diff options
Diffstat (limited to '31348-h')
| -rw-r--r-- | 31348-h/31348-h.htm | 5996 |
1 files changed, 5996 insertions, 0 deletions
diff --git a/31348-h/31348-h.htm b/31348-h/31348-h.htm new file mode 100644 index 0000000..ad94bb9 --- /dev/null +++ b/31348-h/31348-h.htm @@ -0,0 +1,5996 @@ +<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> + +<!DOCTYPE html + PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd" > + +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"> + <head> + <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html;charset=UTF-8" /> + <title> + The Project Gutenberg E-text of La Mirinda Sorĉisto de Oz, by L. Frank + Baum, translated by Donald Broadribb. + </title> + <style type="text/css" xml:space="preserve"> +BODY { color: Black; + background: White; + margin-right: 10%; + margin-left: 10%; + font-size: medium; + font-family: "Times New Roman", serif; + text-align: justify } + +PRE { font-size: medium; + font-family: "Times New Roman", serif } + +P {text-indent: 4% } + +P.noindent {text-indent: 0% } + +P.poem {text-indent: 0%; + margin-left: 10%; + font-size: small } + +P.finis { text-align: center ; + text-indent: 0% ; + margin-left: 0% ; + margin-right: 0% } + + +</style> + </head> + <body> +<pre xml:space="preserve"> + +Project Gutenberg's La Mirinda Sorcxisto de Oz, by Lyman Frank Baum + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: La Mirinda Sorcxisto de Oz + +Author: Lyman Frank Baum + +Translator: Donald Richard Broadribb + +Release Date: February 22, 2010 [EBook #31348] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LA MIRINDA SORCXISTO DE OZ *** + + + + +Produced by Robert L. Read, James Gilmore, and Bruce Crisp + + + + + +</pre> + <h1> + La Mirinda Sorĉisto de Oz + </h1> + <h3> + far + </h3> + <h2> + L. Frank Baum + </h2> + <h3> + tradukita de + </h3> + <h2> + Donald Broadribb + </h2> + <p> + <br /><br /><br /> + </p> + <h2> + Enhavo + </h2> +<pre xml:space="preserve"> + <a href="#intro">Enkonduko</a> + 1. <a href="#chap01">ĈAPITRO I. — La ciklono.</a> + 2. <a href="#chap02">ĈAPITRO II. — Konsiliĝo kun la Manĝtuloj.</a> + 3. <a href="#chap03">ĈAPITRO III. — Kiel Doroteo savis la Birdotimigilon.</a> + 4. <a href="#chap04">ĈAPITRO IV. — La vojo tra la arbaro.</a> + 5. <a href="#chap05">ĈAPITRO V. — Ili savas la Stanan Lignohakiston.</a> + 6. <a href="#chap06">ĈAPITRO VI. — La Malkuraĝa Leono.</a> + 7. <a href="#chap07">ĈAPITRO VII. — La vojo al la Granda Oz.</a> + 8. <a href="#chap08">ĈAPITRO VIII. — La mortiga papavokampo.</a> + 9. <a href="#chap09">ĈAPITRO IX. — La Reĝino de la kampomusoj.</a> + 10. <a href="#chap10">ĈAPITRO X. — La Pordogardisto.</a> + 11. <a href="#chap11">ĈAPITRO XI. — La Mirinda Smeralda Urbo de Oz.</a> + 12. <a href="#chap12">ĈAPITRO XII. — Serĉante la Fian Sorĉistinon.</a> + 13. <a href="#chap13">ĈAPITRO XIII. — Kiel la kvar rekuniĝis.</a> + 14. <a href="#chap14">ĈAPITRO XIV. — La Flugantaj Simioj.</a> + 15. <a href="#chap15">ĈAPITRO XV. — Ili malmaskas Ozon la Teruran.</a> + 16. <a href="#chap16">ĈAPITRO XVI. — La magia arto de la Granda Ĉarlatano.</a> + 17. <a href="#chap17">ĈAPITRO XVII. — Kiel la balono lanĉiĝis.</a> + 18. <a href="#chap18">ĈAPITRO XVIII. — For al la sudo.</a> + 19. <a href="#chap19">ĈAPITRO XIX. — Atakataj de la batalantaj arboj.</a> + 20. <a href="#chap20">ĈAPITRO XX. — La delikata Porcelana Lando.</a> + 21. <a href="#chap21">ĈAPITRO XXI. — La Leono fariĝas la Reĝo de la Bestoj.</a> + 22. <a href="#chap22">ĈAPITRO XXII. — La Lando de la Kveluloj.</a> + 23. <a href="#chap23">ĈAPITRO XXIII. — La Bona Sorĉistino plenumas la deziron de Doroteo.</a> + 24. <a href="#chap24">ĈAPITRO XXIV. — Denove hejme.</a> + <a href="#NotoPriTraduko">De La Unua Esperanta Eldono</a> +</pre> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="intro" id="intro"></a> + </p> + <h3> + Enkonduko + </h3> + <p> + Folkloro, legendoj, mitoj kaj fe-rakontoj estis parto de la infaneco dum + la tuta historio, ĉar ĉiu sana infano havas bonkarakteran kaj instinktan + amon al rakontoj fantaziaj, mirindaj kaj evidente malrealaj. La + flugilhavaj feoj de Grimm kaj Andersen alportis pli da feliĉeco al la + koroj de infanoj ol ĉiuj aliaj homkreaĵoj. + </p> + <p> + Tamen la tradicia fe-rakonto, servinte dum generacioj, nun estas + klasifikebla kiel "eksmodaj" en la biblioteko por infanoj; ĉar venis la + tempo por serio de novaj "mirigaj rakontoj" en kiuj la steriotipaj ĝino, + koboldo kaj feo estas eliminitaj, kune kun ĉiuj teruraj kaj sangavidaj + eventoj elpensitaj de siaj aŭtoroj por indiki timigan moralon en ĉiu + rakonto. La moderna eduko inkluzivas moralecon; tial la moderna infano + serĉas nur distriĝon en siaj mirigaj rakontoj kaj volonte malhavas ĉiujn + malagrablajn okazaĵojn. + </p> + <p> + Kun tiu penso en la menso, la rakonto pri "La Mirinda Sorĉisto de Oz" + estis verkita nur por plezurigi la infanojn de la nuntempo. Ĝi celas esti + modernigita fe-rakonto, en kiu la mirigo kaj ĝojo restas kaj la kordoloroj + kaj koŝmaroj mankas. + </p> + <p> + <br /> + </p> + <p class="noindent"> + Ĉi tiu libro estas dediĉita al mia bona amikino & kamarado, Mia Edzino + L.F.B. + </p> + <p class="noindent"> + L. FRANK BAUM <br /> Chicago, Aprilo 1900 + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap01" id="chap01"></a> + </p> + <h1> + LA MIRINDA SORĈISTO DE OZ + </h1> + <p> + <br /><br /> + </p> + <h3> + Ĉapitro I. La ciklono + </h3> + <p> + Doroteo loĝis en la mezo de la granda kamparo de Kansas, kun Onklo + Henriko, kiu estis kultivisto, kaj Onklino Em, kiu estis la edzino de la + kultivisto. Ilia domo estis malgranda, ĉar la ligno per kiu ĝi estis + konstruita devis esti portita multajn mejlojn per ĉaro. La domo havis kvar + murojn, plankon, kaj tegmenton, kiuj kune konsistigis la solan ĉambron; + kaj en tiu ĉambro estis rustaspekta kuirforno, ŝranko por la teleroj, + tablo, tri aŭ kvar seĝoj, kaj la litoj. Onklo Henriko kaj Onklino Em havis + grandan liton en unu angulo, kaj Doroteo malgrandan liton en alia angulo. + Tute ne estis mansardo, nek kelo — kvankam ja estis malgranda truo en la + tero, kiun oni nomis ciklonkelo, en kiu la familio povis kaŝi sin kiam iu + el la grandaj kirloventegoj blovadis sufiĉe forte por detrui ĉiun + konstruaĵon renkontitan. Oni atingis tiun kaŝejon per klapohava luko en la + mezo de la planko, de ĝi ŝtupetaro subenkondukis en la malgrandan, + senluman truon. + </p> + <p> + Kiam Doroteo staris en la pordejo kaj ĉirkaŭrigardis, ŝi povis vidi nur la + grandan grizan kamparon ĉiuflanke. Neniu arbo kaj neniu domo interrompis + la larĝan ebenaĵon de la glata tereno kiu atingis la randojn de la ĉielo + en ĉiu direkto. La suno bakis la kultivitan teron por fari el ĝi grizaĵon + tra kiu estis fendetoj. Eĉ la herbaro ne verdis, ĉar la suno bruligis la + pintojn de la longaj folioj ĝis ili estis egale grizaj kiel ĉio alia + videbla. Iam oni farbis la domon, sed la suno vezikigis la farbon kaj la + pluvoj forglitigis ĝin, kaj nun la domo estis egale senbrila kaj griza + kiel ĉio alia. + </p> + <p> + Kiam Onklino Em venis loĝi tie ŝi estis juna, bela edzino. La suno kaj la + vento ankaŭ ŝin ŝanĝis. Ili forrabis de ŝi la brilon de la okuloj kaj + lasis ilin sobre grizaj. Ŝi estis maldika kaj marasma, kaj nun ŝi neniam + ridetis. Kiam Doroteo, kiu estis orfino, unue venis al ili, Onklino Em + estis tiom alarmita de la ridado de la infano ke ŝi kriis kaj premis sian + manon sur sian koron kiam ajn la gaja voĉo de Doroteo atingis ŝiajn + orelojn; kaj ŝi ankoraŭ rigardis la knabineton mirante ke Doroteo povas + trovi ion pri kio ridi. + </p> + <p> + Onklo Henriko neniam ridis. Li laboregis de la mateno ĝis la nokto, kaj ne + sciis kio estas ĝojo. Li ankaŭ estis griza, de la longa barbo ĝis la + krudaj botoj, kaj li aspektis severa kaj senŝercema, kaj malofte li + parolis. + </p> + <p> + Toto ridigis Doroteon, kaj protektis ŝin kontraŭ griziĝo simila al tiu de + ĉio alia. Toto ne estis griza; li estis malgranda nigra hundo, kun longaj + silkecaj haroj kaj malgrandaj nigraj okuloj kiuj briletis gajoplene + ĉiuflanke de lia komika nazeto. Toto ludis dum la tuta tago, kaj Doroteo + ludis kun li, kaj elkore amis lin. + </p> + <p> + Tamen hodiaŭ ili ne ludis. Onklo Henriko sidis sur la sojlo kaj rigardis + maltrankvile la ĉielon, kiu estis eĉ pli griza ol kutime. Doroteo staris + en la pordejo kun Toto en la brakoj, kaj ankaŭ rigardis la ĉielon. Onklino + Em lavadis la pladojn. + </p> + <p> + El la malproksima nordo ili aŭdis malaltatonan muĝadon de la vento, kaj + Onklo Henriko kaj Doroteo povis vidi la longan herbaron ondiĝi pro la + venanta ŝtormo. Nun el la sudo venis akra fajfado en la aero, kaj dum ili + turnis siajn okulojn tiudirekten ili vidis ondetojn ankaŭ en la herbaro + tiudirekta. + </p> + <p> + Subite Onklo Henriko ekstaris. + </p> + <p> + "Venas ciklono, Em," li vokis al sia edzino. "Mi prizorgos la brutojn." Li + kuris al la ŝedoj kie loĝis la bovinoj kaj la ĉevaloj. + </p> + <p> + Onklino Em ĉesis labori kaj venis al la pordo. Rigardeto sufiĉis por + informi ŝin pri la proksima danĝero. + </p> + <p> + "Ek, Doroteo!" ŝi kriegis; "kuru en la kelon!" + </p> + <p> + Toto eksaltis de la brakoj de Doroteo kaj kaŝis sin sub la lito, kaj la + knabino iris repreni lin. Onklino Em, timoplena, malfermis la lukoklapon + en la planko kaj malsuprengrimpis la ŝtupetaron en la malgrandan, senluman + truon. Doroteo fine kaptis Toton, kaj eksekvis sian onklinon. Kiam ŝi + transpaŝis nur duonon de la ĉambro aŭdiĝis granda kriĉo de la vento, kaj + la domo skuiĝis tiom forte ke ŝi ekfalis kaj subite trovis sin sidanta sur + la planko. + </p> + <p> + Io stranga okazis. + </p> + <p> + La domo ĉirkaŭturniĝis du- aŭ tri-foje kaj malrapide leviĝis en la aeron. + Al Doroteo la sento similis supreniron en balono. + </p> + <p> + La norda kaj la suda ventoj renkontiĝis tie, kie staris la domo, kaj tie + estiĝis la preciza centro de la ciklono. En la centro de ciklono la aero + kutime estas kvieta, sed la granda premo de la vento ĉiuflanke de la domo + levis ĝin pli kaj pli alten, ĝis ĝi estis ĉe la plejsupro de la ciklono; + kaj tie ĝi restis kaj forportiĝis multegajn kilometrojn tiel facile kiel + oni portas plumon. + </p> + <p> + Estis tre senlume, kaj la vento hurlis timige ĉirkaŭe, sed Doroteo trovis + sin facile veturanta. Post la unuaj kelkaj ĉirkaŭturniĝoj, kaj unufoja + kruta ekkliniĝo de la domo, ŝi sentis kvazaŭluladon tre mildan, kian + sentas bebo en lulilo. + </p> + <p> + Al Toto tio ne plaĉis. Li ĉirkaŭkuris en la ĉambro, jen tien, jen ĉi tien, + laŭte bojante; sed Doroteo sidis tute senmove sur la planko kaj atendis + por trovi kio okazos. + </p> + <p> + Unufoje Toto tro proksimiĝis al la malfermita luko, kaj enfalis; kaj unue + la knabineto kredis lin perdita. Sed baldaŭ ŝi vidis unu orelon lian + etendiĝantan supren tra la truo, ĉar la forta aeropremo tenis lin tiel ke + li ne povis fali. Ŝi rampis al la truo, kaptis orelon de Toto, kaj retiris + lin en la ĉambron, poste ŝi fermis la lukoklapon por ke neniu plia + akcidento okazu. + </p> + <p> + Forpasis horoj post horoj, kaj iom post iom Doroteo perdis sian timon; sed + ŝi estis tre solsenta, kaj la vento kriĉis tiom laŭte ĉirkaŭ ŝi ke ŝi + preskaŭ surdiĝis. Unue ŝi demandis al si ĉu ŝi disbatiĝos kiam la domo + refalos; sed dum la forpasado de la horoj kaj la manko de katastrofoj, ŝi + perdis sian maltrankviliĝon kaj decidis atendi kviete por trovi kio + okazos. Fine ŝi rampis trans la skuiĝantan plankon al sia lito, kaj + kuŝiĝis sur ĝin; kaj Toto sekvis kaj kuŝiĝis apud ŝin. + </p> + <p> + Malgraŭ la skuiĝado de la domo kaj la hurlado de la vento, Doroteo baldaŭ + fermis siajn okulojn kaj profunde endormiĝis. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap02" id="chap02"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro II. Konsiliĝo kun la Manĝtuloj. + </h3> + <p> + Subita ŝoko vekis ŝin, tiom subite kaj severe ke se Doroteo ne kuŝus sur + la mola lito, ŝi eble estus damaĝita. Eĉ malgraŭ tio la batego senspirigis + ŝin kaj instigis ŝin demandi al si pri kio okazis; kaj Toto voĉetis morne. + Doroteo sidiĝis kaj rimarkis ke la domo ne plu moviĝas; nek estis mallume, + ĉar la hela sunbrilo envenis tra la fenestro kaj inundis la malgrandan + ĉambron. Ŝi eksaltis de sia lito kaj kun Toto ĉe ŝiaj kalkanoj ŝi kuris + kaj malfermis la pordon. + </p> + <p> + La knabineto ekkriis mirigate kaj rigardis ĉirkaŭ sin, ŝiaj okuloj fariĝis + pli kaj pli grandaj pro la mirindaj vidaĵoj kiujn ŝi vidas. + </p> + <p> + La ciklono estis malsupren metinta la domon, tre delikate — nu, delikate + por ciklono — en la mezon de mirinde bela lando. Videblis belaj herbaroj + ĉiuflanke, kun elegantaj arboj sur kies branĉoj estis riĉaj kaj allogaj + fruktoj. Aroj da belegaj floroj estis ĉie videblaj, kaj birdoj kun + maloftaj kaj brilantaj plumaroj kantadis kaj flirtadis en la arboj kaj + arbustoj. Ne malproksime estis rivereto, rapide fluanta kaj scintilanta + inter verdaj bordoj, kaj murmuranta per voĉo tre plaĉa al knabineto kiu + tiom longe loĝis sur la seka griza kamparo. + </p> + <p> + Dum ŝi staris fervore rigardante la strangajn kaj belajn vidaĵojn, ŝi + rimarkis veni direkte al ŝi grupon de la plej kuriozaj personoj kiujn iam + ŝi vidis. Ili ne estis altaj kiel la plenkreskuloj al kiuj ŝi kutimis; sed + ankaŭ ili ne estis malaltaj. Efektive, ili aspektis proksimume tiom altaj + kiom Doroteo, kiu estis altekreska por infano de ŝia jaraĝo, kvankam ili + estis, laŭaspekte, multe pli aĝaj. + </p> + <p> + Tri estis viroj kaj unu estis virino, kaj ĉiuj estis kurioze vestitaj. Ili + surportis rondajn ĉapelojn kiuj pintiĝis dekon da centimetroj super la + kapoj, kun sonoriletoj ĉirkaŭ la randoj, kiuj sonetis dolĉe dum ili + moviĝis. La ĉapeloj de la viroj estis bluaj; tiu de la virineto estis + blanka, kaj ŝi surportis blankan robon kiu pendis en plisoj de ŝiaj + ŝultroj; super ĝi estis ŝutitaj steletoj kiuj brilis kiel diamantoj en la + sunlumo. La viroj estis blue vestitaj, samkolore kiel la ĉapeloj, kaj sur + la piedoj estis bone poluritaj botoj kun larĝa blua faldo ĉe la supro. La + viroj, pensis Doroteo, estis proksimume samaĝaj kiel Onklo Henriko, ĉar du + el ili havis barbojn. Sed la virineto estis sendube multe pli aĝa; ŝian + vizaĝon kovris faltoj; ŝiaj kapharoj estis preskaŭ blankaj, kaj ŝi marŝis + iom rigide. + </p> + <p> + Kiam tiuj personoj proksimiĝis al la domo kie Doroteo staris en la pordejo + ili haltis kaj flustris inter si kvazaŭ timante pliproksimiĝi. Sed la + maljunulineto marŝis al Doroteo, malalten klinis sin, kaj diris per dolĉa + voĉo: "Vi estas bonvena, plej nobla Sorĉistino, al la lando de la + Manĝtuloj. Ni dankegas vin ĉar vi mortigis la Fian Sorĉistinon de la + Oriento kaj vi tiel liberigis nian popolon." + </p> + <p> + Doroteo aŭskultis tiun parolon miregante. Kial la virineto nomis ŝin + sorĉistino, kaj diris ke ŝi mortigis la Fian Sorĉistinon de la Oriento? + Doroteo estis senkulpa, neniun damaĝinta knabineto, kiu estis portita de + ciklono multajn kilometrojn for de sia hejmo; kaj ŝi neniam mortigis ion + ajn dum sia tuta vivo. + </p> + <p> + Sed la virineto evidente atendis respondon, do Doroteo diris, heziteme, + </p> + <p> + "Vi estas tre afabla; sed klare okazis ia eraro. Mi nenion mortigis." + </p> + <p> + "Nu, via domo mortigis ŝin," respondis la virineto, ridante, "do estas + tutegale. Vidu!" ŝi pludiris, indikante la angulon de la domo. "Jen ŝiaj + du piedpintoj, ankoraŭ etenditaj sub ligna bloko." + </p> + <p> + Doroteo rigardis, kaj time krietis. Jen ja, sub la angulo de la granda + trabo sur kiu kuŝis la domo, estis du etenditaj piedoj, portantaj + arĝentajn ŝuojn kun pintoj. + </p> + <p> + "Ho ve! Ho ve!" kriis Doroteo, kunmetante la manojn konsternite. "La domo + falis sur ŝin. Kion ni faru?" + </p> + <p> + "Nenio farindas," diris la virineto trankvile. "Sed kiu ŝi estis?" + demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Ŝi estis la Fia Sorĉistino de la Oriento, kiel mi diris," respondis la + virineto. "Ŝi sklavigis la Manĝtulojn dum multaj jaroj, ili devis servadi + ŝin nokte kaj tage. Nun ili liberiĝis, kaj ili dankas vin pro tiu + komplezo." + </p> + <p> + "Kiuj estas la Manĝtuloj?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Ili estas la homoj kiuj loĝas en ĉi tiu lando de la Oriento, kie la Fia + Sorĉistino regis." + </p> + <p> + "Ĉu vi estas Manĝtulo?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Ne, sed mi estas ilia amikino, kvankam mi loĝas en la lando de la Nordo. + Kiam ili trovis ke la Sorĉistino de la Oriento estas morta la Manĝtuloj + sendis rapidan mesaĝiston al mi, kaj mi tuj venis. Mi estas la Sorĉistino + de la Nordo." + </p> + <p> + "Ho, mirige!" kriis Doroteo. "Ĉu vi estas vera sorĉistino?" + </p> + <p> + "Jes ja," respondis la virineto. "Sed mi estas bona Sorĉistino, kaj la + popolo amas min. Mi ne estas tiom potenca kiom la Fia Sorĉistino kiu regis + ĉi tie; se mi kapablus, mi mem liberigus la popolon." + </p> + <p> + "Sed mi kredis ke ĉiuj sorĉistinoj estas fiaj," diris la knabino, kiun iom + timigis renkonti veran sorĉistinon. + </p> + <p> + "Ho, ne, tio estas grava eraro. Ekzistis nur kvar Sorĉistinoj en la Lando + Oz, kaj du el ili, kiuj loĝas en la Nordo kaj la Sudo, estas bonaj + Sorĉistinoj. Mi scias tion, ĉar mi mem estas unu el ili, kaj mi ne povas + erari. La loĝantinoj en la Oriento kaj la Okcidento ja estis fiaj + sorĉistinoj; sed nun vi mortigis unu el ili, do restas nur unu Fia + Sorĉistino en la tuta Lando Oz—ŝi loĝas en la Okcidento." + </p> + <p> + "Sed," diris Doroteo, post momento da pensado, "Onklino Em diris al mi ke + la sorĉistinoj ĉiuj jam mortis — antaŭ multege da jaroj." + </p> + <p> + "Kiu estas Onklino Em?" demandis la maljunulineto. + </p> + <p> + "Ŝi estas mia onklino kiu loĝas en Kansas, el kie mi venis." + </p> + <p> + La Sorĉistino de la Nordo ŝajnis pensadi, kun la kapo klinita kaj la + okuloj rigardantaj la teron. Post tio ŝi levis la kapon kaj diris, "Mi ne + scias kie estas Kansas, ĉar neniam antaŭe mi aŭdis la nomon de tiu lando. + Sed diru al mi, ĉu ĝi estas civilizita lando?" + </p> + <p> + "Ho, jes," respondis Doroteo. + </p> + <p> + "Do jen la kialo. Mi kredas ke en la civilizitaj landoj ne plu ekzistas + sorĉistinoj, nek sorĉistoj, nek magiistinoj nek magiistoj. Sed, necesas + kompreni ke la Lando Oz neniam civiliziĝis, ĉar ni estas apartigitaj for + de la resto de la mondo. Tial ni ankoraŭ havas sorĉistinojn kaj sorĉistojn + inter ni." + </p> + <p> + "Kiuj estas la sorĉistoj?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Oz mem estas la Granda Sorĉisto," respondis la Sorĉistino, flustrigante + sian voĉon. "Li estas pli potenca ol ĉiuj ni aliaj kune. Li loĝas en la + Urbo de Smeraldoj." + </p> + <p> + Doroteo intencis pli demandi, sed ĝuste tiam la Manĝtuloj, kiuj silente + apudstaris, ekkriis laŭte kaj indikis la angulon de la domo kie kuŝadis la + Fia Sorĉistino. + </p> + <p> + "Kio okazis?" demandis la maljunulineto; kaj ŝi rigardis kaj komencis + ridi. La piedoj de la morta Sorĉistino estis plene malaperintaj kaj restis + nur la arĝentaj ŝuoj. + </p> + <p> + "Tiom aĝa ŝi estis," klarigis la Sorĉistino de la Nordo, "ke ŝi rapide + elsekiĝis en la sunlumo. Ŝi ne plu ekzistas. Sed la arĝentaj ŝuoj estas + por vi, kaj vi surportos ilin." Ŝi klinis sin kaj prenis la ŝuojn, kaj + elskuinte la polvon ŝi transdonis ilin al Doroteo. + </p> + <p> + "La Sorĉistino de la Oriento multe fieris pri tiuj arĝentaj ŝuoj," diris + Manĝtulo, "kaj ili havas ian sorĉokapablon; sed ni neniam sukcesis + informiĝi pri ĝi." + </p> + <p> + Doroteo portis la ŝuojn en la domon kaj metis ilin sur la tablon. Poste ŝi + reelvenis al la Manĝtuloj kaj diris: "Mi multe volas reiri al miaj onklino + kaj onklo, ĉar mi certas ke ili sentos malesperon pri mi. Ĉu vi povas + helpi min trovi la vojon?" + </p> + <p> + La Manĝtuloj kaj la Sorĉistino unue rigardis unu la alian, kaj poste + Doroteon, kaj skuis la kapon nee. + </p> + <p> + "Ĉe la Oriento, ne malproksime de ĉi tie," diris unu, "estas grandega + dezerto, kaj neniu povus transiri ĝin vivante." + </p> + <p> + "Estas same ĉe la Sudo," diris alia, "ĉar mi mem estis tie kaj vidis ĝin. + La Sudo estas la lando de la Kveluloj." + </p> + <p> + "Oni diris al mi," diris la tria viro, "ke estas same ĉe la Okcidento. Kaj + tiu lando, kie la Palpbrumoj loĝas, estas regata de la Fia Sorĉistino de + la Okcidento, kiu sklavigus vin se vi irus tien." + </p> + <p> + "La Nordo estas mia hejmo," diris la maljunulino, "kaj ĉe ĝia rando estas + la sama granda dezerto kiu ĉirkaŭas ĉi tiun Landon Oz. Neeviteble, mia + karulino, vi devos loĝi ĉe ni." + </p> + <p> + Doroteo komencis plori pro tio, ĉar ŝi estis solsenta inter tiuj strangaj + homoj. Ŝiaj larmoj ŝajne malgajigis la bonkorajn Manĝtulojn, ĉar ili tuj + elprenis siajn poŝtukojn kaj ankaŭ komencis plori. Kaj la maljunulineto, + nu ŝi deprenis sian ĉapon kaj ekvilibrigis la pinton sur la pinto de sia + nazo, dum ŝi kalkulis "Unu, du, tri," solenavoĉe. Tuj la ĉapo fariĝis + ardeza tabuleto, sur kiu estis skribite per grandaj, blankaj kreto-signoj: + </p> + <p> + <br /> + </p> + <h3> + "DOROTEO IRU AL LA URBO DE SMERALDOJ" + </h3> + <p> + <br /> + </p> + <p> + La maljunulineto prenis la ardezan tabuleton de sia nazo, kaj leginte la + vortojn sur ĝi, demandis, "Ĉu vi nomiĝas Doroteo, karulino?" + </p> + <p> + "Jes," respondis la infano, suprenrigardante kaj sekigante siajn okulojn. + </p> + <p> + "Do vi devos iri al la Urbo de Smeraldoj. Eble Oz helpos vin." + </p> + <p> + "Kie estas tiu Urbo?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Precize en la centro de la lando, kaj ĝin regas Oz, la Granda Sorĉisto + pri kiu mi parolis." + </p> + <p> + "Ĉu li estas bona homo?" demandis la knabino maltrankvile. + </p> + <p> + "Li estas bona Sorĉisto. Ĉu li estas homo, mi ne scias, ĉar mi neniam + vidis lin." + </p> + <p> + "Kiel mi iru?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Vi devos marŝi. Estas malproksime, kaj necesos iri tra regiono kelkfoje + agrabla kaj kelkfoje malluma kaj timiga. Tamen, mi uzos ĉiun magian arton + kiun mi konas por protekti vin kontraŭ danĝeroj." + </p> + <p> + "Ĉu vi bonvolos akompani min?" pledis la knabino, kiu jam komencis rigardi + la maljunulineton kiel sian solan amikon. + </p> + <p> + "Ne, mi ne povos," ŝi respondis, "sed mi donos al vi mian kison, kaj neniu + kuraĝos damaĝi personon kisitan de la Sorĉistino de la Nordo." + </p> + <p> + Ŝi proksimiĝis al Doroteo kaj kisis ŝian frunton delikate. Kie ŝiaj lipoj + tuŝis la knabinon ili lasis rondan, brilan marketon, kiel sciiĝis Doroteo + nelonge post tiam. + </p> + <p> + "La vojo al la Urbo de Smeraldoj estas pavimita per flavaj brikoj," diris + la Sorĉistino, "do vi ne maltrafos ĝin. Veninte al Oz, ne timu lin, sed + rakontu al li vian historion kaj petu lin helpi vin. Adiaŭ, karulino." + </p> + <p> + La tri Manĝtuloj profunde riverencis antaŭ ŝi kaj deziris por ŝi plaĉan + veturon, kaj post tio ili formarŝis tra la arboj. La Sorĉistino amike + skuetis sian kapon al Doroteo, ĉirkaŭturnis sin trifoje sur sia maldekstra + kalkano, kaj tuj malaperis, kio surprizegis malgrandan Toton, kiu bojis je + ŝi tre laŭte post ŝia foriro, ĉar li timis eĉ brueti dum ŝi apude staris. + Sed Doroteo, kiu sciis ke ŝi estas sorĉistino, anticipis ke ŝi malaperos + precize tiel, kaj tute ne estis surprizita. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap03" id="chap03"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro III. Kiel Doroteo savis la Birdotimigilon. + </h3> + <p> + Kiam Doroteo denove estis sola ŝi komencis senti malsaton. Do ŝi iris al + la ŝranko kaj tranĉis por si iom da pano, sur kiun ŝi ŝmiris buteron. Ŝi + donis iom al Toto, kaj preninte sitelon de la breto, ŝi portis ĝin al la + rivereto kaj plenigis ĝin per klara, scintilanta akvo. Toto kuris al la + arboj kaj komencis boji je la birdoj kiuj sidadis tie. Doroteo iris + revenigi lin, kaj vidis tiom allogajn fruktojn sur la branĉoj ke ŝi + deprenis kelkajn, ĉar ili estis ĝuste kion ŝi volis por pligrandigi sian + matenmanĝon. + </p> + <p> + Post tio ŝi reiris al la domo, kaj doninte al si kaj al Toto grandan + trinkon de la frideta, klara akvo, ŝi komencis pretigi sin por la veturo + al la Urbo de Smeraldoj. + </p> + <p> + Doroteo posedis nur unu alian robon, sed ĝi estis pura kaj pendadis de + hoko apud ŝia lito. Ĝi estis el katuno blank- kaj blu-plejda; kaj kvankam + la bluo estis iomete fadinta pro multaj laviĝoj, ĝi ankoraŭ estis bela + robo. La knabino zorge lavis sin, vestis sin per la pura katuna robo, kaj + ligis sian palruĝan sunkufon al sia kapo. Ŝi prenis malgrandan korbon kaj + plenigis ĝin per pano el la ŝranko, kaj metis blankan tukon sur la supron. + Post tio ŝi rigardis siajn piedojn kaj rimarkis kiom malnovaj kaj trivitaj + estas ŝiaj ŝuoj. + </p> + <p> + "Certe ili ne taŭgas por multa marŝado, Toto," ŝi diris. Kaj Toto + suprenrigardis al ŝia vizaĝo per siaj nigraj okuletoj kaj skuis sian + voston por indiki ke li komprenas kion ŝi celas diri. + </p> + <p> + Tiumomente Doroteo vidis kuŝantajn sur la tablo la arĝentajn ŝuojn kiuj + antaŭe apartenis al la Sorĉistino de la Oriento. + </p> + <p> + "Ĉu eble ilia grando taŭgos por miaj piedoj?" ŝi diris al Toto. "Ili estus + tute ĝustaj por longa marŝado, ĉar ili ne triviĝus." + </p> + <p> + Ŝi deprenis siajn malnovajn ledajn ŝuojn kaj provis la arĝentajn, kiuj + estis tute ĝustadimensiaj por ŝiaj piedoj, kvazaŭ farite specife por ili. + </p> + <p> + Laste, ŝi prenis sian korbon. + </p> + <p> + "Venu, Toto," ŝi diris. "Ni iros al la Smeralda Urbo kaj demandos al la + Granda Oz kiel ni povos reiri al Kansas." + </p> + <p> + Ŝi fermis la pordon, ŝlosis ĝin, kaj zorge metis la ŝlosilon en la poŝon + de sia robo. Kaj tiel, dum Toto trotadis sobre malantaŭ ŝi, ŝi komencis + sian marŝadon. + </p> + <p> + Pluraj vojoj estis proksimaj, sed ŝi ne bezonis longan tempon por trovi la + vojon pavimitan per flavaj brikoj. Post nelonge ŝi marŝadis vigle direkte + al la Smeralda Urbo, dum ŝiaj arĝentaj ŝuoj klakadis gaje sur la malmola, + flava vojsurfaco. La suno briladis kaj la birdoj dolĉe kantadis, kaj + Doroteo tute ne estis tiom malfeliĉa kiom oni supozus pri malgranda + knabino kiu estis subite forblovita el sia propra lando kaj surterigita en + la mezon de fremda lando. + </p> + <p> + Ŝin surprizis, dum ŝi marŝadis, vidi kiom bela estas la pejzaĝo ĉirkaŭ ŝi. + Bonaspektaj bariloj, pentritaj delikate blukolore, staris laŭlonge de la + flankoj de la vojo, kaj preter ili estis abundaj kampoj de greno kaj + legomoj. Evidente la Manĝtuloj estis bonaj kultivistoj kaj sukcesis + kreskigi abundajn rikoltaĵojn. Kelkfoje ŝi marŝis preter domon, kaj la + loĝantoj elvenis por rigardi ŝin kaj klinis sin malalten dum ŝi + preteriris; ĉar ĉiuj sciis ke ŝi estas la detruinto de la Fia Sorĉistino + kaj liberigis ilin. La domoj de la Manĝtuloj estis kuriozaspektaj loĝejoj, + ĉar ĉiu estis ronda, kun granda kupolforma tegmento. Ĉiuj estis + blukoloraj, ĉar en ĉi tiu lando de la Oriento bluo estis la plej amata + koloro. + </p> + <p> + Kiam proksimiĝis la vespero, kaj Doroteo lacis pro sia longa marŝado, kaj + komencis demandi al si kie ŝi tradormos la nokton, ŝi atingis domon iom + pli grandan ol la aliaj. Sur la verda gazono antaŭ ĝi estis multaj + dancantaj viroj kaj virinoj. Kvin violonludantetoj ludadis kiel eble plej + laŭte kaj la homoj ridadis kaj kantadis; granda apuda tablo estis plene + kovrita per bongustegaj fruktoj kaj nuksoj, tortoj kaj kukoj, kaj multaj + aliaj bonaj manĝaĵoj. + </p> + <p> + Oni afable salutis Doroteon, kaj invitis ŝin manĝi kaj tradormi la nokton + tie; ĉar ĉi tiu estis la hejmo de unu el la plej riĉaj Manĝtuloj en la + lando, kaj liaj amikoj vizitis lin por festi sian liberiĝon el la sklavigo + farita de la Fia Sorĉistino. + </p> + <p> + Doroteo ĝissate manĝis kaj ŝin servis la riĉa Manĝtulo mem, kiu nomiĝis + Boq. Post tio ŝi sidiĝis sur kanapon kaj rigardis dum la homoj dancadis. + </p> + <p> + Kiam Boq vidis ŝiajn arĝentajn ŝuojn li diris, + </p> + <p> + "Klare ke vi estas grava sorĉistino." + </p> + <p> + "Kial?" demandis la knabino. + </p> + <p> + "Ĉar vi surhavas arĝentajn ŝuojn kaj mortigis la Fian Sorĉistinon. Krome, + via robo estas parte blanka, kaj nur magiistinoj kaj sorĉistinoj vestas + sin per blankaĵoj." + </p> + <p> + "Mia robo estas blu- kaj blank-plejda," diris Doroteo, glatigante la + faltojn en ĝi. + </p> + <p> + "Vi tre kompleze surportas ĝin," diris Boq. "Bluo estas la koloro de la + Manĝtuloj, kaj blanko estas la koloro de sorĉistinoj; tial ni scias ke vi + estas amika sorĉistino." + </p> + <p> + Doroteo ne sciis respondi, ĉar ĉiuj ŝajne opiniis ŝin sorĉistino, kaj ŝi + tute bone sciis ke ŝi estas nur ordinara knabineto kiu tute hazarde estis + portita de ciklono al fremda lando. + </p> + <p> + Kiam ŝi laciĝis pro tiom da rigardo al la dancado, Boq kondukis ŝin en la + domon, kie li donis al ŝi ĉambron en kiu estis bela lito. La tukoj estis + el blua ŝtofo, kaj Doroteo profunde dormis inter ili ĝis la mateno, dum + Toto kuŝadis sur la blua tapiŝo apud ŝi. + </p> + <p> + Ŝi ĝissate manĝis, kaj rigardis etan Manĝtulan bebon, kiu ludis kun Toto + kaj tiris lian voston kaj voĉetis kaj ridis tiel ke multe amuzis Doroteon. + Toto estis vera kuriozaĵo laŭ la homoj tie, ĉar ili antaŭe neniam vidis + hundon. + </p> + <p> + "Kiom distanca estas la Smeralda Urbo?" la knabino demandis. + </p> + <p> + "Mi ne scias," respondis Boq, tre serioze, "ĉar mi neniam iris tien. Estas + pli bone ke oni restu distance de Oz, krom se vere necesas. Sed la vojo al + la Smeralda Urbo estas longa, kaj vi bezonos multajn tagojn. La lando ĉi + tie estas riĉa kaj agrabla, sed vi devos trairi krudajn kaj danĝerajn + lokojn antaŭ ol atingi la finon de via marŝado." + </p> + <p> + Tio iomete timigis Doroteon, sed ŝi sciis ke nur la Granda Oz povos helpi + ŝin reiri al Kansas, do ŝi kuraĝe decidis ne retroiri. + </p> + <p> + Ŝi adiaŭis siajn amikojn, kaj rekomencis marŝadi laŭ la vojo el flavaj + brikoj. Post kiam ŝi iris plurajn kilometrojn ŝi decidis halti por ripozi, + do ŝi grimpis ĝis la supro de la barilo apud la vojo kaj sidiĝis. Granda + maizkampo estis aliflanke de la barilo, kaj ŝi vidis ke ne tre distanca + estas Birdotimigilo, metita alte sur stangon por forpeli la birdojn de la + matura maizo. + </p> + <p> + Doroteo apogis sian mentonon per mano kaj penseme rigardis la + Birdotimigilon. Ĝia kapo estis malgranda sako plenigita per pajlo; + surpentritaj sur ĝi estis okuloj, nazo, kaj buŝo, por simili vizaĝon. + Malnova, pinta blua ĉapelo, kiu antaŭe apartenis al iu Manĝtulo, estis + metita sur lian kapon, kaj la cetero de la figuro estis blua + vestokompleto, multe uzita kaj paliĝinta, kiu ankaŭ estis plenigita per + pajlo. Sur la piedoj estis paro da malnovaj botoj kun bluaj supraĵoj, + kiajn portas ĉiu viro en tiu lando, kaj la figuro estis altigita super la + maiztigojn per stango kiu estis puŝita en lian kolon. + </p> + <p> + Dum Doroteo rigardis atentoplene la kuriozan, pentritan vizaĝon de la + Birdotimigilo, ŝin surprizis vidi ke unu el la okuloj malrapide + palpebrumas al ŝi. Unue ŝi supozis ke sendube ŝi eraris, ĉar neniam iu el + la Birdotimigiloj en Kansas palpebrumas; sed baldaŭ la figuro amikeme + skuetis sian kapon al ŝi. Tiam ŝi malsupren grimpis de la barilo kaj + marŝis al la Birdotimigilo, dum Toto ĉirkaŭkuradis la stangon bojante. + </p> + <p> + "Bonan tagon," diris la Birdotimigilo, per iom raŭka voĉo. + </p> + <p> + "Ĉu vi parolis?" demandis la knabino, mirante. + </p> + <p> + "Certe," respondis la Birdotimigilo; "kiel vi fartas?" + </p> + <p> + "Sufiĉe bone, dankon," respondis Doroteo, ĝentile. "Kiel vi fartas?" + </p> + <p> + "Mi ne fartas bone," diris la Birdotimigilo ridetante, "ĉar estas tre tede + stari ĉi tie nokte kaj tage por fortimigi korvojn." + </p> + <p> + "Ĉu vi ne povas malsupreniri?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Ne, ĉar ĉi tiu stango estas puŝita en mian dorson. Se vi bonvolos + forpreni la stangon, mi estos multe dankema al vi." + </p> + <p> + Doroteo etendis ambaŭ brakojn kaj delevis la figuron de la stango; ĉar, + estante plenigita per pajlo, ĝi estis malmultepeza. + </p> + <p> + "Tre grandan dankon," diris la Birdotimigilo, kiam li estis metita sur la + teron. "Mi sentas min kvazaŭ vere novan." + </p> + <p> + Doroteon perpleksigis aŭdi tion, ĉar ŝajnis al ŝi strange aŭdi viron + plenigitan per pajlo paroli, kaj vidi lin riverenci kaj marŝadi apud ŝi. + </p> + <p> + "Kiu vi estas?" demandis la Birdotimigilo, kiam li estis sin streĉinta kaj + oscedinta. "Kaj kien vi iras?" + </p> + <p> + "Mi nomiĝas Doroteo," diris la knabino, "kaj mi iras al la Smeralda Urbo, + por peti la Grandan Ozon resendi min al Kansas." + </p> + <p> + "Kie estas la Smeralda Urbo?" li demandis; "kaj kiu estas Oz?" + </p> + <p> + "Ĉu vi ne scias?" ŝi respondis, surprizite. + </p> + <p> + "Tute ne. Mi nenion scias. Komprenu, mi estas plenigita per pajlo, do al + mi tute mankas cerbo," li respondis malĝoje. + </p> + <p> + "Ho," diris Doroteo, "min multe bedaŭrigas tio." + </p> + <p> + "Ĉu vi kredas," li demandis, "Ke se mi iros al la Smeralda Urbo kun vi, la + granda Oz donos al mi ioman cerbon? + </p> + <p> + "Mi ne scias," ŝi respondis, "sed vi rajtos akompani min, se vi deziras. + Se Oz ne donos al vi cerbon, vi ne estos pli malbonfortuna ol vi estas + nun." + </p> + <p> + "Estas vere," diris la Birdotimigilo. "Komprenu," li pludiris, iom + sekreteme, "ne ĝenas min ke miaj kruroj kaj brakoj kaj korpo estas + plenigitaj per pajlo, ĉar mi ne povas esti vundita. Se iu paŝas sur miajn + piedfingrojn aŭ puŝas pinglon en min, ne gravas, ĉar mi ne povas sentas + ĝin. Sed mi ne volas ke oni nomu min stulta, kaj se mia kapo restos plena + de pajlo anstataŭ de cerbo, kian havas vi, kiel mi iom povos scii ion + ajn?" + </p> + <p> + "Mi komprenas vian senton," diris la knabineto, kiu vere kunsentis kun li. + "Se vi venos kun mi, mi petos al Oz ke li faru ĉion eblan por vi." + </p> + <p> + "Dankon," li respondis dankeme. + </p> + <p> + Ili reiris al la vojo, Doroteo helpis lin transgrimpi la barilon, kaj ili + komencis marŝadi laŭ la vojo el flavaj brikoj cele la Smeraldan Urbon. + </p> + <p> + Al Toto ne plaĉis la nova akompananto, unue. Li flaradis ĉirkaŭ la + pajloplenigito kvazaŭ suspektante ke eble estas nesto de ratoj en la + pajlo, kaj li ofte bojetis malamikeme kontraŭ la Birdotimigilon. + </p> + <p> + "Ne vin ĝenu Toto," diris Doroteo, al sia nova amiko; "li neniam mordas." + </p> + <p> + "Ho, li ne timigas min," respondis la Birdotimigilo. "Li ne povos damaĝi + la pajlon. Permesu ke mi portu tiun korbon por vi. Ne ĝenos min, ĉar mi ne + povas laciĝi. Mi diros al vi sekreton," li pludiris, dum li kunmarŝadis. + "Nur unu aferon en la tuta mondo mi timas." + </p> + <p> + "Kion?" demandis Doroteo; "ĉu la Manĝtulan kultiviston kiu faris vin?" + </p> + <p> + "Ne," respondis la Birdotimigilo; "flamantan alumeton." + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap04" id="chap04"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro IV. La Vojo tra la Arbaro. + </h3> + <p> + Post kelkaj horoj la vojo komencis krudiĝi, kaj la marŝado fariĝis tiom + malfacila ke la Birdotimigilo ofte stumblis pro la flavaj brikoj, kiuj tie + estis tre malglataj. Efektive, kelkfoje ili estis rompitaj aŭ tute mankis, + tiel ke restis nur truoj kiujn Toto transsaltis kaj Doroteo ĉirkaŭmarŝis. + Sed la Birdotimigilo, pro manko de cerbo, antaŭenmarŝis senpaŭze, kaj tial + paŝis en la truojn kaj sterniĝis sur la malmolajn brikojn. Tamen tio + neniam vundis lin, kaj Doroteo relevis lin kaj restarigis lin sur la + piedoj, dum li gaje ridis kun ŝi pro la akcidento. + </p> + <p> + La kultivitaj kampoj tute ne estis tiel bone prizorgataj ĉi tie kiel en la + antaŭaj lokoj. Troviĝis malpli da domoj kaj malpli da fruktarboj, kaj ju + pli ili marŝis, des pli senbela kaj solsentiga fariĝis la tereno. + </p> + <p> + Je la tagmezo ili sidiĝis apud la vojo, proksime al rivereto, kaj Doroteo + malfermis sian korbon kaj elprenis panon. Ŝi proponis pecon al la + Birdotimigilo, sed li rifuzis. + </p> + <p> + "Mi neniam malsatas," li diris, "kaj estas oportune ke estas tiel, ĉar mia + buŝo estas nur pentrita, kaj se mi tondus truon en ĝi por ke mi povu + manĝi, la pajlo kiu plenigas min elfalus, kaj tio ruinigus la formon de + mia kapo." + </p> + <p> + Doroteo tuj vidis ke tio estas vera, do ŝi nur kapjesis kaj plu manĝis + sian panon. + </p> + <p> + "Rakontu al mi iom pri vi mem, kaj pri la lando el kiu vi venis," diris la + Birdotimigilo, kiam ŝi estis fininta sian manĝon. Do ŝi parolis al li pri + Kansas, kaj kiom griza estas ĉio tie, kaj kiel la ciklono portis ŝin al ĉi + tiu kurioza Lando Oz. La Birdotimigilo atente aŭskultis, kaj diris, + </p> + <p> + "Mi ne komprenas kial vi volas foriri el ĉi tiu bela lando kaj reiri al la + seka, griza loko kiun vi nomas Kansas." + </p> + <p> + "Vi ne komprenas ĉar vi ne havas cerbon," respondis la knabino. "Ne grave + kiom mizeraj kaj grizaj estas niaj hejmoj, ni karno- kaj sango-homoj + preferas loĝi tie ol en iu alia lando, negrave kiom bela. Nenio egale + bonas kiel la hejmo." + </p> + <p> + La Birdotimigilo ĝemis. + </p> + <p> + "Kompreneble mi ne povas kompreni," li diris. "Se viaj kapoj estus plenaj + de pajlo, kiel la mia, verŝajne vi ĉiuj loĝus en la belaj lokoj, kaj sekve + tute mankus homoj en Kansas. Estas bonsorte por Kansas ke vi havas + cerbon." + </p> + <p> + "Bonvolu rakonti al mi, dum ni ripozas," petis la infano. + </p> + <p> + La Birdotimigilo rigardis ŝin riproĉe, kaj respondis, "Mia vivo ĝis nun + estis tiom mallonga ke efektive mi scias tute nenion. Mi fariĝis nur + antaŭhieraŭ. Mi tute ne scias kio okazis en la mondo antaŭ tiam. + Bonfortune, kiam la kultivisto faris mian kapon, li unue pentris miajn + orelojn, tiel ke mi aŭdis kio okazas. Apudestis alia Manĝtulo, kaj kion mi + unue aŭdis estis la parolo de la kultivisto, + </p> + <p> + "`Ĉu plaĉas al vi la oreloj?' + </p> + <p> + "`Ili estas nerektaj,' respondis la aliulo. + </p> + <p> + "`Ne gravas,' diris la kultivisto; 'ili tamen estas oreloj,' kio ja estis + vera. + </p> + <p> + "`Nun mi faros la okulojn,' diris la kultivisto. Do li pentris mian + dekstran okulon, kaj tuj kiam ĝi estis finita mi trovis ke mi rigardas + lin, kaj ĉion ĉirkaŭ mi, tre interesate, ĉar tiu estis la unua fojo kiam + mi ekvidis la mondon. + </p> + <p> + "`Jen iom bela okulo,' komentis la Manĝtulo kiu estis rigardanta la + kultiviston; 'blua farbo bone taŭgas por okuloj.' + </p> + <p> + "`Mi pentros la alian pli granda,' diris la kultivisto. Kaj kiam la dua + okulo estis finita mi povis multe pli bone vidi ol antaŭe. Post tio li + faris miajn nazon kaj buŝon. Sed mi ne parolis, ĉar tiutempe mi ne sciis + por kio buŝo utilas. Min amuzis rigardi dum ili pretigis mian korpon kaj + miajn brakojn kaj krurojn; kaj kiam ili fine surfiksis mian kapon, mi + estis tre fiera, ĉar mi opiniis ke mi estas egale bona kiel ĉiu alia + persono. + </p> + <p> + "`Ĉi tiu ulo rapide timigos la korvojn,' diris la kultivisto. 'Li aspektas + vera homo.' + </p> + <p> + "`Nu, li ja estas homo,' diris la aliulo, kaj mi plene konsentis kun li. + La kultivisto portis min sub sia brako al la maizkampo, kaj metis min sur + altan stangon, kie vi trovis min. Li kaj lia amiko baldaŭ foriris kaj + lasis min sola. + </p> + <p> + "Al mi ne plaĉis esti tiel forlasita; do mi strebis sekvi ilin, sed miaj + piedoj ne povis tuŝi la teron, kaj mi devis resti sur tiu stango. Mia vivo + estis tre solsenta, ĉar mi konis nenion pripenseblan, mi ja antaŭ nur + kelkaj momentoj konstruiĝis. Multaj korvoj kaj aliaj birdoj flugis en la + maizkampon, sed tuj kiam ili ekvidis min ili forflugis, kredante min + Manĝtulo; kaj tio plaĉis al mi kaj kredigis min ke mi estas tre grava + persono. Post iom da tempo maljuna korvo flugis apud min, kaj zorge + rigardinte min li sidigis sin sur mian ŝultron kaj diris, + </p> + <p> + "`Ĉu tiu kultivisto kredis povi trompi min tiel mallerte? Ĉiu inteligenta + korvo vidus ke vi estas nur plenigita per pajlo.' Post tio li saltis sur + la teron kaj manĝis maizon laŭvole. La aliaj birdoj, vidinte ke li ne + estis damaĝita de mi, venis por ankaŭ manĝi la maizon, do post nelonge ili + estis amase ĉirkaŭ mi. + </p> + <p> + "Min malĝojigis tio, ĉar ĝi pruvis ke mi efektive ne estas efika + Birdotimigilo; sed la maljuna korvo konsolis min, dirante: `Se vi nur + havus cerbon en la kapo vi estus egale bona homo kiel ĉiu el ili, kaj pli + bona homo ol kelkaj el ili. Nur cerbohavo valoras en ĉi tiu mondo, negrave + ĉu oni estas korvo ĉu homo.' + </p> + <p> + "Post la foriro de la korvoj mi pripensis tion, kaj decidis ke mi strebos + akiri cerbon. Bonŝance, vi alvenis kaj detiris min de la stango, kaj laŭ + vi parolo mi certas ke la Potenca Oz donos al mi cerbon tuj kiam ni + atingos la Smeraldan Urbon." + </p> + <p> + "Tion mi esperas," diris Doroteo fervore, "ĉar ŝajne vi volegas posedi + tion." + </p> + <p> + "Jes, mi volegas," respondis la Birdotimigilo. "Estas tre malkomfortige + scii ke oni estas stultulo." + </p> + <p> + "Nu," diris la knabino, "ni ekiru." Kaj ŝi transdonis la korbon al la + Birdotimigilo. + </p> + <p> + Tute ne estis bariloj ĉe la vojoflankoj nun, kaj la tero estis kruda kaj + nekultivita. Kiam komencis vesperiĝi ili venis al granda arbaro, kie la + arboj estis kreskintaj tiel altaj kaj proksimaj unu al la alia ke iliaj + branĉoj renkontiĝis super la vojo el flavaj brikoj. Estis preskaŭ senlume + sub la arboj, ĉar la branĉoj fortenis la taglumon; sed la marŝantoj ne + haltis, kaj pluiris en la arbaron. + </p> + <p> + "Se ĉi tiu vojo eniras, ĝi nepre eliros," diris la Birdotimigilo, "kaj ĉar + la Smeralda Urbo estas ĉe la alia finaĵo de la vojo, ni devas sekvi kien + ajn ĝi kondukas." + </p> + <p> + "Ĉiu scias tion," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Certe; tial mi scias," respondis la Birdotimigilo. "Se necesus havi + cerbon por scii ĝin, mi ja ne dirus ĝin." + </p> + <p> + Post eble horo la lumo malaperis, kaj ili trovis sin stumblantaj en la + mallumo. Doroteo tute ne povis vidi, sed Toto vidis, ĉar kelkaj hundoj tre + bone vidas en la mallumo; kaj la Birdotimigilo deklaris sin egale kapabla + vidi kiel dum la tago. Do ŝi prenis lian brakon, kaj sukcesis marŝadi + sufiĉe bone. + </p> + <p> + "Se vi vidos domon, aŭ iun ajn lokon kie ni povos tradormi la nokton," ŝi + diris, "nepre informu min; ĉar estas tre malkomforte marŝadi en la + mallumo." + </p> + <p> + Baldaŭ la Birdotimigilo haltis. + </p> + <p> + "Mi vidas dometon dekstre de ni," li diris, "konstruitan el ŝtipoj kaj + branĉoj. Ĉu ni iru tien?" + </p> + <p> + "Jes, ja." respondis la infano. "Mi plene laciĝis." + </p> + <p> + Do la Birdotimigilo gvidis ŝin inter la arboj ĝis ili atingis la dometon, + kaj Doroteo eniris kaj trovis liton de sekaj folioj en unu angulo. Ŝi tuj + kuŝiĝis, kaj kun Toto apud ŝi ŝi baldaŭ profunde endormiĝis. La + Birdotimigilo, kiu neniam laciĝis, staris en alia angulo kaj pacience + atendis la mateniĝon. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap05" id="chap05"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro V. Ili savas la Stanan Lignohakiston + </h3> + <p> + Kiam Doroteo vekiĝis, la suno jam briladis tra la arboj kaj Toto estis jam + delonge ekster la domo ĉasante birdojn kaj sciurojn. Ŝi sidiĝis kaj + ĉirkaŭrigardis. Jen la Birdotimigilo, ankoraŭ staranta pacience en sia + angulo, atendante ŝin. + </p> + <p> + "Ni nepre devas serĉi akvon," ŝi diris al li. + </p> + <p> + "Por kio vi volas akvon?" li demandis. + </p> + <p> + "Por purigi mian vizaĝon post la polvo de la vojo, kaj por trinki, tiel ke + la seka pano ne gluiĝos al mia gorĝo." + </p> + <p> + "Certe estas ĝene konsisti el karno," diris la Birdotimigilo, penseme, + "ĉar vi devas dormi, kaj manĝi kaj trinki. Tamen, vi havas cerbon, kaj la + kapablo pensadi valoras multajn ĝenojn." + </p> + <p> + Ili eliris el la dometo kaj promenis inter la arboj ĝis ili trovis + malgrandan fonton de klara akvo, kie Doroteo trinkis kaj banis sin kaj + matenmanĝis. Ŝi vidis ke ne restas multe da pano en la korbo, kaj la + knabino estis dankema ke la Birdotimigilo ne bezonas manĝi, ĉar apenaŭ + estis sufiĉe por ŝi kaj por Toto por tiu tago. + </p> + <p> + Kiam ŝi estis fininta sian manĝon, kaj estis preta reiri al la vojo el + flavaj brikoj, ŝin alarmetis proksima sono de profunda ĝemo. + </p> + <p> + "Kio sonis?" ŝi demandis, time. "Mi tute ne povas konjekti," respondis la + Birdotimigilo; "sed ni povas aliri kaj vidi." Ĝuste tiam la sono de nova + ĝemo atingis iliajn orelojn, kaj la sono ŝajne venis el malantaŭ ili. Ili + turnis sin kaj marŝis kelkajn paŝojn tra la arbaro, kaj tiam Doroteo + ekvidis ion brilantan en sunradio kiu falis inter la arbojn. Ŝi kuris al + tiu loko, kaj poste ŝi ekhaltis, kun krio pro surpriziĝo. + </p> + <p> + Unu el la grandaj arboj estis parte trahakita, kaj staranta apud ĝi, + tenante hakilon levitan en liaj manoj, estis viro konsistanta plene el + stano. Liaj kapo kaj brakoj kaj kruroj estis artikigitaj al lia korpo, sed + li staris tute senmove, kvazaŭ tute ne kapabla sin movi. + </p> + <p> + Doroteo rigardis lin mirege, ankaŭ la Birdotimigilo, dum Toto akre bojadis + kaj provis mordi la stanajn krurojn, kio dolorigis liajn dentojn. + </p> + <p> + "Ĉu vi ĝemegis?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Jes," respondis la stanulo, "jes. Mi ĝemadas jam de pli ol jaro, kaj + antaŭ nun neniu aŭdis min nek venis por helpi min." + </p> + <p> + "Kiel mi povos helpi vin?" ŝi demandis dolĉe, ĉar ŝin malgajigis la + malfeliĉa voĉo de la viro. + </p> + <p> + "Alportu oleujon kaj oleu miajn artikojn," li respondis. "Ili rustiĝis + tiom ke mi tute ne povas movi min; se mi estos bone oleita, mi estos + denove bonfarta. Vi trovos oleujon sur breto en mia dometo." + </p> + <p> + Doroteo tuj rekuris al la dometo kaj trovis la oleujon, kaj poste ŝi + reiris al la Stana Lignohakisto kaj demandis, maltrankvile, "Kie estas + viaj artikoj?" + </p> + <p> + "Unue oleu mian kolon," respondis la Stana lignohakisto, kaj ĉar ĝi estis + tre rusta la Birdotimigilo prenis la stanan kapon kaj movis ĝin delikate + de flanko al flanko ĝis ĝi moviĝis libere, kaj tiam la viro povis mem + turni ĝin. + </p> + <p> + "Nun oleu la artikojn de miaj brakoj," li diris. Kaj Doroteo oleis ilin + kaj la Birdotimigilo zorge fleksis ilin ĝis ili estis tute liberaj de + rusto kaj bonaj kiel novaj. + </p> + <p> + La Stana Lignohakisto kontente ĝemetis kaj mallevis sian hakilon, kiun li + apogis per arbo. + </p> + <p> + "Tio multe komfortigas," li diris. "Mi tenadis tiun hakilon en la aero + ekde kiam mi rustiĝis, kaj kontentigas min formeti ĝin finfine. Nun, se vi + bonvolos olei la artikojn de miaj kruroj, mi denove estos normala." + </p> + <p> + Do ili oleis liajn krurojn ĝis li povis libere movi ilin; kaj li multfoje + dankis ilin pro sia liberiĝo, ĉar li ŝajnis tre ĝentila, kaj tre dankema. + </p> + <p> + "Mi eble starus tie por ĉiam se vi ne estus alveninta," li diris; "do + certe vi savis mian vivon. Kial vi hazarde venis ĉi tien?" + </p> + <p> + "Ni estas survoje al la Smeralda Urbo, por renkonti la Grandan Ozon," ŝi + respondis, "kaj ni haltis ĉe via dometo por tie tradormi la nokton." + </p> + <p> + "Kial vi volas renkonti Ozon?" li demandis. + </p> + <p> + "Mi volas ke li resendu min al Kansas, kaj la Birdotimigilo volas ke li + metu iom da cerbo en lian kapon," ŝi respondis. + </p> + <p> + La Stana Lignohakisto ŝajnis profunde pensadi dum momento. Post tio li + diris: "Ĉu vi supozas ke Oz povus doni al mi koron?" + </p> + <p> + "Nu, mi supozas ke jes," Doroteo respondis. "Estus egale facile kiel doni + al la Birdotimigilo cerbon." + </p> + <p> + "Vere," la Stana Lignohakisto respondis, "Do, se vi permesos ke mi + akompanu vin, ankaŭ mi iros al la Smeralda Urbo por peti ke Oz helpu min." + </p> + <p> + "Kunvenu," diris la Birdotimigilo elkore, kaj Doroteo ankaŭ diris ke ŝi + volonte akceptos lin kiel akompananton. Do la Stana Lignohakisto + surŝultrigis sian hakilon kaj ĉiuj marŝis tra la arbaro ĝis ili atingis la + vojon pavimitan per flavaj brikoj. + </p> + <p> + La Stana Lignohakisto jam petis ke Doroteo metu la oleujon en sian korbon. + "Ĉar," li diris, "se pluvos sur min kaj mi denove rustiĝos, mi bezonegos + la oleujon." + </p> + <p> + Estis bonsorte ke la nova kamarado fariĝis parto de la grupo, ĉar baldaŭ + post la rekomenco de marŝado ili atingis lokon kie la arboj kaj branĉoj + tiom densiĝis super la vojo ke ili ne povis tramarŝi. Sed la Stana + Lignohakisto eklaboris per sia hakilo kaj hakis tiom bone ke baldaŭ li + faris trairejon por la tuta grupo. + </p> + <p> + Doroteo pensadis tiom profunde dum ili marŝis ke ŝi ne rimarkis kiam la + Birdotimigilo stumblis en truon kaj ruliĝis al la flanko de la vojo. + Efektive li devis voki ŝin por ke ŝi helpu lin restariĝi. + </p> + <p> + "Kial vi ne ĉirkaŭmarŝis la truon?" demandis la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Mi ne scias tion fari," respondis la Birdotimigilo gaje. "Mia kapo + pleniĝis per pajlo, komprenu, kaj tial mi iras al Oz por peti de li + cerbon." + </p> + <p> + "Mi komprenas," diris la Stana Lignohakisto. "Sed, malgraŭe, cerbo ne + estas la plej bona afero en la mondo." + </p> + <p> + "Ĉu vi havas cerbon?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Ne, mia kapo estas tute malplena," respondis la Hakisto. "Sed iam mi + havis cerbon, kaj ankaŭ koron; do, provinte ambaŭ, mi multe preferus havi + koron." + </p> + <p> + "Kial?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Mi rakontos al vi mian historion, kaj tiel vi scios." Do, dum ili + marŝadis tra la arbaro, la Stana Lignohakisto rakontis tion: "Mi naskiĝis + filo de hakisto kiu hakadis la arbojn en la arbaro kaj vendis la lignon + por gajni sian vivmonon. Kiam mi plenkreskis ankaŭ mi fariĝis + lignohakisto, kaj post la morto de mia patro mi prizorgis mian maljunan + patrinon dum ŝia cetera vivo. Post tio mi decidis ke anstataŭ loĝi sola mi + edziĝos, por ke min ne plenigu sento de soleco. + </p> + <p> + "Unu Manĝtula knabino estis tiom bela ke mi baldaŭ plenkore amis ŝin. Ŝi, + siaflanke, promesis edziniĝi kun mi tuj kiam mi gajnos sufiĉan monon por + konstrui pli bonan domon por ŝi; do mi eklaboradis pli fervore ol ĉiam. + Sed la knabino loĝis kun maljunulino kiu ne volis ke ŝi edziniĝu kun iu + ajn, ĉar ŝi estis tiom mallaborema ke ŝi volis ke la knabino restu kun ŝi + kaj kuiradu kaj mastrumadu. Do la maljunulino iris al la Fia Sorĉistino de + la Oriento, kaj promesis al ŝi du ŝafojn kaj bovinon se ŝi malebligos la + geedziĝon. Sekve la Fia Sorĉistino sorĉis mian hakilon, kaj unu tagon dum + mi hakadis laŭeble plej forte, ĉar mi fervoris akiri la novan domon kaj + mian edzinon kiel eble plej baldaŭ, la hakilo ekglitis kaj detranĉis mian + maldekstran kruron. + </p> + <p> + "Unuavide tio ŝajnis granda misfortuno, ĉar mi sciis ke unukrurulo ne + multe sukcesus kiel lignohakisto. Do mi iris al stanisto kaj mendis de li + novan kruron el stano. La kruro funkciis tre bone, kiam mi kutimiĝis al + ĝi; sed mia ago kolerigis la Fian Sorĉistinon de la Oriento, ĉar ŝi + promesis al la maljunulino ke mi ne edziĝos kun la bela Manĝtula knabino. + Kiam mi rekomencis hakadi, mia hakilo ekglitis kaj detranĉis mian dekstran + kruron. Denove mi iris al la stanisto, kaj li denove faris por mi kruron + el stano. Post tio la sorĉita hakilo detranĉis miajn brakojn, unu post la + alia; sed, ne malkuraĝigite, mi anstataŭigis ilin per stanaj. Post tio la + Fia Sorĉistino glitigis mian hakilon tiel ke ĝi detranĉis mian kapon, kaj + unue mi kredis ke tiel mi vere finiĝis. Sed hazarde la stanisto venis, kaj + li faris por mi novan kapon el stano. + </p> + <p> + "Mi kredis ke mi fine venkis la Fian Sorĉistinon tiam, kaj mi laboris eĉ + pli fervore; sed mi ne sciis kiom kruela estas mia malamikino. Ŝi elpensis + novan metodon mortigi mian amon al la Manĝtula knabino, kaj denove ŝi + glitigis mian hakilon, tiel ke ĝi hakis rekte tra mian korpon, duonigante + min. Denove la stanisto venis por helpi kaj faris por mi korpon el stano, + kaj fiksis al ĝi miajn stanajn brakojn kaj krurojn kaj kapon, per artikoj, + tiel ke mi povis moviĝadi sambone kiel en la komenco. Sed, ve! Mi nun ne + havis koron, do mi perdis mian tutan amon al la Manĝtula knabino, kaj ne + gravis al mi ĉu aŭ ne mi edziĝos kun ŝi. Mi supozas ke ŝi plu loĝas kun la + maljunulino, atendante ke mi venos preni ŝin. + </p> + <p> + "Mia korpo tiom brilis en la sunlumo ke mi multe fieris pro ĝi, kaj nun ne + gravis ĉu mia hakilo glitos, ĉar ĝi ne povas tranĉi min. Ekzistis nur unu + danĝero — ke miaj artikoj rustiĝos; sed mi gardis oleujon en mia dometo + kaj zorgis olei min kiam ajn mi bezonis. Tamen, unu tagon mi forgesis fari + tion, kaj, estante en pluvego, antaŭ ol mi konceptis la danĝeron miaj + artikoj jam rustiĝis, kaj mi restis staranta en la arbaro ĝis vi venis por + helpi min. La sperto estis terura, sed dum la jaro kiam mi staris tie mi + havis sufiĉan tempon por kompreni ke mia plej granda perdo estis la + perdiĝo de mia koro. Dum mi amis mi estis la plej feliĉa persono sur la + tero; sed neniu povas ami sen koro, do mi firme intencas iri al Oz por + peti de li koron. Se li donos al mi, mi reiros al la Manĝtula knabino kaj + edziĝos kun ŝi." + </p> + <p> + Kaj Doroteon kaj la Birdotimigilon multe interesis la rakonto de la Stana + Lignohakisto, kaj nun ili komprenis kial li tiom fervoras akiri novan + koron. "Tamen," diris la Birdotimigilo, "mi petos cerbon, ne koron; ĉar + malsaĝulo ne scius kion fari per koro se li havus ĝin." + </p> + <p> + "Mi prenos koron," respondis la Stana Lignohakisto, "ĉar cerbo ne + feliĉigas, kaj feliĉo estas la plej grava afero en la mondo." + </p> + <p> + Doroteo nenion diris, ĉar ŝi ne povis decidi kiu el ŝiaj du amikoj pravas, + kaj ŝi decidis ke se ŝi nur sukcesos reiri al Kansas kaj Onklino Em, ne + multe gravos ĉu la Stana Lignohakisto havas cerbon kaj la Birdotimigilo + koron, aŭ ĉu ĉiu el ili akiris sian deziraĵon. + </p> + <p> + Kio plej ĝenis ŝin estis ke la pano estis preskaŭ plene manĝita, kaj nova + manĝo por ŝi kaj Toto malplenigos la korbon. Estis vere ke nek la Stana + Lignohakisto nek la Birdotimigilo kapablis manĝi, sed ŝi ne konsistis el + stano aŭ pajlo, kaj ne povis vivi sen manĝo. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap06" id="chap06"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro VI. La Malkuraĝa Leono. + </h3> + <p> + Ankoraŭ Doroteo kaj ŝiaj akompanantoj marŝis tra la densa arbaro. La vojo + ankoraŭ estis pavimita per flavaj brikoj, sed ili estis multe kovritaj de + sekaj branĉoj kaj mortaj folioj de la arboj, kaj la marŝado tute ne estis + facila. + </p> + <p> + Malmultaj birdoj estis en tiu parto de la arbaro, ĉar birdoj amas la + nekovritan terenon kie estas multa sunlumo; sed fojfoje aŭdiĝis + malaltatona muĝo de iu sovaĝa besto kaŝiĝinta inter la arboj. Tiuj sonoj + rapidbatigis la koron de la knabineto, ĉar ŝi ne sciis ilian kaŭzon; sed + Toto sciis, kaj li marŝis proksime al la flanko de Doroteo kaj eĉ ne bojis + responde. + </p> + <p> + "Kiom longe daŭros," la infano demandis al la Stana Lignohakisto, "ĝis ni + estos ekster la arbaro?" + </p> + <p> + "Mi ne scias," estis la respondo, "ĉar mi neniam estis en la Smeralda + Urbo. Sed mia patro iris tien iam, kiam mi estis knabo, kaj li diris ke la + vojo estas longa tra danĝera tereno, kvankam proksime al la urbo kie Oz + loĝas la lando estas bela. Sed mi ne timas dum mi havas mian oleujon, kaj + nenio povas damaĝi la Birdotimigilon, kaj sur via frunto estas la marko de + la kiso de la bona Sorĉistino, kaj tio protektos vin." + </p> + <p> + "Sed Toto!" diris la knabino malkviete; "kio protektos lin?" + </p> + <p> + "Ni mem devos protekti lin, se estos danĝero por li," respondis la Stana + Lignohakisto. + </p> + <p> + Tuj kiam li parolis, aŭdiĝis terura muĝo el la arbaro, kaj la postan + momenton granda Leono saltis sur la vojon. Per unu piedbato li ĵetis la + Birdotimigilon ĉirkaŭturniĝantan ĝis la rando de la vojo, kaj post tio li + frapegis la Stanan Lignohakiston per siaj akraj ungoj. Sed, surprize al + si, li ne damaĝis la stanon, kvankam la Hakisto falis sur la vojon kaj + kuŝis senmove. + </p> + <p> + Malgranda Toto, ĉar nun estis videbla malamiko, kuris bojante al la Leono, + kaj la granda besto malfermis sian buŝon por mordi la hundon. Doroteo, + timante ke Toto mortos, kaj sen atento al danĝero, kuris antaŭen kaj + frapis la nazon de la Leono kiel eble plej forte, dum ŝi kriis: "Vi ne + aŭdacu mordi Toton! Vi devus honti, granda besto kia vi, mordi povran + malgrandan hundon!" + </p> + <p> + "Mi ne mordis lin," diris la Leono, per sia piedo frotante la parton de la + nazo kiun frapis Doroteo. + </p> + <p> + "Ne, sed vi provis," ŝi respondis kolere. "Vi estas nur granda + malkuraĝulo!" + </p> + <p> + "Mi scias," diris la Leono, klinante la kapon pro honto. "Mi de ĉiam + scias. Sed kiel mi povas ne esti malkuraĝa." + </p> + <p> + "Nu mi certe ne scias. Kaj vi batis pajloplenan homon, la povran + Birdotimigilon!" + </p> + <p> + "Ĉu li estas plenigita per pajlo?" demandis la Leono surprizite, dum li + rigardis ŝin levi la Birdotimigilon kaj restarigi lin sur liaj piedoj kaj + reĝustigi lian formon. + </p> + <p> + "Kompreneble li estas plena de pajlo," respondis Doroteo, kiu ankoraŭ + koleris. + </p> + <p> + "Tial li renversiĝis tiom facile," komentis la Leono. "Min mirigis vidi + lin ĉirkaŭturniĝi tiel. Ĉu ankaŭ la alia estas pajloplena?" + </p> + <p> + "Ne," diris Doroteo, "li konsistas el stano." Kaj ŝi helpis la Hakiston + restariĝi. + </p> + <p> + "Tial li preskaŭ malakrigis miajn ungojn," diris la Leono. "Kiam ili + komencis grati la stanon mi sentis malvarmon suben kuri laŭ mia dorso. Kiu + estas tiu malgranda besto kiun vi tiom amas?" + </p> + <p> + "Li estas mia hundo, Toto," respondis Doroteo. + </p> + <p> + "Ĉu li konsistas el stano aŭ estas plena de pajlo?" demandis la Leono. + </p> + <p> + "Nek stano nek pajlo. Li estas — estas — viandohundo." + </p> + <p> + "Ho! Li estas kurioza besto, kaj aspektas ege malgranda, kiam mi nun + rigardas lin. Neniu alia volus mordi tian etulon, nur malkuraĝa mi," + pludiris la Leono malgaje. + </p> + <p> + "Kio malkuraĝigis vin?" demandis Doroteo, miroplene rigardante la grandan + beston, ĉar li estis granda kiel malgranda ĉevalo. + </p> + <p> + "Estas mistero," respondis la Leono. + </p> + <p> + "Mi supozas ke mi naskiĝis tia. Ĉiuj aliaj bestoj en la arbaro kompreneble + supozas ke mi estas kuraĝa, ĉar ĉie oni kredas ke la Leono estas la Reĝo + de Bestoj. Mi trovis ke se mi muĝas tre laŭte, ĉiu vivanto estas timigata + kaj forkuras de mi. Kiam ajn mi renkontis homon mi multe timis; sed mi nur + muĝegis je li, kaj li ĉiam forkuris kiel eble plej rapide. Se la elefantoj + kaj la tigroj kaj la ursoj decidus batali kontraŭ min, mi mem forkurus — + tiom malkuraĝa mi estas; sed tuj kiam ili aŭdas min muĝegi ili ĉiuj penas + foriri de mi, kaj kompreneble mi akceptas tion." + </p> + <p> + "Sed tio estas malĝusta. La Reĝo de Bestoj ne estu malkuraĝa," diris la + Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Mi scias tion," respondis la Leono, viŝante larmon de sia okulo per la + pinto de sia vosto. "Tio multege malĝojigas min, kaj tre malfeliĉigas mian + vivon. Sed kiam ajn estas danĝero, mia koro komencas rapide bati." + </p> + <p> + "Eble vi suferas pro kormalsano," diris la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Eble," diris la Leono. + </p> + <p> + "Se tiel," pludiris la Stana Lignohakisto, "ĝoju, ĉar tio pruvas ke vi + havas koron. Rilate al mi, mi ne havas koron, do mi ne povas suferi pro + kormalsano." + </p> + <p> + "Eble," diris la Leono penseme, "se mi ne havus koron al mi ne mankus + kuraĝo." + </p> + <p> + "Ĉu vi havas cerbon?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Mi supozas ke jes. Mi neniam rigardis en mian kapon por informiĝi," + respondis la Leono. + </p> + <p> + "Mi iras al la Granda Oz por peti lin doni al mi cerbon," komentis la + Birdotimigilo, "ĉar mia kapo estas plena de pajlo." + </p> + <p> + "Kaj mi iras por peti lin doni al mi koron," diris la Stana Lignohakisto. + "Kaj mi iras por peti lin resendi Toton kaj min al Kansas," aldonis + Doroteo. + </p> + <p> + "Ĉu vi kredas ke Oz povus doni al mi kuraĝon?" demandis la Malkuraĝa + Leono. + </p> + <p> + "Egalfacile kiel doni al mi cerbon," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Aŭ doni al mi koron," diris la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Aŭ resendi min al Kansas," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Do, se vi konsentos, mi akompanos vin," diris la Leono, "ĉar mia vivo + estas netolerebla sen iom da kuraĝo." + </p> + <p> + "Vi estos tre bonvena," respondis Doroteo, "ĉar vi helpos forteni la + aliajn sovaĝajn bestojn. Ŝajnas al mi ke ili nepre estas pli malkuraĝaj ol + vi se ili lasas vin tiom facile timigi ilin." + </p> + <p> + "Efektive tiel estas," diris la Leono; "sed tio ne plikuraĝigas min, kaj + dum mi scios ke mi estas malkuraĝa mi restos malfeliĉa." + </p> + <p> + Do denove la malgranda grupo rekomencis sian marŝadon, la Leono marŝis + elegante apud Doroteo. Toto ne aprobis la novan kamaradon, unue, ĉar li ne + povis forgesi ke li estis preskaŭ manĝita per la grandaj makzeloj de la + Leono; sed post iom da tempo li plitrankviliĝis, kaj baldaŭ Toto kaj la + Malkuraĝa Leono fariĝis bonaj amikoj. + </p> + <p> + Dum la cetero de tiu tago okazis neniu alia aventuro kiu ĝenis la pacon de + la marŝado. Estas vere ke, unufoje, la Stana Lignohakisto paŝis sur + skarabon kiu rampadis laŭ la vojo, kaj mortigis la povran besteton. Tio + multe malfeliĉigis la Stanan Lignohakiston, ĉar li ĉiam zorgoplene evitis + damaĝi iun ajn vivanton; kaj dum li marŝis li ploris plurajn larmojn pro + malĝojo kaj bedaŭro. Tiuj larmoj fluis malrapide sur lia vizaĝo kaj trans + la ĉarnirojn de lia makzelo, kaj tie ili rustiĝis. Kiam Doroteo post + nelonge demandis ion al li, la Stana Lignohakisto ne povis malfermi la + buŝon, ĉar liaj makzeloj estis rigidaj pro rusto. Li multe ektimis pro tio + kaj gestis al Doroteo ke ŝi helpu lin, sed ŝi ne povis kompreni. La Leono + ankaŭ estis perpleksa pro nescio pri kio okazis. Sed la Birdotimigilo + prenis la oleujon el la korbo de Doroteo kaj oleis la makzelojn de la + Stana Lignohakisto, kaj post kelkaj momentoj li parolis same kiel antaŭe. + </p> + <p> + "Mi lernu per tio," diris li, "nepre rigardi kien mi paŝas. Ĉar se mi + mortigus alian insekton aŭ skarabon mi nepre denove plorus, kaj plorado + rustigas miajn makzelojn tiel ke mi ne povas paroli." + </p> + <p> + Post tio li zorge marŝadis rigardante konstante la vojon, kaj kiam li + vidis etan formikon laboradi sur la vojo li superpaŝis por ne damaĝi ĝin. + La Stana Lignohakisto bone sciis ke li ne havas koron, kaj tial li tre + zorgis neniam esti kruela aŭ malafabla kontraŭ io ajn. "Vi, kiuj estas + homoj kun koroj," li diris, "havas gvidilon, kaj tial ne necesas agi + maljuste; sed mi ne havas koron, do mi devas esti tre zorgema. Kiam Oz + donos al mi koron, kompreneble mi ne bezonos tiom zorgi." + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap07" id="chap07"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro VII. La vojo al la Granda Oz. + </h3> + <p> + Ili devis kampadi sub granda arbo en la arbaro, tiunokte, ĉar ne estis + domoj proksime. La arbo estis bona, dika kovrilo protektanta ilin kontraŭ + la roso. La Stana Lignohakisto hakis grandan aron da lignaĵoj per sia + hakilo kaj Doroteo pretigis belegan varmigan fajron kiu helpis ŝin esti + malpli solsenta. Ŝi kaj Toto jam manĝis la lastajn panerojn, kaj nun ŝi ne + sciis kion ili manĝos en la mateno. + </p> + <p> + "Se vi volas," diris la Leono, "mi eniros la arbaron kaj mortigos cervon + por vi. Vi povos rosti ĝin per la fajro, ĉar via gusto estas tiom stranga + ke vi preferas kuiritaĵojn, kaj tiel vi havos bonan matenmanĝon." + </p> + <p> + "Ne! Bonvolu, ne!" pledis la Stana Lignohakisto. "Mi nepre plorus se vi + mortigus povran cervon, kaj miaj makzeloj denove rustiĝus." + </p> + <p> + Sed la Leono foriris en la arbaron kaj trovis propran manĝon, kaj neniu + poste sciis kion li manĝis, ĉar li ne menciis tion. Kaj la Birdotimigilo + trovis arbon plenan de nuksoj kaj plenigis la korbon de Doroteo per ili, + tiel ke ŝi dum longa tempo ne malsatos. Ŝi opiniis tion tre afabla kaj + amema ago de la Birdotimigilo, sed ŝi multe ridis pro la mallerta maniero + per kiu la povrulo prenis la nuksojn. Liaj vatitaj manoj estis tiom + mallertaj, kaj la nuksoj tiom malgrandaj, ke li faligis preskaŭ tiom kiom + li metis en la korbon. Sed ne gravis al la Birdotimigilo kiom da tempo li + bezonos por plenigi la korbon, ĉar tio tenis lin malproksime de la fajro, + ĉar li timis ke fajrero trafus lian pajlon kaj konsumus lin. Do li restis + tre for de la flamoj, kaj proksimiĝis nur por kovri Doroteon per sekaj + folioj kiam ŝi kuŝiĝis por dormi. Ili komfortigis kaj varmigis ŝin kaj ŝi + dormis profunde ĝis la mateno. + </p> + <p> + Kiam mateniĝis, la knabino lavis sian vizaĝon en malgranda ondetanta + rivereto kaj baldaŭ post tiam ili ĉiuj rekomencis marŝi al la Smeralda + Urbo. + </p> + <p> + La tago montriĝis eventoplena por la marŝantoj. Ili apenaŭ marŝis unu + horon antaŭ ol vidi grandan abismon kiu transiras la vojon kaj dividas la + arbaron ĝis preter ilia vidpovo, ambaŭflanke. Ĝi estis tre larĝa abismo, + kaj kiam ili iris al la rando kaj enrigardis ili povis vidi ke ĝi ankaŭ + estas tre profunda, kaj ke estas multaj grandaj, pintaj rokoj en la fundo. + La flankoj estis tiom krutaj ke neniu el ili povus malsuprengrimpi, kaj + dum momento ŝajnis ke la marŝado devos ĉesi. + </p> + <p> + "Kion ni faru?" demandis Doroteo senespere. + </p> + <p> + "Mi tute ne scias," diris la Stana Lignohakisto; kaj la Leono skuis sian + densan hararon kaj rigardis penseme. Sed la Birdotimigilo diris: "Ni ne + povas flugi, tio estas certa; kaj ni ne povas malsuprengrimpi en tiun + profundan abismon. Sekve, se ni ne povos transsalti, ni devos halti ĉi + tie." + </p> + <p> + "Mi kredas povi transsalti," diris la Malkuraĝa Leono, zorge mezurinte la + distancon per sia menso. + </p> + <p> + "Do estas solvite," respondis la Birdotimigilo, "ĉar vi povos transporti + nin unuope sur via dorso." + </p> + <p> + "Nu, mi provos," diris la Leono. "Kiun la unua?" + </p> + <p> + "Mi," deklaris la Birdotimigilo; "ĉar se vi trovus ke vi ne povas + transsalti la breĉon, Doroteo mortus, aŭ la Lignohakisto estus forte + kavigita de la rokoj. Sed se mi estos sur via dorso ne multe gravos ĉar la + falo tute ne damaĝos min." + </p> + <p> + "Mi mem timegas falon," diris la Malkuraĝa Leono, "sed mi supozas ke + necesas provi. Do suriru mian dorson kaj ni provos." + </p> + <p> + La Birdotimigilo sidiĝis sur la dorson de la Leono, kaj la granda besto + marŝis al la rando de la breĉo kaj kaŭriĝis. + </p> + <p> + "Kial vi ne kuras por salti?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Ĉar ni, la Leonoj, ne saltas tiel," li respondis. Kaj saltegante, li + pafiĝis tra la aero kaj surteriĝis sendanĝere sur la alian flankon. + </p> + <p> + Ĉiujn multe ĝojigis vidi kiel facile li faris tion, kaj kiam la + Birdotimigilo estis degrimpinta de lia dorso, la Leono resaltis trans la + abismon. + </p> + <p> + Doroteo decidis esti la dua; do ŝi tenis Toton en siaj brakoj kaj grimpis + sur la dorson de la Leono, forte tenante lian kolhararon per unu mano. La + sekvan momenton estis kvazaŭ ŝi flugas tra la aero; kaj post tio, antaŭ ol + ŝi havis sufiĉan tempon por pripensi, ŝi estis sekura sur la alia flanko. + La Leono reiris trian fojon kaj transportis la Stanan Lignohakiston, kaj + post tio ili sidiĝis dum kelkaj momentoj por ke la besto povu ripozi, ĉar + liaj grandaj saltoj malfaciligis lian spiradon, kaj li anhelis kiel granda + hundo tro longe kurinta. + </p> + <p> + Ili trovis la arbaron tre densa ĉiflanke, kaj ĝi aspektis senluma kaj + morna. Kiam la Leono estis ripozinta ili rekomencis marŝi laŭ la vojo el + flavaj brikoj, silente demandante al si, ĉiu en sia propra menso, ĉu iam + ili atingos la finon de la arbaro kaj reatingos la brilantan sunlumon. + Aldone al ilia malkomforto ili baldaŭ aŭdis strangajn bruojn el la + profundo de la arbaro, kaj la Leono flustris al ili ke en ĉi tiu parto de + la lando la Kolizuloj loĝas. + </p> + <p> + "Kio estas la Kolizuloj?" demandis la knabino. + </p> + <p> + "Ili estas monstraj bestoj kun korpoj kiaj de leonoj kaj kapoj kiaj de + tigroj," respondis la Leono; "kaj kun ungoj tiom longaj kaj akraj ke ili + povus disduigi min tiel facile kiel mi povus mortigi Toton. Mi timegas la + Kolizulojn." + </p> + <p> + "Ne mirigas min," respondis Doroteo. "Nepre ili estas timigaj bestoj." + </p> + <p> + La Leono estis tuj respondonta, sed subite ili atingis alian abismon kiu + transiras la vojon; sed ĉi tiu abismo estis tiom larĝa kaj profunda ke la + Leono tuj sciis ke li ne povos transsalti ĝin. + </p> + <p> + Do ili sidiĝis por pripensi kion fari, kaj post serioza pensado la + Birdotimigilo diris, + </p> + <p> + "Jen granda arbo, proksima al la abismo. Se la Stana Lignohakisto povos + haki ĝin tiel ke ĝi falos trans la abismon, ni povos transmarŝi facile." + </p> + <p> + "Tiu estas bonega ideo," diris la Leono. "Oni preskaŭ suspektus ke vi + havas cerbon en la kapo, anstataŭ pajlon." + </p> + <p> + La Stana Lignohakisto tuj komencis labori, kaj tiom akris lia hakilo ke la + arbo baldaŭ estis preskaŭ trahakita. La Leono metis siajn fortajn antaŭajn + krurojn kontraŭ la arbon kaj puŝegis, kaj malrapide la granda arbo + kliniĝis kaj falis bruegante trans la abismon, kun la plejsupraj branĉoj + sur la alia flanko. + </p> + <p> + Ili ĵus komencis transiri tiun kuriozan ponton kiam akra muĝo + suprenrigardigis ilin, kaj terurate ili vidis kuradi cele ilin du grandajn + bestojn kun ursaj korpoj kaj tigraj kapoj. + </p> + <p> + "Jen la Kolizuloj!" diris la Malkuraĝa Leono, komencante tremadi. + </p> + <p> + "Rapide!" kriis la Birdotimigilo. "Ni transiru." + </p> + <p> + Do Doroteo transiris la unua, tenante Toton en la brakoj; la Stana + Lignohakisto sekvis, kaj la Birdotimigilo sekvis lin. La Leono, kvankam + certe timanta, turnis sin por fronti la Kolizulojn, kaj li muĝegis tiom + laŭte kaj timige ke Doroteo kriegis kaj la Birdotimigilo surdorsen falis, + kaj eĉ la ferocaj bestoj ekhaltis kaj rigardis lin surprizite. + </p> + <p> + Sed, trovinte sin pli grandaj ol la Leono, kaj memorante ke estas du da + ili kaj nur unu da li, la Kolizuloj rekuris antaŭen, kaj la Leono + transiris la arbon kaj turnis sin por vidi kion ili nun faros. Tute sen + halti, la ferocaj bestoj ankaŭ komencis transiri la arbon, kaj la Leono + diris al Doroteo, + </p> + <p> + "Ni perdiĝis, ĉar ili certe disŝiros nin per siaj akraj ungoj. Sed staru + proksime malantaŭ mi, kaj mi batalos ilin dum mi restos viva." + </p> + <p> + "Atendu!" kriis la Birdotimigilo. Li intertempe estis pripensinta kion + fari, kaj nun li petis la Stanan Lignohakiston haki la finaĵon de la arbo + kuŝantan sur ilia flanko de la abismo. La Stana Lignohakisto tuj komencis + uzi sian hakilon, kaj ĝuste kiam la du Kolizuloj estis preskaŭ + transirintaj, la arbo ekfalis bruege en la abismon, kunportante la + malbelajn, hurlantajn bestojn, kaj ambaŭ disfrakasiĝis pro la akraj rokoj + sur la fundo. + </p> + <p> + "Nu," diris la Malkuraĝa Leono, libere spirante denove, "ni ankoraŭ iom + vivos, kaj tio plaĉas al mi, ĉar nepre estus tre malkomforte ne vivi. Tiuj + bestoj timigis min tiom ke mia koro ankoraŭ bategas." + </p> + <p> + "Ha," diris la Stana Lignohakisto malgaje, "volonte mi havus koron + povantan bati." + </p> + <p> + Tiu aventuro des pli fervorigis la marŝantojn eliri el la arbaro, kaj ili + tiom rapide marŝis ke Doroteo laciĝis, kaj devis rajdi sur la dorso de la + Leono. Ĝojigis ilin kiam la arbaro malpli densiĝis ju pli ili antaŭeniris, + kaj en la posttagmezo ili subite trovis larĝan riveron, rapide fluantan + antaŭ ili. Ili povis vidi ke aliflanke de la rivero la vojo el flavaj + brikoj trairas belan pejzaĝon, kun verdaj kampoj kaj helaj floroj kaj apud + la tuta vojo estis arboj sur kiuj pendas bongustaj fruktoj. Al ili multe + plaĉis vidi tiun belan pejzaĝon antaŭ si. + </p> + <p> + "Kiel ni transiros la riveron?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Estas facile," respondis la Birdotimigilo. "La Stana Lignohakisto + konstruu por ni floson, tiel ke ni povos flosi al la alia flanko." + </p> + <p> + Do la Lignohakisto prenis sian hakilon kaj komencis haki malgrandajn + arbojn por fari floson, kaj dum li okupadis sin per tio, la Birdotimigilo + trovis sur la riverbordo arbon plenan de belaj fruktoj. Tio plaĉis al + Doroteo, kiu estis manĝinta nur nuksojn dum tiu tago, kaj ŝi ĝissate + manĝis la maturajn fruktojn. + </p> + <p> + Sed necesas tempo por konstrui floson, eĉ se konstruas ĝin laborema kaj + nelaciĝanta Stana Lignohakisto, kaj kiam noktiĝis la laboro ankoraŭ ne + estis finita. Do ili trovis komfortan lokon sub la arboj kie ili bone + dormis ĝis la mateno; kaj Doroteo sonĝis pri la Smeralda Urbo, kaj pri la + bona Sorĉisto de Oz, kiu baldaŭ resendos ŝin al ŝia propra hejmo. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap08" id="chap08"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro VIII. La mortiga papavokampo + </h3> + <p> + Nia malgranda grupo de marŝantoj vekiĝis la sekvan matenon refreŝigita kaj + plena de espero, kaj Doroteo manĝis kvazaŭ princino per persikoj kaj + prunoj el la arboj apud la rivero. + </p> + <p> + Malantaŭ ili estis la senluma arbaro tra kiu ili jam trapaŝis, kvankam ili + suferis multajn senkuraĝigojn; sed antaŭ ili estis bela, sunoplena regiono + kiu ŝajnis voki ilin antaŭen al la Smeralda Urbo. + </p> + <p> + Estis vere ke la larĝa rivero nun fortranĉis ilin de tiu bela regiono; sed + la floso estis preskaŭ finita, kaj kiam la Stana Lignohakisto finis tranĉi + kelkajn pliajn ŝtipojn kaj kunligis ilin per lignaj kejloj, ili estis + pretaj komenci. Doroteo sidiĝis sur la mezo de la floso kaj tenis Toton en + siaj brakoj. Kiam la Malkuraĝa Leono paŝis sur la floson, ĝi grave + kliniĝis, ĉar li estis granda kaj multepeza; sed la Birdotimigilo kaj la + Stana Lignohakisto ekstaris sur la alia fino por ekvilibrigi ĝin, kaj ili + mane tenis longajn stangojn por puŝi la floson tra la akvo. + </p> + <p> + Ili sukcesis sufiĉe bone, unue, sed kiam ili atingis la mezon de la rivero + la rapida fluo tiris la floson pli kaj pli for de la vojo el flavaj + brikoj; kaj la akvo tiom profundiĝis ke la longaj stangoj ne plu atingis + la fundon. + </p> + <p> + "Estas malbone," diris la Stana Lignohakisto, "ĉar se ni ne atingos la + bordon ni portiĝos en la landon de la Fia Sorĉistino de la Okcidento, kaj + ŝi sorĉos nin kaj sklavigos nin." + </p> + <p> + "Kaj tiuokaze mi ne ricevus cerbon," diris la Birdotimigilo. "Kaj mi ne + ricevus kuraĝon," diris la Malkuraĝa Leono. + </p> + <p> + "Kaj mi ne ricevus koron," diris la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Kaj mi neniam reirus al Kansas," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Nepre ni atingu la Smeraldan Urbon, se eble," aldonis la Birdotimigilo, + kaj li tiom forte puŝis sian longan stangon ke ĝi firme fiksiĝis en la + koto sur la fundo de la rivero, kaj antaŭ ol li povis reeltiri ĝin, aŭ + malteni ĝin, la floso estis forportita kaj la povra Birdotimigilo estis + lasita kroĉiĝanta al la stango meze de la rivero. + </p> + <p> + "Adiaŭ!" li kriis al ili, kaj ili bedaŭregis forlasi lin; efektive, la + Stana Lignohakisto komencis plori, sed feliĉige li memoris ke li eble + rustos, do li sekigis siajn larmojn per la antaŭvesto de Doroteo. + </p> + <p> + Kompreneble ĉi tio estis malbona sorto por la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Nun mi estas en malpli bona stato ol kiam mi unuafoje renkontis + Doroteon," li pensis. "Tiam mi estis fiksita al stango en maizkampo, kie + mi povis imagi ke mi fortimigas korvojn; sed certe ne utilas Birdotimigilo + fiksita sur stango en la mezo de rivero. Mi timas ke mi vere neniam akiros + cerbon!" + </p> + <p> + Laŭlonge de la rivero naĝis la floso, kaj la povra Birdotimigilo fariĝis + pli kaj pli for. Tiam la Leono diris: "Io estas farenda por savi nin. Mi + kredas ke mi povos naĝi al la bordo kaj kuntiri la floson, se vi tenos + firme la pinton de mia vosto." + </p> + <p> + Do li saltis en la akvon kaj la Stana Lignohakisto firme tenis lian + voston, kiam la Leono komencis kiel eble plej forte naĝi al la bordo. + Estis tre malfacile, malgraŭ lia grandeco; sed iom post iom ili tiriĝis el + la fluo, kaj Doroteo prenis la longan stangon de la Stana Lignohakisto kaj + helpis puŝi la floson al la tero. + </p> + <p> + Ili ĉiuj estis tre lacaj kiam ili fine atingis la bordon kaj paŝis sur la + belan verdan herbaron, kaj ili ankaŭ sciis ke la rivero portis ilin tre + for de la vojo el flavaj brikoj kiu kondukas al la Smeralda Urbo. + </p> + <p> + "Kion ni faru nun?" demandis la Stana Lignohakisto, dum la Leono kuŝis sur + la herbaro por ke la suno sekigu lin. + </p> + <p> + "Ni devas iel reiri al la vojo," diris Doroteo. + </p> + <p> + "La plej bona plano estos marŝi laŭ la riverbordo ĝis ni reatingos la + vojon," komentis la Leono. + </p> + <p> + Do post ilia ripozo, Doroteo prenis sian korbon kaj ili komencis marŝi laŭ + la herba bordo, reen al la vojo de kiu la rivero portis ilin. Ĝi estis + bela regiono, kun multaj floroj kaj fruktarboj kaj sunbrilo por gajigi + ilin, kaj se ili ne sentus tiom da bedaŭro pro la povra Birdotimigilo ili + povus esti vere feliĉaj. + </p> + <p> + Ili marŝis laŭ sia eblo plej rapide, kaj Doroteo haltis nur unufoje por + pluki belan floron; kaj post iom da tempo la Stana Lignohakisto kriis: + "Rigardu!" + </p> + <p> + Ĉiuj rigardis la riveron kaj vidis la Birdotimigilon fiksitan sur sia + stango meze de la akvo, aspektantan tre solsenta kaj malfeliĉa. + </p> + <p> + "Kion ni povas fari por savi lin?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + La Leono kaj la Stana Lignohakisto ambaŭ skuis sian kapon ĉar ili ne + sciis. Do ili sidiĝis sur la bordo kaj rigardis senespere la + Birdotimigilon ĝis Cikonio alflugis, vidinte ilin, kaj haltis por ripozi + ĉe la rando de la akvo. + </p> + <p> + "Kiuj vi estas kaj kien vi iras?" demandis la Cikonio. + </p> + <p> + "Mi estas Doroteo," respondis la knabino, "kaj jen miaj amikoj, la Stana + Lignohakisto kaj la Malkuraĝa Leono; kaj ni iras al la Smeralda Urbo." + </p> + <p> + "Ne estas la ĝusta vojo," diris la Cikonio, dum ŝi tordis sian longan + kolon kaj akre rigardis la kuriozan grupon. + </p> + <p> + "Mi scias," respondis Doroteo, "sed ni perdis la Birdotimigilon, kaj ni ne + scias kiel rehavigi lin." + </p> + <p> + "Kie li estas?" demandis la Cikonio. + </p> + <p> + "Tie, en la rivero," respondis la knabino. + </p> + <p> + "Se li ne estus tiel granda kaj peza mi alportus lin por vi," komentis la + Cikonio. "Li tute ne estas peza," diris Doroteo, fervore, "ĉar li estas + plenigita per pajlo; kaj se vi reportos lin al ni ni multege dankos vin + senfine." + </p> + <p> + "Nu, mi provos," diris la Cikonio, "sed se mi trovos lin tro peza mi devos + refaligi lin en la riveron." + </p> + <p> + Do la granda birdo flugis en la aeron kaj trans la akvon ĝis ŝi atingis la + lokon kie la Birdotimigilo estis fiksita sur sia stango. La Cikonio per + siaj grandaj ungoj kaptis brakon de la Birdotimigilo kaj alte portis lin + al la bordo, kie Doroteo kaj la Leono kaj la Stana Lignohakisto kaj Toto + atendis. + </p> + <p> + Kiam la Birdotimigilo retrovis sin inter siaj amikoj li estis ĝojega kaj + ĉirkaŭbrakumis ĉiujn, eĉ la Leonon kaj Toton; kaj dum ili marŝadis li + kantis "Tol-de-ri-de-o!" ĉiupaŝe, tiom gaja li estis. + </p> + <p> + "Mi kredis ke mi devos resti en la rivero eterne," li diris, "sed la + afabla Cikonio savis min, kaj se mi ja akiros cerbon mi retrovos la + Cikonion kaj rekompence faros ian komplezon por ŝi." + </p> + <p> + "Ne necesas," diris la Cikonio, kiu flugadis apud ili. "Mi ĉiam plezure + helpas kiam estas danĝero. Sed mi devas foriri nun, ĉar miaj beboj atendas + min en la nesto. Mi esperas ke vi trovos la Smeraldan Urbon kaj ke Oz + helpos vin." + </p> + <p> + "Dankon," respondis Doroteo, kaj la afabla Cikonio flugis en la aeron kaj + baldaŭ ne plu videblis. + </p> + <p> + Ili marŝadis aŭskultante la kantadon de la brilkoloraj birdoj kaj + rigardante la belajn florojn kiuj nun tiom densiĝis ke ili tapiŝis la + teron. Ili estis grandaj flavaj kaj blankaj kaj bluaj kaj purpuraj floroj, + kaj ankaŭ grandaj grupoj de skarlataj papavoj, kiuj estis tiom brilkoloraj + ke ili preskaŭ blindigis la okulojn de Doroteo. + </p> + <p> + "Belegaj!" la knabino krietis, spirante la spican odoron de la floroj. + </p> + <p> + "Verŝajne," respondis la Birdotimigilo. "Kiam mi havos cerbon mi supozeble + pli ŝatos ilin." + </p> + <p> + "Se mi nur havus koron mi sendube amus ilin," aldonis la Stana + Lignohakisto. + </p> + <p> + "De ĉiam plaĉas al mi floroj," diris la Leono; "ili aspektas tiel + senhelpaj kaj malfortaj. Sed en la arbaro ne estas tiom brilaj floroj kiel + ĉi tiuj." + </p> + <p> + Ili nun atingis pli kaj pli da grandaj skarlataj papavoj, kaj malpli kaj + malpli da aliaj floroj; kaj baldaŭ ili trovis sin meze de granda kampo da + papavoj. Nu, oni bone scias ke kiam grupiĝis tiom granda kvanto da tiaj + floroj ilia odoro estas sufiĉe potenca por dormigi ĉiun kiu enspiras ĝin, + kaj se la dormanto ne portiĝas for de la odoro de la floroj li dormas + senĉese por ĉiam. Sed Doroteo ne sciis tion, nek ŝi povis foriri de la + grandaj ruĝaj floroj kiuj ĉie ĉirkaŭis ilin; do baldaŭ ŝiaj okuloj peziĝis + kaj ŝi sentis bezonon sidiĝi por ripozi kaj por dormi. + </p> + <p> + Sed la Stana Lignohakisto ne permesis tion. + </p> + <p> + "Ni devos rapidi kaj reatingi la vojon el flavaj brikoj antaŭ ol + noktiĝos," li diris; kaj la Birdotimigilo konsentis kun li. Do ili plu + marŝadis ĝis Doroteo ne plu povis stari. Ŝiaj okuloj fermiĝis malgraŭ ŝia + volo kaj ŝi forgesis kie ŝi estas kaj falis surteren apud la papavoj, + profunde dormante. + </p> + <p> + "Kion ni faru?" demandis la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Se ni lasos ŝin ĉi tie ŝi mortos," diris la Leono. "La odoro de la floroj + mortigas nin ĉiujn. Mi mem apenaŭ povas teni la okulojn malfermitaj kaj la + hundo jam dormas." + </p> + <p> + Estis vere; Toto jam falis apud sian mastrineton. Sed la Birdotimigilon + kaj Stanan Ligno hakiston, ĉar ili ne konsistis el karno, ne ĝenis la + odoro de la floroj. + </p> + <p> + "Rapide kuru," diris la Birdotimigilo al la Leono, "kaj eliru ĉi tiun + mortigan florkampon kiel eble plej baldaŭ. Ni kunportos la knabineton, sed + se vi endormiĝos vi estas tro granda kaj ni ne povos porti vin." + </p> + <p> + Do la Leono vigligis sin kaj antaŭensaltadis kiel eble plej rapide. Post + momento li ne plu estis videbla. + </p> + <p> + "Ni uzu niajn manojn kiel seĝon, por porti ŝin," diris la Birdotimigilo. + Do ili levis Toton kaj metis la hundon sur la sinon de Doroteo, kaj post + tio ili faris seĝon uzante siajn manojn kiel sidejon kaj siajn brakojn + kiel seĝobrakojn kaj portis la dormantan knabinon tra la floroj. + </p> + <p> + Plu kaj plu ili marŝis, kaj ŝajnis ke la granda tapiŝo da mortigaj floroj + ĉirkaŭ ili neniam finiĝos. Ili sekvis la kurbiĝon de la rivero, kaj fine + trovis sian amikon la Leonon, profunde dormantan inter la papavoj. La + floroj superfortis la grandan beston kaj, fine, li cedis, kaj falis ne tre + for de la fino de la papavokampo, kie la dolĉa herbaro kuŝis en belaj + verdaj kampoj antaŭ ili. + </p> + <p> + "Nenion ni povas fari por li," diris la Stana Lignohakisto, malfeliĉe; + "ĉar li estas tro multepeza, ni ne povos levi lin. Ni devos lasi lin ĉi + tie eterne dormi, kaj eble li sonĝos ke li fine trovis kuraĝon." + </p> + <p> + "Mi bedaŭras," diris la Birdotimigilo. "La Leono estis tre agrabla + kamarado malgraŭ sia malkuraĝo. Sed ni pluiru." + </p> + <p> + Ili portis la dormantan knabinon al bela loko apud la rivero, sufiĉe for + de la kampo da papavoj por ke ŝi ne plu spiru la venenon de la floroj, kaj + tie ili kuŝigis ŝin delikate sur la molan herbaron kaj atendis ĝis la + freŝa venteto vekos ŝin. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap09" id="chap09"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro IX. La Reĝino de la Kampomusoj. + </h3> + <p> + "Ni ne povas esti tre for de la vojo el flavaj brikoj, nun," komentis la + Birdotimigilo, dum li staris apud la knabino, "ĉar ni jam marŝis preskaŭ + tiom kiom forportis nin la rivero." + </p> + <p> + La Stana Lignohakisto estis tuj respondonta kiam li ekaŭdis malaltan + muĝon, kaj turninte sian kapon (kiu bonege turniĝis per ĉarniroj) li vidis + strangan beston saltadi trans la herbaron al ili. Ĝi estis, efektive, + granda flava Linko, kaj la Stana Lignohakisto opiniis ke ĝi nepre ĉasas + ion, ĉar ĝiaj oreloj kuŝis proksime al la kapo kaj ĝia buŝo estis larĝe + malfermita, tiel ke vidiĝis du vicoj de malbelaj dentoj, dum ĝiaj ruĝaj + okuloj ardis kiel fajrogloboj. Kiam ĝi pliproksimiĝis la Stana + Lignohakisto vidis kuranta antaŭ la besto malgrandan grizan kampomuson, + kaj kvankam li ne havis koron li sciis ke estas maljuste ke la Linko + strebas mortigi tian belan, sendanĝeran besteton. + </p> + <p> + Do la Hakisto levis sian hakilon kaj dum la Linko preterkuris li rapide + batis tiel ke la kapo de la besto plene apartiĝis de sia korpo, kaj ĝi + ruliĝis en du pecoj ĉe liaj piedoj. + </p> + <p> + La kampomuso, nun libera de sia malamiko, ekhaltis; kaj malrapide venante + al la Hakisto ĝi diris, per alta voĉeto: "Ho, dankon! Grandegan dankon, + ĉar vi savis mian vivon." + </p> + <p> + "Ne menciu ĝin, mi petas," respondis la Hakisto, "Sciu ke mi ne havas + koron, do mi zorgas helpi ĉiun kiu bezonas amikon, eĉ kiam ĝi estas nur + muso." + </p> + <p> + "Nur muso!" kriis la besteto, indigne; "mi ja estas Reĝino—la Reĝino de + ĉiuj kampomusoj!" + </p> + <p> + "Ĉu vere?" diris la Hakisto, klinante sin riverence. + </p> + <p> + "Sekve vi tre bone agis, kaj ne nur kuraĝe, savante mian vivon," diris la + Reĝino. + </p> + <p> + Tiumomente pluraj musoj vidiĝis alkurante tiel rapide kiel permesis iliaj + kruretoj, kaj kiam ili vidis la Reĝinon ili kriis: "Ho, via Moŝtino, ni + kredis ke vi estos mortigita! Kiel vi sukcesis eskapi de la granda Linko?" + kaj ĉiuj klinis sin tiom malalten antaŭ la Reĝineto ke ili preskaŭ + surkapiĝis. + </p> + <p> + "Ĉi tiu kurioza stanulo," ŝi respondis, "mortigis la Linkon kaj savis mian + vivon. Do ekde nun vi ĉiuj devas servi lin, kaj obeu eĉ lian plej + malgrandan deziron." + </p> + <p> + "Jes!" kriis ĉiuj musoj, per akra ĥoro. Kaj post tio ili diskuris + ĉiudirekten, ĉar Toto estis vekiĝinta el sia dormo, kaj vidante tiom da + tiuj musoj ĉirkaŭ si li ekbojis ĝoje kaj saltis inter la grupon. Toto ĉiam + amis ĉasi musojn kiam li loĝis en Kansas, kaj li ne opiniis tion malbona + ago. + </p> + <p> + Sed la Stana Lignohakisto kaptis la hundon per siaj brakoj kaj firme tenis + lin, dum li kriis al la musoj: "Revenu! revenu! Toto ne damaĝos vin." + </p> + <p> + Aŭdinte tion la Reĝino de la Musoj etendis sian kapon de malanta herbaĵaro + kaj demandis, per timema voĉo, "Ĉu vi certas ke li ne mordos nin?" + </p> + <p> + "Mi ne permesos tion," diris la Hakisto; "do ne timu." + </p> + <p> + Unu post la alia la musoj revenis, kaj Toto ne bojis denove, kvankam li + strebis salti de la brakoj de la Hakisto kaj mordus lin se li ne bone + scius ke li konsistas el stano. Fine unu el la plej grandaj musoj parolis. + </p> + <p> + ''"Ĉu ion ni povos fari," ĝi demandis, "por repagi vin ĉar vi savis la + vivon de nia Reĝino?" + </p> + <p> + "Mi kredas ke ne," respondis la Hakisto; sed la Birdotimigilo, kiu strebis + pensi sed ne povis ĉar lia kapo estis plena de pajlo, diris rapide, + </p> + <p> + "Jes; vi povas savi nian amikon la Malkuraĝan Leonon dormantan inter la + papavoj." + </p> + <p> + "Leonon!" kriis la Reĝineto. "Sed, li manĝus nin ĉiujn!" + </p> + <p> + "Ne," deklaris la Birdotimigilo, "ĉi tiu Leono estas malkuraĝa." + </p> + <p> + "Ĉu vere?" demandis la Muso. + </p> + <p> + "Li mem agnoskas tion," respondis la Birdotimigilo, "kaj neniam li damaĝus + personon kiu estas nia amiko. Se vi helpos nin savi lin mi promesas ke li + tre amike traktos vin." + </p> + <p> + "Bone," diris la Reĝino, "ni fidos vin. Sed kion ni faru?" + </p> + <p> + "Ĉu multaj musoj nomas vin Reĝino kaj pretas obei vin?" + </p> + <p> + "Ho jes; miloj," ŝi respondis. + </p> + <p> + "Do ordonu ke ĉiuj venu ĉi tien kiel eble plej baldaŭ, kaj ĉiu kunportu + pecon de ŝnuro." + </p> + <p> + La Reĝino turnis sin al la musoj kiuj servas ŝin kaj ordonis ke ili tuj + foriru kaj venigu la tutan popolon. Tuj kiam ili aŭdis ŝian ordonon ili + diskuris ĉiudirekten kiel eble plej rapide. + </p> + <p> + "Nun," diris la Birdotimigilo al la Stana Lignohakisto, "iru al tiuj arboj + apud la rivero kaj faru ĉareton por porti la Leonon." + </p> + <p> + Do la Hakisto tuj iris al la arboj kaj komencis labori; kaj baldaŭ li + faris ĉareton el la membroj de la arboj, de kiuj li forhakis la foliojn + kaj branĉojn. Li kunfiksis ĝin per lignaj kejloj kaj faris la kvar radojn + el mallongaj pecoj de granda arbotrunko. Tiom rapide kaj bone li laboris + ke kiam la musoj komencis alveni la ĉareto jam estis tute preta por ili. + </p> + <p> + Ili venis el ĉiuj direktoj, kaj estis miloj da ili: grandaj musoj kaj + malgrandaj musoj kaj mezgrandaj musoj; kaj ĉiu portis pecon de ŝnuro en la + buŝo. Proksimume tiam Doroteo vekiĝis el sia longa dormo kaj malfermis + siajn okulojn. Ŝin multe mirigis trovi sin kuŝanta sur la herbaro kun + miloj da musoj ĉirkaŭstarantaj kaj timete rigardantaj ŝin. Sed la + Birdotimigilo informis ŝin pri ĉio, kaj turninte sin al la digna Museto, + li diris, + </p> + <p> + "Permesu ke mi konigu al vi ŝian Moŝtinon, la Reĝino." + </p> + <p> + Doroteo klinetis sian kapon solene kaj la Reĝino riverencis, kaj post tio + ŝi fariĝis tre amikema kun la knabineto. La Birdotimigilo kaj la Hakisto + nun komencis ligi la musojn al la ĉaro, uzante la ŝnuretojn kiujn ili + estis alportintaj. Unu finaĵo de ĉiu ŝnureto estis ligita ĉirkaŭ la kolon + de ĉiu muso kaj la alia fino al la ĉareto. Kompreneble la ĉareto estis + miloble pli granda ol iu el la musoj tirontaj ĝin; sed kiam ĉiuj musoj + estis alligitaj ili povis tre facile tiri ĝin. Eĉ la Birdotimigilo kaj la + Stana Lignohakisto povis sidi sur ĝi, kaj ili estis rapide tirataj de siaj + strangaj ĉevaletoj al la loko kie la Leono kuŝis dormante. + </p> + <p> + Post multa tre malfacila laboro, ĉar la Leono multe pezis, ili sukcesis + tiri lin sur la ĉareton. Post tio la Reĝino ordonis ke ŝia popolo komencu, + ĉar ŝi timis ke se la musoj restos tro longe inter la papavoj ankaŭ ili + ekdormos. + </p> + <p> + Unue la bestetoj, kvankam multaj, apenaŭ povis moveti la peze ŝarĝitan + ĉareton; sed la Hakisto kaj la Birdotimigilo ambaŭ puŝis de malantaŭe, kaj + ili pli bone sukcesis. Baldaŭ ili finrulis la Leonon el inter la papavoj + sur la verdajn kampojn, kie li povis denove spiri la dolĉan, freŝan aeron, + anstataŭ la venenan odoron de la floroj. + </p> + <p> + Doroteo venis renkonte al ili kaj elkore dankis la musetojn ĉar ili savis + de morto ŝian akompananton. Ŝi jam multe amis la grandan Leonon kaj ŝi + ĝojis pro lia saviĝo. + </p> + <p> + Post tio la musoj estis malligitaj de la ĉareto kaj forkuris tra la + herbaron al siaj hejmoj. La Reĝino de la Musoj foriris la plej lasta. + </p> + <p> + "Se iam vi denove bezonos nin," ŝi diris, "venu en la kampon kaj voku, kaj + ni aŭdos vin kaj venos helpi vin. Adiaŭ!" + </p> + <p> + "Adiaŭ!" ĉiuj respondis, kaj la Reĝino forkuris, dum Doroteo firme tenis + Toton por ke li ne postkuru kaj timigu ŝin. + </p> + <p> + Post tio ili sidiĝis apud la Leono atendante lian vekiĝon; kaj la + Birdotimigilo portis al Doroteo fruktojn el apuda arbo, kaj ŝi manĝis + ilin. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap10" id="chap10"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro X. La Pordogardisto. + </h3> + <p> + Iom longe poste la Malkuraĝa Leono vekiĝis, ĉar li kuŝis tre longe inter + la papavoj, enspirante ilian mortigan odoron; sed kiam li ja malfermis + siajn okulojn kaj ruliĝis de la ĉareto li ĝoje trovis sin viva. + </p> + <p> + "Mi kuris laŭeble rapide," li diris, sidiĝinte kaj oscedante; "sed la + floroj superfortis min. Kiel vi elirigis min?" + </p> + <p> + Ili rakontis al li pri la kampomusoj, kaj kiel ili malavare savis lin de + morto; kaj la Malkuraĝa Leono ridis, kaj diris: "Mi ĉiam opiniis min tre + granda kaj timiga; sed eĉ malgrandaj floroj preskaŭ mortigis min, kaj + malgrandaj musoj savis mian vivon. Ĉio estas tre stranga! Sed, kamaradoj, + kion ni faru nun?" + </p> + <p> + "Ni devas pluserĉi por retrovi la vojon el flavaj brikoj," diris Doroteo; + "kaj post tio ni povos marŝadi laŭ ĝi al la Smeralda Urbo." + </p> + <p> + Do, ĉar la Leono estis tute refreŝigita, kaj tute bone fartis denove, ili + ĉiuj komencis marŝi, kaj multe ĝuis la iradon tra la mola, freŝa herbaro; + kaj post nelonge ili atingis la vojon el flavaj brikoj kaj returnis sin + por marŝi cele la Smeraldan Urbon kie loĝas la granda Oz. + </p> + <p> + La vojo estis nun glata kaj bone pavimita, kaj la ĉirkaŭa pejzaĝo estis + bela; tial la marŝantoj ĝoje lasis la arbaron multe malantaŭe kaj kun ĝi + la multajn danĝerojn renkontitajn en ĝiaj mornaj ombroj. Denove ili povis + vidi barilojn konstruitajn laŭlonge de la vojo; sed ĉi tiuj estis + verdkoloraj, kaj kiam ili atingis dometon, en kiu ŝajne loĝas kultivisto, + ankaŭ tio estis verdkolora. Ili preterpasis plurajn tiajn dometojn dum la + posttagmezo, kaj kelkfoje homoj venis al la pordoj kaj rigardis ilin + kvazaŭ dezirante fari demandojn; sed neniu proksimiĝis al ili nek parolis + al ili pro la granda Leono, kiun ili multe timis. La homoj ĉiuj estis + vestitaj per tre belaj smeraldaverdaj vestoj kaj surportis pintajn + ĉapelojn kiel la Manĝtuloj. + </p> + <p> + "Jen certe la Lando Oz," diris Doroteo, "kaj nepre ni proksimiĝas al la + Smeralda Urbo." + </p> + <p> + "Jes," respondis la Birdotimigilo; "ĉio verdas ĉi tie, kaj en la Lando de + la Manĝtuloj bluo estis la preferata koloro. Sed oni ne ŝajnas egale + amikemaj kiel la Manĝtuloj kaj mi suspektas ke ni ne sukcesos trovi + dormolokon por tranokti." + </p> + <p> + "Mi volas manĝi ion alian ol nur fruktojn," diris la knabino, "kaj mi + certas ke Toto estas malsatega. Ni haltu ĉe la sekva domo kaj parolu kun + la loĝantoj." + </p> + <p> + Do, kiam ili atingis relative grandan domon, Doroteo kuraĝe marŝis al la + pordo kaj frapis. Virino malfermis ĝin nur sufiĉe por trarigardi, kaj + diris, + </p> + <p> + "Kion vi volas, infano, kaj kial tiu granda Leono estas kun vi?" + </p> + <p> + "Ni volas tranokti kun vi, se vi permesos," respondis Doroteo; "kaj la + Leono estas mia amiko kaj kamarado, kaj nenial damaĝus vin." + </p> + <p> + "Ĉu li estas malsovaĝa?" demandis la virino iomete pli malfermante la + pordon. + </p> + <p> + "Ho jes;" diris la knabino, "kaj li estas ankaŭ ege malkuraĝa; do li multe + pli timos pro vi ol vi timos pro li." + </p> + <p> + "Nu," diris la virino, pripensinte kaj denove rigardetinte la Leonon, "se + estas tiel do vi rajtas enveni, kaj mi donos al vi iom da vespermanĝo kaj + lokon kie vi povos dormi." + </p> + <p> + Do ili ĉiuj eniris la domon, kie estis, krom la virino, du infanoj kaj + viro. La kruro de la viro estis vundita, kaj li kuŝadis sur sofo en + angulo. Ili ŝajnis tre surprizitaj de la stranga grupo, kaj dum la virino + surtabligis la manĝilojn la viro demandis, + </p> + <p> + "Kien iras vi ĉiuj?" + </p> + <p> + "Al la Smeralda Urbo," diris Doroteo, "por renkonti la Grandan Ozon." "Ĉu + vere?" krietis la viro. "Ĉu vi certas ke Oz akceptos renkonti vin?" + </p> + <p> + "Kial ne?" ŝi respondis. + </p> + <p> + "Nu, oni diras ke li neniam permesas ke iu ajn eniru al li. Mi multafoje + estis en la Smeralda Urbo, kaj ĝi estas bela kaj mirinda urbo; sed mi + neniam ricevis permeson vidi la Grandan Ozon, nek mi scias pri iu alia + vivanto kiu vidis lin." + </p> + <p> + "Ĉu li neniam eliras?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Neniam. Li sidas tagon post tago en la granda tronoĉambro de la palaco, + kaj eĉ liaj servistoj neniam vidas lin vizaĝ-al-vizaĝe." + </p> + <p> + "Kia li estas?" demandis la knabino. + </p> + <p> + "Estas malfacile diri," diris la viro penseme. "Komprenu, Oz estas granda + Sorĉisto, kaj li povas doni al si kian ajn deziratan formon. Do kelkaj + diras ke li aspektas kiel birdo; kaj kelkaj ke li aspektas kiel elefanto; + kaj kelkaj diras ke li aspektas kiel kato. Al aliaj li aspektas bela + feino, aŭ elfo, aŭ kia ajn li deziras. Sed kiu estas la vera Oz, kiam li + surprenas sian propran formon, neniu vivanto scias." + </p> + <p> + "Tre strange," diris Doroteo; "sed ni devos strebi, iel, renkonti lin, ĉar + alie nia alveno estos vana." + </p> + <p> + "Kial vi volas renkonti la teruran Ozon?" demandis la viro. + </p> + <p> + "Mi volas ke li donu al mi cerbon," diris la Birdotimigilo, fervore. + </p> + <p> + "Ho, Oz povus fari tion sufiĉe facile," deklaris la viro. "Li havas pli da + cerbo ol li bezonas." + </p> + <p> + "Kaj mi volas ke li donu al mi koron," diris la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Tio ne ĝenos lin," pludiris la viro, "ĉar Oz havas grandan kolekton da + koroj, ĉiudimensiajn kaj -formajn." + </p> + <p> + "Kaj mi volas ke li donu al mi kuraĝon," diris la Malkuraĝa Leono. + </p> + <p> + "Oz tenas grandan poton da kuraĝo en sia tronoĉambro," diris la viro, + "kiun li kovris per ora plado, por ke ĝi ne superfluu el ĝi. Li tre + volonte donos iom al vi." + </p> + <p> + "Kaj mi volas ke li resendu min al Kansas," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Kie estas Kansas?" demandis la viro, surprizite. + </p> + <p> + "Mi ne scias," respondis Doroteo malĝoje, "sed ĝi estas mia hejmo, kaj mi + certas ke ĝi estas ie." + </p> + <p> + "Verŝajne. Nu, Oz povas fari ĉion; do mi supozas ke li trovos Kansason por + vi. Sed unue vi devos renkonti lin, kaj tio estos tre malfacila tasko; ĉar + al la Granda Sorĉisto ne plaĉas renkonti iun ajn, kaj kutime tio, kion li + deziras, okazas. Sed kion VI volas?" li pludiris, parolante al Toto. Toto + nur skuis sian voston, ĉar, neklarigeble, li ne kapablis paroli. + </p> + <p> + La virino nun vokis al ili dirante ke la manĝo estas preta, do ili + grupiĝis ĉirkaŭ la tablon kaj Doroteo manĝis bongustegan kaĉon kaj teleron + da kirlitaj ovoj kaj teleron da bona blanka pano, kaj ĝuis la manĝon. La + Leono manĝis iom da kaĉo, sed ĝi ne plaĉis al li, kaj li diris ke ĝi + konsistas el aveno kaj aveno estas manĝaĵo por ĉevaloj, ne leonoj. La + Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto nenion manĝis. Toto manĝis iom da + ĉio, kaj ĝojis denove bone manĝi. + </p> + <p> + La virino nun donis al Doroteo liton en kiu dormi, kaj Toto kuŝiĝis apud + ŝi, kaj la Leono gardis la pordon de ŝia ĉambro por ke neniu ŝin ĝenu. La + Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto staris en angulo kviete dum la + tuta nokto, kvankam kompreneble ili ne kapablis dormi. + </p> + <p> + La sekvan matenon, tuj kiam la suno leviĝis, ili rekomencis marŝi, kaj + baldaŭ ili vidis belan verdan brilon en la ĉielo tuj antaŭ si. + </p> + <p> + "Jen nepre la Smeralda Urbo," diris Doroteo. + </p> + <p> + Dum ili plu marŝis, la verda brilo fariĝis pli kaj pli hela, kaj ŝajnis ke + finfine ili proksimiĝas al la celo de la marŝado. Tamen jam estis + posttagmeze kiam ili atingis la grandan muron kiu ĉirkaŭis la Urbon. Ĝi + estis alta, kaj dika, kaj hele verdkolora. + </p> + <p> + Antaŭ ili, kaj ĉe la fino de la vojo el flavaj brikoj, estis grandega + pordo, kovrita per smeraldoj kiuj tiom scintilis pro la sunlumo ke eĉ la + pentritaj okuloj de la Birdotimigilo preskaŭ blindiĝis. + </p> + <p> + Sonorilo estis apud la pordego, kaj Doroteo puŝis la butonon kaj aŭdis + arĝentecan klakon el interne. Post tio la granda pordo malrapide + malfermiĝis, kaj ili ĉiuj trairis kaj trovis sin en alta arkohavanta + ĉambro, kies muroj scintilis pro sennombraj smeraldoj. + </p> + <p> + Antaŭ ili staris malgranda viro proksimume samgranda kiel la Manĝtuloj. Li + estis verde vestita, de la kapo al la piedoj, kaj eĉ lia haŭto estis + verdeta. Apud li estis granda verda kesto. + </p> + <p> + Kiam li vidis Doroteon kaj ŝiajn akompanantojn la viro demandis, + </p> + <p> + "Kion vi volas en la Smeralda Urbo?" + </p> + <p> + "Ni venis por renkonti la Grandan Ozon," diris Doroteo. + </p> + <p> + Multe surprizis la viron tiu respondo kaj li sidiĝis por pripensi ĝin. + </p> + <p> + "Jam de multaj jaroj neniu petas renkonti Ozon," li diris, skuante sian + kapon perplekse. "Li estas potenca kaj timiga, kaj se vi venis pro + senutila aŭ malsaĝa celo por ĝeni la saĝan kontempladon de la Granda + Sorĉisto, li eble koleros kaj detruos vin ĉiujn tuj." + </p> + <p> + "Sed ne temas pri malsaĝa celo, nek sencela," respondis la Birdotimigilo; + "ĝi estas grava. Kaj oni diris al ni ke Oz estas bona Sorĉisto." + </p> + <p> + "Jes," diris la verdulo; "kaj li regas la Smeraldan Urbon saĝe kaj bone. + Sed al tiuj kiuj estas nehonestaj, aŭ kiuj proksimiĝas al li nur pro + scivolemo, li estas plej terura, kaj malmultaj iam petis vidi lian + vizaĝon. Mi estas la Pordogardisto, kaj ĉar vi postulas renkonti la + Grandan Ozon mi devos konduki vin al lia palaco. Sed unue vi devos surmeti + la okulvitrojn." + </p> + <p> + "Kial?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Ĉar se vi ne surhavus okulvitrojn la brilego kaj gloro de la Smeralda + Urbo blindigus vin. Eĉ la loĝantoj de la Urbo devas surhavi okulvitrojn + nokte kaj tage. Ili estas surfiksitaj per seruro, ĉar tiel ordonis Oz kiam + la Urbo unue estis konstruita, kaj mi havas la solan ŝlosilon kiu povas + malŝlosi ilin." + </p> + <p> + Li malfermis la grandan keston, kaj Doroteo vidis ke ĝi estas plena de + okulvitroj ĉiudimensiaj kaj ĉiuformaj. Ĉiu el ili havis verdajn vitrojn. + La Pordogardisto trovis okulvitrojn precize ĝustadimensiajn por Doroteo + kaj metis ilin sur ŝiajn okulojn. Estis du oraj bendoj ligitaj al ili, + kiuj ĉirkaŭis la dorson de ŝia kapo. Kie ili estis kunfiksitaj per + ŝlosileto ĉe la fino de ĉeno ĉirkaŭ la kolo de la Pordogardisto. Kiam ili + estis surfiksitaj, Doroteo ne povus forpreni ilin eĉ se ŝi volus, sed + kompreneble ŝi ne volis esti blindigita de la brilego de la Smeralda Urbo, + do ŝi diris nenion. + </p> + <p> + Post tio la verdulo metis okulvitrojn sur la Birdotimigilon kaj la Stanan + Lignohakiston kaj la Leonon, kaj eĉ malgrandan Toton; kaj ĉiuj estis + fiksitaj per la ŝlosilo. + </p> + <p> + Post tio la Pordogardisto surmetis siajn proprajn okulvitrojn kaj diris al + ili ke li pretas gvidi ilin al la palaco. Preninte grandan oran ŝlosilon + de hoko sur la muro li malfermis alian pordon, kaj ili ĉiuj sekvis lin tra + la pordon en la stratojn de la Smeralda Urbo. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap11" id="chap11"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XI. La Mirinda Smeralda Urbo de Oz + </h3> + <p> + Eĉ kun okuloj protektataj per la verdaj okulvitroj Doroteo kaj ŝiaj amikoj + estis unue iomete blindigitaj de la brilego de la mirinda Urbo. Laŭlonge + de la stratoj estis belaj domoj konstruitaj el verda marmoro kaj ĉie + ornamatitaj per brilantaj smeraldoj. Ili marŝis sur pavimo el la sama + verda marmoro, kaj kie la blokoj kuniĝis estis densaj vicoj de smeraldoj, + brilantaj pro la sunlumo. La fenestroj estis el verda vitro; eĉ la ĉielo + super la Urbo estis iomete verda, kaj la sunradioj estis verdaj. + </p> + <p> + Multaj personoj — viroj, virinoj, kaj infanoj — ĉirkaŭmarŝadis, kaj ili + estis verde vestitaj kaj havis verdetajn haŭtojn. Ili rigardis Doroteon + kaj ŝian strangan grupon mirokule, kaj la infanoj ĉiuj kuris kaŝi sin + malantaŭ siaj patrinoj kiam ili ekvidis la Leonon; sed neniu parolis al + ili. Multaj butikoj estis apud la strato, kaj Doroteo vidis ke ĉio en ili + estas verda. Verdaj dolĉaĵoj kaj verda krevmaizo estis vendataj, ankaŭ + verdaj ŝuoj, verdaj ĉapeloj, kaj ĉiaspecaj verdaj vestaĵoj. Unuloke viro + vendadis verdan limonadon, kaj kiam la infanoj aĉetis ĝin Doroteo rimarkis + ke ili pagas ĝin per verdaj moneroj. + </p> + <p> + Ŝajne estis nek ĉevaloj nek iuspecaj bestoj; la viroj disportadis + objektojn per verdaj ĉaretoj, kiujn ili antaŭenpuŝis. Ĉiu ŝajnis feliĉa + kaj kontenta kaj prospera. + </p> + <p> + La Pordogardisto gvidis ilin tra la stratoj ĝis ili atingis grandan + konstruaĵon, precize en la mezo de la Urbo, kiu estis la palaco de Oz, la + Granda Sorĉisto. Soldato staris antaŭ la pordo, vestita per verda uniformo + kaj kun longa verda barbo. + </p> + <p> + "Jen fremduloj," diris al li la Pordogardisto, "kaj ili postulas renkonti + la Grandan Ozon." + </p> + <p> + "Enpaŝu," respondis la soldato, "kaj mi portos vian mesaĝon al li." + </p> + <p> + Do ili trairis la pordojn de la Palaco kaj kondukiĝis en grandan ĉambron + kun verda tapiŝo kaj belaj verdaj mebloj ornamitaj per smeraldoj. La + soldato devigis ilin ĉiujn viŝi siajn piedojn per verda mato antaŭ ol + eniri la ĉambron, kaj kiam ili sidiĝis li diris ĝentile, "Bonvolu + komfortigi vin dum mi iros al la pordo de la tronoĉambro kaj diros al Ozo + ke vi ĉeestas." + </p> + <p> + Ili devis longe atendi ĝis la soldato revenis. Kiam, fine, li revenis, + Doroteo demandis, "Ĉu vi vidis Ozon?" + </p> + <p> + "Ho, ne," respondis la soldato; "mi neniam vidis lin. Sed mi parolis al li + dum li sidis malantaŭ sia ekrano, kaj diris al li vian mesaĝon. Li diras + ke li akceptos paroli kun vi, se vi deziras; sed ĉiu el vi devos eniri + sola, kaj li akceptos nur unu el vi ĉiutage. Sekve, ĉar vi devos resti en + la Palaco dum pluraj tagoj, mi kondukigos vin al ĉambroj kie vi povos esti + komfortaj post via marŝado." + </p> + <p> + "Dankon," respondis la knabino; "Oz estas tre afabla." + </p> + <p> + La soldato nun blovis verdan fajfilon, kaj tuj juna knabino, vestita per + bela verda silka robo, eniris la ĉambron. Ŝi havis belan verdan hararon + kaj verdajn okulojn, kaj ŝi riverencis profunde antaŭ Doroteo dirante, + "Sekvu min kaj mi gvidos vin al via ĉambro." + </p> + <p> + Do Doroteo adiaŭis ĉiujn siajn amikojn escepte de Toto, kaj preninte la + hundon en siajn brakojn sekvis la verdan knabinon tra sep koridoroj kaj + supren laŭ tri ŝtuparoj ĝis ili atingis ĉambron en la antaŭa parto de la + Palaco. Ĝi estis kiel eble plej ĉarma malgranda ĉambro, kun mola komforta + lito kiu havis tukojn el verda silko kaj verdan veluran kovroŝtofon. + Fonteto estis en la centro de la ĉambro, ĝi altigis ŝprucon de verda + parfumo en la aeron, kiu refalis en bele ĉizitan verdan marmoran basenon. + Belaj verdaj floroj staris en la fenestroj, kaj troviĝis breto kun vico de + malgrandaj verdaj libroj. Kiam Doroteo havis sufiĉan tempon por malfermi + la librojn ŝi trovis ilin plenaj de kuriozaj verdaj bildoj kiuj ridigis + ŝin pro sia komikeco. + </p> + <p> + En ŝranko estis multaj verdaj roboj, el silko kaj sateno kaj veluro; kaj + ĉiu el ili estis precize ĝustadimensia por Doroteo. + </p> + <p> + "Sentu ke vi estas ĉehejme," diris la verda knabino, "kaj se vi deziros + ion sonoru. Oz alvokos vin morgaŭ matene." + </p> + <p> + Ŝi lasis Doroteon sola kaj reiris al la aliaj. Ilin ŝi ankaŭ kondukis al + ĉambroj, kaj ĉiu el ili trovis sin loĝanta en tre agrabla parto de la + Palaco. Kompreneble tiu ĝentileco estis senefika rilate al la + Birdotimigilo; kiam li trovis sin sola en sia ĉambro li staradis stulte + sur unu loko, tuj apud la pordo, por atendi la matenon. Lin ne ripozigus + kuŝado, kaj li ne povis fermi siajn okulojn; do li restis dum la tuta + nokto rigardante malgrandan araneon kiu faras sian reton en angulo de la + ĉambro, kvazaŭ ĝi ne estus unu el la plej belaj ĉambroj en la mondo. La + Stana Lignohakisto kuŝiĝis nur pro kutimo, ĉar li memoris sian vivon kiel + karnulo; sed ĉar li ne kapablis dormi li pasigis la nokton movante siajn + artikojn por certigi ke ili bone fukciadas. La Leono preferus liton el + sekaj folioj en la arbaro, kaj al li ne plaĉis esti fermita en ĉambron; + sed lia saĝeco ne permesis ke tio ĝenu lin, do li saltis sur la liton kaj + ruliĝis kiel kato kaj ronrone tuj dormigis sin. + </p> + <p> + La sekvan matenon, post la matenmanĝo, la verda knabino venis por konduki + Doroteon, kaj vestis ŝin per unu el la plej belaj roboj — el verda brokita + sateno. Doroteo surmetis verdan silkan antaŭtukon kaj ligis verdan + rubandon ĉirkaŭ la kolon de Toto, kaj ili ekmarŝis al la Tronoĉambro de la + Granda Oz. + </p> + <p> + Unue ili atingis grandan kunvenejon en kiu estis multaj virinoj kaj viroj + de la kortego, vestitaj per riĉaj kostumoj. Tiuj homoj havis nenian + laboron tie kaj nur konversaciadis, sed ili ĉiam atendis ekster la + Tronĉambro ĉiumatene, kvankam oni neniam permesis ke ili vidu Ozon. Dum + Doroteo eniris ili rigardis ŝin scivoleme, kaj unu el ili flustris, "Ĉu vi + vere rigardos la vizaĝon de Oz la Terura?" + </p> + <p> + "Kompreneble," respondis la knabino, "se li akceptos vidi min." + </p> + <p> + "Ho, li akceptos vidi vin," diris la soldato kiu komunikis ŝian mesaĝon al + la Sorĉisto, "kvankam al li ne plaĉas ke homoj petas vidi lin. Efektive, + li unue estis kolera kaj diris ke mi devas resendi vin al la loko el kie + vi venis. Post tio li demandis min pri via aspekto, kaj kiam mi menciis + viajn arĝentajn ŝuojn li estis tre interesata. Laste mi parolis al li pri + la marko sur via frunto, kaj li decidis permesi ke vi eniru." + </p> + <p> + Ĝuste tiam sonorilo sonis, kaj la verda knabino diris al Doroteo, "Jen la + signalo. Vi devas eniri la Tronoĉambron sola." + </p> + <p> + Ŝi malfermis malgrandan pordon kaj Doroteo brave tramarŝis kaj trovis sin + en mirinda loko. Ĝi estis granda, ronda ĉambro, kun alta arka plafono, kaj + la muroj kaj plafono kaj planko estis kovritaj per grandaj smeraldoj dense + kunlokigitaj. En la centro de la plafono estis granda lumo, same brila + kiel la suno, kiu briligis la smeraldojn mirige. + </p> + <p> + Sed tio kio plej interesis Doroteon estis la granda trono el verda marmoro + kiu staris en la mezo de la ĉambro. Ĝi estis havis la formon de seĝo kaj + brilis pro gemoj, same kiel ĉio alia. En la centro de la seĝo estis + grandega Kapo, tute sen apoganta korpo aŭ brakoj aŭ kruroj. Sur tiu kapo + ne estis haroj, sed ĝi havis okulojn kaj nazon kaj buŝon, kaj ĝi estis pli + granda ol la kapo de la plej granda giganto. + </p> + <p> + Dum Doroteo rigardis tion mirante kaj timante la okuloj malrapide turniĝis + kaj rigardis ŝin akre kaj senŝanceliĝe. La buŝo moviĝis kaj Doroteo aŭdis + voĉon diri: "Mi estas Oz, la Granda, la Terura. Kiu estas vi, kaj kial vi + serĉas min?" + </p> + <p> + La voĉo ne estis tiom timiga kiom ŝi anticipis el la granda Kapo; do ŝi + kuraĝe respondis, "Mi estas Doroteo, la Malgranda kaj Humila. Mi venis por + peti vian helpon." + </p> + <p> + La okuloj rigardis ŝin penseme dum plena minuto. Post tio diris la voĉo: + "Kie vi akiris la arĝentajn ŝuojn?" + </p> + <p> + "Mi akiris ilin de la Fia Sorĉistino de la Oriento, kiam mia domo falis + sur ŝin kaj mortigis ŝin," ŝi respondis. + </p> + <p> + "Kie vi akiris la markon sur via frunto?" pludiris la voĉo. + </p> + <p> + "Tie la bona Sorĉistino de la Nordo kisis min kiam ŝi adiaŭis min kaj + sendis min al vi," diris la knabino. + </p> + <p> + Denove la okuloj akre rigardis ŝin, kaj vidis ke ŝi diras la veron. Post + tio Oz diris, "Kion vi volas ke mi faru?" + </p> + <p> + "Resendu min al Kansas, kie estas miaj Onklino Em kaj Onklo Henriko," ŝi + respondis fervore. "Mi ne amas vian landon, kvankam ĝi ja estas tre bela. + Kaj mi estas certa ke Onklino Em estas multe malkvieta pro mia tiom longa + foresto." + </p> + <p> + La okuloj palpebrumis trifoje, kaj post tio ili turniĝis al la plafono kaj + subturniĝis al la planko kaj turniĝadis tiel kurioze ke ili ŝajnis rigardi + ĉiun parton de la ĉambro. Kaj fine ili denove rigardis Doroteon. + </p> + <p> + "Kial mi faru tion por vi?" demandis Oz. + </p> + <p> + "Ĉar vi estas forta kaj mi estas malforta, ĉar vi estas Granda Sorĉisto + kaj mi estas nur senhelpa knabineto," ŝi respondis. + </p> + <p> + "Sed vi estis sufiĉe forta por mortigi la fian Sorĉistinon de la Oriento," + diris Oz. + </p> + <p> + "Tio estis nur hazardo," respondis Doroteo simple; "mi ne povis malebligi + ĝin." + </p> + <p> + "Nu," diris la Kapo, "mi diros al vi mian respondon. Vi ne rajtas supozi + ke mi resendos vin al Kansas krom se vi estos rekompence farinta ion por + mi. En ĉi tiu lando ĉiu devas pagi pro ĉio ricevita. Se vi volas ke mi uzu + mian magion por resendi vin al via hejmo vi unue devos fari ion por mi. + Helpu min kaj post tio mi helpos vin." + </p> + <p> + "Kion mi devos fari?" demandis la knabino. + </p> + <p> + "Mortigu la fian Sorĉistinon de la Okcidento," respondis Oz. + </p> + <p> + "Sed mi ne povas!" kriis Doroteo, multe surprizita. + </p> + <p> + "Vi mortigis la Sorĉistinon de la Oriento kaj vi surportas la arĝentajn + ŝuojn, kiuj enhavas potencan sorĉopovon. Nun restas nur unu Fia Sorĉistino + en la tuta lando, kaj kiam vi povos diri ke ŝi estas mortinta mi resendos + vin al Kansas — sed ne antaŭ tiam." + </p> + <p> + La malgranda knabino komencis plori, ĉar ŝi tiom senesperiĝis; kaj la + okuloj denove palpebrumis kaj rigardis ŝin malkviete, kvazaŭ la Granda Oz + kredas ke ŝi povos helpi lin se ŝi volos. + </p> + <p> + "Neniam mi mortigis ion ajn, ne intence," ŝi ploris; "kaj eĉ se mi volus + fari tion, kiel mi povus mortigi la Fian Sorĉistinon? Se vi, kiu estas + Granda kaj Terura, ne povas mem mortigi ŝin, kial vi supozas ke mi povus + fari tion?" + </p> + <p> + "Mi ne scias," diris la Kapo; "sed tio estas mia respondo, kaj ĝis la Fia + Sorĉistino estos mortinta vi ne revidos viajn Onklon kaj Onklinon. Memoru + ke la Sorĉistino estas Fia — ege Fia — kaj meritas esti mortigita. Nun + iru, kaj ne petu revidi min antaŭ ol vi estos plenuminta vian taskon." + </p> + <p> + Malĝoje Doroteo foriris el la Tronoĉambro kaj reiris al kie la Leono kaj + la Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto atendas por aŭdi kion estis + dirinta al ŝi Oz. + </p> + <p> + "Por mi estas nenia espero," ŝi diris malgaje, "ĉar Oz ne resendos min al + mia hejmo antaŭ ol mi mortigos la Fian Sorĉistinon de la Okcidento; kaj + tion mi neniam povos." + </p> + <p> + Ŝiaj amikoj bedaŭris, sed ili ne povis helpi ŝin; do ŝi iris al sia ĉambro + kaj kuŝiĝis sur la liton kaj endormiĝis plorante. + </p> + <p> + La sekvan matenon la soldato kun la verda barbo venis al la Birdotimigilo + kaj diris, "Venu kun mi, ĉar Oz alvokis vin." + </p> + <p> + Do la Birdotimigilo sekvis lin kaj estis permesita eniri la grandan + Tronoĉambron, kie li vidis, sidanta sur la smeralda trono, plej belan + damon. Ŝi estis vestita per verda silka gazo kaj sur siaj pendantaj verdaj + haroj ŝi portis juvelkovritan kronon. Sur ŝiaj ŝultroj kreskis flugiloj + kolorbelegaj kaj tiom senpezaj ke ili tremis kiam ajn la plej malforta + aermoviĝo atingis ilin. + </p> + <p> + Kiam la Birdotimigilo klinis sin, tiom bele kiom permesis lia pajla + enhavo, antaŭ tiu belulino, ŝi rigardis lin dolĉe kaj diris: "Mi estas Oz, + la Granda, la Terura. Kiu estas vi, kaj kial vi serĉas min?" + </p> + <p> + Nu, la Birdotimigilo anticipis vidi la grandan Kapon pri kiu parolis + Doroteo, kaj li multe surpriziĝis; sed li respondis brave. + </p> + <p> + "Mi estas nur Birdotimigilo, plenigita per pajlo. Tial mi ne havas cerbon, + kaj mi venis al vi petante ke vi metu cerbon en mian kapon por anstataŭi + la pajlon, por ke mi fariĝu tiom homa kia ĉiu alia persono en via regno." + </p> + <p> + "Kial mi faru tion por vi?" demandis la damo. + </p> + <p> + "Ĉar vi estas saĝa kaj potenca, kaj neniu alia povas helpi min," respondis + la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Mi neniam faras komplezon sen ia rekompenco," diris Oz; "sed ĉi tion mi + promesas. Se vi mortigos por mi la Fian Sorĉistinon de la Okcidento mi + donos al vi abundan cerbon, tiel bonan cerbon ke vi estos la plej saĝa + persono en la tuta Lando Oz." + </p> + <p> + "Sed mi kredis ke vi jam petis ke Doroteo mortigu la Sorĉistinon," diris + la Birdotimigilo, surprizite. + </p> + <p> + "Tiel estis. Ne gravas al mi kiu mortigos ŝin. Sed antaŭ ol ŝi mortos mi + ne plenumos vian peton. Nun foriru, kaj ne petu revidi min antaŭ ol vi + meritos la cerbon kiun vi tiom deziras." + </p> + <p> + La Birdotimigilo reiris malĝoje al siaj amikoj kaj diris al ili kion diris + Oz; kaj Doroteon surprizis aŭdi ke la granda Sorĉisto ne estas Kapo, kia + kiam ŝi vidis lin, sed bela damo. + </p> + <p> + "Malgraŭ tio," diris la Birdotimigilo, "ŝi bezonas koron tiom kiom la + Stana Lignohakisto." + </p> + <p> + La sekvan matenon la soldato kun la verda barbo venis al la Stana + Lignohakisto kaj diris, "Oz alvokis vin. Sekvu min." + </p> + <p> + Do la Stana Lignohakisto sekvis lin kaj atingis la grandan Tronoĉambron. + Li ne sciis ĉu li trovos ke Oz estas bela damo aŭ Kapo, sed li esperis ke + li estos bela damo. "Ĉar," li diris al si, "se li estos la Kapo, mi certas + ke li ne donos al mi koron, ĉar kapo ne havas propran koron kaj tial ne + povas senti kun mi. Sed se li estos la bela damo mi petegos koron, ĉar oni + diras ke ĉiuj damoj mem estas bonkoraj." + </p> + <p> + Sed kiam la Stana Lignohakisto eniris la grandan Tronoĉambron li vidis nek + la Kapon nek la Damon, ĉar Oz donis al si la formon de plej timiga Bruto. + Ĝi estis preskaŭ granda kiel elefanto, kaj la verda trono ŝajnis apenaŭ + sufiĉe fortika por ĝia pezo. La Bruto havis kapon kia tiu de rinocero, sed + estis kvin okuloj en ĝia vizaĝo. Kvin longaj brakoj kreskis el ĝia korpo + kaj ĝi ankaŭ havis kvin longajn, maldikajn krurojn. Dika, laneca hararo + kovris ĉiun parton, kaj pli timigaspekta monstro ne estus imagebla. Feliĉe + la Stana Lignohakisto ne havis koron tiutempe, ĉar ĝi bategus laŭte kaj + rapide pro teruriĝo. Sed ĉar li estis el nur stano, la Hakisto tute ne + timis, kvankam li estis multe senesperiĝinta. + </p> + <p> + "Mi estas Oz, la Granda, la Terura," parolis la Bruto, per voĉo kiu estis + unusola grandega muĝo. "Kiu estas vi, kaj kial vi serĉas min?" + </p> + <p> + "Mi estas Hakisto, kaj konsistas el stano. Tial mi ne havas koron, kaj ne + povas ami. Mi petas ke vi donu al mi koron por ke mi estu kiaj la aliaj + homoj." + </p> + <p> + "Kial mi faru tion?" demandis la Bruto. + </p> + <p> + "Ĉar mi petas, kaj nur vi povas plenumi mian peton," respondis la Hakisto. + </p> + <p> + Oz iomete muĝis je tio, sed diris, raŭke, "Se vi efektive deziras koron, + vi devos meriti ĝin." + </p> + <p> + "Kiel?" demandis la Hakisto. + </p> + <p> + "Helpu Doroteon mortigi la Fian Sorĉistinon de la Okcidento," respondis la + Bruto. "Kiam la Sorĉistino estos morta, venu al mi, kaj mi tiam donos al + vi la plej grandan kaj plej afablan kaj plej ameman koron en la tuta Lando + Oz." + </p> + <p> + Do la Stana Lignohakisto devis reiri malĝoje al siaj amikoj kaj informi + ilin pri la terura Bruto kiun li vidis. Ili ĉiuj miregis pro la multaj + formoj kiujn donis al si la Granda Sorĉisto, kaj la Leono diris, "Se li + estos bruto kiam mi vidos lin, mi kiel eble plej laŭte muĝegos kaj tiom + timigos lin ke li plenumos ĉiun mian peton. Kaj se li estos la bela damo, + mi ŝajnigos salti sur ŝin, kaj tiel devigos ŝin plenumi mian peton. Kaj se + li estos la granda Kapo, mi povos fari al li kion mi volos; ĉar mi rulos + la Kapon tra la tuta ĉambro ĝis li promesos doni al ni kion ni deziras. Do + estu bonesperaj, miaj amikoj, ĉar ja ĉio rezultos bone." + </p> + <p> + La sekvan matenon la soldato kun la verda barbo kondukis la Leonon al la + granda Tronoĉambro kaj petis lin eniri al Oz. + </p> + <p> + La Leono tuj trairis la pordon, kaj ĉirkaŭrigardante li vidis, surprizate, + ke antaŭ la trono estas Globo de Fajro, tiom feroca kaj arda ke li apenaŭ + kuraĝis rigardi ĝin. Lia unua penso estis ke Oz akcidente ekbrulis kaj + konsumiĝas; sed kiam li provis proksimiĝi, la varmego estis tiom intensa + ke ĝi komencis bruligi liajn lipharojn, kaj li retrorampis tremante al + pozicio pli proksima al la pordo. + </p> + <p> + Venis malalta, trankvila voĉo el la Globo de Fajro, kaj ĉi tiujn vortojn + ĝi parolis: "Mi estas Oz, la Granda kaj Terura. Kiu estas vi, kaj kial vi + serĉas min?" + </p> + <p> + Kaj la Leono respondis, "Mi estas Malkuraĝa Leono, mi timas ĉion. Mi venis + al vi por peti ke vi donu al mi kuraĝon, por ke mi reale fariĝu la Reĝo de + Bestoj, kiel min oni nomas." + </p> + <p> + "Kial mi donu al vi kuraĝon?" demandis Oz. + </p> + <p> + "Ĉar el ĉiuj Sorĉistoj vi estas la plej granda, kaj nur vi havas kapablon + plenumi mian peton," respondis la Leono. + </p> + <p> + La Globo de Fajro brulis feroce dum kelka tempo, kaj la voĉo diris, "Portu + al mi pruvon ke mortis la Fia Sorĉistino, kaj tuj tiam mi donos al vi + kuraĝon. Sed dum vivos la Sorĉistino vi devos resti malkuraĝa." + </p> + <p> + La Leono koleris pro tiu parolo, sed li povis respondi nenion, kaj dum li + staris silente rigardante la Globon de Fajro ĝi fariĝis tiom feroce + varmega ke li turnis sin kaj kiel eble plej rapide kuris el la ĉambro. Li + ĝoje trovis siajn amikojn atendantaj lin, kaj li informis ilin pri la + timiga intervjuo kun la Sorĉisto. + </p> + <p> + "Kion ni faru nun?" demandis Doroteo malĝoje. + </p> + <p> + "Nur unu afero estas farebla," respondis la Leono, "ni devos iri al la + Lando de la Palpbrumoj, elserĉi la Fian Sorĉistinon, kaj detrui ŝin." + </p> + <p> + "Sed eble ni ne povos," diris la knabino. + </p> + <p> + "Tiukaze mi neniam ricevos kuraĝon," deklaris la Leono. + </p> + <p> + "Kaj mi neniam ricevos cerbon," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Kaj mi neniam ricevos koron," parolis la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Kaj mi neniam revidos Onklinon Emon kaj Onklon Henrikon," diris Doroteo, + komencante plori. + </p> + <p> + "Atentu!" kriis la verda knabino. "La larmoj falos sur vian verdan silkan + robon kaj makulos ĝin." + </p> + <p> + Do Doroteo sekigis siajn okulojn kaj diris, "Mi supozas ke ni devos provi; + sed mi nepre ne deziras mortigi, eĉ se tio helpus revidi Onklinon Emon." + </p> + <p> + "Mi akompanos vin; sed mi estas tro malkuraĝa kaj ne povus mortigi la + Sorĉistinon," diris la Leono. + </p> + <p> + "Ankaŭ mi kuniros," deklaris la Birdotimigilo; "sed mi ne estos granda + helpo por vi, ĉar mi estas tro stulta." + </p> + <p> + "Mi estas tro senkora por damaĝi eĉ Sorĉistinon," komentis la Stana + Lignohakisto; "sed se vi iros mi certe akompanos vin." + </p> + <p> + Tial ili decidis komenci sian marŝon jam sekvamatene, kaj la Hakisto + akrigis sian hakilon per verda ŝtono kaj ĝuste oleigis siajn artikojn. La + Birdotimigilo metigis en sin freŝan pajlon kaj Doroteo metis novan farbon + sur liajn okulojn por ke li povu pli bone vidi. La verda knabino, kiu + estis tre afabla, plenigis la korbon de Doroteo per plaĉaj manĝaĵoj, kaj + ligis sonorileton ĉirkaŭ la kolon de Toto per verda rubando. + </p> + <p> + Ili enlitiĝis tre frue kaj profunde dormis ĝis la taglumiĝo, kiam ilin + vekis la kokerikado de verda koko kiu loĝis en la malantaŭa korto de la + palaco, kaj la kriado de kokino kiu demetis verdan ovon. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap12" id="chap12"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XII. Serĉante la Fian Sorĉistinon. + </h3> + <p> + Tra la stratoj de la smeralda urbo la soldato kun la verda barbo kondukis + ilin ĝis ili atingis la ĉambron kie loĝas la Pordogardisto. Tiu oficisto + malŝlosis iliajn okulvitrojn por remeti ilin en la grandan keston, kaj + post tio li afable malfermis la pordegon por niaj amikoj. + </p> + <p> + "Kiu vojo iras al la Fia Sorĉistino de la Okcidento?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Neniu vojo," respondis la Pordogardisto. "Neniam iu deziras iri tien." + </p> + <p> + "Kiel, do, ni trovos ŝin?" demandis la knabino. + </p> + <p> + "Estos facile," respondis la viro, "ĉar kiam ŝi sciiĝos ke vi estas en la + Lando de la Palpbrumoj ŝi trovos vin, kaj sklavigos vin ĉiujn." + </p> + <p> + "Eble ne," diris la Birdotimigilo, "ĉar ni intencas detrui ŝin." + </p> + <p> + "Nu, jen io tute alia," diris la Pordogardisto. "Neniu detruis ŝin, ĝis + nun, do kompreneble mi supozis ke ŝi sklavigos vin, same kiel la aliajn. + Sed estu zorgoplenaj; ĉar ŝi estas fia kaj feroca, kaj eble ŝi ne permesos + ke vi detruu ŝin. Iru Okcidenten, sunsubiren, kaj vi nepre trovos ŝin." + </p> + <p> + Ili dankis lin kaj adiaŭis lin, kaj turnis sin Okcidenten, marŝante trans + kampojn de mola herbaro kun tie kaj tie lekantetoj kaj ranunkoloj. Doroteo + plu surportis la belan silkan robon kiun ŝi surmetis en la palaco, sed nun + mirigis ŝin vidi ke ĝi ne plu estas verda sed pure blanka. La rubando + ĉirkaŭ la kolo de Toto ankaŭ perdis sian verdan koloron kaj estis blanka + kiel la robo de Doroteo. + </p> + <p> + La Smeralda Urbo baldaŭ estis longe malantaŭ ili. Dum ili antaŭeniris la + tero fariĝis iom post iom malglata kaj montetoplena, ĉar ekzistis nek + farmoj nek domoj en tiu lando de la Okcidento, kaj la tero ne estis + kultivata. + </p> + <p> + Posttagmeze la suno varmege brilis sur iliajn vizaĝojn, ĉar ne ĉeestis + arboj por ombrumi ilin; sekve jam antaŭ noktiĝo Doroteo kaj Toto kaj la + Leono laciĝis, kaj kuŝiĝis sur la herbaro kaj endormiĝis, dum la Hakisto + kaj la Birdotimigilo gardadis. + </p> + <p> + Nu, la Fia Sorĉistino de la Okcidento havis nur unu okulon, tamen tiu + estis vidkapabla kiel teleskopo, kaj povis vidi ĉien. Do, dum ŝi sidis ĉe + la pordo de sia kastelo, ŝi ĉirkaŭrigardis kaj vidis Doroteon dormantan, + ĉirkaŭatan de siaj amikoj. Ili estis tre for, sed la Fia Sorĉistino + koleris ke ili estas en ŝia regno; do ŝi blovis per arĝenta fajfilo kiu + pendis de ĉeno ĉirkaŭ ŝia kolo. + </p> + <p> + Tuj kuris al ŝi el ĉiu direkto aro da grandaj vulpoj. Ili havis longajn + krurojn kaj ferocajn okulojn kaj akrajn dentojn. "Iru al tiuj uloj," diris + la Sorĉistino, "kaj disŝiru ilin." + </p> + <p> + "Ĉu vi ne sklavigos ilin?" demandis la Vulpestro. + </p> + <p> + "Ne," ŝi respondis, "unu estas el stano, kaj unu el pajlo; unu estas + knabino kaj alia estas Leono. Neniu el ili taŭgas por laborado, do vi + rajtas ŝire dispecetigi ilin laŭvole." + </p> + <p> + "Bone," diris la vulpo, kaj li forkuris kiel eble plej rapide, sekvate de + la aliaj. Bonfortune la Birdotimigilo kaj la Hakisto estis plene vekaj kaj + aŭdis la vulpojn veni. + </p> + <p> + "Jen mia batalo," diris la Stana Lignohakisto; "do restu malantaŭ mi kaj + mi renkontos ilin dum ili alvenas." + </p> + <p> + Li prenis sian hakilon, kiun li jam akrigis, kaj kiam la Vulpestro venis + la Stana Lignohakisto rapide movis sian brakon kaj dehakis la kapon de la + vulpo de ĝia korpo, tiel ke ĝi tuj mortis. Tuj kiam li povis relevi sian + hakilon alia vulpo alvenis, kaj ankaŭ ĝi falis per la akra rando de la + armilo de la Stana Lignohakisto. Venis kvardek vulpoj, kaj kvardekfoje po + unu vulpo mortis, tiel ke fine ili ĉiuj kuŝis mortaj en amaso antaŭ la + Hakisto. + </p> + <p> + Li remetis sian hakilon sur la teron kaj sidiĝis apud la Birdotimigilo, + kiu diris, "Bona batalo, amiko." + </p> + <p> + Ili atendis ĝis Doroteo vekiĝis la sekvan matenon. La malgrandan knabinon + multe timigis vidi la grandan amason da vilaj vulpoj, sed la Stana + Lignohakisto plene informis ŝin pri ĉio. Ŝi dankis lin pro la savo kaj + sidiĝis por manĝi, kaj post tio ili rekomencis marŝi. + </p> + <p> + Tiun saman matenon la Fia Sorĉistino iris al la pordo de sia kastelo kaj + elrigardis per sia unu okulo kiu povis tre malproksimen vidi. Ŝi vidis + ĉiujn siajn lupojn mortajn, kaj la fremdulojn ankoraŭ marŝantaj tra ŝia + lando. Tio des pli kolerigis ŝin, kaj ŝi dufoje blovis sian arĝentan + fajfilon. + </p> + <p> + Tuj granda aro da sovaĝaj korvoj flugis al ŝi, sufiĉaj por senlumigi la + ĉielon. Kaj la Fia Sorĉistino diris al la Korvoreĝo: "Flugu tuj al la + fremduloj; elpiku iliajn okulojn kaj disŝiru ilin." + </p> + <p> + La sovaĝaj korvoj flugis kiel unu arego cele Doroteon kaj ŝiajn + akompanantojn. Kiam la malgranda knabino vidis ilin venantaj ŝi timis. Sed + la Birdotimigilo diris, "Jen mia batalo, do kuŝiĝu apud mi kaj vi ne + spertos damaĝon." + </p> + <p> + Do ĉiuj kuŝis sur la tero escepte de la Birdotimigilo, kaj li staris kun + la brakoj etenditaj. Kaj kiam la korvoj vidis lin ili ektimis, kiel ĉiam + okazas kiam tiaj birdoj vidas birdotimigilojn, kaj ne kuraĝis + pliproksimiĝi. Sed la Korvoreĝo diris, "Estas nur pajla homo. Mi elpikos + liajn okulojn." + </p> + <p> + La Korvoreĝo flugis kontraŭ la Birdotimigilon, kiu kaptis ĝin per la kapo + kaj tordis ĝian kolon ĝis ĝi mortis. Kaj post tio alia korvo flugis + kontraŭ lin, kaj la Birdotimigilo tordis ankaŭ ĝian kolon. Kvardek korvoj + venis, kaj kvardekfoje la Birdotimigilo tordis kolon, ĝis fine ĉiuj kuŝis + mortaj apud li. Post tio li vokis al siaj akompanantoj ke ili leviĝu, kaj + ili rekomencis marŝi. + </p> + <p> + Kiam la Fia Sorĉistino denove elrigardis kaj vidis ĉiujn siajn korvojn + kuŝantajn en amaso, ŝi furiozegis, kaj trifoje blovis sian arĝentan + fajfilon. + </p> + <p> + Tuj aŭdiĝis laŭta zumado en la aero, kaj aro da nigraj abeloj venis + flugante cele ŝin. + </p> + <p> + "Iru al la fremduloj kaj mortpiku ilin!" ordonis la Sorĉistino, kaj la + abeloj turnis sin kaj rapide flugis ĝis la loko kie marŝadis Doroteo kaj + ŝiaj amikoj. Sed la Hakisto vidis ilin venantaj kaj la Birdotimigilo jam + decidis kion fari. + </p> + <p> + "Elprenu mian pajlon kaj disŝutu ĝin sur la malgrandan knabinon kaj la + hundon kaj la leonon," li diris al la Hakisto, "tiel la abeloj ne povos + piki ilin." Tion la Hakisto faris, kaj dum Doroteo kuŝis apud la Leono + tenante Toton en siaj brakoj, la pajlo tute kovris ilin. + </p> + <p> + La abeloj venis kaj trovis pikebla nur la Hakiston, do ili flugis kontraŭ + lin kaj rompis siajn pikilojn pro la stano, tute sen dolorigi la Hakiston. + Kaj ĉar abeloj ne povas vivi kiam iliaj pikiloj rompiĝis, tiel finiĝis la + nigraj abeloj, kaj ili kuŝis dise en densa amaso ĉirkaŭ la Hakisto, kvazaŭ + amasetoj da fajnaj karberoj. + </p> + <p> + Post tio Doroteo kaj la Leono stariĝis, kaj la knabino helpis la Stanan + Lignohakiston remeti la pajlon en la Birdotimigilon, ĝis li estis tiel + bona kiel antaŭe. Do ili rekomencis sian marŝadon. + </p> + <p> + La Fia Sorĉistino tiom koleris kiam ŝi vidis siajn nigrajn abelojn en + amasetoj kvazaŭ fajnaj karberoj ke ŝi bategis la teron per piedo kaj + distiris sian hararon kaj forte kunbatis siajn dentojn. Post tio ŝi + alvokis dekduon da siaj sklavoj, kiuj estis Palpbrumoj, kaj donis al ili + akrepintajn lancojn, ordonante ke ili iru al la fremduloj kaj detruu ilin. + </p> + <p> + La Palpbrumoj ne estis kuraĝa popolo, sed ili devis obei ordonojn; do ili + marŝis ĝis ili proksimiĝis al Doroteo. Tiam la Leono muĝegis kaj saltis + kontraŭ ilin, kaj la kompatindaj Palpbrumoj tiom timiĝis ke ili retrokuris + kiel eble plej rapide. + </p> + <p> + Kiam ili estis revenintaj al la kastelo la Fia Sorĉistino forte batis ilin + per rimeno, kaj resendis ilin al ilia laboro, kaj post tio ŝi sidiĝis por + pripensi kion sekve fari. Ŝi ne povis kompreni kiel fiaskis ĉiuj ŝiaj + planoj por detrui la fremdulojn; sed ŝi estis potenca Sorĉistino, kiel + ankaŭ fia sorĉistino, do ŝi baldaŭ faris decidon pri kion fari. + </p> + <p> + Estis, en ŝia ŝranko, Ora Ĉapo, kun cirklo da diamantoj kaj rubenoj + ĉirkaŭanta ĝin. Tiu Ora Ĉapo havis ŝorĉokapablon. Kiu ajn posedis ĝin + povis trifoje alvoki la Flugantajn Simiojn, kiuj obeos ĉiun ordonon kiun + la posedanto faros al ili. Sed neniu persono rajtis komandi tiujn + strangajn ulojn pli ol trifoje. Jam dufoje la Fia Sorĉistino estis uzinta + la sorĉon de la Ĉapo. La unua fojo estis kiam ŝi sklavigis la Palpbrumojn + por si, kaj postenigis sin kiel la regantinon de ilia lando. La Flugantaj + Simioj helpis ŝin efektivigi tion. La dua fojo estis kiam ŝi batalis + kontraŭ la Potencan Ozon mem, kaj forpelis lin el la Lando de la + Okcidento. La Flugantaj Simioj ankaŭ helpis ŝin efektivigi tion. Nur unu + fojon pli ŝi povos uzi ĉi tiun Oran Ĉapon, kaj pro tio ŝi ne volis fari + tion antaŭ ol eluzi ĉiujn siajn aliajn rimedojn. Sed nun ŝiaj ferocaj + vulpoj kaj ŝiaj sovaĝaj korvoj kaj ŝiaj pikantaj abeloj mortis, kaj ŝiajn + sklavojn fortimigis la Malkuraĝa Leono, kaj ŝi komprenis ke ekzistas nun + nur unu rimedo por detrui Doroteon kaj ŝiajn amikojn. + </p> + <p> + Do la Fia Sorĉistino prenis la Oran Ĉapon el sia ŝranko kaj metis ĝin sur + sian kapon. Post tio, starante per nur la maldekstra piedo ŝi diris, + malrapide, "Ep-pe, pep-pe, kak-ke!" Post tio ŝi staris per nur la dekstra + piedo kaj diris, "Hil-lo, hol-lo, hal-lo!" + </p> + <p> + Post tio ŝi staris per ambaŭ piedoj kaj ŝi laŭtavoĉe kriis, "Ziz-zi, + zuz-zi, zik!" + </p> + <p> + Nun la sorĉo komencis funkcii. La ĉielo senlumiĝis, kaj malaltatona zuma + sono estis aŭdebla en la aero. Sonis la bategado de multaj flugiloj; + multaj babilado kaj ridado; kaj la suno ekaperis el la senluma ĉielo + montrante la Fian Sorĉistinon ĉirkaŭatan de amaso da simioj, el kiuj ĉiu + havis paron da gigantaj kaj potencaj flugiloj sur siaj ŝultroj. + </p> + <p> + Unu, multe pli granda ol la aliaj, ŝajne estis ilia estro. Li flugis apud + la Sorĉistinon kaj diris, "Vi alvokis nin la trian kaj lastan fojon. Kion + vi ordonas?" + </p> + <p> + "Iru al la fremduloj kiuj estas en mia regno kaj detruu ĉiujn escepte de + la Leono," diris la Fia Sorĉistino. "Portu tiun beston al mi, ĉar mi + planas jungi lin kiel ĉevalon, kaj laborigi lin." + </p> + <p> + "Viaj ordonoj estos obeitaj," diris la estro; kaj post tio kun tre multa + babilado kaj multa bruo, la Flugantaj Simioj forflugis al la loko kie + marŝas Doroteo kaj ŝiaj amikoj. + </p> + <p> + Kelkaj el la Simioj kaptis la Stanan Lignohakiston kaj portis lin tra la + aero ĝis ili estis flugantaj super tereno dense kovrita de akraj rokoj. + Tie ili faligis la povran Hakiston, kiu falis longan distancon al la + rokoj, kaj tie li kuŝis tiom disbatita kaj kavetigita ke li ne povis movi + sin nek ĝemi. + </p> + <p> + Aliaj el la Simioj kaptis la Birdotimigilon, kaj per siaj longaj fingroj + ili eltiris la tutan pajlaĵaron el liaj vestoj kaj kapo. Ili kunrulis + liajn ĉapelon kaj botojn kaj vestaĵojn kaj ĵetis ilin inter la plej + suprajn branĉojn de alta arbo. + </p> + <p> + La ceteraj Simioj ĵetis pecojn de dika ŝnurego ĉirkaŭ la Leonon kaj + multfoje vindis per ili liajn korpon kaj kapon kaj krurojn, ĝis li ne + kapablis mordi nek grati nek barakti iel ajn. Post tio ili levis lin kaj + forflugis portante lin al la kastelo de la Sorĉistino, kie ili metis lin + en korteton ĉirkaŭ kiu estis alta fera barilo, tiel ke li ne povos eskapi. + </p> + <p> + Sed Doroteon ili tute ne damaĝis. Ŝi staris, kun Toto en la brakoj, + rigardante la malfeliĉan sorton de siaj kamaradoj kaj pensante ke baldaŭ + estos ŝia vico. La estro de la Flugantaj Simioj flugis al ŝi, etendante + siajn longajn, vilajn brakojn kaj grimacegante per sia malbela vizaĝo; sed + li vidis la markon de la kiso de la Bona Sorĉistino sur ŝia frunto kaj + ekhaltis, kaj gestis al la aliaj ke ili ne tuŝu ŝin. + </p> + <p> + "Ni ne aŭdacu atenci ĉi knabineton," li diris al ili, "ĉar ŝin protektas + la Potenco de Bono, kaj tio estas pli forta ol la Potenco de Malbono. Ni + nur povas porti ŝin al la kastelo de la Fia Sorĉistino kaj lasi ŝin tie." + </p> + <p> + Do, zorgoplene kaj delikate, ili levis Doroteon per siaj brakoj kaj rapide + portis ŝin tra la aero ĝis ili atingis la kastelon, kie ili demetis ŝin + sur la antaŭan sojlon. Post tio la estro diris al la Sorĉistino, "Ni obeis + vin laŭeble. La Stana Lignohakisto kaj la Birdotimigilo estas detruitaj; + la Leono estas ligita en via korteto. La malgrandan knabinon ni ne aŭdacas + damaĝi, nek la hundon kiun ŝi portas per siaj brakoj. Via rajto estri nin + nun finiĝis kaj vi neniam revidos nin." + </p> + <p> + Kaj ĉiuj Flugantaj Simioj, forte ridante kaj babilante kaj bruante, flugis + en la aeron kaj baldaŭ ne plu estis videblaj. + </p> + <p> + La Fian Sorĉistinon surprizis kaj ĉagrenis vidi la markon sur la frunto de + Doroteo, ĉar ŝi bone konsciis ke nek la Flugantaj Simioj nek ŝi mem + aŭdacos iel ajn damaĝi la knabinon. Ŝi rigardis la piedojn de Doroteo, kaj + vidante la Arĝentajn Ŝuojn, ŝi komencis tremi pro timo, ĉar ŝi sciis pri + la potenca sorĉo kiu apartenas al ili. Unue la Sorĉistino pensis forkuri + de Doroteo; sed hazarde ŝi rigardis en la okulojn de la infano kaj + rimarkis kiom simpla estas la animo malantaŭ ili, kaj ke la malgranda + knabino ne scias pri la granda potenco kiun provizas la Arĝentaj Ŝuoj al + ŝi. Do la Fia Sorĉistino kaŝe ridis kaj pensis, "Mi ankoraŭ povas sklavigi + ŝin, ĉar ŝi ne scias uzi sian potencon." Ŝi diris al Doroteo, krude kaj + severe, "Venu kun mi; kaj atentu obei kion ajn mi ordonos, ĉar se ne, mi + detruos vin same kiel mi detruis la Stanan Lignohakiston kaj la + Birdotimigilon." + </p> + <p> + Doroteo sekvis ŝin tra multaj el la belaj ĉambroj en la kastelo ĝis ili + atingis la kuirejon, kie la Sorĉistino ordonis ke ŝi purigu la potojn kaj + kuirilojn kaj balau la plankon kaj metadu lignon en la fajron. + </p> + <p> + Doroteo obeeme komencis labori, decidinte kiel eble plej diligente labori; + ĉar ŝin feliĉigis ke la Fia Sorĉistino decidis ne mortigi ŝin. + </p> + <p> + Dum Doroteo diligente laboradis la Sorĉistino planis iri en la korteton + kaj jungi la Malkuraĝan Leonon kiel ĉevalon; amuzos ŝin, ŝi certis, devigi + lin tiri ŝian ĉaron kien ajn ŝi volos iri. Sed dum ŝi malfermis la pordon + la Leono muĝegis kaj la Sorĉistino ektimis, kaj elkuris kaj refermis la + pordon. + </p> + <p> + "Se mi ne povos jungi vin," diris la Sorĉistino al la Leono, parolante + inter la baroj de la pordo, "mi povos malsatigi vin. Vi manĝos nenion ĝis + vi obeos min." + </p> + <p> + Do post tiam ŝi ne portis manĝon al la enkarcerigita Leono; sed ĉiutage ŝi + venis al la pordo je la tagmezo kaj demandis, "Ĉu vi pretas esti jungita + kiel ĉevalo?" + </p> + <p> + Kaj la Leono respondis, "Ne. Se vi eniros ĉi tiun korteton mi mordos vin." + La kialo pro kiu la Leono ne obeis la ordonon de la Sorĉistino estis ke + ĉiunokte, dum la virino dormis, Doroteo portis al li manĝaĵojn el la + ŝranko. Manĝinte li kuŝiĝis sur sia pajla lito, kaj Doroteo kuŝis apud li + kaj apogis sian kapon per lia mola, longa kolhararo, dum ili parolis pri + siaj problemoj kaj klopodis plani eskapon. Sed ili ne povis elpensi + metodon eliri la kastelon, ĉar ĝin konstante gardadis la flavaj + Palpbrumoj, kiuj estis sklavoj de la Fia Sorĉistino kaj timis ŝin tiom ke + ili obeis ĉiun ŝian ordonon. + </p> + <p> + La knabino devis laboregi dum la tagoj, kaj ofte la Sorĉistino minacis + bati ŝin per la tiu malnova ombrelo kiun ŝi ĉiam portis en sia mano. Sed, + verdire, ŝi ne kuraĝis bati Doroteon, pro la marko sur ŝia frunto. La + infano ne sciis tion, kaj timegis por si mem kaj por Toto. Unufoje la + Sorĉistino batis Toton per sia ombrelo kaj la kuraĝa hundeto kuregis al ŝi + kaj mordis ŝian kruron. La Sorĉistino ne sangis pro la mordo, ĉar ŝi estis + tiom fia ke la sango en ŝi jam antaŭ multaj jaroj sekiĝis. + </p> + <p> + La vivo de Doroteo fariĝis tre malfeliĉa dum ŝi konsciiĝis ke estos eĉ + malpli facile reiri al Kansas kaj Onklino Em. Kelkfoje ŝi ploradis amare + dum horoj, dum Toto sidis ĉe ŝiaj piedoj kaj rigardadis ŝian vizaĝon, + ploretante malgaje por indiki kiom li kompatas sian mastrineton. Al Toto + efektive ne gravis ĉu li estas en Kansas aŭ la Lando Oz se Doroteo estas + kun li; sed li sciis ke la malgranda knabino estas malfeliĉa, kaj tio + malfeliĉigis ankaŭ lin. + </p> + <p> + Nu, la Fia Sorĉistino sopiregis posedi la Arĝentajn Ŝuojn kiujn la knabino + ĉiam surportis. Ŝiaj abeloj kaj ŝiaj korvoj kaj ŝiaj vulpoj kuŝis amase + sekiĝante, kaj ŝi jam eluzis la potencon de la Ora Ĉapo; sed se ŝi povos + akiri la Arĝentajn Ŝuojn ili donos al ŝi pli da potenco ol ĉiuj + perditaĵoj. Ŝi zorge observis Doroteon, por trovi ĉu ŝi iam demetas siajn + ŝuojn, planante ŝteli ilin. Sed la infano tiom fieris pri siaj belaj ŝuoj + ke ŝi neniam deprenis ilin escepte de nokte kaj banante sin. La Sorĉistino + multe timis la mallumon kaj ne kuraĝis eniri la ĉambron de Doroteo nokte + por preni la ŝuojn, kaj ŝia timego pri akvo estis pli granda ol ŝia timo + pri la mallumo, do ŝi neniam proksimiĝis dum Doroteo banis sin. Efektive, + la maljuna Sorĉistino neniam tuŝis akvon, nek permesis ke akvo iel tuŝu + ŝin. + </p> + <p> + Sed la fiulino estis tre ruza, kaj ŝi finfine elpensis rimedon akiri kion + ŝi volas. Ŝi metis feran stangeton en la mezon de la planko de la kuirejo, + kaj per sia magio nevidebligis la feron por homaj okuloj. Sekve kiam + Doroteo marŝis trans la plankon ŝi stumblis pro la stangeto, ĉar ŝi ne + povis vidi ĝin, kaj ŝi sterniĝis sur la plankon. Ŝi ne grave vundiĝis, sed + dum la falo unu el la Arĝentaj Ŝuoj defalis, kaj antaŭ ol ŝi povis atingi + ĝin la Sorĉistino forkaptis ĝin kaj metis ĝin sur sian propran maldikan + piedon. + </p> + <p> + Al la fia virino multe plaĉis la sukceso de ŝia trompo, ĉar dum ŝi havos + unu el la ŝuoj ŝi posedos duonon de la potenco de ilia sorĉo, kaj Doroteo + ne povos uzi ĝin kontraŭ ŝin, eĉ se ŝi scius uzi ĝin. + </p> + <p> + La malgranda knabino, vidante ke ŝi perdis unu el siaj belaj ŝuoj, + koleriĝis, kaj diris al la Sorĉistino, "Redonu al mi mian ŝuon!" + </p> + <p> + "Ne!" respondis la Sorĉistino. "Nun ĝi estas mia ŝuo, ne via." + </p> + <p> + "Vi estas fiulino!" kriis Doroteo. "Vi ne rajtas forpreni de mi mian + ŝuon." + </p> + <p> + "Tamen mi retenos ĝin," diris la Sorĉistino, ridante pro ŝi, "kaj iun + tagon mi sukcesos forpreni de vi ankaŭ la alian ŝuon." + </p> + <p> + Tio kolerigis Doroteon tiom ke ŝi prenis la sitelon da akvo kiu staris + proksime kaj verŝis ĝin sur la Sorĉistinon, malsekigante ŝin de la kapo + ĝis la piedoj. + </p> + <p> + Tuj la fiulino ekkriegis pro timo, kaj, dum Doroteo mirante rigardis, la + Sorĉistino komencis forŝrumpi kaj plene malestiĝi. + </p> + <p> + "Vidu kion vi faris!" ŝi kriis. "Post minuto mi estos tute degelinta!" + </p> + <p> + "Vere mi bedaŭras," diris Doroteo, kiu ja timis vidante la Sorĉistinon + fandiĝi kvazaŭ bruna sukero antaŭ ŝi. + </p> + <p> + "Ĉu vi ne sciis ke akvo detruos min?" demandis la Sorĉistino, per + ploranta, senespera voĉo. + </p> + <p> + "Kompreneble ke ne," respondis Doroteo. "Kiel mi scius?" + </p> + <p> + "Nu, post kelkaj minutoj mi estos plene degelinta, kaj la kastelo estos + via. Mi agis fie dum mia vivo, sed mi neniam supozis ke malgranda knabino + kia vi povus degeligi min kaj ĉesigi mian fian agadon. Jen — mi finiĝas." + </p> + <p> + Dirante tion la Sorĉistino fariĝis bruna, fandita, senforma amasaĵo kaj + komencis disverŝiĝi sur la puraj traboj de la planko de la kuirejo. + Vidante ke efektive ŝi ja plene neniiĝis, Doroteo replenigis la sitelon + per akvo kaj ĵetis ĝin sur la makulegon. Kaj ŝi balais ĝin tra la pordon. + Preninte la Arĝentan Ŝuon, la sola restaĵo de la maljunulino, ŝi purigis + kaj sekigis ĝin per tuko, kaj remetis ĝin sur sian piedon. Kaj nun, + finfine libera agi laŭvole, ŝi elkuris al la korteto por informi la Leonon + ke la Fia Sorĉistino de la Okcidento finiĝis, kaj ke ili ne plu estas + kaptitoj en fremda lando. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap13" id="chap13"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XIII. La savo + </h3> + <p> + Tre multe plaĉis al la Malkuraĝa Leono aŭdi ke la Fia Sorĉistino degelis + pro sitelo da akvo, kaj Doroteo tuj malŝlosis la pordon de lia karcero kaj + liberigis lin. Kune ili eniris la kastelon, kie la unua ago de Doroteo + estis kunvoki ĉiujn Palpbrumojn kaj informi ilin ke ili ne plu estas + sklavoj. + </p> + <p> + Estis tre multa ĝojo inter la flavaj Palpbrumoj, ĉar ili devis laboregadi + dum multaj jaroj por la Fia Sorĉistino, kiu ĉiam tre kruele traktis ilin. + Ili feriigis tiun tagon, tiam kaj ĉiam poste, kaj pasigis la tempon + festenante kaj dancante. + </p> + <p> + "Se niaj amikoj, la Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto estus kun ni," + diris la Leono, "mi estus plene feliĉa." + </p> + <p> + "Ĉu eble ni povus savi ilin?" demandis la knabino, esperoplene. + </p> + <p> + "Ni povos provi," respondis la Leono. + </p> + <p> + Do ili alvokis la flavajn Palpbrumojn kaj demandis al ili ĉu ili helpos + savi iliajn amikojn, kaj la Palpebrumoj diris ke ili volonte plej eble + strebos komplezi Doroteon, kiu ja liberigis ilin. Do ŝi elektis aron da + Palpbrumoj kiuj aspektis plej scioplenaj, kaj ili ĉiuj komencis serĉi. Ili + marŝis dum tiu tago kaj parto de la sekva ĝis ili atingis la rokan + ebenaĵon kie kuŝis la Stana Lignohakisto, disbatita kaj kavetigita. Lia + hakilo kuŝis apud li, sed la klingo estis rusta kaj la tenilo rompita. + </p> + <p> + La Palpbrumoj levis lin ameme per siaj brakoj, kaj reportis lin al la + Flava Kastelo, dum Doroteo larmis pro la mizero de sia malnova amiko, kaj + la Leono aspektis sobra kaj bedaŭroplena. + </p> + <p> + Kiam ili atingis la kastelon Doroteo diris al la Palpbrumoj, "Ĉu estas + stanistoj inter via popolo?" + </p> + <p> + "Ho, jes; kelkaj el ni estas tre bonaj stanistoj," ili diris al ŝi. + </p> + <p> + "Do venigu ilin al mi," ŝi diris. Kaj kiam la stanistoj venis, kunportante + ĉiujn siajn ilojn en korbo, ŝi demandis, "Ĉu vi povos rektigi tiujn + misbataĵojn en la Stana Lignohakisto, kaj reĝustigi la formon, kaj reluti + lin kie li rompiĝis?" + </p> + <p> + La stanistoj ekzamenis la Hakiston tre zorge kaj poste respondis ke ili + kredas ke ili povos ripari lin tiel ke li estos egale bonstata kiel + dekomence. Do ili komencis labori en unu el la grandaj flavaj ĉambroj de + la kastelo kaj laboris dum tri tagoj kaj kvar noktoj, martelante kaj + tordante kaj fleksante kaj lutante kaj polurante kaj batante la krurojn + kaj korpon kaj kapon de la Stana Lignohakisto, ĝis fine li regajnis sian + malnovan formon, kaj liaj artikoj funkciis egale bone kiel antaŭe. Estas + vere ke ili devis surmeti plurajn flikojn, sed la stanistoj bone laboris, + kaj ĉar la Hakisto ne estis vanta, tute ne ĝenis lin la flikoj. + </p> + <p> + Kiam, fine, li marŝis en la ĉambron de Doroteo kaj dankis ŝin ĉar ŝi savis + lin, li tiom ĝojis ke li ploris pro ĝojo, kaj necesis ke Doroteo + zorgoplene viŝu ĉiun larmon de lia vizaĝo per sia antaŭvesto, por ke liaj + artikoj ne rustu. Samtempe ŝiaj propraj larmoj fluis dense kaj rapide pro + la ĝojo rerenkonti sian malnovan amikon, kaj ne necesis forviŝi tiujn + larmojn. Rilate al la Leono, li viŝis siajn larmojn tiom ofte per la pinto + de sia vosto ke ĝi tute malsekiĝis, kaj li devis eliri en la korton kaj + teni ĝin en la sunlumo ĝis ĝi sekiĝis. + </p> + <p> + "Se nur ni denove havus la Birdotimigilon kun ni," diris la Stana + Lignohakisto, kiam Doroteo finis sian rakonton pri ĉio okazinta, "mi estus + vere feliĉa." + </p> + <p> + "Ni devas provi trovi lin," diris la knabino. + </p> + <p> + Do ŝi vokis la Palpbrumojn por ke ili helpu ŝin, kaj ili marŝis dum tiu + tuta tago kaj parto de la sekva ĝis ili atingis la altan arbon en kies + branĉojn la Flugantaj Simioj estis ĵetintaj la vestojn de la + Birdotimigilo. + </p> + <p> + Ĝi estis tre alta arbo, kaj la trunko estis tiom glata ke neniu povis + grimpi ĝin; sed la Hakisto diris tuj, "Mi hakos por faligi ĝin, kaj tiel + ni povos atingi la vestojn de la Birdotimigilo." + </p> + <p> + Nu, dum la stanistoj laboradis por ripari la Hakiston mem, alia Palpbrumo, + kiu estis oristo, faris tenilon el solida oro por la hakilo kaj fiksis ĝin + al la hakilo de la Hakisto, por anstataŭi la malnovan rompitan tenilon. + Aliaj poluris la klingon ĝis la rusto estis tute forigita kaj ĝi brilis + kiel frotita arĝento. + </p> + <p> + Tuj post tiu diro, la Stana Lignohakisto komencis haki, kaj post nelonge + la arbo falis bruege, kaj la vestoj de la Birdotimigilo falis el la + branĉoj kaj ruliĝis sur la teron. + </p> + <p> + Doroteo prenis ilin kaj petis la Palpbrumojn reporti ilin al la kastelo, + kie ili plenigis ilin per bona, pura pajlo; kaj jen! refariĝis la + Birdotimigilo, tute renovigita, ripete dankanta ilin ĉar ili savis lin. + </p> + <p> + Nun rekunigite, Doroteo kaj ŝiaj amikoj pasigis plurajn feliĉajn tagojn en + la Flava Kastelo, kie ili trovis ĉion bezonatan por esti komfortaj. Sed + unu tagon la knabino pensis pri Onklino Em, kaj diris, "Ni devas reiri al + Oz, kaj plenumigi lian promeson." + </p> + <p> + "Jes," diris la Hakisto, "kaj fine mi ricevos mian koron." + </p> + <p> + "Kaj mi ricevos mian cerbon," diris la Birdotimigilo ĝoje. + </p> + <p> + "Kaj mi ricevos mian kuraĝon," diris la Leono penseme. + </p> + <p> + "Kaj mi reiros al Kansas," kriis Doroteo, kunfrapante la manojn. "Ho, ni + ekiru al la Smeralda Urbo morgaŭ!" + </p> + <p> + Ili decidis fari tion. La sekvan tagon ili kunvokis la Palpbrumojn kaj + adiaŭis ilin. La Palpbrumoj tre bedaŭris ke ili foriros, kaj ili jam tiom + ekamis la Stanan Lignohakiston ke ili petegis lin resti kaj regi ilin kaj + la Flavan Landon de la Okcidento. Trovinte ke ili nepre insistas foriri, + la Palpbrumoj donis kaj al Toto kaj al la Leono po oran kolumon; kaj al + Doroteo ili prezentis belan braceleton, enkrustitan per diamantoj; kaj al + la Birdotimigilo ili donis orkapan marŝbastonon, por helpi lin marŝadi sen + stumbli; kaj al la Stana Lignohakisto ili proponis arĝentan oleujon, + inkrustitan per oro kaj ornamitan per valoraj gemoj. + </p> + <p> + Ĉiu el la marŝontoj bele parolis responde al la kunvenintaj Palpbrumoj, + kaj ĉiuj premis la manon de ĉiu el ili ĝis iliaj brakoj doloris. + </p> + <p> + Doroteo iris al la ŝranko de la Sorĉistino por plenigi sian korbon per + manĝaĵoj por la longa marŝado, kaj tie ŝi vidis la Oran Ĉapon. Ŝi metis + ĝin sur sian propran kapon kaj trovis ke ĝi estas precize ĝustegranda por + ŝi. Ŝi nenion sciis pri la sorĉo de la Ora Ĉapo, sed ŝi vidis ke ĝi estas + bela, do ŝi decidis surporti ĝin kaj porti sian sunkufon en la korbo. + </p> + <p> + Tiam, preparite por la marŝado, ili ekmarŝis cele la Smeraldan Urbon; kaj + la Palpbrumoj trifoje hurais kaj donis al ili multajn bonajn dezirojn + kiujn ili kunportu kun si. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap14" id="chap14"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XIV. La Flugantaj Simioj + </h3> + <p> + Memoru ke ne ekzistis vojo — eĉ ne vojeto — inter la kastelo de la Fia + Sorĉistino kaj la Smeralda Urbo. Kiam la kvar marŝantoj iris serĉi la + Sorĉistinon ŝi vidis ilin veni, do ŝi sendis la Flugantajn Simiojn por + alporti ilin al ŝi. Estis multe malpli facile trovi sian vojon tra la + grandaj kampoj da lekantetoj kaj flavaj ranunkoloj ol esti portata. Ili + sciis, kompreneble, ke ili devas iri rekte Orienten, direkte al la + leviĝanta suno, kaj ili komencis ĝuste. Sed je la tagmezo, kiam la suno + estis rekte super la kapoj, ili ne sciis kie estas la oriento kaj kie la + okcidento kaj tial ili perdiĝis en la grandaj kampoj. Ili plu marŝadis, + tamen, kaj nokte la luno aperis kaj brilis hele. Do ili kuŝiĝis inter la + dolĉodoraj flavaj floroj kaj profunde dormis ĝis la mateno — escepte de la + Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + La sekvan matenon la suno estis malantaŭ nubo, sed ili komencis marŝadi, + kvazaŭ certaj laŭ kiu direkto ili iras. + </p> + <p> + "Se ni sufiĉe marŝos," diris Doroteo, "ni atingos iun lokon, mi certas." + </p> + <p> + Sed tago post tago pasis, kaj ili ankoraŭ vidis antaŭ si nur la flavajn + kampojn. La Birdotimigilo komencis iom plendi. + </p> + <p> + "Certe ni perdis la vojon," li diris, "kaj se ni ne retrovos ĝin + sufiĉatempe por atingi la Smeraldan Urbon mi neniam ricevos mian cerbon." + </p> + <p> + "Nek mi mian koron," deklaris la Stana Lignohakisto. "Ŝajnas al mi ke mi + apenaŭ povas atendi atingi Ozon, kaj nepre vi konfesus ke ni marŝas tre + longe." + </p> + <p> + "Komprenu," diris la Malkuraĝa Leono, kun ploreta sono, "mi ne kuraĝas + eterne marŝadi kaj neniam atingi iun ajn lokon." + </p> + <p> + Kaj Doroteo perdis esperon. Ŝi sidiĝis sur la herbaro kaj rigardis ŝiajn + akompanantojn, kaj ili sidiĝis kaj rigardis ŝin, kaj Toto trovis unuafoje + en sia vivo ke li tro lacas por ĉasi papilion kiu preterflugis lian kapon; + do li elpuŝis sian langon kaj anhelegis kaj rigardis Doroteon kvazaŭ + demandante kion ili nun faru. + </p> + <p> + "Eble ni alvoku la Kampomusojn," ŝi proponis. "Verŝajne ili povos diri al + ni la vojon al la Smeralda Urbo." "Certe ili povos," kriis la + Birdotimigilo; "kial ni ne elpensis tion jam antaŭ nun?" + </p> + <p> + Doroteo blovis la malgrandan fajfilon kiun ŝi ĉiam portis ĉirkaŭ la kolo + ekde kiam la Reĝino de la Musoj donis ĝin al ŝi. Post kelkaj minutoj ili + aŭdis la klakadon de piedetoj, kaj multaj el la malgrandaj grizaj musoj + venis kurante al ŝi. Inter ili estis la Reĝino mem, kiu demandis, per sia + alta voĉeto, "Kion mi povas fari por miaj amikoj?" + </p> + <p> + "Ni perdis la vojon," diris Doroteo. "Ĉu vi povas diri al ni kie estas la + Smeralda Urbo?" + </p> + <p> + "Certe," respondis la Reĝino; "sed ĝi estas multedistanca, ĉar vi ĝis nun + ĉiam tenis ĝin malantaŭ vi." Ŝi ekrimarkis la Oran Ĉapon de Doroteo, kaj + diris, "Kial ne uzi la sorĉon de la Ĉapo kaj alvoki la Flugantajn Simiojn + al vi? Ili portos vin al la Urbo de Oz en malpli ol horo." + </p> + <p> + "Mi ne sciis ke estas sorĉo," respondis Doroteo surprizite. "Kio ĝi + estas?" + </p> + <p> + "Ĝi estas skribita interne de la Ora Ĉapo," respondis la Reĝino de la + Musoj; "sed se vi alvokos la Flugantajn Simiojn ni nepre forkuru, ĉar ili + estas tre petolemaj kaj ilin multe amuzas ĉasi nin." + </p> + <p> + "Ĉu ili do damaĝos min?" demandis la knabino timoplene. + </p> + <p> + "Ho, ne; ili devas obei la portanton de la Ĉapo. Adiaŭ!" Kaj ŝi forkuris, + kaj ĉiuj musoj hastis sekvi ŝin. + </p> + <p> + Doroteo rigardis la internon de la Ora Ĉapo kaj vidis kelkajn vortojn + skribitajn sur la tegaĵo. Ili sendube, ŝi pensis, estas la sorĉo, do ŝi + legis la instrukciojn zorge kaj metis la Ĉapon sur sian kapon. + </p> + <p> + "Ep-pe, pep-pe, kak-ke!" ŝi diris, starante per nur la maldekstra piedo. + </p> + <p> + "Kion vi diris?" demandis la Birdotimigilo, kiu ne sciis kion ŝi faras. + </p> + <p> + "Hil-lo, hol-lo, hal-lo!" ŝi pludiris starante, per nur la dekstra piedo. + </p> + <p> + "Ha lo!" respondis la Stana Lignohakisto, trankvile. + </p> + <p> + "Ziz-zi, zuz-zi, zik!" diris Doroteo, kiu nun staris per ambaŭ piedoj. Per + tio la sorĉo estis plene dirita, kaj ili aŭdis laŭtan babiladon kaj + batadon de flugiloj, dum la bando de Flugantaj Simioj flugis al ili. + </p> + <p> + La Reĝo klinis sin malalten antaŭ Doroteo, kaj demandis, "Kion vi + ordonas?" + </p> + <p> + "Ni volas iri al la Smeralda Urbo," diris la infano, "kaj ni perdis la + vojon." + </p> + <p> + "Ni portos vin," respondis la Reĝo, kaj tuj kiam li parolis du el la + Simioj prenis Doroteon per siaj brakoj kaj forflugis kun ŝi. Aliaj prenis + la Birdotimigilon kaj la Hakiston kaj la Leonon, kaj unu malgranda Simio + kaptis Toton kaj fluge sekvis ilin, kvankam la hundo strebis mordi lin. + </p> + <p> + La Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto unue multe timis, ĉar ili + memoris kiom mistraktis ilin antaŭe la Flugantaj Simioj; sed ili vidis ke + neniu damaĝo estas intencata, do ili rajdis tra la aero tute feliĉe, kaj + multe ĝuis rigardi la belajn ĝardenojn kaj arbarojn tre distance sube. + </p> + <p> + Doroteo trovis sin rajdanta facile inter du el la plej grandaj Simioj, unu + el ili estis la Reĝo mem. Ili estis formintaj seĝon per siaj manoj kaj ili + tre zorgis ne damaĝi ŝin. + </p> + <p> + "Kial vi devas obei la sorĉon de la Ora Ĉapo?" ŝi demandis. + </p> + <p> + "La rakonto estas longa," respondis la Reĝo, kun rido; "sed ĉar ni devos + longe flugi estos distre rakonti al vi pri ĝi, se vi deziras." + </p> + <p> + "Mi volonte aŭskultos," ŝi respondis. "Iam," komencis la estro, "ni estis + libera popolo, loĝanta feliĉe en la granda arbaro, flugante de arbo al + arbo, manĝante nuksojn kaj fruktojn, kaj agante laŭvole sen nomi iun ajn + mastro. Eble kelkaj el ni estis iom tro petolemaj kelkfoje, flugante + malalten por tiri la vostojn de senflugilaj bestoj, ĉasante birdojn, kaj + ĵetante nuksojn je la homoj marŝantaj en la arbaro. Sed ni estis sen + zorgoj kaj feliĉaj kaj amuzoplenaj, kaj ĝuis ĉiun minuton de la tago. Tio + okazis antaŭ multaj jaroj, longe antaŭ ol Oz venis el la nuboj por regi ĉi + tiun landon. + </p> + <p> + "Ĉi tie vivis tiam, en la malproksima Nordo, bela princino, kiu estis + ankaŭ potenca sorĉistino. Ŝi uzis sian magion nur por helpi la popolon, + kaj laŭraporte ŝi neniam damaĝis iun ajn bonan personon. Ŝi nomiĝis + Gajelet, kaj ŝi loĝis en bela palaco konstruita el grandaj rubenaj blokoj. + Ĉiu amis ŝin, sed ŝin plej malĝojigis ke ŝi ne povis trovi amaton, ĉar la + viroj estis ĉiuj tro stultaj kaj malbelaj kaj ne taŭgis por esti edzo de + tiom bela kaj saĝa persono. Fine, tamen, ŝi trovis knabon kaj belan kaj + kuraĝan kaj nekutime saĝan. Gajelet decidis ke kiam li fariĝos viro ŝi + edzigos lin, do ŝi prenis lin al sia rubena palaco kaj uzis sian magion + por fortigi kaj bonigi kaj beligi lin kiom povus virino deziri. Kiam li + maturiĝis, Kelala, tiel li nomiĝis, laŭdire estis la plej bona kaj plej + saĝa viro en la tuta lando, kaj lia vira beleco estis tiom granda ke + Gajelet amegis lin, kaj ŝi rapidis pretigi ĉion por la geedziĝo. + </p> + <p> + "Mia avo estis tiutempe la Reĝo de la Flugantaj Simioj kiuj loĝis en la + arbaro proksime al la palaco de Gajelet, kaj la maljunulo amis ŝercojn pli + ol bonan manĝon. Unu tagon, tuj antaŭ la geedziĝo, mia avo flugadis kun + sia bando kaj vidis Kelalan marŝantan apud la rivero. Li estis vestita per + riĉa kostumo el palruĝa silko kaj purpura veluro, kaj mia avo decidis + petoladi. Je lia ordono la bando malsupren flugis kaj kaptis Kelalan, + portis lin per siaj brakoj ĝis ili estis super la mezo de la rivero, kaj + faligis lin en la akvon. + </p> + <p> + "Elnaĝu, bela knabo," kriis mia avo, "konstatu ĉu la akvo makulis viajn + vestojn!" Kelala estis tro saĝa por ne naĝi, kaj li ne estis tro dolortita + de sia fortuno. Li ridis, kiam li revenis al la supro de la akvo, kaj + naĝis al la bordo. Sed kiam Gajelet kuris al li, ŝi trovis ke liaj + silkaĵoj kaj veluraĵoj estis tute ruinigitaj de la rivero. + </p> + <p> + "La princino tre koleris, kaj ŝi sciis, kompreneble, kiuj kulpis. Ŝi + venigis ĉiujn Flugantajn Simiojn antaŭ sin, kaj ŝi diris unue ke iliaj + flugiloj estu kunligitaj kaj ke ili estus traktitaj kiel ili traktis + Kelalan, ili estus faligitaj en la riveron. Sed mia avo forte pledis, ĉar + li sciis ke la Simioj dronos en la rivero se la flugiloj estos ligitaj; + kaj Kelala ankaŭ afable parolis favore pri ili; do Gajelet fine nuligis la + punon, kondiĉe ke la Flugantaj Simioj por ĉiam plenumu trifoje la ordonojn + de la posedanto de la Ora Ĉapo. Tiu Ĉapo estis farita kiel edziĝa donaco + al Kelala, kaj laŭdire ĝi kostis al la princino duonon de ŝia regno. + Kompreneble mia avo kaj ĉiuj aliaj Simioj tuj akceptis la postulon, kaj + tial ni estas trifoje sklavoj de la posedantoj de la Ora Ĉapo, negrave kiu + estas tiu posedanto." + </p> + <p> + "Kaj kio okazis al ili?" demandis Doroteo, kiun tre interesis la rakonto. + </p> + <p> + "Ĉar Kelala estis la unua posedanto de la Ora Ĉapo," respondis la Simio, + "li la unua faris al ni siajn ordonojn. Ĉar lia novedzino ne toleris vidi + nin, li vokis nin ĉiujn al si en la arbaro post la geedziĝo kaj ordonis ke + ni ĉiam restu kie ŝi neniam revidos Flugantan Simion, kaj ni volonte obeis + lin, ĉar ni ĉiuj timis ŝin." + </p> + <p> + "Neniun alian taskon ni devis fari ĝis la Oran Ĉapon akiris la manoj de la + Fia Sorĉistino de la Okcidento, kiu devigis nin sklavigi la Palpbrumojn, + kaj poste peli Ozon mem el la Lando de la Okcidento. Nun la Ora Ĉapo + apartenas al vi, kaj trifoje vi rajtas ordoni nin." + </p> + <p> + Dum la Simireĝo finis sian rakonton Doroteo malsuprenrigardis kaj vidis la + verdajn, brilantajn murojn de la Smeralda Urbo antaŭ ili. Ŝi miris pro la + rapida flugo de la Simioj, sed al ŝi plaĉis ke la flugo finiĝis. La + strangaj bestoj zorge metis la veturintojn antaŭ la pordegon de la Urbo, + la Reĝo klinis sin malalten antaŭ Doroteo, kaj post tio li forflugis + rapide, sekvate de sia tuta bando. + </p> + <p> + "Ni tre bone veturis," diris la malgranda knabino. + </p> + <p> + "Jes, kaj ni trovis tre rapidan vojon el niaj problemoj," respondis la + Leono. "Kiom bonfortune estis ke vi kunportis tiun mirindan Ĉapon!" + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap15" id="chap15"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XV. Ili malmaskas Ozon, la Teruran + </h3> + <p> + Tiam la kvar veturintoj marŝis al la granda pordego de la Smeralda Urbo + kaj sonigis la sonorilon. Post plurobla sonigado ĝin malfermis la sama + Pordogardisto kiun ili antaŭe renkontis. + </p> + <p> + "Kion! Ĉu vi revenis?" li demandis, surprizite. + </p> + <p> + "Ĉu vi ne vidas nin?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Sed mi supozis ke vi intencis viziti la Fian Sorĉistinon de la + Okcidento." + </p> + <p> + "Ni ja vizitis ŝin," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Kaj ŝi lasis vin foriri?" demandis la viro, miroplene. + </p> + <p> + "Ŝi ne povis malpermesi, ĉar ŝi estas degeligita," klarigis la + Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Degeligita! Nu, jen tre plaĉa informo," diris la viro. "Kiu degeligis + ŝin?" + </p> + <p> + "Doroteo," diris la Leono solene. + </p> + <p> + "Mirige!" krietis la viro, kaj li klinis sin vere tre malalten antaŭ ŝi. + </p> + <p> + Post tio li kondukis ilin en sian malgrandan ĉambron kaj prenis la + okulvitrojn el la granda kesto, metis ilin sur iliajn okulojn, kaj ŝlosis + ilin, same kiel antaŭe. Poste ili trairis la pordon en la Smeraldan Urbon, + kaj kiam la popolo sciiĝis per la Pordogardisto ke ili fandis la Fian + Sorĉistinon de la Okcidento ili ĉiuj grupiĝis ĉirkaŭ la veturintojn kaj + sekvis ilin en granda amaso al la Palaco de Oz. + </p> + <p> + La Soldato kun la Verdaj Lipharoj ankoraŭ gardis la pordon, sed li tuj + enlasis ilin, kaj ilin denove renkontis la bela verda knabino, kiu tuj + kondukis ĉiun el ili al ties antaŭa ĉambro, por ke ili ripozu ĝis la + Potenca Oz pretos akcepti ilin. + </p> + <p> + La Soldato komunikigis la informon rekte al Oz ke Doroteo kaj la aliaj + veturintoj revenis, detruinte la Fian Sorĉistinon; sed Oz ne respondis. + Ili supozis ke la Potenca Sorĉisto tuj akceptos ilin, sed tio ne okazis. + Ili ricevis neniun komunikon de li la sekvan tagon, nek la postsekvan, nek + la postpostsekvan. La atendado estis enuiga kaj teda, kaj fine ilin + ĉagrenis ke Oz tiel mistraktas ilin, post sia postulo kiu suferigis kaj + sklavigis ilin. Do la Birdotimigilo fine petis ke la verda knabino portu + novan komunikon al Oz, dirante ke se li ne tuj permesos ke ili eniru li + alvokos la Flugantajn Simiojn por helpi ilin, kaj trovi ĉu aŭ ne li + plenumos sian promeson. Kiam la Sorĉisto aŭdis tiun komunikaĵon li timegis + kaj sendis ordonon ke ili venu al la Tronĉambro je kvar minutoj post la + naŭa horo la sekvan matenon. Li unufoje renkontis la Flugantajn Simiojn en + la Lando de la Okcidento, kaj li ne volis rerenkonti ilin. + </p> + <p> + La kvar veturintoj maldormis tiunokte, ĉar ĉiu pripensis la donacon kiun + Oz laŭ sia promeso donos. Doroteo endormiĝis nur unufoje, kaj sonĝis ke ŝi + estas en Kansas, kie Onklino Em diras al ŝi sian ĝojon ke la knabineto + denove estas hejme. + </p> + <p> + Akurate je la naŭa horo la sekvan matenon la verdliphara soldato renkontis + ilin, kaj post kvar minutoj ili ĉiuj eniris la Tronĉambron de la Potenca + Oz. Kompreneble ĉiu el ili anticipis vidi la Sorĉiston en la formo kiun li + antaŭe havis, kaj ĉiun multe surprizis kiam ili ĉirkaŭrigardis kaj vidis + tute neniun en la ĉambro. Ili restis proksime al la pordo kaj eĉ pli + proksime unu al la alia, ĉar la silento en la malplena ĉambro timigis pli + ol ĉiu formo de Oz kiun ili antaŭe vidis. Baldaŭ ili aŭdis Voĉon, kiu + ŝajnis veni el loko ie proksima al la supro de la granda kupolo, kaj ĝi + diris, solene. "Mi estas Oz, la Potenca kaj la Terura. Kial vi serĉas + min?" + </p> + <p> + Ili rerigardis al ĉiu parto de la ĉambro, kaj, vidinte neniun, Doroteo + diris, "Kie vi estas?" + </p> + <p> + "Mi estas ĉie," respondis la Voĉo, "sed por la okuloj de ordinaraj + mortemuloj mi estas nevidebla. Mi nun sidiĝos sur mian tronon, por ke vi + konversaciu kun mi." + </p> + <p> + Vere, la Voĉo ŝajnis ĝuste tiam soni rekte el la trono mem; do ili marŝis + tien kaj staris en vico dum Doroteo diris: "Oz, ni venis por peti la + plenumiĝon de la promeso." + </p> + <p> + "De kiu promeso?" demandis Oz. + </p> + <p> + "Vi promesis resendi min al Kansas kiam la Fia Sorĉistino estos detruita," + diris la knabino. + </p> + <p> + "Kaj vi promesis doni al mi cerbon," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Kaj vi promesis doni al mi koron," diris la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Kaj vi promesis doni al mi kuraĝon," diris la Malkuraĝa Leono. + </p> + <p> + "Ĉu la Fia Sorĉistino vere estas detruita?" demandis la Voĉo, kaj Doroteo + kredis ke ĝi iomete tremas. + </p> + <p> + "Jes," ŝi respondis, "mi degeligis ŝin per sitelo da akvo." + </p> + <p> + "Nu!" diris la Voĉo, "tio okazis subite! Nu, revenu al mi morgaŭ, ĉar mi + bezonas tempon por pripensi la aferon." + </p> + <p> + "Vi jam havis multan tempon," diris la Stana Lignohakisto, kolere. + </p> + <p> + "Ni rifuzas atendi eĉ unu tagon pli," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Plenumu viajn promesojn!" krietis Doroteo. + </p> + <p> + La Leono opiniis ke taŭgos timigi la Sorĉiston, do li laŭte muĝis + plenvoĉe, kaj tiu feroca sono tiom teruris Toton ke li forsaltis alarmite + kaj frapegis la ekranon kiu staris en angulo. Dum ĝi brue falis ili + rigardis tien, kaj la sekvan momenton ĉiu el ili vere miris. Ĉar ili + vidis, staranta en precize tiu loko kiun la ekrano antaŭe kaŝis, + malgrandan maljunulon, kun kalva kapo kaj sulketoplena vizaĝo, kiu ŝajne + estis egale surprizita kiel ili. La Stana Lignohakisto, levinte sian + hakilon, kuris al la vireto kaj kriis, "Kiu vi estas?" + </p> + <p> + "Mi estas Oz, la Potenca kaj la Terura," diris la malgranda viro, per + tremanta voĉo, "sed ne batu min-mi petas, ne batu-mi faros kion ajn vi + volos." + </p> + <p> + Niaj amikoj rigardis lin surprizite kaj senesperigite. "Mi kredis ke Oz + estas granda Kapo," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Kaj mi kredis ke Oz estas bela Damo," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Kaj mi kredis ke Oz estas terura Besto," diris la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Kaj mi kredis ke Oz estas Globo de Fajro," kriis la Leono. + </p> + <p> + "Ne; vi ĉiuj eraris," diris la malgranda viro humile. + </p> + <p> + "Mi nur ŝajnigis tion." + </p> + <p> + "Ŝajnigis!" kriis Doroteo. "Ĉu vi ne estas Potenca Sorĉisto?" + </p> + <p> + "Ĉit, karulino," li diris; "ne tiom laŭte parolu, ĉar oni aŭdos vin—kaj mi + perdus ĉion. Oni kredas min Potenca Sorĉisto." + </p> + <p> + "Sed vi ja estas, ĉu ne?" "Tute ne, karulino; mi estas nur ordinara homo." + </p> + <p> + "Eĉ pli," diris la Birdotimigilo, per doloroplena voĉo, "vi estas + ĉarlatano." + </p> + <p> + "Ĝuste tiel!" deklaris la malgranda viro, kunfrotante siajn manojn kvazaŭ + la akuzo plaĉis al li; "Mi estas ĉarlatano." + </p> + <p> + "Sed ve!" diris la Stana Lignohakisto, "do kiel mi akiros mian koron?" + </p> + <p> + "Kaj mi mian kuraĝon?" demandis la Leono. + </p> + <p> + "Kaj mi mian cerbon?" ploris la Birdotimigilo, viŝante la larmojn el siaj + okuloj per la maniko de sia jako. + </p> + <p> + "Miaj karaj amikoj," diris Oz, "bonvolu ne paroli pri tiaj malgravaĵoj. + Konsideru min, kaj mian malfeliĉan situacion pro mia senmaskiĝo." + </p> + <p> + "Ĉu neniu alia scias pri via fraŭdo?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Neniu, nur vi kvar—kaj mi mem," respondis Oz. "Mi trompis ĉiun dum tiom + da tempo ke mi supozis ke oni neniam sciiĝos. Mi eraregis kiam mi decidis + permesi ke vi eniru la Tronoĉambron. Kutime mi rifuzas vidi eĉ miajn + regatojn, kaj tial ili kredas min terura." + </p> + <p> + "Sed, mi ne komprenas," diris Doroteo, konfuzite. "Kiel vi povis aspekti + granda Kapo al mi?" + </p> + <p> + "Tio estis nur trompo," respondis Oz. "Bonvolu sekvi min, kaj mi klarigos + ĉion al vi." + </p> + <p> + Li kondukis ilin en malgrandan ĉambron malantaŭ la Tronoĉambro, kaj ili + ĉiuj sekvis lin. Li gestis al unu angulo, en kiu kuŝis la Granda Kapo, el + multaj tavoloj de papero, kaj kun zorge pentrita vizaĝo. + </p> + <p> + "Mi pendigis tion de la plafono per drato," diris Oz; "mi staris malantaŭ + la ekrano kaj tiris fadenon, por ke la okuloj moviĝu kaj la buŝo + malfermiĝu." + </p> + <p> + "Sed kiel vi faris la voĉon?" ŝi demandis. + </p> + <p> + "Nu, mi estas ventroparolisto," diris la malgranda viro, "kaj mi povas + ĵeti la sonon de mia voĉo al kie ajn mi deziras; tiel ke vi supozis ke ĝi + sonis el la Kapo. Jen la aliaj trompiloj." Li montris al la Birdotimigilo + la robon kaj la maskon per kiu li vestis sin kiam li aspektis bela Damo, + kaj la Stana Lignohakisto vidis ke la terura Besto estis nur aro da haŭtoj + kunkudritaj, kun lignaĵoj kiuj elpremis la flankojn. Kaj la Globo de + Fajro, nu la Pseŭdosorĉisto ankaŭ pendigis tion de la plafono. Efektive ĝi + estis globo de kotono, sed kiam oleo estis surverŝita la globo brulis + feroce. + </p> + <p> + "Vere," diris la Birdotimigilo, "vi hontu ke vi estas tia ĉarlatano." + </p> + <p> + "Mi hontas — certe mi hontas," respondis la malgranda viro malgaje; "sed + mi povis fari nenion alian. Bonvolu sidiĝi, troviĝas multaj seĝoj; kaj mi + rakontos al vi mian historion." + </p> + <p> + Do ili sidiĝis kaj aŭskultis dum li rakontis ĉi tiel: "Mi naskiĝis en + Omaha—" + </p> + <p> + "Sed, tio estas ne malproksime de Kansas!" kriis Doroteo, ekscitite. + </p> + <p> + "Vi pravas; sed pli malproksime de ĉi tie," li diris, malgaje skuante sian + kapon je ŝi. "Kiam mi plenkreskis mi fariĝis ventroparolisto, kaj trejnis + min tre lerta majstro. Mi povas imiti ĉian birdon kaj beston." Li miaŭis + tiel precize kiel katido ke Toto ekatentis kaj ekrigardis ĉiudirekten por + trovi kie ŝi estas. "Post iom da tempo," pludiris Oz, "tio tedis min, do + mi fariĝis balonisto." + </p> + <p> + "Kio estas tio?" demandis Doroteo. "Persono kiu supreniras en balono ĉe + cirko, por instigi homojn alveni kaj pagi por vidi la cirkon," li + klarigis. + </p> + <p> + "Nu, unu tagon mi supreniris en balono kaj la ŝnuro interimplikiĝis, tiel + ke mi ne povis denove malsupreniri. Ĝi iris tre alten super la nubojn, + tiom alten ke aerfluo trafe ĝin portis multajn, multajn kilometrojn for. + Dum tago kaj nokto mi veturis tra la aero, kaj en la mateno de la dua tago + mi vekiĝis kaj trovis ke la balono flosas super nekonata kaj bela lando. + </p> + <p> + "Ĝi malsupreniris nerapide, kaj mi tute ne estis damaĝita. Sed mi trovis + min inter nekonata popolo, kiu, vidante min veni el la nuboj, kredis ke mi + estas granda Sorĉisto. Kompreneble mi lasis ilin kredi tion, ĉar ili timis + min, kaj promesis fari kion mi volas. + </p> + <p> + "Simple por distri min, kaj okupi la bonan popolon, mi ordonis ke ili + konstruu ĉi tiun Urbon, kaj mian palacon; kaj ili faris tion volonte kaj + bone. Post tio mi pensis, ĉar la lando estis tiel verda kaj bela, ke mi + nomos ĝin la Smeralda Urbo, kaj por ke la nomo pli konvenu mi metis + verdajn okulvitrojn sur ĉiujn popolanojn, tiel ke ĉio kion ili vidis estis + verda. + </p> + <p> + "Sed ĉu ĉio ĉi tie ne estas verda?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Ne pli ol en ĉiu alia urbo," respondis Oz; sed kiam vi surhavas verdajn + okulvitrojn, nu, kompreneble ĉio kion vi vidas aspektas verda. La Smeralda + Urbo estis konstruita antaŭ tre multaj jaroj, ĉar mi estis junulo kiam la + balono portis min ĉi tien, kaj mi estas tre maljuna viro nun. Sed mia + popolo surportas verdajn okulvitrojn sur la okuloj de tiom longe ke la + plej multaj el ili kredas ke ĝi vere estas Smeralda Urbo, kaj certe ĝi ja + estas bela loko, abundas juveloj kaj valoraj metaloj, kaj ĉio bona por + feliĉigi onin. Mi ame regas la popolon, kaj ili amas min; sed ekde kiam ĉi + tiu Palaco estis konstruita mi enfermas min kaj rifuzis vidi iun el ili. + </p> + <p> + "Unu el miaj plej grandaj timoj estis pro la Sorĉistinoj, ĉar kvankam mi + mem havas tute nenian magian potencon mi baldaŭ trovis ke la Sorĉistinoj + vere kapablas fari mirindaĵojn. Kvar Sorĉistinoj ekzistis en ĉi tiu lando, + kaj ili regis la popolojn kiuj loĝas en la Nordo kaj Sudo kaj Oriento kaj + Okcidento. Feliĉe, la Sorĉistinoj de la Nordo kaj Sudo estis bonaj, kaj mi + sciis ke ili ne damaĝos min; sed la Sorĉistinoj de la Oriento kaj + Okcidento estis terure fiaj, kaj se ili ne kredus ke mi estas pli potenca + ol ili, ili certe detruus min. Do mi vivis konstante timante ilin dum + multaj jaroj; do vi povas kompreni kiom mi ĝojis kiam mi informiĝis ke via + domo falis sur la Fian Sorĉistinon de la Oriento. Kiam vi venis al mi mi + volonte promesus ĉion ajn por ke vi neniigu la alian Sorĉistinon; sed mi + devas honte diri ke nun, post ŝia degelo, mi ne povas plenumi miajn + promesojn." + </p> + <p> + "Laŭ mia opinio vi estas tre malbona persono," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Ho ne, karulino; mi estas tre bona persono; sed mi konfesas ke mi estas + tre malkompetenta Sorĉisto." + </p> + <p> + "Ĉu vi ne povas doni al mi cerbon?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Vi ne bezonas ĝin. Vi lernas ion novan ĉiutage. Bebo havas cerbon, sed ĝi + malmulton scias. Nur sperto donas scion, kaj ju pli longe vi vivos, des + pli multe vi nepre spertos." + </p> + <p> + "Eble," diris la Birdotimigilo, "sed mi restos tre malfeliĉa se vi ne + donos al mi cerbon." + </p> + <p> + La falsa sorĉisto atente rigardis lin. + </p> + <p> + "Nu," li diris ĝemante, "mi ne estas lerta magiisto, mi jam diris tion al + vi; sed se vi venos al mi morgaŭ matene, mi plenigos vian kapon per cerbo. + Tamen mi ne povas instrui vin ĝin uzi; vi mem devos eltrovi tion." + </p> + <p> + "Ho, dankon—dankon!" kriis la Birdotimigilo. "Mi eltrovos kiel uzi ĝin, + tute certe!" + </p> + <p> + "Sed kion pri mia kuraĝo?" demandis la Leono maltrankvile. + </p> + <p> + "Vi havas multan kuraĝon, mi certas," respondis Oz. "Vi nur bezonas + memfidon. + </p> + <p> + "Ne ekzistas vivanto kiu ne timas kiam okazas danĝero. Vera kuraĝo + signifas fronti la danĝeron kiam vi timas, kaj tian kuraĝon vi jam abunde + posedas." + </p> + <p> + "Eble, tamen malgraŭe mi timas," diris la Leono. "Mi estos tre malfeliĉa + krom se vi donos al mi tian kuraĝon kiu forgesigas pri timo." + </p> + <p> + "Nu, bone; mi donos al vi tian kuraĝon morgaŭ," respondis Oz. + </p> + <p> + "Kion pri mia koro?" demandis la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Nu, rilate al tio," respondis Oz, "laŭ mi vi malpravas pro via deziro + havi koron. Koro plejofte malfeliĉigas. Plej bone estus ke vi komprenu ke + al vi tre bonsorte mankas koro." + </p> + <p> + "Pri tio vi kaj mi malsimile opinias," diris la Stana Lignohakisto. "Laŭ + mia prefero, mi akceptos ĉian malfeliĉon senproteste, se vi donos al mi + koron." "Bone," respondis Oz humile. "Venu al mi morgaŭ kaj vi ricevos + koron. Mi ludis esti Sorĉisto dum tiom da jaroj ke mi povos iomete pli + ludi." + </p> + <p> + "Kaj nun," diris Doroteo, "kiel mi reiros al Kansas?" + </p> + <p> + "Ni devos pripensi tion," respondis la malgranda viro. "Lasu min konsideri + la problemon dum du aŭ tri tagoj kaj mi klopodos elpensi manieron + transporti vin super la dezerton." + </p> + <p> + "Intertempe vi estos miaj bonvenaj gastoj, kaj dum vi loĝos en la Palaco + miaj servistoj servos vin kaj obeos ĉiun vian deziron eĉ la plej + malgrandan. Mi petas nur unu rekompencon pro mia helpo — kiom ajn + malgranda. Kaŝu mian sekreton kaj diru al neniu ke mi estas ĉarlatano." + </p> + <p> + Ili akceptis informi neniun pri tio kion ili trovis, kaj reiris al siaj + ĉambroj kun esperoj. Eĉ Doroteo esperis ke "La Ĉarlatano, la Potenca, la + Terura", laŭ ŝia ŝercnomo por li, trovos metodon resendi ŝin al Kansas, + kaj se li sukcesos ŝi pretis pardoni al li ĉion. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap16" id="chap16"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XVI. La magia arto de la Granda Ĉarlatano. + </h3> + <p> + Nu la sekvan matenon la Birdotimigilo diris al siaj amikoj: "Gratulu min. + Mi finfine ricevos mian cerbon de Oz. Kiam mi revenos mi estos kiaj estas + aliaj homoj." + </p> + <p> + "Mi ĉiam ŝatis vin kia vi estas," diris Doroteo simple. + </p> + <p> + "Vi afablas ŝatante Birdotimigilon," li respondis. "Sed certe vi pli alte + estimos min kiam vi aŭdos la belegajn pensojn kiujn produktos mia nova + cerbo." La Birdotimigilo diris adiaŭ al ili per feliĉa voĉo kaj iris al la + Tronoĉambro, kie li frapis sur la pordon. + </p> + <p> + "Envenu," diris Oz. + </p> + <p> + La Birdotimigilo eniris kaj trovis la malgrandan viron sidanta apud la + fenestro, profunde pensanta. + </p> + <p> + "Mi venis por mia cerbo," komentis la Birdotimigilo, iom malkviete. + </p> + <p> + "Ho, jes, sidiĝu en tiu seĝo, mi petas," respondis Oz. "Mi bezonas + forpreni vian kapon, bonvolu pardoni, sed tio estas necesa por povi meti + vian cerbon en la ĝustan lokon." + </p> + <p> + "Nepardonpetinde," diris la Birdotimigilo. "Volonte vi deprenu mian kapon, + se ĝi estos pli bona kiam vi resurmetos ĝin." + </p> + <p> + Do la Sorĉisto malfiksis lian kapon kaj elprenis la pajlon. Post tio li + eniris la malantaŭan ĉambron kaj prenis malgrandan ceramikan poteton da + brano, en kiun li metis ankaŭ pinglojn kaj kudrilojn. Forte skuinte ĝin, + li metis ĝin en la supron de la kapo de la Birdotimigilo kaj plenigis la + vakan spacon per pajlo, por firme teni ĝin. Kiam li finis refiksi la kapon + de la Birdotimigilo li diris al li, "Ekde nun vi estos vere pensamanta + homo, ĉar mi donis al vi cerbamikan menson." La Birdotimigilo estis kaj + plaĉita kaj fiera pro la plenumiĝo de lia plej granda deziro, kaj varme + dankinte Ozon li reiris al siaj amikoj. + </p> + <p> + Doroteo rigardis lin scivole. Lia kapo ŝvelis pro la cerbo. + </p> + <p> + "Kiel vi vin sentas?" ŝi demandis. + </p> + <p> + "Tre saĝa, efektive," li respondis fervore. "Kiam mi kutimiĝos al mia + cerbo mi scios ĉion." + </p> + <p> + "Kial tiuj kudriloj kaj pingloj elpuŝas sin tra la flankon de via kapo?" + demandis la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Tio pruvas ke lia menso estas akra," komentis la Leono. + </p> + <p> + "Nu, mi devas iri al Oz por ricevi mian koron," diris la Stana + Lignohakisto. Do li marŝis al la Tronoĉambro kaj frapis sur la pordon. + </p> + <p> + "Envenu," vokis Oz, kaj la Hakisto envenis kaj diris, "Mi venis por mia + koro." + </p> + <p> + "Bone," respondis la malgranda viro. "Sed mi devos tondi truon en via + brusto, por meti vian koron en la ĝustan lokon. Mi esperas ke tio ne + dolorigos vin." + </p> + <p> + "Ho, ne," respondis la Hakisto. "Mi tute ne sentos ĝin." + </p> + <p> + Do Oz elprenis tondilon de stanisto kaj tondis malgrandan, kvadratan truon + en la maldekstra flanko de la brusto de la Stana Lignohakisto. Post tio, + li iris al ŝranko de tirkestoj kaj elprenis belan koron, tute el silko kaj + plenigitan per segaĵo. + </p> + <p> + "Vere bela, ĉu ne?" li demandis. + </p> + <p> + "Jes, ja!" respondis la Hakisto, al kiu ĝi multe plaĉis. "Sed ĝi estas ĉu + amema koro?" + </p> + <p> + "Nepre jes!" respondis Oz. Li metis la koron en la bruston de la Hakisto + kaj post tio li remetis la kvadraton el stano, lutante ĝin nete kie ĝi + estis eltondita. + </p> + <p> + "Finite," diris li; "nun vi havas koron kiu fierigus ĉiun ajn homon. Mi + bedaŭras ke mi devis fliki vian bruston, sed vere tio estis necesa." + </p> + <p> + "Ne ĝenas min la fliko," fervore diris la feliĉa Hakisto. "Mi dankegas + vin, kaj mi neniam forgesos vian komplezon." + </p> + <p> + "Ne menciinde," respondis Oz. + </p> + <p> + Post tio la Stana Lignohakisto reiris al siaj amikoj, kiuj deziris al li + ĉian ĝojon pro lia bona fortuno. + </p> + <p> + Nun la Leono marŝis al la Tronoĉambro kaj frapis sur la pordon. + </p> + <p> + "Envenu," diris Oz. + </p> + <p> + "Mi venis por mia kuraĝo," anoncis la Leono, enirante la ĉambron. + </p> + <p> + "Bone," respondis la malgranda viro. "Mi portos ĝin al vi." + </p> + <p> + Li iris al ŝranko kaj etendinte sian brakon ĝis alta breto li deprenis + kvadratan verdan botelon, kies enhavon li verŝis en verd-oran teleron, + bele ĉizitan. Metinte tion antaŭ la Malkuraĝan Leonon, kiu flaris ĝin + kvazaŭ malŝate, la Sorĉisto diris: "Trinku." + </p> + <p> + "Kio ĝi estas?" demandis la Leono. + </p> + <p> + "Nu," respondis Oz, "se ĝi estus en vi, ĝi estus kuraĝo. Vi scias, + kompreneble, ke kuraĝo ĉiam estas interna; do oni ne povas nomi ĉi tion + kuraĝo antaŭ ol vi glutis ĝin. Tial mi konsilas al vi trinki ĝin kiel eble + plej baldaŭ." + </p> + <p> + La Leono ne plu hezitis, sed trinkis ĝis la telero estis malplena. + </p> + <p> + "Kiel vi sentas vin nun?" demandis Oz. + </p> + <p> + "Plena de kuraĝo," respondis la Leono, kiu reiris ĝoje al siaj amikoj por + informi ilin pri sia bona fortuno. + </p> + <p> + Oz, nun sola, ridetis al si pro sia sukceso doni al la Birdotimigilo kaj + al la Stana Lignohakisto kaj al la Leono precize tion kion ili kredis + deziri. "Kiel mi ne povas esti ĉarlatano?" li diris, "kiam tiom da + personoj devigas min fari tion, kio tute ne estas farebla, kiel scias ĉiu + homo? Estis facile feliĉigi la Birdotimigilon kaj la Leonon kaj la + Hakiston ĉar ili imagis ke mi povas fari ĉion ajn. Sed bezonata estos pli + ol imago por reporti Doroteon al Kansas, kaj mi certas ke mi ne scias kiel + fari tion." + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap17" id="chap17"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XVII. Kiel la balono estis lanĉita. + </h3> + <p> + Forpasis tri tagoj dum kiuj Doroteo tute ne ricevis komunikon de Oz. Tiuj + estis malfeliĉaj tagoj por la malgranda knabino, kvankam ŝiaj amikoj estis + tute feliĉaj kaj kontentaj. La Birdotimigilo diris al ili ke estas bonegaj + pensoj en lia kapo; sed li rifuzis diri ilin ĉar li sciis ke nur li mem + povas kompreni ilin. Kiam la Stana Lignohakisto marŝadis li sentis sian + koron skuiĝi en lia brusto; kaj li diris al Doroteo ke li trovas ĝin pli + afabla kaj pli amema ol tiu kiun li havis kiam li konsistis el karno. La + Leono deklaris ke li timas nenion sur la tero, kaj li volonte frontus + armeon aŭ dekduon da ferocaj Kolizuloj. + </p> + <p> + Tiel ĉiu en la grupeto estis kontenta escepte de Doroteo, kiu sopiris eĉ + pli ol iam antaŭe reiri al Kansas. + </p> + <p> + La kvaran tagon, ĝojigante ŝin, Oz ordonis ke ŝi reeniru la Tronĉambron, + kaj kiam ŝi eniris li diris afable al ŝi: "Sidiĝu, karulino; mi kredas ke + mi trovis metodon forveturigi vin el ĉi tiu lando." + </p> + <p> + "Al Kansas?" ŝi demandis fervore. + </p> + <p> + "Nu, mi ne certas pri Kansas," diris Oz, "ĉar mi ne povas eĉ konjekti pri + ĝia direkto. Sed la unua tasko estas transiri la dezerton, kaj post tio + verŝajne estos facile trovi vian vojon hejmen." + </p> + <p> + "Kiel mi povos transiri la dezerton?" ŝi demandis. + </p> + <p> + "Nu, jen mia penso," diris la malgranda viro. "Komprenu, kiam mi venis al + ĉi tiu lando mi flugis en balono. Ankaŭ vi venis peraere, vin portis + ciklono. Do mi kredas ke la plej bona metodo retransiri la dezerton estos + peraera. Nu, mi tute ne kapablas krei ciklonon; sed mi pripensadis la + eblecojn, kaj mi kredas ke mi povos fari balonon." + </p> + <p> + "Kiel?" demandis Doroteo. "Balono," diris Oz, "estas el silko, sur kiu + estas tavolo de gluo por enteni la gason. Mi havas multe da silko en ĉi + tiu palaco, do tute ne estos malfacile fari la balonon. Sed en la tuta + lando ne estas gaso por plenigi la balonon, por ke ĝi flugu." + </p> + <p> + "Se ĝi ne flugos," komentis Doroteo, "ĝi estos senutila." + </p> + <p> + "Vere," respondis Oz. "Sed ekzistas alia rimedo por flugigi ĝin, nome + plenigi ĝin per varmega aero. Varmega aero ne estas egale bona kiel gaso, + ĉar se la aero malvarmiĝus la balono falus en la dezerton, kaj ni + perdiĝus." + </p> + <p> + "Ni!" kriis la knabino. "Ĉu vi akompanos min?" + </p> + <p> + "Jes, certe," respondis Oz. "Min enuigas esti ĉarlatano. Se mi elirus ĉi + tiun Palacon mia popolo tuj trovus ke mi ne estas Sorĉisto, kaj ili + koleriĝus kontraŭ min ĉar mi trompis ilin. Do mi devas resti fermita en ĉi + tiujn ĉambrojn tuttage, kaj estas tre tede. Mi multe preferus reiri al + Kansas kun vi kaj reesti en cirko." + </p> + <p> + "Mi ĝuos vian kuneston," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Dankon," li respondis. "Nun, se vi helpos min kunkudri la silkon, ni + komencu labori pri la balono." + </p> + <p> + Do Doroteo prenis kudrilon, kaj tuj kiam Oz tondis striojn de silko + ĝustaforme la knabino zorge kunkudris ilin. Unue estis strio el pala verda + silko, sekvis strio el malpala verda kaj post tio strio el smeralda verda; + ĉar Oz decidis fari la balonon laŭ diversaj nuancoj de la koloro ĉirkaŭ + ili. Tri tagoj necesis por kunkudri ĉiujn striojn, sed kiam ĝi estis + finita ili havis grandan sakon el verda silko pli ol ses metrojn longa. + </p> + <p> + Post tio, Oz ŝmiris ĝian internon per tavolo de maldensa gluo, por ke ĝi + rezistu aerlikadon, kaj post tio li anoncis ke la balono estas preta. + </p> + <p> + "Sed ni devos havi korbon en kiu ni veturos," li diris. Do li ordonis ke + la Soldato kun la Verdaj Lipharoj alportu grandan korbon por lavotaj + vestaĵoj, kiun li fiksis al la malsupro de la balono per ŝnuregoj. + </p> + <p> + Kiam ĝi estis tute preta, Oz disanoncigis inter sia popolo ke li vizitos + grandan fratan Sorĉiston kiu loĝas en la nuboj. La informo disvastiĝis + rapide tra la urbo kaj ĉiu venis por rigardi la mirindaĵon. + </p> + <p> + Oz ordonis ke la balono estu portita antaŭ la Palacon, kaj la popolo + rigardadis ĝin tre scivoleme. La Stana Lignohakisto estis hakinta grandan + amason da ligno, kaj nun li bruligis ĝin, kaj Oz tenis la malsupron de la + balono super la fajro tiel ke la varmega aero kiu leviĝis de la fajro + plenigos la silkan sakon. Iom post iom la balono ŝvelis kaj enaeriĝis, ĝis + fine la korbo preskaŭ ne plu tuŝis la teron. + </p> + <p> + Post tio, Oz eniris la korbon kaj diris al la tuta popolo per laŭta voĉo: + "Mi nun foriros por viziti. Dum mi forestos la Birdotimigilo regos vin. Mi + ordonas ke vi obeu lin kiel vi obeus min." + </p> + <p> + La balono jam tiris forte por eskapi de la ŝnurego kiu ligis ĝin al la + tero, ĉar la aero en ĝi estis varmega, kaj tio faris ĝin tiom malpli peza + ol la aero ekster la balono ke ĝi tiregis klopodante alteniri en la + ĉielon. + </p> + <p> + "Venu, Doroteo!" kriis la Sorĉisto. "Rapidu por ke la balono ne forflugu + sen vi!" + </p> + <p> + "Mi tute ne trovas Toton ie ajn," respondis Doroteo, kiu ne volis forlasi + sian hundon. Toto estis kurinta inter la homamason por boji kontraŭ + katideton, kaj fine Doroteo trovis lin. Ŝi prenis lin kaj kuris cele la + balonon. + </p> + <p> + Ŝi estis nur kelkajn paŝojn for de ĝi, kaj Oz etendis siajn manojn por + helpi ŝin eniri la korbon, kiam krak! la ŝnuregoj rompiĝis kaj la balono + leviĝis en la aeron sen ŝi. + </p> + <p> + "Revenu!" ŝi kriegis. "Mi volas kuniri!" + </p> + <p> + "Mi ne povas reveni, karulino," vokis Oz el la korbo. "Adiaŭ!" + </p> + <p> + "Adiaŭ!" kriis ĉiu, kaj ĉies okuloj turniĝis supren al kie la Sorĉisto + veturas en la korbo, altiĝanta ĉiumomente eĉ pli en la ĉielon. + </p> + <p> + Kaj de tiam neniu revidis Ozon, la Mirindan Sorĉiston, kvankam eble li ja + atingis Omahan sekure kaj tie estas nun, sed tion ni ne scias. Sed la + popolo ame memoris lin, kaj oni diris unu al la alia, "Oz estis ĉiam nia + amiko. Kiam li estis ĉi tie li konstruis por ni ĉi tiun belan Smeraldan + Urbon, kaj nun dum lia foresto li lasis por ni la Saĝan Birdotimigilon por + regi nin." + </p> + <p> + Tamen, dum multaj tagoj ili lamentis la perdiĝon de la Mirinda Sorĉisto, + kaj ne estis konsoleblaj. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap18" id="chap18"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XVIII. For al la Sudo + </h3> + <p> + Doroteo ploris amare pro la perdiĝo de ŝia espero reiri al sia hejmo en + Kansas; sed kiam ŝi konsideradis la aferon zorge, ŝi ĝojis ne esti + suprenirinta en balono. Tamen ŝi lamentis la perdon de Oz, kaj ankaŭ + lamentis ŝiaj akompanantoj. + </p> + <p> + La Stana Lignohakisto venis al ŝi kaj diris, "Vere mi estus nedankema se + mi ne lamentus la viron kiu donis al mi mian belan koron. Mi volas iom + plori pro la foriro de Oz, se vi bonvolos forviŝi miajn larmojn, por ke mi + ne rustu." + </p> + <p> + "Volonte," ŝi respondis, kaj ŝi tuj alportis tukon. La Stana Lignohakisto + ploris dum pluraj minutoj, kaj ŝi zorge atentis la larmojn kaj forviŝis + ilin per la tuko. Kiam li ne plu ploris li forte dankis ŝin kaj oleumis + sin zorge per sia juvelkovrita oleujo, por malebligi ruston. + </p> + <p> + La Birdotimigilo nun estis la reganto de la Smeralda Urbo, kaj kvankam li + ne estis Sorĉisto la popolo fieris pri li. "Ĉar," ili diris, "en la tuta + mondo ne ekzistas alia urbo regata de pajloplenigita viro." Kaj se ili ne + eraris, ili pravis. + </p> + <p> + La matenon post la leviĝo de la balono kun Oz la kvar marŝintoj kuniĝis en + la Tronoĉambro kaj diskutis. La Birdotimigilo sidis sur la granda trono + kaj la aliaj staris respektoplene antaŭ li. + </p> + <p> + "Nia sorto efektive estis feliĉiga," diris la nova reganto; "ĉar ĉi tiu + Palaco kaj la Smeralda Urbo nun apartenas al ni, kaj ni povas fari kion + ajn ni volas. Kiam mi memoras ke antaŭ nelonge mi estis sur stango en + maizkampo de kultivisto, kaj ke nun mi estas la reganto de ĉi tiu bela + Urbo, mi vere kontentas pri mia sorto." + </p> + <p> + "Ankaŭ mi," diris la Stana Lignohakisto, "multe kontentas pri mia nova + koro; kaj, efektive, nur tion mi volis en la tuta mondo." + </p> + <p> + "Rilate al mi, mi kontentas sciante ke mi estas egale kuraĝa kiel ĉiu alia + besto dum la tuta historio, kaj eble pli kuraĝa," diris la Leono modeste. + </p> + <p> + "Se Doroteo nur kontentus loĝante en la Smeralda Urbo," pludiris la + Birdotimigilo, "eble ni ĉiuj kontentus kune." + </p> + <p> + "Sed mi ne volas loĝi ĉi tie," kriis Doroteo. "Mi volas iri al Kansas, kaj + loĝi kun Onklino Em kaj Onklo Henriko." + </p> + <p> + "Nu, do, kio estas farebla?" demandis la Hakisto. + </p> + <p> + La Birdotimigilo decidis pensi, kaj li tiom forte pensis ke la pingloj kaj + kudriloj komencis puŝi sin el lia kapo. Fine li diris: "Kial ne alvoki la + Flugantajn Simiojn, kaj peti ilin porti vin trans la dezerton?" + </p> + <p> + "Min tute ne trafis tiu ideo!" diris Doroteo ĝoje. "Jen la solvo! Mi tuj + alportos la Oran Ĉapon." Kiam ŝi estis alportinta ĝin en la Tronoĉambron + ŝi parolis la magiajn vortojn, kaj baldaŭ la bando de Flugantaj Simioj + flugis tra la malferman fenestron kaj stariĝis antaŭ ŝi. + </p> + <p> + "Nun jam la duan fojon vi alvokis nin," diris la Simireĝo, klinante sin + antaŭ la knabino. "Kion vi deziras?" + </p> + <p> + "Mi deziras ke vi flugportu min al Kansas," diris Doroteo. + </p> + <p> + Sed la Simireĝo kapneis. + </p> + <p> + "Tio ne estas farebla," li diris. "Ni apartenas al nur ĉi tiu lando, kaj + ne povas eliri ĝin. Neniam estis Flugantaj Simioj en Kansas, kaj mi kredas + ke neniam estos, ĉar ne taŭgas ke ili estu tie. Ni volonte servos vin laŭ + nia povo se iel eble, sed ni ne povas transiri la dezerton. Adiaŭ." + </p> + <p> + Kaj denove klininte sin la Simireĝo etendis siajn flugilojn kaj forflugis + tra la fenestron, sekvate de sia tuta bando. + </p> + <p> + Doroteo estis preskaŭ ploronta pro sia senesperiĝo. + </p> + <p> + "Mi malŝparis la sorĉon de la Ora Ĉapo senefike," ŝi diris, "ĉar la + Flugantaj Simioj ne povas helpi min." + </p> + <p> + "Estas tute vere tre domaĝe!" diris la bonkora Hakisto. + </p> + <p> + La Birdotimigilo denove pensadis, kaj lia kapo tiom terure ŝvelis ke + Doroteo timis ke ĝi krevos. + </p> + <p> + "Ni alvoku la Soldaton kun la Verdaj Lipharoj," li diris, "kaj petu ke li + konsilu nin." + </p> + <p> + Do la Soldato estis alvokita kaj eniris la Tronoĉambron timeme, ĉar dum Oz + vivis li neniam ricevis permeson trairi la pordon. + </p> + <p> + "Ĉi tiu knabineto," diris la Birdotimigilo al la Soldato, "volas transiri + la dezerton. Kiel ŝi povos fari tion?" + </p> + <p> + "Mi ne scias," respondis la Soldato; "ĉar neniu iam transiris la dezerton, + krom se eble Oz mem faris tion." + </p> + <p> + "Ĉu ekzistas neniu kiu povas helpi min?" demandis Doroteo fervore. + </p> + <p> + "Eble Glinda," li sugestis. + </p> + <p> + "Kiu estas Glinda?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "La Sorĉistino de la Sudo. Ŝi estas la plej potenca Sorĉistino, kaj regas + la Kvelulojn. Krome, ŝia kastelo staras apud la dezerto, do eble ŝi scias + metodon transiri ĝin." + </p> + <p> + "Glinda estas bona Sorĉistino, ĉu ne?" demandis la infano. + </p> + <p> + "La Kveluloj opinias ke ŝi estas bona," diris la Soldato, "kaj ŝi estas + afabla al ĉiu. Mi aŭdis ke Glinda estas bela virino, kiu scias resti juna + eĉ kvankam ŝi jam vivis multegajn jarojn." + </p> + <p> + "Kiel mi povos atingi ŝian kastelon?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "La vojo al la Sudo estas rekta," li respondis, "sed oni diras ke ĝi estas + plena de danĝeroj por marŝantoj. Sovaĝaj bestoj loĝas en la arbaro, kaj + raso de strangaj homoj kiuj ne volas ke fremduloj trairu ilian landon. Pro + tio neniu Kvelulo ĝis nun iam venis al la Smeralda Urbo." + </p> + <p> + La Soldato tiam foriris kaj la Birdotimigilo diris, "Ŝajnas ke malgraŭ la + danĝeroj, plejbone estos ke Doroteo marŝu al la Lando de la Sudo kaj petu + ke Glinda helpu ŝin. Ĉar, kompreneble, se Doroteo restos ĉi tie ŝi neniam + reiros al Kansas." + </p> + <p> + "Evidente vi denove pensis," komentis la Stana Lignohakisto. + </p> + <p> + "Jes ja," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Mi akompanos Doroteon," deklaris la Leono, "ĉar mi enuas pro via urbo kaj + sopiras la arbaron kaj la kamparon. Mi efektive estas sovaĝa besto, sciu. + Ankaŭe, Doroteo bezonos protektanton." + </p> + <p> + "Vi pravas," akordis la Hakisto. "Mia hakilo eble povos helpi ŝin; do + ankaŭ mi akompanos ŝin al la Lando de la Sudo. + </p> + <p> + "Kiam do ni ekiros?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Ĉu vi kuniros?" ili demandis, surprizite. + </p> + <p> + "Certe. Sen Doroteo mi ne havus cerbon. ŝi levis min de la stango en la + maizkampo kaj venigis min al la Smeralda Urbo. Do mia bona sorto ŝuldiĝas + al ŝi, kaj mi neniam apartiĝos de ŝi antaŭ ol ŝi finfine reiros al + Kansas." + </p> + <p> + "Dankon," diris Doroteo, kortuŝite. "Vi ĉiuj estas vere afablegaj al mi. + Sed mi deziras komenci kiel eble plej baldaŭ." + </p> + <p> + "Ni ekiros morgaŭ matene," respondis la Birdotimigilo. "Do nun ni ĉiuj + pretigu nin, ĉar la marŝado estos longa." + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap19" id="chap19"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XIX. Ilin atakas la Batalantaj Arboj. + </h3> + <p> + Tuj la sekvan matenon Doroteo adiaŭe kisis la belan verdan knabinon, kaj + ĉiuj premis la manon de la Soldato kun la Verdaj Lipharoj, kiu marŝis kun + ili ĝis la pordego. Kiam la Pordogardisto revidis ilin li miregis ke ili + volas foriri el la bela Urbo por renkonti novajn problemojn. Sed li tuj + malŝlosis iliajn okulvitrojn, kiujn li remetis en la verdan keston, kaj + donis al ili multajn bondezirojn por kunporti kun si. + </p> + <p> + "Vi nun estas nia reganto," li diris al la Birdotimigilo, "do nepre vi + devos reveni al ni kiel eble plej baldaŭ." + </p> + <p> + "Mi certe revenos se mi povos," la Birdotimigilo respondis; "sed unue mi + devas helpi Doroteon reiri al sia hejmo." + </p> + <p> + Dum Doroteo lastafoje adiaŭis la bonhumoran Gardiston ŝi diris: "Oni tre + afablis al mi en via bela Urbo, kaj ĉiu estis tre ĝentila al mi. Mi ne + povas esprimi kiom dankema mi estas." + </p> + <p> + "Ne provu, karulino," li respondis. "Ni volonte havus vin kun ni, sed se + via deziro estas reiri al Kansas mi esperas ke vi trovos rimedon." Li + malfermis la pordon de la ekstera muro kaj ili eliris kaj komencis sian + marŝadon. + </p> + <p> + La suno brilegis dum niaj amikoj turnis siajn vizaĝojn cele la Landon de + la Sudo. Ili estis ĉiuj plejaltspiritaj, kaj ridis kaj interbabiladis. + Doroteo denove estis plengita de la espero iri al sia hejmo, kaj la + Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto ĝojis ĉar ili povis utili al ŝi. + Kaj la Leono, nu li flaris la freŝan aeron tre plezure kaj balancis sian + voston de flanko al flanko pro pura ĝojo ĉar li denove estas en la + kamparo, dum Toto kuris ĉirkaŭ ilin kaj ĉasis la tineojn kaj papiliojn, + tutdume gaje bojante. + </p> + <p> + "Urboloĝado tute ne konvenas por mi," komentis la Leono, dum ili rapidpaŝe + marŝadis. "Mi perdis multe da mia karno ekde kiam mi ĉesis loĝi tie, kaj + nun mi fervoras trovi oportunon montri al la aliaj bestoj kiom kuraĝa mi + fariĝis." + </p> + <p> + Ili nun turnis sin kaj lastafoje rigardis la Smeraldan Urbon. Ili vidis + nur amason da turoj malantaŭ la verdaj muroj, kaj alte super ĉio estis la + pintoj kaj kupolo de la Palaco de Oz. + </p> + <p> + "Oz ja ne estis malbona Sorĉisto," diris la Stana Lignohakisto, dum li + sentis sian koron frapadi la flankojn de lia brusto. + </p> + <p> + "Li sciis doni al mi cerbon, vere tre bonan cerbon," diris la + Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Se Oz trinkus dozon de la sama kuraĝo kiun li donis al mi," aldonis la + Leono, "li estus kuraĝa persono." Doroteo diris nenion. Oz ne plenumis + sian promeson al ŝi, sed li ja klopodis, do ŝi pardonis lin. Ĉar, kiel li + diris, li estas bona persono, kvankam li estas malkompetenta Sorĉisto. + </p> + <p> + La marŝado dum la unua tago trairis la verdajn kampojn kaj brilajn florojn + kiuj etendiĝis ĉirkaŭ la Smeralda Urbo ĉiuflanke. Ili dormis tiun nokton + sur la herbaro, kun nur la steloj super si; kaj ili tre bone ripozis. + </p> + <p> + En la mateno ili plue marŝadis ĝis ili atingis densan arbaron. Tute ne + estis eble ĉirkaŭiri ĝin, ĉar laŭaspekte ĝi etendiĝis dekstren kaj + maldekstren ĝis preter ilia vidpovo; kaj, krome, ili ne volis riski ŝanĝi + sian direkton ĉar ili timis ke ili perdiĝus. Do ili serĉis tiun lokon kie + estos plej facile eniri la arbaron. + </p> + <p> + La Birdotimigilo, kiu estis la unua en la vico, fine trovis grandan arbon + kiu havis sufiĉe larĝetendajn branĉojn ke estis sufiĉa spaco por ke ili + povu marŝi sube. Do li antaŭenmarŝis al la arbo, sed tuj kiam li subiris + la unuajn branĉojn ili klinis sin kaj ĉirkaŭvolvis lin, kaj la sekvan + minuton li trovis sin levita super la tero kaj ĵetita kapantaŭen inter + siajn kunmarŝantojn. + </p> + <p> + Tio ne damaĝis la Birdotimigilon, sed ĝi surprizis lin, kaj li aspektis + iom konfuzita kiam Doroteo levis lin. "Jen alia spaco inter la arboj," + vokis la Leono. "Mi la unua provu ĝin," diris la Birdotimigilo, "ĉar ne + dolorigas min esti disdirekten ĵetita." Li marŝis al alia arbo, dum li + parolis, sed ĝiaj branĉoj tuj kaptis lin kaj reĵetis lin. + </p> + <p> + "Estas tre strange," kriis Doroteo; "kion ni faru?" + </p> + <p> + "Ŝajnas ke la arboj decidis batali kontraŭ nin kaj haltigi nian marŝadon," + komentis la Leono. + </p> + <p> + "Mi intencas mem provi," diris la Hakisto, kaj surŝultriginte sian hakilon + li marŝis al la unua arbo kiu tiom mistraktis la Birdotimigilon. Kiam + granda branĉo kliniĝis por kapti lin, la Hakisto hakis ĝin tiom feroce ke + li duonigis ĝin. Tuj la arbo komencis skuadi siajn branĉojn kvazaŭ pro + doloro, kaj la Stana Lignohakisto submarŝis sendanĝere. + </p> + <p> + "Venu!" li kriis al la aliaj. "Rapide!" + </p> + <p> + Ĉiuj antaŭen kuris kaj subiris la arbon sen damaĝo, escepte de Toto, kiun + kaptis malgranda branĉo kaj skuis ĝis li hurlis. Sed la Hakisto tuj + dehakis la branĉon kaj liberigis la hundeton. + </p> + <p> + La aliaj arboj de la arbaro tute nenion faris por bari ilin, do ili + decidis ke nur la unua vico de arboj kapablas fleksi siajn branĉojn, kaj + ke verŝajne tiuj arboj estas la policistoj de la arbaro, kaj havas tiun + mirigan kapablon por forteni fremdulojn. + </p> + <p> + La kvar marŝantoj facile marŝis inter la arboj ĝis atingi la plej foran + randon de la arbaro. Tie, surprizate, ili trovis antaŭ si altan muron el, + ŝajne, blanka porcelano. Ĝi estis glata, kiel la surfaco de telero, kaj + pli alta ol iliaj kapoj. + </p> + <p> + "Kion ni faru nun?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + "Mi faros eskalon," diris la Stana Lignohakisto, "ĉar evidente ni devos + transgrimpi la muron." + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap20" id="chap20"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XX. La delikata Porcelana Lando. + </h3> + <p> + Dum la Hakisto faris eskalon el ligno kiun li trovis en la arbaro, Doroteo + kuŝiĝis kaj dormis, ĉar ŝi estis laca pro la longa marŝado. La Leono ankaŭ + kunrulis sin por dormi kaj Toto kuŝiĝis apud li. + </p> + <p> + La Birdotimigilo rigardis la Hakiston labori, kaj diris al li: "Mi ne + povas kompreni kial tiu muro estas ĉi tie, nek el kio ĝi konsistas." + </p> + <p> + "Ripozigu vian cerbon kaj ne ĝenu ĝin pri la muro," respondis la Hakisto; + "grimpinte ĝin ni scios kio estas aliflanke." + </p> + <p> + Post iom da tempo la eskalo estis finita. Ĝi aspektis mallerte farita, sed + la Stana Lignohakisto estis certa ke ĝi estas fortika kaj bone taŭgos. La + Birdotimigilo vekis Doroteon kaj la Leonon kaj Toton, kaj diris al ili ke + la eskalo estas preta. La Birdotimigilo la unua grimpis la eskalon, sed li + estis tiom mallerta ke Doroteo devis tuj sekvi lin por neebligi ke li + falos. Kiam li metis sian kapon trans la supron de la muro la + Birdotimigilo diris, "Nekredeble!" + </p> + <p> + "Plu grimpu," kriis Doroteo. + </p> + <p> + Do la Birdotimigilo grimpis pli kaj sidiĝis sur la supron de la muro, kaj + Doroteo puŝis sian kapon trans la muron kaj kriis, "Nekredeble!" tute same + kiel la Birdotimigilo. + </p> + <p> + Toto sekvis, kaj tuj komencis boji, sed Doroteo silentigis lin. + </p> + <p> + Post li la Leono grimpis la eskalon, kaj la Stana Lignohakisto estis la + lasta; sed ambaŭ kriis, "Nekredeble!" tuj kiam ili rigardis trans la + muron. Kiam ili ĉiuj sidis en vico sur la supro de la muro ili + malsuprenrigardis kaj vidis ion tre strangan. + </p> + <p> + Antaŭ ili estis grande etendiĝanta lando kies planko estis glata kaj + brilanta kaj blanka kiel la malsupro de granda telero. Dise staris multaj + domoj tute el porcelano kaj brilkoloraj. Tiuj domoj estis tre malgrandaj, + la plej granda atingis nur la altecon de la talio de Doroteo. + </p> + <p> + Ankaŭ vidiĝis belaj malgrandaj brutodomoj, kiujn ĉirkaŭis porcelanaj + bariloj; kaj multaj bovinoj kaj ŝafoj kaj ĉevaloj kaj porkoj kaj gekokoj, + ĉiuj konsistantaj el porcelano, staris en grupoj. + </p> + <p> + Sed plej strangaj estis la homoj loĝantaj en tiu kurioza lando. Troviĝis + melkistinoj kaj ŝafistinoj, kun brilkoloraj korsaĵoj kaj oraj cirkletoj + tute kovrantaj la robojn; kaj princinoj kun plej belaj roboj el arĝento + kaj oro kaj purpuro; kaj ŝafistoj vestitaj per ĝisgenuaj kulotoj kiujn + ornamis vertikalaj ruĝetaj kaj flavaj kaj bluaj strioj, kaj oraj bukoj sur + la ŝuoj; kaj princoj kun juvelkovritaj kronoj sur la kapoj, kaj ili + surportis ermenajn robojn kaj satenajn manteletojn; kaj komikaj klaŭnoj + kun krisphavaj roboj, kaj rondaj ruĝaj makuloj sur la vangoj kaj altaj, + pintaj ĉapoj. Kaj plej strange, la homoj ĉiuj konsistis el porcelano, eĉ + iliaj vestoj, kaj ili estis tiel malgrandaj ke la plej alta el ili ne + estis pli alta ol genuo de Doroteo. + </p> + <p> + Unue neniu eĉ rigardis la alvenintojn, escepte de unu malgranda purpura + porcelana hundo kun tre granda kapo, kiu iris al la muro kaj bojis je ili + per voĉeto, kaj tuj poste forkuris. + </p> + <p> + "Kiel ni malsupreniros?" demandis Doroteo. + </p> + <p> + Ili trovis la eskalon tro peza tiel ke ili ne povis suprentiri ĝin, do la + Birdotimigilo faligis sin de la muro kaj la aliaj saltis sur lin por ke la + malmola planko ne damaĝu iliajn piedojn. Kompreneble ili zorgis ne fali + sur lian kapon por ke la pingloj ne penetru iliajn piedojn. Kiam ĉiu jam + malsupreniĝis sekure ili levis la Birdotimigilon, kies korpo nun estis tre + plata, kaj per frapetoj reĝustigis lian pajlon. + </p> + <p> + "Ni devos transiri ĉi tiun strangan lokon por atingi la alian flankon," + diris Doroteo; "ĉar estus malsaĝe iri alidirekte ol rekte Suden." + </p> + <p> + Ili komencis marŝi tra la lando de la porcelana popolo, kaj jam tuj ili + proksimiĝis al porcelana melkistino melkanta porcelanan bovinon. Dum ili + proksimiĝis, la bovino subite piedfrapis kaj renversis la tabureton, la + sitelon, kaj eĉ la melkistinon mem, kiuj ĉiuj falis sur la porcelanan + teron tre brue. + </p> + <p> + Doroteon ŝokis vidi ke kruro de la bovino estis derompita, kaj ke la + sitelo kuŝis multe dispecigita, kaj la maldekstra kubuto de la kompatinda + melkistino estis noĉita. + </p> + <p> + "Jen!" kriis la melkistino kolere. "Vidu kion vi faris! La kruro de mia + bovino estas rompita, kaj mi devos konduki ŝin al la riparisto por + surgluigi ĝin. Pro kio vi venis ĉi tien kaj timigis mian bovinon?" + </p> + <p> + "Mi multe bedaŭras," respondis Doroteo, "bonvolu pardoni nin." + </p> + <p> + Sed la bela melkistineto estis multe tro ĉagrenita por respondi. ŝi prenis + la kruron paŭte kaj forkondukis sian bovinon, la kompatinda besto lamis + sur siaj tri kruroj. Forirante la melkistino riproĉege transrigardis sian + ŝultron al la mallertaj fremduloj, premante sian noĉitan kubuton al sia + flanko. + </p> + <p> + Doroteo multe malĝojis pro tiu akcidento. + </p> + <p> + "Ni devos esti zorgoplenaj," diris la bonkora Hakisto, "por ke ni ne + damaĝu tiom ĉi tiujn belajn hometojn ke ili neniam reĝustiĝos." + </p> + <p> + Iom poste Doroteo renkontis vere belege vestitan junan princinon, kiu + ekhaltis tuj kiam ŝi vidis la fremdulojn kaj komencis forkuri. Doroteo + volis pli detale vidi la princinon, do ŝi kure sekvis ŝin; sed la + porcelana knabino kriis, "Ne ĉasu min! Ne ĉasu min!" + </p> + <p> + Ŝia voĉeto estis tiom timoplena ke Doroteo ekhaltis kaj diris, "Sed kial?" + </p> + <p> + "Ĉar," respondis la princino, ankaŭ haltinte, el sendanĝera malproksimo, + "se mi kuros mi eble falos kaj rompiĝos." + </p> + <p> + "Sed ĉu ne eblus ripari vin?" diris la knabino. + </p> + <p> + "Ho, jes; sed oni neniam estas egale bela post ripariĝo, komprenu," + respondis la princino. + </p> + <p> + "Verŝajne ne," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Pripensu S-ron Ŝerciston, unu el niaj klaŭnoj," pludiris la + porcelanulino. "Li ĉiam klopodas stari surkape. Li tiom ofte rompis sin ke + cent partoj de li estas riparitaj, kaj li tute ne plu estas bela. Jen, li + venas jam nun, vidu mem." + </p> + <p> + Efektive, gaja malgranda klaŭno nun venis marŝante direkte al ili, kaj + Doroteo povis vidi ke malgraŭ liaj belaj vestoj el ruĝo kaj flavo kaj + verdo lin tute kovris fendetoj ĉiudirekten irantaj kiuj klare montris ke + li estis multparte riparita. + </p> + <p> + La Klaŭno metis siajn manojn en siajn poŝojn, kaj ŝveliginte siajn vangojn + kaj kapoklinetinte al ili senrespekte li diris: + </p> + <p> + "Mia kara dam', Pro kio jam Okulo tre rigida? Kvazaŭ estas vi Nenio pli Ol + fajrŝovil' ridiga!" + </p> + <p> + "Silentu, sinjoro!" diris la Princino; "jen fremduloj respektendaj!" + </p> + <p> + "Mi venis ek', do jen respekt'" deklaris la Klaŭno, kaj tuj li surkapen + stariĝis. + </p> + <p> + "Ne ĝenu vin S-ro Ŝercisto," diris la Princino al Doroteo; "lia kapo estas + multe fendita, kaj tio malsaĝigas lin." + </p> + <p> + "Li tute ne ĝenas min," diris Doroteo. "Sed vi estas belega," ŝi pludiris, + "certe mi amegus vin. Ĉu vi permesos ke mi reportu vin al Kansas, kaj metu + vin sur la kamenbreton de Onklino Em? Mi povus porti vin en mia korbo." + </p> + <p> + "Tio tre malfeliĉigus min," respondis la porcelana Princino. "Sciu ke ĉi + tie en nia lando ni loĝas kontente, kaj ni povas paroli kaj ĉirkaŭmoviĝi + laŭplaĉe. Sed kiam iu el ni estas forprenita niaj artikoj tuj rigidiĝas, + kaj ni nur staras rekte kaj belaspektas. Kompreneble oni ne volas ion + alian kiam ni estas sur kamenbretoj kaj ŝrankoj kaj salontabloj, sed niaj + vivoj estas multe pli agrablaj ĉi tie en nia propra lando." + </p> + <p> + "Mi neniel volus malfeliĉigi vin!" krietis Doroteo. "Do mi nur diros + adiaŭ." + </p> + <p> + "Adiaŭ" respondis la princino. + </p> + <p> + Ili zorgoplene marŝis tra la porcelana lando. La bestetoj kaj homoj + forkuris por eviti ilin, timante ke la fremduloj rompos ilin, kaj post + proksimume horo la marŝantoj atingis la alian flankon de la lando kaj la + porcelanan muron. + </p> + <p> + Ĝi estis malpli alta ol la unua, tamen, kaj starante sur la dorso de la + Leono ili ĉiuj sukcesis grimpadi al la supro. Post tio la Leono kuntiris + siajn krurojn kaj saltis sur la muron; sed ĝuste kiam li saltis li + renversis porcelanan preĝejon per sia vosto kaj plene disfrakasis ĝin. + </p> + <p> + "Domaĝe," diris Doroteo, "sed mi vere kredas ke nur tre bonŝance ni ne pli + damaĝis tiujn hometojn ol per rompo de kruro de bovino kaj de preĝejo. Ili + estas tiom rompeblaj!" + </p> + <p> + "Tiel ja estas," diris la Birdotimigilo, "kaj mi dankemas ĉar mi konsistas + el pajlo kaj ne estas facile rompata. Oni povas sperti multon pli malbonan + en la mondo ol esti Birdotimigilo." + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap21" id="chap21"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XXI. La Leono fariĝas la Reĝo de la Bestoj. + </h3> + <p> + Atinginte la malsupron de la porcelana muro, la marŝantoj trovis sin en + malagrabla lando, plena de marĉoj kaj kovrita de alta fiherbaro. Estis + malfacile marŝi longe sen fali en kotoplenajn truojn, ĉar la herbaro estis + densega kaj kaŝis ilin. Tamen, zorgante pri sia marŝado ili sukcesis + sekure atingi solidan teron. Sed ĉi tie la lando ŝajnis eĉ pli sovaĝa, kaj + post longa enuiga marŝado tra la herbaĵaro ili eniris alian arbaron, kie + la arboj estis pli grandaj kaj pli malnovaj ol ĉiuj kiujn ili ĝis tiam + vidis. + </p> + <p> + "Jen arbaro vere belega," deklaris la Leono, ĉirkaŭrigardante ĝojoplene; + "neniam mi vidis pli belan lokon." + </p> + <p> + "Iom deprima," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Tute ne," respondis la Leono; "Mi volonte loĝus ĉi tie dum la tuta vivo. + Rimarku la molecon de la sekaj folioj sub la piedoj kaj la riĉecon kaj + verdecon de la musko kroĉiĝinta al la malnovaj arboj. Certe neniu sovaĝa + besto povus deziri pli plaĉan hejmon." + </p> + <p> + "Eble nun estas sovaĝaj bestoj en la arbaro," diris Doroteo. + </p> + <p> + "Verŝajne jes," respondis la Leono; "kvankam mi neniun vidas + ĉirkaŭmarŝanta." + </p> + <p> + Ili marŝis tra la arbaro ĝis fariĝis tro mallume por plia marŝado. Doroteo + kaj Toto kaj la Leono kuŝiĝis por dormi, dum la Hakisto kaj la + Birdotimigilo gardis ilin, kiel kutime. + </p> + <p> + Post la mateniĝo ili rekomencis marŝi. Antaŭ ol ili marŝis grandan + distancon ili aŭdis mallaŭtan sonon, kiel de la muĝetado de multaj sovaĝaj + bestoj. Toto ploretis iom sed neniu el la aliaj timis kaj ili plu laŭiris + la multe uzitan vojeton ĝis ili atingis malferman lokon en la arbaro, en + kiu estis kunen venintaj centoj da ĉiuspecaj bestoj. Estis tigroj kaj + elefantoj kaj ursoj kaj vulpoj kaj lupoj kaj ĉiu alia ebla besto, kaj + dummomente Doroteo timis. Sed la Leono klarigis ke la bestoj diskutas, kaj + laŭ ilia kriado kaj muĝado li supozas ke ili sentas gravan minacon. + </p> + <p> + Dum li parolis pluraj bestoj ekrimarkis lin, kaj tuj la tuta bestaro + eksilentis kvazaŭ pro magio. La plej granda tigro venis al la Leono kaj + klinis sin, dirante, "Bonvenon, Reĝo de Bestoj! Vi venis bontempe por + batali kontraŭ nian malamikon kaj revenigi pacon al ĉiuj bestoj de la + arbaro." + </p> + <p> + "Kio ĝenas vin?" demandis la Leono trankvile. + </p> + <p> + "Nin ĉiujn minacas," respondis la tigro, "feroca malamiko kiu lastatempe + venis en ĉi tiun arbaron. Ĝi estas giganta monstro, kvazaŭ granda araneo, + kun korpo tiel granda kiel de elefanto kaj kruroj longaj kiel de + arbotrunko. Ĝi havas ok tiajn longajn krurojn, kaj dum la monstro rampas + tra la arbaro li kaptas beston per kruro kaj tiras ĝin al sia buŝo, kie li + manĝas ĝin samkiel araneo manĝas muŝon. Neniu el ni estas sekura dum tiu + feroca besto vivas, kaj ni okazigis kunvenon por decidi kiel prizorgi nin + kiam vi venis inter nin." + </p> + <p> + La Leono pensis dummomente. + </p> + <p> + "Ĉu loĝas aliaj leonoj en ĉi tiu arbaro?" li demandis. + </p> + <p> + "Ne; ja ekzistis kelkaj, sed la monstro manĝis ilin ĉiujn. Kaj, krome, + estis neniu inter ili eĉ iomete tiom granda kaj brava kiel vi." + </p> + <p> + "Se mi senvivigos vian malamikon ĉu vi klinos vin antaŭ mi kaj obeos min + kiel la Reĝon de la Arbaro?" demandis la Leono. "Volonte ni faros tion," + respondis la tigro, kaj ĉiuj aliaj bestoj tie muĝegis per forta voĉo: + "Nepre jes!" + </p> + <p> + "Kie estas tiu granda araneo via nun?" demandis la Leono. + </p> + <p> + "Tie for, inter la kverkarboj," diris la tigro, indikante per sia + antaŭpiedo. "Bone prizorgu ĉi tiujn amikojn miajn," diris la Leono, "kaj + mi tuj iros kontraŭbatali la monstron." + </p> + <p> + Li diris "Ĝis revido" al siaj kamaradoj kaj formarŝis fiere por + kontraŭbatali la malamikon. + </p> + <p> + La granda araneo dormis kiam la Leono trovis ĝin, kaj ĝi aspektis tiom + malbela ke ĝia malamiko suprenturnis sian nazon naŭzite. Ĝiaj kruroj ja + estis longegaj kiel diris la tigro, kaj ĝia korpo kovrita de densa nigra + hararo. Ĝi havis grandan buŝon, kun aro da akraj dentoj duonan metron + longaj; sed ĝian kapon ligis al la dika korpo kolo maldika kiel la talio + de vespo. Tio indikis al la Leono la plej bonan manieron ataki la beston, + kaj ĉar li sciis ke estas pli facile ataki ĝin kiam ĝi dormas ol dum ĝi + estas veka, li saltegis kaj rekte trafis la dorson de la monstro. Per unu + batego de sia peza piedo, armita per akraj ungoj, li batis la aranekapon + de ĝia korpo. Desaltinte, li rigardis ĝis la longaj kruroj ĉesis moviĝadi, + kaj li sciis ke nun ĝi estas tute morta. + </p> + <p> + La Leono reiris al la malfermaĵo kie la bestoj de la arbaro atendas lin + kaj diris fiere, "Vi ne plu bezonas timi vian malamikon." + </p> + <p> + Ĉiuj bestoj klinis sin antaŭ la Leono, nomante lin Reĝo, kaj li promesis + reveni kaj regi ilin tuj kiam Doroteo estos definitive veturanta al + Kansas. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap22" id="chap22"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XXII. La Lando de la Kveluloj + </h3> + <p> + Tra la ceteron de la arbaro pasis la marŝantoj sekure, kaj kiam ili venis + el ĝia mallumo ili vidis antaŭ si krutan monteton, kovritan, de la supro + ĝis la malsupro, de grandaj pecoj de rokoj. + </p> + <p> + "Estos malfacile grimpi," diris la Birdotimigilo, "tamen necesas transiri + la monteton." + </p> + <p> + Do li kondukis kaj la aliaj sekvis. Ili estis preskaŭ atingintaj la unuan + rokon kiam ili aŭdis raŭkan voĉon krii, "Fortenu vin!" + </p> + <p> + "Kiu vi estas?" demandis la Birdotimigilo. + </p> + <p> + Kapo montris sin super la roko kaj la sama voĉo diris, "Ĉi tiu monteto + apartenas al ni, kaj ni ne permesas ke oni transiru ĝin." + </p> + <p> + "Sed ni devas transiri," diris la Birdotimigilo. + </p> + <p> + "Ni iras al la Lando de la Kveluloj." + </p> + <p> + "Tamen ne!" respondis la voĉo, kaj venis el malantaŭ la roko la plej + stranga homo kiun iam vidis la marŝantoj. + </p> + <p> + Li estis tre malalta kaj dika kaj havis grandan kapon, kiu estis supre + plata kaj ĝin subtenis dika kolo plena de faldomarkoj. Sed li tute ne + havis brakojn, kaj, vidante tion, la Birdotimigilo ne kredis ke tia + senhelpa ulo povus malebligi ke ili grimpu la monteton. Do li diris, "Mi + bedaŭras ne plenumi vian volon, sed ni devas transiri vian monteton + negrave ĉu aŭ ne tio plaĉas al vi," kaj li aŭdace antaŭenmarŝis. + </p> + <p> + Rapide kiel fulmo la kapo de la viro pafiĝis antaŭen kaj lia kolo + etendiĝis ĝis la supro de la kapo, kie ĝi estis plata, batis la mezon de + la Birdotimigilo kaj rulfaligis lin kap-super-kapen laŭ la deklivo. + Preskaŭ same rapide kiel ĝi venis, la kapo reiris al la korpo, kaj la viro + raŭke ridis dirante, + </p> + <p> + "Malpli facile ol vi supozas!" + </p> + <p> + Ĥoro de laŭta ridado sonis de la aliaj rokoj, kaj Doroteo vidis centojn da + senbrakaj Martelkapuloj sur la monteto, ĉiu malantaŭ roko. + </p> + <p> + La Leono forte koleriĝis pro la ridado kaŭzita de la misfortuno de la + Birdotimigilo, kaj laŭte muĝante li tondre suprenkuris la monteton. + </p> + <p> + Denove kapo rapide elpafiĝis, kaj la granda Leono ruliĝis malsupren laŭ la + deklivo kvazaŭ trafita de kanonobuso. + </p> + <p> + Doroteo malsupren kuris por helpi la Birdotimigilon surpiediĝi, kaj la + Leono iris al ŝi, iom kontuzita kaj dolorigita, kaj diris, "Estas senutile + batali kontraŭ homojn kun pafiĝantaj kapoj; neniu povas venki ilin." + </p> + <p> + "Kion do ni povas fari?" + </p> + <p> + "Alvoku la Flugantajn Simiojn," proponis la Stana Lignohakisto; "vi + ankoraŭ rajtas ordoni al ili unu fojon pli." + </p> + <p> + "Bone," ŝi respondis, kaj surmetinte la Oran Ĉapon ŝi parolis la magiajn + vortojn. La Simioj, kiel kutime, tujis, kaj post malmultaj momentoj la + tuta bando staris antaŭ ŝi. + </p> + <p> + "Kion vi ordonas?" demandis la Reĝo de la Simioj, malalten klinante sin. + </p> + <p> + "Portu nin trans la monteton al la Lando de la Kveluloj," respondis la + knabino. + </p> + <p> + "Tiel estos," diris la Reĝo, kaj tuj la Flugantaj Simioj prenis la kvar + marŝintojn kaj Toton per siaj brakoj kaj fluge forportis ilin. Dum ili + transflugis la monteton la Martelkapuloj kriegis ĉagrenite, kaj pafis + siajn kapojn alten aeren, sed ili ne povis trafi la Flugantajn Simiojn, + kiuj portis Doroteon kaj ŝiajn kamaradojn sekure trans la monteton kaj + surterigis ilin en la bela Lando de la Kveluloj. + </p> + <p> + "Nun la lastan fojon vi povis alvoki nin," diris la estro al Doroteo; "do + adiaŭ kaj bonfortunon al vi." + </p> + <p> + "Adiaŭ, kaj tre grandan dankon," respondis la knabino; kaj la Simioj + alteniris en la aero kaj post malpli ol momento ili estis jam for de + vidpovo. + </p> + <p> + La Lando de la Kveluloj aspektis riĉa kaj feliĉa. Estis nenombreblaj + kampoj de maturiĝanta greno, kaj inter ili estis bone pavimitaj vojoj, kaj + belaj ondetantaj riveretoj kiujn transiris fortikaj pontoj. La bariloj kaj + domoj kaj pontoj estis ĉiuj brile ruĝaj, same kiel en la Lando de la + Palpbrumoj ili estis flavaj, kaj bluaj en la Lando de la Manĝtuloj. La + Kveluloj mem, malaltaj kaj dikaj, kompaktaj kaj afablaj estis plene + vestitaj per ruĝo, kiu brilis kontraŭ la fono de verda herbaro kaj + flaviĝanta greno. + </p> + <p> + La Simioj surterigis ilin proksime al kampodomo, kaj la kvar marŝantoj + iris al ĝi kaj frapis sur la pordon. Ĝin malfermis la edzino de la + kultivisto, kaj kiam Doroteo petis manĝaĵon la virino bone manĝigis ilin + ĉiujn, donante tri specojn de kukoj kaj kvar specojn de dolĉaj biskvitoj, + kaj teleron da lakto al Toto. + </p> + <p> + "Kiom distanca estas la Kastelo de Glinda?" demandis la infano. + </p> + <p> + "Ne tre distanca," respondis la edzino de la kultivisto. "Laŭiru la vojon + Suden kaj vi baldaŭ atingos ĝin." + </p> + <p> + Dankinte la afablan virinon, ili rekomencis marŝi laŭ la kampoj kaj trans + la belajn pontojn ĝis ili vidis antaŭ si tre belan Kastelon. Antaŭ la + pordegoj estis tri junaj knabinoj, vestitaj per belaj ruĝaj uniformoj + ornamitaj per ora pasamento; kaj kiam Doroteo proksimiĝis unu el ili diris + al ŝi, "Kial vi venis al la Suda Lando?" + </p> + <p> + "Por konsulti la Bonan Sorĉistinon loĝantan ĉi tie," ŝi respondis. "Ĉu vi + bonvolos konduki min al ŝi?" + </p> + <p> + "Diru al mi vian nomon kaj mi demandos al Glinda ĉu ŝi akceptos vin." Ili + diris siajn nomojn, kaj la soldatino eniris la Kastelon. Post kelkaj + momentoj ŝi revenis por diri ke Doroteo kaj la aliaj tuj eniru. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap23" id="chap23"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XXIII. La Bona Sorĉistino plenumas la deziron de Doroteo + </h3> + <p> + Antaŭ ol vidi Glindan, tamen, ili estis kondukitaj al ĉambro en la + Kastelo, kie Doroteo lavis sian vizaĝon kaj kombis sian hararon, kaj la + Leono elskuis la polvon el sia kolhararo, kaj la Birdotimigilo perfrape + plej belaranĝis sin, kaj la Hakisto poluris sian stanon kaj oleumis siajn + artikojn. + </p> + <p> + Kiam ili ĉiuj estis bonaspektaj ili sekvis la soldatinon al granda ĉambro + kie la Sorĉistino Glinda sidis sur rubena trono. + </p> + <p> + Ŝi aspektis al ili kaj bela kaj juna. Ŝia hararo estis riĉe ruĝkolora kaj + pendis bukle sur ŝiajn ŝultrojn. Ŝia robo estis purablanka sed ŝiaj okuloj + estis bluaj, kaj ili afable rigardis la malgrandan knabinon. + </p> + <p> + "Kion mi povas fari por vi, mia infano?" Ŝi demandis. + </p> + <p> + Doroteo rakontis al la Sorĉistino pri si: pri kiel la ciklono portis ŝin + al la Lando Oz, kiel ŝi trovis siajn akompanantojn, kaj pri la mirindaj + aventuroj kiujn ili spertis. + </p> + <p> + "Mi plej deziras nun," ŝi pludiris, "reiri al Kansas, ĉar Onklino Em nepre + kredas ke katastrofo detruis min, kaj tial ŝi surmetos funebrajn vestojn; + kaj krom se la rikolto estos pli bona ĉijare ol pasintajare, mi certas ke + Onklo Henriko ne havas sufiĉan monon por tio." + </p> + <p> + Glinda antaŭenklinis sin kaj kisis la dolĉan, suprenlevitan vizaĝon de la + amema malgranda knabino. + </p> + <p> + "Benita estu via kara koro," ŝi diris, "certe mi povos diri al vi kiel + reiri al Kansas." Post tio ŝi diris, "Sed se mi faros tion, vi devos doni + al mi la Oran Ĉapon." + </p> + <p> + "Volonte!" krietis Doroteo; "ĝi ja ne plu utilas al mi, kaj havante ĝin vi + rajtos trifoje ordoni al la Flugantaj Simioj." + </p> + <p> + "Kaj mi kredas ke mi bezonos ilian servon precize trifoje," respondis + Glinda ridetante. + </p> + <p> + Doroteo tiam donis al ŝi la Oran Ĉapon, kaj la Sorĉistino diris al la + Birdotimigilo, "Kion vi faros post la foriro de Doroteo?" + </p> + <p> + "Mi reiros al la Smeralda Urbo," li respondis, "ĉar Oz reĝigis min kaj la + popolo amas min. Nur mi dubas ĉu mi sukcesos transiri la monteton de la + Martelkapuloj." + </p> + <p> + "Per la Ora Ĉapo mi ordonos ke la Flugantaj Simioj portu vin al la pordo + de la Smeralda Urbo," diris Glinda, "ĉar estus domaĝe forpreni de la + popolo tiom mirindan reganton." + </p> + <p> + "Ĉu mi vere estas mirinda?" demandis la Birdotimigilo. "Vi estas + nekutima," respondis Glinda. + </p> + <p> + Turninte sin al la Stana Lignohakisto ŝi demandis: "Kio okazos al vi post + la foriro de Doroteo?" + </p> + <p> + Li apogis sin per sia hakilo kaj pensis dum momento. Post tio li diris, + "La Palpbrumoj estis tre afablaj kaj petis ke mi regu ilin post la morto + de la Fia Sorĉistino. Mi amas la Palpbrumojn, kaj se mi povus reiri al + ilia lando, mi plej volonte regus ilin por ĉiam." + </p> + <p> + "Mia dua ordono al la Flugantaj Simioj," diris Glinda, "estos ke ili portu + vin sekure al la Lando de la Palpbrumoj. Eble via cerbo ne aspektas tiel + granda kiel tiu de la Birdotimigilo, sed certe vi brilas pli ol li—kiam + oni bone poluris vin—kaj mi certas ke vi regos la Palpbrumojn saĝe kaj + bone." + </p> + <p> + Post tio la Sorĉistino rigardis la grandan, vilan Leonon kaj demandis, + "Post la reiro de Doroteo al sia propra hejmo kion vi faros?" + </p> + <p> + "Aliflanke de la monteto de la Martelkapuloj," li respondis, "estas granda + arbaro, kaj ĉiuj bestoj loĝantaj en ĝi reĝigis min. Se mi nur povus reiri + al tiu arbaro mi tre feliĉe vivus mian vivon tie." + </p> + <p> + "Mia tria ordono al la Flugantaj Simioj," diris Glinda, "estos ke ili + portu vin al via arbaro. Poste, ĉar mi eluzis ĉiujn povojn de la Ora Ĉapo, + mi donos ĝin al la Reĝo de la Simioj, por ke li kaj lia bando eterne estu + liberaj." + </p> + <p> + La Birdotimigilo kaj la Stana Lignohakisto kaj la Leono nun dankis la + Bonan Sorĉistinon pro ŝia komplezo, kaj Doroteo krietis, "Certe vi estas + egale bona kiel bela! Sed vi ankoraŭ ne informis min kiel reiri al + Kansas." + </p> + <p> + "Viaj Arĝentaj ŝuoj portos vin trans la dezerton," respondis Glinda. + "Konante ilian potencon vi povus jam la unuan tagon kiam vi venis al ĉi + tiu lando reiri al via Onklino Em." + </p> + <p> + "Sed tiuokaze mi ne havus mian mirindan cerbon!" kriis la Birdotimigilo. + "Kaj eble mia tuta vivo forpasus en la maizkampo de la kultivisto." + </p> + <p> + "Kaj mi ne havus mian belan koron," diris la Stana Lignohakisto. "Mi eble + starus rustiĝante en la arbaro ĝis la fino de la mondo." + </p> + <p> + "Kaj mi por ĉiam estus malkuraĝa," deklaris la Leono, "kaj neniu besto en + la tuta arbaro bonkore parolus al mi." + </p> + <p> + "Ĉio ĉi estas vera," diris Doroteo, "kaj plezurigas min ke mi povis utili + al ĉi tiuj bonaj amikoj. Sed nun kiam ĉiu el ili havas kion li plej + deziris, kaj ĉiu el ili estas feliĉa havante regnon en kiu li povos regi, + mi kredas ke mi deziras reiri al Kansas." + </p> + <p> + "La Arĝentaj ŝuoj," diris la Bona Sorĉistino, "havas mirindajn kapablojn. + Kaj unu el iliaj plej kuriozaj aspektoj estas ke ili povas porti vin al iu + ajn loko en la mondo per tri paŝoj, kaj ĉiu paŝo estos farita dum + palpebrumeto. Vi nur devas kunfrapi la kalkanumojn trifoje kaj ordoni ke + la ŝuoj portu vin kien vi deziras iri." + </p> + <p> + "Se estas tiel," diris la infano ĝojoplene, "mi tuj petos ke ili portu min + al Kansas!" + </p> + <p> + Ŝi ĉirkaŭbrakumis la kolon de la Leono kaj kisis lin, ame frapetante lian + kapon. Post tio ŝi kisis la Stanan Lignohakiston, kiu ploradis kaj per tio + multe endanĝerigis siajn artikojn. Sed ŝi ĉirkaŭpremis al si la molan, + pajlopenan korpon de la Birdotimigilo anstataŭ kisi lian pentritan + vizaĝon, kaj trovis sin mem ploranta pro ĉi tiu bedaŭroplena foriro for de + siaj amantaj kamaradoj. + </p> + <p> + Glinda la Bona malsuprenpaŝis de sia rubena trono por adiaŭkisi la + malgrandan knabinon, kaj Doroteo dankis ŝin pro la komplezoj faritaj al + ŝiaj amikoj kaj ŝi mem. + </p> + <p> + Nun Doroteo prenis Toton sobre en siajn brakojn, kaj lastafoje dirinte + adiaŭ, ŝi kunfrapis trifoje la kalkanumojn de siaj ŝuoj, dirante, "Portu + min hejmen al Onklino Em!" + </p> + <p> + Tuj ŝi flugadis tra la aero, tiom rapide ke ŝi povis vidi kaj senti nur la + venton pasantan ŝiajn orelojn. + </p> + <p> + La Arĝentaj ŝuoj nur trifoje paŝis, kaj post tio ŝi haltis tiom subite ke + ŝi ruliĝis plurfoje sur la herbaro antaŭ ol scii kie ŝi estas. + </p> + <p> + Fine ŝi sidiĝis kaj ĉirkaŭrigardis. + </p> + <p> + "Nekredeble!" ŝi kriis. + </p> + <p> + Ĉar ŝi sidas sur la larĝa ebenaĵo de Kansas, kaj tuj antaŭ ŝi estis la + nova kampara domo kiun konstruis Onklo Henriko post la forportiĝo de la + malnova de la ciklono. Onklo Henriko melkadis la bovinojn en la + bonvinkampo, kaj Toto saltis de ŝiaj brakoj kaj kuris al la brutejo ĝoje + bojante. + </p> + <p> + Doroteo stariĝis kaj trovis sin staranta en nur siaj ŝtrumpoj. Ĉar la + Arĝentaj ŝuoj forfalis de ŝi dum la flugo tra la aero, kaj perdiĝis por + ĉiam en la dezerto. + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="chap24" id="chap24"></a> + </p> + <h3> + Ĉapitro XXIV. Denove hejme. + </h3> + <p> + Akvumonte la brasikojn, Onklino Em estis ĵus veninta el la domo. Ŝi + suprenrigardis kaj vidis Doroteon kuranta al ŝi. "Mia amata infano!" ŝi + kriis, prenegante la malgrandan knabinon en siajn brakojn kaj kovrante + ŝian vizaĝon per kisoj. "El kie vi venis?" + </p> + <p> + "El la Lando Oz," diris Doroteo, sobre. "Kaj ankaŭ revenis Toto. Kaj ho, + Onklino Em, mi ĝojegas reesti hejme!" + </p> + <p> + <br /><br /><br /> <a name="NotoPriTraduko" id="NotoPriTraduko"></a> + </p> + <h3> + De La Unua Esperanta Eldono + </h3> + <p> + Unue eldonita en la Angla kiel The Wonderful Wizard of Oz de George M. + Hill Co, 1900. + </p> + <p> + Unua Esperanta eldono: La Mirinda Sorĉisto de Oz, eld. BOOKLEAF + PUBLISHING, Beverley WA 6302, Aŭstralio, 1996. + </p> + <p> + <br /><br /><br /><br /> + </p> +<pre xml:space="preserve"> + + + + + +End of Project Gutenberg's La Mirinda Sorcxisto de Oz, by Lyman Frank Baum + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LA MIRINDA SORCXISTO DE OZ *** + +***** This file should be named 31348-h.htm or 31348-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/1/3/4/31348/ + +Produced by Robert L. Read, James Gilmore, and Bruce Crisp + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + </body> +</html> |