diff options
Diffstat (limited to '31060-h')
| -rw-r--r-- | 31060-h/31060-h.htm | 2005 |
1 files changed, 2005 insertions, 0 deletions
diff --git a/31060-h/31060-h.htm b/31060-h/31060-h.htm new file mode 100644 index 0000000..89761c2 --- /dev/null +++ b/31060-h/31060-h.htm @@ -0,0 +1,2005 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" +"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> +<title>The Project Gutenberg eBook of De slavernij in Suriname, by Julien Wolbers</title> + +<style type="text/css"> + +body +{ +font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} +/***** Titlepage *****************************************************/ +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +text-align: center; +} +.titlePage .docTitle +{ +line-height: 3.5em; +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-weight: bold; +} +.titlePage .docTitle .mainTitle +{ +font-size: 1.8em; +} +.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle +{ +font-size: 1.44em; +} +.titlePage .byline +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-size:1.2em; +line-height:1.72em; +} +.titlePage .byline .docAuthor +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +.titlePage .figure +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +} +.titlePage .docImprint +{ +margin: 4em 0% 0em 0%; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.72em; +} +.titlePage .docImprint .docDate +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +/***** End Titlepage *****/ +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.advertisment +{ +background-color:#FFFEE0; +border:black 1px dotted; +color:#000; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.width20 +{ +width: 20%; +} +.width40 +{ +width: 40%; +} +.indextoc +{ +text-align: center; +} +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} +.index +{ +font-size: 80%; +} +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} +.apparatusnote +{ +text-decoration: none; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} +h3, .pseudoh3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h4, pseudoh4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} +.alignleft +{ +text-align:left; +} +.alignright +{ +text-align:right; +} +.alignblock +{ +text-align:justify; +} +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} +.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} +.epigraph span.bibl +{ +display: block; +text-align: right; +} +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} +.figure +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} +.figAnnotation +{ +font-size:80%; +position:relative; +margin: 0 auto; /* center this */ +} +.figTopLeft, .figBottomLeft +{ +float: left; +} +.figTop, .figBottom +{ +} +.figTopRight, .figBottomRight +{ +float: right; +} +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} +img +{ +border-width:0; +} +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} +.leftnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} +a.noteref, a.pseudonoteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} +.displayfootnote +{ +display: none; +} +div.footnotes +{ +font-size: 80%; +margin-top: 1em; +padding: 0; +} +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} +p.footnote +{ +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} +p.footnote .label +{ +float:left; +width:2em; +height:12pt; +display:block; +} +/****** Tables ******/ +td.sum +{ +padding-top: 2px; border-top: solid black 1px; +} +/****** Poetry ******/ +.lgouter +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */ +} +.lg +{ +text-align: left; +} +.lg h4, .lgouter h4 +{ +font-weight: normal; +} +.lg .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left:-2.5em; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} +p.line +{ +margin: 0 0% 0 0%; +} +span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */ +{ +color: white; +} +.versenum +{ +font-weight:bold; +} +/***** Drama *****/ +.speaker +{ +font-weight: bold; +margin-bottom: 0.4em; +} +.sp .line +{ +margin: 0 10%; +text-align: left; +} +/***** End Drama *****/ +/* right aligned page number in table of contents */ +.tocPagenum, .flushright +{ +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +} +span.corr +{ +border-bottom:1px dotted red; +} +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} +/****** Font Styles and Colors *****/ +.letterspaced +{ +letter-spacing:0.2em; +} +.smallcaps +{ +font-variant:small-caps; +} +.caps +{ +text-transform:uppercase; +} +/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */ +.overline, .overtilde +{ +text-decoration: overline; +} +.rm +{ +font-style: normal; +} +.red +{ +color: red; +} +/***** End Font Styles and Colors *****/ +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} +.aligncenter, div.figure +{ +text-align:center; +} +h1, h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} +h1.label, h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h5, h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} +p,p.initial +{ +text-indent:0; +} +p.firstlinecaps:first-line +{ +text-transform: uppercase; +} +p.dropcap:first-letter +{ +float: left; +clear: left; +margin: 0em 0.05em 0 0; +padding: 0px; +line-height: 0.8em; +font-size: 420%; +vertical-align:super; +} +.lg +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} +p.quote,div.blockquote,div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} +ul { list-style-type: none; } +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} +body, a.hidden +{ +color: black; +} +.titlePage +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4 +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} +p.byline +{ +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} +.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage +{ +color: #001FA4; +} +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} +p.dropcap:first-letter +{ +color: #001FA4; +font-weight: bold; +} +sub, sup +{ +line-height: 0; +} +.pagenum, .linenum +{ +speak: none; +} +.xd20e944 +{ +width:50%; +} +.xd20e842 +{ +text-indent:6em; +} +.xd20e943 +{ +width:100%; +} +</style> +</head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of De slavernij in Suriname, by Julien Wolbers + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De slavernij in Suriname, + of dezelfde gruwelen der slavernij, die in de 'Negerhut' + geschetst zijn, bestaan ook in onze West-Indische Koloniën + +Author: Julien Wolbers + +Release Date: January 24, 2010 [EBook #31060] + +Language: Dutch + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE SLAVERNIJ IN SURINAME, *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This book was +produced from scanned images of public domain material +from the Google Print project.) + + + + + + +</pre> + +<div class="front"> +<div class="titlePage"> +<div class="docTitle"> +<div class="mainTitle">De slavernij in Suriname,</div> +<div class="subTitle">Of<br> +Dezelfde gruwelen der slavernij,<br> +<i>die in de “Negerhut” geschetst zijn</i>,<br> +bestaan ook in onze<br> +West-Indische koloniën!</div> +</div> +<div class="byline">Door<br> +<span class="docAuthor">J. Wolbers.</span><br> +(<i>ten voordeele van de emancipatie der slaven.</i>)</div> +<div class="docImprint">Amsterdam,<br> +H. de Hoogh.<br> +<span class="docDate">1853.</span></div> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e124" href="#xd20e124" name="xd20e124">3</a>]</span></p> +</div> +<div class="body"> +<div class="div1"> +<h2>De slavernij in Suriname.</h2> +<p>Hoort het Nederlanders! deze woorden, aan het hoofd van dit opstel +geplaatst, zijn uitgesproken door een’ man, die door een +langdurig verblijf in de <i>West-Indiën</i> in staat was uit +eigene ondervinding te spreken, en die alzoo als een bevoegd getuige in +deze zaak kan optreden. Het was op eene vergadering der Nederlandsche +Maatschappij ter bevordering van de afschaffing der slavernij, gehouden +te <i>’s Gravenhage</i>, den 20<sup>sten</sup> October 1853, dat +hij deze woorden uitsprak. Zijne taal was niet die der opgewondenheid, +maar der bezadigde overtuiging, die zelfs zeer tegen overdrevene, +eenzijdige beschouwingen in deze waarschuwde, en de toestanden in de +<i>West-Indiën</i> nog in vele opzigten verdedigbaar achtte.</p> +<p>En echter, hoezeer ook deze waardige man zijne stem tegen de +slavernij hooren liet, en ijverig medewerkte, om het lot der slaven te +verbeteren en plannen tot hunne vrijmaking aan de Regering voor te +stellen—<i>toch</i> was het nog aan hem te zien, dat het verkeer +sedert zoo vele jaren in een land, waar de slavernij tot eenen +geregelden maatschappelijken toestand behoort, niet kan nalaten het +gevoel op dit punt eenigzins te verstompen. Ja, ik <span class="pagenum">[<a id="xd20e148" href="#xd20e148" name="xd20e148">4</a>]</span>werd op nieuws bevestigd in de overtuiging, dat +men, levende onder eene dusdanige atmospheer, zich niet, of ten minste +zeer moeijelijk, van haren invloed kan vrijwaren, en dat dien ten +gevolge van de gunstige beschouwingen der slavernij in +<i>West-Indiën</i>, hoezeer ook geheel te goeder trouw gegeven, +nog wel iets af te dingen valt.</p> +<p>Zien wij dit onder anderen uit het volgende:</p> +<p>De reeds meergemelde heer deelde der vergadering eenige fragmenten +uit eenen brief van een overheidspersoon in het district +<i>Nickerie</i> mede, waarin deze meldde, dat het aldaar rustig was, +dat er <i>bijna geene ontvlugtingen</i> van slaven plaats hadden, dat +het verbod aan de eigenaars gegeven, om hunne slaven op hunne goederen +niet meer eigenmagtig te tuchtigen, goed werkte; terwijl, daar deze +tuchtigingen nu door en onder opzigt der policie<a class="noteref" id="xd20e163src" href="#xd20e163" name="xd20e163src">1</a> geschiedden, +het lot van den slaaf zeker eene groote verbetering ondergaan had. +Evenwel erkende hij toch vernomen te hebben, dat de straffen, op de +plantagiën toegediend, nog dikwijls <i>zeer buitensporig</i> +waren.</p> +<p>Ik ben geheel overtuigd, dat deze waardige spreker het berigt, dat +er bijna geene ontvlugtingen der slaven meer plaats hadden, te goeder +trouw geloofde, doch wat mij betreft, niet minder geloof meen ik te +mogen hechten aan hetgeen door een ander lid der vergadering uit eenen +anderen brief voorgelezen werd, en hetgeen met het bovengemelde in +lijnregte tegenspraak stond.</p> +<p>Deze brief, door iemand, die thans tijdelijk in de +<i>West-Indiën</i> is, aan zijnen broeder in <i>Nederland</i> +gerigt, luidde als volgt:</p> +<p>“Overigens, beste broeder! is de dienst in +<i>West-Indiën</i> alles behalve aangenaam; alles is nietig en +klein; overal <span class="pagenum">[<a id="xd20e184" href="#xd20e184" +name="xd20e184">5</a>]</span>achteruitgang zigtbaar; terwijl +kleingeestige trots alle conversatie tot eene plaag maakt.</p> +<p>“Daarenboven zijn wij niets meer of minder dan dienaren van +policie, wier taak het is het wegloopen van slaven te beletten en reeds +weggeloopene wederom bij hunne lieve meesters te brengen.</p> +<p>“Dat is dan nu ook mijne eervolle betrekking aan de +<i>Nickerie</i>, en dank hebbe de liefderijke (!) behandeling, die de +slaven niet zelden moeten dulden, wij hebben <i>handen vol +werk</i>!</p> +<p>“Is het te verwonderen, dat die ongelukkigen, die op eene +wederregtelijke wijze van hunne vrijheid zijn beroofd, en op wie het +juk der slavernij zwaar drukt, geene pogingen onbeproefd laten ter +herkrijging hunner vrijheid? Waarlijk, men sprak in <i>Nederland</i> +veelal over de slaven als over wezens, die nog voor geene vrijheid rijp +zijn, en die bij hunne meesters eene veel minder harde behandeling +hebben te verduren dan menig arbeider in beschaafde landen; en ik erken +dat er uitzonderingen zijn, dat er werkelijk goede meesters voor hunne +slaven bestaan. Maar zij, die het lot dier wezens, vooral op de +plantagiën, over het algemeen van zulk eene gunstige zijde +beschouwen, toonen zelfs geen flaauw denkbeeld te hebben van het +ellendig aanzijn, waartoe vele dier ongelukkigen zijn gedoemd. En toch +die zelfde mannen, die met de regterhand den broeder geesselen ten +bloede toe, bieden hem met de linkerhand het boek des levens en +leveren, zonder het te weten, eene parodie op het Christendom, die meer +schade doet aan de goede zaak dan tien zendelingen in één +jaar kunnen herstellen.</p> +<p>“De menschen, die den slaaf het Christendom brengen, die hem +willen leeren zijne goden te verlaten voor den liefderijken Vader; die +menschen, welke den slaaf eene godsdienst prediken, wier hoogste +bestanddeel de hoogste <span class="pagenum">[<a id="xd20e204" href="#xd20e204" name="xd20e204">6</a>]</span>liefde is, die menschen +beginnen met den broeder, dien zij willen bekeeren, als een wild dier +te ketenen, als een handelsartikel hem te verkoopen, ten bloede toe hem +te geeselen, zijne vrouw en dochters te onteeren. En als dat alles +heeft plaats gehad, verwondert men zich over de weinige sympathie des +zwarten voor eene godsdienst, wier belijders zulke gruwelen +plegen!”</p> +<p>Uit dezen brief blijkt, dat er toch nog al ontvlugtingen plaats +hadden, en dit strijdt alzoo met het door bovengemelden +overheids-persoon medegedeelde. Hoe is het ook mogelijk voor zoo +iemand, hoe welgezind ook, alles te weten te komen, daar men zeker, van +de goede bedoelingen der regering in de zaak der emancipatie bewust, +zooveel mogelijk deze zaken voor hare vertegenwoordigers tracht te +verbergen.</p> +<p>Dat er echter zeer veel vrees voor bestaat, blijkt, gelijk verder +verhaald werd, daaruit, dat de rivier, uitmakende de grensscheiding der +kolonie, steeds afgezet wordt met wachtposten en pontons, ten einde het +ontvlugten der slaven te beletten.</p> +<p>Doen dus die beide mededeelingen de slavernij aldaar niet van eene +afschuwelijke zijde kennen?</p> +<p>Ja zeker! want het blijkt dat vele voorzorgen noodig zijn, om het +ontvlugten te beletten; en tevens ziet men dat de aangehoudene +vlugtelingen zwaar gestraft worden; terwijl, niettegenstaande die vele +voorzorgen, niettegenstaande de gestrenge straf, er toch nog vele +ontvlugtingen plaats hebben.</p> +<p>Hoe sterk is dus niet de begeerte naar vrijheid bij die ongelukkigen +levendig, zoodat zij daarvoor alles trotseren! En zoude die begeerte +niet zeer gevoed worden door de slechte behandeling, die velen hunner +van hunne meesters ondervinden, door die buitensporig strenge +tuchtigingen, welke zij op de plantagiën moeten ondergaan? +Inderdaad, <span class="pagenum">[<a id="xd20e216" href="#xd20e216" +name="xd20e216">7</a>]</span>reeds daaruit alleen mogen wij vermoeden, +dat dergelijke tooneelen, als in de <i>Negerhut</i> geschetst worden, +ook in <i>Suriname</i> plaats vinden.</p> +<p>Zie onder anderen de <i>Vereeniging</i>: <i>Christelijke +Stemmen</i>, in het Nommer van Maart 1853, bladz. 595 en 596.</p> +<p>Daar lezen wij:</p> +<div class="blockquote"> +<p>Het is mij een belangrijke pligt geworden om den deskundige te +vragen waaraan wij ons te houden hebben in de kwestie der emancipatie +der slaven, na de mededeeling, in de <i>Nederlander</i> in het Nr. 790 +uit een adres aan Zijne Majesteit den Koning opgenomen, waarin de +volgende woorden voorkomen:</p> +<p>»Een enkel voorbeeld slechts, Sire! van hetgeen volgens +geloofwaardig getuigenis niet lang geleden in het aan Uwe Majesteit en +<i>Nederland</i> door God toevertrouwd <i>Suriname</i> +voorviel.”</p> +<p>»Eene plantagie werd door de welwillendheid der directie +opengesteld voor de prediking van het Evangelie. De eerste heilrijke +vruchten vertoonden zich reeds. Orde, tucht, huwelijkstrouw, matigheid, +zedelijkheid begonnen te heerschen. Maar ach! de plantagie geraakt +onder ander beheer, de prediking werd verboden; de slaven werden +gedwongen tot dronkenschap en schrikkelijke zonden, en spoedig had de +Satan het woord weggenomen, dat in hunne harten gezaaid was.</p> +<p>«Eene jeugdige slavin, naar men meent, vrucht van het overspel +haars meesters, werd bekend gemaakt met de genade Gods in Christus. Tot +ontucht aangezet door dien zelfden meester en diens zoon, weigerde zij +volstandig. Er moest wraak geoefend worden. Geesseling is volgens de +milde verordeningen in de <i>West</i> het onvermijdelijk gevolg, +wanneer de slaaf de hand tegen zijnen blanken meester opheft. Hiertoe +wist men het meisje te tergen. Het onschuldig slagtoffer werd dan ook +gegeesseld. En in het midden der smarten hoorde men haar uitroepen: +«Heere Jezus! mijn ligchaam moge mijnen meester toebehooren, +mijne ziel behoort U toe, en Gij wilt niet dat die zondigt door +toestemmen in ontucht met mijnen vader en broeder. Heere! Gij hebt voor +mijne zonden oneindig meer geleden dan ik ooit doen kan uit +gehoorzaamheid aan Uw gebod. Daarom, Heere Jezus! Uw wille geschiede, +behoud maar mijne ziel!””</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e256" href="#xd20e256" name="xd20e256">8</a>]</span></p> +<p>In dat zelfde Tijdschrift van April dezes jaars, bladz. 667, leest +men het volgende:</p> +<div class="blockquote"> +<p>»In December 1840 heb ik de <i>West-Indiën</i> verlaten, +na een verblijf van ongeveer 3 jaren, in Januarij 1837 aldaar +aangekomen zijnde; en hoewel niet al dien tijd in <i>Suriname</i> zelve +hebbende doorgebragt, ben ik toch een geruimen tijd in die rivier en +voor de stad <i>Paramaribo</i> gestationeerd geweest. Tijdens mijn +verblijf in die streken, bestond reeds de bepaling: dat slavenkinderen +en ouders bij verkoop niet van elkander mogten gescheiden worden, waren +er bepalingen gemaakt op de straffen der negers, en mogten de +slavenmagten niet van de plantagie waarop zij behoorden, naar andere +worden overgebragt; eene bepaling, die niet alleen aan liefde tot de +negers moet toegeschreven worden, maar die ook wel degelijk aan +veiligheid en om oproer tegen te gaan zijnen oorsprong te danken heeft, +daar de neger zeer gehecht is aan den grond, waar hij toe behoort. In +de stad <i>Paramaribo</i>, om het straffen der negers in de huizen te +vermijden, bestond het zoogenaamde piket, waar de slaaf op aanvraag van +den meester een zeker bepaald aantal slagen ontving. Niettegenstaande +al deze wetten en bepalingen heb ik, op eene plantagie gelogeerd +zijnde, des morgens bij het opstaan reeds de zweep in werking gehoord, +en eens des avonds in gezelschap met dames uit het achterhuis de kreten +van eene slavin, die iets tegen hare meesteres misdaan hebbende door +een neger met een touw slagen werden toegebragt. Wanneer ik nu hier te +lande heb gezien, dat onder al onze wetten en vrijheden, arbeiders en +ondergeschikte dienaren uit vrees niet durfden klagen over eenen +rentmeester, die hen niet behandelde naar regt en billijkheid, dan geef +ik toch in bedenking, of de neger op eene afgelegene plantagie zal +durven klagen over de mishandelingen, hem aangedaan door iemand, die +zoo vele middelen tot zijne dienst heeft om, zoo als men zegt, hem deze +klagten betaald te zetten of in te peperen.</p> +<p>«Tijdens mijn verblijf aldaar begon men meer toegang aan de +zendelingen der Hernhutters op de plantagien te verleenen. Was dit +alleen uit liefde voor de onsterfelijke zielen der negers? Ach neen! +want uit den mond van eenen administrateur en eigenaar zelven vernam +ik, dat men ondervonden had, dat de slaven, die <span class="pagenum">[<a id="xd20e276" href="#xd20e276" name="xd20e276">9</a>]</span>onderwijs van de zendelingen ontvingen, veel +meer ondergeschikt waren dan anderen.</p> +<p>«Dit nu was de toestand bij mijn vertrek nu 12 jaren geleden, +en nu is toch niettegenstaande al die wetten en bepalingen een feit in +het bewuste adres van 1848 aangehaald, dat toch wel later zal zijn +voorgevallen, en het is te betreuren dat de daders niet met naam +genoemd zijn, hetgeen mij voorkomt altijd in het opgeven van dergelijke +feiten een noodzakelijk vereischte te zijn.”</p> +</div> +<p>Zoo schrijft mij een onzer edelste mannen, die evenmin er tegen +opziet zijnen naam te noemen als de berigtgever van de in bijgaanden +brief opgeteekende daadzaken.</p> +<div class="blockquote"> +<p><i>Waarde Ds.!</i></p> +<p>De laatste uwer vragen kan ik nu bepaald beantwoorden.</p> +<p>Ik had heden middag eene bijeenkomst met een heer, die vroeger in +’s lands dienst als marinier een geruimen tijd in <i>Suriname</i> +verkeerde, niet alleen te <i>Paramaribo</i>, maar ook aan de +<i>Nickerie</i> en elders. Zijn antwoord op die vragen, die ik hem +deed, kwam hierop neer: «Of en <i>welke</i> wetten er tegen de +mishandeling der slaven zijn, kan ik u niet met juistheid zeggen; maar +vraagt u mij of ze gehandhaafd <span class="corr" id="xd20e304" title="Bron: wordën">worden</span>, dan kan ik als ooggetuige bepaald +zeggen: neen. Wat hiervan zijn moge in de stad, onmiddelijk onder het +oog der regering, weet ik niet, maar op de plantagien, ook daar, waar +zich beambten van gouvernementswege in de nabijheid +bevinden—vooral bij de grenzen van het Engelsch gebied en door +Engelschen van origine—wordt de afschuwelijkste wreedheid +gepleegd, en is de slaaf blootgesteld aan de onmeedoogendste +mishandeling. Al wat <span class="corr" id="xd20e308" title="Bron: ikd aarvan">ik daarvan</span> met eigene oogen gezien heb, zou +ik u niet in bijzonderheden willen mededeelen en u zoudt het niet +kunnen aanhooren.”</p> +<p>Eenige voorbeelden echter haalde hij er van aan: Eenige slaven en +slavinnen eener plantagie aan de <i>Nickerie</i> wilden zich gaan +beklagen bij den beambte. Wel wetende dat zij geene vergunning zouden +ontvangen om zich te verwijderen, verlieten zij hunne hutten in stilte, +en begaven zich naar den Droski. Deze, in plaats van zich in persoon +tot den Directeur te vervoegen, om op de plaats zelve en bij +onpartijdigen naar de waarheid <span class="pagenum">[<a id="xd20e316" +href="#xd20e316" name="xd20e316">10</a>]</span>onderzoek te doen, +<i>schrijft</i> aan hem, en ontvangt, zoo als zich denken laat tot +antwoord, dat de geheele aanklagt leugen is. Op die getuigenis gaat de +beambte af, en zonder moreele overtuiging van de schuld der arme negers +geeft hij ze allen, vrouwen zoowel als mannen ter strafoefening over +aan een burgerlijk officier; deze laat hun de beenen kruisselings over +elkander en de armen uitgestrekt op een paar dwars over elkander +geplaatste balken vastgebonden, voorover op den grond leggen, en +beveelt daarop aan twee mannen de—men mag zeggen—bloedige +geeseling te beginnen. De beschrijving, welke die heer er mij van gaf +was ontzettend, en de herinnering er van vervulde hem nog met de +levendigste verontwaardiging. Elke slag nam een stukje van het vleesch +weg, en—het aantal slagen klom tot bij de 200.—Hij was er +ooggetuige van, maar kon het er niet bij uithouden, gelijk dan ook de +vreesselijke tooneelen van dien aard, die zich gedurig herhaalden, +zonder dat men beschermend tusschenbeiden komt, eene der beweegredenen +waren, die hem zijn ontslag hadden doen verlangen.—Het blijkt wel +uit bovenstaand geval wat er zij van het regt, dat het gouvernement den +slaven toekent, om zich te beklagen in geval van mishandeling. Het +andere voorbeeld dat hij aanhaalde was dit: Een jongen had een +<span class="corr" id="xd20e321" title="Bron: zuurtak">zuurzak</span> +(vrucht) weggenomen. »De missie” liet hem tot straf in een +boom binden, en zoo buiten vernachten ten prooi aan de ondragelijkste +marteling van wege de Muskiten. »Dat de jongen den volgenden +morgen nog leefde,” voegde hij er bij, »was inderdaad een +wonder.”</p> +</div> +<p>Verder op bladz. 670.</p> +<div class="blockquote"> +<p>Eene volgende geschiedenis werd ons medegedeeld. Den edelen +schrijver werd in <i>Suriname</i> zelve dit verhaal medegedeeld. Er +ligt eene poëzij in, die de haren te berge doet stijgen en het +bloed in de aderen stilstaan. Wij geven dit verhaal ook enkel als +poëzij, maar willen dan toch mededeelen, wat gruwelijke +geschiedenis aangaande eene onzer Surinaamsche slavenhoudsters verhaald +wordt:</p> +<p>»Ik heb met uitstekende belangstelling gelezen <i>Uncle +Tom’s Cabin</i>, hoewel met eenig vooroordeel dit werk begonnen +zijnde, maar ik heb aan de waarheid daarin vervat hulde moeten +toebrengen. <span class="pagenum">[<a id="xd20e338" href="#xd20e338" +name="xd20e338">11</a>]</span></p> +<p>»Kan nu in onze kolonie, door de bestaande wetten, de +gruweldaad niet op die hoogte gevoerd worden, om karakters als eenen +Simon Legree te doen ontwikkelen, <i>Suriname</i> kan toch ook eenen +Wolf noemen, dien men in vrouwenkleederen heeft laten ontsnappen, en +eene mevrouw, die in eene tentboot reizende, het kind van eene slavin +dat schreeuwde, en door de moeder niet kon worden gestild, van haar +afnam, en <span class="corr" id="xd20e344" title="Bron: zeo">zoo</span> +lang onder water hield tot het gesmoord was, zeggende: »ik zal +wel maken dat het stil zwijgt;” dit laatste heeft aanschouwd +iemand, die ik tijdens mijn verblijf in de kolonie heb +aangetroffen.</p> +<p>Maar men heeft aldaar slechts rond te zien, om op te merken, dat de +zonde ook zijne straf medebrengt; en ik ben vele kreken doorgevaren, +daar plantagie aan plantagie verlaten, verwoest en verwilderd lag, en +de gebouwen langzamerhand in puin nederstorten.”</p> +</div> +<p>Eindelijk meldde ons de <i>Nederlander</i> van 17 October:</p> +<div class="blockquote"> +<p>«Door weinigen zal de wenschelijkheid ontkend worden van een +<i>onderzoek</i>, omtrent de juistheid of logenachtigheid der berigten, +die, ook in den laatsten tijd, omtrent de <i>mishandelingen der slaven +in onze West Indische bezittingen</i> zijn openbaar gemaakt.</p> +<p>Daaronder heeft ons vooral ook het volgende verhaal getroffen van +hetgeen <i>zeer onlangs</i>, in December 1852, zou geschied zijn. Het +betreft onmenschelijkheden aan eenen slaaf, <i>wegens het niet verraden +van de zijnen</i>, gepleegd.</p> +<p>«Gij weet dat er hier van tijd tot tijd nog +<i>boschpatrouilles</i> plaats hebben, welker doel is, weggeloopen +slaven levend of dood in de bosschen te schieten of op te vangen. +Krijgt men hen levend in handen, dan is eene vreesselijke geesseling +met de zweep of tamarinde roede, welke nog gevoeliger treft, hun loon. +Schiet men hen echter dood of zoodanig, dat zij aan hunne wonden +sterven, dan voert men slechts de regterhand met zich, ten blijke dat +men terugkeerende regt op de op ieder hoofd gestelde premie heeft. Deze +hand wordt dan gedurende den togt ’s avonds geroosterd of +zoogenaamd <i>gebarbakot</i>, om het bederven er van te voorkomen. Wat +zou ik u een aantal ongeloofelijke martelingen kunnen mededeelen, +welke, door zulke patrouilles opgevangene slaven, van deze moesten +ondergaan! <span class="pagenum">[<a id="xd20e381" href="#xd20e381" +name="xd20e381">12</a>]</span>«In het begin van December des +vorigen jaars trok er weder zulk eene patrouille het bosch in, onder +bevel van eenen burger-kapitein, en geleid door een’ gids, welke +zelf een weggeloopene of opgevangene slaaf was. Den eersten dag reeds +stiet men op een verlaten kamp en vernielde den volgenden dag een door +den gids aangewezen kostgrond, marcheerde daarop verder, tot dat de +gids verklaarde in de ongebaande wildernis geen bepaalden weg meer te +weten en dus het spoor te hebben verloren, waar zich andere wegloopers +bevonden. Oogenblikkelijk kreeg de arme slaaf 50 slagen met +woudstokken.</p> +<p>«Den volgenden dag de gids op nieuw moetende verklaren, den +weg niet meer te weten, maakte men een vuur aan, en plaatste hem +daarboven, op een’ kleinen, de hitte ondragelijk makenden +afstand, dreigende men, indien hij niet dadelijk wilde zeggen waar zich +de weggeloopene slaven bevonden, hem te zullen ophangen; iets wat dan +ook werkelijk plaats had. Men sneed eerst toen het koord los, toen hij +er half dood bij hing, en keerde toen naar den kostgrond van den +vorigen dag terug, waar men den gids op nieuw 50 slagen gaf. Twee dagen +later bond men hem in het bosch op een boom, met de handen en voeten +onder denzelven vast, na afloop waarvan de 32 slaven, die de +patrouille, als lastdragers waren medegegeven, werden gelast ieder op +hunne beurt 5 à 6 stokslagen aan hunnen kameraad te geven, +hebbende tijdens deze wreede afstraffing de burger-kapitein en +burger-adjudant zich met ontblootte degen en ponjaard aan weerszijden +van het slagtoffer geplaatst, ten einde hem bij iedere zijwaartsche +beweging eene wonde door de punten dier wapens toe te brengen, iets, +hetwelk dan ook onderscheidene malen geschiedde. Des avonds, op den +kostgrond zittende, vermaakte men zich, met brandend lak en sigarenasch +op het ligchaam van den reeds zoo zeer mishandelden gids te werpen, +terwijl de aanvoerder hem nog 2 slagen met een geweer op het hoofd gaf, +en sommige der soldaten den armen slaaf op nog laaghartiger wijze +hebben mishandeld.</p> +<p>De patrouille kwam onverrigter zake terug. Men had eene zeer slechte +jagt gehad, want er was geen enkel mensch doodgeschoten of opgevangen. +Doch er was een slaaf mishandeld, zoo als ik u dit heb medegedeeld, en +dit wel gedeeltelijk op last, <span class="pagenum">[<a id="xd20e387" +href="#xd20e387" name="xd20e387">13</a>]</span>en geheel in +tegenwoordigheid van iemand, die met de zorg voor de behandeling van +een niet gering aantal slaven, en met de handhaving der wetten, in het +onder zijn gezag geplaatst gedeelte der kolonie, is belast!”</p> +</div> +<p>Spreekt dit slechts van enkele feiten, een algemeen overzigt wegens +de behandeling der slaven in <i>Suriname</i> is te vinden in eene door +de hoofdvoorstanders van de zending der Evangelische Broedergemeente in +de kolonie <i>Suriname</i>, den Heer Otto Tank, aan de Heeren eigenaars +van plantagiën gerigte circulaire, waarin hij slechts meerdere +vrijheid tot het geven van onderwijs aan de negers vroeg. In dezen +brief komen de volgende uitdrukkingen voor:</p> +<p>“Mijne Heeren! ik zou meenen laakbaar te handelen, wanneer ik +mijne overtuiging voor u, gelijk het voor vrije Nederlanders betaamt, +niet eerlijk en rondborstig deed kennen. Daarom wil ik ook dit niet +terug houden. Terwijl ik <i>Suriname</i> reeds kende, heb ik nu ook de +meeste slavenlanden in <i>West-Indiën</i> en <i>Noord-Amerika</i> +bezocht en naauwkeurig gadegeslagen, met deze uitkomst, dat ik de +slaven nergens aan zulk eene slechte behandeling heb onderworpen gezien +als in <i>Suriname</i>.</p> +<p>Waar ziet men elders de negers naakt en door zweepslagen gewond +langs de straten gaan? Zelfs niet bij den arbeid zijn de negerslaven op +de Deensche eilanden ongekleed en waar, dan bij ons, moet de neger +straf ondergaan, alleen omdat hij eene klagt heeft ingediend; waar +worden zij zoo <i>onmenschelijk</i> gestraft als bij <i>ons</i>? Het +naast aan ons gelijk staan de Franschen en dan volgen de +Spanjaarden.”</p> +<p>Aan zoodanigen barbaarschen staat van zaken kan geen einde komen ten +zij door emancipatie.</p> +<p>Deze en dergelijke gebeurtenissen hebben plaats, kunnen <span class="pagenum">[<a id="xd20e424" href="#xd20e424" name="xd20e424">14</a>]</span>ten minste plaats vinden, zelfs zoo iets +ontzettendst als hetgeen door de <i>Nederlander</i> vermeld is; want +dergelijke jagten, bosch-patrouilles genaamd, geschieden niet +zelden.</p> +<p>In de vergadering dato 20 October, werd aan hem, die uit eigene +ondervinding spreken kon, gevraagd, of er ook tijdens zijn verblijf in +<i>Suriname</i> bosch-patrouilles hadden plaats gehad.</p> +<p>Het antwoord was bevestigend, “maar” voegde hij er bij, +“er was door de hooge Overheid bevolen de negers niet te +mishandelen, in plaats van kogels slechts hagel op de geweren te laden, +en niet op de edele deelen, slechts op de beenen en voeten te +schieten.”</p> +<p>Inderdaad eene verzachting, die echter nog genoeg smartelijks voor +het menschelijk, om niet te zeggen voor het Christelijk gevoel +overlaat. Maar zou ook <i>deze</i> verzachtende verordening der +Overheid wel altijd op plaatsen ver buiten haar gezigt, en in eenen +staat van agitatie, waarin men door de jagt en zeer zeker door de jagt +op menschen ligtelijk geraakt, opgevolgd geworden zijn? Zou alles zoo +in den regel en stipt overeenkomstig de bevelen zijn geschied?</p> +<p>Wij durven zeggen, neen! Maar al ware dit zoo, is dan nog niet de +gedachte afschuwelijk, dat menschen van ons vleesch en been, als een +wildbraad gejaagd en vervolgd worden, alleen omdat zij hunne vrijheid +zoeken te verkrijgen?</p> +<p><i>Vrije Nederlanders!</i> <i>Wij vragen u dit in gemoede af</i>, is +dit niet verschrikkelijk?</p> +<p>Maar behoeven wij tot schetsen van gruwelen onze toevlugt te nemen, +om het gruwelijke der slavernij te doen uitkomen?</p> +<p>De beschrijving van den gewonen toestand der slaven, is voldoende. +<span class="pagenum">[<a id="xd20e455" href="#xd20e455" name="xd20e455">15</a>]</span></p> +<p>Zie hiervoor het uittreksel uit de Circulaire van Otto Tank. Maar +laten wij partikuliere berigten voor een oogenblik daar en gaan wij +over tot het verslag van Regeringswege gegeven. Lezen wij het Reglement +op het onderhoud, den arbeid, de huisvesting en de tucht der slaven, +bekrachtigd bij Koninklijk besluit van 6 Februarij 1851, N<sup>o</sup>. +17, en door den Gouverneur van <i>Suriname</i> 6 Mei 1851 afgekondigd. +Van dat reglement is gezegd, dat het bepalingen inhoudt, die +<span class="corr" id="xd20e464" title="Bron: allezins">alleszins</span> ten waarborg strekken tegen elke +mishandeling der slaven; dat, indien het opgevolgd werd, dit eene +groote verzachting in het lot van den slaaf te weeg zou brengen.</p> +<p>Nemen wij slechts enkele punten:</p> +<p>“Te <i>Paramaribo</i> en te <i><span class="corr" id="xd20e475" title="Bron: Neuw">Nieuw</span>-Rotterdam</i> kunnen of +moeten de ambtenaren der Policie, eenvoudig op aanvraag der meesters of +van derzelver vertegenwoordigers (NB. zonder dus te kunnen of mogen +onderzoeken of deze aanvraag billijk is!) aan de slaven boven de 14 +jaren, de mannelijke 25, de vrouwelijke 15 zweepslagen toedienen, en +hierbij voegen opsluiting gedurende 3 etmalen, met of zonder +boeijen.</p> +<p>Op de plantagiën of gronden hebben de gezagvoerders regt tot +het opleggen eener straf van 14 dagen opsluiting, het aanleggen eener +ligte kettingboei gedurende 14 dagen en weder 25 of 15 slagen; terwijl +eigenaars of administrateurs het regt hebben het dubbele der straf op +te leggen.</p> +<p>Zouden die slagen altijd op de plantagien, waar zeker weinig toezigt +van regeringswege is, zoo juist gesteld worden? en hoe dikwijls kan dan +die straf herhaald worden? Hiervan schijnt geene bepaling te zijn.</p> +<p>Maar al ging dit altijd juist, is het toch niet een gruwel? Moet het +hart eens Christens niet geschokt worden, <span class="pagenum">[<a id="xd20e485" href="#xd20e485" name="xd20e485">16</a>]</span>wanneer hij +eerst deze verschrikkelijke tuchtiging, als tot <span class="corr" id="xd20e487" title="Bron: en">een</span> gewonen toestand behoorende, +omschreven heeft gezien, en dan in het regeringsverslag verder leest: +“Door deze nieuwe bepaling heeft het lot van den armen slaaf eene +wezenlijke verbetering ondergaan!!!”</p> +<p>Als een staaltje hoe wreed de tuchtigingen onder <i>toezigt der +policie</i> kunnen zijn, deelen wij hier mede hoe zulks in +<i>Amerika</i> geschiedt. Wij ontleenen het aan het uitmuntend werk van +Mevr. Beecher Stowe: de Slavernij, sleutel op de Negerhut. Hollandsche +vertaling, bladz. 84. Het is een fragment van eenen brief van Ds. Stowe +aan Mr. Charles Summen gezonden, die tien dagen te <i>New-Orleans</i> +besteedde aan het bezigtigen der openbare inrigtingen, scholen, asylen, +gasthuizen, gevangenscholen enz.</p> +<p>“In de neger-afdeeling zag ik veel om mij te doen blozen, dat +ik een blanke was en veel dat voor een oogenblik eenen boozen geest in +mijne dierlijke natuur opwekte. Toen ik op een groot bestraat +binnenplein kwam, waar omheen gallerijen liepen, gevuld met slaven van +verschillenden ouderdom, sekse en kleur, hoorde ik het kletsen eener +zweep, waarvan elke slag als een knallend pistoolschot klonk. Ik +draaide mijn hoofd om en zag een tooneel, dat mij letterlijk tot in het +gebeente deed koud worden, en mij voor de eerste maal in mijn leven het +gevoel gaf, dat mijne haren te bergen rezen. Daar lag een zwart meisje +plat voorover op eene plank; hare twee duimen zamengebonden en aan het +ééne einde vastgemaakt; hare voeten insgelijks gebonden +en strak naar het andere einde getrokken; terwijl een riem, over haren +rug gaande en om de plank bevestigd, haar vast daartegen aandrukte. +Beneden den riem was zij geheel naakt. Naast haar, op eenen afstand van +zes voet, stond een reusachtige neger met eene lange zweep, welke hij +met schrikkelijke kracht en verbazende <span class="pagenum">[<a id="xd20e503" href="#xd20e503" name="xd20e503">17</a>]</span>juistheid +aanwendde. Elke slag nam eene streep vel mede, die aan de zweep +vastkleefde of lellend op de steenen viel, terwijl het bloed daarop +volgde. Het arme schepsel kromp en gilde, en met eene stem, die te +gelijk hare vrees voor den dood en hare schrikkelijke pijn deed +blijken, schreeuwde zij tot haren meester, die bij haar hoofd stond: +“O spaar mijn leven! sla mij de ziel niet uit!” Maar de +zweep bleef nederdalen; streep op streep werd van hare huid +afgestroopt, kerf op kerf werd in het levende vleesch gesneden, tot het +een wankleurige, bloederige klomp raauwe lillende spieren werd. Het was +met de grootste moeite dat ik mij weêrhield van op dezen pijniger +toe te springen en zijne zweep te stuiten. Maar, helaas! wat kon ik +anders doen dan mij omkeeren, om mijne tranen voor de lijderes en mijne +schaamte over het menschdom te verbergen?</p> +<p>“Dit was in eene openbare, geregeld georganiseerde gevangenis; +de straf was eene zoodanige, die door de wet erkend en toegelaten +was.</p> +<p>“Maar denkt gij dat de rampzalige een gruwelijk misdrijf had +gepleegd, daarvan overtuigd en tot de zweep veroordeeld was? Geenszins. +Zij was voor haren meester gebragt, om door den gemeenen beul +gegeesseld te worden, zonder proces, regten of jurij, alleen op zijn +wenk of knik, voor een of ander wezenlijk of vermeend misdrijf, of om +zijne grilligheid of boosaardigheid te voldoen. En hij mag haar, zonder +eenige reden op te geven, dag aan dag daar brengen, en zooveel slagen +laten geven als hij verkiest, beneden de vijf en twintig, indien hij +het loon maar betaalt. Of indien hem dat belieft, kan hij aan zijn +eigen huis eene geesselplank houden en zich daar tot een’ barbaar +maken. Eene stuitende bijzonderheid dezer gruwelijke strafoefening was +de openbaarheid daarvan, gelijk ik gezegd heb. Het gebeurde op een +binnenplein, door <span class="pagenum">[<a id="xd20e510" href="#xd20e510" name="xd20e510">18</a>]</span>gallerijen omringd, die met +kleurlingen van verschillende sekse waren gevuld, weggeloopene slaven, +aangeklaagde misdadigers en slaven, die te koop waren. Men zou +natuurlijk denken, dat zij naar voren drongen en met ontzetting het +barbaarsche schouwspel beneden aanzagen; maar dit deden zij niet; velen +van hen merkten het naauwelijks op, en velen waren er geheel +onverschillig voor. Zij gingen voort met hunne kinderachtige +tijdkortingen, en sommigen op een afgelegen gedeelte der galerij +lachten luidkeels. Zoo laag kan de mensch, naar Gods beeld geschapen, +in barbaarschheid verzinken!”</p> +<p>Wij zien hieruit, dat die tuchtigingen toch ook nog zeer wreed zijn. +Zijn zij dit niet alzoo in <i>Suriname</i>? Nu, veel van het +bijkomstige kan er afgedaan worden, en nog zal het niet ophouden +verschrikkelijk te blijven.</p> +<p>In <i>Paragraaf</i> 5 van het genoemde regerings-reglement, wegens +het verbod van scheiding tusschen moeders en kinderen, is mede nog deze +bepaling gevoegd, dat de afzonderlijke verkoop van eenig slavenkind of +van de moeder, ook als een toevoegsel aan de haar op te leggen straf +kan plaats hebben.</p> +<p>De vrijheid, dit zoo heerlijke voorregt, waarvoor onze vaders zoo +lang gebeden, zoo lang gestreden hebben, is den armen slaaf ontzegd; +elke poging, tot verkrijging daarvan aangewend, wordt zwaar gestraft. +(Zie parag. 3.)</p> +<p>Zoo daar eene daad van verzet of geweld tegen personen, die den +vlugteling hebben aangehouden, gepleegd is, (en hoe spoedig kan zich +dit geval voordoen) kan de doodstraf toegepast worden; en hoe gestreng +wordt mede de begunstiging gestraft! (Zie dezelfde paragraaf.)</p> +<p>Laten wij, Nederlanders! niet langer roemen op onze vrijheid; laten +wij liever blozen, dat het woord des Heeren, Matth. VII: 12: +“Alle dingen, die gij wilt dat u <span class="pagenum">[<a id="xd20e528" href="#xd20e528" name="xd20e528">19</a>]</span>de menschen +zouden doen, doet gij hun ook alzoo,” bij ons, die ons roemen +eene Christen-natie te zijn, nog zoo weinig doorgedrongen is.</p> +<p>In ons burgerlijk wetboek leest men: “Allen, die zich op het +grondgebied van den staat bevinden, zijn vrij en bevoegd tot het genot +der burgerlijke regten. Slavernij en alle andere persoonlijke +dienstbaarheden, van welken aard ook of onder welke benaming ook +bekend, worden in het rijk niet geduld.”</p> +<p>Welk een voortreffelijk artikel in ons wetboek! Maar, helaas! het +strekt zich niet uit tot de inwoners onzer overzeesche bezittingen; +want hoe ware het dan mogelijk, dat onze overheid dáár +nog reglementen maken moet voor menschen, die men slaven noemt!</p> +<p>Is dit niet met twee maten meten? Moet dit niet den Heere een gruwel +zijn?</p> +<p>“Maar,” zoo zegt iemand, “die slaven zijn ons +eigendom, onze bezitting.”</p> +<p>Dat zij zoo; maar met welk <i>regt</i> noemen wij den slaaf ons +eigendom?</p> +<p>“Zij of hunne vaderen,” sprak eenmaal een onzer +uitnemende mannen, “zijn gestolen, geroofd; en onze vaderen +hebben deze gestolenen, deze geroofden gekocht, om ze tot hun voordeel +te gebruiken. En hechten wij dan niet ons zegel aan de ongeregtigheden, +door onze vaderen gepleegd? Zijn ook wij dan niet medepligtig aan de +gruwelen, onafscheidelijk aan het bestaan der slavernij +verbonden?”</p> +<p>Men voert ons de opmerking tegen, dat de slavernij voor die lieden +toch eigentlijk nog eene weldaad is; daar zij nu in eene Christelijke +(?) maatschappij leven, onder den klank des evangeliums.</p> +<p>Maar deze opmerking geldt ter <i>verontschuldiging</i> al zeer +<span class="pagenum">[<a id="xd20e553" href="#xd20e553" name="xd20e553">20</a>]</span>weinig. Of wat is het voor een Christendom, +dat men dien armen menschen brengt, nadat men hen eerst op de +aller-onchristelijkste wijze geroofd, verkocht, geslagen en den dieren +gelijk gemaakt heeft! En buitendien, mag men iemand slaaf doen zijn, om +hem Christen te kunnen maken? Mag men het kwade doen, opdat het goede +er uit voortkome?</p> +<p>Dat dit ook niet de reden ter aanhouding der slavernij is, is +duidelijk genoeg. Van achtingwaardige en betrouwbare zijde is +medegedeeld, dat er eenige jaren geleden door de eigenaars bij de +regering aanvraag tot emancipatie met schadeloosstelling gedaan is; +maar dat deze zaak <i>was vervallen</i>, omdat er <i>geen geld</i> was. +Zoodat het ook hier weder bleek, dat de dienst van den Mammon zich +nimmer met de wegen Gods vereenigt. Dit was wederom eene bevestiging +der waarheid: Het is onmogelijk twee heeren te dienen.</p> +<p>Eene gewone, dikwijls herhaalde tegenwerping tegen de emancipatie +is: “De Engelsche emancipatie is mislukt.”</p> +<p>Maar Otto Tank, reeds vroeger hier genoemd, zegt in die meergemelde +circulaire daarvan:</p> +<p>“Niet een eenigen Engelschman, (en onder hen waren oude +aanzienlijke planters,) heb ik aangetroffen, die den toestand der +slavernij zou terug gewenscht hebben, veeleer dankten zij God, uit zulk +eene jammerlijke betrekking verlost te zijn. De toestand der Engelsche +koloniën in de <i>West-Indië</i> is, volgens de getuigenis +bij de hooge Overheid op de plaats zelve ingewonnen, over het geheel +genomen gunstig; maatschappelijk geluk en welvaren, in verband met +zedelijkheid en kunstvlijt, nemen overal toe in uitgebreidheid en +kracht.”</p> +<p>Wegens de emancipatie op <i>Jamaïka</i>, voornamelijk door +middel van den ijverigen zendeling Knibb daargesteld, <span class="pagenum">[<a id="xd20e577" href="#xd20e577" name="xd20e577">21</a>]</span>vinden wij toch ook gunstige berigten over den +toestand der negers op dat eiland. Men leze slechts de beschrijving +dezer emancipatie, medegedeeld in de <i>Berigten wegens de uitbreiding +van Gods rijk op aarde</i>, 6<sup>de</sup> deel, bladz. 67. Eerst waren +door een parlements besluit van 16 Augustus 1834, de kinderen na dien +tijd geboren vrij verklaard, de volwassenen nog slechts tot eenen +diensttijd van 6 jaren verpligt, maar ondanks dit besluit hielden de +misbruiken en mishandelingen nog niet op. “Dat alles,” zoo +leest men verder: “bragt Knibb met onverschrokken moed aan het +licht, en hij rustte niet, totdat eindelijk het Parlement reeds den 1 +Augustus 1838 alle negers vrij verklaarde. Welk eene vreugde op het +eiland <i>Jamaïka</i>! Hoe verbeidden de negers in den laatsten +nacht hunner slavernij, in verzamelingen van vele duizenden, het slaan +van het middernachtelijk uur!</p> +<p>Groote vreugdefeesten werden gevierd, ketenen en geesselroeden +werden plegtig begraven. Maar ofschoon ook alle planters een oproer +hadden geprofeteerd, geen spoor daarvan vertoonde zich. Zij zelven +zochten oproer te maken, ten einde alzoo oorzaak te vinden, om de +negers te overvallen. Zij bedreigden het leven van Knibb; onder +kerktijd lieten zij ruiters de deuren der kerken voorbijsnellen met den +kreet: “Meester Knibb is doodgeschoten! Onbeschrijfelijk was de +spanning onder de negers, maar Knibb trok door het eiland van het +ééne einde tot het andere, en bragt allen tot bedaren. De +negers breidden zich nu in kleine dorpen uit, wier namen zeer +merkwaardig waren, als b. v.: <i>Beproef en zie</i>; <i>Goede +tijding</i>; <i>Tijd en geduld</i>; <i>Sta pal</i>; <i>Lang +gewacht</i>; <i>Ten laatste gekomen</i>. Knibb zorgde voor kerken en +scholen, leeraars en schoolmeesters, en geraakte daardoor in +geldelijken nood; maar hij vertrouwde op Hem, die spreekt: “Mijne +is het zilver <span class="pagenum">[<a id="xd20e609" href="#xd20e609" +name="xd20e609">22</a>]</span>en het goud.” Tot redding uit dezen +nood, en om zich te ontdoen van al den afschuwelijken laster en de +verdrukking, welke de zendelingen en de negers voortdurend van de +planters hadden te verduren, werd Knibb weder naar <i>Engeland</i> +gezonden, waar hij in het voorjaar van 1840 aan wal stapte. Hij +doorreisde het land, en droeg zijne zaak den volke voor in treffende +redevoeringen. Hij sprak: “Hoort! welke menschen de vrijgemaakte +negers zijn. De verwoeste kerken hebben zij uit eigene middelen +opgebouwd; in plaats van elf kleine kapellen, staan er thans 12 groote +kerken. Hunne leeraren en meesters bezoldigen zij zelven. Mijne +gemeente onderhoudt 2 zendelingen en 7 onderwijzers en +onderwijzeressen, en toch is er geen enkel rijk man onder hare leden. +Voor dat zij vrij waren telden wij 28,000 gedoopten, of die tot den +doop werden toebereid, maar thans 46,000. In de provincie waar ik woon, +werden van de 125,000 menschen gedurende het laatste jaar slechts 19 +voor de regtbank getrokken. Toen de Heer Gurney de gevangenis in +<i>Falmouth</i> bezocht, was daarin slechts één mensch, +en die was een blanke. In het gebied van <i>St. Arns</i> is de +gevangenis voor 6 maanden gesloten en de cipier intusschen +gepensioneerd geworden. Van de 25,000 leden, die tot onze kerk +behooren, is slechts één persoon om misdaad voor het +geregt geweest, en die is vrijgesproken. Als ik naar den loopmolen +ging, om dien nog eens te bezien, zeide mij de opziener: “men kan +het ding niet meer gebruiken, want het is verroest.” De plaats, +waar één onzer diakenen vroeger zoo gruwzaam was +gegeeseld geworden, vond ik met doornen begroeid.</p> +<p>Zulke getuigenissen, hoewel van onderscheidene tijden (de brief van +Otto Tank was van Mei 1848) en van onderscheidene personen, spreken +toch nog al gunstig voor <span class="pagenum">[<a id="xd20e622" href="#xd20e622" name="xd20e622">23</a>]</span>de emancipatie op Engelsche +wijze. Ook van andere plaatsen kunnen wij nog spreken.</p> +<p>In <i>Ecuador</i> is de slavenstand dit jaar afgeschaft, met +schadeloosstelling aan de eigenaars.</p> +<p>Dat <i>Nieuw Grenada</i> in humaniteit niet achteruit is gegaan, +blijkt uit het feit der vrijgeving aller slaven in dit gemeenebest op +den 1 Januarij 1852, ten getale van 16,468, overeenkomstig de +informatie van den secretaris van buitenlandsche zaken. Later heeft het +gouvernement nog Grenadasche slaven vrijgekocht, die tevens naar +<i>Peru</i> vervoerd waren geworden.</p> +<p>Uit een artikel in de <i>Gaceta official</i>, 23 Sept. ll., zien wij +dat deze geëmancipeerden hunne vrijheid zich waardig maken. Wij +schrijven de uitdrukking dezer courant hier letterlijk af:</p> +<p>“Nooit is het gedrag dezer ongelukkigen beter geweest dan +sedert zij in het genot hunner vrijheid zijn geraakt.”</p> +<p>Volgens de hier medegedeelde berigten levert de emancipatie toch +goede vruchten op. Acht men ons echter niet in staat te kunnen +oordeelen, wij vermogen echter te waarschuwen tegen het te zeer +verkeeren onder eene vrees voor de consequentie van het beginsel, dat +doodend voor de zaak, doodend voor iedere goede zaak is.</p> +<p>Is de emancipatie op Engelsche wijze niet goed? heeft zij vele +gebreken? welaan, men doe het op andere wijze; men trachte ze beter, +doeltreffender te maken.</p> +<p>Hij spiegelt zich zacht, die zich aan een ander spiegelt.</p> +<p>De wijze <i>hoe</i> kan nader besproken worden; zij kan met biddend +overleg geschieden, en God zal ook, in dezen, wijsheid verleenen, zoo +zij Hem gevraagd wordt.</p> +<p>Dat dan slechts eerst het beginsel vast sta: “Er moet +geëmancipeerd worden.” <span class="pagenum">[<a id="xd20e658" href="#xd20e658" name="xd20e658">24</a>]</span></p> +<p>Even als Cato, die overtuigd, dat de verdelging van <i>Carthago</i> +voor den bloei van <i>Rome</i> noodzakelijk was, op iedere vergadering +in den Romeinschen Senaat, tijdig en ontijdig sprak: +”<i>Carthago</i> moet verdelgd worden;” zoo zij en worde op +elke vergadering, het zij in de hooge landsvergadering, het zij in eene +andere, waar over <i>West-Indië</i> gesproken wordt, dit steeds, +zij het ook al niet in den mond, dan ten minste toch in het hart: +“Er moet geëmancipeerd worden!” Dit beginsel dringe +door bij de regering, bij het gansche volk!</p> +<p>Alle wettige pogingen moeten hiertoe aangewend worden.</p> +<p>Zij dit met een biddend opzien tot Hem, die gekomen is, om den +gevangenen vrijheid te verkondigen, loslating der banden hun, die +gebonden zijn, enz. enz.</p> +<p>En nu een woord tot u, eigenaars van slaven te <i>Suriname</i>, in +<i>Nederland</i> wonende!</p> +<p>Gij zijt het vooral, die in dezen medewerken moet; vooral zoo in u +een Christelijke zin en geest woont.</p> +<p>Er zijn immers onder u vele Christelijke mannen?</p> +<p>Welk eene tegenspraak! Een Christen en tevens eigenaar van +slaven!</p> +<p>Zoo gij toch de liefde des Heeren, die zich zelfs tot de overgave in +eenen bloedigen kruisdood openbaarde, kent, zoo gij Zijne navolgers +zijn wilt, dan wilt gij toch ook wel een der eerste vereischten, het +tweede der grootste geboden, “hebt uwe naasten lief als u +zelven,” in acht nemen? Matth. VII: 12 is toch voor u niet te +vergeefs geschreven? Wie uwer zou slaaf willen zijn? Niemand uwer +wenscht dit. Welnu, houdt dan ook uwe medemenschen niet langer in +slavernij!</p> +<p>Mede van eene geachte zijde is medegedeeld, dat de emancipatie aan +de <i>Kaap de Goede Hoop</i>, niet die goede gevolgen gehad heeft, +welke men wenschte, omdat ze alleen <span class="pagenum">[<a id="xd20e699" href="#xd20e699" name="xd20e699">25</a>]</span>van de +regering en niet mede van de eigenaars was uitgegaan.</p> +<p>Welnu, werkt dan met de regering mede, om dezelve op ordelijke, +goede wijze tot stand te helpen brengen; stelt uwe vordering tot +schadeloosstelling matig, anders Verliest gij misschien alles; want zoo +de emancipatie niet spoedig op Christelijke ordelijke wijze geschiedt, +zal deze misschien weldra op revolutionaire wijze komen, tot nadeel +voor u zelven, en zonder gewenscht gevolg voor de arme slaven.</p> +<p>Dat hun bloed toch niet op uwe hoofden kome!</p> +<p>Zoo gij slechts voor een gedeelte eigenaar zijt, en u niet met uwe +mede-eigenaars ter zake der vrijmaking uwer slaven verstaan kunt, volg +dan het voorbeeld eener Christelijke achtingswaardige dame.</p> +<p>Deze had een zeker aandeel in eene plantagie, zij voor zich zou +gaarne emanciperen, maar zij had slechts <i>één klein +aandeel</i>, en kon dit dus, afgescheiden van hare mede-deelhebbers +niet doen.—Hoe dan nu te handelen! Het grootste gedeelte der +inkomsten, van deze plantagie genoten, geeft zij ter bevordering der +emancipatie aan het bestuur der Nederlandsche maatschappij ter +bevordering van de afschaffing der slavernij; het andere gedeelte aan +de zending der broedergemeente op <i>Suriname</i>.</p> +<p>Dit is mede eene wenk. Emancipatie en evangelie-verkondiging moeten +vereenigd zijn, wil men van beide goede vruchten zien.</p> +<p>Zoo en op nog vele andere wijzen kunt gij, eigenaars van slaven! in +deze goede zaak medewerken.</p> +<p>Misschien was uw geweten op dit punt nog niet wakker. Gij denkt nog +slaven te kunnen en mogen houden, mits gij ze goed behandelt, mits gij +hun het evangelie laat verkondigen. <span class="pagenum">[<a id="xd20e722" href="#xd20e722" name="xd20e722">26</a>]</span></p> +<p>Maar ach, gij bedriegt u grootelijks. Er is niets wat tegen het +Evangelie meer lijnregt indruischt dan het houden van slaven. Dit is +door Mevr. Beecher Stowe in hare <i>Negerhut</i> en <i>Sleutel</i> +daarop, ten duidelijkste bewezen. Gaarne wil ik gelooven, dat het de +begeerte van velen uwer is, dat uwe slaven goed behandeld worden; dat +gij dienovereenkomstig uwe bevelen geeft; dat het op uwe plantagien nog +al tamelijk wel gaat.</p> +<p>Maar daar de meesten uwer niet te <i>Suriname</i> op hunne +plantagiën, doch in <i>Nederland</i> wonen, zoo kunt gij niet +beletten, dat uwe slaven voor willekeur gevrijwaard worden. Kunt gij +steeds van den Christelijken zin uwer administrateurs, directeurs en +blank-officieren verzekerd zijn?</p> +<p>Laat ons dan eens eenige mogelijkheden veronderstellen.</p> +<p>Terwijl gij met uw gezin om het woord van God geschaard zijt, +terwijl gij met de uwen leest en spreekt over de liefde, over de genade +van Jezus Christus, als gekomen om de treurigen te troosten, om den +gebondenen vrijheid te verkondigen, terwijl gij u in die liefde +verheugt, God voor die genade dankt, wordt misschien op dat zelfde +oogenblik één <i>uwer</i> slaven of slavinnen gruwzaam +met de zweep geslagen en in boeijen geklonken.</p> +<p>Waarom?</p> +<p>Misschien omdat het werk niet vlug genoeg van de hand ging, of omdat +de drift van een uwer directeuren was opgewekt, een uwer +blank-officieren eenen kwaden luim had!</p> +<p>Gansch willekeurig toch kan daar <i>ginds</i> herhaaldelijk eene +straf toegediend worden, die <i>hier</i> slechts de snoodste misdadiger +op regterlijk gezag en na naauwkeurig onderzoek ondergaan moet.</p> +<p>Misschien terwijl gij u met de uwen, volgens Gods woord, onderhoudt +over de reiniging van alle besmetting des vleesches, voleindigende de +heiligmaking in de vreeze <span class="pagenum">[<a id="xd20e760" href="#xd20e760" name="xd20e760">27</a>]</span>Gods, wordt ginds op een uwer +plantagiën eene slavin, <i>u</i> toebehoorende, door een +<i>uwer</i> directeuren of blank-officiers aan zijne wellusten +opgeofferd.</p> +<p>Zijn deze dingen niet mogelijk?</p> +<p>Geschiedt zulks nimmer?</p> +<p>Geeft het regt of liever de magt door den blanken opzigter +uitgeoefend, hiertoe niet dikwijls al te gereede aanleiding?</p> +<p>Men hoort hiervan nog al eens gewagen. Is dit altijd en enkel +laster?</p> +<p>Kunnen zulke ontzettende gruwelen altijd door u geweerd worden?</p> +<p>Hebt gij volkomene zekerheid, dat <i>uwe</i> slaven niet mishandeld +worden?</p> +<p>Ik wil dit eens voor een oogenblik als mogelijk veronderstellen; +maar gij komt te sterven, uwe plantagie moet met de slavenmagt verkocht +worden. Kunnen dan zij, die gij getracht hebt menschelijk en goed te +behandelen, niet in wreeder handen vallen, en zal het voor hen dan nog +niet zwaarder, niet ellendiger zijn?</p> +<p>En hoe kan men onder dergelijken toestand zegen over de +Evangelie-verkonding verwachten?</p> +<p>God is magtig, om niettegenstaande de slechtste omstandigheden, toch +Zijn woord en geest tot de harten te doen doordringen; wij zien dit +ook, Hem zij hiervoor lof en eer toegebragt, in <i>Suriname</i>. Maar +kunnen wij als menschen eene redelijke hoop voeden, op eenen zegen bij +de verkondiging van het Evangelie, dat vrijheid den gebondenen predikt, +zij het dan ook de geestelijke vrijheid? moeijelijk te verstaan, zwaar +te onderscheiden is dit zeker voor hen, die door de verkondigers of +bevorderaars der verkondiging, in alle gevallen belijders van dat +Evangelie, toch van hunne maatschappelijke vrijheid beroofd +<span class="pagenum">[<a id="xd20e793" href="#xd20e793" name="xd20e793">28</a>]</span>zijn, welke hun niet terug gegeven wordt, +omdat het tegen eigen tijdelijk voordeel strijdt. Zal men hun alzoo +vertrouwen inboezemen?</p> +<p>“Wij vermeenen te mogen zeggen: onmogelijk.”</p> +<p>Aanzienlijken in den lande, rijkelijk door God met tijdelijke +middelen gezegenden, die al deze gaven ontvangen hebt, om dankbaar te +genieten, trekt u het lot dezer ongelukkigen aan! Getroost u des noods +eenige opofferingen, hoe weinig behoeven deze te zijn, van tijd en geld +om alles aan te wenden, wat mogelijk is om de Emancipatie te +bevorderen!</p> +<p>Ook gij minder bedeelden kunt medewerken, ligtelijk kunt gij nog wel +iets afzonderen. Kunt gij het niet, dan toch kunt gij nog uwe stem +laten hooren tegen den gruwel der slavernij. Dat er eene algemeene stem +uitga, om de regering in hare goede bedoelingen in deze te +versterken.</p> +<p>Wendt u op wettige wijze tot den koning, later tot de +Staten-Generaal. Reeds is er een voorbeeld gegeven door een adres, dat +van wege het bestuur der afschaffings-maatschappij uitgegaan, zeer vele +onderteekenaars gevonden heeft en den koning aangeboden is, of weldra +zal aangeboden worden.</p> +<p>Dit adres is van den volgenden inhoud:</p> +<div class="blockquote"> +<p><i>Aan den Koning!</i></p> +<p>Geven eerbiedig te kennen de ondergeteekenden, ingezetenen van</p> +<p class="tb"></p> +<p>dat zij wenschen de hulp en de goede zorgen Uwer Majesteit in te +roepen ten behoeve van duizenden ongelukkige natuurgenooten; zij +bedoelen de slaven in de Nederlandsche Overzeesche Bezittingen, meer +bijzonder in de kolonie <i>Suriname</i>.</p> +<p>De adressanten achten de slavernij, gelijk zij in de gindsche +gewesten bestaat, een uitvloeisel van den afschuwelijken Afrikaanschen +slavenhandel, onvereenigbaar met de voorschriften, den geest en de +strekking van het Evangelie, en mitsdien ongeoorloofd. <span class="pagenum">[<a id="xd20e823" href="#xd20e823" name="xd20e823">29</a>]</span>Zij vermeenen evenzeer met vertrouwen te mogen +beweeren, dat eene vooruitziende staatkunde gebiedt om de leiding van +de vrijmaking der slaven in handen te nemen en deze gewigtige +aangelegenheid niet over te laten aan den onwederstaanbaren drang der +omstandigheden.</p> +<p>Van deze beginselen uitgaande, moeten de ondergeteekenden den +vurigen wensch koesteren, dat Uwer Majesteits Regering gepaste +maatregelen berame om de slavernij in de koloniën van den Staat, +zij het ook met geldelijke opofferingen, ten behoeve van hen, wier +eigendomsregt eenmaal erkend is, af te schaffen.</p> +<p>Uit het Reglement op het beleid der Regering in ’s Rijks +West-Indische Bezittingen, in de vorige zitting der Staten-Generaal als +Wets-Ontwerp aangeboden, ontwaarden de addressanten dat de hooge +Regering, voorzeker mede de vrijlating der negerslaven beschouwende als +een onderwerp, dat het belang der koloniën, zoowel als de groote +belangen der menschheid van nabij betreft, had besloten een eersten en +niet onbelangrijken stap te doen, om het gewenschte doel te bereiken, +door namelijk in gezegd Reglement de bepaling op te nemen dat de +kinderen, die voortaan uit slaven zullen geboren worden, vrij zouden +zijn.</p> +<p>Gevoelig leed zou het den adressanten doen, wie het droevig lot van +den slaaf naa uw ter harte gaat, wie het met schaamte vervult, dat de +slavernij zóó lang onder een Christenvolk heeft kunnen +blijven bestaan, indien door het momentaneel vervallen van +bovengemelden wetsvoordragt de door hen opgevatte hoop zou worden +verijdeld en de slavernij in de Nederlandsche West-Indische +koloniën op nieuw bestendigd.</p> +<p>Welke menschlievende bepalingen toch mogen zijn gemaakt of in het +vervolg zouden mogen worden vastgesteld ter verzachting van het lot van +den slaaf, de ondervinding ook van de laatste jaren is daar, om te +bewijzen, dat zoo lang het regt van eigendom van den meester erkend +wordt, daardoor zelf de heilzaamste maatregelen van evengemelden aard +zonder vrucht blijven, immers onmagtig zijn om de mishandelingen te +verhinderen of de zedeloosheid te keer te gaan, waartoe het bestaan der +slavernij zelf noodzakelijk aanleiding geeft.</p> +<p>Het doel, waarmede de ondergeteekenden zich tot Uwe Majesteit +wenden, is dan ook Haar eerbiedig, maar tevens dringend <span class="pagenum">[<a id="xd20e835" href="#xd20e835" name="xd20e835">30</a>]</span>te verzoeken, dat hetzij door eenige bepaling +van het bovengemeld Reglement, waarvan thans de wederaanbieding als +Wetsontwerp aan de Staten-Generaal wordt te gemoet gezien, hetzij door +middel van een afzonderlijken wets-voordragt moge worden tot stand +gebragt eene verordening, geschikt om de geheele verdwijning der +slavernij binnen het kortst mogelijk tijdsverloop te doen plaats +hebben,</p> +<p>Wenden alzoo de ondergeteekenden zich tot Uwe Majesteit met het +verzoek,</p> +<p class="tb"></p> +<p class="xd20e842"><i>Sire!</i></p> +<p class="tb"></p> +<p>Dat het Haar moge behagen gepaste maatregelen te nemen om de +vrijwording der slaven in ’s Lands Overzeesche Bezittingen tot +stand te brengen.</p> +<p>Hetwelk doende enz.</p> +</div> +<p>Toont uwe belangstelling door dergelijke adressen in te zenden. +Sluit u aan de Nederlandsche maatschappij aan. De toetreding tot haar +is gemakkelijk gemaakt; het lidmaatschap kost slechts ƒ 2,50 +in het jaar of 5 cent in de week; terwijl zelfs de geringste gift +dankbaar zal aangenomen worden.</p> +<p>Deze maatschappij is op de volgende grondslagen gevestigd:</p> +<div class="blockquote"> +<p><span class="smallcaps">Art. 1.</span> De naam der Maatschappij is: +<i>Nederlandsche Maatschappij ter bevordering van de afschaffing der +slavernij</i>.</p> +<p><span class="smallcaps">Art. 2.</span> Haar doel is volledige +afschaffing der slavernij in de Nederlandsche Koloniën, ten nutte +der Overzeesche Bezittingen, in het belang der slaven; en vooral ook om +hen te brengen tot de kennis van het Evangelie van onzen grooten God en +Zaligmaker Jezus Christus.</p> +<p><span class="smallcaps">Art. 3.</span> Hare grondbeginselen +zijn:</p> +<ul> +<li><i>a.</i> de slavernij, gelijk zij ook in de Nederlandsche +Koloniën bestaat, is onvereenigbaar met de voorschriften, den +geest en de strekking van Gods heilig Woord.</li> +<li><i>b.</i> eene vruchtbare Evangelie-prediking wordt door de +instandhouding der slavernij belemmerd.</li> +<li><i>c.</i> eene waarlijk heilzame vrijlating moet plaats hebben naar +Christelijke beginselen en met Christelijke opleiding gepaard gaan. +<span class="pagenum">[<a id="xd20e886" href="#xd20e886" name="xd20e886">31</a>]</span></li> +<li><i>d.</i> bij de afschaffing der slavernij behoort het punt der +schadevergoeding in het oog te worden gehouden.</li> +</ul> +<p><span class="smallcaps">Art. 4.</span> Onder de middelen, door de +Maatschappij te bezigen zijn:</p> +<ul> +<li><i>a.</i> het inwinnen van <span class="corr" id="xd20e901" title="Bron: inlichtigen">inlichtingen</span> omtrent den toestand der slaven +in de Nederlandsche Koloniën, de gevolgen der vrijlating in de +Engelsche Bezittingen, en al wat verder tot het onderwerp behoort.</li> +<li><i>b.</i> de openbaarmaking dezer inlichtingen door vertaling of +opstel.</li> +<li><i>c.</i> de aanbeveling dezer zaak aan het Openbaar Gezag op +grondwettige wijze.</li> +</ul> +<p><span class="smallcaps">Art. 5.</span> Elk lid betaalt eene +jaarlijksche contributie van minstens twee gulden vijftig cents.</p> +<p><span class="smallcaps">Art. 6.</span> Het hoofdbestuur bestaat uit +een president, twee vice-presidenten, twee leden en een algemeenen +secretaris, die tevens penningmeester is, allen bij meerderheid van +stemmen te benoemen voor den tijd van drie jaren. Het is gevestigd te +<i>’s Gravenhage</i>, waar alle leden, met uitzondering van de +vice-presidenten, woonachtig zijn.</p> +<p><span class="smallcaps">Art. 7.</span> De president benoemt Agenten. +Waar zich een genoegzaam aantal leden opdoet, kan zich eene Afdeeling +vestigen, die met het Hoofdbestuur in overleg treedt.</p> +<p><span class="smallcaps">Art. 8.</span> Op den laatsten Woensdag der +maand April van elk jaar, zal eene algemeene Vergadering van het +Hoofdbestuur en de Afgevaardigden der Afdeeling worden gehouden te +<i>’s Gravenhage</i>. De Vergadering wordt geopend en gesloten +met een gebed. Er zal verslag en rekening gedaan worden. Die +Vergadering zal kunnen worden bijgewoond door alle leden der +Maatschappij. Er zal hoofdelijk worden gestemd.</p> +<p>Men wordt vriendelijk verzocht het <span class="smallcaps">Bewijs +van Deelneming</span> <i>franco</i> te zenden aan den laatst +ondergeteekende, of wel aan</p> +<div class="table xd20e943"> +<table width="100%"> +<tr valign="top"> +<td valign="top" class="xd20e944">’s <span class="smallcaps">Gravenhage</span>, 6 Junij 1853.</td> +<td valign="top" class="xd20e944">GROEN VAN PRINSTERER, +<i>Presid</i>.<br> +ELOUT VAN SOETERWOUDE.<br> +J. A. SINGENDONCK.<br> +J. W. GEFKEN, <i>Secret</i>.<a class="noteref" id="xd20e967src" href="#xd20e967" name="xd20e967src">2</a></td> +</tr> +</table> +</div> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e978" href="#xd20e978" name="xd20e978">32</a>]</span></p> +<p>De maatschappij bedoelt dus de bevordering der emancipatie op echt +Christelijke wijze, op een’ wettigen weg, niet overhaastend, niet +revolutionnair, maar bedaard, ordelijk; en zoo kan zij, door velen +ondersteund wordende, zoo zij sympathie in het hart des volks vindt, +onder Gods zegen veel ten nutte in dezen doen.</p> +<p>Reeds zijn er verscheidenen uit den lande toegetreden, maar er moet +veel meer belangstelling komen, om met vrucht te kunnen werkzaam zijn. +Onbekendheid met de zaak is zeker hiervan bij velen de oorzaak.</p> +<p>Mogt dit weinige iets bijdragen, om het meer algemeen bekend te doen +worden, de belangstelling iets op te wekken; hartelijk zouden wij den +Heer hiervoor danken.</p> +<p>Een ding kunt gij allen ter bevordering dezer goede zaak doen, +zoowel de allerarmste als de aanzienlijkste, namelijk: hiervoor bidden; +den Heere bidden dat Hij weldra het juk van den hals des armen slaafs +afneme; dat de slaaf weldra bevrijd moge zijn van de banden, die hij +voelt drukken; dat hij ook als een door den Zoon vrijgemaakte van de +banden van zonde en duivel naar ligchaam en ziel in ware vrijheid daar +heen wandele onder zijne blanke broeders, die nu niet langer zijne +onderdrukkers zijn.</p> +<p>Doet dit allen, gij, die u verheugt in de liefde Gods, in Jezus +Christus betoond; gij, die u verheugt en verblijdt dat Hij Zijn +dierbaar bloed gestort heeft ter vergeving onzer zonden.</p> +<p>Keert u in den geest naar <i>Golgotha</i> en zie aldaar den Christus +lijden, uit liefde voor eene zondige wereld, dus ook voor u. Getroffen +door zooveel liefde wendt gij u tot den armen verdrukten broeder in +<i>Suriname</i>. De liefde van Christus dringt.</p> +<p>Zij dringe u allen, om u hun lot te doen aantrekken, te doen wat ook +in dezen uwe hand vindt om te doen.</p> +<p>Ieder zal wel iets kunnen doen. Hij doe het met alle magt. God de +Heer zegene de pogingen! Zoo zij het.</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id="xd20e163" href="#xd20e163src" name="xd20e163">1</a></span> Over deze +tuchtigingen, onder opzigt der policie, straks nader.</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id="xd20e967" href="#xd20e967src" name="xd20e967">2</a></span> Op eene +vroegere vergadering is benoemd tot Vice-President voor +<i>Amsterdam</i>: de heer H. J. Koenen, en voor <i>Rotterdam</i>: de +heer H. W. A. van Oort.</p> +</div> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div class="transcribernote"> +<h2>Colofon</h2> +<h3>Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table width="75%" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e304">9</a></td> +<td class="width40">wordën</td> +<td class="width40">worden</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e308">9</a></td> +<td class="width40">ikd aarvan</td> +<td class="width40">ik daarvan</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e321">10</a></td> +<td class="width40">zuurtak</td> +<td class="width40">zuurzak</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e344">11</a></td> +<td class="width40">zeo</td> +<td class="width40">zoo</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e464">15</a></td> +<td class="width40">allezins</td> +<td class="width40">alleszins</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e475">15</a></td> +<td class="width40">Neuw</td> +<td class="width40">Nieuw</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e487">16</a></td> +<td class="width40">en</td> +<td class="width40">een</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e901">31</a></td> +<td class="width40">inlichtigen</td> +<td class="width40">inlichtingen</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's De slavernij in Suriname, by Julien Wolbers + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE SLAVERNIJ IN SURINAME, *** + +***** This file should be named 31060-h.htm or 31060-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/3/1/0/6/31060/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This book was +produced from scanned images of public domain material +from the Google Print project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> |