Ενθάδε κείται Χατζή Μουράτης κλήσει.
ΑΝΑΤ. Ιστέκα — κλήσει τι τα πη;
ΛΟΓ. Ονόματι.
ΑΝΑΤ. Και ντεν έγραψες έτζι;
ΛΟΓ. Και δη τοιούτον έστι το στιχουργείν.
ΑΝΑΤ. Λέε παρακάτου.
ΛΟΓ. « Τέχνη Αραϊντζής και Καισαρεύς τη φύσει,
ΑΝΑΤ. Φύσει τόπο του τα πη;
ΛΟΓ. Ναι μην. — ΑΝΑΤ. Άφεριμ άφεριμ.
ΛΟΓ. « Δέη δε θεώ αμαρτιών του λίσει.
ΑΝΑΤ. Κλύσι, φύσι, λύσι — καλό! για να τεργιάζη ιστίχο...
ΛΟΓ. « Ληστής πάλαι πλήρης εν ασωτίαις
» πίστει έλαβε τας κλεις της βασιλείας.
ΑΝΑΤ. Ιστέκα, ιστέκα, — ιλιστής τι ντουλιά έχει εντώ πέρα για;
ΛΟΓ. — Σίγα. — « Ούτος ο πτωχός........
ΑΝΑΤ. (Τον αντικόπτει.) Φτωχός ντεν ήτανε άνταμ, τρακόσγια πουγγιά
άσπρα άφησε.
ΛΟΓ. Αλλ' ιπιρτιβειης ω μιαρέ — και δη άκουε, είτα λέγε.
ΑΝΑΤ. Ακούω αμμά γιατί λες ιψέματα;
ΛΟΓ. Ούτος ο πτωχός Μουράτιος κραυγάζει.
ΑΝΑΤ. Οχ.... Μουράτη γυιός ντεν ήτανε, πατέρα του Χατζή Γιορδάνη λέανε
ΛΟΓ. Μνήσθητί μου Κύριε, πίστει φωνάζει.
ΑΝΑΤ. Ντε φωνάζει πγια τώρα, — αρτίκ σώπασε — όντας επέτανε τρεις
φοραίς είπε, μνήσθητι μου Κύριε, αρτίκ μπιτούν {194} σώπασε — εσύ
γράφεις εμεν {195} ούλο φωνάζει σάνκιμ είναι βρυκόλακα.
ΛΟΓ. « Ο αναγνώσας τα δε τα γεγραμμένα,
» άφεσιν ζήτει αυτού τα πεπραγμένα,
» γνώσθι συ ο μη Θεόν φοβάσαι.
ΑΝΑΤ. Εφοβούτανε ντεό άνταμ, τι λες; ούλη μέρα κι' ούλη νύκτα εκκλησία
του πήγαινα — σαρακοστή λάδι μπιλέμ ντεν έτρωγε — ιξένο ντίκιο ντεν
ήτελε — μερμίγκι απάνω ντεν επατούσε — έι, λέγε μπακαλούμ. {196}
ΛΟΓ. « Αυτός ο Θεός δύναται σε κολάσαι.
ΑΝΑΤ. Όχι, όχι, όχι! τεός καλάσει — βάι! τεός χωρέσει πες, άνταμ — τι
έκαμες; ουφ. = ουφ.
ΛΟΓ. Ναι δη σοι αναγνωστέον ολοσχερές, ίνα γνως την έννοιαν αυτού.
{197}
ΑΝΑΤ. Τι; απ' την αρχή να ντιαβάσης; να σ' αλατήσω να βρωμήσης,
κοπόγλου κοπέκ, = τίποτα άνταμ. τίποτα.... άρατα τέματα, έγραφες...
ούλα ανάποντα έγραψες.. =μπρε άνταμ εκείνο ιστέ έτζι γράφουνε;
« Εντάτε κείτεται ντούλο του τεού
» Χατζή Μουράτη, αραϊντζή, καϊσερλή, καλό
» άντρωπο ήτανε, όποιος γλέπει μνήμα του να
» λέη, τεός χωρέστο· πάει λέωντας εγώ έτζι είπα
» να γράψης.»
ΛΟΓ. Συ αγράμματος ων ου γινώσκεις, και δη εξηγητέον σοι έν καθ'
έν........
ΑΝΑΤ. Έι αρτίκ, εγώ πιρόσκες, μηρόσκες, κατόλου ντεν ακούγω τίποτε
ντεν ξέρεις άνταμ ζαβαλη Λογιώτατο, άιδε να γυρίσης κόσμον να γένης
άντρωπο.. ηλληνικά πγια να μη μιλάς.... ρωμαϊκα να μιλάς, γιατί
ντρωπής είναι κόσμος εσένα αναγελάει....
ΣΚΗΝΗ ΙΓ'.
(Οι στρατιώται συνέλαβαν τον Αλβανόν και τον φέρουν εις την φυλακήν,
όπου τον εξετάζει ο Αστυνόμος)
Ο Αλβανός, οι Στρατιώται, έπειτα ο Αστυνόμος.
ΑΛΒ. Πρα ορέ... άστο ορέ, πρα........
ΣΤΡ. Προβάτιε διάολε.
ΑΛΒ. Άστο ορέ... φτου. αλλά μπελιάβερσιν.
ΑΣΤ. (Τρέχων εισέρχεται.) Γεράσιμέ μου!!
ΣΤΡ. Σκιάβ αφέντη.
ΑΣΤ. Όμορφα μη σας σκαπάρ' απ' τα χέργια.
ΣΤΡ. Όσκαι αφέντη· καλά τον έχουμε.
ΑΣΤ. Μπράβο Αντζουλή μου, Καντήλα μου, γιαμά σας μεριτάρει από εκατό
τζικίνια.
ΣΚΗΝΗ ΙΔ'.
(Ο Αστυνόμος εξετάζει τον Αλβανόν με ταχύτητα έμπροσθεν της φυλακής.)
Ο Αστυνόμος, ο Αλβανός και οι στρατιώται.
ΑΣΤ. Πινομή σου; το όνομά σου;
ΑΛΒ. Πώς το λένε ορέ εμένα; Τζέλιο Γκέκα.
ΑΣΤ. Πούθε είσαι.
ΑΛΒ. Γκέκα ορέ, Γκέκα.
ΑΣΤ. Άλλος διάολλος ετούτος — και γιατί μουρέ λάβωσες τον Κρητικό;
ΑΛΒ. Πω — γιατί να το λες ορέ έφαγες κουράδιαις, το χτύπησες ψύχα
ψύχα.
ΑΣΤ. Εγώ μουρέ; να ξαφνικό να σ' ούρτη.
ΑΛΒ. Ορέ εσύ εγώ, εγώ εσύ, πώ χτύπησες Κριτίκα. γιατί να το τρως
κουράδιαις
ΑΣΤ. Όρσαι κοπλιμέντα! (Προς τους στρατιώτας.) Βάλεττο νε μέσα αρέστο.
ΑΛΒ. Ορέ Αστρονόμο! = πρα πώς το κάνεις έτζι ορέ; πού ορέ να το
πηγαίνη μέσα;
ΑΣΤ. Στη φυλακή Μπώγια.
ΑΛΒ. Πω να το κρένης πρώτα ορέ = π' ούναι Κρητίκα να το φέρνης κι'
εκείνο ορέ.
ΣΤΡΑΤ. — Μέσα, μέσα......
ΑΛΒ. Άστο, ορέ! μην το τραβάς — αλλά μπελάβερσι.
ΣΤΡ. (Τον φυλακίζουν και αναχωρούν.)
ΣΚΗΝΗ Ις'.
Ο Ανατολίτης και οι λοιποί (έσωθεν της φυλακής.)
ΑΝΑΤ. Γλυτώσαμε, γλυτώσαμε, πιάσανε Αρβανίτη νάτο φέρανε χάψι και
εκείνο.
ΧΙΟΣ. Έφεραν τονε του διαβόντρο το γυιό;
ΑΝΑΤ. Νάτος, νάτος κύταξε μάτγιά του=σαν αζτζιζμένη κάτα γιαλίζουλε —
σακίν να μην τονε λαλήση κανείς.
ΑΛΒ. (Πλησιάζει) Για σας ορέ.
ΟΛΟΙ. Καλώς ώρισες καπετάνιο.
ΑΛΒ. Πω τι κάνεις σκοτεινά; πρα άνοιξες ορέ το παραθούραις να γλέπης
ψύχα.
Π Ρ Α Ξ I Σ Δ'.
ΣΚΗΝΗ Α'.
(Η ερωμένη του Κρητικού συνοδευμένη με την γραίαν τροφόν της ζητεί να
επισκεφθή τον εραστήν της εις το αστυνομικόν κατάστημα)
Γαρούφω και Κανέλλα.
ΓΑΡ. Αυτούν για έ αι πηδάκι μου· δώ, η αστρονομίγια.
ΚΑΝ. Εδώ κανείς δεν φαίνεται, μηδέ ψυχή καμμία, τρομάρα μου πώς θα τον
διώ μανούλα μου πεθαίνω.
ΓΑΡ. Κράτ' την καρδιά σου κόρη μου......
ΚΑΝ.....Ωχ τώρα τι να γένω, ξέρεις πόσο πικραίνουμε.
ΓΑΡ.......Το πικάζω δα παιδί μου. σκούπισ' τα μάτγια σου και μη κλαις.
ΚΑΝ.......Πώς θα σε διώ ψυχή μου.
ο Αστρονόμος ποιος είναι;
ΓΑΡ.....Αυτός που σε κυττάει;
αυτός που γλέπει σα χαζός.
ΚΑΝ.......Γιατί δε μας μιλάει.
ΟΛΟΙ. Δεν ανοίγουνε τα παράθυρα.
ΑΛΒ. Πω, πω, να φύγης ορέ — πρα θα σκάβεσαι ορέ ψύχα.
ΑΝΑΤ. Σώπα — τώρα τ' αύγουμε όξου.
ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ I'. ΠΡΑΞΕΩΣ
ΣΚΗΝΗ Β'.
(Η Κανέλλα ερωτά τον Αστυνόμον περί του εραστού της αυτός δε τη
προτείνει να τον ερωτευθή)
Κανέλλα και ο Αστυνόμος.
ΚΑΝ. Κυρ αστρονόμο μου να ζης π' ούναν το Κρητικάκι;
ΑΣΤ. Σαράντα χρονών άνθρωπον τον έκαμες παιδάκι, και τι τον έχεις;
ΚΑΝ. Ξάδελφο να τον ιδιώ λιγάκι.
ΑΣΤ. Απέ τζη φίναι είναι κι' αυτή, όμορφο πραγματάκι, μωρ' δεν κυττάς
τα μάτγια τζη, μωρ' δεν γλέπεις παρέντζα {198} με φαίνεται η Βένερε
{199} που είδα στη Φιορέντζα; μωρ' δεν κυττάς το πέτο τζη {200}, δε
γλέπεις τα βυζιάτζη, μωρ' δεν κυττάς τα πράτζα τζη, δε γλέπεις τα
μαλλιά τζη, μωρ' δεν τα γλέπεις ούλα τζη; μ' ούφυγε το τζερβέλο {201},
πουλώ τα ρούχα μου γι' αυτή, πουλώ και το καπέλο. Ντσόγια μου, άφσ'
τον κρητικό· κάμε τ' αμόρ {202} μ' εμένα.
ΚΑΝ. Ποτές δεν καταπιάνομε, φράγκο εγώ με σένα. Εκείνον είπες γέροντα
κι' εσύ είσαι πγιο γέρος.
ΑΣΤ. Τριάντα χρόνους τώρα κλειώ, το φετεινό το θέρος, μη γλέπεις τα
άσπρα μου μαλιά και τα άσπρα μου τα γένεια, η πίκραις μου τ'
ασπρίσανε· και των πολέμων γ' έννοια, μα γώ για την αγάπη σου κυρά μ'
τα κολορίρω {203}, με τζη βαμμίναις τρίχαις μου σα νιος σε φαβορίρω
{204}.
ΚΑΝ. Δεν κάμω έρωτα; ποτέ μου κύρ λελέγκο.
ΑΣΤ. Ό,τι αγαπάς Κυρία μου πρόντος {205} είναι ντελέγκο, και πγιο καλ'
είν' οι κρητικοί τζόγια μου απ' τζη φράγκους. Οι φράγκ' είν' πγιο
γαλάντιδες από εκειούς τζη άλλους. Μόν δόσαι, την παρόλα σου.
ΚΑΝ.......Τι λες δεν απεικάζω, τον ξάδελφόν μου αν δε δγιω απ' τον
καϊμό μου σκάζω.
ΑΣΤ. Γιαμά χερούργος θα γενής για να τον εγιατρέψης, Κι' εμένα
απεφάσισες για να με φαρμακέψης;
ΣΚΗΝΗ Γ'.
Ο Αστυνόμος μόνος.
ΑΣΤ. Γλέπεις μουρέ το διάολο αμόρ' οπού του έχει;
Το δάκρυ απ' τα μάτγια τζη σαν το ποτάμι τρέχει.
Γλέπεις γιαμά σεσιμπιλτά {206} αμόρ δε πρίμα κλάσε {207}
Τέτοια αμορόζα ν' άχες μια φελίτζες {208} ήθες ν' άσαι.
Τούττο μίο ποσίμπιλε {209} κάμω το παν τζη τάζω,
Να γένω αμορόζος τζη.. θα γένω.. νον ζε κάζο.
ΣΚΗΝΗ Δ'.
(Η Κανέλλα επισκέπτεται τον Κρήτα.)
Κανέλα, Κρης και Γαρούφω.
ΚΑΝ. Λιγώθηκα μανούλα μου νερό δο μου λιγάκι.
ΓΑΡ. Έλα σ' το νου σου κόρη μου δα, μη γίνεσαι παιδάκι.
ΚΑΝ. Έτζ' όλπιζα για να σε διω; ωχ τι να κάμω τώρα;
ΚΡΗΣ. Να ξεμυστέψω ήθελε πούρι αυτήν την ώρα, Γιάντα δεδίμ ξανάζησα ο
θιος που το κατέχει, κ' όπι' όχει μέραις απ' τον θιο χάρο δεν
απαντέχει. Διαλέ τζ' αποθαμμένοι του εκείνου τ' Αρβανίτη, που μ'
ούδωκε τη μπαλουτιά.. και ν' άταν δα στη Κρήτη, τον εξεμύστευγα δεδίμ
τον έπεμπα στον άδη τον Λιάπη τον σκυλόπιστο κι' ας πέφταμε ομάδη.
ΓΑΡ. Πηδάκιμ' πού σε βάρεσε;
ΚΡΗΣ. Εδά δεμίμ στη χέρα.
ΚΑΝ. (Παρατηρεί την πληγήν) Ξέσκουρα είναι τίποτα.
ΓΑΡ. Να μην τον γεύρ' ημέρα.
ΚΑΝ. Να γιάνης θέλεις γλίγωρα καθόλου μη φοβάσαι, ως το πουρνό θ' άσαι
καλά — και μη πολύ λυπάσαι.
ΚΡΗΣ. Ο θιος δεδίμ και ο λόγος σου να γιάν' ως το σαββάτο, κουρπάνι
σφάζω κια ολιάς ένα κριό βαρβάτο.
ΚΑΝ. Πέντε κριάργια να σφαγούν δέκα για τη ζωή σου, Να τα μοιράσης
στους φτωχούς όλα για τη ψυχή σου.
ΓΑΡ. Για ο ντετόρος μας περνά θέλεις να τον φωνάξω;
ΚΑΝ. Φώναξέ τον, μανούλα μου.
ΓΑΡ. Στέκα να τον κράξω.
ΣΚΗΝΗ Ε'.
(η Γαρούφω φωνάζει τον αμαθή ιατρόν παρερχόμενον.)
Η Γαρούφω και ο Ιατρός.
ΓΑΡ. Ξεχώτατε, ξεχώτατε.. 'δώ για.. απάνου έλα.
ΙΑΤ. Οκεμπέλα ποιος είν' άρρωστος εδώ μέσ' την αστυνομία.
ΓΑΡ. Ο Μανολιός ντετόρο μου.
ΙΑΤ. Ευθύς φλεβοτομίγια.
ΣΚΗΝΗ ς'.
(Ο αμαθής ιατρός επισκέπτεται τον Κρήτα.)
Ιατρός, η Κανέλλα, ο Κρης και η Γαρούφω.
ΙΑΤ. Και ποίος είναι ο άρρωστος; κουράγιο.. έχεις ζάλη;
ΚΡΗΣ. Έχω μαθές και με πονεί.
ΙΑΤ. (Κρατών τον σφυγμόν) Φούτρε......σερβιτζιάλι.
ΚΡΗΣ. Πονεί δεδίμ κ' η χέρα μου.
ΙΑΤ. Πονεί σου το κεφάλι;
ΚΡΗΣ. Πονεί με δα κατέχ' ο θιος.
ΙΑΤ. Κι' άλλο σερβιτζιάλη, μη σε πονούν τα κόκκαλα; μη σε πονεί η
μέση;
ΚΡΗΣ. Πονούνε δα δεδίμ κ' αυτά.
ΙΑΤ. Η κάψα δε θα πέση. Κρέσαι τα σερβιστιάλε από μισή δουζίνα.
αβδέλαις καμμία κατοστή και γιατρικά απ' τα φίνα. Έχεις σκουτούρα
τανιτιά; σ' έρχεται να ξεράσης; νυστάζεις βήχεις σ' έρχεσαι μια
κοπανιά να σκάσης;
ΚΡΗΣ. Ναι, ναι δεδίμ μου έρχεται· ούλα ναι με πονούνε. ακόμας και τα
δόντιά μου, κ' αυτά δεδίμ κουνούνε.
ΙΑΤ. Κακά σημάδια κάκιστα· φούρτε κακά θα πάει,
να γλέπω και τη μήτη του σα φυσερό φυσάει.
βάλτε του συναπίσματα, και πέντε σερβιτζάλια,
γιατί αν τον αφήσεται θα είναι σε κακά χάλια,
νάτε και ντυοικούαμο, πουρπούρια δικιτάλε,
όποιο, ασσαφέτιδα, γάλβαλο, σέμεν σάντο,
τεντούραμ, δι κασμόριουμ και το καρδιοσάντο,
σπίρτουμ κακολάριαμ, και την τεντούρα λάκκα,
φλορ δι σαρτούνο, λαύδανο, τζερότο τάκα μάκα.
Ούλα αυτά να βράσουνε, να πίν' από μια κούπα.
βράστε και λαπατόριζες, και κάμτε του μία σούπα,
και μια μαγιάτικη σβουνιά κωλείστέ του στη ράχη,
καπνίστε τον με πότερα, να σπάση το συνάχι,
υτά είναι τα γιατρικά οπού θα πάρη τώρα,
και τρία βυζικάντια βάλτε του σε μία ώρα.
ΚΑΝ. Και τ' είν' η αρρωστία του ντετόρο μου να ζήσης,
ξήγα το μας το πάθος του να μας καλοκαρδίσης.
ΙΑΤ. Το πάθος τ' είναι γαστρικά, και περιπλεγμονία.
φέμπρε μαλίνια, πούντρικα, νεβρόζα, ζγαραντζία,
έχετε να με δώσετε καμμιά καλή ρακίτζα;
ΓΑΡ. Έχουμε, να δετόρο μου πγιε με τη μποτηλίτζα.
ΙΑΤ. Χαιρόμενες εβίβα σας· περαστικά τ' αρρώστου,
αν θέλη τίποτες φαγί, τη σούπα μόνε δος του,
διέτα, νηστείγια φοβερή, τίποτες να μη φάγη,
γιατί αν δεν προφυλακτή στον άδη θε να πάγη,
κρομύδια π' ουν μαλαχτικά, πράσα καλά βρασμένα,
δόστε του το ζουμάκι τους· καλά ν' αν σουρομένα,
χαιράμεναις έχετε για. Αύριο πάλ' ερχέμε.
ΓΑΡ. Να ζήσης να σ' εχέμε.
ΣΚΗΝΗ Ζ'.
Κανέλα και Γαρούφω
ΚΑΝ. Γυιέμ τι δετόρος; τι κακαλός; αμ' τι χρυσός;
ΓΑΡ. Ούλη την έπειε τη ρακή.. ι......Στοχιά του.
ΚΑΝ....................Ας ην με την υγιά του.
ΓΑΡ. Στάλα ρακή δε μ' άφηκε, το σβούριξε ως τον πάτο,
εν ψύχα και πολυλογάς.
ΚΑΝ. Σώπα και στέκει κάτω·
θυμάσαι τι παράγγειλε πάσ' ένα τ' όνομά του;
γιατ' άλλα τ' άπε φράντζικα κ' άλλα περί γραμμάτου.
ΓΑΡ. Τα βιζιγάντια μοναχά, τα πράσα, της αβδέλαις,
Τη φάβα και τα λάπατα.
ΚΑΝ.....Αμέ της καραμέλαις;
ΓΑΡ. Και εκείναις ναι τζ' αστόχησα, και το σερβτζιάλι,
Και τη μαγιάτικη σβουνιά, τα σκόρδα στο κεφάλι.
ΚΑΝ. Δεν τον φωνάζεις ν' ανεβή για να μας τα θυμίση;
Να μας τα πη ρωμαίικα και να μας τα ξηγήση;
ΓΑΡ. Εκείνος τώρα έφυγε.
ΚΑΝ........Όχι στην πόρτα στέκει.
Πρόφταξε φώναξέ τονε προτού να πάη παρέκει.
ΓΑΡ. Ξεχώτατε, ξεχώτατε, κόπιασε να σε δγιούμε,
κόπγιασε μέσα γλήγωρα, κάτι θε λα σε πούμε.
ΣΚΗΝΗ Η'.
(Ο ιατρός εισερχόμενος, καθ' εαυτόν.)
ΙΑΤ. Κακή δουλειά έναι αυτή, ο άρρωστος πεθαίνει.
Αν δεν τον καταφτάξουνε, άφευκτα την παθαίνει.
Του κόσμου η αστένειαις σ' αυτόν εμαζωχτήκαν.
Τι διάβολο να πη κανείς; όλαις σ' αυτόν εμπήκαν.
Ας έμπω πγια να τόνε δγιω να πάρω και παράδες.
Με τέχνη θέλουν γδύσιμο αυτοί οι μασκαράδες.
Διαμάντια γλέπω και φορεί, κάτι δακτυλιδάκια,
Φυσάει η γυναίκα του θε ν' άχη και φλωράκια.
ΣΚΗΝΗ Θ'.
Ιατρός, η Κανέλλα και η Γαρούφω.
ΙΑΤ. Ώρα καλή.... τι πάθετε;
ΚΑΝ..........Πάμε να τρελαθούμε.
ΓΑΡ. Όσ' άπες τα ξεχάσαμε πού να τα θυμηθούμε.
ΙΑΤ. Κι' εγώ όλα τα ξέχασα, τίποτε δε 'θυμούμε.
Ένα σωρό βοτανικά, πού να τα συλλογιούμε;
Τα συναπίσματα ευθύς, το μπάνιο, της αβδέλλαις.
Σερβιτζιάλια, αίματα, γκόμα και καραμέλαις.
Ο άρρωστος δεν είν' καλά κράξται κ' ένα μπαρπέρη.
Πάρτε του αίμας γλήγωρα απ' το ζερβί το χέρι.
ΣΚΗΝΗ Γ.
(Εν ώ ο ιατρός ομιλεί, εισέρχεται ο Αστυνόμος τον επιπλήττει και τον
αποβάλλει)
Ο Αστυνόμος και ο Ιατρός.
ΑΣΤ. Πού μου την εσπουδιάρισες {210} αυτήν τη γιατροσύνη,
Μωρ' σορ γιατρέ στη μπίστη σου και τι χειρουργοσύνη;
Και λες πως η λαβωματιά είν' περιπλεμονία,
και πούτριτα και γαστρικά και φέμπρε σγαραντζία;
Μιαν ώρα εγώ τζη άκουγα, τζη τζαρλαταναρίαις,
Οπού τζη ορδινάριζες {211} με τζη κατεργαρίαις.
ΙΑΤ. Φούτρε χειρούργος είμ' εγώ μάμος δετόρ τζαλάπας.
Περίφημος εις τον Πασσά του κάστρου της Ανάπας.
ΑΣΤ. Μουρ' εγώ δε σ' αρωτώ, διαόλλου τζαρλανάτο,
Αν επροπάτησες μαζύ και με τον Ταμερλάνο. {212}
Πες μου πού εσπουδιάρισες; σε ποια Ακαδημία;
Στον Μον Πελέ, στην Μπάδοβα, γη μέσ' τη Βενετία;
ΙΑΤ. Εδιάβασα του Ρομπισόν, φούτρε! την ιστορία,
Κογιόν! του Αριστότελε την οστρακολογία,
Και του Σωκράτ' αφορεσμούς, την παθιακολογία,
Φούτρε του Μπρουμ και του Τισότ τα είκοσι βιβλίγια,
Τ' ογκόλφι της ιατρικής την φαρμακοποιίγια
Τι και αν δεν εσπούδαξα εις την Ακαδημίγια;
Ζε βουρ ασούρ οπού παντού η γιατρικ' έναι μίγια.
ΑΣΤ. Μουρ' εγώ δε σ' αρωτώ α διάβασες στορίαις,
Φυλλάδαις του Μπερτόδουλου και φαρμακολογίαις;
Έχεις περκγάμα δίπλωπα απ' την Ακαδημία,
Γη τζαρλατάνος προπατείς με την καρτερίαν;
ΙΑΤ. Επήγα και εις τον Αγά της Πέργαμος επέρσυ,
Και γιάτρεψα την μήτη του οπ' ούταν για να πέση.
ΑΣΤ. Ώρσε γιαμά δυω φάσκελα ς' τα μάτια του Αγά σου.
Πες με οπού να κάτζουνε διαόλοι ς' τα μυαλά σου.
Μουρέ κανάγια δίπλωμα, πατέντα 'γώ σου λέγω,
Μισέρ Αγάδες δε ρωτώ' Πασσάδες δε γυρεύω.
ΙΑΤ. Έχω πατέντα βίβγια να δγιε τηνε.. 'μπροστά σου,
Ορίστε, παρατήρησε ιδές πατέντα........
ΑΣΤ............Στάσου.
Αυτ' είναι τζη βενέτικας Τηργιάκας η ρετζέτα.
Βρε ιμποστόρα {213} δεν είναι της γιατρικής πατέντα.
Δεν γλέπεις το Σαν Μάρκο τζη ζουγράφισμέν' απάνω;
Φάσκελα ς' την πατέντα σου!! διαόλου τζαρλατάνο.
Άμε καλλιά σου απ' εδώ.... Μπιρπάντε......
ΙΑΤ.............Δεν πηγαίνω.
ΑΣΤ. Αμέ καλλιά σου διάολε ς' τον άλυσο σε δένω,
Να μην πατήσης πγια εδώ γιατί θα σε ξυλίσω.
Και ούλα σου τα γιατρικά ς' τη χρεία θα τα χύσω.
ΙΑΤ. Πλερώστε με τα γιατρκά πλερώστε και την κούρα,
Όλα αυτά κοστίζουνε πενήντα πετσεδούρα {214}.
ΑΣΤ. Ώρσαι πενήντα φάσκελα.... ντελόγκο όξου εύγα,
Μομέντο {215} δώ να μη σταθής.. άμε καλλιά σου φεύγα,
Μα τζ' Άγιους Πάντες παρευτύς θε να σε αρεστάρω,
Γιαμά και ς' το κριτήριο θε να σε ακουζάρω,
Π' ούσαι χασάπης μοναχά, μπόγιας κι' ιμποστόρος·
Κ' όχι χειρούργος καθώς λες, και μάμος και δετόρος.
ΙΑΤ. Ω φούτρε σάκρε νον δε διού. γιατί δε με παγάρεις;
Γιατί με βρίζεις Κύργιγιε;
ΑΣΤ........ Γιατ' είσαι κατεργάρης.
ΙΑΤ. (Με θυμόν.) Να με πλερώσης Κύριε.
ΑΣΤ.........Θέλει και παγμέντο (πληρωμήν.)
Γιαμά σου δίνω χαστουκιαίς και γλέπεις τραταμέντο
(Σηκώνει την χείρα να τον κτυπήση ο δε ιατρός
αναχωρεί.)
ΣΚΗΝΗ ΙΑ'.
Ο Αστυνόμος και αι Γυναίκες.
ΑΣΤ. Ποιος τον εφούγιαξε γιαμά αυτόν το τζαρλατάνο;
ΚΑΝ. Εμείς τον εφωνάξαμε κι' ανέβηκε απάνω.
ΑΣΤ. Όμορφο μπόγια βρίκατε καλόνε κατεργάρη.
Οπού με τζη ψευτίαις του ήθελε να σας 'γδάρη.
Να στείλη και τον άρρωστο ς' τον άδη χωρίς ναύλο,
Κι' α δεν επρόφτανα εγώ τ' έκαμνε δίχως άλλο.
Απ' όσα ορδινάρησε τίποτζι να μη κάμτε,
Μόνε ξαντό εις την πληγή με το τζερότο βάλτε.
Κι' ως το πουρνό θα είν' καλά σας λέγω βεραμέντε,
Θα γιατρευτή κι' η πληγή κι' ούλα περφεταμέντε.
Κάμτε αυτό το γιατρικό, κοπγιάστε στη δουλειά σας,
Γιατ' έχουμε υποθέσες και άμετε καλλιά σας.
ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ Δ'. ΠΡΑΞΕΩΣ.
ΠΡΑΞΙΣ Ε'·
ΣΚΗΝΗ Α'.
(Ο Αστυνόμος μόνος εις το κατάστημα ακουβισμένος εις την τράπεζαν του
γραφείου του)
ΑΣΤ. (Καθ' εαυτόν.) Ύστερα απέ ούλαις ετούτες τζη εζάμινες που έκαμνα,
δεν εύγαλα τίποτζι.. οι μπιστεμένοι μου στρατιώταις μου πιάσανε το
Λιάπη, — αυτοί είναι διαόλλου κάρτζαις — τώρα τζη έχω ούλλους τζη
διαόλλους αρέστο. — Ιντάντο {216} πρέπει να κάμω τ' άττα μου και τα
ραπόρτα μου ς' τη Διοίκησι, και να μη μορογάρω {217} — αυτά τα οφφίτζια
αυταίς τζη σκουτούρες έχουνε και για μικρά πράμματα ξεπέφτει τ' ονόρ
τ' ανθρώπου· — πού ν' άν ο γραμματικός μου; (Φωνάζει.) Γραμματικέ!!!
(καθ εαυτόν) κ' αμά δε ξέρω κ' αυτός ο διάολλος πού προβατεί; τι κακό
είναι να μη ξέρη κανείς να γράφη μονάχος του — και τι να γράψω, που το
τζερβέλλο μου {218}, είναι ούλο σαν κλούβιο αυγό απέ τζη εζάμινες, απέ
τζη φωναίς, κ' απέ τόσους διαόλλους που δεν μπόρεσε να βγάνω τίποτζι,
κι' αν έκαμε τούτο, ιλμ ποσίμπιλε να μάθω αν ήτανε κάζο πενσάτο· — ο
ένας μου μίλλαγε τούρκικα, ο άλλος ελληνικά, άλλος μ' ούλεγε γίδες,
και ταρνανάδαις, κι' αλεπούδες, κι' ο άλλος τζη σολομονικαίς του — και
θα τζη θυμούμε ούλλους; — κι' απού μέσα απ' ένα λαβιρίντο {219} τέτοιο,
τι διάολλο να μπορέση να περσουαδαριστή {220} κανείς, πού δεν
καταλαβαίνει πρώτ' απ' ούλο τζη γλώσσαις τους — ας μη μορογάρω δούνκε
όσω έχω τη γκάουζα στο νου μου, μπα και μου φύγη καμμιά σέργια
οσερβατζιόνε {221}.... κι' αμά ξέρω πού να τρέχη κι αυτός ο κανάγιας ο
Γραμματικός μου; (φωνάζει.) Γραμματικέ!!! — (καθ' εαυτόν) ξαφνικό ν'
σ' ούρτη — μπιλιάρδο θα παίζει ο μπιρπάντες σε καμμιά καφφεταρία, ή θ'
ήναι σε καμμιά απ' εκειαίς τζη παστρικαίς, τζη κουβερσατζιόνες {222}.
ΣΚΗΝΗ Β'.
(Ο Γραμματεύς του Αστυνόμου εισέρχεται ιδρωμένος κάθεται εις την
τράπεζαν, και με έν μανδήλι βρεγμένω από λεβάντα στεγνώνει τον ιδρώτα
του.)
Αστυνόμος και ο Γραμματεύς.
ΑΣΤ. Ωντζόγια μου μυρουδίαις! — ω μάτια μου μουσκίαις! — και π'
ούσουνε γιαμά που σε φούγιαζα δυω ώραις;
ΓΡΑΜ. Σε μια βίζιτα που είχε το όνομα της.
ΑΣΤ. Και πώς τη νε λέγανε γιαμά;
ΓΡΑΜ. Λουτζία.
ΑΣΤ. Και 'κεί σε τζη αλείψανε αυταίς τζη μουσκίαις;
ΓΡΑΜ. Με τρατάρανε ολίγη λεβάντα.
ΑΣΤ. Αφσ' τζη μουσκίαις και τζη μυρουδίαις και να γράψουμε τώρα τα
ραπόρτα μας.
ΓΡΑΜ. Δεν έχω το νου μου τώρα — αφήτε με να ξεζαλιστώ ολίγον.
ΑΣΤ. Σε ζαλίσανε κι' εσένα η Λουτζίαις;
ΓΡΑΜ. Όχι, είμαι κουρασμένος.
ΑΣΤ. Μπα και χόρευγες;
ΓΡΑΜ. Ναι.
ΑΣΤ. Και δε με λες π' ούσαι μπαλαρίνος; τ' όγραφα κι' εγώ, μα δε ξέρω
τζη εδικαίς σας τζη οξείαις και τζη περισπωμέναις και τζη
ορτογραφίαις.
ΓΡΑΜ. Υπαγορεύσατέ με κι' εγώ γράφω.
ΣΚΗΝΗ Θ'.
(ο Αστυνόμος υπαγορεύει εις τον Γραμματέα)
Αστυνόμος και ο Γραμματεύς.
ΑΣΤ. (Υπαγορεύει.) «Κόπια ευγαρμένη απέ το Αουτέντικο » {223}
ΓΡΑΜ. (Γράφων Γελά)
ΑΣΤ. Τι γελάς διάολλε; μπα και θυμάσαι τζη μπάλλους (Υπαγορεύει.)
» Σ 'τζη χίλιους οχτακόσιους είκοσι εφτά, τζη δεκάξη του Τρυγητή
».... (Προς τον Γραμματέα.) Δεν έχει δεκάξ ο Τρυγητής;
ΓΡΑΜ. Ναι, δεκάξη. (Γελών.)
ΑΣΤ. Ω μουρέ γέλοια! (Υπαγορεύει.) « Ημέρα Κυργιακή, διώμιση ώραις
μετά το γιόμα, ς' τη λοκάντα του Μισέ, πώς διάολλο τόνε λένε; »
ΓΡΑΜ. Μπαστιά.
ΑΣΤ. Για σου Μπαστιά. — εξεφαντώνανε ένας Κρη-
« τικός, ένας Λιάπης, ένας Μουραΐτης, ένας Λογιώ-
» τατος, ένας, Ανατολίτης, (καθ' εαυτόν) και μηγά-
» ρι τζη θυμούμαι ούλους; (Υπαγορεύει) κι' ένας
» Χιώτης, σαν εμεθύσανε χτύπησε ο Λιάπης τον
» Κρητικό με την πιστόλα ς' το χέρι εγώ ντελόγκου
» έκαμα ούλαις ετούτες τζη εζάμηνες που στέρνω
» μαζή με το παρό ραπόρτο. Ο Λιάπης έφυγε κι'
» έστειλα τζη μπιστεμένοι μου στρατιώταις και
» τόνε πγιάσανε και τζη έχω ούλους αρέστο· σε
» ούλαις τζη εζάμηνες π' όκαμα κον τούτο μια πο-
» σίμπιλε, δεν μπόρεσα να ξανοίξω αν ήτανε κάζο
» πενσάτο, γιατί ούλοι αυτοί μιλούσανε λογιών το
» λογαδιώ γλώσσαις, και δεν τζη εκαταλάβαινα.
» Εκειό που φαίνεται πρέπει ν' άτανε κάζο ατζι-
» δέττε, γιατί πρώτη βολά ήτανε γρωνισμένος ο
» Λιάπης με τον Κρητικό, ούλα μου τα άττα είναι
» τα παρό, και τα ραπορτάρο {224} ς' την Σεβαστή
» Διοίκησι, ως καθού είμαι οπλιγάτος {225}, κι' ό,τι ξα
» νοίξω κατόπι το ραπορτάρω ως μου μεριτάρει {226} ως
» το οφφίτζιό μου, ακαρτερώ ριπόστα {227} στην πα-
» ρό μου, για να ρεγουλαριστώ {228} τι να τζη κάμω
» τούτοι τζη διαόλλοι οπ' όχ' αρέστο· να τζη φουρ-
» κίσω; γη να τζη αμολλάρω. »
ΓΡΑΜ. (Γελών.) Έτζι να τ' αντιγράψω;
ΑΣΤ. Κι' εμέ; πώς; έτζι ξέρω το δικό μας το στείλε {229} — σα γένης εσύ
Αστυνόμος κάμε όπως γνωρίζεις.
ΓΡΑΜ. (Μετά την αντιγραφήν το παρουσιάζει) Υπογράψετε!!
ΑΣΤ. (Υπογράφει.)_Διονείσιοφάντέαστίνομοςτζι ελλινικείς διείκησις_.
(προς τον Γραμματέα.) Το πέρασες ς' το αουτέντικο;
ΓΡΑΜ. Ναι.
ΑΣΤ. Σιντζιλλάριστο τώρα όμορφο και στείλλετο ντελογκό — μπα και μου
φύγης πάλαι και πας να μπαλλάρης;
ΓΡΑΜ. Όχι δα — ύστερ' από δύω ώραις όταν δροσίση. (Λαμβάνει τα έγγραφα
και αναχωρεί.)
ΣΚΗΝΗ Δ'.
Ο Αστυνόμος μόνος.
ΑΣΤ. (Καθ' εαυτόν) Μωρ' τόνε γλέπεις του διαόλλου το μπαλλαρίνο με τι
σουμπέρμπια {230} σου μιλλάει γιατί ξέρει δύο οξείαις και τρεις
περισπωμέναις; καλότυχε, πώς εγένηκ' ο κόσμος; — μουδέ τονε μέλλει αν
τόνε μιλλά ο σουμπεριόρος {231} του μουδέ καρφί του καίγεται του
κανάγια — τζη μυρουδίαις του και τζη μπάλλους του κυττάζει και πότες
να φηνίρη {232} ο μήνας για να πάρη το μηνιάτικο — μουδέ να γράψη έχει
ένοια, μουδέ ρετζίστρα {233} να κρατήση τίποτζι, τίποτζι; μα τι να κάμη
κανείς σα δεν μπορεί να κάμ' αλλοιώς — πασιέντα {234} τώρα — σκοτίστηκα
πγια με τζη διαόλλους ας ριποσσάρω {235} λιγάκι — (ακουμβά ολίγον εις
την τράπεζαν.)
ΣΚΗΝΗ Ε'.
(Οι στρατιώται εισέρχονται αιφνιδίως και ομιλούν με τον Αστυνόμον περί
των φυλακίσεων)
Ο Αστυνόμος και οι Στρατιώται.
ΣΤΡ. (Με φωνήν χαμηλήν) Γιαμ' αφέντη — σκιάβο..
ΑΣΤ. Τ' είναι μουρέ Γεράσιμέ μου, Αντζουλή μου, Διονύσιο; — τρέχει
τίποτζι;
ΣΤΡ. Ναι αφέντη.
ΑΣΤ. (Έντρομος.) Τι μουρέ;
ΣΤΡ. Οι κολέγαδες του Λιάπη ετοιμάζουνται να σπάσουν τζη φυλακαίς να
πάρουνε τον Λιάπη και να αμολλάρουνε {236} και τζη αλλουνούς οπ' ούναι
μέσα.
ΑΣΤ. Και πούθε το μάθετε εσείς γιαμά;
ΣΤΡ. Στην πιάτζα μας αβερτήρανε {237} που θα μας επιάσουνε κι' εμάς να
μας ξαρματώσουνε — είπανε που θα σ' τζη παίξουνε και τζη αφεντιάς σου.
ΑΣΤ. Ω διάολλε — και το κάμουνε προμπαμπιλμέντε {238} — μοναχά να πάτε
να δγήτε, κι αν ήν αληθινά, να μ' αβιζάρετε ντελόγκο, για να βγάνουμ'
όξου το Λιάπη, και ν' αφίκουμε τζη άλλους μέσα, ως που να μας έρτ' η
ριπόστα που παντυχαίνω απ' τη Διοίκησι.
ΣΤΡ. Ν' άχουμε το συμπάθιο, αφέντη· εμείς λέμε να πγιάσουνε τ άρματα,
και να τζη βαρέσουμε.
ΑΣΤ. Όσκε, όσκε — τίποτζι — τίποτζι μην μπα και ριζικιάρεται {239},
αλάργου απέ τζη λιάπιδες...
ΣΤΡ. Ντόνκα {240} να τόνε αμολλάρουμε το Λιάπη;
ΑΣΤ. Αφήτε να περάσ' ένα μομέντο {241} ακόμα.
ΣΤΡ. Να, αφέντη ο Φάντες {242} τζη Διοίκησις, έρχεται μ' ένα όρδινο
{243} ς' το χέρι.
ΑΣΤ. Πάρτε τ' απ' τα χέργιά του, και φερμάρετε εδώ. μην αλαργεύετε σ
αυταίς τζη ώραις μπα και μας εύρη κανένα ατζιδέντε {244}.
ΣΚΗΝΗ ς'.
(Ο Αστυνόμος λαμβάνει διαταγήν διά να απολύση από την φυλακήν όλους μη
γνωρίζων δε να την αναγνώση καλώς, προσκαλεί με θυμόν τον Γραμματέα.)
Ο Αστυνόμος, ο Γραμματεύς και οι Στρατιώται.
ΑΣΤ. Π' ούσαι μουρέ Κόντε = παστρικέ; να — ξαφνικό να σ' ούρτη! —
Γραμματικέ, κύριε Γραμματέα — να, ν' άμπ' ο διάολλος μέσ τζη
τζιριμονίαις σας.
ΓΡΑΜ. Εμένα φωνάξετε;
ΑΣΤ. Κι' αμέ ντζόγια μου; την εκλαμπρότη σας σορ λουστρύσαμο {245} —
και γιαμά δεν ατζιτάρετε {246} να σας φουγίαζουμε; θέλετε ν' άχουμε κι'
ένα φάντε απόστα {247} για την εκλαμπρότη σας, να τον στέρνουμε για να
σας φουγιάζη;
ΓΡΑΜ. Και τι αγαπάτε;
ΑΣΤ. Κόπγιασαι να διαβάσης αυτήνη τη διαταγή, να δγιούμε τι θα τζη
κάμουμε ετούτους τζη διαόλους!! θα τζη φουακίσουμε φιναλμέντε {248}; γ'
ή θα τζη αμολλάρουμε;
ΓΡΑΜ. (Αναγνώσκων την διαταγήν.) Όχι, θα τους αφήσουν όλους.
ΑΣΤ. (Προς τους στρατιώτας) Αμολλάρετε τζη ούλους και να τζη
πρεζεντάρετε εδώ για να τζη μιλήσω, ως μου μεριτάρει.
ΣΤΡ. Ντελόγκο. (Αναχωρούν.)
ΣΚΗΝΗ Ζ'.
Ο Αστυνόμος μόνος.
ΑΣΤ. Ώρσαι μέσ' ς' τζη εζάμιναίς μου και μέσ' τα άττα μου — μουδέ
τριμπουνάλε {249} μουδέ κριμινάλε {250}, μουδέ διάολλο· — τζη
επερτονάρισε {251} η Διοίκησι ιν σόμμα {252} — κρίμα ς' τζη κόπους μου
και ς' τζη φωναίς μου — ούλα παν αμόντε {253} τι να πη κανείς; στουπίρ'
{254} ο νους του και δε ξέρει τι στράτα να πγιάση — μουρέ εγώ ήθελα να
φουρκίσω εκειόνε το μπόγια τον Λιάπη κι' εκειόνε το πιρπάντε το
λοκαντιέρη ήθελα να τόνε αφίκ' αρέστο καμπόσον καιρό κι' εκειόνε το
σκολλάρο το σεκάντε, που σεκάρισε ο διάολλος το τζερβέλλο μου μ'
εκειαίς τζη λέξαις και τζη ελληνικούραις του· — μα πέρασε τώρα — ας
πάνε να φκαριστούνε την Διοίκησι που τζη επερτουνάρισε.
ΣΚΗΝΗ Η'.
(Οι στρατιώται παρουσιάζουν τους φυλακισθέντας όλους.)
Αστυνόμος, οι φυλακισθέντες και οι Στρατιώται.
ΣΤΡ. Τζη εφέραμε, αφέντη.
ΑΣΤ. (Προς τους φυλακισθέντας.) Αμέτε τώρα καλλιά σας — είστε
λίμπεροι· {255} — η Διοίκησι σας επερτονάρισε — το ντιλίτο {256} σας
γιαμά ήτανε για φούρκα, μονάχα η Διοίκησι σας λυπήθηκε κακόρκοι, γιατ'
είστε ξέν' αθρώποι — βάρδα μπένε {257} άλλη μια βολλιά αν κάμετε
τίποτζι, νον ζε κάζο, θα σας φουρκίσουμε — αμέτε καλλιά σας.
ΑΝΑΤ. Έι αρτίκ τώρα ζάμινα μάμινα, φόρτο φούρτο, σάντο μάντο ντεν έχει
πγια.
ΑΣΤ. Άμε πγια καλιά σου χατζή παληότουρκα με τα τούρκικα Σου. (Προς
τον Λογιώτατον.) Άμε και συ να ξηγάς τζη συναξαριστάδες σου διαόλλου
σκολάρο, — αμέτε κι εσείς άλλος με τζη γίδες του, άλλος με τζη
σολομονικαίς του, άλλος με τα κουράδια του κι' όπου θα γλέπω απέ σας,
θα φεύγω δέκα μίλια αλάργου, άμε καλλιά σου κι' εσύ Λιάπη μπόγια πού
κόντεψες να φας τον άνθρωπο ζουντανόνε για τίποτζι.
ΑΛΒ. Πω, πώς να το λες ορέ να τρως κουραδιαις.
ΑΣΤ. Άμε καλλιά σου μπόγια, να μην ανίξουμε πάλι κανένα άλλο
ατζιδέντε.
ΑΝΑΤ. Ε! εμείς τώρα τα φύγουμε, — άμμα ντεν τ' αγαπήσωμε — τώρα τα
πγιούμε κομμάτι κρασί, να φιλλιτούμε και να πάμε στην ντουλειά μας —
Μισέ Μπαστιά! φέρε κρασί και ποτήργια να πγιούμαι. — (Φέρει κρασί και
λαμβάνει καθείς από έν ποτήριον εις χείρας.)
ΟΛΟΙ. Ε, βίβα! περαστικά μας.
ΑΝΑΤ. Αρτίκ τώρα να φιλλιτούμε σαν αδέρφια.
ΟΛΟΙ. (Ασπάζονται.]
ΑΝΑΤ. Σία.
ΠΕΛ. Χαιράμενοι.
ΑΛΒ. Ζτρου, ορέ ζτρου.
ΧΙΟΣ. Στην υγυιά μας καλή για.
ΟΛΟΙ. Ε.... βίβα. (Χειροκροτούν.)
ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΒΑΒΥΛΩΝΙΑΣ.
1} Θέμενα εν τάξει
2} Ας ίδωμεν
3} Άνθρωποι
4} Ψυχή μου
5} Ιδού
6} Πλέον
7} Εύγε
8} Κρέας ξηρόν τεταριχευμένον
9} Διότι
10} Νέαν είδησιν
11} Υποδήματα
12} Τετέλεσθαι
13} Λάφυρα
14} Έρανον
15} Τράπεζαν
16} Πατρός
17} Μεγαλοπρέπειαν
18} Χύτραν
19} Στρατιωτικόν ψωμί
20} Ευθύς
21} Ανόητος
22} Ζυμάρι
23} κακόν τι να τω δώση ο Θεός
24} Τρελλαθήκετε
25} Τρελός
26} Μήπως
27} Ανόητε
28} Ηλήθιος
29} Ίσως
30} Δώρον
31} Ο Θεός κακόν να τω δώση
32} Δεν είναι χρήματα
33} Εσχάτην ζώνην
34} Εύγε
35} Θησαυρόν
36} Ευτύχει
37} Όλως δι' όλου
38} Κάλυμμα
39} Σάλπιγξ των γύφτων
40} Ιδίωμα
41} Τρελέ
42} Είδος ψυτακού
43} Αρνίον μου
44} Έρος
45} Άλλος δε
46} Μελωδία
47} Μάλιστα
48} Σειρά
49} Ευνουχισμένοι
50} Είπα
51} Οι ψοχουγιοί
52} Ήχον
53} Τζιπούκι
54} Φωτιάν
55} Σηκώτι
56} Τουρκοσχολαστικέ
57} παραιτεί
58} Υιέ πόρνης
59} Ορμητικώς εξήλθεν.
60} Μέγας
61} Παράξενος
62} Εκρήξει
63} Προητοιμάσθη
64} Φίλερις
65} Κόνιν των λειψάνων
66} Πρόβατα ή κοπάδια
67} Κακόν να τον δώση ο Θεός
68} Στον διάβολον
69} Προτέρημα
70} Βλάβην
71} Αλειφήν
72} Να εύγαι
73} Ίππον
74} Στήτε
75} Εγκληματίαι
76} Κατά μέρος
77} Εξετάσω
78} Εν μέρει
79} Πνευματικόν
80} Εξομολογήση
81} Να γλυτώσω
82} Εκ προμελέτης
83} υπόθεσις είναι σοβαρά
84} Μ' ακρίβειαν
85} Τόσον αρκεί
86} Εμβριθώς
87} Κατηγορίαν
88} Καταμηνύσω
89} Πράξεις
90} Ως πρέπει
91} Ανήκει
92} Αξίωμα
93} Καταφρονώ
94} Υπόληψιν
95} Μήπως
96} Πίλον της κεφαλής
97} Τάχα
98} Επλήγωσε
99} Τετέλεσται
100} Ευκολίαν
101} Εξέτασιν
102} Φυλακήν
103} Αντί του τελείως
104} Είδος ποτού οξέως κατασκευαζομένου από Κεχρί
105} Πολλοί των τοιούτων Λογιωτάτων απαντώντες ενίοτε περιόδον τινά
συγγραφέως δυσνόητον, μη δυνάμενοι να εννοήσωσι το πνεύμα της
περιόδου, αποδίδουν ότι ο συγγραφεύς σολοικίζει.
106} Τους χρόνους
107} Αστειεύομαι
108} Λεξικόν
109} Λέξεις
110} Σχολαστικέ
111} Εζή[?]ανες
112} Αμφιβολία
113} Απολύτως
114} Αντί του αφεύκτως.
115} Στείρας
116} Γεμίσω την κοιλίαν μου
117} εμέθυσε
118} Τας έριδας
119} Καθαρισμένος
120} Πληροφορήσεις
121} Καταδέχεσαι
122} Επήδησε
123} Ο μυελός
124} Κράζης
125} Ειδοπίησαν
126} Θαύμα
127} Τελευταίον
128} Πληροφορήση
129} Αναφέρω
130} Γελείον
131} Πληροφορημένος
132} Εμβρίθειαν επίσημον
133} Αστεϊσμοί
134} Γρόσια
135} Υπόληψιν
136} Λερώση
137} Το πρόσωπον
138} Φλωρία Βενέτικα
139} Πράξιν εμβριθή
140} Σε ραγίσω
141} Έπειτα
142} Ερευνήσω
143} Τρόπος
144} Αξιότης
145} Αυτό είναι
146} [Την μνήμη]ν
147} Αμέσως
148} Σιγαλά σιγαλά
149} Εννοήση
150} Αποδράση
151} Σκλάβος σας
152} Βουλοκέρη.
153} Σφραγίδα
154} Σφαγισμένη
155} Επισήμως
156} Νουν
157} Επανάστασιν.
158} Στιλπνόν
159} Μικρόν μου
160} Απόφασιν δικαστικήν
161} Άραγε
162} Μόνον
163} Σκληρός
164} Αχαλίνωτος
165} Λόγον
166} Διαφορά
167} Υπομονήν
168} Μέτωπον
169} Μετά βίας
170} Τουλάχιστον
171} Υιέ σκύλου
172} Μετανόησα
173} Υιέ κόπρου.
174} Ανόηται
175} Εύγε
176} Εύγε
177} Καλλοπισμένη
178} Εξερευνητής των σαριδίων
179} Καισαρεύς
180} Αλυσσοποταμίτης
181} Άνθρωπε.
182} Μεταφ. παχύνους
183} Δρηστήριος
184} Είθε
185} Σκύλον Υιέ σκύλου
186} Χάρισμα
187} Δεν θα ομιλήση ερωτικώς
188} Η υπόληψίς του
189} Αρωματικά.
190} Τρόπος
191} Έχει ο Θεός
192} Παράκλησιν
193} Τέχνη
194} Όλως διόλου
195} Όλον εν
196} Να ίδωμεν
197} Μελέτης χάριν εκβαλών βιβλίον παρά τινος των λογίων τον διδάσκαλον
επαγγελομένου εύρον εν αυτώ το παρόν επιτύμβιον χειρόγραφον
πρωτότυπον διαφέρον μόνον κατά το όνομα και παρά του ιδίου διδασκάλου
πεποιημένον.
198} Παρρησιαστικόν.
199} Η Αφροδίτη
200} Το στήθος
201} Ο μυελός
202} τον έρωτα
203} Βάφω
204} Σε υπερασπίζω
205} Έτοιμος
206} Ευαισθησίαν;
207} Της πρώτης τάξεως
208} Ευτυχής
209} Όλα τα δυνατά
210} Εσπούδασες
211} Διέταττες
212} Ο Ταμερλάνος ήτον ηγεμών της Ταρταρίας
213} Απαταιών
214} Τάλληρα Ισπανικά
215} Στιγμήν
216} Εντοσούτω
217} Αργοπορώ
218} Μυελός.
219} Λαβύρινθον
220} Πληροφορηθή
221} Παρατήρησης
222} Συναναστροφάς
223} Το πρωτότυπον βιβλίον.
224} Αναφέρω
225} Υπόχρεως
226} Ανήκει
227} Απάντησιν
228} Οδηγηθώ
229} Ύφος
230} Υπερηφάνειαν
231} Ο ανώτερος
232} Τελειώσει
233} Αρχεία
234} Υπομονή
235} Αναπαυθώ
236} Αφίσουν
237} Ειδοποίησε
238} Πιθανώς
239} Ριψοκινδυνεύσετε
240} Λοιπόν
241} Στιγμήν
242} Ο κλητήρ
243} Διαταγήν
244} Αιφνίδιον
245} Εκλαμπρότατε
246} Καταδέχεσθε
247} Επίτηδες
248} Τελευταίον
249} Δικαστήριον πολιτικόν
250} Εγκληματικόν
251} Εσυγχώρησε
252} Τέλος πάντων
253} Ματαίως
254} Εξίσταται
255} Ελεύθεροι
256} Το έγκλημα
257} Προσέξατε καλώς
End of the Project Gutenberg EBook of Babylonia, by Dimitrios Vizantios
*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK BABYLONIA ***
***** This file should be named 31434-0.txt or 31434-0.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
https://www.gutenberg.org/3/1/4/3/31434/
Produced by Sophia Canoni
Updated editions will replace the previous one--the old editions
will be renamed.
Creating the works from public domain print editions means that no
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
(and you!) can copy and distribute it in the United States without
permission and without paying copyright royalties. Special rules,
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
such as creation of derivative works, reports, performances and
research. They may be modified and printed and given away--you may do
practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
subject to the trademark license, especially commercial
redistribution.
*** START: FULL LICENSE ***
THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
Gutenberg-tm License (available with this file or online at
https://gutenberg.org/license).
Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
electronic works
1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement. See
paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
works. See paragraph 1.E below.
1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
collection are in the public domain in the United States. If an
individual work is in the public domain in the United States and you are
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
are removed. Of course, we hope that you will support the Project
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
keeping this work in the same format with its attached full Project
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
a constant state of change. If you are outside the United States, check
the laws of your country in addition to the terms of this agreement
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
creating derivative works based on this work or any other Project
Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
the copyright status of any work in any country outside the United
States.
1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
copied or distributed:
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org
1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
and distributed to anyone in the United States without paying any fees
or charges. If you are redistributing or providing access to a work
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
1.E.9.
1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg-tm License.
1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
License as specified in paragraph 1.E.1.
1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
that
- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
has agreed to donate royalties under this paragraph to the
Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
must be paid within 60 days following each date on which you
prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
address specified in Section 4, "Information about donations to
the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
License. You must require such a user to return or
destroy all copies of the works possessed in a physical medium
and discontinue all use of and all access to other copies of
Project Gutenberg-tm works.
- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
electronic work is discovered and reported to you within 90 days
of receipt of the work.
- You comply with all other terms of this agreement for free
distribution of Project Gutenberg-tm works.
1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
electronic work or group of works on different terms than are set
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
Foundation as set forth in Section 3 below.
1.F.
1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
works, and the medium on which they may be stored, may contain
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
your equipment.
1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.
1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from. If you
received the work on a physical medium, you must return the medium with
your written explanation. The person or entity that provided you with
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
refund. If you received the work electronically, the person or entity
providing it to you may choose to give you a second opportunity to
receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
is also defective, you may demand a refund in writing without further
opportunities to fix the problem.
1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
with this agreement, and any volunteers associated with the production,
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
that arise directly or indirectly from any of the following which you do
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of computers
including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
people in all walks of life.
Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
Foundation
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
throughout numerous locations. Its business office is located at
809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
information can be found at the Foundation's web site and official
page at https://pglaf.org
For additional contact information:
Dr. Gregory B. Newby
Chief Executive and Director
gbnewby@pglaf.org
Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation
Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment. Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.
The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements. We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance. To
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
particular state visit https://pglaf.org
While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.
International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
ways including including checks, online payments and credit card
donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
works.
Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
concept of a library of electronic works that could be freely shared
with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
https://www.gutenberg.org
This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
|