1 files changed, 5044 insertions, 0 deletions

diff --git a/31348.txt b/31348.txt
new file mode 100644
index 0000000..f5be858
--- /dev/null
+++ b/31348.txt
@@ -0,0 +1,5044 @@
+Project Gutenberg's La Mirinda Sorcxisto de Oz, by Lyman Frank Baum
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: La Mirinda Sorcxisto de Oz
+
+Author: Lyman Frank Baum
+
+Translator: Donald Richard Broadribb
+
+Release Date: February 22, 2010 [EBook #31348]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LA MIRINDA SORCXISTO DE OZ ***
+
+
+
+
+Produced by Robert L. Read, James Gilmore, and Bruce Crisp
+
+
+
+
+La MIRINDA SORCXISTO de OZ
+
+
+La MIRINDA SORCXISTO de OZ De L. Frank Baum
+
+
+Tradukita de DONALD BROADRIBB
+
+
+La Mirinda Sorcxisto de Oz
+
+De Baum, L. Frank (Lyman Frank), 1856-1919
+
+
+Tradukita el la Angla en Esperanton de Broadribb, Donald (Donald
+Richard), 1933-.
+
+
+
+
+
+  LISTO DE CXAPITROJ
+  CXAPITRO I. La ciklono.
+  CXAPITRO II. Konsiligxo kun la Mangxtuloj.
+  CXAPITRO III. Kiel Doroteo savis la Birdotimigilon.
+  CXAPITRO IV. La vojo tra la arbaro.
+  CXAPITRO V. Ili savas la Stanan Lignohakiston.
+  CXAPITRO VI. La Malkuragxa Leono.
+  CXAPITRO VII. La vojo al la Granda Oz.
+  CXAPITRO VIII. La mortiga papavokampo.
+  CXAPITRO IX. La Regxino de la kampomusoj.
+  CXAPITRO X. La Pordogardisto.
+  CXAPITRO XI. La Mirinda Smeralda Urbo de Oz.
+  CXAPITRO XII. Sercxante la Fian Sorcxistinon.
+  CXAPITRO XIII. Kiel la kvar rekunigxis.
+  CXAPITRO XIV. La Flugantaj Simioj.
+  CXAPITRO XV. Ili malmaskas Ozon la Teruran.
+  CXAPITRO XVI. La magia arto de la Granda CXarlatano.
+  CXAPITRO XVII. Kiel la balono lancxigxis.
+  CXAPITRO XVIII. For al la sudo.
+  CXAPITRO XIX. Atakataj de la batalantaj arboj.
+  CXAPITRO XX. La delikata Porcelana Lando.
+  CXAPITRO XXI. La Leono farigxas la Regxo de la Bestoj.
+  CXAPITRO XXII. La Lando de la Kveluloj.
+  CXAPITRO XXIII. La Bona Sorcxistino plenumas la deziron de Doroteo.
+  CXAPITRO XXIV. Denove hejme.
+  De La Unua Esperanta Eldono
+
+
+
+
+ENKONDUKO.
+
+Folkloro, legendoj, mitoj kaj fe-rakontoj estis parto de la infaneco
+dum la tuta historio, cxar cxiu sana infano havas bonkarakteran kaj
+instinktan amon al rakontoj fantaziaj, mirindaj kaj evidente
+malrealaj. La flugilhavaj feoj de Grimm kaj Andersen alportis pli da
+felicxeco al la koroj de infanoj ol cxiuj aliaj homkreajxoj.
+
+Tamen la tradicia fe-rakonto, servinte dum generacioj, nun estas
+klasifikebla kiel "eksmodaj" en la biblioteko por infanoj; cxar venis
+la tempo por serio de novaj "mirigaj rakontoj" en kiuj la steriotipaj
+gxino, koboldo kaj feo estas eliminitaj, kune kun cxiuj teruraj kaj
+sangavidaj eventoj elpensitaj de siaj auxtoroj por indiki timigan
+moralon en cxiu rakonto. La moderna eduko inkluzivas moralecon; tial la
+moderna infano sercxas nur distrigxon en siaj mirigaj rakontoj kaj
+volonte malhavas cxiujn malagrablajn okazajxojn.
+
+Kun tiu penso en la menso, la rakonto pri "La Mirinda Sorcxisto de Oz"
+estis verkita nur por plezurigi la infanojn de la nuntempo. Gxi celas
+esti modernigita fe-rakonto, en kiu la mirigo kaj gxojo restas kaj la
+kordoloroj kaj kosxmaroj mankas.
+
+L. FRANK BAUM
+
+Chicago, Aprilo 1900
+
+Cxi tiu libro estas dedicxita al mia bona amikino & kamarado.  Mia
+Edzino L.F.B.
+
+
+La MIRINDA SORCXISTO de OZ
+
+
+
+
+Cxapitro I.  La ciklono
+
+
+Doroteo logxis en la mezo de la granda kamparo de Kansas, kun Onklo
+Henriko, kiu estis kultivisto, kaj Onklino Em, kiu estis la edzino de
+la kultivisto. Ilia domo estis malgranda, cxar la ligno per kiu gxi
+estis konstruita devis esti portita multajn mejlojn per cxaro. La domo
+havis kvar murojn, plankon, kaj tegmenton, kiuj kune konsistigis la
+solan cxambron; kaj en tiu cxambro estis rustaspekta kuirforno, sxranko
+por la teleroj, tablo, tri aux kvar segxoj, kaj la litoj. Onklo Henriko
+kaj Onklino Em havis grandan liton en unu angulo, kaj Doroteo
+malgrandan liton en alia angulo. Tute ne estis mansardo, nek kelo--
+kvankam ja estis malgranda truo en la tero, kiun oni nomis ciklonkelo,
+en kiu la familio povis kasxi sin kiam iu el la grandaj kirloventegoj
+blovadis suficxe forte por detrui cxiun konstruajxon renkontitan. Oni
+atingis tiun kasxejon per klapohava luko en la mezo de la planko, de gxi
+sxtupetaro subenkondukis en la malgrandan, senluman truon.
+
+Kiam Doroteo staris en la pordejo kaj cxirkauxrigardis, sxi povis vidi
+nur la grandan grizan kamparon cxiuflanke. Neniu arbo kaj neniu domo
+interrompis la largxan ebenajxon de la glata tereno kiu atingis la
+randojn de la cxielo en cxiu direkto. La suno bakis la kultivitan teron
+por fari el gxi grizajxon tra kiu estis fendetoj. Ecx la herbaro ne
+verdis, cxar la suno bruligis la pintojn de la longaj folioj gxis ili
+estis egale grizaj kiel cxio alia videbla. Iam oni farbis la domon, sed
+la suno vezikigis la farbon kaj la pluvoj forglitigis gxin, kaj nun la
+domo estis egale senbrila kaj griza kiel cxio alia.
+
+Kiam Onklino Em venis logxi tie sxi estis juna, bela edzino. La suno kaj
+la vento ankaux sxin sxangxis. Ili forrabis de sxi la brilon de la okuloj
+kaj lasis ilin sobre grizaj. Sxi estis maldika kaj marasma, kaj nun sxi
+neniam ridetis. Kiam Doroteo, kiu estis orfino, unue venis al ili,
+Onklino Em estis tiom alarmita de la ridado de la infano ke sxi kriis
+kaj premis sian manon sur sian koron kiam ajn la gaja vocxo de Doroteo
+atingis sxiajn orelojn; kaj sxi ankoraux rigardis la knabineton mirante
+ke Doroteo povas trovi ion pri kio ridi.
+
+Onklo Henriko neniam ridis. Li laboregis de la mateno gxis la nokto,
+kaj ne sciis kio estas gxojo. Li ankaux estis griza, de la longa barbo
+gxis la krudaj botoj, kaj li aspektis severa kaj sensxercema, kaj
+malofte li parolis.
+
+Toto ridigis Doroteon, kaj protektis sxin kontraux grizigxo simila al tiu
+de cxio alia. Toto ne estis griza; li estis malgranda nigra hundo, kun
+longaj silkecaj haroj kaj malgrandaj nigraj okuloj kiuj briletis
+gajoplene cxiuflanke de lia komika nazeto. Toto ludis dum la tuta tago,
+kaj Doroteo ludis kun li, kaj elkore amis lin.
+
+Tamen hodiaux ili ne ludis. Onklo Henriko sidis sur la sojlo kaj
+rigardis maltrankvile la cxielon, kiu estis ecx pli griza ol
+kutime. Doroteo staris en la pordejo kun Toto en la brakoj, kaj ankaux
+rigardis la cxielon. Onklino Em lavadis la pladojn.
+
+El la malproksima nordo ili auxdis malaltatonan mugxadon de la vento,
+kaj Onklo Henriko kaj Doroteo povis vidi la longan herbaron ondigxi pro
+la venanta sxtormo. Nun el la sudo venis akra fajfado en la aero, kaj
+dum ili turnis siajn okulojn tiudirekten ili vidis ondetojn ankaux en la
+herbaro tiudirekta.
+
+Subite Onklo Henriko ekstaris.
+
+"Venas ciklono, Em," li vokis al sia edzino. "Mi prizorgos la brutojn."
+Li kuris al la sxedoj kie logxis la bovinoj kaj la cxevaloj.
+
+Onklino Em cxesis labori kaj venis al la pordo. Rigardeto suficxis por
+informi sxin pri la proksima dangxero.
+
+"Ek, Doroteo!" sxi kriegis; "kuru en la kelon!"
+
+Toto eksaltis de la brakoj de Doroteo kaj kasxis sin sub la lito, kaj
+la knabino iris repreni lin. Onklino Em, timoplena, malfermis la
+lukoklapon en la planko kaj malsuprengrimpis la sxtupetaron en la
+malgrandan, senluman truon. Doroteo fine kaptis Toton, kaj eksekvis
+sian onklinon. Kiam sxi transpasxis nur duonon de la cxambro auxdigxis
+granda kricxo de la vento, kaj la domo skuigxis tiom forte ke sxi ekfalis
+kaj subite trovis sin sidanta sur la planko.
+
+Io stranga okazis.
+
+La domo cxirkauxturnigxis du- aux tri-foje kaj malrapide levigxis en la
+aeron. Al Doroteo la sento similis supreniron en balono.
+
+La norda kaj la suda ventoj renkontigxis tie, kie staris la domo, kaj
+tie estigxis la preciza centro de la ciklono. En la centro de ciklono
+la aero kutime estas kvieta, sed la granda premo de la vento
+cxiuflanke de la domo levis gxin pli kaj pli alten, gxis gxi estis cxe
+la plejsupro de la ciklono; kaj tie gxi restis kaj forportigxis
+multegajn kilometrojn tiel facile kiel oni portas plumon.
+
+Estis tre senlume, kaj la vento hurlis timige cxirkauxe, sed Doroteo
+trovis sin facile veturanta. Post la unuaj kelkaj cxirkauxturnigxoj, kaj
+unufoja kruta ekklinigxo de la domo, sxi sentis kvazauxluladon tre
+mildan, kian sentas bebo en lulilo.
+
+Al Toto tio ne placxis. Li cxirkauxkuris en la cxambro, jen tien, jen cxi
+tien, lauxte bojante; sed Doroteo sidis tute senmove sur la planko kaj
+atendis por trovi kio okazos.
+
+Unufoje Toto tro proksimigxis al la malfermita luko, kaj enfalis; kaj
+unue la knabineto kredis lin perdita. Sed baldaux sxi vidis unu orelon
+lian etendigxantan supren tra la truo, cxar la forta aeropremo tenis lin
+tiel ke li ne povis fali. Sxi rampis al la truo, kaptis orelon de Toto,
+kaj retiris lin en la cxambron, poste sxi fermis la lukoklapon por ke
+neniu plia akcidento okazu.
+
+Forpasis horoj post horoj, kaj iom post iom Doroteo perdis sian timon;
+sed sxi estis tre solsenta, kaj la vento kricxis tiom lauxte cxirkaux
+sxi ke sxi preskaux surdigxis. Unue sxi demandis al si cxu sxi
+disbatigxos kiam la domo refalos; sed dum la forpasado de la horoj kaj
+la manko de katastrofoj, sxi perdis sian maltrankviligxon kaj decidis
+atendi kviete por trovi kio okazos. Fine sxi rampis trans la
+skuigxantan plankon al sia lito, kaj kusxigxis sur gxin; kaj Toto
+sekvis kaj kusxigxis apud sxin.
+
+Malgraux la skuigxado de la domo kaj la hurlado de la vento, Doroteo
+baldaux fermis siajn okulojn kaj profunde endormigxis.
+
+
+
+
+Cxapitro II.  Konsiligxo kun la Mangxtuloj.
+
+
+Subita sxoko vekis sxin, tiom subite kaj severe ke se Doroteo ne kusxus
+sur la mola lito, sxi eble estus damagxita. Ecx malgraux tio la batego
+senspirigis sxin kaj instigis sxin demandi al si pri kio okazis; kaj
+Toto vocxetis morne. Doroteo sidigxis kaj rimarkis ke la domo ne plu
+movigxas; nek estis mallume, cxar la hela sunbrilo envenis tra la
+fenestro kaj inundis la malgrandan cxambron. Sxi eksaltis de sia lito
+kaj kun Toto cxe sxiaj kalkanoj sxi kuris kaj malfermis la pordon.
+
+La knabineto ekkriis mirigate kaj rigardis cxirkaux sin, sxiaj okuloj
+farigxis pli kaj pli grandaj pro la mirindaj vidajxoj kiujn sxi vidas.
+
+La ciklono estis malsupren metinta la domon, tre delikate--nu,
+delikate por ciklono--en la mezon de mirinde bela lando. Videblis
+belaj herbaroj cxiuflanke, kun elegantaj arboj sur kies brancxoj estis
+ricxaj kaj allogaj fruktoj. Aroj da belegaj floroj estis cxie videblaj,
+kaj birdoj kun maloftaj kaj brilantaj plumaroj kantadis kaj flirtadis
+en la arboj kaj arbustoj. Ne malproksime estis rivereto, rapide
+fluanta kaj scintilanta inter verdaj bordoj, kaj murmuranta per vocxo
+tre placxa al knabineto kiu tiom longe logxis sur la seka griza kamparo.
+
+Dum sxi staris fervore rigardante la strangajn kaj belajn vidajxojn, sxi
+rimarkis veni direkte al sxi grupon de la plej kuriozaj personoj kiujn
+iam sxi vidis. Ili ne estis altaj kiel la plenkreskuloj al kiuj sxi
+kutimis; sed ankaux ili ne estis malaltaj. Efektive, ili aspektis
+proksimume tiom altaj kiom Doroteo, kiu estis altekreska por infano de
+sxia jaragxo, kvankam ili estis, lauxaspekte, multe pli agxaj.
+
+Tri estis viroj kaj unu estis virino, kaj cxiuj estis kurioze
+vestitaj. Ili surportis rondajn cxapelojn kiuj pintigxis dekon da
+centimetroj super la kapoj, kun sonoriletoj cxirkaux la randoj, kiuj
+sonetis dolcxe dum ili movigxis. La cxapeloj de la viroj estis bluaj; tiu
+de la virineto estis blanka, kaj sxi surportis blankan robon kiu pendis
+en plisoj de sxiaj sxultroj; super gxi estis sxutitaj steletoj kiuj brilis
+kiel diamantoj en la sunlumo. La viroj estis blue vestitaj, samkolore
+kiel la cxapeloj, kaj sur la piedoj estis bone poluritaj botoj kun
+largxa blua faldo cxe la supro. La viroj, pensis Doroteo, estis
+proksimume samagxaj kiel Onklo Henriko, cxar du el ili havis
+barbojn. Sed la virineto estis sendube multe pli agxa; sxian vizagxon
+kovris faltoj; sxiaj kapharoj estis preskaux blankaj, kaj sxi marsxis iom
+rigide.
+
+Kiam tiuj personoj proksimigxis al la domo kie Doroteo staris en la
+pordejo ili haltis kaj flustris inter si kvazaux timante
+pliproksimigxi. Sed la maljunulineto marsxis al Doroteo, malalten klinis
+sin, kaj diris per dolcxa vocxo: "Vi estas bonvena, plej nobla
+Sorcxistino, al la lando de la Mangxtuloj. Ni dankegas vin cxar vi
+mortigis la Fian Sorcxistinon de la Oriento kaj vi tiel liberigis nian
+popolon."
+
+Doroteo auxskultis tiun parolon miregante. Kial la virineto nomis sxin
+sorcxistino, kaj diris ke sxi mortigis la Fian Sorcxistinon de la
+Oriento? Doroteo estis senkulpa, neniun damagxinta knabineto, kiu estis
+portita de ciklono multajn kilometrojn for de sia hejmo; kaj sxi neniam
+mortigis ion ajn dum sia tuta vivo.
+
+Sed la virineto evidente atendis respondon, do Doroteo diris,
+heziteme,
+
+"Vi estas tre afabla; sed klare okazis ia eraro. Mi nenion mortigis."
+
+"Nu, via domo mortigis sxin," respondis la virineto, ridante, "do estas
+tutegale. Vidu!" sxi pludiris, indikante la angulon de la domo. "Jen
+sxiaj du piedpintoj, ankoraux etenditaj sub ligna bloko."
+
+Doroteo rigardis, kaj time krietis. Jen ja, sub la angulo de la granda
+trabo sur kiu kusxis la domo, estis du etenditaj piedoj, portantaj
+argxentajn sxuojn kun pintoj.
+
+"Ho ve! Ho ve!" kriis Doroteo, kunmetante la manojn konsternite. "La
+domo falis sur sxin. Kion ni faru?"
+
+"Nenio farindas," diris la virineto trankvile. "Sed kiu sxi estis?"
+demandis Doroteo.
+
+"Sxi estis la Fia Sorcxistino de la Oriento, kiel mi diris," respondis la
+virineto. "Sxi sklavigis la Mangxtulojn dum multaj jaroj, ili devis
+servadi sxin nokte kaj tage. Nun ili liberigxis, kaj ili dankas vin pro
+tiu komplezo."
+
+"Kiuj estas la Mangxtuloj?" demandis Doroteo.
+
+"Ili estas la homoj kiuj logxas en cxi tiu lando de la Oriento, kie la
+Fia Sorcxistino regis."
+
+"Cxu vi estas Mangxtulo?" demandis Doroteo.
+
+"Ne, sed mi estas ilia amikino, kvankam mi logxas en la lando de la
+Nordo. Kiam ili trovis ke la Sorcxistino de la Oriento estas morta la
+Mangxtuloj sendis rapidan mesagxiston al mi, kaj mi tuj venis. Mi estas
+la Sorcxistino de la Nordo."
+
+"Ho, mirige!" kriis Doroteo. "Cxu vi estas vera sorcxistino?"
+
+"Jes ja," respondis la virineto. "Sed mi estas bona Sorcxistino, kaj la
+popolo amas min. Mi ne estas tiom potenca kiom la Fia Sorcxistino kiu
+regis cxi tie; se mi kapablus, mi mem liberigus la popolon."
+
+"Sed mi kredis ke cxiuj sorcxistinoj estas fiaj," diris la knabino, kiun
+iom timigis renkonti veran sorcxistinon.
+
+"Ho, ne, tio estas grava eraro. Ekzistis nur kvar Sorcxistinoj en la
+Lando Oz, kaj du el ili, kiuj logxas en la Nordo kaj la Sudo, estas
+bonaj Sorcxistinoj. Mi scias tion, cxar mi mem estas unu el ili, kaj mi
+ne povas erari. La logxantinoj en la Oriento kaj la Okcidento ja estis
+fiaj sorcxistinoj; sed nun vi mortigis unu el ili, do restas nur unu
+Fia Sorcxistino en la tuta Lando Oz--sxi logxas en la Okcidento."
+
+"Sed," diris Doroteo, post momento da pensado, "Onklino Em diris al mi
+ke la sorcxistinoj cxiuj jam mortis--antaux multege da jaroj."
+
+"Kiu estas Onklino Em?" demandis la maljunulineto.
+
+"Sxi estas mia onklino kiu logxas en Kansas, el kie mi venis."
+
+La Sorcxistino de la Nordo sxajnis pensadi, kun la kapo klinita kaj la
+okuloj rigardantaj la teron. Post tio sxi levis la kapon kaj diris,
+"Mi ne scias kie estas Kansas, cxar neniam antauxe mi auxdis la nomon de
+tiu lando. Sed diru al mi, cxu gxi estas civilizita lando?"
+
+"Ho, jes," respondis Doroteo.
+
+"Do jen la kialo. Mi kredas ke en la civilizitaj landoj ne plu
+ekzistas sorcxistinoj, nek sorcxistoj, nek magiistinoj nek
+magiistoj. Sed, necesas kompreni ke la Lando Oz neniam civilizigxis,
+cxar ni estas apartigitaj for de la resto de la mondo. Tial ni ankoraux
+havas sorcxistinojn kaj sorcxistojn inter ni."
+
+"Kiuj estas la sorcxistoj?" demandis Doroteo.
+
+"Oz mem estas la Granda Sorcxisto," respondis la Sorcxistino,
+flustrigante sian vocxon. "Li estas pli potenca ol cxiuj ni aliaj
+kune. Li logxas en la Urbo de Smeraldoj."
+
+Doroteo intencis pli demandi, sed gxuste tiam la Mangxtuloj, kiuj
+silente apudstaris, ekkriis lauxte kaj indikis la angulon de la domo
+kie kusxadis la Fia Sorcxistino.
+
+"Kio okazis?" demandis la maljunulineto; kaj sxi rigardis kaj komencis
+ridi. La piedoj de la morta Sorcxistino estis plene malaperintaj kaj
+restis nur la argxentaj sxuoj.
+
+"Tiom agxa sxi estis," klarigis la Sorcxistino de la Nordo, "ke sxi rapide
+elsekigxis en la sunlumo. Sxi ne plu ekzistas. Sed la argxentaj sxuoj
+estas por vi, kaj vi surportos ilin." Sxi klinis sin kaj prenis la
+sxuojn, kaj elskuinte la polvon sxi transdonis ilin al Doroteo.
+
+"La Sorcxistino de la Oriento multe fieris pri tiuj argxentaj sxuoj,"
+diris Mangxtulo, "kaj ili havas ian sorcxokapablon; sed ni neniam
+sukcesis informigxi pri gxi."
+
+Doroteo portis la sxuojn en la domon kaj metis ilin sur la
+tablon. Poste sxi reelvenis al la Mangxtuloj kaj diris: "Mi multe volas
+reiri al miaj onklino kaj onklo, cxar mi certas ke ili sentos
+malesperon pri mi. Cxu vi povas helpi min trovi la vojon?"
+
+La Mangxtuloj kaj la Sorcxistino unue rigardis unu la alian, kaj poste
+Doroteon, kaj skuis la kapon nee.
+
+"Cxe la Oriento, ne malproksime de cxi tie," diris unu, "estas grandega
+dezerto, kaj neniu povus transiri gxin vivante."
+
+"Estas same cxe la Sudo," diris alia, "cxar mi mem estis tie kaj vidis
+gxin. La Sudo estas la lando de la Kveluloj."
+
+"Oni diris al mi," diris la tria viro, "ke estas same cxe la
+Okcidento. Kaj tiu lando, kie la Palpbrumoj logxas, estas regata de la
+Fia Sorcxistino de la Okcidento, kiu sklavigus vin se vi irus tien."
+
+"La Nordo estas mia hejmo," diris la maljunulino, "kaj cxe gxia rando
+estas la sama granda dezerto kiu cxirkauxas cxi tiun Landon
+Oz. Neeviteble, mia karulino, vi devos logxi cxe ni."
+
+Doroteo komencis plori pro tio, cxar sxi estis solsenta inter tiuj
+strangaj homoj. Sxiaj larmoj sxajne malgajigis la bonkorajn Mangxtulojn,
+cxar ili tuj elprenis siajn posxtukojn kaj ankaux komencis plori. Kaj la
+maljunulineto, nu sxi deprenis sian cxapon kaj ekvilibrigis la pinton
+sur la pinto de sia nazo, dum sxi kalkulis "Unu, du, tri,"
+solenavocxe. Tuj la cxapo farigxis ardeza tabuleto, sur kiu estis
+skribite per grandaj, blankaj kreto-signoj:
+
+
+ "DOROTEO IRU AL LA URBO DE SMERALDOJ."
+
+
+La maljunulineto prenis la ardezan tabuleton de sia nazo, kaj leginte
+la vortojn sur gxi, demandis, "Cxu vi nomigxas Doroteo, karulino?"
+
+"Jes," respondis la infano, suprenrigardante kaj sekigante siajn
+okulojn.
+
+"Do vi devos iri al la Urbo de Smeraldoj. Eble Oz helpos vin."
+
+"Kie estas tiu Urbo?" demandis Doroteo.
+
+"Precize en la centro de la lando, kaj gxin regas Oz, la Granda
+Sorcxisto pri kiu mi parolis."
+
+"Cxu li estas bona homo?" demandis la knabino maltrankvile.
+
+"Li estas bona Sorcxisto. Cxu li estas homo, mi ne scias, cxar mi neniam
+vidis lin."
+
+"Kiel mi iru?" demandis Doroteo.
+
+"Vi devos marsxi. Estas malproksime, kaj necesos iri tra regiono
+kelkfoje agrabla kaj kelkfoje malluma kaj timiga. Tamen, mi uzos cxiun
+magian arton kiun mi konas por protekti vin kontraux dangxeroj."
+
+"Cxu vi bonvolos akompani min?" pledis la knabino, kiu jam komencis
+rigardi la maljunulineton kiel sian solan amikon.
+
+"Ne, mi ne povos," sxi respondis, "sed mi donos al vi mian kison, kaj
+neniu kuragxos damagxi personon kisitan de la Sorcxistino de la Nordo."
+
+Sxi proksimigxis al Doroteo kaj kisis sxian frunton delikate. Kie sxiaj
+lipoj tusxis la knabinon ili lasis rondan, brilan marketon, kiel
+sciigxis Doroteo nelonge post tiam.
+
+"La vojo al la Urbo de Smeraldoj estas pavimita per flavaj brikoj,"
+diris la Sorcxistino, "do vi ne maltrafos gxin. Veninte al Oz, ne timu
+lin, sed rakontu al li vian historion kaj petu lin helpi vin. Adiaux,
+karulino."
+
+La tri Mangxtuloj profunde riverencis antaux sxi kaj deziris por sxi
+placxan veturon, kaj post tio ili formarsxis tra la arboj. La Sorcxistino
+amike skuetis sian kapon al Doroteo, cxirkauxturnis sin trifoje sur sia
+maldekstra kalkano, kaj tuj malaperis, kio surprizegis malgrandan
+Toton, kiu bojis je sxi tre lauxte post sxia foriro, cxar li timis ecx
+brueti dum sxi apude staris.  Sed Doroteo, kiu sciis ke sxi estas
+sorcxistino, anticipis ke sxi malaperos precize tiel, kaj tute ne estis
+surprizita.
+
+
+
+
+
+Cxapitro III.  Kiel Doroteo savis la Birdotimigilon.
+
+
+Kiam Doroteo denove estis sola sxi komencis senti malsaton. Do sxi iris
+al la sxranko kaj trancxis por si iom da pano, sur kiun sxi sxmiris
+buteron. Sxi donis iom al Toto, kaj preninte sitelon de la breto, sxi
+portis gxin al la rivereto kaj plenigis gxin per klara, scintilanta
+akvo. Toto kuris al la arboj kaj komencis boji je la birdoj kiuj
+sidadis tie. Doroteo iris revenigi lin, kaj vidis tiom allogajn
+fruktojn sur la brancxoj ke sxi deprenis kelkajn, cxar ili estis gxuste
+kion sxi volis por pligrandigi sian matenmangxon.
+
+Post tio sxi reiris al la domo, kaj doninte al si kaj al Toto grandan
+trinkon de la frideta, klara akvo, sxi komencis pretigi sin por la
+veturo al la Urbo de Smeraldoj.
+
+Doroteo posedis nur unu alian robon, sed gxi estis pura kaj pendadis de
+hoko apud sxia lito. GXi estis el katuno blank- kaj blu-plejda; kaj
+kvankam la bluo estis iomete fadinta pro multaj lavigxoj, gxi ankoraux
+estis bela robo. La knabino zorge lavis sin, vestis sin per la pura
+katuna robo, kaj ligis sian palrugxan sunkufon al sia kapo. Sxi prenis
+malgrandan korbon kaj plenigis gxin per pano el la sxranko, kaj metis
+blankan tukon sur la supron. Post tio sxi rigardis siajn piedojn kaj
+rimarkis kiom malnovaj kaj trivitaj estas sxiaj sxuoj.
+
+"Certe ili ne tauxgas por multa marsxado, Toto," sxi diris. Kaj Toto
+suprenrigardis al sxia vizagxo per siaj nigraj okuletoj kaj skuis sian
+voston por indiki ke li komprenas kion sxi celas diri.
+
+Tiumomente Doroteo vidis kusxantajn sur la tablo la argxentajn sxuojn
+kiuj antauxe apartenis al la Sorcxistino de la Oriento.
+
+"Cxu eble ilia grando tauxgos por miaj piedoj?" sxi diris al Toto. "Ili
+estus tute gxustaj por longa marsxado, cxar ili ne trivigxus."
+
+Sxi deprenis siajn malnovajn ledajn sxuojn kaj provis la argxentajn, kiuj
+estis tute gxustadimensiaj por sxiaj piedoj, kvazaux farite specife por
+ili.
+
+Laste, sxi prenis sian korbon.
+
+"Venu, Toto," sxi diris. "Ni iros al la Smeralda Urbo kaj demandos al
+la Granda Oz kiel ni povos reiri al Kansas."
+
+Sxi fermis la pordon, sxlosis gxin, kaj zorge metis la sxlosilon en la
+posxon de sia robo. Kaj tiel, dum Toto trotadis sobre malantaux sxi, sxi
+komencis sian marsxadon.
+
+Pluraj vojoj estis proksimaj, sed sxi ne bezonis longan tempon por
+trovi la vojon pavimitan per flavaj brikoj. Post nelonge sxi marsxadis
+vigle direkte al la Smeralda Urbo, dum sxiaj argxentaj sxuoj klakadis
+gaje sur la malmola, flava vojsurfaco. La suno briladis kaj la birdoj
+dolcxe kantadis, kaj Doroteo tute ne estis tiom malfelicxa kiom oni
+supozus pri malgranda knabino kiu estis subite forblovita el sia
+propra lando kaj surterigita en la mezon de fremda lando.
+
+Sxin surprizis, dum sxi marsxadis, vidi kiom bela estas la pejzagxo
+cxirkaux sxi. Bonaspektaj bariloj, pentritaj delikate blukolore,
+staris lauxlonge de la flankoj de la vojo, kaj preter ili estis
+abundaj kampoj de greno kaj legomoj. Evidente la Mangxtuloj estis
+bonaj kultivistoj kaj sukcesis kreskigi abundajn
+rikoltajxojn. Kelkfoje sxi marsxis preter domon, kaj la logxantoj
+elvenis por rigardi sxin kaj klinis sin malalten dum sxi preteriris;
+cxar cxiuj sciis ke sxi estas la detruinto de la Fia Sorcxistino kaj
+liberigis ilin. La domoj de la Mangxtuloj estis kuriozaspektaj
+logxejoj, cxar cxiu estis ronda, kun granda kupolforma tegmento. Cxiuj
+estis blukoloraj, cxar en cxi tiu lando de la Oriento bluo estis la
+plej amata koloro.
+
+Kiam proksimigxis la vespero, kaj Doroteo lacis pro sia longa marsxado,
+kaj komencis demandi al si kie sxi tradormos la nokton, sxi atingis
+domon iom pli grandan ol la aliaj. Sur la verda gazono antaux gxi estis
+multaj dancantaj viroj kaj virinoj. Kvin violonludantetoj ludadis kiel
+eble plej lauxte kaj la homoj ridadis kaj kantadis; granda apuda tablo
+estis plene kovrita per bongustegaj fruktoj kaj nuksoj, tortoj kaj
+kukoj, kaj multaj aliaj bonaj mangxajxoj.
+
+Oni afable salutis Doroteon, kaj invitis sxin mangxi kaj tradormi la
+nokton tie; cxar cxi tiu estis la hejmo de unu el la plej ricxaj
+Mangxtuloj en la lando, kaj liaj amikoj vizitis lin por festi sian
+liberigxon el la sklavigo farita de la Fia Sorcxistino.
+
+Doroteo gxissate mangxis kaj sxin servis la ricxa Mangxtulo mem, kiu
+nomigxis Boq. Post tio sxi sidigxis sur kanapon kaj rigardis dum la homoj
+dancadis.
+
+Kiam Boq vidis sxiajn argxentajn sxuojn li diris,
+
+"Klare ke vi estas grava sorcxistino."
+
+"Kial?" demandis la knabino.
+
+"Cxar vi surhavas argxentajn sxuojn kaj mortigis la Fian
+Sorcxistinon. Krome, via robo estas parte blanka, kaj nur magiistinoj
+kaj sorcxistinoj vestas sin per blankajxoj."
+
+"Mia robo estas blu- kaj blank-plejda," diris Doroteo, glatigante la
+faltojn en gxi.
+
+"Vi tre kompleze surportas gxin," diris Boq. "Bluo estas la koloro de
+la Mangxtuloj, kaj blanko estas la koloro de sorcxistinoj; tial ni scias
+ke vi estas amika sorcxistino."
+
+Doroteo ne sciis respondi, cxar cxiuj sxajne opiniis sxin sorcxistino, kaj
+sxi tute bone sciis ke sxi estas nur ordinara knabineto kiu tute hazarde
+estis portita de ciklono al fremda lando.
+
+Kiam sxi lacigxis pro tiom da rigardo al la dancado, Boq kondukis sxin en
+la domon, kie li donis al sxi cxambron en kiu estis bela lito. La tukoj
+estis el blua sxtofo, kaj Doroteo profunde dormis inter ili gxis la
+mateno, dum Toto kusxadis sur la blua tapisxo apud sxi.
+
+Sxi gxissate mangxis, kaj rigardis etan Mangxtulan bebon, kiu ludis kun
+Toto kaj tiris lian voston kaj vocxetis kaj ridis tiel ke multe amuzis
+Doroteon. Toto estis vera kuriozajxo laux la homoj tie, cxar ili antauxe
+neniam vidis hundon.
+
+"Kiom distanca estas la Smeralda Urbo?" la knabino demandis.
+
+"Mi ne scias," respondis Boq, tre serioze, "cxar mi neniam iris
+tien. Estas pli bone ke oni restu distance de Oz, krom se vere
+necesas. Sed la vojo al la Smeralda Urbo estas longa, kaj vi bezonos
+multajn tagojn. La lando cxi tie estas ricxa kaj agrabla, sed vi devos
+trairi krudajn kaj dangxerajn lokojn antaux ol atingi la finon de via
+marsxado."
+
+Tio iomete timigis Doroteon, sed sxi sciis ke nur la Granda Oz povos
+helpi sxin reiri al Kansas, do sxi kuragxe decidis ne retroiri.
+
+Sxi adiauxis siajn amikojn, kaj rekomencis marsxadi laux la vojo el flavaj
+brikoj. Post kiam sxi iris plurajn kilometrojn sxi decidis halti por
+ripozi, do sxi grimpis gxis la supro de la barilo apud la vojo kaj
+sidigxis. Granda maizkampo estis aliflanke de la barilo, kaj sxi vidis
+ke ne tre distanca estas Birdotimigilo, metita alte sur stangon por
+forpeli la birdojn de la matura maizo.
+
+Doroteo apogis sian mentonon per mano kaj penseme rigardis la
+Birdotimigilon. GXia kapo estis malgranda sako plenigita per pajlo;
+surpentritaj sur gxi estis okuloj, nazo, kaj busxo, por simili
+vizagxon. Malnova, pinta blua cxapelo, kiu antauxe apartenis al iu
+Mangxtulo, estis metita sur lian kapon, kaj la cetero de la figuro
+estis blua vestokompleto, multe uzita kaj paligxinta, kiu ankaux estis
+plenigita per pajlo. Sur la piedoj estis paro da malnovaj botoj kun
+bluaj suprajxoj, kiajn portas cxiu viro en tiu lando, kaj la figuro
+estis altigita super la maiztigojn per stango kiu estis pusxita en lian
+kolon.
+
+Dum Doroteo rigardis atentoplene la kuriozan, pentritan vizagxon de la
+Birdotimigilo, sxin surprizis vidi ke unu el la okuloj malrapide
+palpebrumas al sxi. Unue sxi supozis ke sendube sxi eraris, cxar neniam iu
+el la Birdotimigiloj en Kansas palpebrumas; sed baldaux la figuro
+amikeme skuetis sian kapon al sxi. Tiam sxi malsupren grimpis de la
+barilo kaj marsxis al la Birdotimigilo, dum Toto cxirkauxkuradis la
+stangon bojante.
+
+"Bonan tagon," diris la Birdotimigilo, per iom rauxka vocxo.
+
+"Cxu vi parolis?" demandis la knabino, mirante.
+
+"Certe," respondis la Birdotimigilo; "kiel vi fartas?"
+
+"Suficxe bone, dankon," respondis Doroteo, gxentile. "Kiel vi fartas?"
+
+"Mi ne fartas bone," diris la Birdotimigilo ridetante, "cxar estas tre
+tede stari cxi tie nokte kaj tage por fortimigi korvojn."
+
+"Cxu vi ne povas malsupreniri?" demandis Doroteo.
+
+"Ne, cxar cxi tiu stango estas pusxita en mian dorson. Se vi bonvolos
+forpreni la stangon, mi estos multe dankema al vi."
+
+Doroteo etendis ambaux brakojn kaj delevis la figuron de la stango;
+cxar, estante plenigita per pajlo, gxi estis malmultepeza.
+
+"Tre grandan dankon," diris la Birdotimigilo, kiam li estis metita sur
+la teron. "Mi sentas min kvazaux vere novan."
+
+Doroteon perpleksigis auxdi tion, cxar sxajnis al sxi strange auxdi viron
+plenigitan per pajlo paroli, kaj vidi lin riverenci kaj marsxadi apud
+sxi.
+
+"Kiu vi estas?" demandis la Birdotimigilo, kiam li estis sin strecxinta
+kaj oscedinta. "Kaj kien vi iras?"
+
+"Mi nomigxas Doroteo," diris la knabino, "kaj mi iras al la Smeralda
+Urbo, por peti la Grandan Ozon resendi min al Kansas."
+
+"Kie estas la Smeralda Urbo?" li demandis; "kaj kiu estas Oz?"
+
+"Cxu vi ne scias?" sxi respondis, surprizite.
+
+"Tute ne. Mi nenion scias. Komprenu, mi estas plenigita per pajlo, do
+al mi tute mankas cerbo," li respondis malgxoje.
+
+"Ho," diris Doroteo, "min multe bedauxrigas tio."
+
+"Cxu vi kredas," li demandis, "Ke se mi iros al la Smeralda Urbo kun
+vi, la granda Oz donos al mi ioman cerbon?
+
+"Mi ne scias," sxi respondis, "sed vi rajtos akompani min, se vi
+deziras. Se Oz ne donos al vi cerbon, vi ne estos pli malbonfortuna
+ol vi estas nun."
+
+"Estas vere," diris la Birdotimigilo. "Komprenu," li pludiris, iom
+sekreteme, "ne gxenas min ke miaj kruroj kaj brakoj kaj korpo estas
+plenigitaj per pajlo, cxar mi ne povas esti vundita. Se iu pasxas sur
+miajn piedfingrojn aux pusxas pinglon en min, ne gravas, cxar mi ne povas
+sentas gxin. Sed mi ne volas ke oni nomu min stulta, kaj se mia kapo
+restos plena de pajlo anstataux de cerbo, kian havas vi, kiel mi iom
+povos scii ion ajn?"
+
+"Mi komprenas vian senton," diris la knabineto, kiu vere kunsentis kun
+li. "Se vi venos kun mi, mi petos al Oz ke li faru cxion eblan por vi."
+
+"Dankon," li respondis dankeme.
+
+Ili reiris al la vojo, Doroteo helpis lin transgrimpi la barilon, kaj
+ili komencis marsxadi laux la vojo el flavaj brikoj cele la Smeraldan
+Urbon.
+
+Al Toto ne placxis la nova akompananto, unue. Li flaradis cxirkaux la
+pajloplenigito kvazaux suspektante ke eble estas nesto de ratoj en la
+pajlo, kaj li ofte bojetis malamikeme kontraux la Birdotimigilon.
+
+"Ne vin gxenu Toto," diris Doroteo, al sia nova amiko; "li neniam
+mordas."
+
+"Ho, li ne timigas min," respondis la Birdotimigilo. "Li ne povos
+damagxi la pajlon. Permesu ke mi portu tiun korbon por vi. Ne gxenos
+min, cxar mi ne povas lacigxi. Mi diros al vi sekreton," li pludiris,
+dum li kunmarsxadis. "Nur unu aferon en la tuta mondo mi timas."
+
+"Kion?" demandis Doroteo; "cxu la Mangxtulan kultiviston kiu faris vin?"
+
+"Ne," respondis la Birdotimigilo; "flamantan alumeton."
+
+
+
+
+Cxapitro IV.  La Vojo tra la Arbaro.
+
+
+Post kelkaj horoj la vojo komencis krudigxi, kaj la marsxado farigxis
+tiom malfacila ke la Birdotimigilo ofte stumblis pro la flavaj brikoj,
+kiuj tie estis tre malglataj. Efektive, kelkfoje ili estis rompitaj aux
+tute mankis, tiel ke restis nur truoj kiujn Toto transsaltis kaj
+Doroteo cxirkauxmarsxis. Sed la Birdotimigilo, pro manko de cerbo,
+antauxenmarsxis senpauxze, kaj tial pasxis en la truojn kaj sternigxis sur
+la malmolajn brikojn. Tamen tio neniam vundis lin, kaj Doroteo relevis
+lin kaj restarigis lin sur la piedoj, dum li gaje ridis kun sxi pro la
+akcidento.
+
+La kultivitaj kampoj tute ne estis tiel bone prizorgataj cxi tie kiel
+en la antauxaj lokoj. Trovigxis malpli da domoj kaj malpli da
+fruktarboj, kaj ju pli ili marsxis, des pli senbela kaj solsentiga
+farigxis la tereno.
+
+Je la tagmezo ili sidigxis apud la vojo, proksime al rivereto, kaj
+Doroteo malfermis sian korbon kaj elprenis panon. Sxi proponis pecon al
+la Birdotimigilo, sed li rifuzis.
+
+"Mi neniam malsatas," li diris, "kaj estas oportune ke estas tiel, cxar
+mia busxo estas nur pentrita, kaj se mi tondus truon en gxi por ke mi
+povu mangxi, la pajlo kiu plenigas min elfalus, kaj tio ruinigus la
+formon de mia kapo."
+
+Doroteo tuj vidis ke tio estas vera, do sxi nur kapjesis kaj plu mangxis
+sian panon.
+
+"Rakontu al mi iom pri vi mem, kaj pri la lando el kiu vi venis,"
+diris la Birdotimigilo, kiam sxi estis fininta sian mangxon. Do sxi
+parolis al li pri Kansas, kaj kiom griza estas cxio tie, kaj kiel la
+ciklono portis sxin al cxi tiu kurioza Lando Oz. La Birdotimigilo atente
+auxskultis, kaj diris,
+
+"Mi ne komprenas kial vi volas foriri el cxi tiu bela lando kaj reiri
+al la seka, griza loko kiun vi nomas Kansas."
+
+"Vi ne komprenas cxar vi ne havas cerbon," respondis la knabino. "Ne
+grave kiom mizeraj kaj grizaj estas niaj hejmoj, ni karno- kaj
+sango-homoj preferas logxi tie ol en iu alia lando, negrave kiom
+bela. Nenio egale bonas kiel la hejmo."
+
+La Birdotimigilo gxemis.
+
+"Kompreneble mi ne povas kompreni," li diris. "Se viaj kapoj estus
+plenaj de pajlo, kiel la mia, versxajne vi cxiuj logxus en la belaj
+lokoj, kaj sekve tute mankus homoj en Kansas. Estas bonsorte por
+Kansas ke vi havas cerbon."
+
+"Bonvolu rakonti al mi, dum ni ripozas," petis la infano.
+
+La Birdotimigilo rigardis sxin riprocxe, kaj respondis, "Mia vivo gxis
+nun estis tiom mallonga ke efektive mi scias tute nenion. Mi farigxis
+nur antauxhieraux. Mi tute ne scias kio okazis en la mondo antaux
+tiam. Bonfortune, kiam la kultivisto faris mian kapon, li unue pentris
+miajn orelojn, tiel ke mi auxdis kio okazas. Apudestis alia Mangxtulo,
+kaj kion mi unue auxdis estis la parolo de la kultivisto,
+
+"'Cxu placxas al vi la oreloj?'
+
+"'Ili estas nerektaj,' respondis la aliulo.
+
+"'Ne gravas,' diris la kultivisto; 'ili tamen estas oreloj,' kio ja
+estis vera.
+
+"'Nun mi faros la okulojn,' diris la kultivisto. Do li pentris mian
+dekstran okulon, kaj tuj kiam gxi estis finita mi trovis ke mi rigardas
+lin, kaj cxion cxirkaux mi, tre interesate, cxar tiu estis la unua fojo
+kiam mi ekvidis la mondon.
+
+"'Jen iom bela okulo,' komentis la Mangxtulo kiu estis rigardanta la
+kultiviston; 'blua farbo bone tauxgas por okuloj.'
+
+"'Mi pentros la alian pli granda,' diris la kultivisto. Kaj kiam la
+dua okulo estis finita mi povis multe pli bone vidi ol antauxe. Post
+tio li faris miajn nazon kaj busxon. Sed mi ne parolis, cxar tiutempe mi
+ne sciis por kio busxo utilas. Min amuzis rigardi dum ili pretigis mian
+korpon kaj miajn brakojn kaj krurojn; kaj kiam ili fine surfiksis mian
+kapon, mi estis tre fiera, cxar mi opiniis ke mi estas egale bona kiel
+cxiu alia persono.
+
+"'Cxi tiu ulo rapide timigos la korvojn,' diris la kultivisto. 'Li
+aspektas vera homo.'
+
+"'Nu, li ja estas homo,' diris la aliulo, kaj mi plene konsentis kun
+li. La kultivisto portis min sub sia brako al la maizkampo, kaj metis
+min sur altan stangon, kie vi trovis min. Li kaj lia amiko baldaux
+foriris kaj lasis min sola.
+
+"Al mi ne placxis esti tiel forlasita; do mi strebis sekvi ilin, sed
+miaj piedoj ne povis tusxi la teron, kaj mi devis resti sur tiu
+stango. Mia vivo estis tre solsenta, cxar mi konis nenion pripenseblan,
+mi ja antaux nur kelkaj momentoj konstruigxis. Multaj korvoj kaj aliaj
+birdoj flugis en la maizkampon, sed tuj kiam ili ekvidis min ili
+forflugis, kredante min Mangxtulo; kaj tio placxis al mi kaj kredigis
+min ke mi estas tre grava persono. Post iom da tempo maljuna korvo
+flugis apud min, kaj zorge rigardinte min li sidigis sin sur mian
+sxultron kaj diris,
+
+"'Cxu tiu kultivisto kredis povi trompi min tiel mallerte? Cxiu
+inteligenta korvo vidus ke vi estas nur plenigita per pajlo.' Post tio
+li saltis sur la teron kaj mangxis maizon lauxvole. La aliaj birdoj,
+vidinte ke li ne estis damagxita de mi, venis por ankaux mangxi la
+maizon, do post nelonge ili estis amase cxirkaux mi.
+
+"Min malgxojigis tio, cxar gxi pruvis ke mi efektive ne estas efika
+Birdotimigilo; sed la maljuna korvo konsolis min, dirante: 'Se vi nur
+havus cerbon en la kapo vi estus egale bona homo kiel cxiu el ili, kaj
+pli bona homo ol kelkaj el ili. Nur cerbohavo valoras en cxi tiu mondo,
+negrave cxu oni estas korvo cxu homo.'
+
+"Post la foriro de la korvoj mi pripensis tion, kaj decidis ke mi
+strebos akiri cerbon. Bonsxance, vi alvenis kaj detiris min de la
+stango, kaj laux vi parolo mi certas ke la Potenca Oz donos al mi
+cerbon tuj kiam ni atingos la Smeraldan Urbon."
+
+"Tion mi esperas," diris Doroteo fervore, "cxar sxajne vi volegas posedi
+tion."
+
+"Jes, mi volegas," respondis la Birdotimigilo. "Estas tre malkomfortige
+scii ke oni estas stultulo."
+
+"Nu," diris la knabino, "ni ekiru." Kaj sxi transdonis la korbon al la
+Birdotimigilo.
+
+Tute ne estis bariloj cxe la vojoflankoj nun, kaj la tero estis kruda
+kaj nekultivita. Kiam komencis vesperigxi ili venis al granda arbaro,
+kie la arboj estis kreskintaj tiel altaj kaj proksimaj unu al la alia
+ke iliaj brancxoj renkontigxis super la vojo el flavaj brikoj. Estis
+preskaux senlume sub la arboj, cxar la brancxoj fortenis la taglumon; sed
+la marsxantoj ne haltis, kaj pluiris en la arbaron.
+
+"Se cxi tiu vojo eniras, gxi nepre eliros," diris la Birdotimigilo, "kaj
+cxar la Smeralda Urbo estas cxe la alia finajxo de la vojo, ni devas
+sekvi kien ajn gxi kondukas."
+
+"Cxiu scias tion," diris Doroteo.
+
+"Certe; tial mi scias," respondis la Birdotimigilo. "Se necesus havi
+cerbon por scii gxin, mi ja ne dirus gxin."
+
+Post eble horo la lumo malaperis, kaj ili trovis sin stumblantaj en la
+mallumo. Doroteo tute ne povis vidi, sed Toto vidis, cxar kelkaj hundoj
+tre bone vidas en la mallumo; kaj la Birdotimigilo deklaris sin egale
+kapabla vidi kiel dum la tago. Do sxi prenis lian brakon, kaj sukcesis
+marsxadi suficxe bone.
+
+"Se vi vidos domon, aux iun ajn lokon kie ni povos tradormi la nokton,"
+sxi diris, "nepre informu min; cxar estas tre malkomforte marsxadi en la
+mallumo."
+
+Baldaux la Birdotimigilo haltis.
+
+"Mi vidas dometon dekstre de ni," li diris, "konstruitan el sxtipoj kaj
+brancxoj. Cxu ni iru tien?"
+
+"Jes, ja." respondis la infano. "Mi plene lacigxis."
+
+Do la Birdotimigilo gvidis sxin inter la arboj gxis ili atingis la
+dometon, kaj Doroteo eniris kaj trovis liton de sekaj folioj en unu
+angulo. Sxi tuj kusxigxis, kaj kun Toto apud sxi sxi baldaux profunde
+endormigxis. La Birdotimigilo, kiu neniam lacigxis, staris en alia
+angulo kaj pacience atendis la matenigxon.
+
+
+
+
+Cxapitro V.  Ili savas la Stanan Lignohakiston
+
+
+Kiam Doroteo vekigxis, la suno jam briladis tra la arboj kaj Toto estis
+jam delonge ekster la domo cxasante birdojn kaj sciurojn. Sxi sidigxis
+kaj cxirkauxrigardis. Jen la Birdotimigilo, ankoraux staranta pacience en
+sia angulo, atendante sxin.
+
+"Ni nepre devas sercxi akvon," sxi diris al li.
+
+"Por kio vi volas akvon?" li demandis.
+
+"Por purigi mian vizagxon post la polvo de la vojo, kaj por trinki,
+tiel ke la seka pano ne gluigxos al mia gorgxo."
+
+"Certe estas gxene konsisti el karno," diris la Birdotimigilo, penseme,
+"cxar vi devas dormi, kaj mangxi kaj trinki. Tamen, vi havas cerbon, kaj
+la kapablo pensadi valoras multajn gxenojn."
+
+Ili eliris el la dometo kaj promenis inter la arboj gxis ili trovis
+malgrandan fonton de klara akvo, kie Doroteo trinkis kaj banis sin kaj
+matenmangxis. Sxi vidis ke ne restas multe da pano en la korbo, kaj la
+knabino estis dankema ke la Birdotimigilo ne bezonas mangxi, cxar apenaux
+estis suficxe por sxi kaj por Toto por tiu tago.
+
+Kiam sxi estis fininta sian mangxon, kaj estis preta reiri al la vojo el
+flavaj brikoj, sxin alarmetis proksima sono de profunda gxemo.
+
+"Kio sonis?" sxi demandis, time. "Mi tute ne povas konjekti," respondis
+la Birdotimigilo; "sed ni povas aliri kaj vidi." GXuste tiam la sono de
+nova gxemo atingis iliajn orelojn, kaj la sono sxajne venis el malantaux
+ili. Ili turnis sin kaj marsxis kelkajn pasxojn tra la arbaro, kaj tiam
+Doroteo ekvidis ion brilantan en sunradio kiu falis inter la
+arbojn. Sxi kuris al tiu loko, kaj poste sxi ekhaltis, kun krio pro
+surprizigxo.
+
+Unu el la grandaj arboj estis parte trahakita, kaj staranta apud gxi,
+tenante hakilon levitan en liaj manoj, estis viro konsistanta plene el
+stano. Liaj kapo kaj brakoj kaj kruroj estis artikigitaj al lia korpo,
+sed li staris tute senmove, kvazaux tute ne kapabla sin movi.
+
+Doroteo rigardis lin mirege, ankaux la Birdotimigilo, dum Toto akre
+bojadis kaj provis mordi la stanajn krurojn, kio dolorigis liajn
+dentojn.
+
+"Cxu vi gxemegis?" demandis Doroteo.
+
+"Jes," respondis la stanulo, "jes. Mi gxemadas jam de pli ol jaro, kaj
+antaux nun neniu auxdis min nek venis por helpi min."
+
+"Kiel mi povos helpi vin?" sxi demandis dolcxe, cxar sxin malgajigis la
+malfelicxa vocxo de la viro.
+
+"Alportu oleujon kaj oleu miajn artikojn," li respondis. "Ili rustigxis
+tiom ke mi tute ne povas movi min; se mi estos bone oleita, mi estos
+denove bonfarta. Vi trovos oleujon sur breto en mia dometo."
+
+Doroteo tuj rekuris al la dometo kaj trovis la oleujon, kaj poste sxi
+reiris al la Stana Lignohakisto kaj demandis, maltrankvile, "Kie estas
+viaj artikoj?"
+
+"Unue oleu mian kolon," respondis la Stana lignohakisto, kaj cxar gxi
+estis tre rusta la Birdotimigilo prenis la stanan kapon kaj movis gxin
+delikate de flanko al flanko gxis gxi movigxis libere, kaj tiam la viro
+povis mem turni gxin.
+
+"Nun oleu la artikojn de miaj brakoj," li diris. Kaj Doroteo oleis
+ilin kaj la Birdotimigilo zorge fleksis ilin gxis ili estis tute
+liberaj de rusto kaj bonaj kiel novaj.
+
+La Stana Lignohakisto kontente gxemetis kaj mallevis sian hakilon, kiun
+li apogis per arbo.
+
+"Tio multe komfortigas," li diris. "Mi tenadis tiun hakilon en la aero
+ekde kiam mi rustigxis, kaj kontentigas min formeti gxin finfine. Nun,
+se vi bonvolos olei la artikojn de miaj kruroj, mi denove estos
+normala."
+
+Do ili oleis liajn krurojn gxis li povis libere movi ilin; kaj li
+multfoje dankis ilin pro sia liberigxo, cxar li sxajnis tre gxentila, kaj
+tre dankema.
+
+"Mi eble starus tie por cxiam se vi ne estus alveninta," li diris; "do
+certe vi savis mian vivon. Kial vi hazarde venis cxi tien?"
+
+"Ni estas survoje al la Smeralda Urbo, por renkonti la Grandan Ozon,"
+sxi respondis, "kaj ni haltis cxe via dometo por tie tradormi la
+nokton."
+
+"Kial vi volas renkonti Ozon?" li demandis.
+
+"Mi volas ke li resendu min al Kansas, kaj la Birdotimigilo volas ke
+li metu iom da cerbo en lian kapon," sxi respondis.
+
+La Stana Lignohakisto sxajnis profunde pensadi dum momento. Post tio li
+diris: "Cxu vi supozas ke Oz povus doni al mi koron?"
+
+"Nu, mi supozas ke jes," Doroteo respondis. "Estus egale facile kiel
+doni al la Birdotimigilo cerbon."
+
+"Vere," la Stana Lignohakisto respondis, "Do, se vi permesos ke mi
+akompanu vin, ankaux mi iros al la Smeralda Urbo por peti ke Oz helpu
+min."
+
+"Kunvenu," diris la Birdotimigilo elkore, kaj Doroteo ankaux diris ke
+sxi volonte akceptos lin kiel akompananton. Do la Stana Lignohakisto
+sursxultrigis sian hakilon kaj cxiuj marsxis tra la arbaro gxis ili
+atingis la vojon pavimitan per flavaj brikoj.
+
+La Stana Lignohakisto jam petis ke Doroteo metu la oleujon en sian
+korbon. "Cxar," li diris, "se pluvos sur min kaj mi denove rustigxos, mi
+bezonegos la oleujon."
+
+Estis bonsorte ke la nova kamarado farigxis parto de la grupo, cxar
+baldaux post la rekomenco de marsxado ili atingis lokon kie la arboj kaj
+brancxoj tiom densigxis super la vojo ke ili ne povis tramarsxi. Sed la
+Stana Lignohakisto eklaboris per sia hakilo kaj hakis tiom bone ke
+baldaux li faris trairejon por la tuta grupo.
+
+Doroteo pensadis tiom profunde dum ili marsxis ke sxi ne rimarkis kiam
+la Birdotimigilo stumblis en truon kaj ruligxis al la flanko de la
+vojo. Efektive li devis voki sxin por ke sxi helpu lin restarigxi.
+
+"Kial vi ne cxirkauxmarsxis la truon?" demandis la Stana Lignohakisto.
+
+"Mi ne scias tion fari," respondis la Birdotimigilo gaje. "Mia kapo
+plenigxis per pajlo, komprenu, kaj tial mi iras al Oz por peti de li
+cerbon."
+
+"Mi komprenas," diris la Stana Lignohakisto. "Sed, malgrauxe, cerbo ne
+estas la plej bona afero en la mondo."
+
+"Cxu vi havas cerbon?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Ne, mia kapo estas tute malplena," respondis la Hakisto. "Sed iam mi
+havis cerbon, kaj ankaux koron; do, provinte ambaux, mi multe preferus
+havi koron."
+
+"Kial?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Mi rakontos al vi mian historion, kaj tiel vi scios." Do, dum ili
+marsxadis tra la arbaro, la Stana Lignohakisto rakontis tion: "Mi
+naskigxis filo de hakisto kiu hakadis la arbojn en la arbaro kaj vendis
+la lignon por gajni sian vivmonon. Kiam mi plenkreskis ankaux mi
+farigxis lignohakisto, kaj post la morto de mia patro mi prizorgis mian
+maljunan patrinon dum sxia cetera vivo. Post tio mi decidis ke anstataux
+logxi sola mi edzigxos, por ke min ne plenigu sento de soleco.
+
+"Unu Mangxtula knabino estis tiom bela ke mi baldaux plenkore amis
+sxin. Sxi, siaflanke, promesis edzinigxi kun mi tuj kiam mi gajnos
+suficxan monon por konstrui pli bonan domon por sxi; do mi eklaboradis
+pli fervore ol cxiam. Sed la knabino logxis kun maljunulino kiu ne volis
+ke sxi edzinigxu kun iu ajn, cxar sxi estis tiom mallaborema ke sxi volis
+ke la knabino restu kun sxi kaj kuiradu kaj mastrumadu. Do la
+maljunulino iris al la Fia Sorcxistino de la Oriento, kaj promesis al
+sxi du sxafojn kaj bovinon se sxi malebligos la geedzigxon. Sekve la Fia
+Sorcxistino sorcxis mian hakilon, kaj unu tagon dum mi hakadis lauxeble
+plej forte, cxar mi fervoris akiri la novan domon kaj mian edzinon kiel
+eble plej baldaux, la hakilo ekglitis kaj detrancxis mian maldekstran
+kruron.
+
+"Unuavide tio sxajnis granda misfortuno, cxar mi sciis ke
+unukrurulo ne multe sukcesus kiel lignohakisto. Do mi iris al stanisto
+kaj mendis de li novan kruron el stano. La kruro funkciis tre bone,
+kiam mi kutimigxis al gxi; sed mia ago kolerigis la Fian Sorcxistinon de
+la Oriento, cxar sxi promesis al la maljunulino ke mi ne edzigxos kun la
+bela Mangxtula knabino. Kiam mi rekomencis hakadi, mia hakilo ekglitis
+kaj detrancxis mian dekstran kruron. Denove mi iris al la stanisto, kaj
+li denove faris por mi kruron el stano. Post tio la sorcxita hakilo
+detrancxis miajn brakojn, unu post la alia; sed, ne malkuragxigite, mi
+anstatauxigis ilin per stanaj. Post tio la Fia Sorcxistino glitigis mian
+hakilon tiel ke gxi detrancxis mian kapon, kaj unue mi kredis ke tiel mi
+vere finigxis. Sed hazarde la stanisto venis, kaj li faris por mi novan
+kapon el stano.
+
+"Mi kredis ke mi fine venkis la Fian Sorcxistinon tiam, kaj mi laboris
+ecx pli fervore; sed mi ne sciis kiom kruela estas mia malamikino. Sxi
+elpensis novan metodon mortigi mian amon al la Mangxtula knabino, kaj
+denove sxi glitigis mian hakilon, tiel ke gxi hakis rekte tra mian
+korpon, duonigante min. Denove la stanisto venis por helpi kaj faris
+por mi korpon el stano, kaj fiksis al gxi miajn stanajn brakojn kaj
+krurojn kaj kapon, per artikoj, tiel ke mi povis movigxadi sambone kiel
+en la komenco. Sed, ve! Mi nun ne havis koron, do mi perdis mian tutan
+amon al la Mangxtula knabino, kaj ne gravis al mi cxu aux ne mi edzigxos
+kun sxi. Mi supozas ke sxi plu logxas kun la maljunulino, atendante ke mi
+venos preni sxin.
+
+"Mia korpo tiom brilis en la sunlumo ke mi multe fieris pro gxi, kaj
+nun ne gravis cxu mia hakilo glitos, cxar gxi ne povas trancxi
+min. Ekzistis nur unu dangxero--ke miaj artikoj rustigxos; sed mi gardis
+oleujon en mia dometo kaj zorgis olei min kiam ajn mi bezonis. Tamen,
+unu tagon mi forgesis fari tion, kaj, estante en pluvego, antaux ol mi
+konceptis la dangxeron miaj artikoj jam rustigxis, kaj mi restis staranta
+en la arbaro gxis vi venis por helpi min. La sperto estis terura, sed
+dum la jaro kiam mi staris tie mi havis suficxan tempon por kompreni ke
+mia plej granda perdo estis la perdigxo de mia koro. Dum mi amis mi
+estis la plej felicxa persono sur la tero; sed neniu povas ami sen
+koro, do mi firme intencas iri al Oz por peti de li koron. Se li donos
+al mi, mi reiros al la Mangxtula knabino kaj edzigxos kun sxi."
+
+Kaj Doroteon kaj la Birdotimigilon multe interesis la rakonto de la
+Stana Lignohakisto, kaj nun ili komprenis kial li tiom fervoras akiri
+novan koron. "Tamen," diris la Birdotimigilo, "mi petos cerbon, ne
+koron; cxar malsagxulo ne scius kion fari per koro se li havus gxin."
+
+"Mi prenos koron," respondis la Stana Lignohakisto, "cxar cerbo ne
+felicxigas, kaj felicxo estas la plej grava afero en la mondo."
+
+Doroteo nenion diris, cxar sxi ne povis decidi kiu el sxiaj du amikoj
+pravas, kaj sxi decidis ke se sxi nur sukcesos reiri al Kansas kaj
+Onklino Em, ne multe gravos cxu la Stana Lignohakisto havas cerbon kaj
+la Birdotimigilo koron, aux cxu cxiu el ili akiris sian dezirajxon.
+
+Kio plej gxenis sxin estis ke la pano estis preskaux plene mangxita, kaj
+nova mangxo por sxi kaj Toto malplenigos la korbon. Estis vere ke nek la
+Stana Lignohakisto nek la Birdotimigilo kapablis mangxi, sed sxi ne
+konsistis el stano aux pajlo, kaj ne povis vivi sen mangxo.
+
+
+
+
+Cxapitro VI.  La Malkuragxa Leono.
+
+
+Ankoraux Doroteo kaj sxiaj akompanantoj marsxis tra la densa arbaro. La
+vojo ankoraux estis pavimita per flavaj brikoj, sed ili estis multe
+kovritaj de sekaj brancxoj kaj mortaj folioj de la arboj, kaj la
+marsxado tute ne estis facila.
+
+Malmultaj birdoj estis en tiu parto de la arbaro, cxar birdoj amas la
+nekovritan terenon kie estas multa sunlumo; sed fojfoje auxdigxis
+malaltatona mugxo de iu sovagxa besto kasxigxinta inter la arboj. Tiuj
+sonoj rapidbatigis la koron de la knabineto, cxar sxi ne sciis ilian
+kauxzon; sed Toto sciis, kaj li marsxis proksime al la flanko de Doroteo
+kaj ecx ne bojis responde.
+
+"Kiom longe dauxros," la infano demandis al la Stana Lignohakisto, "gxis
+ni estos ekster la arbaro?"
+
+"Mi ne scias," estis la respondo, "cxar mi neniam estis en la Smeralda
+Urbo. Sed mia patro iris tien iam, kiam mi estis knabo, kaj li diris
+ke la vojo estas longa tra dangxera tereno, kvankam proksime al la urbo
+kie Oz logxas la lando estas bela. Sed mi ne timas dum mi havas mian
+oleujon, kaj nenio povas damagxi la Birdotimigilon, kaj sur via frunto
+estas la marko de la kiso de la bona Sorcxistino, kaj tio protektos
+vin."
+
+"Sed Toto!" diris la knabino malkviete; "kio protektos lin?"
+
+"Ni mem devos protekti lin, se estos dangxero por li," respondis la
+Stana Lignohakisto.
+
+Tuj kiam li parolis, auxdigxis terura mugxo el la arbaro, kaj la postan
+momenton granda Leono saltis sur la vojon. Per unu piedbato li jxetis
+la Birdotimigilon cxirkauxturnigxantan gxis la rando de la vojo, kaj post
+tio li frapegis la Stanan Lignohakiston per siaj akraj ungoj. Sed,
+surprize al si, li ne damagxis la stanon, kvankam la Hakisto falis sur
+la vojon kaj kusxis senmove.
+
+Malgranda Toto, cxar nun estis videbla malamiko, kuris bojante al la
+Leono, kaj la granda besto malfermis sian busxon por mordi la
+hundon. Doroteo, timante ke Toto mortos, kaj sen atento al dangxero,
+kuris antauxen kaj frapis la nazon de la Leono kiel eble plej forte,
+dum sxi kriis: "Vi ne auxdacu mordi Toton! Vi devus honti, granda besto
+kia vi, mordi povran malgrandan hundon!"
+
+"Mi ne mordis lin," diris la Leono, per sia piedo frotante la parton
+de la nazo kiun frapis Doroteo.
+
+"Ne, sed vi provis," sxi respondis kolere. "Vi estas nur granda
+malkuragxulo!"
+
+"Mi scias," diris la Leono, klinante la kapon pro honto. "Mi de cxiam
+scias. Sed kiel mi povas ne esti malkuragxa."
+
+"Nu mi certe ne scias. Kaj vi batis pajloplenan homon, la povran
+Birdotimigilon!"
+
+"Cxu li estas plenigita per pajlo?" demandis la Leono surprizite, dum
+li rigardis sxin levi la Birdotimigilon kaj restarigi lin sur liaj
+piedoj kaj regxustigi lian formon.
+
+"Kompreneble li estas plena de pajlo," respondis Doroteo, kiu ankoraux
+koleris.
+
+"Tial li renversigxis tiom facile," komentis la Leono. "Min mirigis
+vidi lin cxirkauxturnigxi tiel. Cxu ankaux la alia estas pajloplena?"
+
+"Ne," diris Doroteo, "li konsistas el stano." Kaj sxi helpis la
+Hakiston restarigxi.
+
+"Tial li preskaux malakrigis miajn ungojn," diris la Leono. "Kiam ili
+komencis grati la stanon mi sentis malvarmon suben kuri laux mia
+dorso. Kiu estas tiu malgranda besto kiun vi tiom amas?"
+
+"Li estas mia hundo, Toto," respondis Doroteo.
+
+"Cxu li konsistas el stano aux estas plena de pajlo?" demandis la Leono.
+
+"Nek stano nek pajlo. Li estas--estas--viandohundo."
+
+"Ho! Li estas kurioza besto, kaj aspektas ege malgranda, kiam mi nun
+rigardas lin. Neniu alia volus mordi tian etulon, nur malkuragxa mi,"
+pludiris la Leono malgaje.
+
+"Kio malkuragxigis vin?" demandis Doroteo, miroplene rigardante la
+grandan beston, cxar li estis granda kiel malgranda cxevalo.
+
+"Estas mistero," respondis la Leono.
+
+"Mi supozas ke mi naskigxis tia. Cxiuj aliaj bestoj en la arbaro
+kompreneble supozas ke mi estas kuragxa, cxar cxie oni kredas ke la Leono
+estas la Regxo de Bestoj. Mi trovis ke se mi mugxas tre lauxte, cxiu
+vivanto estas timigata kaj forkuras de mi. Kiam ajn mi renkontis homon
+mi multe timis; sed mi nur mugxegis je li, kaj li cxiam forkuris kiel
+eble plej rapide. Se la elefantoj kaj la tigroj kaj la ursoj decidus
+batali kontraux min, mi mem forkurus--tiom malkuragxa mi estas; sed tuj
+kiam ili auxdas min mugxegi ili cxiuj penas foriri de mi, kaj kompreneble
+mi akceptas tion."
+
+"Sed tio estas malgxusta. La Regxo de Bestoj ne estu malkuragxa," diris
+la Birdotimigilo.
+
+"Mi scias tion," respondis la Leono, visxante larmon de sia okulo per
+la pinto de sia vosto. "Tio multege malgxojigas min, kaj tre
+malfelicxigas mian vivon. Sed kiam ajn estas dangxero, mia koro komencas
+rapide bati."
+
+"Eble vi suferas pro kormalsano," diris la Stana Lignohakisto.
+
+"Eble," diris la Leono.
+
+"Se tiel," pludiris la Stana Lignohakisto, "gxoju, cxar tio pruvas ke vi
+havas koron. Rilate al mi, mi ne havas koron, do mi ne povas suferi
+pro kormalsano."
+
+"Eble," diris la Leono penseme, "se mi ne havus koron al mi ne mankus
+kuragxo."
+
+"Cxu vi havas cerbon?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Mi supozas ke jes. Mi neniam rigardis en mian kapon por informigxi,"
+respondis la Leono.
+
+"Mi iras al la Granda Oz por peti lin doni al mi cerbon," komentis la
+Birdotimigilo, "cxar mia kapo estas plena de pajlo."
+
+"Kaj mi iras por peti lin doni al mi koron," diris la Stana
+Lignohakisto. "Kaj mi iras por peti lin resendi Toton kaj min al
+Kansas," aldonis Doroteo.
+
+"Cxu vi kredas ke Oz povus doni al mi kuragxon?" demandis la Malkuragxa
+Leono.
+
+"Egalfacile kiel doni al mi cerbon," diris la Birdotimigilo.
+
+"Aux doni al mi koron," diris la Stana Lignohakisto.
+
+"Aux resendi min al Kansas," diris Doroteo.
+
+"Do, se vi konsentos, mi akompanos vin," diris la Leono, "cxar mia vivo
+estas netolerebla sen iom da kuragxo."
+
+"Vi estos tre bonvena," respondis Doroteo, "cxar vi helpos forteni la
+aliajn sovagxajn bestojn. Sxajnas al mi ke ili nepre estas pli
+malkuragxaj ol vi se ili lasas vin tiom facile timigi ilin."
+
+"Efektive tiel estas," diris la Leono; "sed tio ne plikuragxigas min,
+kaj dum mi scios ke mi estas malkuragxa mi restos malfelicxa."
+
+Do denove la malgranda grupo rekomencis sian marsxadon, la Leono marsxis
+elegante apud Doroteo. Toto ne aprobis la novan kamaradon, unue, cxar
+li ne povis forgesi ke li estis preskaux mangxita per la grandaj
+makzeloj de la Leono; sed post iom da tempo li plitrankviligxis, kaj
+baldaux Toto kaj la Malkuragxa Leono farigxis bonaj amikoj.
+
+Dum la cetero de tiu tago okazis neniu alia aventuro kiu gxenis la
+pacon de la marsxado. Estas vere ke, unufoje, la Stana Lignohakisto
+pasxis sur skarabon kiu rampadis laux la vojo, kaj mortigis la povran
+besteton. Tio multe malfelicxigis la Stanan Lignohakiston, cxar li cxiam
+zorgoplene evitis damagxi iun ajn vivanton; kaj dum li marsxis li ploris
+plurajn larmojn pro malgxojo kaj bedauxro. Tiuj larmoj fluis malrapide
+sur lia vizagxo kaj trans la cxarnirojn de lia makzelo, kaj tie ili
+rustigxis. Kiam Doroteo post nelonge demandis ion al li, la Stana
+Lignohakisto ne povis malfermi la busxon, cxar liaj makzeloj estis
+rigidaj pro rusto. Li multe ektimis pro tio kaj gestis al Doroteo ke
+sxi helpu lin, sed sxi ne povis kompreni. La Leono ankaux estis perpleksa
+pro nescio pri kio okazis. Sed la Birdotimigilo prenis la oleujon el
+la korbo de Doroteo kaj oleis la makzelojn de la Stana Lignohakisto,
+kaj post kelkaj momentoj li parolis same kiel antauxe.
+
+"Mi lernu per tio," diris li, "nepre rigardi kien mi pasxas. Cxar se mi
+mortigus alian insekton aux skarabon mi nepre denove plorus, kaj
+plorado rustigas miajn makzelojn tiel ke mi ne povas paroli."
+
+Post tio li zorge marsxadis rigardante konstante la vojon, kaj kiam li
+vidis etan formikon laboradi sur la vojo li superpasxis por ne damagxi
+gxin. La Stana Lignohakisto bone sciis ke li ne havas koron, kaj tial
+li tre zorgis neniam esti kruela aux malafabla kontraux io ajn. "Vi,
+kiuj estas homoj kun koroj," li diris, "havas gvidilon, kaj tial ne
+necesas agi maljuste; sed mi ne havas koron, do mi devas esti tre
+zorgema. Kiam Oz donos al mi koron, kompreneble mi ne bezonos tiom
+zorgi."
+
+
+
+
+Cxapitro VII.  La vojo al la Granda Oz.
+
+
+Ili devis kampadi sub granda arbo en la arbaro, tiunokte, cxar ne estis
+domoj proksime. La arbo estis bona, dika kovrilo protektanta ilin
+kontraux la roso. La Stana Lignohakisto hakis grandan aron da lignajxoj
+per sia hakilo kaj Doroteo pretigis belegan varmigan fajron kiu helpis
+sxin esti malpli solsenta. Sxi kaj Toto jam mangxis la lastajn panerojn,
+kaj nun sxi ne sciis kion ili mangxos en la mateno.
+
+"Se vi volas," diris la Leono, "mi eniros la arbaron kaj mortigos
+cervon por vi. Vi povos rosti gxin per la fajro, cxar via gusto estas
+tiom stranga ke vi preferas kuiritajxojn, kaj tiel vi havos bonan
+matenmangxon."
+
+"Ne! Bonvolu, ne!" pledis la Stana Lignohakisto. "Mi nepre plorus se
+vi mortigus povran cervon, kaj miaj makzeloj denove rustigxus."
+
+Sed la Leono foriris en la arbaron kaj trovis propran mangxon, kaj
+neniu poste sciis kion li mangxis, cxar li ne menciis tion. Kaj la
+Birdotimigilo trovis arbon plenan de nuksoj kaj plenigis la korbon de
+Doroteo per ili, tiel ke sxi dum longa tempo ne malsatos. Sxi opiniis
+tion tre afabla kaj amema ago de la Birdotimigilo, sed sxi multe ridis
+pro la mallerta maniero per kiu la povrulo prenis la nuksojn. Liaj
+vatitaj manoj estis tiom mallertaj, kaj la nuksoj tiom malgrandaj, ke
+li faligis preskaux tiom kiom li metis en la korbon. Sed ne gravis al
+la Birdotimigilo kiom da tempo li bezonos por plenigi la korbon, cxar
+tio tenis lin malproksime de la fajro, cxar li timis ke fajrero trafus
+lian pajlon kaj konsumus lin. Do li restis tre for de la flamoj, kaj
+proksimigxis nur por kovri Doroteon per sekaj folioj kiam sxi kusxigxis
+por dormi. Ili komfortigis kaj varmigis sxin kaj sxi dormis profunde gxis
+la mateno.
+
+Kiam matenigxis, la knabino lavis sian vizagxon en malgranda ondetanta
+rivereto kaj baldaux post tiam ili cxiuj rekomencis marsxi al la Smeralda
+Urbo.
+
+La tago montrigxis eventoplena por la marsxantoj. Ili apenaux marsxis unu
+horon antaux ol vidi grandan abismon kiu transiras la vojon kaj dividas
+la arbaron gxis preter ilia vidpovo, ambauxflanke. GXi estis tre largxa
+abismo, kaj kiam ili iris al la rando kaj enrigardis ili povis vidi ke
+gxi ankaux estas tre profunda, kaj ke estas multaj grandaj, pintaj rokoj
+en la fundo. La flankoj estis tiom krutaj ke neniu el ili povus
+malsuprengrimpi, kaj dum momento sxajnis ke la marsxado devos cxesi.
+
+"Kion ni faru?" demandis Doroteo senespere.
+
+"Mi tute ne scias," diris la Stana Lignohakisto; kaj la Leono skuis
+sian densan hararon kaj rigardis penseme. Sed la Birdotimigilo diris:
+"Ni ne povas flugi, tio estas certa; kaj ni ne povas malsuprengrimpi
+en tiun profundan abismon. Sekve, se ni ne povos transsalti, ni devos
+halti cxi tie."
+
+"Mi kredas povi transsalti," diris la Malkuragxa Leono, zorge mezurinte
+la distancon per sia menso.
+
+"Do estas solvite," respondis la Birdotimigilo, "cxar vi povos
+transporti nin unuope sur via dorso."
+
+"Nu, mi provos," diris la Leono. "Kiun la unua?"
+
+"Mi," deklaris la Birdotimigilo; "cxar se vi trovus ke vi ne povas
+transsalti la brecxon, Doroteo mortus, aux la Lignohakisto estus forte
+kavigita de la rokoj. Sed se mi estos sur via dorso ne multe gravos
+cxar la falo tute ne damagxos min."
+
+"Mi mem timegas falon," diris la Malkuragxa Leono, "sed mi supozas ke
+necesas provi. Do suriru mian dorson kaj ni provos."
+
+La Birdotimigilo sidigxis sur la dorson de la Leono, kaj la granda
+besto marsxis al la rando de la brecxo kaj kauxrigxis.
+
+"Kial vi ne kuras por salti?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Cxar ni, la Leonoj, ne saltas tiel," li respondis. Kaj saltegante, li
+pafigxis tra la aero kaj surterigxis sendangxere sur la alian flankon.
+
+Cxiujn multe gxojigis vidi kiel facile li faris tion, kaj kiam la
+Birdotimigilo estis degrimpinta de lia dorso, la Leono resaltis trans
+la abismon.
+
+Doroteo decidis esti la dua; do sxi tenis Toton en siaj brakoj kaj
+grimpis sur la dorson de la Leono, forte tenante lian kolhararon per
+unu mano. La sekvan momenton estis kvazaux sxi flugas tra la aero; kaj
+post tio, antaux ol sxi havis suficxan tempon por pripensi, sxi estis
+sekura sur la alia flanko. La Leono reiris trian fojon kaj transportis
+la Stanan Lignohakiston, kaj post tio ili sidigxis dum kelkaj momentoj
+por ke la besto povu ripozi, cxar liaj grandaj saltoj malfaciligis lian
+spiradon, kaj li anhelis kiel granda hundo tro longe kurinta.
+
+Ili trovis la arbaron tre densa cxiflanke, kaj gxi aspektis senluma kaj
+morna. Kiam la Leono estis ripozinta ili rekomencis marsxi laux la vojo
+el flavaj brikoj, silente demandante al si, cxiu en sia propra menso,
+cxu iam ili atingos la finon de la arbaro kaj reatingos la brilantan
+sunlumon. Aldone al ilia malkomforto ili baldaux auxdis strangajn bruojn
+el la profundo de la arbaro, kaj la Leono flustris al ili ke en cxi tiu
+parto de la lando la Kolizuloj logxas.
+
+"Kio estas la Kolizuloj?" demandis la knabino.
+
+"Ili estas monstraj bestoj kun korpoj kiaj de leonoj kaj kapoj kiaj de
+tigroj," respondis la Leono; "kaj kun ungoj tiom longaj kaj akraj ke
+ili povus disduigi min tiel facile kiel mi povus mortigi Toton. Mi
+timegas la Kolizulojn."
+
+"Ne mirigas min," respondis Doroteo. "Nepre ili estas timigaj bestoj."
+
+La Leono estis tuj respondonta, sed subite ili atingis alian abismon
+kiu transiras la vojon; sed cxi tiu abismo estis tiom largxa kaj
+profunda ke la Leono tuj sciis ke li ne povos transsalti gxin.
+
+Do ili sidigxis por pripensi kion fari, kaj post serioza pensado la
+Birdotimigilo diris,
+
+"Jen granda arbo, proksima al la abismo. Se la Stana Lignohakisto
+povos haki gxin tiel ke gxi falos trans la abismon, ni povos transmarsxi
+facile."
+
+"Tiu estas bonega ideo," diris la Leono. "Oni preskaux suspektus ke vi
+havas cerbon en la kapo, anstataux pajlon."
+
+La Stana Lignohakisto tuj komencis labori, kaj tiom akris lia hakilo
+ke la arbo baldaux estis preskaux trahakita. La Leono metis siajn
+fortajn antauxajn krurojn kontraux la arbon kaj pusxegis, kaj malrapide
+la granda arbo klinigxis kaj falis bruegante trans la abismon, kun la
+plejsupraj brancxoj sur la alia flanko.
+
+Ili jxus komencis transiri tiun kuriozan ponton kiam akra mugxo
+suprenrigardigis ilin, kaj terurate ili vidis kuradi cele ilin du
+grandajn bestojn kun ursaj korpoj kaj tigraj kapoj.
+
+"Jen la Kolizuloj!" diris la Malkuragxa Leono, komencante tremadi.
+
+"Rapide!" kriis la Birdotimigilo. "Ni transiru."
+
+Do Doroteo transiris la unua, tenante Toton en la brakoj; la Stana
+Lignohakisto sekvis, kaj la Birdotimigilo sekvis lin. La Leono,
+kvankam certe timanta, turnis sin por fronti la Kolizulojn, kaj li
+mugxegis tiom lauxte kaj timige ke Doroteo kriegis kaj la Birdotimigilo
+surdorsen falis, kaj ecx la ferocaj bestoj ekhaltis kaj rigardis lin
+surprizite.
+
+Sed, trovinte sin pli grandaj ol la Leono, kaj memorante ke estas du
+da ili kaj nur unu da li, la Kolizuloj rekuris antauxen, kaj la Leono
+transiris la arbon kaj turnis sin por vidi kion ili nun faros. Tute
+sen halti, la ferocaj bestoj ankaux komencis transiri la arbon, kaj la
+Leono diris al Doroteo,
+
+"Ni perdigxis, cxar ili certe dissxiros nin per siaj akraj ungoj. Sed
+staru proksime malantaux mi, kaj mi batalos ilin dum mi restos viva."
+
+"Atendu!" kriis la Birdotimigilo. Li intertempe estis pripensinta kion
+fari, kaj nun li petis la Stanan Lignohakiston haki la finajxon de la
+arbo kusxantan sur ilia flanko de la abismo. La Stana Lignohakisto tuj
+komencis uzi sian hakilon, kaj gxuste kiam la du Kolizuloj estis
+preskaux transirintaj, la arbo ekfalis bruege en la abismon,
+kunportante la malbelajn, hurlantajn bestojn, kaj ambaux disfrakasigxis
+pro la akraj rokoj sur la fundo.
+
+"Nu," diris la Malkuragxa Leono, libere spirante denove, "ni ankoraux
+iom vivos, kaj tio placxas al mi, cxar nepre estus tre malkomforte ne
+vivi. Tiuj bestoj timigis min tiom ke mia koro ankoraux bategas."
+
+"Ha," diris la Stana Lignohakisto malgaje, "volonte mi havus koron
+povantan bati."
+
+Tiu aventuro des pli fervorigis la marsxantojn eliri el la arbaro, kaj
+ili tiom rapide marsxis ke Doroteo lacigxis, kaj devis rajdi sur la
+dorso de la Leono. GXojigis ilin kiam la arbaro malpli densigxis ju pli
+ili antauxeniris, kaj en la posttagmezo ili subite trovis largxan
+riveron, rapide fluantan antaux ili. Ili povis vidi ke aliflanke de la
+rivero la vojo el flavaj brikoj trairas belan pejzagxon, kun verdaj
+kampoj kaj helaj floroj kaj apud la tuta vojo estis arboj sur kiuj
+pendas bongustaj fruktoj. Al ili multe placxis vidi tiun belan pejzagxon
+antaux si.
+
+"Kiel ni transiros la riveron?" demandis Doroteo.
+
+"Estas facile," respondis la Birdotimigilo. "La Stana Lignohakisto
+konstruu por ni floson, tiel ke ni povos flosi al la alia flanko."
+
+Do la Lignohakisto prenis sian hakilon kaj komencis haki malgrandajn
+arbojn por fari floson, kaj dum li okupadis sin per tio, la
+Birdotimigilo trovis sur la riverbordo arbon plenan de belaj
+fruktoj. Tio placxis al Doroteo, kiu estis mangxinta nur nuksojn dum tiu
+tago, kaj sxi gxissate mangxis la maturajn fruktojn.
+
+Sed necesas tempo por konstrui floson, ecx se konstruas gxin laborema
+kaj nelacigxanta Stana Lignohakisto, kaj kiam noktigxis la laboro
+ankoraux ne estis finita. Do ili trovis komfortan lokon sub la arboj
+kie ili bone dormis gxis la mateno; kaj Doroteo songxis pri la Smeralda
+Urbo, kaj pri la bona Sorcxisto de Oz, kiu baldaux resendos sxin al sxia
+propra hejmo.
+
+
+
+
+Cxapitro VIII.  La mortiga papavokampo
+
+
+Nia malgranda grupo de marsxantoj vekigxis la sekvan matenon
+refresxigita kaj plena de espero, kaj Doroteo mangxis kvazaux princino
+per persikoj kaj prunoj el la arboj apud la rivero.
+
+Malantaux ili estis la senluma arbaro tra kiu ili jam trapasxis, kvankam
+ili suferis multajn senkuragxigojn; sed antaux ili estis bela, sunoplena
+regiono kiu sxajnis voki ilin antauxen al la Smeralda Urbo.
+
+Estis vere ke la largxa rivero nun fortrancxis ilin de tiu bela regiono;
+sed la floso estis preskaux finita, kaj kiam la Stana Lignohakisto
+finis trancxi kelkajn pliajn sxtipojn kaj kunligis ilin per lignaj
+kejloj, ili estis pretaj komenci. Doroteo sidigxis sur la mezo de la
+floso kaj tenis Toton en siaj brakoj. Kiam la Malkuragxa Leono pasxis
+sur la floson, gxi grave klinigxis, cxar li estis granda kaj multepeza;
+sed la Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto ekstaris sur la alia
+fino por ekvilibrigi gxin, kaj ili mane tenis longajn stangojn por pusxi
+la floson tra la akvo.
+
+Ili sukcesis suficxe bone, unue, sed kiam ili atingis la mezon de la
+rivero la rapida fluo tiris la floson pli kaj pli for de la vojo el
+flavaj brikoj; kaj la akvo tiom profundigxis ke la longaj stangoj ne
+plu atingis la fundon.
+
+"Estas malbone," diris la Stana Lignohakisto, "cxar se ni ne atingos la
+bordon ni portigxos en la landon de la Fia Sorcxistino de la Okcidento,
+kaj sxi sorcxos nin kaj sklavigos nin."
+
+"Kaj tiuokaze mi ne ricevus cerbon," diris la Birdotimigilo. "Kaj mi ne
+ricevus kuragxon," diris la Malkuragxa Leono.
+
+"Kaj mi ne ricevus koron," diris la Stana Lignohakisto.
+
+"Kaj mi neniam reirus al Kansas," diris Doroteo.
+
+"Nepre ni atingu la Smeraldan Urbon, se eble," aldonis la
+Birdotimigilo, kaj li tiom forte pusxis sian longan stangon ke gxi firme
+fiksigxis en la koto sur la fundo de la rivero, kaj antaux ol li povis
+reeltiri gxin, aux malteni gxin, la floso estis forportita kaj la povra
+Birdotimigilo estis lasita krocxigxanta al la stango meze de la rivero.
+
+"Adiaux!" li kriis al ili, kaj ili bedauxregis forlasi lin; efektive, la
+Stana Lignohakisto komencis plori, sed felicxige li memoris ke li eble
+rustos, do li sekigis siajn larmojn per la antauxvesto de Doroteo.
+
+Kompreneble cxi tio estis malbona sorto por la Birdotimigilo.
+
+"Nun mi estas en malpli bona stato ol kiam mi unuafoje renkontis
+Doroteon," li pensis. "Tiam mi estis fiksita al stango en maizkampo,
+kie mi povis imagi ke mi fortimigas korvojn; sed certe ne utilas
+Birdotimigilo fiksita sur stango en la mezo de rivero. Mi timas ke mi
+vere neniam akiros cerbon!"
+
+Lauxlonge de la rivero nagxis la floso, kaj la povra Birdotimigilo
+farigxis pli kaj pli for. Tiam la Leono diris: "Io estas farenda por
+savi nin. Mi kredas ke mi povos nagxi al la bordo kaj kuntiri la
+floson, se vi tenos firme la pinton de mia vosto."
+
+Do li saltis en la akvon kaj la Stana Lignohakisto firme tenis lian
+voston, kiam la Leono komencis kiel eble plej forte nagxi al la
+bordo. Estis tre malfacile, malgraux lia grandeco; sed iom post iom ili
+tirigxis el la fluo, kaj Doroteo prenis la longan stangon de la Stana
+Lignohakisto kaj helpis pusxi la floson al la tero.
+
+Ili cxiuj estis tre lacaj kiam ili fine atingis la bordon kaj pasxis sur
+la belan verdan herbaron, kaj ili ankaux sciis ke la rivero portis ilin
+tre for de la vojo el flavaj brikoj kiu kondukas al la Smeralda Urbo.
+
+"Kion ni faru nun?" demandis la Stana Lignohakisto, dum la Leono kusxis
+sur la herbaro por ke la suno sekigu lin.
+
+"Ni devas iel reiri al la vojo," diris Doroteo.
+
+"La plej bona plano estos marsxi laux la riverbordo gxis ni reatingos la
+vojon," komentis la Leono.
+
+Do post ilia ripozo, Doroteo prenis sian korbon kaj ili komencis marsxi
+laux la herba bordo, reen al la vojo de kiu la rivero portis ilin. GXi
+estis bela regiono, kun multaj floroj kaj fruktarboj kaj sunbrilo por
+gajigi ilin, kaj se ili ne sentus tiom da bedauxro pro la povra
+Birdotimigilo ili povus esti vere felicxaj.
+
+Ili marsxis laux sia eblo plej rapide, kaj Doroteo haltis nur unufoje
+por pluki belan floron; kaj post iom da tempo la Stana Lignohakisto
+kriis: "Rigardu!"
+
+Cxiuj rigardis la riveron kaj vidis la Birdotimigilon fiksitan sur sia
+stango meze de la akvo, aspektantan tre solsenta kaj malfelicxa.
+
+"Kion ni povas fari por savi lin?" demandis Doroteo.
+
+La Leono kaj la Stana Lignohakisto ambaux skuis sian kapon cxar ili ne
+sciis. Do ili sidigxis sur la bordo kaj rigardis senespere la
+Birdotimigilon gxis Cikonio alflugis, vidinte ilin, kaj haltis por
+ripozi cxe la rando de la akvo.
+
+"Kiuj vi estas kaj kien vi iras?" demandis la Cikonio.
+
+"Mi estas Doroteo," respondis la knabino, "kaj jen miaj amikoj, la
+Stana Lignohakisto kaj la Malkuragxa Leono; kaj ni iras al la Smeralda
+Urbo."
+
+"Ne estas la gxusta vojo," diris la Cikonio, dum sxi tordis sian longan
+kolon kaj akre rigardis la kuriozan grupon.
+
+"Mi scias," respondis Doroteo, "sed ni perdis la Birdotimigilon, kaj
+ni ne scias kiel rehavigi lin."
+
+"Kie li estas?" demandis la Cikonio.
+
+"Tie, en la rivero," respondis la knabino.
+
+"Se li ne estus tiel granda kaj peza mi alportus lin por vi," komentis
+la Cikonio. "Li tute ne estas peza," diris Doroteo, fervore, "cxar li
+estas plenigita per pajlo; kaj se vi reportos lin al ni ni multege
+dankos vin senfine."
+
+"Nu, mi provos," diris la Cikonio, "sed se mi trovos lin tro peza mi
+devos refaligi lin en la riveron."
+
+Do la granda birdo flugis en la aeron kaj trans la akvon gxis sxi
+atingis la lokon kie la Birdotimigilo estis fiksita sur sia stango. La
+Cikonio per siaj grandaj ungoj kaptis brakon de la Birdotimigilo kaj
+alte portis lin al la bordo, kie Doroteo kaj la Leono kaj la Stana
+Lignohakisto kaj Toto atendis.
+
+Kiam la Birdotimigilo retrovis sin inter siaj amikoj li estis gxojega
+kaj cxirkauxbrakumis cxiujn, ecx la Leonon kaj Toton; kaj dum ili marsxadis
+li kantis "Tol-de-ri-de-o!" cxiupasxe, tiom gaja li estis.
+
+"Mi kredis ke mi devos resti en la rivero eterne," li diris, "sed la
+afabla Cikonio savis min, kaj se mi ja akiros cerbon mi retrovos la
+Cikonion kaj rekompence faros ian komplezon por sxi."
+
+"Ne necesas," diris la Cikonio, kiu flugadis apud ili. "Mi cxiam
+plezure helpas kiam estas dangxero. Sed mi devas foriri nun, cxar miaj
+beboj atendas min en la nesto. Mi esperas ke vi trovos la Smeraldan
+Urbon kaj ke Oz helpos vin."
+
+"Dankon," respondis Doroteo, kaj la afabla Cikonio flugis en la aeron
+kaj baldaux ne plu videblis.
+
+Ili marsxadis auxskultante la kantadon de la brilkoloraj birdoj kaj
+rigardante la belajn florojn kiuj nun tiom densigxis ke ili tapisxis la
+teron. Ili estis grandaj flavaj kaj blankaj kaj bluaj kaj purpuraj
+floroj, kaj ankaux grandaj grupoj de skarlataj papavoj, kiuj estis tiom
+brilkoloraj ke ili preskaux blindigis la okulojn de Doroteo.
+
+"Belegaj!" la knabino krietis, spirante la spican odoron de la floroj.
+
+"Versxajne," respondis la Birdotimigilo. "Kiam mi havos cerbon mi
+supozeble pli sxatos ilin."
+
+"Se mi nur havus koron mi sendube amus ilin," aldonis la Stana
+Lignohakisto.
+
+"De cxiam placxas al mi floroj," diris la Leono; "ili aspektas tiel
+senhelpaj kaj malfortaj. Sed en la arbaro ne estas tiom brilaj floroj
+kiel cxi tiuj."
+
+Ili nun atingis pli kaj pli da grandaj skarlataj papavoj, kaj malpli
+kaj malpli da aliaj floroj; kaj baldaux ili trovis sin meze de granda
+kampo da papavoj. Nu, oni bone scias ke kiam grupigxis tiom granda
+kvanto da tiaj floroj ilia odoro estas suficxe potenca por dormigi cxiun
+kiu enspiras gxin, kaj se la dormanto ne portigxas for de la odoro de la
+floroj li dormas sencxese por cxiam. Sed Doroteo ne sciis tion, nek sxi
+povis foriri de la grandaj rugxaj floroj kiuj cxie cxirkauxis ilin; do
+baldaux sxiaj okuloj pezigxis kaj sxi sentis bezonon sidigxi por ripozi kaj
+por dormi.
+
+Sed la Stana Lignohakisto ne permesis tion.
+
+"Ni devos rapidi kaj reatingi la vojon el flavaj brikoj antaux ol
+noktigxos," li diris; kaj la Birdotimigilo konsentis kun li. Do ili plu
+marsxadis gxis Doroteo ne plu povis stari. Sxiaj okuloj fermigxis malgraux
+sxia volo kaj sxi forgesis kie sxi estas kaj falis surteren apud la
+papavoj, profunde dormante.
+
+"Kion ni faru?" demandis la Stana Lignohakisto.
+
+"Se ni lasos sxin cxi tie sxi mortos," diris la Leono. "La odoro de la
+floroj mortigas nin cxiujn. Mi mem apenaux povas teni la okulojn
+malfermitaj kaj la hundo jam dormas."
+
+Estis vere; Toto jam falis apud sian mastrineton. Sed la
+Birdotimigilon kaj Stanan Ligno hakiston, cxar ili ne konsistis el
+karno, ne gxenis la odoro de la floroj.
+
+"Rapide kuru," diris la Birdotimigilo al la Leono, "kaj eliru cxi tiun
+mortigan florkampon kiel eble plej baldaux. Ni kunportos la knabineton,
+sed se vi endormigxos vi estas tro granda kaj ni ne povos porti vin."
+
+Do la Leono vigligis sin kaj antauxensaltadis kiel eble plej
+rapide. Post momento li ne plu estis videbla.
+
+"Ni uzu niajn manojn kiel segxon, por porti sxin," diris la
+Birdotimigilo. Do ili levis Toton kaj metis la hundon sur la sinon de
+Doroteo, kaj post tio ili faris segxon uzante siajn manojn kiel sidejon
+kaj siajn brakojn kiel segxobrakojn kaj portis la dormantan knabinon
+tra la floroj.
+
+Plu kaj plu ili marsxis, kaj sxajnis ke la granda tapisxo da mortigaj
+floroj cxirkaux ili neniam finigxos. Ili sekvis la kurbigxon de la rivero,
+kaj fine trovis sian amikon la Leonon, profunde dormantan inter la
+papavoj. La floroj superfortis la grandan beston kaj, fine, li cedis,
+kaj falis ne tre for de la fino de la papavokampo, kie la dolcxa
+herbaro kusxis en belaj verdaj kampoj antaux ili.
+
+"Nenion ni povas fari por li," diris la Stana Lignohakisto, malfelicxe;
+"cxar li estas tro multepeza, ni ne povos levi lin. Ni devos lasi lin
+cxi tie eterne dormi, kaj eble li songxos ke li fine trovis kuragxon."
+
+"Mi bedauxras," diris la Birdotimigilo. "La Leono estis tre agrabla
+kamarado malgraux sia malkuragxo. Sed ni pluiru."
+
+Ili portis la dormantan knabinon al bela loko apud la rivero, suficxe
+for de la kampo da papavoj por ke sxi ne plu spiru la venenon de la
+floroj, kaj tie ili kusxigis sxin delikate sur la molan herbaron kaj
+atendis gxis la fresxa venteto vekos sxin.
+
+
+
+
+Cxapitro IX.  La Regxino de la Kampomusoj.
+
+
+"Ni ne povas esti tre for de la vojo el flavaj brikoj, nun," komentis la
+Birdotimigilo, dum li staris apud la knabino, "cxar ni jam marsxis
+preskaux tiom kiom forportis nin la rivero."
+
+La Stana Lignohakisto estis tuj respondonta kiam li ekauxdis malaltan
+mugxon, kaj turninte sian kapon (kiu bonege turnigxis per cxarniroj) li
+vidis strangan beston saltadi trans la herbaron al ili. GXi estis,
+efektive, granda flava Linko, kaj la Stana Lignohakisto opiniis ke gxi
+nepre cxasas ion, cxar gxiaj oreloj kusxis proksime al la kapo kaj gxia
+busxo estis largxe malfermita, tiel ke vidigxis du vicoj de malbelaj
+dentoj, dum gxiaj rugxaj okuloj ardis kiel fajrogloboj. Kiam gxi
+pliproksimigxis la Stana Lignohakisto vidis kuranta antaux la besto
+malgrandan grizan kampomuson, kaj kvankam li ne havis koron li sciis
+ke estas maljuste ke la Linko strebas mortigi tian belan, sendangxeran
+besteton.
+
+Do la Hakisto levis sian hakilon kaj dum la Linko preterkuris li
+rapide batis tiel ke la kapo de la besto plene apartigxis de sia korpo,
+kaj gxi ruligxis en du pecoj cxe liaj piedoj.
+
+La kampomuso, nun libera de sia malamiko, ekhaltis; kaj malrapide
+venante al la Hakisto gxi diris, per alta vocxeto: "Ho, dankon!
+Grandegan dankon, cxar vi savis mian vivon."
+
+"Ne menciu gxin, mi petas," respondis la Hakisto, "Sciu ke mi ne havas
+koron, do mi zorgas helpi cxiun kiu bezonas amikon, ecx kiam gxi estas
+nur muso."
+
+"Nur muso!" kriis la besteto, indigne; "mi ja estas Regxino--la Regxino
+de cxiuj kampomusoj!"
+
+"Cxu vere?" diris la Hakisto, klinante sin riverence.
+
+"Sekve vi tre bone agis, kaj ne nur kuragxe, savante mian vivon," diris
+la Regxino.
+
+Tiumomente pluraj musoj vidigxis alkurante tiel rapide kiel permesis
+iliaj kruretoj, kaj kiam ili vidis la Regxinon ili kriis: "Ho, via
+Mosxtino, ni kredis ke vi estos mortigita! Kiel vi sukcesis eskapi de
+la granda Linko?" kaj cxiuj klinis sin tiom malalten antaux la Regxineto
+ke ili preskaux surkapigxis.
+
+"Cxi tiu kurioza stanulo," sxi respondis, "mortigis la Linkon kaj savis
+mian vivon. Do ekde nun vi cxiuj devas servi lin, kaj obeu ecx lian plej
+malgrandan deziron."
+
+"Jes!" kriis cxiuj musoj, per akra hxoro. Kaj post tio ili diskuris
+cxiudirekten, cxar Toto estis vekigxinta el sia dormo, kaj vidante tiom
+da tiuj musoj cxirkaux si li ekbojis gxoje kaj saltis inter la
+grupon. Toto cxiam amis cxasi musojn kiam li logxis en Kansas, kaj li ne
+opiniis tion malbona ago.
+
+Sed la Stana Lignohakisto kaptis la hundon per siaj brakoj kaj firme
+tenis lin, dum li kriis al la musoj: "Revenu! revenu! Toto ne damagxos
+vin."
+
+Auxdinte tion la Regxino de la Musoj etendis sian kapon de malanta
+herbajxaro kaj demandis, per timema vocxo, "Cxu vi certas ke li ne mordos
+nin?"
+
+"Mi ne permesos tion," diris la Hakisto; "do ne timu."
+
+Unu post la alia la musoj revenis, kaj Toto ne bojis denove, kvankam
+li strebis salti de la brakoj de la Hakisto kaj mordus lin se li ne
+bone scius ke li konsistas el stano. Fine unu el la plej grandaj musoj
+parolis.
+
+''"Cxu ion ni povos fari," gxi demandis, "por repagi vin cxar vi savis la
+vivon de nia Regxino?"
+
+"Mi kredas ke ne," respondis la Hakisto; sed la Birdotimigilo, kiu
+strebis pensi sed ne povis cxar lia kapo estis plena de pajlo, diris
+rapide,
+
+"Jes; vi povas savi nian amikon la Malkuragxan Leonon dormantan inter
+la papavoj."
+
+"Leonon!" kriis la Regxineto. "Sed, li mangxus nin cxiujn!"
+
+"Ne," deklaris la Birdotimigilo, "cxi tiu Leono estas malkuragxa."
+
+"Cxu vere?" demandis la Muso.
+
+"Li mem agnoskas tion," respondis la Birdotimigilo, "kaj neniam li
+damagxus personon kiu estas nia amiko. Se vi helpos nin savi lin mi
+promesas ke li tre amike traktos vin."
+
+"Bone," diris la Regxino, "ni fidos vin. Sed kion ni faru?"
+
+"Cxu multaj musoj nomas vin Regxino kaj pretas obei vin?"
+
+"Ho jes; miloj," sxi respondis.
+
+"Do ordonu ke cxiuj venu cxi tien kiel
+eble plej baldaux, kaj cxiu kunportu pecon de sxnuro."
+
+La Regxino turnis sin al la musoj kiuj servas sxin kaj ordonis ke ili
+tuj foriru kaj venigu la tutan popolon. Tuj kiam ili auxdis sxian
+ordonon ili diskuris cxiudirekten kiel eble plej rapide.
+
+"Nun," diris la Birdotimigilo al la Stana Lignohakisto, "iru al tiuj
+arboj apud la rivero kaj faru cxareton por porti la Leonon."
+
+Do la Hakisto tuj iris al la arboj kaj komencis labori; kaj baldaux li
+faris cxareton el la membroj de la arboj, de kiuj li forhakis la
+foliojn kaj brancxojn. Li kunfiksis gxin per lignaj kejloj kaj faris la
+kvar radojn el mallongaj pecoj de granda arbotrunko. Tiom rapide kaj
+bone li laboris ke kiam la musoj komencis alveni la cxareto jam estis
+tute preta por ili.
+
+Ili venis el cxiuj direktoj, kaj estis miloj da ili: grandaj musoj kaj
+malgrandaj musoj kaj mezgrandaj musoj; kaj cxiu portis pecon de sxnuro
+en la busxo. Proksimume tiam Doroteo vekigxis el sia longa dormo kaj
+malfermis siajn okulojn. Sxin multe mirigis trovi sin kusxanta sur la
+herbaro kun miloj da musoj cxirkauxstarantaj kaj timete rigardantaj
+sxin. Sed la Birdotimigilo informis sxin pri cxio, kaj turninte sin al la
+digna Museto, li diris,
+
+"Permesu ke mi konigu al vi sxian Mosxtinon, la Regxino."
+
+Doroteo klinetis sian kapon solene kaj la Regxino riverencis, kaj post
+tio sxi farigxis tre amikema kun la knabineto. La Birdotimigilo kaj la
+Hakisto nun komencis ligi la musojn al la cxaro, uzante la sxnuretojn
+kiujn ili estis alportintaj. Unu finajxo de cxiu sxnureto estis ligita
+cxirkaux la kolon de cxiu muso kaj la alia fino al la cxareto. Kompreneble
+la cxareto estis miloble pli granda ol iu el la musoj tirontaj gxin; sed
+kiam cxiuj musoj estis alligitaj ili povis tre facile tiri gxin. Ecx la
+Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto povis sidi sur gxi, kaj ili
+estis rapide tirataj de siaj strangaj cxevaletoj al la loko kie la
+Leono kusxis dormante.
+
+Post multa tre malfacila laboro, cxar la Leono multe pezis, ili
+sukcesis tiri lin sur la cxareton. Post tio la Regxino ordonis ke sxia
+popolo komencu, cxar sxi timis ke se la musoj restos tro longe inter
+la papavoj ankaux ili ekdormos.
+
+Unue la bestetoj, kvankam multaj, apenaux povis moveti la peze sxargxitan
+cxareton; sed la Hakisto kaj la Birdotimigilo ambaux pusxis de malantauxe,
+kaj ili pli bone sukcesis. Baldaux ili finrulis la Leonon el inter la
+papavoj sur la verdajn kampojn, kie li povis denove spiri la dolcxan,
+fresxan aeron, anstataux la venenan odoron de la floroj.
+
+Doroteo venis renkonte al ili kaj elkore dankis la musetojn cxar ili
+savis de morto sxian akompananton. Sxi jam multe amis la grandan Leonon
+kaj sxi gxojis pro lia savigxo.
+
+Post tio la musoj estis malligitaj de la cxareto kaj forkuris tra la
+herbaron al siaj hejmoj. La Regxino de la Musoj foriris la plej lasta.
+
+"Se iam vi denove bezonos nin," sxi diris, "venu en la kampon kaj voku,
+kaj ni auxdos vin kaj venos helpi vin. Adiaux!"
+
+"Adiaux!" cxiuj respondis, kaj la Regxino forkuris, dum Doroteo firme
+tenis Toton por ke li ne postkuru kaj timigu sxin.
+
+Post tio ili sidigxis apud la Leono atendante lian vekigxon; kaj
+la Birdotimigilo portis al Doroteo fruktojn el apuda arbo, kaj sxi
+mangxis ilin.
+
+
+
+
+Cxapitro X.  La Pordogardisto.
+
+
+Iom longe poste la Malkuragxa Leono vekigxis, cxar li kusxis tre longe
+inter la papavoj, enspirante ilian mortigan odoron; sed kiam li ja
+malfermis siajn okulojn kaj ruligxis de la cxareto li gxoje trovis sin
+viva.
+
+"Mi kuris lauxeble rapide," li diris, sidigxinte kaj oscedante; "sed la
+floroj superfortis min. Kiel vi elirigis min?"
+
+Ili rakontis al li pri la kampomusoj, kaj kiel ili malavare savis lin
+de morto; kaj la Malkuragxa Leono ridis, kaj diris: "Mi cxiam opiniis
+min tre granda kaj timiga; sed ecx malgrandaj floroj preskaux mortigis
+min, kaj malgrandaj musoj savis mian vivon. Cxio estas tre stranga!
+Sed, kamaradoj, kion ni faru nun?"
+
+"Ni devas plusercxi por retrovi la vojon el flavaj brikoj," diris
+Doroteo; "kaj post tio ni povos marsxadi laux gxi al la Smeralda Urbo."
+
+Do, cxar la Leono estis tute refresxigita, kaj tute bone fartis denove,
+ili cxiuj komencis marsxi, kaj multe gxuis la iradon tra la mola, fresxa
+herbaro; kaj post nelonge ili atingis la vojon el flavaj brikoj kaj
+returnis sin por marsxi cele la Smeraldan Urbon kie logxas la granda Oz.
+
+La vojo estis nun glata kaj bone pavimita, kaj la cxirkauxa pejzagxo
+estis bela; tial la marsxantoj gxoje lasis la arbaron multe malantauxe
+kaj kun gxi la multajn dangxerojn renkontitajn en gxiaj mornaj
+ombroj. Denove ili povis vidi barilojn konstruitajn lauxlonge de la
+vojo; sed cxi tiuj estis verdkoloraj, kaj kiam ili atingis dometon, en
+kiu sxajne logxas kultivisto, ankaux tio estis verdkolora. Ili
+preterpasis plurajn tiajn dometojn dum la posttagmezo, kaj kelkfoje
+homoj venis al la pordoj kaj rigardis ilin kvazaux dezirante fari
+demandojn; sed neniu proksimigxis al ili nek parolis al ili pro la
+granda Leono, kiun ili multe timis. La homoj cxiuj estis vestitaj per
+tre belaj smeraldaverdaj vestoj kaj surportis pintajn cxapelojn kiel la
+Mangxtuloj.
+
+"Jen certe la Lando Oz," diris Doroteo, "kaj nepre ni proksimigxas al
+la Smeralda Urbo."
+
+"Jes," respondis la Birdotimigilo; "cxio verdas cxi tie, kaj en la Lando
+de la Mangxtuloj bluo estis la preferata koloro. Sed oni ne sxajnas
+egale amikemaj kiel la Mangxtuloj kaj mi suspektas ke ni ne sukcesos
+trovi dormolokon por tranokti."
+
+"Mi volas mangxi ion alian ol nur fruktojn," diris la knabino, "kaj mi
+certas ke Toto estas malsatega. Ni haltu cxe la sekva domo kaj parolu
+kun la logxantoj."
+
+Do, kiam ili atingis relative grandan domon, Doroteo kuragxe marsxis al
+la pordo kaj frapis. Virino malfermis gxin nur suficxe por trarigardi,
+kaj diris,
+
+"Kion vi volas, infano, kaj kial tiu granda Leono estas kun vi?"
+
+"Ni volas tranokti kun vi, se vi permesos," respondis Doroteo; "kaj la
+Leono estas mia amiko kaj kamarado, kaj nenial damagxus vin."
+
+"Cxu li estas malsovagxa?" demandis la virino iomete pli malfermante la
+pordon.
+
+"Ho jes;" diris la knabino, "kaj li estas ankaux ege malkuragxa; do li
+multe pli timos pro vi ol vi timos pro li."
+
+"Nu," diris la virino, pripensinte kaj denove rigardetinte la Leonon,
+"se estas tiel do vi rajtas enveni, kaj mi donos al vi iom da
+vespermangxo kaj lokon kie vi povos dormi."
+
+Do ili cxiuj eniris la domon, kie estis, krom la virino, du infanoj kaj
+viro. La kruro de la viro estis vundita, kaj li kusxadis sur sofo en
+angulo. Ili sxajnis tre surprizitaj de la stranga grupo, kaj dum la
+virino surtabligis la mangxilojn la viro demandis,
+
+"Kien iras vi cxiuj?"
+
+"Al la Smeralda Urbo," diris Doroteo, "por renkonti la Grandan Ozon."
+"Cxu vere?" krietis la viro. "Cxu vi certas ke Oz akceptos renkonti
+vin?"
+
+"Kial ne?" sxi respondis.
+
+"Nu, oni diras ke li neniam permesas ke iu ajn eniru al li. Mi
+multafoje estis en la Smeralda Urbo, kaj gxi estas bela kaj mirinda
+urbo; sed mi neniam ricevis permeson vidi la Grandan Ozon, nek mi
+scias pri iu alia vivanto kiu vidis lin."
+
+"Cxu li neniam eliras?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Neniam. Li sidas tagon post tago en la granda tronocxambro de la
+palaco, kaj ecx liaj servistoj neniam vidas lin vizagx-al-vizagxe."
+
+"Kia li estas?" demandis la knabino.
+
+"Estas malfacile diri," diris la viro penseme. "Komprenu, Oz estas
+granda Sorcxisto, kaj li povas doni al si kian ajn deziratan formon. Do
+kelkaj diras ke li aspektas kiel birdo; kaj kelkaj ke li aspektas kiel
+elefanto; kaj kelkaj diras ke li aspektas kiel kato. Al aliaj li
+aspektas bela feino, aux elfo, aux kia ajn li deziras. Sed kiu estas la
+vera Oz, kiam li surprenas sian propran formon, neniu vivanto scias."
+
+"Tre strange," diris Doroteo; "sed ni devos strebi, iel, renkonti lin,
+cxar alie nia alveno estos vana."
+
+"Kial vi volas renkonti la teruran Ozon?" demandis la viro.
+
+"Mi volas ke li donu al mi cerbon," diris la Birdotimigilo, fervore.
+
+"Ho, Oz povus fari tion suficxe facile," deklaris la viro. "Li havas
+pli da cerbo ol li bezonas."
+
+"Kaj mi volas ke li donu al mi koron," diris la Stana Lignohakisto.
+
+"Tio ne gxenos lin," pludiris la viro, "cxar Oz havas grandan kolekton
+da koroj, cxiudimensiajn kaj--formajn."
+
+"Kaj mi volas ke li donu al mi kuragxon," diris la Malkuragxa Leono.
+
+"Oz tenas grandan poton da kuragxo en sia tronocxambro," diris la viro,
+"kiun li kovris per ora plado, por ke gxi ne superfluu el gxi. Li tre
+volonte donos iom al vi."
+
+"Kaj mi volas ke li resendu min al Kansas," diris Doroteo.
+
+"Kie estas Kansas?" demandis la viro, surprizite.
+
+"Mi ne scias," respondis Doroteo malgxoje, "sed gxi estas mia hejmo, kaj
+mi certas ke gxi estas ie."
+
+"Versxajne. Nu, Oz povas fari cxion; do mi supozas ke li trovos Kansason
+por vi. Sed unue vi devos renkonti lin, kaj tio estos tre malfacila
+tasko; cxar al la Granda Sorcxisto ne placxas renkonti iun ajn, kaj
+kutime tio, kion li deziras, okazas. Sed kion VI volas?" li pludiris,
+parolante al Toto. Toto nur skuis sian voston, cxar, neklarigeble, li
+ne kapablis paroli.
+
+La virino nun vokis al ili dirante ke la mangxo estas preta, do ili
+grupigxis cxirkaux la tablon kaj Doroteo mangxis bongustegan kacxon kaj
+teleron da kirlitaj ovoj kaj teleron da bona blanka pano, kaj gxuis la
+mangxon. La Leono mangxis iom da kacxo, sed gxi ne placxis al li, kaj li
+diris ke gxi konsistas el aveno kaj aveno estas mangxajxo por cxevaloj, ne
+leonoj. La Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto nenion mangxis. Toto
+mangxis iom da cxio, kaj gxojis denove bone mangxi.
+
+La virino nun donis al Doroteo liton en kiu dormi, kaj Toto kusxigxis
+apud sxi, kaj la Leono gardis la pordon de sxia cxambro por ke neniu sxin
+gxenu. La Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto staris en angulo
+kviete dum la tuta nokto, kvankam kompreneble ili ne kapablis dormi.
+
+La sekvan matenon, tuj kiam la suno levigxis, ili rekomencis marsxi, kaj
+baldaux ili vidis belan verdan brilon en la cxielo tuj antaux si.
+
+"Jen nepre la Smeralda Urbo," diris Doroteo.
+
+Dum ili plu marsxis, la verda brilo farigxis pli kaj pli hela, kaj
+sxajnis ke finfine ili proksimigxas al la celo de la marsxado. Tamen jam
+estis posttagmeze kiam ili atingis la grandan muron kiu cxirkauxis la
+Urbon. GXi estis alta, kaj dika, kaj hele verdkolora.
+
+Antaux ili, kaj cxe la fino de la vojo el flavaj brikoj, estis grandega
+pordo, kovrita per smeraldoj kiuj tiom scintilis pro la sunlumo ke ecx
+la pentritaj okuloj de la Birdotimigilo preskaux blindigxis.
+
+Sonorilo estis apud la pordego, kaj Doroteo pusxis la butonon kaj auxdis
+argxentecan klakon el interne. Post tio la granda pordo malrapide
+malfermigxis, kaj ili cxiuj trairis kaj trovis sin en alta arkohavanta
+cxambro, kies muroj scintilis pro sennombraj smeraldoj.
+
+Antaux ili staris malgranda viro proksimume samgranda kiel la
+Mangxtuloj. Li estis verde vestita, de la kapo al la piedoj, kaj ecx lia
+hauxto estis verdeta. Apud li estis granda verda kesto.
+
+Kiam li vidis Doroteon kaj sxiajn akompanantojn la viro demandis,
+
+"Kion vi volas en la Smeralda Urbo?"
+
+"Ni venis por renkonti la Grandan Ozon," diris Doroteo.
+
+Multe surprizis la viron tiu respondo kaj li sidigxis por pripensi gxin.
+
+"Jam de multaj jaroj neniu petas renkonti Ozon," li diris, skuante
+sian kapon perplekse. "Li estas potenca kaj timiga, kaj se vi venis
+pro senutila aux malsagxa celo por gxeni la sagxan kontempladon de la
+Granda Sorcxisto, li eble koleros kaj detruos vin cxiujn tuj."
+
+"Sed ne temas pri malsagxa celo, nek sencela," respondis la
+Birdotimigilo; "gxi estas grava. Kaj oni diris al ni ke Oz estas bona
+Sorcxisto."
+
+"Jes," diris la verdulo; "kaj li regas la Smeraldan Urbon sagxe kaj
+bone. Sed al tiuj kiuj estas nehonestaj, aux kiuj proksimigxas al li nur
+pro scivolemo, li estas plej terura, kaj malmultaj iam petis vidi lian
+vizagxon. Mi estas la Pordogardisto, kaj cxar vi postulas renkonti la
+Grandan Ozon mi devos konduki vin al lia palaco. Sed unue vi devos
+surmeti la okulvitrojn."
+
+"Kial?" demandis Doroteo.
+
+"Cxar se vi ne surhavus okulvitrojn la brilego kaj gloro de la Smeralda
+Urbo blindigus vin. Ecx la logxantoj de la Urbo devas surhavi
+okulvitrojn nokte kaj tage. Ili estas surfiksitaj per seruro, cxar tiel
+ordonis Oz kiam la Urbo unue estis konstruita, kaj mi havas la solan
+sxlosilon kiu povas malsxlosi ilin."
+
+Li malfermis la grandan keston, kaj Doroteo vidis ke gxi estas plena de
+okulvitroj cxiudimensiaj kaj cxiuformaj. Cxiu el ili havis verdajn
+vitrojn. La Pordogardisto trovis okulvitrojn precize gxustadimensiajn
+por Doroteo kaj metis ilin sur sxiajn okulojn. Estis du oraj bendoj
+ligitaj al ili, kiuj cxirkauxis la dorson de sxia kapo. Kie ili
+estis kunfiksitaj per sxlosileto cxe la fino de cxeno cxirkaux la kolo de
+la Pordogardisto. Kiam ili estis surfiksitaj, Doroteo ne povus
+forpreni ilin ecx se sxi volus, sed kompreneble sxi ne volis esti
+blindigita de la brilego de la Smeralda Urbo, do sxi diris nenion.
+
+Post tio la verdulo metis okulvitrojn sur la Birdotimigilon kaj la
+Stanan Lignohakiston kaj la Leonon, kaj ecx malgrandan Toton; kaj cxiuj
+estis fiksitaj per la sxlosilo.
+
+Post tio la Pordogardisto surmetis siajn proprajn okulvitrojn kaj
+diris al ili ke li pretas gvidi ilin al la palaco. Preninte grandan
+oran sxlosilon de hoko sur la muro li malfermis alian pordon, kaj ili
+cxiuj sekvis lin tra la pordon en la stratojn de la Smeralda Urbo.
+
+
+
+
+Cxapitro XI.  La Mirinda Smeralda Urbo de Oz
+
+
+Ecx kun okuloj protektataj per la verdaj okulvitroj Doroteo kaj sxiaj
+amikoj estis unue iomete blindigitaj de la brilego de la mirinda
+Urbo. Lauxlonge de la stratoj estis belaj domoj konstruitaj el verda
+marmoro kaj cxie ornamatitaj per brilantaj smeraldoj. Ili marsxis sur
+pavimo el la sama verda marmoro, kaj kie la blokoj kunigxis estis
+densaj vicoj de smeraldoj, brilantaj pro la sunlumo. La fenestroj
+estis el verda vitro; ecx la cxielo super la Urbo estis iomete verda,
+kaj la sunradioj estis verdaj.
+
+Multaj personoj--viroj, virinoj, kaj infanoj--cxirkauxmarsxadis, kaj
+ili estis verde vestitaj kaj havis verdetajn hauxtojn. Ili rigardis
+Doroteon kaj sxian strangan grupon mirokule, kaj la infanoj cxiuj kuris
+kasxi sin malantaux siaj patrinoj kiam ili ekvidis la Leonon; sed neniu
+parolis al ili. Multaj butikoj estis apud la strato, kaj Doroteo vidis
+ke cxio en ili estas verda. Verdaj dolcxajxoj kaj verda krevmaizo estis
+vendataj, ankaux verdaj sxuoj, verdaj cxapeloj, kaj cxiaspecaj verdaj
+vestajxoj. Unuloke viro vendadis verdan limonadon, kaj kiam la infanoj
+acxetis gxin Doroteo rimarkis ke ili pagas gxin per verdaj moneroj.
+
+Sxajne estis nek cxevaloj nek iuspecaj bestoj; la viroj disportadis
+objektojn per verdaj cxaretoj, kiujn ili antauxenpusxis. Cxiu sxajnis
+felicxa kaj kontenta kaj prospera.
+
+La Pordogardisto gvidis ilin tra la stratoj gxis ili atingis grandan
+konstruajxon, precize en la mezo de la Urbo, kiu estis la palaco de Oz,
+la Granda Sorcxisto. Soldato staris antaux la pordo, vestita per verda
+uniformo kaj kun longa verda barbo.
+
+"Jen fremduloj," diris al li la Pordogardisto, "kaj ili postulas
+renkonti la Grandan Ozon."
+
+"Enpasxu," respondis la soldato, "kaj mi portos vian mesagxon al li."
+
+Do ili trairis la pordojn de la Palaco kaj kondukigxis en grandan
+cxambron kun verda tapisxo kaj belaj verdaj mebloj ornamitaj per
+smeraldoj. La soldato devigis ilin cxiujn visxi siajn piedojn per verda
+mato antaux ol eniri la cxambron, kaj kiam ili sidigxis li diris gxentile,
+"Bonvolu komfortigi vin dum mi iros al la pordo de la tronocxambro kaj
+diros al Ozo ke vi cxeestas."
+
+Ili devis longe atendi gxis la soldato revenis. Kiam, fine, li revenis,
+Doroteo demandis, "Cxu vi vidis Ozon?"
+
+"Ho, ne," respondis la soldato; "mi neniam vidis lin. Sed mi parolis
+al li dum li sidis malantaux sia ekrano, kaj diris al li vian
+mesagxon. Li diras ke li akceptos paroli kun vi, se vi deziras; sed cxiu
+el vi devos eniri sola, kaj li akceptos nur unu el vi cxiutage. Sekve,
+cxar vi devos resti en la Palaco dum pluraj tagoj, mi kondukigos vin al
+cxambroj kie vi povos esti komfortaj post via marsxado."
+
+"Dankon," respondis la knabino; "Oz estas tre afabla."
+
+La soldato nun blovis verdan fajfilon, kaj tuj juna knabino, vestita
+per bela verda silka robo, eniris la cxambron. Sxi havis belan verdan
+hararon kaj verdajn okulojn, kaj sxi riverencis profunde antaux
+Doroteo dirante, "Sekvu min kaj mi gvidos vin al via cxambro."
+
+Do Doroteo adiauxis cxiujn siajn amikojn escepte de Toto, kaj preninte
+la hundon en siajn brakojn sekvis la verdan knabinon tra sep koridoroj
+kaj supren laux tri sxtuparoj gxis ili atingis cxambron en la antauxa parto
+de la Palaco. GXi estis kiel eble plej cxarma malgranda cxambro, kun mola
+komforta lito kiu havis tukojn el verda silko kaj verdan veluran
+kovrosxtofon. Fonteto estis en la centro de la cxambro, gxi altigis
+sxprucon de verda parfumo en la aeron, kiu refalis en bele cxizitan
+verdan marmoran basenon. Belaj verdaj floroj staris en la fenestroj,
+kaj trovigxis breto kun vico de malgrandaj verdaj libroj. Kiam Doroteo
+havis suficxan tempon por malfermi la librojn sxi trovis ilin plenaj de
+kuriozaj verdaj bildoj kiuj ridigis sxin pro sia komikeco.
+
+En sxranko estis multaj verdaj roboj, el silko kaj sateno kaj veluro;
+kaj cxiu el ili estis precize gxustadimensia por Doroteo.
+
+"Sentu ke vi estas cxehejme," diris la verda knabino, "kaj se vi
+deziros ion sonoru. Oz alvokos vin morgaux matene."
+
+Sxi lasis Doroteon sola kaj reiris al la aliaj. Ilin sxi ankaux kondukis
+al cxambroj, kaj cxiu el ili trovis sin logxanta en tre agrabla parto de
+la Palaco. Kompreneble tiu gxentileco estis senefika rilate al la
+Birdotimigilo; kiam li trovis sin sola en sia cxambro li staradis
+stulte sur unu loko, tuj apud la pordo, por atendi la matenon. Lin ne
+ripozigus kusxado, kaj li ne povis fermi siajn okulojn; do li restis
+dum la tuta nokto rigardante malgrandan araneon kiu faras sian reton
+en angulo de la cxambro, kvazaux gxi ne estus unu el la plej belaj
+cxambroj en la mondo. La Stana Lignohakisto kusxigxis nur pro kutimo, cxar
+li memoris sian vivon kiel karnulo; sed cxar li ne kapablis dormi li
+pasigis la nokton movante siajn artikojn por certigi ke ili bone
+fukciadas. La Leono preferus liton el sekaj folioj en la arbaro, kaj
+al li ne placxis esti fermita en cxambron; sed lia sagxeco ne permesis ke
+tio gxenu lin, do li saltis sur la liton kaj ruligxis kiel kato kaj
+ronrone tuj dormigis sin.
+
+La sekvan matenon, post la matenmangxo, la verda knabino venis por
+konduki Doroteon, kaj vestis sxin per unu el la plej belaj roboj--el
+verda brokita sateno. Doroteo surmetis verdan silkan antauxtukon kaj
+ligis verdan rubandon cxirkaux la kolon de Toto, kaj ili ekmarsxis al la
+Tronocxambro de la Granda Oz.
+
+Unue ili atingis grandan kunvenejon en kiu estis multaj virinoj kaj
+viroj de la kortego, vestitaj per ricxaj kostumoj. Tiuj homoj havis
+nenian laboron tie kaj nur konversaciadis, sed ili cxiam atendis ekster
+la Troncxambro cxiumatene, kvankam oni neniam permesis ke ili vidu
+Ozon. Dum Doroteo eniris ili rigardis sxin scivoleme, kaj unu el ili
+flustris, "Cxu vi vere rigardos la vizagxon de Oz la Terura?"
+
+"Kompreneble," respondis la knabino, "se li akceptos vidi min."
+
+"Ho, li akceptos vidi vin," diris la soldato kiu komunikis sxian
+mesagxon al la Sorcxisto, "kvankam al li ne placxas ke homoj petas vidi
+lin. Efektive, li unue estis kolera kaj diris ke mi devas resendi vin
+al la loko el kie vi venis. Post tio li demandis min pri via aspekto,
+kaj kiam mi menciis viajn argxentajn sxuojn li estis tre
+interesata. Laste mi parolis al li pri la marko sur via frunto, kaj li
+decidis permesi ke vi eniru."
+
+GXuste tiam sonorilo sonis, kaj la verda knabino diris al Doroteo, "Jen
+la signalo. Vi devas eniri la Tronocxambron sola."
+
+Sxi malfermis malgrandan pordon kaj Doroteo brave tramarsxis kaj trovis
+sin en mirinda loko. GXi estis granda, ronda cxambro, kun alta arka
+plafono, kaj la muroj kaj plafono kaj planko estis kovritaj per
+grandaj smeraldoj dense kunlokigitaj. En la centro de la plafono estis
+granda lumo, same brila kiel la suno, kiu briligis la smeraldojn
+mirige.
+
+Sed tio kio plej interesis Doroteon estis la granda trono el verda
+marmoro kiu staris en la mezo de la cxambro. GXi estis havis la formon
+de segxo kaj brilis pro gemoj, same kiel cxio alia. En la centro de la
+segxo estis grandega Kapo, tute sen apoganta korpo aux brakoj aux
+kruroj. Sur tiu kapo ne estis haroj, sed gxi havis okulojn kaj nazon
+kaj busxon, kaj gxi estis pli granda ol la kapo de la plej granda
+giganto.
+
+Dum Doroteo rigardis tion mirante kaj timante la okuloj malrapide
+turnigxis kaj rigardis sxin akre kaj sensxanceligxe. La busxo movigxis kaj
+Doroteo auxdis vocxon diri: "Mi estas Oz, la Granda, la Terura. Kiu
+estas vi, kaj kial vi sercxas min?"
+
+La vocxo ne estis tiom timiga kiom sxi anticipis el la granda Kapo; do
+sxi kuragxe respondis, "Mi estas Doroteo, la Malgranda kaj Humila. Mi
+venis por peti vian helpon."
+
+La okuloj rigardis sxin penseme dum plena minuto. Post tio diris la
+vocxo: "Kie vi akiris la argxentajn sxuojn?"
+
+"Mi akiris ilin de la Fia Sorcxistino de la Oriento, kiam mia domo
+falis sur sxin kaj mortigis sxin," sxi respondis.
+
+"Kie vi akiris la markon sur via frunto?" pludiris la vocxo.
+
+"Tie la bona Sorcxistino de la Nordo kisis min kiam sxi adiauxis min kaj
+sendis min al vi," diris la knabino.
+
+Denove la okuloj akre rigardis sxin, kaj vidis ke sxi diras la
+veron. Post tio Oz diris, "Kion vi volas ke mi faru?"
+
+"Resendu min al Kansas, kie estas miaj Onklino Em kaj Onklo Henriko,"
+sxi respondis fervore. "Mi ne amas vian landon, kvankam gxi ja estas tre
+bela. Kaj mi estas certa ke Onklino Em estas multe malkvieta pro mia
+tiom longa foresto."
+
+La okuloj palpebrumis trifoje, kaj post tio ili turnigxis al la plafono
+kaj subturnigxis al la planko kaj turnigxadis tiel kurioze ke ili sxajnis
+rigardi cxiun parton de la cxambro. Kaj fine ili denove rigardis
+Doroteon.
+
+"Kial mi faru tion por vi?" demandis Oz.
+
+"Cxar vi estas forta kaj mi estas malforta, cxar vi estas Granda
+Sorcxisto kaj mi estas nur senhelpa knabineto," sxi respondis.
+
+"Sed vi estis suficxe forta por mortigi la fian Sorcxistinon de la
+Oriento," diris Oz.
+
+"Tio estis nur hazardo," respondis Doroteo simple; "mi ne povis
+malebligi gxin."
+
+"Nu," diris la Kapo, "mi diros al vi mian respondon. Vi ne rajtas
+supozi ke mi resendos vin al Kansas krom se vi estos rekompence
+farinta ion por mi. En cxi tiu lando cxiu devas pagi pro cxio
+ricevita. Se vi volas ke mi uzu mian magion por resendi vin al via
+hejmo vi unue devos fari ion por mi. Helpu min kaj post tio mi helpos
+vin."
+
+"Kion mi devos fari?" demandis la knabino.
+
+"Mortigu la fian Sorcxistinon de la Okcidento," respondis Oz.
+
+"Sed mi ne povas!" kriis Doroteo, multe surprizita.
+
+"Vi mortigis la Sorcxistinon de la Oriento kaj vi surportas la
+argxentajn sxuojn, kiuj enhavas potencan sorcxopovon. Nun restas nur unu
+Fia Sorcxistino en la tuta lando, kaj kiam vi povos diri ke sxi estas
+mortinta mi resendos vin al Kansas--sed ne antaux tiam."
+
+La malgranda knabino komencis plori, cxar sxi tiom senesperigxis; kaj la
+okuloj denove palpebrumis kaj rigardis sxin malkviete, kvazaux la Granda
+Oz kredas ke sxi povos helpi lin se sxi volos.
+
+"Neniam mi mortigis ion ajn, ne intence," sxi ploris; "kaj ecx se mi
+volus fari tion, kiel mi povus mortigi la Fian Sorcxistinon? Se vi, kiu
+estas Granda kaj Terura, ne povas mem mortigi sxin, kial vi supozas ke
+mi povus fari tion?"
+
+"Mi ne scias," diris la Kapo; "sed tio estas mia respondo, kaj gxis la
+Fia Sorcxistino estos mortinta vi ne revidos viajn Onklon kaj
+Onklinon. Memoru ke la Sorcxistino estas Fia--ege Fia--kaj meritas
+esti mortigita. Nun iru, kaj ne petu revidi min antaux ol vi estos
+plenuminta vian taskon."
+
+Malgxoje Doroteo foriris el la Tronocxambro kaj reiris al kie la Leono
+kaj la Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto atendas por auxdi kion
+estis dirinta al sxi Oz.
+
+"Por mi estas nenia espero," sxi diris malgaje, "cxar Oz ne resendos min
+al mia hejmo antaux ol mi mortigos la Fian Sorcxistinon de la Okcidento;
+kaj tion mi neniam povos."
+
+Sxiaj amikoj bedauxris, sed ili ne povis helpi sxin; do sxi iris al sia
+cxambro kaj kusxigxis sur la liton kaj endormigxis plorante.
+
+La sekvan matenon la soldato kun la verda barbo venis al la
+Birdotimigilo kaj diris, "Venu kun mi, cxar Oz alvokis vin."
+
+Do la Birdotimigilo sekvis lin kaj estis permesita eniri la grandan
+Tronocxambron, kie li vidis, sidanta sur la smeralda trono, plej belan
+damon. Sxi estis vestita per verda silka gazo kaj sur siaj pendantaj
+verdaj haroj sxi portis juvelkovritan kronon. Sur sxiaj sxultroj kreskis
+flugiloj kolorbelegaj kaj tiom senpezaj ke ili tremis kiam ajn la plej
+malforta aermovigxo atingis ilin.
+
+Kiam la Birdotimigilo klinis sin, tiom bele kiom permesis lia pajla
+enhavo, antaux tiu belulino, sxi rigardis lin dolcxe kaj diris: "Mi estas
+Oz, la Granda, la Terura. Kiu estas vi, kaj kial vi sercxas min?"
+
+Nu, la Birdotimigilo anticipis vidi la grandan Kapon pri kiu parolis
+Doroteo, kaj li multe surprizigxis; sed li respondis brave.
+
+"Mi estas nur Birdotimigilo, plenigita per pajlo. Tial mi ne havas
+cerbon, kaj mi venis al vi petante ke vi metu cerbon en mian kapon por
+anstatauxi la pajlon, por ke mi farigxu tiom homa kia cxiu alia persono
+en via regno."
+
+"Kial mi faru tion por vi?" demandis la damo.
+
+"Cxar vi estas sagxa kaj potenca, kaj neniu alia povas helpi min,"
+respondis la Birdotimigilo.
+
+"Mi neniam faras komplezon sen ia rekompenco," diris Oz; "sed cxi tion
+mi promesas. Se vi mortigos por mi la Fian Sorcxistinon de la Okcidento
+mi donos al vi abundan cerbon, tiel bonan cerbon ke vi estos la
+plej sagxa persono en la tuta Lando Oz."
+
+"Sed mi kredis ke vi jam petis ke Doroteo mortigu la Sorcxistinon,"
+diris la Birdotimigilo, surprizite.
+
+"Tiel estis. Ne gravas al mi kiu mortigos sxin. Sed antaux ol sxi mortos
+mi ne plenumos vian peton. Nun foriru, kaj ne petu revidi min antaux ol
+vi meritos la cerbon kiun vi tiom deziras."
+
+La Birdotimigilo reiris malgxoje al siaj amikoj kaj diris al ili kion
+diris Oz; kaj Doroteon surprizis auxdi ke la granda Sorcxisto ne estas
+Kapo, kia kiam sxi vidis lin, sed bela damo.
+
+"Malgraux tio," diris la Birdotimigilo, "sxi bezonas koron tiom kiom la
+Stana Lignohakisto."
+
+La sekvan matenon la soldato kun la verda barbo venis al la Stana
+Lignohakisto kaj diris, "Oz alvokis vin. Sekvu min."
+
+Do la Stana Lignohakisto sekvis lin kaj atingis la grandan
+Tronocxambron. Li ne sciis cxu li trovos ke Oz estas bela damo aux Kapo,
+sed li esperis ke li estos bela damo. "Cxar," li diris al si, "se li
+estos la Kapo, mi certas ke li ne donos al mi koron, cxar kapo ne havas
+propran koron kaj tial ne povas senti kun mi. Sed se li estos la bela
+damo mi petegos koron, cxar oni diras ke cxiuj damoj mem estas
+bonkoraj."
+
+Sed kiam la Stana Lignohakisto eniris la grandan Tronocxambron li vidis
+nek la Kapon nek la Damon, cxar Oz donis al si la formon de plej timiga
+Bruto. GXi estis preskaux granda kiel elefanto, kaj la verda trono
+sxajnis apenaux suficxe fortika por gxia pezo. La Bruto havis kapon kia
+tiu de rinocero, sed estis kvin okuloj en gxia vizagxo. Kvin longaj
+brakoj kreskis el gxia korpo kaj gxi ankaux havis kvin longajn, maldikajn
+krurojn. Dika, laneca hararo kovris cxiun parton, kaj pli timigaspekta
+monstro ne estus imagebla. Felicxe la Stana Lignohakisto ne havis koron
+tiutempe, cxar gxi bategus lauxte kaj rapide pro terurigxo. Sed cxar li
+estis el nur stano, la Hakisto tute ne timis, kvankam li estis multe
+senesperigxinta.
+
+"Mi estas Oz, la Granda, la Terura," parolis la Bruto, per vocxo kiu
+estis unusola grandega mugxo. "Kiu estas vi, kaj kial vi sercxas min?"
+
+"Mi estas Hakisto, kaj konsistas el stano. Tial mi ne havas koron, kaj
+ne povas ami. Mi petas ke vi donu al mi koron por ke mi estu kiaj la
+aliaj homoj."
+
+"Kial mi faru tion?" demandis la Bruto.
+
+"Cxar mi petas, kaj nur vi povas plenumi mian peton," respondis la
+Hakisto.
+
+Oz iomete mugxis je tio, sed diris, rauxke, "Se vi efektive deziras
+koron, vi devos meriti gxin."
+
+"Kiel?" demandis la Hakisto.
+
+"Helpu Doroteon mortigi la Fian Sorcxistinon de la Okcidento,"
+respondis la Bruto. "Kiam la Sorcxistino estos morta, venu al mi, kaj
+mi tiam donos al vi la plej grandan kaj plej afablan kaj plej ameman
+koron en la tuta Lando Oz."
+
+Do la Stana Lignohakisto devis reiri malgxoje al siaj amikoj kaj
+informi ilin pri la terura Bruto kiun li vidis. Ili cxiuj miregis pro
+la multaj formoj kiujn donis al si la Granda Sorcxisto, kaj la Leono
+diris, "Se li estos bruto kiam mi vidos lin, mi kiel eble plej lauxte
+mugxegos kaj tiom timigos lin ke li plenumos cxiun mian peton. Kaj se li
+estos la bela damo, mi sxajnigos salti sur sxin, kaj tiel devigos sxin
+plenumi mian peton. Kaj se li estos la granda Kapo, mi povos fari al
+li kion mi volos; cxar mi rulos la Kapon tra la tuta cxambro gxis li
+promesos doni al ni kion ni deziras. Do estu bonesperaj, miaj amikoj,
+cxar ja cxio rezultos bone."
+
+La sekvan matenon la soldato kun la verda barbo kondukis la Leonon al
+la granda Tronocxambro kaj petis lin eniri al Oz.
+
+La Leono tuj trairis la pordon, kaj cxirkauxrigardante li vidis,
+surprizate, ke antaux la trono estas Globo de Fajro, tiom feroca kaj
+arda ke li apenaux kuragxis rigardi gxin. Lia unua penso estis ke Oz
+akcidente ekbrulis kaj konsumigxas; sed kiam li provis proksimigxi, la
+varmego estis tiom intensa ke gxi komencis bruligi liajn lipharojn, kaj
+li retrorampis tremante al pozicio pli proksima al la pordo.
+
+Venis malalta, trankvila vocxo el la Globo de Fajro, kaj cxi tiujn
+vortojn gxi parolis: "Mi estas Oz, la Granda kaj Terura. Kiu estas vi,
+kaj kial vi sercxas min?"
+
+Kaj la Leono respondis, "Mi estas Malkuragxa Leono, mi timas cxion. Mi
+venis al vi por peti ke vi donu al mi kuragxon, por ke mi reale farigxu
+la Regxo de Bestoj, kiel min oni nomas."
+
+"Kial mi donu al vi kuragxon?" demandis Oz.
+
+"Cxar el cxiuj Sorcxistoj vi estas la plej granda, kaj nur vi havas
+kapablon plenumi mian peton," respondis la Leono.
+
+La Globo de Fajro brulis feroce dum kelka tempo, kaj la vocxo diris,
+"Portu al mi pruvon ke mortis la Fia Sorcxistino, kaj tuj tiam mi donos
+al vi kuragxon. Sed dum vivos la Sorcxistino vi devos resti malkuragxa."
+
+La Leono koleris pro tiu parolo, sed li povis respondi nenion, kaj dum
+li staris silente rigardante la Globon de Fajro gxi farigxis tiom feroce
+varmega ke li turnis sin kaj kiel eble plej rapide kuris el la
+cxambro. Li gxoje trovis siajn amikojn atendantaj lin, kaj li informis
+ilin pri la timiga intervjuo kun la Sorcxisto.
+
+"Kion ni faru nun?" demandis Doroteo malgxoje.
+
+"Nur unu afero estas farebla," respondis la Leono, "ni devos iri al la
+Lando de la Palpbrumoj, elsercxi la Fian Sorcxistinon, kaj detrui sxin."
+
+"Sed eble ni ne povos," diris la knabino.
+
+"Tiukaze mi neniam ricevos kuragxon," deklaris la Leono.
+
+"Kaj mi neniam ricevos cerbon," diris la Birdotimigilo.
+
+"Kaj mi neniam ricevos koron," parolis la Stana Lignohakisto.
+
+"Kaj mi neniam revidos Onklinon Emon kaj Onklon Henrikon," diris
+Doroteo, komencante plori.
+
+"Atentu!" kriis la verda knabino. "La larmoj falos sur vian verdan
+silkan robon kaj makulos gxin."
+
+Do Doroteo sekigis siajn okulojn kaj diris, "Mi supozas ke ni devos
+provi; sed mi nepre ne deziras mortigi, ecx se tio helpus revidi
+Onklinon Emon."
+
+"Mi akompanos vin; sed mi estas tro malkuragxa kaj ne povus mortigi la
+Sorcxistinon," diris la Leono.
+
+"Ankaux mi kuniros," deklaris la Birdotimigilo; "sed mi ne estos granda
+helpo por vi, cxar mi estas tro stulta."
+
+"Mi estas tro senkora por damagxi ecx Sorcxistinon," komentis la Stana
+Lignohakisto; "sed se vi iros mi certe akompanos vin."
+
+Tial ili decidis komenci sian marsxon jam sekvamatene, kaj la Hakisto
+akrigis sian hakilon per verda sxtono kaj gxuste oleigis siajn
+artikojn. La Birdotimigilo metigis en sin fresxan pajlon kaj Doroteo
+metis novan farbon sur liajn okulojn por ke li povu pli bone vidi. La
+verda knabino, kiu estis tre afabla, plenigis la korbon de Doroteo per
+placxaj mangxajxoj, kaj ligis sonorileton cxirkaux la kolon de Toto per
+verda rubando.
+
+Ili enlitigxis tre frue kaj profunde dormis gxis la taglumigxo, kiam ilin
+vekis la kokerikado de verda koko kiu logxis en la malantauxa korto de
+la palaco, kaj la kriado de kokino kiu demetis verdan ovon.
+
+
+
+
+Cxapitro XII.  Sercxante la Fian Sorcxistinon.
+
+
+Tra la stratoj de la smeralda urbo la soldato kun la verda barbo
+kondukis ilin gxis ili atingis la cxambron kie logxas la
+Pordogardisto. Tiu oficisto malsxlosis iliajn okulvitrojn por remeti
+ilin en la grandan keston, kaj post tio li afable malfermis la
+pordegon por niaj amikoj.
+
+"Kiu vojo iras al la Fia Sorcxistino de la Okcidento?" demandis
+Doroteo.
+
+"Neniu vojo," respondis la Pordogardisto. "Neniam iu deziras iri
+tien."
+
+"Kiel, do, ni trovos sxin?" demandis la knabino.
+
+"Estos facile," respondis la viro, "cxar kiam sxi sciigxos ke vi estas en
+la Lando de la Palpbrumoj sxi trovos vin, kaj sklavigos vin cxiujn."
+
+"Eble ne," diris la Birdotimigilo, "cxar ni intencas detrui sxin."
+
+"Nu, jen io tute alia," diris la Pordogardisto. "Neniu detruis sxin,
+gxis nun, do kompreneble mi supozis ke sxi sklavigos vin, same kiel la
+aliajn. Sed estu zorgoplenaj; cxar sxi estas fia kaj feroca, kaj eble sxi
+ne permesos ke vi detruu sxin. Iru Okcidenten, sunsubiren, kaj vi nepre
+trovos sxin."
+
+Ili dankis lin kaj adiauxis lin, kaj turnis sin Okcidenten, marsxante
+trans kampojn de mola herbaro kun tie kaj tie lekantetoj kaj
+ranunkoloj. Doroteo plu surportis la belan silkan robon kiun sxi
+surmetis en la palaco, sed nun mirigis sxin vidi ke gxi ne plu estas
+verda sed pure blanka. La rubando cxirkaux la kolo de Toto ankaux perdis
+sian verdan koloron kaj estis blanka kiel la robo de Doroteo.
+
+La Smeralda Urbo baldaux estis longe malantaux ili. Dum ili antauxeniris
+la tero farigxis iom post iom malglata kaj montetoplena, cxar ekzistis
+nek farmoj nek domoj en tiu lando de la Okcidento, kaj la tero ne
+estis kultivata.
+
+Posttagmeze la suno varmege brilis sur iliajn vizagxojn, cxar ne cxeestis
+arboj por ombrumi ilin; sekve jam antaux noktigxo Doroteo kaj Toto kaj
+la Leono lacigxis, kaj kusxigxis sur la herbaro kaj endormigxis, dum la
+Hakisto kaj la Birdotimigilo gardadis.
+
+Nu, la Fia Sorcxistino de la Okcidento havis nur unu okulon, tamen tiu
+estis vidkapabla kiel teleskopo, kaj povis vidi cxien. Do, dum sxi sidis
+cxe la pordo de sia kastelo, sxi cxirkauxrigardis kaj vidis Doroteon
+dormantan, cxirkauxatan de siaj amikoj. Ili estis tre for, sed la Fia
+Sorcxistino koleris ke ili estas en sxia regno; do sxi blovis per argxenta
+fajfilo kiu pendis de cxeno cxirkaux sxia kolo.
+
+Tuj kuris al sxi el cxiu direkto aro da grandaj vulpoj. Ili havis
+longajn krurojn kaj ferocajn okulojn kaj akrajn dentojn. "Iru al tiuj
+uloj," diris la Sorcxistino, "kaj dissxiru ilin."
+
+"Cxu vi ne sklavigos ilin?" demandis la Vulpestro.
+
+"Ne," sxi respondis, "unu estas el stano, kaj unu el pajlo; unu estas
+knabino kaj alia estas Leono. Neniu el ili tauxgas por laborado, do vi
+rajtas sxire dispecetigi ilin lauxvole."
+
+"Bone," diris la vulpo, kaj li forkuris kiel eble plej rapide, sekvate
+de la aliaj. Bonfortune la Birdotimigilo kaj la Hakisto estis plene
+vekaj kaj auxdis la vulpojn veni.
+
+"Jen mia batalo," diris la Stana Lignohakisto; "do restu malantaux mi
+kaj mi renkontos ilin dum ili alvenas."
+
+Li prenis sian hakilon, kiun li jam akrigis, kaj kiam la Vulpestro
+venis la Stana Lignohakisto rapide movis sian brakon kaj dehakis la
+kapon de la vulpo de gxia korpo, tiel ke gxi tuj mortis. Tuj kiam li
+povis relevi sian hakilon alia vulpo alvenis, kaj ankaux gxi falis per
+la akra rando de la armilo de la Stana Lignohakisto. Venis kvardek
+vulpoj, kaj kvardekfoje po unu vulpo mortis, tiel ke fine ili cxiuj
+kusxis mortaj en amaso antaux la Hakisto.
+
+Li remetis sian hakilon sur la teron kaj sidigxis apud la
+Birdotimigilo, kiu diris, "Bona batalo, amiko."
+
+Ili atendis gxis Doroteo vekigxis la sekvan matenon. La malgrandan
+knabinon multe timigis vidi la grandan amason da vilaj vulpoj, sed la
+Stana Lignohakisto plene informis sxin pri cxio. Sxi dankis lin
+pro la savo kaj sidigxis por mangxi, kaj post tio ili rekomencis
+marsxi.
+
+Tiun saman matenon la Fia Sorcxistino iris al la pordo de sia kastelo
+kaj elrigardis per sia unu okulo kiu povis tre malproksimen vidi. Sxi vidis
+cxiujn siajn lupojn mortajn, kaj la fremdulojn ankoraux marsxantaj tra sxia
+lando. Tio des pli kolerigis sxin, kaj sxi dufoje blovis sian argxentan
+fajfilon.
+
+Tuj granda aro da sovagxaj korvoj flugis al sxi, suficxaj por senlumigi
+la cxielon. Kaj la Fia Sorcxistino diris al la Korvoregxo: "Flugu tuj al
+la fremduloj; elpiku iliajn okulojn kaj dissxiru ilin."
+
+La sovagxaj korvoj flugis kiel unu arego cele Doroteon kaj sxiajn
+akompanantojn. Kiam la malgranda knabino vidis ilin venantaj sxi
+timis. Sed la Birdotimigilo diris, "Jen mia batalo, do kusxigxu apud mi
+kaj vi ne spertos damagxon."
+
+Do cxiuj kusxis sur la tero escepte de la Birdotimigilo, kaj li staris
+kun la brakoj etenditaj. Kaj kiam la korvoj vidis lin ili ektimis,
+kiel cxiam okazas kiam tiaj birdoj vidas birdotimigilojn, kaj ne
+kuragxis pliproksimigxi. Sed la Korvoregxo diris, "Estas nur pajla
+homo. Mi elpikos liajn okulojn."
+
+La Korvoregxo flugis kontraux la Birdotimigilon, kiu kaptis gxin per la
+kapo kaj tordis gxian kolon gxis gxi mortis. Kaj post tio alia korvo
+flugis kontraux lin, kaj la Birdotimigilo tordis ankaux gxian
+kolon. Kvardek korvoj venis, kaj kvardekfoje la Birdotimigilo tordis
+kolon, gxis fine cxiuj kusxis mortaj apud li. Post tio li vokis al siaj
+akompanantoj ke ili levigxu, kaj ili rekomencis marsxi.
+
+Kiam la Fia Sorcxistino denove elrigardis kaj vidis cxiujn siajn korvojn
+kusxantajn en amaso, sxi furiozegis, kaj trifoje blovis sian argxentan
+fajfilon.
+
+Tuj auxdigxis lauxta zumado en la aero, kaj aro da nigraj abeloj venis
+flugante cele sxin.
+
+"Iru al la fremduloj kaj mortpiku ilin!" ordonis la Sorcxistino, kaj la
+abeloj turnis sin kaj rapide flugis gxis la loko kie marsxadis Doroteo
+kaj sxiaj amikoj. Sed la Hakisto vidis ilin venantaj kaj la
+Birdotimigilo jam decidis kion fari.
+
+"Elprenu mian pajlon kaj dissxutu gxin sur la malgrandan knabinon kaj la
+hundon kaj la leonon," li diris al la Hakisto, "tiel la abeloj ne
+povos piki ilin." Tion la Hakisto faris, kaj dum Doroteo kusxis apud la
+Leono tenante Toton en siaj brakoj, la pajlo tute kovris ilin.
+
+La abeloj venis kaj trovis pikebla nur la Hakiston, do ili flugis
+kontraux lin kaj rompis siajn pikilojn pro la stano, tute sen dolorigi
+la Hakiston. Kaj cxar abeloj ne povas vivi kiam iliaj pikiloj rompigxis,
+tiel finigxis la nigraj abeloj, kaj ili kusxis dise en densa amaso
+cxirkaux la Hakisto, kvazaux amasetoj da fajnaj karberoj.
+
+Post tio Doroteo kaj la Leono starigxis, kaj la knabino helpis la
+Stanan Lignohakiston remeti la pajlon en la Birdotimigilon, gxis li
+estis tiel bona kiel antauxe. Do ili rekomencis sian marsxadon.
+
+La Fia Sorcxistino tiom koleris kiam sxi vidis siajn nigrajn abelojn en
+amasetoj kvazaux fajnaj karberoj ke sxi bategis la teron per piedo kaj
+distiris sian hararon kaj forte kunbatis siajn dentojn. Post tio sxi
+alvokis dekduon da siaj sklavoj, kiuj estis Palpbrumoj, kaj donis al
+ili akrepintajn lancojn, ordonante ke ili iru al la fremduloj kaj
+detruu ilin.
+
+La Palpbrumoj ne estis kuragxa popolo, sed ili devis obei ordonojn; do
+ili marsxis gxis ili proksimigxis al Doroteo. Tiam la Leono mugxegis kaj
+saltis kontraux ilin, kaj la kompatindaj Palpbrumoj tiom timigxis ke ili
+retrokuris kiel eble plej rapide.
+
+Kiam ili estis revenintaj al la kastelo la Fia Sorcxistino forte batis
+ilin per rimeno, kaj resendis ilin al ilia laboro, kaj post tio sxi
+sidigxis por pripensi kion sekve fari. Sxi ne povis kompreni kiel
+fiaskis cxiuj sxiaj planoj por detrui la fremdulojn; sed sxi estis
+potenca Sorcxistino, kiel ankaux fia sorcxistino, do sxi baldaux faris
+decidon pri kion fari.
+
+Estis, en sxia sxranko, Ora Cxapo, kun cirklo da diamantoj kaj rubenoj
+cxirkauxanta gxin. Tiu Ora Cxapo havis sxorcxokapablon. Kiu ajn
+posedis gxin povis trifoje alvoki la Flugantajn Simiojn, kiuj obeos
+cxiun ordonon kiun la posedanto faros al ili. Sed neniu persono rajtis
+komandi tiujn strangajn ulojn pli ol trifoje. Jam dufoje la Fia
+Sorcxistino estis uzinta la sorcxon de la Cxapo. La unua fojo estis
+kiam sxi sklavigis la Palpbrumojn por si, kaj postenigis sin
+kiel la regantinon de ilia lando. La Flugantaj Simioj helpis sxin
+efektivigi tion. La dua fojo estis kiam sxi batalis kontraux la Potencan
+Ozon mem, kaj forpelis lin el la Lando de la Okcidento. La Flugantaj
+Simioj ankaux helpis sxin efektivigi tion. Nur unu fojon pli sxi povos
+uzi cxi tiun Oran Cxapon, kaj pro tio sxi ne volis fari tion antaux ol
+eluzi cxiujn siajn aliajn rimedojn. Sed nun sxiaj ferocaj vulpoj kaj
+sxiaj sovagxaj korvoj kaj sxiaj pikantaj abeloj mortis, kaj sxiajn
+sklavojn fortimigis la Malkuragxa Leono, kaj sxi komprenis ke ekzistas
+nun nur unu rimedo por detrui Doroteon kaj sxiajn amikojn.
+
+Do la Fia Sorcxistino prenis la Oran Cxapon el sia sxranko kaj metis gxin
+sur sian kapon. Post tio, starante per nur la maldekstra piedo sxi
+diris, malrapide, "Ep-pe, pep-pe, kak-ke!" Post tio sxi staris per nur
+la dekstra piedo kaj diris, "Hil-lo, hol-lo, hal-lo!"
+
+Post tio sxi staris per ambaux piedoj kaj sxi lauxtavocxe kriis, "Ziz-zi,
+zuz-zi, zik!"
+
+Nun la sorcxo komencis funkcii. La cxielo senlumigxis, kaj malaltatona
+zuma sono estis auxdebla en la aero. Sonis la bategado de multaj
+flugiloj; multaj babilado kaj ridado; kaj la suno ekaperis el la
+senluma cxielo montrante la Fian Sorcxistinon cxirkauxatan de amaso da
+simioj, el kiuj cxiu havis paron da gigantaj kaj potencaj flugiloj sur
+siaj sxultroj.
+
+Unu, multe pli granda ol la aliaj, sxajne estis ilia estro. Li flugis
+apud la Sorcxistinon kaj diris, "Vi alvokis nin la trian kaj lastan
+fojon. Kion vi ordonas?"
+
+"Iru al la fremduloj kiuj estas en mia regno kaj detruu cxiujn escepte
+de la Leono," diris la Fia Sorcxistino. "Portu tiun beston al mi, cxar
+mi planas jungi lin kiel cxevalon, kaj laborigi lin."
+
+"Viaj ordonoj estos obeitaj," diris la estro; kaj post tio kun tre
+multa babilado kaj multa bruo, la Flugantaj Simioj forflugis al la
+loko kie marsxas Doroteo kaj sxiaj amikoj.
+
+Kelkaj el la Simioj kaptis la Stanan Lignohakiston kaj portis lin tra
+la aero gxis ili estis flugantaj super tereno dense kovrita de
+akraj rokoj. Tie ili faligis la povran Hakiston, kiu falis longan
+distancon al la rokoj, kaj tie li kusxis tiom disbatita kaj kavetigita
+ke li ne povis movi sin nek gxemi.
+
+Aliaj el la Simioj kaptis la Birdotimigilon, kaj per siaj longaj
+fingroj ili eltiris la tutan pajlajxaron el liaj vestoj kaj kapo. Ili
+kunrulis liajn cxapelon kaj botojn kaj vestajxojn kaj jxetis ilin inter
+la plej suprajn brancxojn de alta arbo.
+
+La ceteraj Simioj jxetis pecojn de dika sxnurego cxirkaux la Leonon kaj
+multfoje vindis per ili liajn korpon kaj kapon kaj krurojn, gxis li ne
+kapablis mordi nek grati nek barakti iel ajn. Post tio ili levis lin
+kaj forflugis portante lin al la kastelo de la Sorcxistino, kie ili
+metis lin en korteton cxirkaux kiu estis alta fera barilo, tiel ke li ne
+povos eskapi.
+
+Sed Doroteon ili tute ne damagxis. Sxi staris, kun Toto en la brakoj,
+rigardante la malfelicxan sorton de siaj kamaradoj kaj pensante ke
+baldaux estos sxia vico. La estro de la Flugantaj Simioj flugis al sxi,
+etendante siajn longajn, vilajn brakojn kaj grimacegante per sia
+malbela vizagxo; sed li vidis la markon de la kiso de la Bona
+Sorcxistino sur sxia frunto kaj ekhaltis, kaj gestis al la aliaj ke ili
+ne tusxu sxin.
+
+"Ni ne auxdacu atenci cxi knabineton," li diris al ili, "cxar sxin
+protektas la Potenco de Bono, kaj tio estas pli forta ol la Potenco de
+Malbono. Ni nur povas porti sxin al la kastelo de la Fia Sorcxistino kaj
+lasi sxin tie."
+
+Do, zorgoplene kaj delikate, ili levis Doroteon per siaj brakoj kaj
+rapide portis sxin tra la aero gxis ili atingis la kastelon, kie ili
+demetis sxin sur la antauxan sojlon. Post tio la estro diris al la
+Sorcxistino, "Ni obeis vin lauxeble. La Stana Lignohakisto kaj la
+Birdotimigilo estas detruitaj; la Leono estas ligita en via
+korteto. La malgrandan knabinon ni ne auxdacas damagxi, nek la hundon
+kiun sxi portas per siaj brakoj. Via rajto estri nin nun finigxis kaj vi
+neniam revidos nin."
+
+Kaj cxiuj Flugantaj Simioj, forte ridante kaj babilante kaj bruante,
+flugis en la aeron kaj baldaux ne plu estis videblaj.
+
+
+La Fian Sorcxistinon surprizis kaj cxagrenis vidi la markon sur la
+frunto de Doroteo, cxar sxi bone konsciis ke nek la Flugantaj Simioj nek
+sxi mem auxdacos iel ajn damagxi la knabinon. Sxi rigardis la piedojn de
+Doroteo, kaj vidante la Argxentajn Sxuojn, sxi komencis tremi pro timo,
+cxar sxi sciis pri la potenca sorcxo kiu apartenas al ili.  Unue la
+Sorcxistino pensis forkuri de Doroteo; sed hazarde sxi rigardis en la
+okulojn de la infano kaj rimarkis kiom simpla estas la animo malantaux
+ili, kaj ke la malgranda knabino ne scias pri la granda potenco kiun
+provizas la Argxentaj Sxuoj al sxi. Do la Fia Sorcxistino kasxe ridis kaj
+pensis, "Mi ankoraux povas sklavigi sxin, cxar sxi ne scias uzi sian
+potencon." Sxi diris al Doroteo, krude kaj severe, "Venu kun mi; kaj
+atentu obei kion ajn mi ordonos, cxar se ne, mi detruos vin same kiel
+mi detruis la Stanan Lignohakiston kaj la Birdotimigilon."
+
+Doroteo sekvis sxin tra multaj el la belaj cxambroj en la kastelo gxis
+ili atingis la kuirejon, kie la Sorcxistino ordonis ke sxi purigu la
+potojn kaj kuirilojn kaj balau la plankon kaj metadu lignon en la
+fajron.
+
+Doroteo obeeme komencis labori, decidinte kiel eble plej diligente
+labori; cxar sxin felicxigis ke la Fia Sorcxistino decidis ne mortigi sxin.
+
+Dum Doroteo diligente laboradis la Sorcxistino planis iri en la
+korteton kaj jungi la Malkuragxan Leonon kiel cxevalon; amuzos sxin, sxi
+certis, devigi lin tiri sxian cxaron kien ajn sxi volos iri. Sed dum sxi
+malfermis la pordon la Leono mugxegis kaj la Sorcxistino ektimis, kaj
+elkuris kaj refermis la pordon.
+
+"Se mi ne povos jungi vin," diris la Sorcxistino al la Leono, parolante
+inter la baroj de la pordo, "mi povos malsatigi vin. Vi mangxos
+nenion gxis vi obeos min."
+
+Do post tiam sxi ne portis mangxon al la enkarcerigita Leono; sed
+cxiutage sxi venis al la pordo je la tagmezo kaj demandis, "Cxu vi pretas
+esti jungita kiel cxevalo?"
+
+Kaj la Leono respondis, "Ne. Se vi eniros cxi tiun korteton mi mordos
+vin." La kialo pro kiu la Leono ne obeis la ordonon de la Sorcxistino estis
+ke cxiunokte, dum la virino dormis, Doroteo portis al li mangxajxojn el
+la sxranko. Mangxinte li kusxigxis sur sia pajla lito, kaj Doroteo kusxis
+apud li kaj apogis sian kapon per lia mola, longa kolhararo, dum ili
+parolis pri siaj problemoj kaj klopodis plani eskapon. Sed ili ne
+povis elpensi metodon eliri la kastelon, cxar gxin konstante gardadis la
+flavaj Palpbrumoj, kiuj estis sklavoj de la Fia Sorcxistino kaj timis
+sxin tiom ke ili obeis cxiun sxian ordonon.
+
+La knabino devis laboregi dum la tagoj, kaj ofte la Sorcxistino minacis
+bati sxin per la tiu malnova ombrelo kiun sxi cxiam portis en sia
+mano. Sed, verdire, sxi ne kuragxis bati Doroteon, pro la marko sur sxia
+frunto. La infano ne sciis tion, kaj timegis por si mem kaj por
+Toto. Unufoje la Sorcxistino batis Toton per sia ombrelo kaj la kuragxa
+hundeto kuregis al sxi kaj mordis sxian kruron. La Sorcxistino ne sangis
+pro la mordo, cxar sxi estis tiom fia ke la sango en sxi jam antaux multaj
+jaroj sekigxis.
+
+La vivo de Doroteo farigxis tre malfelicxa dum sxi konsciigxis ke estos ecx
+malpli facile reiri al Kansas kaj Onklino Em. Kelkfoje sxi ploradis
+amare dum horoj, dum Toto sidis cxe sxiaj piedoj kaj rigardadis sxian
+vizagxon, ploretante malgaje por indiki kiom li kompatas sian
+mastrineton. Al Toto efektive ne gravis cxu li estas en Kansas aux la
+Lando Oz se Doroteo estas kun li; sed li sciis ke la malgranda knabino
+estas malfelicxa, kaj tio malfelicxigis ankaux lin.
+
+Nu, la Fia Sorcxistino sopiregis posedi la Argxentajn Sxuojn kiujn la
+knabino cxiam surportis. Sxiaj abeloj kaj sxiaj korvoj kaj sxiaj vulpoj
+kusxis amase sekigxante, kaj sxi jam eluzis la potencon de la Ora Cxapo;
+sed se sxi povos akiri la Argxentajn Sxuojn ili donos al sxi pli da
+potenco ol cxiuj perditajxoj. Sxi zorge observis Doroteon, por trovi cxu
+sxi iam demetas siajn sxuojn, planante sxteli ilin. Sed la infano tiom
+fieris pri siaj belaj sxuoj ke sxi neniam deprenis ilin escepte de nokte
+kaj banante sin. La Sorcxistino multe timis la mallumon kaj ne kuragxis
+eniri la cxambron de Doroteo nokte por preni la sxuojn, kaj sxia timego
+pri akvo estis pli granda ol sxia timo pri la mallumo, do sxi neniam
+proksimigxis dum Doroteo banis sin. Efektive, la maljuna Sorcxistino
+neniam tusxis akvon, nek permesis ke akvo iel tusxu sxin.
+
+Sed la fiulino estis tre ruza, kaj sxi finfine elpensis rimedon akiri
+kion sxi volas. Sxi metis feran stangeton en la mezon de la planko de la
+kuirejo, kaj per sia magio nevidebligis la feron por homaj
+okuloj. Sekve kiam Doroteo marsxis trans la plankon sxi stumblis pro la
+stangeto, cxar sxi ne povis vidi gxin, kaj sxi sternigxis sur la
+plankon. Sxi ne grave vundigxis, sed dum la falo unu el la Argxentaj Sxuoj
+defalis, kaj antaux ol sxi povis atingi gxin la Sorcxistino forkaptis gxin
+kaj metis gxin sur sian propran maldikan piedon.
+
+Al la fia virino multe placxis la sukceso de sxia trompo, cxar dum sxi
+havos unu el la sxuoj sxi posedos duonon de la potenco de ilia sorcxo,
+kaj Doroteo ne povos uzi gxin kontraux sxin, ecx se sxi scius uzi gxin.
+
+La malgranda knabino, vidante ke sxi perdis unu el siaj belaj sxuoj,
+kolerigxis, kaj diris al la Sorcxistino, "Redonu al mi mian sxuon!"
+
+"Ne!" respondis la Sorcxistino. "Nun gxi estas mia sxuo, ne via."
+
+"Vi estas fiulino!" kriis Doroteo. "Vi ne rajtas forpreni de mi mian
+sxuon."
+
+"Tamen mi retenos gxin," diris la Sorcxistino, ridante pro sxi, "kaj iun
+tagon mi sukcesos forpreni de vi ankaux la alian sxuon."
+
+Tio kolerigis Doroteon tiom ke sxi prenis la sitelon da akvo kiu staris
+proksime kaj versxis gxin sur la Sorcxistinon, malsekigante sxin de la
+kapo gxis la piedoj.
+
+Tuj la fiulino ekkriegis pro timo, kaj, dum Doroteo mirante rigardis,
+la Sorcxistino komencis forsxrumpi kaj plene malestigxi.
+
+"Vidu kion vi faris!" sxi kriis. "Post minuto mi estos tute degelinta!"
+
+"Vere mi bedauxras," diris Doroteo, kiu ja timis vidante la Sorcxistinon
+fandigxi kvazaux bruna sukero antaux sxi.
+
+"Cxu vi ne sciis ke akvo detruos min?" demandis la Sorcxistino, per
+ploranta, senespera vocxo.
+
+"Kompreneble ke ne," respondis Doroteo. "Kiel mi scius?"
+
+"Nu, post kelkaj minutoj mi estos plene degelinta, kaj la kastelo
+estos via. Mi agis fie dum mia vivo, sed mi neniam supozis ke
+malgranda knabino kia vi povus degeligi min kaj cxesigi mian fian
+agadon. Jen--mi finigxas."
+
+Dirante tion la Sorcxistino farigxis bruna, fandita, senforma amasajxo
+kaj komencis disversxigxi sur la puraj traboj de la planko de la
+kuirejo. Vidante ke efektive sxi ja plene neniigxis, Doroteo replenigis
+la sitelon per akvo kaj jxetis gxin sur la makulegon. Kaj sxi balais gxin
+tra la pordon. Preninte la Argxentan Sxuon, la sola restajxo de la
+maljunulino, sxi purigis kaj sekigis gxin per tuko, kaj remetis gxin sur
+sian piedon. Kaj nun, finfine libera agi lauxvole, sxi elkuris al la
+korteto por informi la Leonon ke la Fia Sorcxistino de la Okcidento
+finigxis, kaj ke ili ne plu estas kaptitoj en fremda lando.
+
+
+
+
+Cxapitro XIII.  La savo
+
+
+Tre multe placxis al la Malkuragxa Leono auxdi ke la Fia Sorcxistino
+degelis pro sitelo da akvo, kaj Doroteo tuj malsxlosis la pordon de lia
+karcero kaj liberigis lin. Kune ili eniris la kastelon, kie la unua
+ago de Doroteo estis kunvoki cxiujn Palpbrumojn kaj informi ilin ke ili
+ne plu estas sklavoj.
+
+Estis tre multa gxojo inter la flavaj Palpbrumoj, cxar ili devis
+laboregadi dum multaj jaroj por la Fia Sorcxistino, kiu cxiam tre kruele
+traktis ilin. Ili feriigis tiun tagon, tiam kaj cxiam poste, kaj
+pasigis la tempon festenante kaj dancante.
+
+"Se niaj amikoj, la Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto estus kun
+ni," diris la Leono, "mi estus plene felicxa."
+
+"Cxu eble ni povus savi ilin?" demandis la knabino, esperoplene.
+
+"Ni povos provi," respondis la Leono.
+
+Do ili alvokis la flavajn Palpbrumojn kaj demandis al ili cxu ili
+helpos savi iliajn amikojn, kaj la Palpebrumoj diris ke ili volonte
+plej eble strebos komplezi Doroteon, kiu ja liberigis ilin. Do sxi
+elektis aron da Palpbrumoj kiuj aspektis plej scioplenaj, kaj ili cxiuj
+komencis sercxi. Ili marsxis dum tiu tago kaj parto de la sekva gxis ili
+atingis la rokan ebenajxon kie kusxis la Stana Lignohakisto, disbatita kaj
+kavetigita. Lia hakilo kusxis apud li, sed la klingo estis rusta kaj la
+tenilo rompita.
+
+La Palpbrumoj levis lin ameme per siaj brakoj, kaj reportis lin al la
+Flava Kastelo, dum Doroteo larmis pro la mizero de sia malnova amiko,
+kaj la Leono aspektis sobra kaj bedauxroplena.
+
+Kiam ili atingis la kastelon Doroteo diris al la Palpbrumoj, "Cxu estas
+stanistoj inter via popolo?"
+
+"Ho, jes; kelkaj el ni estas tre bonaj stanistoj," ili diris al sxi.
+
+"Do venigu ilin al mi," sxi diris. Kaj kiam la stanistoj venis,
+kunportante cxiujn siajn ilojn en korbo, sxi demandis, "Cxu vi povos
+rektigi tiujn misbatajxojn en la Stana Lignohakisto, kaj regxustigi la
+formon, kaj reluti lin kie li rompigxis?"
+
+La stanistoj ekzamenis la Hakiston tre zorge kaj poste respondis ke
+ili kredas ke ili povos ripari lin tiel ke li estos egale bonstata
+kiel dekomence. Do ili komencis labori en unu el la grandaj flavaj
+cxambroj de la kastelo kaj laboris dum tri tagoj kaj kvar noktoj,
+martelante kaj tordante kaj fleksante kaj lutante kaj polurante kaj
+batante la krurojn kaj korpon kaj kapon de la Stana Lignohakisto, gxis
+fine li regajnis sian malnovan formon, kaj liaj artikoj funkciis egale
+bone kiel antauxe. Estas vere ke ili devis surmeti plurajn flikojn, sed
+la stanistoj bone laboris, kaj cxar la Hakisto ne estis vanta, tute
+ne gxenis lin la flikoj.
+
+Kiam, fine, li marsxis en la cxambron de Doroteo kaj dankis sxin cxar sxi
+savis lin, li tiom gxojis ke li ploris pro gxojo, kaj necesis ke Doroteo
+zorgoplene visxu cxiun larmon de lia vizagxo per sia antauxvesto, por ke
+liaj artikoj ne rustu. Samtempe sxiaj propraj larmoj fluis dense kaj
+rapide pro la gxojo rerenkonti sian malnovan amikon, kaj ne necesis
+forvisxi tiujn larmojn. Rilate al la Leono, li visxis siajn larmojn tiom
+ofte per la pinto de sia vosto ke gxi tute malsekigxis, kaj li devis
+eliri en la korton kaj teni gxin en la sunlumo gxis gxi sekigxis.
+
+"Se nur ni denove havus la Birdotimigilon kun ni," diris la Stana
+Lignohakisto, kiam Doroteo finis sian rakonton pri cxio okazinta, "mi
+estus vere felicxa."
+
+"Ni devas provi trovi lin," diris la knabino.
+
+Do sxi vokis la Palpbrumojn por ke ili helpu sxin, kaj ili marsxis dum
+tiu tuta tago kaj parto de la sekva gxis ili atingis la altan arbon en
+kies brancxojn la Flugantaj Simioj estis jxetintaj la vestojn de la
+Birdotimigilo.
+
+GXi estis tre alta arbo, kaj la trunko estis tiom glata ke neniu povis
+grimpi gxin; sed la Hakisto diris tuj, "Mi hakos por faligi gxin, kaj
+tiel ni povos atingi la vestojn de la Birdotimigilo."
+
+Nu, dum la stanistoj laboradis por ripari la Hakiston mem, alia
+Palpbrumo, kiu estis oristo, faris tenilon el solida oro por la hakilo
+kaj fiksis gxin al la hakilo de la Hakisto, por anstatauxi la malnovan
+rompitan tenilon. Aliaj poluris la klingon gxis la rusto estis tute
+forigita kaj gxi brilis kiel frotita argxento.
+
+Tuj post tiu diro, la Stana Lignohakisto komencis haki, kaj post
+nelonge la arbo falis bruege, kaj la vestoj de la Birdotimigilo falis
+el la brancxoj kaj ruligxis sur la teron.
+
+Doroteo prenis ilin kaj petis la Palpbrumojn reporti ilin al la
+kastelo, kie ili plenigis ilin per bona, pura pajlo; kaj jen!
+refarigxis la Birdotimigilo, tute renovigita, ripete dankanta ilin cxar
+ili savis lin.
+
+Nun rekunigite, Doroteo kaj sxiaj amikoj pasigis plurajn felicxajn
+tagojn en la Flava Kastelo, kie ili trovis cxion bezonatan por esti
+komfortaj. Sed unu tagon la knabino pensis pri Onklino Em, kaj diris,
+"Ni devas reiri al Oz, kaj plenumigi lian promeson."
+
+"Jes," diris la Hakisto, "kaj fine mi ricevos mian koron."
+
+"Kaj mi ricevos mian cerbon," diris la Birdotimigilo gxoje.
+
+"Kaj mi ricevos mian kuragxon," diris la Leono penseme.
+
+"Kaj mi reiros al Kansas," kriis Doroteo, kunfrapante la manojn. "Ho,
+ni ekiru al la Smeralda Urbo morgaux!"
+
+Ili decidis fari tion. La sekvan tagon ili kunvokis la Palpbrumojn kaj
+adiauxis ilin. La Palpbrumoj tre bedauxris ke ili foriros, kaj ili jam
+tiom ekamis la Stanan Lignohakiston ke ili petegis lin resti kaj regi
+ilin kaj la Flavan Landon de la Okcidento. Trovinte ke ili nepre
+insistas foriri, la Palpbrumoj donis kaj al Toto kaj al la Leono po
+oran kolumon; kaj al Doroteo ili prezentis belan braceleton,
+enkrustitan per diamantoj; kaj al la Birdotimigilo ili donis orkapan
+marsxbastonon, por helpi lin marsxadi sen stumbli; kaj al la Stana
+Lignohakisto ili proponis argxentan oleujon, inkrustitan per oro kaj
+ornamitan per valoraj gemoj.
+
+Cxiu el la marsxontoj bele parolis responde al la kunvenintaj
+Palpbrumoj, kaj cxiuj premis la manon de cxiu el ili gxis iliaj brakoj
+doloris.
+
+Doroteo iris al la sxranko de la Sorcxistino por plenigi sian korbon per
+mangxajxoj por la longa marsxado, kaj tie sxi vidis la Oran Cxapon. Sxi
+metis gxin sur sian propran kapon kaj trovis ke gxi estas precize
+gxustegranda por sxi. Sxi nenion sciis pri la sorcxo de la Ora Cxapo, sed
+sxi vidis ke gxi estas bela, do sxi decidis surporti gxin kaj porti sian
+sunkufon en la korbo.
+
+Tiam, preparite por la marsxado, ili ekmarsxis cele la Smeraldan
+Urbon; kaj la Palpbrumoj trifoje hurais kaj donis al ili multajn
+bonajn dezirojn kiujn ili kunportu kun si.
+
+
+
+
+Cxapitro XIV.  La Flugantaj Simioj
+
+
+Memoru ke ne ekzistis vojo--ecx ne vojeto--inter la kastelo de la Fia
+Sorcxistino kaj la Smeralda Urbo. Kiam la kvar marsxantoj iris sercxi la
+Sorcxistinon sxi vidis ilin veni, do sxi sendis la Flugantajn Simiojn por
+alporti ilin al sxi. Estis multe malpli facile trovi sian vojon tra la
+grandaj kampoj da lekantetoj kaj flavaj ranunkoloj ol esti
+portata. Ili sciis, kompreneble, ke ili devas iri rekte Orienten,
+direkte al la levigxanta suno, kaj ili komencis gxuste. Sed je la
+tagmezo, kiam la suno estis rekte super la kapoj, ili ne sciis kie
+estas la oriento kaj kie la okcidento kaj tial ili perdigxis en la
+grandaj kampoj. Ili plu marsxadis, tamen, kaj nokte la luno aperis kaj
+brilis hele. Do ili kusxigxis inter la dolcxodoraj flavaj floroj kaj
+profunde dormis gxis la mateno--escepte de la Birdotimigilo kaj la
+Stana Lignohakisto.
+
+La sekvan matenon la suno estis malantaux nubo, sed ili komencis marsxadi,
+kvazaux certaj laux kiu direkto ili iras.
+
+"Se ni suficxe marsxos," diris Doroteo, "ni atingos iun lokon, mi certas."
+
+Sed tago post tago pasis, kaj ili ankoraux vidis antaux si nur la
+flavajn kampojn. La Birdotimigilo komencis iom plendi.
+
+"Certe ni perdis la vojon," li diris, "kaj se ni ne retrovos gxin
+suficxatempe por atingi la Smeraldan Urbon mi neniam ricevos mian
+cerbon."
+
+"Nek mi mian koron," deklaris la Stana Lignohakisto. "Sxajnas al mi ke
+mi apenaux povas atendi atingi Ozon, kaj nepre vi konfesus ke ni marsxas
+tre longe."
+
+"Komprenu," diris la Malkuragxa Leono, kun ploreta sono, "mi ne kuragxas
+eterne marsxadi kaj neniam atingi iun ajn lokon."
+
+Kaj Doroteo perdis esperon. Sxi sidigxis sur la herbaro kaj rigardis
+sxiajn akompanantojn, kaj ili sidigxis kaj rigardis sxin, kaj Toto trovis
+unuafoje en sia vivo ke li tro lacas por cxasi papilion kiu preterflugis
+lian kapon; do li elpusxis sian langon kaj anhelegis kaj rigardis
+Doroteon kvazaux demandante kion ili nun faru.
+
+"Eble ni alvoku la Kampomusojn," sxi proponis. "Versxajne ili povos diri
+al ni la vojon al la Smeralda Urbo." "Certe ili povos," kriis la
+Birdotimigilo; "kial ni ne elpensis tion jam antaux nun?"
+
+Doroteo blovis la malgrandan fajfilon kiun sxi cxiam portis cxirkaux la
+kolo ekde kiam la Regxino de la Musoj donis gxin al sxi. Post kelkaj
+minutoj ili auxdis la klakadon de piedetoj, kaj multaj el la malgrandaj
+grizaj musoj venis kurante al sxi. Inter ili estis la Regxino mem, kiu
+demandis, per sia alta vocxeto, "Kion mi povas fari por miaj amikoj?"
+
+"Ni perdis la vojon," diris Doroteo. "Cxu vi povas diri al ni kie estas
+la Smeralda Urbo?"
+
+"Certe," respondis la Regxino; "sed gxi estas multedistanca, cxar vi gxis
+nun cxiam tenis gxin malantaux vi." Sxi ekrimarkis la Oran Cxapon de
+Doroteo, kaj diris, "Kial ne uzi la sorcxon de la Cxapo kaj alvoki la
+Flugantajn Simiojn al vi? Ili portos vin al la Urbo de Oz en malpli ol
+horo."
+
+"Mi ne sciis ke estas sorcxo," respondis Doroteo surprizite. "Kio gxi
+estas?"
+
+"GXi estas skribita interne de la Ora Cxapo," respondis la Regxino de la
+Musoj; "sed se vi alvokos la Flugantajn Simiojn ni nepre forkuru, cxar
+ili estas tre petolemaj kaj ilin multe amuzas cxasi nin."
+
+"Cxu ili do damagxos min?" demandis la knabino timoplene.
+
+"Ho, ne; ili devas obei la portanton de la Cxapo. Adiaux!" Kaj sxi
+forkuris, kaj cxiuj musoj hastis sekvi sxin.
+
+Doroteo rigardis la internon de la Ora Cxapo kaj vidis kelkajn vortojn
+skribitajn sur la tegajxo. Ili sendube, sxi pensis, estas la sorcxo, do
+sxi legis la instrukciojn zorge kaj metis la Cxapon sur sian kapon.
+
+"Ep-pe, pep-pe, kak-ke!" sxi diris, starante per nur la maldekstra
+piedo.
+
+"Kion vi diris?" demandis la Birdotimigilo, kiu ne sciis kion sxi
+faras.
+
+"Hil-lo, hol-lo, hal-lo!" sxi pludiris starante, per nur la dekstra
+piedo.
+
+"Ha lo!" respondis la Stana Lignohakisto, trankvile.
+
+"Ziz-zi, zuz-zi, zik!" diris Doroteo, kiu nun staris per ambaux
+piedoj. Per tio la sorcxo estis plene dirita, kaj ili auxdis lauxtan
+babiladon kaj batadon de flugiloj, dum la bando de Flugantaj Simioj
+flugis al ili.
+
+La Regxo klinis sin malalten antaux Doroteo, kaj demandis, "Kion vi
+ordonas?"
+
+"Ni volas iri al la Smeralda Urbo," diris la infano, "kaj ni perdis la
+vojon."
+
+"Ni portos vin," respondis la Regxo, kaj tuj kiam li parolis du el la
+Simioj prenis Doroteon per siaj brakoj kaj forflugis kun sxi. Aliaj
+prenis la Birdotimigilon kaj la Hakiston kaj la Leonon, kaj unu
+malgranda Simio kaptis Toton kaj fluge sekvis ilin, kvankam la hundo
+strebis mordi lin.
+
+La Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto unue multe timis, cxar ili
+memoris kiom mistraktis ilin antauxe la Flugantaj Simioj; sed ili vidis
+ke neniu damagxo estas intencata, do ili rajdis tra la aero tute
+felicxe, kaj multe gxuis rigardi la belajn gxardenojn kaj arbarojn tre
+distance sube.
+
+Doroteo trovis sin rajdanta facile inter du el la plej grandaj Simioj,
+unu el ili estis la Regxo mem. Ili estis formintaj segxon per siaj manoj
+kaj ili tre zorgis ne damagxi sxin.
+
+"Kial vi devas obei la sorcxon de la Ora Cxapo?" sxi demandis.
+
+"La rakonto estas longa," respondis la Regxo, kun rido; "sed cxar ni
+devos longe flugi estos distre rakonti al vi pri gxi, se vi deziras."
+
+"Mi volonte auxskultos," sxi respondis. "Iam," komencis la estro, "ni
+estis libera popolo, logxanta felicxe en la granda arbaro, flugante de
+arbo al arbo, mangxante nuksojn kaj fruktojn, kaj agante lauxvole sen
+nomi iun ajn mastro. Eble kelkaj el ni estis iom tro petolemaj
+kelkfoje, flugante malalten por tiri la vostojn de senflugilaj bestoj,
+cxasante birdojn, kaj jxetante nuksojn je la homoj marsxantaj en la
+arbaro. Sed ni estis sen zorgoj kaj felicxaj kaj amuzoplenaj, kaj gxuis
+cxiun minuton de la tago. Tio okazis antaux multaj jaroj, longe antaux ol
+Oz venis el la nuboj por regi cxi tiun landon.
+
+"Cxi tie vivis tiam, en la malproksima Nordo, bela princino, kiu estis
+ankaux potenca sorcxistino. Sxi uzis sian magion nur por helpi la
+popolon, kaj lauxraporte sxi neniam damagxis iun ajn bonan personon. Sxi
+nomigxis Gajelet, kaj sxi logxis en bela palaco konstruita el grandaj
+rubenaj blokoj. Cxiu amis sxin, sed sxin plej malgxojigis ke sxi ne povis
+trovi amaton, cxar la viroj estis cxiuj tro stultaj kaj malbelaj kaj ne
+tauxgis por esti edzo de tiom bela kaj sagxa persono. Fine, tamen, sxi
+trovis knabon kaj belan kaj kuragxan kaj nekutime sagxan. Gajelet
+decidis ke kiam li farigxos viro sxi edzigos lin, do sxi prenis lin al
+sia rubena palaco kaj uzis sian magion por fortigi kaj bonigi kaj
+beligi lin kiom povus virino deziri. Kiam li maturigxis, Kelala, tiel
+li nomigxis, lauxdire estis la plej bona kaj plej sagxa viro en la tuta
+lando, kaj lia vira beleco estis tiom granda ke Gajelet amegis lin,
+kaj sxi rapidis pretigi cxion por la geedzigxo.
+
+"Mia avo estis tiutempe la Regxo de la Flugantaj Simioj kiuj logxis en
+la arbaro proksime al la palaco de Gajelet, kaj la maljunulo amis
+sxercojn pli ol bonan mangxon. Unu tagon, tuj antaux la geedzigxo, mia avo
+flugadis kun sia bando kaj vidis Kelalan marsxantan apud la rivero. Li
+estis vestita per ricxa kostumo el palrugxa silko kaj purpura veluro,
+kaj mia avo decidis petoladi. Je lia ordono la bando malsupren flugis
+kaj kaptis Kelalan, portis lin per siaj brakoj gxis ili estis super la
+mezo de la rivero, kaj faligis lin en la akvon.
+
+"Elnagxu, bela knabo," kriis mia avo, "konstatu cxu la akvo makulis
+viajn vestojn!" Kelala estis tro sagxa por ne nagxi, kaj li ne
+estis tro dolortita de sia fortuno. Li ridis, kiam li revenis al la
+supro de la akvo, kaj nagxis al la bordo. Sed kiam Gajelet kuris al li,
+sxi trovis ke liaj silkajxoj kaj velurajxoj estis tute ruinigitaj de la
+rivero.
+
+"La princino tre koleris, kaj sxi sciis, kompreneble, kiuj kulpis. Sxi
+venigis cxiujn Flugantajn Simiojn antaux sin, kaj sxi diris unue ke iliaj
+flugiloj estu kunligitaj kaj ke ili estus traktitaj kiel ili traktis
+Kelalan, ili estus faligitaj en la riveron. Sed mia avo forte pledis,
+cxar li sciis ke la Simioj dronos en la rivero se la flugiloj estos
+ligitaj; kaj Kelala ankaux afable parolis favore pri ili; do Gajelet
+fine nuligis la punon, kondicxe ke la Flugantaj Simioj por cxiam plenumu
+trifoje la ordonojn de la posedanto de la Ora Cxapo. Tiu Cxapo estis
+farita kiel edzigxa donaco al Kelala, kaj lauxdire gxi kostis al la
+princino duonon de sxia regno. Kompreneble mia avo kaj cxiuj aliaj
+Simioj tuj akceptis la postulon, kaj tial ni estas trifoje sklavoj de
+la posedantoj de la Ora Cxapo, negrave kiu estas tiu posedanto."
+
+"Kaj kio okazis al ili?" demandis Doroteo, kiun tre interesis la
+rakonto.
+
+"Cxar Kelala estis la unua posedanto de la Ora Cxapo," respondis la
+Simio, "li la unua faris al ni siajn ordonojn. Cxar lia novedzino ne
+toleris vidi nin, li vokis nin cxiujn al si en la arbaro post la
+geedzigxo kaj ordonis ke ni cxiam restu kie sxi neniam revidos Flugantan
+Simion, kaj ni volonte obeis lin, cxar ni cxiuj timis sxin."
+
+"Neniun alian taskon ni devis fari gxis la Oran Cxapon akiris la manoj
+de la Fia Sorcxistino de la Okcidento, kiu devigis nin sklavigi la
+Palpbrumojn, kaj poste peli Ozon mem el la Lando de la Okcidento. Nun
+la Ora Cxapo apartenas al vi, kaj trifoje vi rajtas ordoni nin."
+
+Dum la Simiregxo finis sian rakonton Doroteo malsuprenrigardis kaj
+vidis la verdajn, brilantajn murojn de la Smeralda Urbo antaux ili. Sxi
+miris pro la rapida flugo de la Simioj, sed al sxi placxis ke la flugo
+finigxis. La strangaj bestoj zorge metis la veturintojn antaux la
+pordegon de la Urbo, la Regxo klinis sin malalten antaux Doroteo, kaj
+post tio li forflugis rapide, sekvate de sia tuta bando.
+
+"Ni tre bone veturis," diris la malgranda knabino.
+
+"Jes, kaj ni trovis tre rapidan vojon el niaj problemoj," respondis la
+Leono. "Kiom bonfortune estis ke vi kunportis tiun mirindan Cxapon!"
+
+
+
+
+Cxapitro XV.  Ili malmaskas Ozon, la Teruran
+
+
+Tiam la kvar veturintoj marsxis al la granda pordego de la Smeralda
+Urbo kaj sonigis la sonorilon. Post plurobla sonigado gxin malfermis la
+sama Pordogardisto kiun ili antauxe renkontis.
+
+"Kion! Cxu vi revenis?" li demandis, surprizite.
+
+"Cxu vi ne vidas nin?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Sed mi supozis ke vi intencis viziti la Fian Sorcxistinon de la
+Okcidento."
+
+"Ni ja vizitis sxin," diris la Birdotimigilo.
+
+"Kaj sxi lasis vin foriri?" demandis la viro, miroplene.
+
+"Sxi ne povis malpermesi, cxar sxi estas degeligita," klarigis la
+Birdotimigilo.
+
+"Degeligita! Nu, jen tre placxa informo," diris la viro. "Kiu degeligis
+sxin?"
+
+"Doroteo," diris la Leono solene.
+
+"Mirige!" krietis la viro, kaj li klinis sin vere tre malalten antaux
+sxi.
+
+Post tio li kondukis ilin en sian malgrandan cxambron kaj prenis la
+okulvitrojn el la granda kesto, metis ilin sur iliajn okulojn, kaj
+sxlosis ilin, same kiel antauxe. Poste ili trairis la pordon en la
+Smeraldan Urbon, kaj kiam la popolo sciigxis per la Pordogardisto ke
+ili fandis la Fian Sorcxistinon de la Okcidento ili cxiuj grupigxis
+cxirkaux la veturintojn kaj sekvis ilin en granda amaso al la Palaco de
+Oz.
+
+La Soldato kun la Verdaj Lipharoj ankoraux gardis la pordon, sed li tuj
+enlasis ilin, kaj ilin denove renkontis la bela verda knabino, kiu tuj
+kondukis cxiun el ili al ties antauxa cxambro, por ke ili ripozu gxis la
+Potenca Oz pretos akcepti ilin.
+
+La Soldato komunikigis la informon rekte al Oz ke Doroteo kaj la aliaj
+veturintoj revenis, detruinte la Fian Sorcxistinon; sed Oz ne
+respondis. Ili supozis ke la Potenca Sorcxisto tuj akceptos ilin, sed
+tio ne okazis. Ili ricevis neniun komunikon de li la sekvan tagon, nek
+la postsekvan, nek la postpostsekvan. La atendado estis enuiga kaj
+teda, kaj fine ilin cxagrenis ke Oz tiel mistraktas ilin, post sia
+postulo kiu suferigis kaj sklavigis ilin. Do la Birdotimigilo fine
+petis ke la verda knabino portu novan komunikon al Oz, dirante ke se
+li ne tuj permesos ke ili eniru li alvokos la Flugantajn Simiojn por
+helpi ilin, kaj trovi cxu aux ne li plenumos sian promeson. Kiam la
+Sorcxisto auxdis tiun komunikajxon li timegis kaj sendis ordonon ke ili
+venu al la Troncxambro je kvar minutoj post la nauxa horo la sekvan
+matenon. Li unufoje renkontis la Flugantajn Simiojn en la Lando de la
+Okcidento, kaj li ne volis rerenkonti ilin.
+
+La kvar veturintoj maldormis tiunokte, cxar cxiu pripensis la donacon
+kiun Oz laux sia promeso donos. Doroteo endormigxis nur unufoje, kaj
+songxis ke sxi estas en Kansas, kie Onklino Em diras al sxi sian gxojon ke
+la knabineto denove estas hejme.
+
+Akurate je la nauxa horo la sekvan matenon la verdliphara soldato
+renkontis ilin, kaj post kvar minutoj ili cxiuj eniris la Troncxambron
+de la Potenca Oz. Kompreneble cxiu el ili anticipis vidi la Sorcxiston
+en la formo kiun li antauxe havis, kaj cxiun multe surprizis kiam
+ili cxirkauxrigardis kaj vidis tute neniun en la cxambro. Ili restis
+proksime al la pordo kaj ecx pli proksime unu al la alia, cxar la
+silento en la malplena cxambro timigis pli ol cxiu formo de Oz kiun ili
+antauxe vidis. Baldaux ili auxdis Vocxon, kiu sxajnis veni el loko ie
+proksima al la supro de la granda kupolo, kaj gxi diris, solene. "Mi
+estas Oz, la Potenca kaj la Terura. Kial vi sercxas min?"
+
+Ili rerigardis al cxiu parto de la cxambro, kaj, vidinte neniun, Doroteo
+diris, "Kie vi estas?"
+
+"Mi estas cxie," respondis la Vocxo, "sed por la okuloj de ordinaraj
+mortemuloj mi estas nevidebla. Mi nun sidigxos sur mian tronon, por ke
+vi konversaciu kun mi."
+
+Vere, la Vocxo sxajnis gxuste tiam soni rekte el la trono mem; do ili
+marsxis tien kaj staris en vico dum Doroteo diris: "Oz, ni venis por
+peti la plenumigxon de la promeso."
+
+"De kiu promeso?" demandis Oz.
+
+"Vi promesis resendi min al Kansas kiam la Fia Sorcxistino estos
+detruita," diris la knabino.
+
+"Kaj vi promesis doni al mi cerbon," diris la Birdotimigilo.
+
+"Kaj vi promesis doni al mi koron," diris la Stana Lignohakisto.
+
+"Kaj vi promesis doni al mi kuragxon," diris la Malkuragxa Leono.
+
+"Cxu la Fia Sorcxistino vere estas detruita?" demandis la Vocxo, kaj
+Doroteo kredis ke gxi iomete tremas.
+
+"Jes," sxi respondis, "mi degeligis sxin per sitelo da akvo."
+
+"Nu!" diris la Vocxo, "tio okazis subite! Nu, revenu al mi morgaux, cxar
+mi bezonas tempon por pripensi la aferon."
+
+"Vi jam havis multan tempon," diris la Stana Lignohakisto, kolere.
+
+"Ni rifuzas atendi ecx unu tagon pli," diris la Birdotimigilo.
+
+"Plenumu viajn promesojn!" krietis Doroteo.
+
+La Leono opiniis ke tauxgos timigi la Sorcxiston, do li lauxte mugxis
+plenvocxe, kaj tiu feroca sono tiom teruris Toton ke li forsaltis
+alarmite kaj frapegis la ekranon kiu staris en angulo. Dum gxi brue
+falis ili rigardis tien, kaj la sekvan momenton cxiu el ili vere
+miris. Cxar ili vidis, staranta en precize tiu loko kiun la ekrano
+antauxe kasxis, malgrandan maljunulon, kun kalva kapo kaj sulketoplena
+vizagxo, kiu sxajne estis egale surprizita kiel ili. La Stana
+Lignohakisto, levinte sian hakilon, kuris al la vireto kaj kriis,
+"Kiu vi estas?"
+
+"Mi estas Oz, la Potenca kaj la Terura," diris la malgranda viro, per
+tremanta vocxo, "sed ne batu min-mi petas, ne batu-mi faros kion ajn vi
+volos."
+
+Niaj amikoj rigardis lin surprizite kaj senesperigite. "Mi kredis ke
+Oz estas granda Kapo," diris Doroteo.
+
+"Kaj mi kredis ke Oz estas bela Damo," diris la Birdotimigilo.
+
+"Kaj mi kredis ke Oz estas terura Besto," diris la Stana Lignohakisto.
+
+"Kaj mi kredis ke Oz estas Globo de Fajro," kriis la Leono.
+
+"Ne; vi cxiuj eraris," diris la malgranda viro humile.
+
+"Mi nur sxajnigis tion."
+
+"Sxajnigis!" kriis Doroteo. "Cxu vi ne estas Potenca Sorcxisto?"
+
+"Cxit, karulino," li diris; "ne tiom lauxte parolu, cxar oni auxdos
+vin--kaj mi perdus cxion. Oni kredas min Potenca Sorcxisto."
+
+"Sed vi ja estas, cxu ne?" "Tute ne, karulino; mi estas nur ordinara
+homo."
+
+"Ecx pli," diris la Birdotimigilo, per doloroplena vocxo, "vi estas
+cxarlatano."
+
+"GXuste tiel!" deklaris la malgranda viro, kunfrotante siajn manojn
+kvazaux la akuzo placxis al li; "Mi estas cxarlatano."
+
+"Sed ve!" diris la Stana Lignohakisto, "do kiel mi akiros mian koron?"
+
+"Kaj mi mian kuragxon?" demandis la Leono.
+
+"Kaj mi mian cerbon?" ploris la Birdotimigilo, visxante la larmojn el
+siaj okuloj per la maniko de sia jako.
+
+"Miaj karaj amikoj," diris Oz, "bonvolu ne paroli pri tiaj
+malgravajxoj. Konsideru min, kaj mian malfelicxan situacion pro mia
+senmaskigxo."
+
+"Cxu neniu alia scias pri via frauxdo?" demandis Doroteo.
+
+"Neniu, nur vi kvar--kaj mi mem," respondis Oz. "Mi trompis cxiun dum
+tiom da tempo ke mi supozis ke oni neniam sciigxos. Mi eraregis kiam mi
+decidis permesi ke vi eniru la Tronocxambron. Kutime mi rifuzas vidi ecx
+miajn regatojn, kaj tial ili kredas min terura."
+
+"Sed, mi ne komprenas," diris Doroteo, konfuzite. "Kiel vi povis
+aspekti granda Kapo al mi?"
+
+"Tio estis nur trompo," respondis Oz. "Bonvolu sekvi min, kaj mi
+klarigos cxion al vi."
+
+Li kondukis ilin en malgrandan cxambron malantaux la Tronocxambro, kaj
+ili cxiuj sekvis lin. Li gestis al unu angulo, en kiu kusxis la Granda
+Kapo, el multaj tavoloj de papero, kaj kun zorge pentrita vizagxo.
+
+"Mi pendigis tion de la plafono per drato," diris Oz; "mi staris
+malantaux la ekrano kaj tiris fadenon, por ke la okuloj movigxu kaj la
+busxo malfermigxu."
+
+"Sed kiel vi faris la vocxon?" sxi demandis.
+
+"Nu, mi estas ventroparolisto," diris la malgranda viro, "kaj mi povas
+jxeti la sonon de mia vocxo al kie ajn mi deziras; tiel ke vi supozis ke
+gxi sonis el la Kapo. Jen la aliaj trompiloj." Li montris al la
+Birdotimigilo la robon kaj la maskon per kiu li vestis sin kiam li
+aspektis bela Damo, kaj la Stana Lignohakisto vidis ke la terura Besto
+estis nur aro da hauxtoj kunkudritaj, kun lignajxoj kiuj elpremis la
+flankojn. Kaj la Globo de Fajro, nu la Pseuxdosorcxisto ankaux pendigis
+tion de la plafono. Efektive gxi estis globo de kotono, sed kiam oleo
+estis surversxita la globo brulis feroce.
+
+"Vere," diris la Birdotimigilo, "vi hontu ke vi estas tia cxarlatano."
+
+"Mi hontas--certe mi hontas," respondis la malgranda viro malgaje;
+"sed mi povis fari nenion alian. Bonvolu sidigxi, trovigxas multaj
+segxoj; kaj mi rakontos al vi mian historion."
+
+Do ili sidigxis kaj auxskultis dum li rakontis cxi tiel: "Mi naskigxis en
+Omaha--"
+
+"Sed, tio estas ne malproksime de Kansas!" kriis Doroteo, ekscitite.
+
+"Vi pravas; sed pli malproksime de cxi tie," li diris, malgaje skuante
+sian kapon je sxi. "Kiam mi plenkreskis mi farigxis ventroparolisto, kaj
+trejnis min tre lerta majstro. Mi povas imiti cxian birdon kaj beston."
+Li miauxis tiel precize kiel katido ke Toto ekatentis kaj ekrigardis
+cxiudirekten por trovi kie sxi estas. "Post iom da tempo," pludiris Oz,
+"tio tedis min, do mi farigxis balonisto."
+
+"Kio estas tio?" demandis Doroteo. "Persono kiu supreniras en balono
+cxe cirko, por instigi homojn alveni kaj pagi por vidi la cirkon," li
+klarigis.
+
+"Nu, unu tagon mi supreniris en balono kaj la sxnuro interimplikigxis,
+tiel ke mi ne povis denove malsupreniri. GXi iris tre alten super la
+nubojn, tiom alten ke aerfluo trafe gxin portis multajn, multajn
+kilometrojn for. Dum tago kaj nokto mi veturis tra la aero, kaj en la
+mateno de la dua tago mi vekigxis kaj trovis ke la balono flosas super
+nekonata kaj bela lando.
+
+"GXi malsupreniris nerapide, kaj mi tute ne estis damagxita. Sed mi
+trovis min inter nekonata popolo, kiu, vidante min veni el la nuboj,
+kredis ke mi estas granda Sorcxisto. Kompreneble mi lasis ilin kredi
+tion, cxar ili timis min, kaj promesis fari kion mi volas.
+
+"Simple por distri min, kaj okupi la bonan popolon, mi ordonis ke ili
+konstruu cxi tiun Urbon, kaj mian palacon; kaj ili faris tion volonte
+kaj bone. Post tio mi pensis, cxar la lando estis tiel verda kaj bela,
+ke mi nomos gxin la Smeralda Urbo, kaj por ke la nomo pli konvenu mi
+metis verdajn okulvitrojn sur cxiujn popolanojn, tiel ke cxio kion ili
+vidis estis verda.
+
+"Sed cxu cxio cxi tie ne estas verda?" demandis Doroteo.
+
+"Ne pli ol en cxiu alia urbo," respondis Oz; sed kiam vi surhavas
+verdajn okulvitrojn, nu, kompreneble cxio kion vi vidas aspektas
+verda. La Smeralda Urbo estis konstruita antaux tre multaj jaroj, cxar
+mi estis junulo kiam la balono portis min cxi tien, kaj mi estas tre
+maljuna viro nun. Sed mia popolo surportas verdajn okulvitrojn sur la
+okuloj de tiom longe ke la plej multaj el ili kredas ke gxi vere estas
+Smeralda Urbo, kaj certe gxi ja estas bela loko, abundas juveloj kaj
+valoraj metaloj, kaj cxio bona por felicxigi onin. Mi ame regas la
+popolon, kaj ili amas min; sed ekde kiam cxi tiu Palaco estis
+konstruita mi enfermas min kaj rifuzis vidi iun el ili.
+
+"Unu el miaj plej grandaj timoj estis pro la Sorcxistinoj, cxar kvankam
+mi mem havas tute nenian magian potencon mi baldaux trovis ke la
+Sorcxistinoj vere kapablas fari mirindajxojn. Kvar Sorcxistinoj ekzistis
+en cxi tiu lando, kaj ili regis la popolojn kiuj logxas en la Nordo kaj
+Sudo kaj Oriento kaj Okcidento. Felicxe, la Sorcxistinoj de la Nordo kaj
+Sudo estis bonaj, kaj mi sciis ke ili ne damagxos min; sed la
+Sorcxistinoj de la Oriento kaj Okcidento estis terure fiaj, kaj se ili
+ne kredus ke mi estas pli potenca ol ili, ili certe detruus min. Do mi
+vivis konstante timante ilin dum multaj jaroj; do vi povas kompreni
+kiom mi gxojis kiam mi informigxis ke via domo falis sur la Fian
+Sorcxistinon de la Oriento. Kiam vi venis al mi mi volonte promesus
+cxion ajn por ke vi neniigu la alian Sorcxistinon; sed mi devas honte
+diri ke nun, post sxia degelo, mi ne povas plenumi miajn promesojn."
+
+"Laux mia opinio vi estas tre malbona persono," diris Doroteo.
+
+"Ho ne, karulino; mi estas tre bona persono; sed mi konfesas ke mi
+estas tre malkompetenta Sorcxisto."
+
+"Cxu vi ne povas doni al mi cerbon?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Vi ne bezonas gxin. Vi lernas ion novan cxiutage. Bebo havas cerbon,
+sed gxi malmulton scias. Nur sperto donas scion, kaj ju pli longe vi
+vivos, des pli multe vi nepre spertos."
+
+"Eble," diris la Birdotimigilo, "sed mi restos tre malfelicxa se vi ne
+donos al mi cerbon."
+
+La falsa sorcxisto atente rigardis lin.
+
+"Nu," li diris gxemante, "mi ne estas lerta magiisto, mi jam diris tion
+al vi; sed se vi venos al mi morgaux matene, mi plenigos vian kapon
+per cerbo. Tamen mi ne povas instrui vin gxin uzi; vi mem devos eltrovi
+tion."
+
+"Ho, dankon--dankon!" kriis la Birdotimigilo. "Mi eltrovos kiel uzi
+gxin, tute certe!"
+
+"Sed kion pri mia kuragxo?" demandis la Leono maltrankvile.
+
+"Vi havas multan kuragxon, mi certas," respondis Oz. "Vi nur bezonas
+memfidon.
+
+"Ne ekzistas vivanto kiu ne timas kiam okazas dangxero. Vera kuragxo
+signifas fronti la dangxeron kiam vi timas, kaj tian kuragxon vi jam
+abunde posedas."
+
+"Eble, tamen malgrauxe mi timas," diris la Leono. "Mi estos tre
+malfelicxa krom se vi donos al mi tian kuragxon kiu forgesigas pri
+timo."
+
+"Nu, bone; mi donos al vi tian kuragxon morgaux," respondis Oz.
+
+"Kion pri mia koro?" demandis la Stana Lignohakisto.
+
+"Nu, rilate al tio," respondis Oz, "laux mi vi malpravas pro via deziro
+havi koron. Koro plejofte malfelicxigas. Plej bone estus ke vi komprenu
+ke al vi tre bonsorte mankas koro."
+
+"Pri tio vi kaj mi malsimile opinias," diris la Stana
+Lignohakisto. "Laux mia prefero, mi akceptos cxian malfelicxon
+senproteste, se vi donos al mi koron." "Bone," respondis Oz
+humile. "Venu al mi morgaux kaj vi ricevos koron. Mi ludis esti
+Sorcxisto dum tiom da jaroj ke mi povos iomete pli ludi."
+
+"Kaj nun," diris Doroteo, "kiel mi reiros al Kansas?"
+
+"Ni devos pripensi tion," respondis la malgranda viro. "Lasu min
+konsideri la problemon dum du aux tri tagoj kaj mi klopodos elpensi
+manieron transporti vin super la dezerton."
+
+"Intertempe vi estos miaj bonvenaj gastoj, kaj dum vi logxos en la
+Palaco miaj servistoj servos vin kaj obeos cxiun vian deziron ecx la
+plej malgrandan. Mi petas nur unu rekompencon pro mia helpo--kiom ajn
+malgranda. Kasxu mian sekreton kaj diru al neniu ke mi estas
+cxarlatano."
+
+Ili akceptis informi neniun pri tio kion ili trovis, kaj reiris al
+siaj cxambroj kun esperoj. Ecx Doroteo esperis ke "La Cxarlatano, la
+Potenca, la Terura", laux sxia sxercnomo por li, trovos metodon resendi
+sxin al Kansas, kaj se li sukcesos sxi pretis pardoni al li cxion.
+
+
+
+
+Cxapitro XVI.  La magia arto de la Granda Cxarlatano.
+
+
+Nu la sekvan matenon la Birdotimigilo diris al siaj amikoj: "Gratulu
+min. Mi finfine ricevos mian cerbon de Oz. Kiam mi revenos mi estos
+kiaj estas aliaj homoj."
+
+"Mi cxiam sxatis vin kia vi estas," diris Doroteo simple.
+
+"Vi afablas sxatante Birdotimigilon," li respondis. "Sed certe vi pli
+alte estimos min kiam vi auxdos la belegajn pensojn kiujn produktos mia
+nova cerbo." La Birdotimigilo diris adiaux al ili per felicxa vocxo kaj
+iris al la Tronocxambro, kie li frapis sur la pordon.
+
+"Envenu," diris Oz.
+
+La Birdotimigilo eniris kaj trovis la malgrandan viron sidanta apud la
+fenestro, profunde pensanta.
+
+"Mi venis por mia cerbo," komentis la Birdotimigilo, iom malkviete.
+
+"Ho, jes, sidigxu en tiu segxo, mi petas," respondis Oz. "Mi bezonas
+forpreni vian kapon, bonvolu pardoni, sed tio estas necesa por povi
+meti vian cerbon en la gxustan lokon."
+
+"Nepardonpetinde," diris la Birdotimigilo. "Volonte vi deprenu mian
+kapon, se gxi estos pli bona kiam vi resurmetos gxin."
+
+Do la Sorcxisto malfiksis lian kapon kaj elprenis la pajlon. Post tio
+li eniris la malantauxan cxambron kaj prenis malgrandan ceramikan
+poteton da brano, en kiun li metis ankaux pinglojn kaj kudrilojn. Forte
+skuinte gxin, li metis gxin en la supron de la kapo de la Birdotimigilo
+kaj plenigis la vakan spacon per pajlo, por firme teni gxin. Kiam li
+finis refiksi la kapon de la Birdotimigilo li diris al li, "Ekde nun
+vi estos vere pensamanta homo, cxar mi donis al vi cerbamikan menson."
+La Birdotimigilo estis kaj placxita kaj fiera pro la plenumigxo de lia
+plej granda deziro, kaj varme dankinte Ozon li reiris al siaj amikoj.
+
+Doroteo rigardis lin scivole. Lia kapo sxvelis pro la cerbo.
+
+"Kiel vi vin sentas?" sxi demandis.
+
+"Tre sagxa, efektive," li respondis fervore. "Kiam mi kutimigxos al mia
+cerbo mi scios cxion."
+
+"Kial tiuj kudriloj kaj pingloj elpusxas sin tra la flankon de via
+kapo?" demandis la Stana Lignohakisto.
+
+"Tio pruvas ke lia menso estas akra," komentis la Leono.
+
+"Nu, mi devas iri al Oz por ricevi mian koron," diris la Stana
+Lignohakisto. Do li marsxis al la Tronocxambro kaj frapis sur la pordon.
+
+"Envenu," vokis Oz, kaj la Hakisto envenis kaj diris, "Mi venis por
+mia koro."
+
+"Bone," respondis la malgranda viro. "Sed mi devos tondi truon en via
+brusto, por meti vian koron en la gxustan lokon. Mi esperas ke tio ne
+dolorigos vin."
+
+"Ho, ne," respondis la Hakisto. "Mi tute ne sentos gxin."
+
+Do Oz elprenis tondilon de stanisto kaj tondis malgrandan, kvadratan
+truon en la maldekstra flanko de la brusto de la Stana
+Lignohakisto. Post tio, li iris al sxranko de tirkestoj kaj elprenis
+belan koron, tute el silko kaj plenigitan per segajxo.
+
+"Vere bela, cxu ne?" li demandis.
+
+"Jes, ja!" respondis la Hakisto, al kiu gxi multe placxis. "Sed gxi estas
+cxu amema koro?"
+
+"Nepre jes!" respondis Oz. Li metis la koron en la bruston de la
+Hakisto kaj post tio li remetis la kvadraton el stano, lutante gxin
+nete kie gxi estis eltondita.
+
+"Finite," diris li; "nun vi havas koron kiu fierigus cxiun ajn homon. Mi
+bedauxras ke mi devis fliki vian bruston, sed vere tio estis necesa."
+
+"Ne gxenas min la fliko," fervore diris la felicxa Hakisto. "Mi dankegas
+vin, kaj mi neniam forgesos vian komplezon."
+
+"Ne menciinde," respondis Oz.
+
+Post tio la Stana Lignohakisto reiris al siaj amikoj, kiuj deziris al
+li cxian gxojon pro lia bona fortuno.
+
+Nun la Leono marsxis al la Tronocxambro kaj frapis sur la pordon.
+
+"Envenu," diris Oz.
+
+"Mi venis por mia kuragxo," anoncis la Leono, enirante la cxambron.
+
+"Bone," respondis la malgranda viro. "Mi portos gxin al vi."
+
+Li iris al sxranko kaj etendinte sian brakon gxis alta breto li deprenis
+kvadratan verdan botelon, kies enhavon li versxis en verd-oran teleron,
+bele cxizitan. Metinte tion antaux la Malkuragxan Leonon, kiu flaris gxin
+kvazaux malsxate, la Sorcxisto diris: "Trinku."
+
+"Kio gxi estas?" demandis la Leono.
+
+"Nu," respondis Oz, "se gxi estus en vi, gxi estus kuragxo. Vi scias,
+kompreneble, ke kuragxo cxiam estas interna; do oni ne povas nomi cxi
+tion kuragxo antaux ol vi glutis gxin. Tial mi konsilas al vi trinki gxin
+kiel eble plej baldaux."
+
+La Leono ne plu hezitis, sed trinkis gxis la telero estis malplena.
+
+"Kiel vi sentas vin nun?" demandis Oz.
+
+"Plena de kuragxo," respondis la Leono, kiu reiris gxoje al siaj amikoj
+por informi ilin pri sia bona fortuno.
+
+Oz, nun sola, ridetis al si pro sia sukceso doni al la Birdotimigilo
+kaj al la Stana Lignohakisto kaj al la Leono precize tion kion ili
+kredis deziri. "Kiel mi ne povas esti cxarlatano?" li diris, "kiam tiom
+da personoj devigas min fari tion, kio tute ne estas farebla, kiel
+scias cxiu homo? Estis facile felicxigi la Birdotimigilon kaj la Leonon
+kaj la Hakiston cxar ili imagis ke mi povas fari cxion ajn. Sed bezonata
+estos pli ol imago por reporti Doroteon al Kansas, kaj mi certas ke mi
+ne scias kiel fari tion."
+
+
+
+
+Cxapitro XVII.  Kiel la balono estis lancxita.
+
+
+Forpasis tri tagoj dum kiuj Doroteo tute ne ricevis komunikon de
+Oz. Tiuj estis malfelicxaj tagoj por la malgranda knabino, kvankam sxiaj
+amikoj estis tute felicxaj kaj kontentaj. La Birdotimigilo diris al ili
+ke estas bonegaj pensoj en lia kapo; sed li rifuzis diri ilin cxar li
+sciis ke nur li mem povas kompreni ilin. Kiam la Stana Lignohakisto
+marsxadis li sentis sian koron skuigxi en lia brusto; kaj li diris al
+Doroteo ke li trovas gxin pli afabla kaj pli amema ol tiu kiun li havis
+kiam li konsistis el karno. La Leono deklaris ke li timas nenion sur
+la tero, kaj li volonte frontus armeon aux dekduon da ferocaj
+Kolizuloj.
+
+Tiel cxiu en la grupeto estis kontenta escepte de Doroteo, kiu sopiris
+ecx pli ol iam antauxe reiri al Kansas.
+
+La kvaran tagon, gxojigante sxin, Oz ordonis ke sxi reeniru la
+Troncxambron, kaj kiam sxi eniris li diris afable al sxi: "Sidigxu,
+karulino; mi kredas ke mi trovis metodon forveturigi vin el cxi tiu
+lando."
+
+"Al Kansas?" sxi demandis fervore.
+
+"Nu, mi ne certas pri Kansas," diris Oz, "cxar mi ne povas ecx konjekti
+pri gxia direkto. Sed la unua tasko estas transiri la dezerton, kaj
+post tio versxajne estos facile trovi vian vojon hejmen."
+
+"Kiel mi povos transiri la dezerton?" sxi demandis.
+
+"Nu, jen mia penso," diris la malgranda viro. "Komprenu, kiam mi venis
+al cxi tiu lando mi flugis en balono. Ankaux vi venis peraere, vin
+portis ciklono. Do mi kredas ke la plej bona metodo retransiri la
+dezerton estos peraera. Nu, mi tute ne kapablas krei ciklonon; sed mi
+pripensadis la eblecojn, kaj mi kredas ke mi povos fari balonon."
+
+"Kiel?" demandis Doroteo. "Balono," diris Oz, "estas el silko, sur kiu
+estas tavolo de gluo por enteni la gason. Mi havas multe da silko en cxi
+tiu palaco, do tute ne estos malfacile fari la balonon. Sed en la tuta
+lando ne estas gaso por plenigi la balonon, por ke gxi flugu."
+
+"Se gxi ne flugos," komentis Doroteo, "gxi estos senutila."
+
+"Vere," respondis Oz. "Sed ekzistas alia rimedo por flugigi gxin, nome
+plenigi gxin per varmega aero. Varmega aero ne estas egale bona kiel
+gaso, cxar se la aero malvarmigxus la balono falus en la dezerton, kaj
+ni perdigxus."
+
+"Ni!" kriis la knabino. "Cxu vi akompanos min?"
+
+"Jes, certe," respondis Oz. "Min enuigas esti cxarlatano. Se mi elirus
+cxi tiun Palacon mia popolo tuj trovus ke mi ne estas Sorcxisto, kaj ili
+kolerigxus kontraux min cxar mi trompis ilin. Do mi devas resti fermita
+en cxi tiujn cxambrojn tuttage, kaj estas tre tede. Mi multe preferus
+reiri al Kansas kun vi kaj reesti en cirko."
+
+"Mi gxuos vian kuneston," diris Doroteo.
+
+"Dankon," li respondis. "Nun, se vi helpos min kunkudri la silkon, ni
+komencu labori pri la balono."
+
+Do Doroteo prenis kudrilon, kaj tuj kiam Oz tondis striojn de silko
+gxustaforme la knabino zorge kunkudris ilin. Unue estis strio el pala
+verda silko, sekvis strio el malpala verda kaj post tio strio el
+smeralda verda; cxar Oz decidis fari la balonon laux diversaj nuancoj de
+la koloro cxirkaux ili. Tri tagoj necesis por kunkudri cxiujn striojn,
+sed kiam gxi estis finita ili havis grandan sakon el verda silko pli ol
+ses metrojn longa.
+
+Post tio, Oz sxmiris gxian internon per tavolo de maldensa gluo, por ke
+gxi rezistu aerlikadon, kaj post tio li anoncis ke la balono estas
+preta.
+
+"Sed ni devos havi korbon en kiu ni veturos," li diris. Do li ordonis
+ke la Soldato kun la Verdaj Lipharoj alportu grandan korbon por
+lavotaj vestajxoj, kiun li fiksis al la malsupro de la balono per
+sxnuregoj.
+
+Kiam gxi estis tute preta, Oz disanoncigis inter sia popolo ke li
+vizitos grandan fratan Sorcxiston kiu logxas en la nuboj. La informo
+disvastigxis rapide tra la urbo kaj cxiu venis por rigardi la
+mirindajxon.
+
+Oz ordonis ke la balono estu portita antaux la Palacon, kaj la popolo
+rigardadis gxin tre scivoleme. La Stana Lignohakisto estis hakinta
+grandan amason da ligno, kaj nun li bruligis gxin, kaj Oz tenis la
+malsupron de la balono super la fajro tiel ke la varmega aero kiu
+levigxis de la fajro plenigos la silkan sakon. Iom post iom la balono
+sxvelis kaj enaerigxis, gxis fine la korbo preskaux ne plu tusxis la
+teron.
+
+Post tio, Oz eniris la korbon kaj diris al la tuta popolo per lauxta
+vocxo: "Mi nun foriros por viziti. Dum mi forestos la Birdotimigilo
+regos vin. Mi ordonas ke vi obeu lin kiel vi obeus min."
+
+La balono jam tiris forte por eskapi de la sxnurego kiu ligis gxin al la
+tero, cxar la aero en gxi estis varmega, kaj tio faris gxin tiom malpli
+peza ol la aero ekster la balono ke gxi tiregis klopodante alteniri en
+la cxielon.
+
+"Venu, Doroteo!" kriis la Sorcxisto. "Rapidu por ke la balono ne
+forflugu sen vi!"
+
+"Mi tute ne trovas Toton ie ajn," respondis Doroteo, kiu ne volis
+forlasi sian hundon. Toto estis kurinta inter la homamason por boji
+kontraux katideton, kaj fine Doroteo trovis lin. Sxi prenis lin kaj
+kuris cele la balonon.
+
+Sxi estis nur kelkajn pasxojn for de gxi, kaj Oz etendis siajn manojn por
+helpi sxin eniri la korbon, kiam krak! la sxnuregoj rompigxis kaj la
+balono levigxis en la aeron sen sxi.
+
+"Revenu!" sxi kriegis. "Mi volas kuniri!"
+
+"Mi ne povas reveni, karulino," vokis Oz el la korbo. "Adiaux!"
+
+"Adiaux!" kriis cxiu, kaj cxies okuloj turnigxis supren al kie la Sorcxisto
+veturas en la korbo, altigxanta cxiumomente ecx pli en la cxielon.
+
+Kaj de tiam neniu revidis Ozon, la Mirindan Sorcxiston, kvankam eble li
+ja atingis Omahan sekure kaj tie estas nun, sed tion ni ne scias. Sed
+la popolo ame memoris lin, kaj oni diris unu al la alia, "Oz estis cxiam
+nia amiko. Kiam li estis cxi tie li konstruis por ni cxi tiun belan
+Smeraldan Urbon, kaj nun dum lia foresto li lasis por ni la Sagxan
+Birdotimigilon por regi nin."
+
+Tamen, dum multaj tagoj ili lamentis la perdigxon de la Mirinda
+Sorcxisto, kaj ne estis konsoleblaj.
+
+
+
+
+Cxapitro XVIII.  For al la Sudo
+
+
+Doroteo ploris amare pro la perdigxo de sxia espero reiri al sia hejmo
+en Kansas; sed kiam sxi konsideradis la aferon zorge, sxi gxojis ne esti
+suprenirinta en balono. Tamen sxi lamentis la perdon de Oz, kaj ankaux
+lamentis sxiaj akompanantoj.
+
+La Stana Lignohakisto venis al sxi kaj diris, "Vere mi estus nedankema
+se mi ne lamentus la viron kiu donis al mi mian belan koron. Mi volas
+iom plori pro la foriro de Oz, se vi bonvolos forvisxi miajn larmojn,
+por ke mi ne rustu."
+
+"Volonte," sxi respondis, kaj sxi tuj alportis tukon. La Stana
+Lignohakisto ploris dum pluraj minutoj, kaj sxi zorge atentis la
+larmojn kaj forvisxis ilin per la tuko. Kiam li ne plu ploris li forte
+dankis sxin kaj oleumis sin zorge per sia juvelkovrita oleujo, por
+malebligi ruston.
+
+La Birdotimigilo nun estis la reganto de la Smeralda Urbo, kaj kvankam
+li ne estis Sorcxisto la popolo fieris pri li. "Cxar," ili diris, "en la
+tuta mondo ne ekzistas alia urbo regata de pajloplenigita viro." Kaj
+se ili ne eraris, ili pravis.
+
+La matenon post la levigxo de la balono kun Oz la kvar marsxintoj
+kunigxis en la Tronocxambro kaj diskutis. La Birdotimigilo sidis sur la
+granda trono kaj la aliaj staris respektoplene antaux li.
+
+"Nia sorto efektive estis felicxiga," diris la nova reganto; "cxar cxi
+tiu Palaco kaj la Smeralda Urbo nun apartenas al ni, kaj ni povas fari
+kion ajn ni volas. Kiam mi memoras ke antaux nelonge mi estis sur
+stango en maizkampo de kultivisto, kaj ke nun mi estas la reganto de
+cxi tiu bela Urbo, mi vere kontentas pri mia sorto."
+
+"Ankaux mi," diris la Stana Lignohakisto, "multe kontentas pri mia nova
+koro; kaj, efektive, nur tion mi volis en la tuta mondo."
+
+"Rilate al mi, mi kontentas sciante ke mi estas egale kuragxa kiel cxiu
+alia besto dum la tuta historio, kaj eble pli kuragxa," diris la Leono
+modeste.
+
+"Se Doroteo nur kontentus logxante en la Smeralda Urbo," pludiris la
+Birdotimigilo, "eble ni cxiuj kontentus kune."
+
+"Sed mi ne volas logxi cxi tie," kriis Doroteo. "Mi volas iri al Kansas,
+kaj logxi kun Onklino Em kaj Onklo Henriko."
+
+"Nu, do, kio estas farebla?" demandis la Hakisto.
+
+La Birdotimigilo decidis pensi, kaj li tiom forte pensis ke la pingloj
+kaj kudriloj komencis pusxi sin el lia kapo. Fine li diris: "Kial ne
+alvoki la Flugantajn Simiojn, kaj peti ilin porti vin trans la
+dezerton?"
+
+"Min tute ne trafis tiu ideo!" diris Doroteo gxoje. "Jen la solvo! Mi
+tuj alportos la Oran Cxapon." Kiam sxi estis alportinta gxin en la
+Tronocxambron sxi parolis la magiajn vortojn, kaj baldaux la bando de
+Flugantaj Simioj flugis tra la malferman fenestron kaj starigxis antaux
+sxi.
+
+"Nun jam la duan fojon vi alvokis nin," diris la Simiregxo, klinante
+sin antaux la knabino. "Kion vi deziras?"
+
+"Mi deziras ke vi flugportu min al Kansas," diris Doroteo.
+
+Sed la Simiregxo kapneis.
+
+"Tio ne estas farebla," li diris. "Ni apartenas al nur cxi tiu lando,
+kaj ne povas eliri gxin. Neniam estis Flugantaj Simioj en Kansas, kaj
+mi kredas ke neniam estos, cxar ne tauxgas ke ili estu tie. Ni volonte
+servos vin laux nia povo se iel eble, sed ni ne povas transiri la
+dezerton. Adiaux."
+
+Kaj denove klininte sin la Simiregxo etendis siajn flugilojn kaj
+forflugis tra la fenestron, sekvate de sia tuta bando.
+
+Doroteo estis preskaux ploronta pro sia senesperigxo.
+
+"Mi malsxparis la sorcxon de la Ora Cxapo senefike," sxi diris, "cxar la
+Flugantaj Simioj ne povas helpi min."
+
+"Estas tute vere tre domagxe!" diris la bonkora Hakisto.
+
+La Birdotimigilo denove pensadis, kaj lia kapo tiom terure sxvelis ke
+Doroteo timis ke gxi krevos.
+
+"Ni alvoku la Soldaton kun la Verdaj Lipharoj," li diris, "kaj petu ke
+li konsilu nin."
+
+Do la Soldato estis alvokita kaj eniris la Tronocxambron timeme, cxar
+dum Oz vivis li neniam ricevis permeson trairi la pordon.
+
+"Cxi tiu knabineto," diris la Birdotimigilo al la Soldato, "volas
+transiri la dezerton. Kiel sxi povos fari tion?"
+
+"Mi ne scias," respondis la Soldato; "cxar neniu iam transiris la
+dezerton, krom se eble Oz mem faris tion."
+
+"Cxu ekzistas neniu kiu povas helpi min?" demandis Doroteo fervore.
+
+"Eble Glinda," li sugestis.
+
+"Kiu estas Glinda?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"La Sorcxistino de la Sudo. Sxi estas la plej potenca Sorcxistino, kaj
+regas la Kvelulojn. Krome, sxia kastelo staras apud la dezerto, do eble
+sxi scias metodon transiri gxin."
+
+"Glinda estas bona Sorcxistino, cxu ne?" demandis la infano.
+
+"La Kveluloj opinias ke sxi estas bona," diris la Soldato, "kaj sxi
+estas afabla al cxiu. Mi auxdis ke Glinda estas bela virino, kiu scias
+resti juna ecx kvankam sxi jam vivis multegajn jarojn."
+
+"Kiel mi povos atingi sxian kastelon?" demandis Doroteo.
+
+"La vojo al la Sudo estas rekta," li respondis, "sed oni diras ke gxi
+estas plena de dangxeroj por marsxantoj. Sovagxaj bestoj logxas en la
+arbaro, kaj raso de strangaj homoj kiuj ne volas ke fremduloj trairu
+ilian landon. Pro tio neniu Kvelulo gxis nun iam venis al la Smeralda
+Urbo."
+
+La Soldato tiam foriris kaj la Birdotimigilo diris, "Sxajnas ke malgraux
+la dangxeroj, plejbone estos ke Doroteo marsxu al la Lando de la Sudo
+kaj petu ke Glinda helpu sxin. Cxar, kompreneble, se Doroteo restos cxi
+tie sxi neniam reiros al Kansas."
+
+"Evidente vi denove pensis," komentis la Stana Lignohakisto.
+
+"Jes ja," diris la Birdotimigilo.
+
+"Mi akompanos Doroteon," deklaris la Leono, "cxar mi enuas pro via urbo
+kaj sopiras la arbaron kaj la kamparon. Mi efektive estas sovagxa
+besto, sciu. Ankauxe, Doroteo bezonos protektanton."
+
+"Vi pravas," akordis la Hakisto. "Mia hakilo eble povos helpi sxin; do
+ankaux mi akompanos sxin al la Lando de la Sudo.
+
+"Kiam do ni ekiros?" demandis la Birdotimigilo.
+
+"Cxu vi kuniros?" ili demandis, surprizite.
+
+"Certe. Sen Doroteo mi ne havus cerbon. sxi levis min de la stango en
+la maizkampo kaj venigis min al la Smeralda Urbo. Do mia bona sorto
+sxuldigxas al sxi, kaj mi neniam apartigxos de sxi antaux ol sxi finfine
+reiros al Kansas."
+
+"Dankon," diris Doroteo, kortusxite. "Vi cxiuj estas vere afablegaj al
+mi. Sed mi deziras komenci kiel eble plej baldaux."
+
+"Ni ekiros morgaux matene," respondis la Birdotimigilo. "Do nun ni cxiuj
+pretigu nin, cxar la marsxado estos longa."
+
+
+
+
+Cxapitro XIX.  Ilin atakas la Batalantaj Arboj.
+
+
+Tuj la sekvan matenon Doroteo adiauxe kisis la belan verdan knabinon,
+kaj cxiuj premis la manon de la Soldato kun la Verdaj Lipharoj, kiu
+marsxis kun ili gxis la pordego. Kiam la Pordogardisto revidis ilin li
+miregis ke ili volas foriri el la bela Urbo por renkonti novajn
+problemojn. Sed li tuj malsxlosis iliajn okulvitrojn, kiujn li remetis
+en la verdan keston, kaj donis al ili multajn bondezirojn por kunporti
+kun si.
+
+"Vi nun estas nia reganto," li diris al la Birdotimigilo, "do nepre vi
+devos reveni al ni kiel eble plej baldaux."
+
+"Mi certe revenos se mi povos," la Birdotimigilo respondis; "sed unue
+mi devas helpi Doroteon reiri al sia hejmo."
+
+Dum Doroteo lastafoje adiauxis la bonhumoran Gardiston sxi diris: "Oni
+tre afablis al mi en via bela Urbo, kaj cxiu estis tre gxentila al
+mi. Mi ne povas esprimi kiom dankema mi estas."
+
+"Ne provu, karulino," li respondis. "Ni volonte havus vin kun ni, sed
+se via deziro estas reiri al Kansas mi esperas ke vi trovos rimedon."
+Li malfermis la pordon de la ekstera muro kaj ili eliris kaj komencis
+sian marsxadon.
+
+La suno brilegis dum niaj amikoj turnis siajn vizagxojn cele la Landon
+de la Sudo. Ili estis cxiuj plejaltspiritaj, kaj ridis kaj
+interbabiladis. Doroteo denove estis plengita de la espero iri al sia
+hejmo, kaj la Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto gxojis cxar ili
+povis utili al sxi. Kaj la Leono, nu li flaris la fresxan aeron tre
+plezure kaj balancis sian voston de flanko al flanko pro pura gxojo cxar
+li denove estas en la kamparo, dum Toto kuris cxirkaux ilin kaj cxasis la
+tineojn kaj papiliojn, tutdume gaje bojante.
+
+"Urbologxado tute ne konvenas por mi," komentis la Leono, dum ili
+rapidpasxe marsxadis. "Mi perdis multe da mia karno ekde kiam mi cxesis
+logxi tie, kaj nun mi fervoras trovi oportunon montri al la aliaj
+bestoj kiom kuragxa mi farigxis."
+
+Ili nun turnis sin kaj lastafoje rigardis la Smeraldan Urbon. Ili
+vidis nur amason da turoj malantaux la verdaj muroj, kaj alte super cxio
+estis la pintoj kaj kupolo de la Palaco de Oz.
+
+"Oz ja ne estis malbona Sorcxisto," diris la Stana Lignohakisto, dum li
+sentis sian koron frapadi la flankojn de lia brusto.
+
+"Li sciis doni al mi cerbon, vere tre bonan cerbon," diris la
+Birdotimigilo.
+
+"Se Oz trinkus dozon de la sama kuragxo kiun li donis al mi," aldonis
+la Leono, "li estus kuragxa persono." Doroteo diris nenion. Oz ne
+plenumis sian promeson al sxi, sed li ja klopodis, do sxi pardonis
+lin. Cxar, kiel li diris, li estas bona persono, kvankam li estas
+malkompetenta Sorcxisto.
+
+La marsxado dum la unua tago trairis la verdajn kampojn kaj brilajn
+florojn kiuj etendigxis cxirkaux la Smeralda Urbo cxiuflanke. Ili dormis
+tiun nokton sur la herbaro, kun nur la steloj super si; kaj ili tre
+bone ripozis.
+
+En la mateno ili plue marsxadis gxis ili atingis densan arbaron. Tute ne
+estis eble cxirkauxiri gxin, cxar lauxaspekte gxi etendigxis dekstren kaj
+maldekstren gxis preter ilia vidpovo; kaj, krome, ili ne volis riski
+sxangxi sian direkton cxar ili timis ke ili perdigxus. Do ili sercxis tiun
+lokon kie estos plej facile eniri la arbaron.
+
+La Birdotimigilo, kiu estis la unua en la vico, fine trovis grandan
+arbon kiu havis suficxe largxetendajn brancxojn ke estis suficxa spaco por
+ke ili povu marsxi sube. Do li antauxenmarsxis al la arbo, sed tuj kiam
+li subiris la unuajn brancxojn ili klinis sin kaj cxirkauxvolvis lin, kaj
+la sekvan minuton li trovis sin levita super la tero kaj jxetita
+kapantauxen inter siajn kunmarsxantojn.
+
+Tio ne damagxis la Birdotimigilon, sed gxi surprizis lin, kaj li
+aspektis iom konfuzita kiam Doroteo levis lin. "Jen alia spaco inter
+la arboj," vokis la Leono. "Mi la unua provu gxin," diris la
+Birdotimigilo, "cxar ne dolorigas min esti disdirekten jxetita." Li
+marsxis al alia arbo, dum li parolis, sed gxiaj brancxoj tuj kaptis lin
+kaj rejxetis lin.
+
+"Estas tre strange," kriis Doroteo; "kion ni faru?"
+
+"Sxajnas ke la arboj decidis batali kontraux nin kaj haltigi nian
+marsxadon," komentis la Leono.
+
+"Mi intencas mem provi," diris la Hakisto, kaj sursxultriginte sian
+hakilon li marsxis al la unua arbo kiu tiom mistraktis la
+Birdotimigilon. Kiam granda brancxo klinigxis por kapti lin, la Hakisto
+hakis gxin tiom feroce ke li duonigis gxin. Tuj la arbo komencis skuadi
+siajn brancxojn kvazaux pro doloro, kaj la Stana Lignohakisto submarsxis
+sendangxere.
+
+"Venu!" li kriis al la aliaj. "Rapide!"
+
+Cxiuj antauxen kuris kaj subiris la arbon sen damagxo, escepte de Toto,
+kiun kaptis malgranda brancxo kaj skuis gxis li hurlis. Sed la Hakisto
+tuj dehakis la brancxon kaj liberigis la hundeton.
+
+La aliaj arboj de la arbaro tute nenion faris por bari ilin, do ili
+decidis ke nur la unua vico de arboj kapablas fleksi siajn brancxojn,
+kaj ke versxajne tiuj arboj estas la policistoj de la arbaro, kaj havas
+tiun mirigan kapablon por forteni fremdulojn.
+
+La kvar marsxantoj facile marsxis inter la arboj gxis atingi la plej
+foran randon de la arbaro. Tie, surprizate, ili trovis antaux si altan
+muron el, sxajne, blanka porcelano. GXi estis glata, kiel la surfaco de
+telero, kaj pli alta ol iliaj kapoj.
+
+"Kion ni faru nun?" demandis Doroteo.
+
+"Mi faros eskalon," diris la Stana Lignohakisto, "cxar evidente ni
+devos transgrimpi la muron."
+
+
+
+
+Cxapitro XX.  La delikata Porcelana Lando.
+
+
+Dum la Hakisto faris eskalon el ligno kiun
+li trovis en la arbaro, Doroteo kusxigxis kaj dormis, cxar sxi estis laca
+pro la longa marsxado. La Leono ankaux kunrulis sin por dormi kaj Toto
+kusxigxis apud li.
+
+La Birdotimigilo rigardis la Hakiston labori, kaj diris al li: "Mi ne
+povas kompreni kial tiu muro estas cxi tie, nek el kio gxi konsistas."
+
+"Ripozigu vian cerbon kaj ne gxenu gxin pri la muro," respondis la
+Hakisto; "grimpinte gxin ni scios kio estas aliflanke."
+
+Post iom da tempo la eskalo estis finita. GXi aspektis mallerte farita,
+sed la Stana Lignohakisto estis certa ke gxi estas fortika kaj bone
+tauxgos. La Birdotimigilo vekis Doroteon kaj la Leonon kaj Toton, kaj
+diris al ili ke la eskalo estas preta. La Birdotimigilo la unua
+grimpis la eskalon, sed li estis tiom mallerta ke Doroteo devis tuj
+sekvi lin por neebligi ke li falos. Kiam li metis sian kapon trans la
+supron de la muro la Birdotimigilo diris, "Nekredeble!"
+
+"Plu grimpu," kriis Doroteo.
+
+Do la Birdotimigilo grimpis pli kaj sidigxis sur la supron de la muro,
+kaj Doroteo pusxis sian kapon trans la muron kaj kriis, "Nekredeble!"
+tute same kiel la Birdotimigilo.
+
+Toto sekvis, kaj tuj komencis boji, sed Doroteo silentigis lin.
+
+Post li la Leono grimpis la eskalon, kaj la Stana Lignohakisto estis
+la lasta; sed ambaux kriis, "Nekredeble!" tuj kiam ili rigardis trans
+la muron. Kiam ili cxiuj sidis en vico sur la supro de la muro ili
+malsuprenrigardis kaj vidis ion tre strangan.
+
+Antaux ili estis grande etendigxanta lando kies planko estis glata kaj
+brilanta kaj blanka kiel la malsupro de granda telero. Dise staris
+multaj domoj tute el porcelano kaj brilkoloraj. Tiuj domoj estis tre
+malgrandaj, la plej granda atingis nur la altecon de la talio de
+Doroteo.
+
+Ankaux vidigxis belaj malgrandaj brutodomoj, kiujn cxirkauxis porcelanaj
+bariloj; kaj multaj bovinoj kaj sxafoj kaj cxevaloj kaj porkoj kaj
+gekokoj, cxiuj konsistantaj el porcelano, staris en grupoj.
+
+Sed plej strangaj estis la homoj logxantaj en tiu kurioza
+lando. Trovigxis melkistinoj kaj sxafistinoj, kun brilkoloraj korsajxoj
+kaj oraj cirkletoj tute kovrantaj la robojn; kaj princinoj kun plej
+belaj roboj el argxento kaj oro kaj purpuro; kaj sxafistoj vestitaj per
+gxisgenuaj kulotoj kiujn ornamis vertikalaj rugxetaj kaj flavaj kaj
+bluaj strioj, kaj oraj bukoj sur la sxuoj; kaj princoj kun
+juvelkovritaj kronoj sur la kapoj, kaj ili surportis ermenajn robojn
+kaj satenajn manteletojn; kaj komikaj klauxnoj kun krisphavaj roboj,
+kaj rondaj rugxaj makuloj sur la vangoj kaj altaj, pintaj cxapoj. Kaj
+plej strange, la homoj cxiuj konsistis el porcelano, ecx iliaj vestoj,
+kaj ili estis tiel malgrandaj ke la plej alta el ili ne estis pli alta
+ol genuo de Doroteo.
+
+Unue neniu ecx rigardis la alvenintojn, escepte de unu malgranda
+purpura porcelana hundo kun tre granda kapo, kiu iris al la muro kaj
+bojis je ili per vocxeto, kaj tuj poste forkuris.
+
+"Kiel ni malsupreniros?" demandis Doroteo.
+
+Ili trovis la eskalon tro peza tiel ke ili ne povis suprentiri gxin, do
+la Birdotimigilo faligis sin de la muro kaj la aliaj saltis sur lin
+por ke la malmola planko ne damagxu iliajn piedojn. Kompreneble ili
+zorgis ne fali sur lian kapon por ke la pingloj ne penetru iliajn
+piedojn. Kiam cxiu jam malsuprenigxis sekure ili levis la
+Birdotimigilon, kies korpo nun estis tre plata, kaj per frapetoj
+regxustigis lian pajlon.
+
+"Ni devos transiri cxi tiun strangan lokon por atingi la alian
+flankon," diris Doroteo; "cxar estus malsagxe iri alidirekte ol rekte
+Suden."
+
+Ili komencis marsxi tra la lando de la porcelana popolo, kaj jam tuj
+ili proksimigxis al porcelana melkistino melkanta porcelanan
+bovinon. Dum ili proksimigxis, la bovino subite piedfrapis kaj
+renversis la tabureton, la sitelon, kaj ecx la melkistinon mem, kiuj
+cxiuj falis sur la porcelanan teron tre brue.
+
+Doroteon sxokis vidi ke kruro de la bovino estis derompita, kaj ke la
+sitelo kusxis multe dispecigita, kaj la maldekstra kubuto de la
+kompatinda melkistino estis nocxita.
+
+"Jen!" kriis la melkistino kolere. "Vidu kion vi faris! La kruro de
+mia bovino estas rompita, kaj mi devos konduki sxin al la riparisto por
+surgluigi gxin. Pro kio vi venis cxi tien kaj timigis mian bovinon?"
+
+"Mi multe bedauxras," respondis Doroteo, "bonvolu pardoni nin."
+
+Sed la bela melkistineto estis multe tro cxagrenita por respondi. sxi
+prenis la kruron pauxte kaj forkondukis sian bovinon, la kompatinda
+besto lamis sur siaj tri kruroj. Forirante la melkistino riprocxege
+transrigardis sian sxultron al la mallertaj fremduloj, premante sian
+nocxitan kubuton al sia flanko.
+
+Doroteo multe malgxojis pro tiu akcidento.
+
+"Ni devos esti zorgoplenaj," diris la bonkora Hakisto, "por ke ni ne
+damagxu tiom cxi tiujn belajn hometojn ke ili neniam regxustigxos."
+
+Iom poste Doroteo renkontis vere belege vestitan junan princinon, kiu
+ekhaltis tuj kiam sxi vidis la fremdulojn kaj komencis forkuri. Doroteo
+volis pli detale vidi la princinon, do sxi kure sekvis sxin; sed la
+porcelana knabino kriis, "Ne cxasu min! Ne cxasu min!"
+
+Sxia vocxeto estis tiom timoplena ke Doroteo ekhaltis kaj diris, "Sed
+kial?"
+
+"Cxar," respondis la princino, ankaux haltinte, el sendangxera
+malproksimo, "se mi kuros mi eble falos kaj rompigxos."
+
+"Sed cxu ne eblus ripari vin?" diris la knabino.
+
+"Ho, jes; sed oni neniam estas egale bela post riparigxo, komprenu,"
+respondis la princino.
+
+"Versxajne ne," diris Doroteo.
+
+"Pripensu S-ron Sxerciston, unu el niaj klauxnoj," pludiris la
+porcelanulino. "Li cxiam klopodas stari surkape. Li tiom ofte rompis
+sin ke cent partoj de li estas riparitaj, kaj li tute ne plu estas
+bela. Jen, li venas jam nun, vidu mem."
+
+Efektive, gaja malgranda klauxno nun venis marsxante direkte al ili, kaj
+Doroteo povis vidi ke malgraux liaj belaj vestoj el rugxo kaj flavo kaj
+verdo lin tute kovris fendetoj cxiudirekten irantaj kiuj klare montris
+ke li estis multparte riparita.
+
+La Klauxno metis siajn manojn en siajn posxojn, kaj sxveliginte siajn
+vangojn kaj kapoklinetinte al ili senrespekte li diris:
+
+    "Mia kara dam', Pro kio jam Okulo tre rigida?  Kvazaux estas vi
+    Nenio pli Ol fajrsxovil' ridiga!"
+
+"Silentu, sinjoro!" diris la Princino; "jen fremduloj respektendaj!"
+
+"Mi venis ek', do jen respekt'" deklaris la Klauxno, kaj tuj li
+surkapen starigxis.
+
+"Ne gxenu vin S-ro Sxercisto," diris la Princino al Doroteo; "lia kapo
+estas multe fendita, kaj tio malsagxigas lin."
+
+"Li tute ne gxenas min," diris Doroteo. "Sed vi estas belega," sxi
+pludiris, "certe mi amegus vin. Cxu vi permesos ke mi reportu vin al
+Kansas, kaj metu vin sur la kamenbreton de Onklino Em? Mi povus porti
+vin en mia korbo."
+
+"Tio tre malfelicxigus min," respondis la porcelana Princino. "Sciu ke
+cxi tie en nia lando ni logxas kontente, kaj ni povas paroli kaj
+cxirkauxmovigxi lauxplacxe. Sed kiam iu el ni estas forprenita niaj artikoj
+tuj rigidigxas, kaj ni nur staras rekte kaj belaspektas. Kompreneble
+oni ne volas ion alian kiam ni estas sur kamenbretoj kaj sxrankoj kaj
+salontabloj, sed niaj vivoj estas multe pli agrablaj cxi tie en nia
+propra lando."
+
+"Mi neniel volus malfelicxigi vin!" krietis Doroteo. "Do mi nur diros
+adiaux."
+
+"Adiaux" respondis la princino.
+
+Ili zorgoplene marsxis tra la porcelana lando. La bestetoj kaj homoj
+forkuris por eviti ilin, timante ke la fremduloj rompos ilin, kaj post
+proksimume horo la marsxantoj atingis la alian flankon de la lando kaj
+la porcelanan muron.
+
+GXi estis malpli alta ol la unua, tamen, kaj starante sur la dorso de
+la Leono ili cxiuj sukcesis grimpadi al la supro. Post tio la Leono
+kuntiris siajn krurojn kaj saltis sur la muron; sed gxuste kiam li
+saltis li renversis porcelanan pregxejon per sia vosto kaj plene
+disfrakasis gxin.
+
+"Domagxe," diris Doroteo, "sed mi vere kredas ke nur tre bonsxance ni ne
+pli damagxis tiujn hometojn ol per rompo de kruro de bovino kaj de
+pregxejo. Ili estas tiom rompeblaj!"
+
+"Tiel ja estas," diris la Birdotimigilo, "kaj mi dankemas cxar mi
+konsistas el pajlo kaj ne estas facile rompata. Oni povas sperti
+multon pli malbonan en la mondo ol esti Birdotimigilo."
+
+
+
+
+Cxapitro XXI. La Leono farigxas la Regxo de la Bestoj.
+
+
+Atinginte la malsupron de la porcelana muro, la marsxantoj trovis sin
+en malagrabla lando, plena de marcxoj kaj kovrita de alta
+fiherbaro. Estis malfacile marsxi longe sen fali en kotoplenajn truojn,
+cxar la herbaro estis densega kaj kasxis ilin. Tamen, zorgante pri sia
+marsxado ili sukcesis sekure atingi solidan teron. Sed cxi tie la lando
+sxajnis ecx pli sovagxa, kaj post longa enuiga marsxado tra la herbajxaro
+ili eniris alian arbaron, kie la arboj estis pli grandaj kaj pli
+malnovaj ol cxiuj kiujn ili gxis tiam vidis.
+
+"Jen arbaro vere belega," deklaris la Leono, cxirkauxrigardante
+gxojoplene; "neniam mi vidis pli belan lokon."
+
+"Iom deprima," diris la Birdotimigilo.
+
+"Tute ne," respondis la Leono; "Mi volonte logxus cxi tie dum la tuta
+vivo. Rimarku la molecon de la sekaj folioj sub la piedoj kaj la
+ricxecon kaj verdecon de la musko krocxigxinta al la malnovaj
+arboj. Certe neniu sovagxa besto povus deziri pli placxan hejmon."
+
+"Eble nun estas sovagxaj bestoj en la arbaro," diris Doroteo.
+
+"Versxajne jes," respondis la Leono; "kvankam mi neniun vidas
+cxirkauxmarsxanta."
+
+Ili marsxis tra la arbaro gxis farigxis tro mallume por plia
+marsxado. Doroteo kaj Toto kaj la Leono kusxigxis por dormi, dum la
+Hakisto kaj la Birdotimigilo gardis ilin, kiel kutime.
+
+Post la matenigxo ili rekomencis marsxi. Antaux ol ili marsxis grandan
+distancon ili auxdis mallauxtan sonon, kiel de la mugxetado de multaj
+sovagxaj bestoj. Toto ploretis iom sed neniu el la aliaj timis kaj ili
+plu lauxiris la multe uzitan vojeton gxis ili atingis malferman lokon en
+la arbaro, en kiu estis kunen venintaj centoj da cxiuspecaj
+bestoj. Estis tigroj kaj elefantoj kaj ursoj kaj vulpoj kaj lupoj kaj
+cxiu alia ebla besto, kaj dummomente Doroteo timis. Sed la Leono
+klarigis ke la bestoj diskutas, kaj laux ilia kriado kaj mugxado li
+supozas ke ili sentas gravan minacon.
+
+Dum li parolis pluraj bestoj ekrimarkis lin, kaj tuj la tuta bestaro
+eksilentis kvazaux pro magio. La plej granda tigro venis al la Leono
+kaj klinis sin, dirante, "Bonvenon, Regxo de Bestoj! Vi venis bontempe
+por batali kontraux nian malamikon kaj revenigi pacon al cxiuj bestoj de
+la arbaro."
+
+"Kio gxenas vin?" demandis la Leono trankvile.
+
+"Nin cxiujn minacas," respondis la tigro, "feroca malamiko kiu
+lastatempe venis en cxi tiun arbaron. GXi estas giganta monstro, kvazaux
+granda araneo, kun korpo tiel granda kiel de elefanto kaj kruroj
+longaj kiel de arbotrunko. GXi havas ok tiajn longajn krurojn, kaj dum
+la monstro rampas tra la arbaro li kaptas beston per kruro kaj tiras
+gxin al sia busxo, kie li mangxas gxin samkiel araneo mangxas musxon. Neniu
+el ni estas sekura dum tiu feroca besto vivas, kaj ni okazigis
+kunvenon por decidi kiel prizorgi nin kiam vi venis inter nin."
+
+La Leono pensis dummomente.
+
+"Cxu logxas aliaj leonoj en cxi tiu arbaro?" li demandis.
+
+"Ne; ja ekzistis kelkaj, sed la monstro mangxis ilin cxiujn. Kaj, krome,
+estis neniu inter ili ecx iomete tiom granda kaj brava kiel vi."
+
+"Se mi senvivigos vian malamikon cxu vi klinos vin antaux mi kaj obeos
+min kiel la Regxon de la Arbaro?" demandis la Leono. "Volonte ni faros
+tion," respondis la tigro, kaj cxiuj aliaj bestoj tie mugxegis per forta
+vocxo: "Nepre jes!"
+
+"Kie estas tiu granda araneo via nun?" demandis la Leono.
+
+"Tie for, inter la kverkarboj," diris la tigro, indikante per sia
+antauxpiedo. "Bone prizorgu cxi tiujn amikojn miajn," diris la Leono,
+"kaj mi tuj iros kontrauxbatali la monstron."
+
+Li diris "GXis revido" al siaj kamaradoj kaj formarsxis fiere por
+kontrauxbatali la malamikon.
+
+La granda araneo dormis kiam la Leono trovis gxin, kaj gxi aspektis tiom
+malbela ke gxia malamiko suprenturnis sian nazon nauxzite. GXiaj kruroj
+ja estis longegaj kiel diris la tigro, kaj gxia korpo kovrita de densa
+nigra hararo. GXi havis grandan busxon, kun aro da akraj dentoj duonan
+metron longaj; sed gxian kapon ligis al la dika korpo kolo maldika kiel
+la talio de vespo. Tio indikis al la Leono la plej bonan manieron
+ataki la beston, kaj cxar li sciis ke estas pli facile ataki gxin kiam
+gxi dormas ol dum gxi estas veka, li saltegis kaj rekte trafis la dorson
+de la monstro. Per unu batego de sia peza piedo, armita per akraj
+ungoj, li batis la aranekapon de gxia korpo. Desaltinte, li rigardis
+gxis la longaj kruroj cxesis movigxadi, kaj li sciis ke nun gxi estas tute
+morta.
+
+La Leono reiris al la malfermajxo kie la bestoj de la arbaro atendas
+lin kaj diris fiere, "Vi ne plu bezonas timi vian malamikon."
+
+Cxiuj bestoj klinis sin antaux la Leono, nomante lin Regxo, kaj li
+promesis reveni kaj regi ilin tuj kiam Doroteo estos definitive
+veturanta al Kansas.
+
+
+
+
+Cxapitro XXII.  La Lando de la Kveluloj
+
+
+Tra la ceteron de la arbaro pasis la marsxantoj sekure, kaj kiam ili
+venis el gxia mallumo ili vidis antaux si krutan monteton, kovritan, de
+la supro gxis la malsupro, de grandaj pecoj de rokoj.
+
+"Estos malfacile grimpi," diris la Birdotimigilo, "tamen necesas
+transiri la monteton."
+
+Do li kondukis kaj la aliaj sekvis. Ili estis preskaux atingintaj la
+unuan rokon kiam ili auxdis rauxkan vocxon krii, "Fortenu vin!"
+
+"Kiu vi estas?" demandis la Birdotimigilo.
+
+Kapo montris sin super la roko kaj la sama vocxo diris, "Cxi tiu monteto
+apartenas al ni, kaj ni ne permesas ke oni transiru gxin."
+
+"Sed ni devas transiri," diris la Birdotimigilo.
+
+"Ni iras al la Lando de la Kveluloj."
+
+"Tamen ne!" respondis la vocxo, kaj venis el malantaux la roko la plej
+stranga homo kiun iam vidis la marsxantoj.
+
+Li estis tre malalta kaj dika kaj havis grandan kapon, kiu estis supre
+plata kaj gxin subtenis dika kolo plena de faldomarkoj. Sed li tute ne
+havis brakojn, kaj, vidante tion, la Birdotimigilo ne kredis ke tia
+senhelpa ulo povus malebligi ke ili grimpu la monteton. Do li diris,
+"Mi bedauxras ne plenumi vian volon, sed ni devas transiri vian
+monteton negrave cxu aux ne tio placxas al vi," kaj li auxdace
+antauxenmarsxis.
+
+Rapide kiel fulmo la kapo de la viro pafigxis antauxen kaj lia kolo
+etendigxis gxis la supro de la kapo, kie gxi estis plata, batis la mezon
+de la Birdotimigilo kaj rulfaligis lin kap-super-kapen laux la
+deklivo. Preskaux same rapide kiel gxi venis, la kapo reiris al la
+korpo, kaj la viro rauxke ridis dirante,
+
+"Malpli facile ol vi supozas!"
+
+Hxoro de lauxta ridado sonis de la aliaj rokoj, kaj Doroteo vidis
+centojn da senbrakaj Martelkapuloj sur la monteto, cxiu malantaux roko.
+
+La Leono forte kolerigxis pro la ridado kauxzita de la misfortuno de la
+Birdotimigilo, kaj lauxte mugxante li tondre suprenkuris la monteton.
+
+Denove kapo rapide elpafigxis, kaj la granda Leono ruligxis malsupren
+laux la deklivo kvazaux trafita de kanonobuso.
+
+Doroteo malsupren kuris por helpi la Birdotimigilon surpiedigxi, kaj la
+Leono iris al sxi, iom kontuzita kaj dolorigita, kaj diris, "Estas
+senutile batali kontraux homojn kun pafigxantaj kapoj; neniu povas venki
+ilin."
+
+"Kion do ni povas fari?"
+
+"Alvoku la Flugantajn Simiojn," proponis la Stana Lignohakisto; "vi
+ankoraux rajtas ordoni al ili unu fojon pli."
+
+"Bone," sxi respondis, kaj surmetinte la Oran Cxapon sxi parolis la
+magiajn vortojn. La Simioj, kiel kutime, tujis, kaj post malmultaj
+momentoj la tuta bando staris antaux sxi.
+
+"Kion vi ordonas?" demandis la Regxo de la Simioj, malalten klinante
+sin.
+
+"Portu nin trans la monteton al la Lando de la Kveluloj," respondis la
+knabino.
+
+"Tiel estos," diris la Regxo, kaj tuj la Flugantaj Simioj prenis la
+kvar marsxintojn kaj Toton per siaj brakoj kaj fluge forportis
+ilin. Dum ili transflugis la monteton la Martelkapuloj kriegis
+cxagrenite, kaj pafis siajn kapojn alten aeren, sed ili ne povis trafi
+la Flugantajn Simiojn, kiuj portis Doroteon kaj sxiajn kamaradojn
+sekure trans la monteton kaj surterigis ilin en la bela Lando de la
+Kveluloj.
+
+"Nun la lastan fojon vi povis alvoki nin," diris la estro al Doroteo;
+"do adiaux kaj bonfortunon al vi."
+
+"Adiaux, kaj tre grandan dankon," respondis la knabino; kaj la Simioj
+alteniris en la aero kaj post malpli ol momento ili estis jam for de
+vidpovo.
+
+La Lando de la Kveluloj aspektis ricxa kaj felicxa. Estis nenombreblaj
+kampoj de maturigxanta greno, kaj inter ili estis bone pavimitaj vojoj,
+kaj belaj ondetantaj riveretoj kiujn transiris fortikaj pontoj. La
+bariloj kaj domoj kaj pontoj estis cxiuj brile rugxaj, same kiel en la
+Lando de la Palpbrumoj ili estis flavaj, kaj bluaj en la Lando de la
+Mangxtuloj. La Kveluloj mem, malaltaj kaj dikaj, kompaktaj kaj afablaj
+estis plene vestitaj per rugxo, kiu brilis kontraux la fono de verda
+herbaro kaj flavigxanta greno.
+
+La Simioj surterigis ilin proksime al kampodomo, kaj la kvar marsxantoj
+iris al gxi kaj frapis sur la pordon. GXin malfermis la edzino de la
+kultivisto, kaj kiam Doroteo petis mangxajxon la virino bone mangxigis
+ilin cxiujn, donante tri specojn de kukoj kaj kvar specojn de dolcxaj
+biskvitoj, kaj teleron da lakto al Toto.
+
+"Kiom distanca estas la Kastelo de Glinda?" demandis la infano.
+
+"Ne tre distanca," respondis la edzino de la kultivisto. "Lauxiru la
+vojon Suden kaj vi baldaux atingos gxin."
+
+Dankinte la afablan virinon, ili rekomencis marsxi laux la kampoj kaj
+trans la belajn pontojn gxis ili vidis antaux si tre belan
+Kastelon. Antaux la pordegoj estis tri junaj knabinoj, vestitaj per
+belaj rugxaj uniformoj ornamitaj per ora pasamento; kaj kiam Doroteo
+proksimigxis unu el ili diris al sxi, "Kial vi venis al la Suda Lando?"
+
+"Por konsulti la Bonan Sorcxistinon logxantan cxi tie," sxi respondis. "Cxu
+vi bonvolos konduki min al sxi?"
+
+"Diru al mi vian nomon kaj mi demandos al Glinda cxu sxi akceptos vin."
+Ili diris siajn nomojn, kaj la soldatino eniris la Kastelon. Post
+kelkaj momentoj sxi revenis por diri ke Doroteo kaj la aliaj tuj eniru.
+
+
+
+
+Cxapitro XXIII.  La Bona Sorcxistino plenumas la deziron de Doroteo
+
+
+Antaux ol vidi Glindan, tamen, ili estis kondukitaj al cxambro
+en la Kastelo, kie Doroteo lavis sian vizagxon kaj kombis sian hararon,
+kaj la Leono elskuis la polvon el sia kolhararo, kaj la Birdotimigilo
+perfrape plej belarangxis sin, kaj la Hakisto poluris sian stanon kaj
+oleumis siajn artikojn.
+
+Kiam ili cxiuj estis bonaspektaj ili sekvis la soldatinon al granda
+cxambro kie la Sorcxistino Glinda sidis sur rubena trono.
+
+Sxi aspektis al ili kaj bela kaj juna. Sxia hararo estis ricxe rugxkolora
+kaj pendis bukle sur sxiajn sxultrojn. Sxia robo estis purablanka sed
+sxiaj okuloj estis bluaj, kaj ili afable rigardis la malgrandan
+knabinon.
+
+"Kion mi povas fari por vi, mia infano?" Sxi demandis.
+
+Doroteo rakontis al la Sorcxistino pri si: pri kiel la ciklono portis
+sxin al la Lando Oz, kiel sxi trovis siajn akompanantojn, kaj pri la
+mirindaj aventuroj kiujn ili spertis.
+
+"Mi plej deziras nun," sxi pludiris, "reiri al Kansas, cxar Onklino Em
+nepre kredas ke katastrofo detruis min, kaj tial sxi surmetos funebrajn
+vestojn; kaj krom se la rikolto estos pli bona cxijare ol pasintajare,
+mi certas ke Onklo Henriko ne havas suficxan monon por tio."
+
+Glinda antauxenklinis sin kaj kisis la dolcxan, suprenlevitan vizagxon de
+la amema malgranda knabino.
+
+"Benita estu via kara koro," sxi diris, "certe mi povos diri al vi kiel
+reiri al Kansas." Post tio sxi diris, "Sed se mi faros tion, vi devos
+doni al mi la Oran Cxapon."
+
+"Volonte!" krietis Doroteo; "gxi ja ne plu utilas al mi, kaj havante
+gxin vi rajtos trifoje ordoni al la Flugantaj Simioj."
+
+"Kaj mi kredas ke mi bezonos ilian servon precize trifoje," respondis
+Glinda ridetante.
+
+Doroteo tiam donis al sxi la Oran Cxapon, kaj la Sorcxistino diris al la
+Birdotimigilo, "Kion vi faros post la foriro de Doroteo?"
+
+"Mi reiros al la Smeralda Urbo," li respondis, "cxar Oz regxigis min kaj
+la popolo amas min. Nur mi dubas cxu mi sukcesos transiri la monteton
+de la Martelkapuloj."
+
+"Per la Ora Cxapo mi ordonos ke la Flugantaj Simioj portu vin al la
+pordo de la Smeralda Urbo," diris Glinda, "cxar estus domagxe forpreni
+de la popolo tiom mirindan reganton."
+
+"Cxu mi vere estas mirinda?" demandis la Birdotimigilo. "Vi estas
+nekutima," respondis Glinda.
+
+Turninte sin al la Stana Lignohakisto sxi demandis: "Kio okazos al vi
+post la foriro de Doroteo?"
+
+Li apogis sin per sia hakilo kaj pensis dum momento. Post tio li
+diris, "La Palpbrumoj estis tre afablaj kaj petis ke mi regu ilin
+post la morto de la Fia Sorcxistino. Mi amas la Palpbrumojn, kaj se mi
+povus reiri al ilia lando, mi plej volonte regus ilin por cxiam."
+
+"Mia dua ordono al la Flugantaj Simioj," diris Glinda, "estos ke ili
+portu vin sekure al la Lando de la Palpbrumoj. Eble via cerbo ne
+aspektas tiel granda kiel tiu de la Birdotimigilo, sed certe vi brilas
+pli ol li--kiam oni bone poluris vin--kaj mi certas ke vi regos la
+Palpbrumojn sagxe kaj bone."
+
+Post tio la Sorcxistino rigardis la grandan, vilan Leonon kaj demandis,
+"Post la reiro de Doroteo al sia propra hejmo kion vi faros?"
+
+"Aliflanke de la monteto de la Martelkapuloj," li respondis, "estas
+granda arbaro, kaj cxiuj bestoj logxantaj en gxi regxigis min. Se mi nur
+povus reiri al tiu arbaro mi tre felicxe vivus mian vivon tie."
+
+"Mia tria ordono al la Flugantaj Simioj," diris Glinda, "estos ke ili
+portu vin al via arbaro. Poste, cxar mi eluzis cxiujn povojn de la Ora
+Cxapo, mi donos gxin al la Regxo de la Simioj, por ke li kaj lia bando
+eterne estu liberaj."
+
+La Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto kaj la Leono nun dankis la
+Bonan Sorcxistinon pro sxia komplezo, kaj Doroteo krietis, "Certe vi
+estas egale bona kiel bela! Sed vi ankoraux ne informis min kiel reiri
+al Kansas."
+
+"Viaj Argxentaj sxuoj portos vin trans la dezerton," respondis
+Glinda. "Konante ilian potencon vi povus jam la unuan tagon kiam vi
+venis al cxi tiu lando reiri al via Onklino Em."
+
+"Sed tiuokaze mi ne havus mian mirindan cerbon!" kriis la
+Birdotimigilo. "Kaj eble mia tuta vivo forpasus en la maizkampo de la
+kultivisto."
+
+"Kaj mi ne havus mian belan koron," diris la Stana Lignohakisto. "Mi
+eble starus rustigxante en la arbaro gxis la fino de la mondo."
+
+"Kaj mi por cxiam estus malkuragxa," deklaris la Leono, "kaj neniu besto
+en la tuta arbaro bonkore parolus al mi."
+
+"Cxio cxi estas vera," diris Doroteo, "kaj plezurigas min ke mi povis
+utili al cxi tiuj bonaj amikoj. Sed nun kiam cxiu el ili havas kion li plej
+deziris, kaj cxiu el ili estas felicxa havante regnon en kiu li povos
+regi, mi kredas ke mi deziras reiri al Kansas."
+
+"La Argxentaj sxuoj," diris la Bona Sorcxistino, "havas mirindajn
+kapablojn. Kaj unu el iliaj plej kuriozaj aspektoj estas ke ili povas
+porti vin al iu ajn loko en la mondo per tri pasxoj, kaj cxiu pasxo estos
+farita dum palpebrumeto. Vi nur devas kunfrapi la kalkanumojn trifoje
+kaj ordoni ke la sxuoj portu vin kien vi deziras iri."
+
+"Se estas tiel," diris la infano gxojoplene, "mi tuj petos ke ili portu
+min al Kansas!"
+
+Sxi cxirkauxbrakumis la kolon de la Leono kaj kisis lin, ame frapetante
+lian kapon. Post tio sxi kisis la Stanan Lignohakiston, kiu ploradis
+kaj per tio multe endangxerigis siajn artikojn. Sed sxi cxirkauxpremis al
+si la molan, pajlopenan korpon de la Birdotimigilo anstataux kisi lian
+pentritan vizagxon, kaj trovis sin mem ploranta pro cxi tiu bedauxroplena
+foriro for de siaj amantaj kamaradoj.
+
+Glinda la Bona malsuprenpasxis de sia rubena trono por adiauxkisi la
+malgrandan knabinon, kaj Doroteo dankis sxin pro la komplezoj faritaj
+al sxiaj amikoj kaj sxi mem.
+
+Nun Doroteo prenis Toton sobre en siajn brakojn, kaj lastafoje dirinte
+adiaux, sxi kunfrapis trifoje la kalkanumojn de siaj sxuoj, dirante,
+"Portu min hejmen al Onklino Em!"
+
+Tuj sxi flugadis tra la aero, tiom rapide ke sxi povis vidi kaj senti
+nur la venton pasantan sxiajn orelojn.
+
+La Argxentaj sxuoj nur trifoje pasxis, kaj post tio sxi haltis tiom subite
+ke sxi ruligxis plurfoje sur la herbaro antaux ol scii kie sxi estas.
+
+Fine sxi sidigxis kaj cxirkauxrigardis.
+
+"Nekredeble!" sxi kriis.
+
+Cxar sxi sidas sur la largxa ebenajxo de Kansas, kaj tuj antaux sxi
+estis la nova kampara domo kiun konstruis Onklo Henriko post la
+forportigxo de la malnova de la ciklono. Onklo Henriko melkadis la
+bovinojn en la bonvinkampo, kaj Toto saltis de sxiaj brakoj kaj kuris
+al la brutejo gxoje bojante.
+
+Doroteo starigxis kaj trovis sin staranta en nur siaj sxtrumpoj. Cxar la
+Argxentaj sxuoj forfalis de sxi dum la flugo tra la aero, kaj perdigxis
+por cxiam en la dezerto.
+
+
+
+
+Cxapitro XXIV.  Denove hejme.
+
+
+Akvumonte la brasikojn, Onklino Em estis jxus veninta el la domo. Sxi
+suprenrigardis kaj vidis Doroteon kuranta al sxi. "Mia amata infano!"
+sxi kriis, prenegante la malgrandan knabinon en siajn brakojn kaj
+kovrante sxian vizagxon per kisoj. "El kie vi venis?"
+
+"El la Lando Oz," diris Doroteo, sobre. "Kaj ankaux revenis Toto. Kaj
+ho, Onklino Em, mi gxojegas reesti hejme!"
+
+
+
+
+De La Unua Esperanta Eldono
+
+
+
+Unue eldonita en la Angla kiel The Wonderful Wizard of Oz de George
+M. Hill Co, 1900.
+
+Unua Esperanta eldono: La Mirinda Sorcxisto de Oz, eld. BOOKLEAF
+PUBLISHING, Beverley WA 6302, Auxstralio, 1996.
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's La Mirinda Sorcxisto de Oz, by Lyman Frank Baum
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LA MIRINDA SORCXISTO DE OZ ***
+
+***** This file should be named 31348.txt or 31348.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/3/1/3/4/31348/
+
+Produced by Robert L. Read, James Gilmore, and Bruce Crisp
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.