1 files changed, 2331 insertions, 0 deletions

diff --git a/30992.txt b/30992.txt
new file mode 100644
index 0000000..19ed71d
--- /dev/null
+++ b/30992.txt
@@ -0,0 +1,2331 @@
+The Project Gutenberg EBook of The Esperantist, Vol. 1, No. 5, by Various
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: The Esperantist, Vol. 1, No. 5
+
+Author: Various
+
+Editor: H. Bolingbroke Mudie
+
+Release Date: January 16, 2010 [EBook #30992]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 5 ***
+
+
+
+
+Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This
+book was produced from scanned images of public domain
+material from the Google Print project.)
+
+
+
+
+
+
+_Transcriber's Notes_
+
+A few minor typographical errors have been corrected without notice.
+However, many grammatical errors and odd spellings have been left as
+in the original.
+
+
+
+
+SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.
+
+_No. 5._
+
+_March, 1904._
+
+  THE
+  ESPERANTIST
+
+  The Esperanto Gazette for the spreading
+  of the International Language....
+
+Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE.
+
+ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1-1/2 roubles; 75 cents).
+
+Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
+
+
+
+
+CONTENTS
+
+                                                     Page
+  The Accent Problem (The Editor)                    65-66
+  A February Walk (Esperantist 6380)                    67
+  Italian Folklore (Clarence Bicknell)                  68
+  Spanish Proverbs (Esperantist 4686)                   68
+  The Tempest, continued from pages 5, 21, 40 & 56
+    (translated by A. Motteau)                          69
+  Mateo Falkone (Elise Bauer)                        70-72
+  Tom Bowling (translated by A. Motteau)                72
+  Various Items of Interest                             73
+  Correspondence Notes                               74-75
+  The Birth of Esperanto (translated by John Ellis)  76-78
+  Our Holidays (The Editor)                             78
+  The Language of Flowers (Ben Elmy)                    79
+  Two Fables from Lafontaine (O.W. 7074)                79
+  The Gates of Heaven (J. H. Meyrick)                   80
+
+
+
+
+
+  FOR FREE PARTICULARS write to
+  the HON. SECRETARIES of
+  ESPERANTO SOCIETIES at
+
+  BOURNEMOUTH, I. F. H. Woodward, Esq.,
+  Norwood, St. Swithin's Road.
+
+  DUBLIN, C. Fournier, Esq.,
+  Celtic Association, St. Stephen's Green.
+
+  EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,
+  2, Spence Street.
+
+  GLASGOW, J. Hunter, Esq.,
+  138, Darnley Street, Pollokshields.
+
+  HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,
+  13, Birkly Hall Road.
+
+  KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,
+  Compton Buildings, Bow Street.
+
+  LONDON, H. Bolingbroke Mudie,
+  41, Outer Temple, W.C.
+
+  NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,
+  3, Cotfield Terrace, Gateshead.
+
+  PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,
+  6, Barton Crescent, Mannamead.
+
+  PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,
+  21, St. George's Square.
+
+  SURBITON, P. Howard, Esq.,
+  The Bungalow, Cranes Park.
+
+  TYNEMOUTH, Alan F. Davidson, Esq.,
+  26, Park Crescent, N. Shields.
+
+  WIMBLEDON, W. Inge, Esq.
+  Spencer College, Wimbledon.
+
+N.B.--It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form
+local groups will communicate with the Hon. Sec., _Esperanto Club,
+who will do all in his power to assist them in the work_.
+
+
+
+The Remington
+
+THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER.
+
+Just think of it!
+
+THE INTERNATIONAL MACHINE.
+
+_Unbound by ties of nationality:
+
+The common bond of union of all civilised peoples._
+
+The Remington can be supplied fitted for Esperanto.
+
+     * * *
+
+  THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,
+  100, Gracechurch St., London, E.C.
+
+
+
+La Remington
+
+LA _UNIVERSALA_ SKRIBMASXINO.
+
+Pripensu je tio!
+
+LA INTERNACIA MASXINO.
+
+_Tute liberigxita de naciaj ligiloj:
+
+La Komuna unuigilo por cxiuj civilizitaj popoloj._
+
+La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.
+
+     * * *
+
+  LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,
+  100, Gracechurch St., Londono, E.C.
+
+
+
+
+To Interest Your Friends,
+
+Send 2/6 to the Librarian, P. HOWARD, Esq., The Bungalow, Cranes
+Park, Surbiton, for 6 copies of No. 52. These can subsequently be
+returned with 1/3 extra, and exchanged for The Complete Text Book if
+desired.
+
+
+
+
+THE NEWEST PERFUME.
+
+ESPERO.
+
+  Green and Gold Label printed
+  in Esperanto.
+
+Price 1/-. Post free, 1/1.
+
+GEO. C. LAW, 394, King's Road, Chelsea,
+London, S.W.
+
+
+
+[Image: Esperanto Postcard]
+
+WHAT IS ESPERANTO?
+
+THE Second Language for all Nations. Already about 100,000 persons
+know it. When travelling abroad, for business or pleasure, you will,
+all over Europe, find friends ready to converse or correspond in this
+simple and euphonious language. The wonderful simplicity of its
+grammar will surprise you. There are no exceptions to its rules;
+spelling is phonetic. Englishmen will find it very easy to learn.
+
+For Complete Text Book, send 1s. 8d. to--
+
+  Hon. Sec., ESPERANTO CLUB,
+  41 Outer Temple, London, W.C.
+
+A Language of lifelong utility; yet easily learned in odd moments.
+
+Facsimile of the Esperanto Postcard.
+
+On Best Ivory Card, 1/1 for 50.
+
+Please state whether Inland or Foreign.
+
+
+
+
+THE ESPERANTIST.
+
+The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.
+
+
+  ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ CXE
+  SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO
+
+  The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
+  AUSTRIA.--Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.
+  BELGIUM.--M. M. Seynaeve, 3, Rue de l'Avenir, Courtrai.
+  CANADA.--A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal.
+  FRANCE.--M. Paul Fruictier, Boulevard Arago 27, Paris.
+  GERMANY.--Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.
+  MALTA.--A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.
+  RUSSIA.--G. B. Smith, Esq., 19, Wiborg Quay, St. Petersburg.
+  SWEDEN.--Sro. P. Ahlberg, 50, Dobelnsgatan, Stockholm.
+  TRINIDAD.--Geo. O. Messerly, Esq., Port of Spain.
+
+
+_Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis
+posxtsignon._
+
+_Alsendatajn artikolojn la Redakcio laux bezono korektos._
+
+_Oni povas sendi la abonpagon per posxtsignoj, kiuj estas akceptataj
+lauxvaloro._
+
+
+No. 5.
+
+  Subscription, 3s. Per Annum.
+  Single Copies, 4d. net.
+
+MARTO, 1904.
+
+
+
+
+Karaj Legantoj, Salutojn!
+
+The Esperantist! Kio estas la signifo de tiu cxi vorto? Kompreneble
+gxi devas esti (1) Tiu, kiu lernas, kaj uzas, Esperanton: (2) Tiu cxi
+malgranda Gazeto, en la sama lingvo presita.
+
+Kaj kio estas Esperanto? GXi estas tio, kion nia bona estro, Doktoro
+Zamenhof, donis al la mondo, post kiam li estis studinta multajn
+Euxropajn lingvojn.
+
+CXu ni do estos pravaj, enkondukante niajn proprajn "plibonigojn" en
+la lingvon? Kaj cxu tiu cxi Gazeto prave povos sin nomi The
+Esperantist, se estos en gxi presita ia sxangxo, neaprobita de
+la auxtoro de la lingvo? Tute ne.
+
+Je la kvindek nauxa pagxo, en la Februara Numero, ni vidis kelkajn el
+la kauxzoj, kiuj pruvas ke la signoj tre malhelpas nian progresadon;
+kaj ankaux estis anoncite ke Doktoro Zamenhof aprobas la uzon de la
+litero H anstataux la supersigno.
+
+Tiu cxi certe estas lerta kaj suficxa, tamen gxi sxajne ne placxas al
+kelkaj el niaj Anglaj studentoj. Tute forgesinte ke, kiam oni estas
+lernonta ian lingvon, oni devas komenci per la alfabeto, ili imagas
+ke la Esperantaj konsonantoj devas esti laux la _Angla_ uzo. SXajne
+alilandaj amikoj ne estis pripensitaj.
+
+Mi kredas ke ni en Anglujo prave aprobos la uzon de GH, HH, JH, cxar
+oni tre facile memoras iliajn sonojn. Kaj mi ankaux kredas ke la
+Italoj ne juste malaprobos CH kaj GH, kvankam iliaj sonoj estas tute
+malsamaj je la uzo de la Itala lingvo.
+
+CXar malmultaj studentoj skribadas pri tiuj cxi akcentoj, mi hodiaux
+sendas al Vi tiun cxi leteron. Kaj, cxar Vi estas veraj Esperantistoj,
+Vi zorge pripenasados la aferon, kaj bonvolos sendi al mi posxtkarte
+Viajn opiniojn antaux Aprilo 10, 1904.
+
+(_Adreso, 67, Kensington Gardens Sq., London, W._).
+
+La plimulto el ni en Anglujo (en la tuta mondo eble) cxiam estas
+kontraux la signoj kriadintaj. Forigu ilin! estas la devizo de multaj
+el niaj fervoraj helpantoj. Nu, por decidi tiun cxi demandon, Vi,
+Karaj Geesperantistoj, povos elekti el tiuj cxi du proponoj:--
+
+(1). _CXu_ The Esperantist _presigxos sen signaj literoj,
+sed per CH, GH, HH, JH, SH?_
+
+(2). _CXu gxi presigxados per la literoj CX, GX, HX, JX, SX kiel gxis
+nun ni faris?_
+
+Mi petegas ke cxiuj el la Legantoj kiuj pliamas la unuan el tiuj cxi
+du proponoj, skribu al mi posxtkarton, enhavantan la vortojn "_Mi
+kredas ke la uzo de signoj malhelpas je la universala alpreno de
+Esperanto, kiel Lingvo Internacia._"
+
+Tiam, se mi ricevos suficxe da tiaj posxtkartoj, Via deziro estos
+plenumita, kaj Vi ne plu vidos supersignojn en The Esperantist.
+
+Eble la plimulto da legantoj jam lernis ke nia fervorega apoganto,
+Sinjoro W. T. Stead, estas malsanigxita, kaj forvojagxis al
+Sudafrikujo. Kompreneble cxiuj Geesperantistoj unuanime sendos al li
+koregajn bondezirojn je rapidega resanigxo, kaj esperos ke, antaux ne
+longe, li povos repreni siajn sencxesajn penadojn por la plibonigo de
+la homaro. Nunatempe li malfelicxe estas paginta la punon de tro da
+entuziasmo, cxar li provis fari pli ol eble estas.
+
+La Biblioteko Esperanta denove pligrandigxis, per la aldono de la tri
+sekvantaj libretoj:--
+
+(1). _Vojagxo interne de mia cxambro_ (kvindek ok pagxoj) estas
+bonega traduko de la Franca de Xavier de Maistre. La tradukisto, M.
+S. Meyer, trafis sian celon, kaj donis al ni lertegan kaj bonstilan
+tradukon de tiu interesa verketo.
+
+(2). _Advokato Patelin_ (kvardek du pagxoj) estas triakta proza
+komedio de Brueys kaj Palaprat. Esperantigita de M. J. Evrot. GXia
+enhavo estas tre interesa kaj sxerca, kaj cxiuj Esperantistoj gxuos
+bonan ridon, je gxia tralego. Ni gratulu Sinjoro Evrot pri la bona
+temo kiun li elektis, kaj ni esperu ke, antaux ne longe, la komedio
+aperos en Esperanta teatro, laux la deziro de Doktoro Zamenhof. La
+legado de komedioj multe helpas la paroladon de la lingvo.
+
+(3). _Tridek ses elektitaj fabloj de La Fontaine_, tradukitaj de M.
+Vaillant, bone tauxgas kiel legolibro Esperanta, cxar ni jam konas la
+Anglan tradukon. Niaj legantoj jam vidis specimenojn de fabloj
+Esperantigitaj, kaj espereble tiu cxi aro placxos al ili.
+
+Ni gratulas la tri verkistojn kaj esperas ke ili baldaux skribos
+aliajn (eble originalajn) verkojn.
+
+CXiuj el ili trovigxas cxe The Librarian, London Esperanto Club, 41,
+Outer Temple. CXiu kostas 1/-.
+
+Ni plezure povas anonci ke la de longe atenditaj Vortaroj nun eliris,
+kaj ke ili multe placxis al niaj amikoj. Ni esperas ke, nun kiam oni
+havas vortarojn, multe pli da Esperantistoj bonvolos sendi al ni
+artikolojn. Alie The Esperantist ne povos enhavi suficxe da
+interesajxoj por gajnadi la aprobon de gxia tutmonda Abonantaro.
+
+
+Dear Readers, Greeting!
+
+The Esperantist! What is the signification of this word? Naturally it
+must be (1) One who learns and uses Esperanto; (2) This little
+Gazette printed in the same language.
+
+And what is Esperanto? It is that which our good chief, Dr. Zamenhof,
+gave to the world after he had studied many European languages.
+
+Therefore should we be justified in introducing our own
+"improvements" into the language? And could this Gazette rightly call
+itself The Esperantist if in it were printed any change not
+approved of by the author of the language? Certainly not.
+
+On the fifty-ninth page, in the February Number, we saw some of the
+causes which prove that accents greatly hinder our progress; and it
+was also announced that Dr. Zamenhof approves of the use of the
+letter H instead of the accent.
+
+This certainly is both ingenious and adequate, nevertheless it
+apparently does not please some of our English students. Entirely
+forgetting that when one is learning any language one must begin at
+the alphabet, they imagine that the Esperanto consonants must be in
+accordance with the _English_ usage. Apparently our friends in other
+lands are not considered.
+
+I believe that we in England will rightly approve of using GH, HH,
+JH, for their sounds are easily remembered. And I also believe that
+the Italians will not justly disapprove of CH and GH, although their
+sounds are quite different from the Italian usage.
+
+As a few students continue writing about these accents, I send this
+letter to you to-day. And, as you are true Esperantists, you will
+carefully consider the subject, and will be so kind as to send me, by
+postcard, your opinions before April 10, 1904.
+
+The majority of us in England (perhaps in the whole world) have ever
+cried out against the accents. "Away with them" is the cry of many a
+fervent helper. To settle this question, you, dear Esperantists, can
+choose between these two proposals:--
+
+(1). _Shall_ The Esperantist _be printed without accented
+letters, but by CH, GH, HH, JH, SH_?
+
+(2). _Shall it be printed with accents CX, GX, HX, JX, SX as
+heretofore?_
+
+I beg all readers who prefer the first of these proposals to write me
+a postcard containing the words "_I believe the use of accents
+hinders the universal adoption of Esperanto as an international
+language._"
+
+Then, if I receive a sufficient number of these postcards, your wish
+shall be carried out, and you will no longer see accents in The
+Esperantist.
+
+Probably the majority of readers have already learned that our most
+fervent supporter, Mr. W. T. Stead, has been taken ill, and has gone
+to South Africa. Naturally all Esperantists unanimously send him most
+hearty good wishes for a very speedy recovery, and hope that ere long
+he will be able to renew his ceaseless labour for the betterment of
+mankind. At present he has paid the penalty of too much enthusiasm,
+for he has tried to do more than is possible.
+
+The Esperanto Library has become further enlarged by the addition of
+the three following books:--
+
+(1). _Vojagxo interne de mia cxambro_ (fifty-eight pages) is a
+capital translation from the French of Xavier de Maistre. The
+translator, M. S. Meyer, has succeeded in his purpose, and has given
+us a most able and correct translation of that interesting work.
+
+(2). _Advokato Patelin_ (forty-two pages) is a three-act prose comedy
+by Brueys and Palaprat. Esperanto version by M. J. Evrot. Its
+contents are very interesting and humorous, and all Esperantists will
+enjoy a good laugh when reading it. Let us congratulate M. Evrot on
+the good theme he has selected, and let us hope that before long the
+comedy will appear in an _Esperanto theatre_, in accordance with Dr.
+Zamenhof's wish. The reading of plays is a great help to the
+conversational use of the language.
+
+(3). _Thirty-six selected fables of La Fontaine_, translated by M.
+Vaillant, are very suitable for reading exercises, as we already know
+the English versions. Our Readers have already seen specimens of
+fables in Esperanto, and it is to be hoped that this collection
+will give pleasure.
+
+We congratulate the three authors, and hope that they will soon write
+other (possibly original) works.
+
+All are to be had from the Librarian, London Esperanto Club, 41,
+Outer Temple, W.C. Cost 1/- each.
+
+We announce with pleasure that the long-awaited Dictionaries have now
+appeared, and have greatly pleased our friends. We hope, now that one
+has dictionaries, that many more Esperantists will be so kind as to
+send us articles. Otherwise The Esperantist cannot contain
+sufficient interesting matter to continue to gain the approval of its
+world-wide Subscribers.
+
+
+
+
+FEBRUARA PROMENO.
+
+Originale Verkita de Esperantisto 8380.
+
+
+Tagmezo estas pasigxinta. Vento farigxis ventego. Grandaj hajleroj
+komencas stertori furioze kontraux la vitroj de miaj fenestroj.
+Elrigardante, oni povas nenion vidi krom blankan turnegantan amason.
+
+Bruego de elementoj ekscitas homan animon same kiel muziko. En
+momento spirito de vintro tute posedas min. Varma cxambro kaj brila
+fajro estas senpotencaj por min restigi interne. Surmetante mian
+superveston, mi eliras en blovadegon.
+
+Unue la malvarmo pikas simile al serpento per sia tusxo. Iom poste
+mia sango rapide ekfluas, kaj mi estas tute en harmonio kun miaj
+cxirkauxajxoj. Mi marsxas kontraux la blovadego kun sovagxa gxojo,
+kiel soldato marsxas al batalo.
+
+Vojo kusxas inter du densaj arbetajxoj. Antaux malmultaj monatoj,
+tiuj cxi estis vestitaj per folioj kaj floroj; sed kiu diros ke ili
+tiam estis pli belaj ol nun? Hodiaux la suprajxoj de la brancxoj
+estas kovritaj per negxo, pli blanka ol lano. Ili prezentas al mi
+retajxon, en kiu blankeco kaj nigreco estas mirinde interteksitaj.
+
+Tie cxi kaj tie, sub arbetoj, malgrandaj birdoj sercxas rifugxon de
+la blovegado. Ili sidas kaj tremas, aux eble saltadas senreste de
+loko al loko. Je tia vido venas pensoj pri la suferoj kauxzataj per
+senkompata vintra vetero. Vidajxoj de malvarmaj kaj malsataj bestoj,
+de infanoj cxifonvestitaj, kaj senkomfortaj homaj hejmoj, pasas
+antaux mia imago.
+
+Baldaux trovigxis malfermoj el la arbetajxoj, kaj tie la negxo estas
+tiel ebena, ke oni sxancelas detrui gxian belecon, sur gxi marsxante.
+
+Fine mi atingas la supron de monteto, kaj mi vidas ke la nuboj
+preskaux estas forpasintaj, kaj ke la vento estas cxesinta.
+Okcidente, la suno flamas simile al granda globo de fajro. GXiaj
+radioj iluminas la cxielon je punco kaj oro, kaj jxetas flavan
+brilecon sur la suba negxo.
+
+Tra gloroj de vintra sunkusxigxo mi marsxas hejmen, al brila vespera
+fajro, kaj al mia Esperanta Gazeto.
+
+
+
+
+IRLANDA LEONO.
+
+
+Tagon, Irlandano sen okupado renkontis vojagxantan sovagxbestaron,
+kaj demandis la mastron:
+
+"CXu mi povas esti utila al vi?"
+
+"Nu, jes," respondis tiu cxi, hieraux nia sola leono mortigxis. "Se
+vi surmetos lian hauxton kaj aktos en la kagxo, mi pagos vin."
+
+"Tutkore mi konsentas!" respondis la Irlandano.
+
+Nokte en la fojron amaso da homoj alvenis por vidi la mirindajn
+bestojn. La mastro elparolis: "Gesinjoroj, jen ne terura ne
+malsovagxigebla Afrika leono. Mi nun metos lin en kagxon, kun la
+tigro."
+
+Je tiuj cxi vortoj, la "leono" rampis al la bariloj, kaj kviete
+diris: "Vi forgesas ke la tigro mangxos min!" Sed la mastro,
+svingante la vipon, respondis: "Ne, tigroj neniam mangxas leonojn."
+
+Tiam la leono estis sxovita en la alian kagxon, kaj la tigro tuj
+komencis treege salti al li.
+
+La malfelicxa Regxo de Bestoj, pensante ke li estis mortigota,
+murmuris: "Ho! Sanktulo Patriko, gardu min!" "Ne timu," diris la
+tigro, "mi ankaux estas Irlandano!"
+
+  G. C. Law.
+
+
+
+
+ITALA FABLASCIENCO.
+
+En Esperanto verkita de Clarence Bicknell.
+
+
+Ne tre malproksime de mia urbeto, logxas maljunulo okdekjara, tre
+bona kaj simpatia, kiun mi de multaj jaroj konis. Tre ofte li donis
+al mi la vulgarajn nomojn de la sovagxaj kreskajxoj, kiujn la pli
+junaj generacioj ne lernas, aux rakontas al mi la kredajxojn kaj
+supersticxojn de tempoj kiam li estis junulo. Kiel mi ne tuj notis
+tiujn cxi, antaux ne longe mi decidis reviziti lin, por kolekti
+kelkajn el liaj interesaj rakontoj. Estas domagxe ne kolekti tiajn
+fablojn (eble faktojn), tiel interesajn al la fabloscienculo, cxar
+baldaux ili, kvankam ili mortas tre malrapide, malaperos. Jen estas
+du el la ses rakontoj, kiujn mi auxdis.
+
+(I.). Virino, amikino de la patro de mia amiko, logxantino en la
+proksima vilagxo, aliris nokte kaj malfrue al placo, la tagon aux la
+antauxtagon de la _Memorigo de la Mortintoj_, tio estas, la duan aux
+la unuan de Novembro. Subite sxi ekvidis procesion de multenombraj
+personoj, kiuj eliris el la pregxejeto. Tiuj cxi personoj, aux
+prefere fantomoj de mortintoj, tenis krucojn cxe la manoj, kaj unu el
+ili prezentis al sxi sian krucon, kiun sxi akceptis, kaj metis en
+sian antauxtukon. Reveninte hejmen, sxi malfermis la antauxtukon kaj
+trovis, ne krucon, sed kruroston de mortinto. Morgaux sxi iris al
+bona pastro por konfesi sin, kaj rakontis al li la okazon. La pastro
+konsilis, aux ordonis, ke sxi reiros saman lokon, por reatendi
+la alvenon de la procesio, sed kunportante en sxia antauxtuko
+katon-viron. SXi ankaux devos redoni la oston al tiu, kiu gxin
+donacis. Tiun cxi sxi faris, kaj la persono, kiam li (aux sxi)
+ricevis gxin, diris: "Vi devas danki la Sinjoron, ke vi tenas en via
+antauxtuko tion, kio cxeestas; cxar alie vi nun estus kun ni." SXi
+reiris hejmen, kaj malferminte la antauxtukon, vidis la katon, mortan
+kaj rigidigxitan.
+
+Virino de mia urbeto, Bordighera, rakontis al mi preskaux la saman
+fablon, sed kun iom da diversajxo, kaj la afero okazis en malsama
+vilagxo. La vidantino de la procesio ricevis kandelon de unu, cxar
+cxiuj portis estingitajn kandelojn. Veninte domen, sxi metis gxin en
+la tirkeston de sia cxambro. Dum la nokto sxi vekigxis. Auxdinte
+gxemojn kaj sopirojn cxe la tirkesto, sxi malfermis la meblon, kaj
+terurigite ekvidis la fingron de mortinto. SXi ankaux iris pastron,
+kaj ricevis similan konsilon. Kiam sxi redonis la fingron, sxi
+ekvidis ke, al la mano de la mortinto, unu fingro mankis.
+
+(II.). Tiu cxi estas tre interesa, cxar la rakonto memorigas la
+legendon pri _Tannhauser_ kaj mi neniam auxdis similajxon. Mia
+amiko, kiam li estis junulo, kondukis sian sxafaron al la
+malproksimaj montherbejoj kie logxas amiko kunpasxtisto. Tiu
+cxi ofte revenis vespere tre malfrue, sed unufoje la sxafoj
+revenis sen li. La nokto pasis, sed ecx matene li ne vidigxis. Tiam
+mia amiko kune kun parencoj de la perditulo, foriris sercxante lin,
+sed nenion trovis esceptinte lian bastonon, kaj la trancxileton per
+kiu li kutimis skulpti figurojn aux literojn sur la ligno. Pasis
+kelkaj tagoj, sed la pasxtisto ne revenis. Tiam la amikoj iris al la
+pastro, kaj li respondis: "Kiam li revenos, ne demandu pri io, kion
+li faris dum la semajno de sia forestado."
+
+Post ok tagoj, la pasxtisto revenis, kaj memvole rakontis pri la
+afero. Kiam li foriris, li kunportis sakon da salo por la sxafoj,
+sed ili ne tute mangxis gxin; tial li enmetis la restajxon en sian
+posxon. Subite li trovis sin en vasta belega salono, mirege ornamita
+kaj lumigita, kie estis tre multe da cxarmaj frauxlinoj, kaj multe da
+mangxajxoj, kaj da trinkajxoj. Tie li amuzis sin longatempe, sed fine
+enuite, li deziris foriri. Tiam la dancistinoj kaj aliaj diris al li:
+"Danku la Sinjoron ke vi enhavas posxe iom da salo, cxar sen gxi, vi
+devigxus resti kun ni."
+
+Mia amiko ne dubas pri la vereco de tiuj cxi, kaj de aliaj similaj
+fabloj, sed li diras ke nun la mondo estas sxangxigxita. Kaj ankaux
+ke iu Papo de ne longe malbenis la feojn kaj la koboldojn, kiuj en la
+antauxtempoj ofte amuzis sin, turmentante la Kristanojn. Nun ili ne
+plu estas potenculoj.
+
+
+
+
+HISPANAJ PROVERBOJ.
+
+
+1. Korniko[1] diris al korvo "For de tie ci, nigrulo!"
+
+2. Kiam amiko petis, ne estas morgaux.
+
+3. Dio ne batas per du manoj.
+
+4. Kiam unu pordo fermigxas, cent pordoj malfermigxas.
+
+5. Tiu, kiu donacas al la publiko, donacas al neniu.
+
+6. La piedoj de la gxardenisto ne malutilas al la gxardeno.
+
+7. La vulpo estas ruza, sed pli ruza estas tiu, kiu kaptas gxin.
+
+8. Tiu, kiu bonfaras al vi, aux mortos aux foriros.
+
+9. Tiu, kiu ne havas kapon, ne bezonas cxapelon.
+
+10. La sagxulo sxangxas siajn ideojn, sed la malsagxulo neniam.
+
+(4686).
+
+
+FOOTNOTE:
+
+[1] Carrion crow.
+
+
+N.B.--_Maltaj kaj Hindaj Proverboj poste aperos._
+
+
+
+
+[_Copyright reserved._]
+
+[_Tradukis Esp. 6266._]
+
+LA VENTEGO (Dauxrigo).
+
+
+(_Vidu la kvar antauxajn Nrojn._)
+
+AKTO I.
+
+Sceno 2 (_dauxrigo_).
+
+
+(_Vokante_). Servisto, venu! venu, Arielo!
+           Mi estas tute preta: venu! venu!
+
+(_Aperas Arielo_).
+
+Arielo.--  Saluton al vi, granda mia mastro!
+           Laux via bondeziro tuj mi venas.
+           CXu flugi, nagxi, trafajrigxi, rajdi
+           Sur nubaj volvoj min vi nun devigos?
+           Tuj Arielo agos.
+
+Prospero.--                 CXu, spirito,
+           Vi kauxzis la ventegon laux l'ordono?
+
+Arielo.--  Precize, mastro. Mi la regxan sxipon
+           Enflugis: cxu postparte, cxu antauxe,
+           CXu sur ferdeko, cxu en la cxambretoj,
+           Mirigon mi dissemis, ekbruligis
+           Multegajn lokojn mi, per unu fojo;
+           CXe l'masta pinto velojn kaj sxnurajxojn
+           Videble mi flamigis; tiam, kune
+           Interligigxis flamoj. Pli momentaj,
+           Ecx pli rapidaj ol la fulmotondroj,
+           La flamoj, krakoj de l'sulfura mugxo!...
+           Neptunon mem siegxi ecx mi sxajnis,
+           Kaj kun la ondoj la tridento tremis!
+
+Prospero.--Spirito brava! En tumulto tia,
+           Suficxa por sxipanojn frenezigi,
+           El ili kiu povis agi sagxe?
+
+Arielo.--  Neniu; cxiuj malsagxuloj sxajnis
+           En malespera stato. Krom maristoj,
+           Tuj subakvigxis ili el la sxipo
+           De mi ekbruligita. La regxido,
+           Kun haroj starigxantaj kiel kanoj,
+           Unue maren jxetis sin, kriante:
+           "Infero certe estas nun malplena!
+           CXi tie nun la diablaro logxas!"
+
+Prospero.--Bonege, Arielo! CXu proksime
+           De l'lando ne farigxis sxippereo?
+
+Arielo.--  Proksime, mastro.
+
+Prospero.--                  CXu nun cxiuj vivas?
+
+Arielo.--  Ne haro mankas, kaj iliaj vestoj
+           Pli fresxaj vere sxajnas ol antauxe.
+           Laux via volo ilin mi disigis
+           Per bandoj travagantaj nun l'insulon,
+           Kaj Ferdinando, la regxido, sola
+           De mi lasita, estas en angulo;
+           Sopire, li l'aeron malvarmigas
+           Kaj, tiel, brakokrucigxinte, sidas.
+
+Prospero.--La regxan sxipon, ankaux la maristojn
+           De la sxiparo, kiel vi disponis?
+
+Arielo.--  Savita estas nun la sxipo regxa
+           Ankrita en la profundega golfo--
+           De kia loko min, je l'noktomezo,
+           Vi vokis iam por alporti roson
+           El ventetigxa Bermudinsularo--
+           La sxipo tie kusxas. La sxipanoj
+           Miregigitaj, lacaj de penado,
+           Sub la ferdeko nun sorcxarte dormas.
+           Ceteraj sxipoj kiujn mi disigis
+           Interrenkontis sin, kaj Neapolon
+           Malgxoje iras.--SXiparestro pensas
+           Ke l'regxan sxipon li fundiri vidis,
+           Kaj ke en mar' pereis la regnestro.
+
+Prospero.--Mision vian, Arielo, bone
+           Plenumis vi; alia tamen ago
+           Farota restas. Kia estas l'horo?
+
+Arielo.--  La posttagmeza.
+
+Prospero.--                Du sablosxutiloj
+           Sin malplenigos gxis la sesa horo:
+           Ni dume devas bone tempon uzi.
+
+Arielo.--  CXu plie mi labori devas, mastro?
+           Bonvolu vi memori la promeson
+           Al mi faritan sed ne plenumitan.
+
+Prospero.--CXagrena? Kial do?
+
+Arielo.--                    Min liberigu!...
+
+Prospero.--Ne antaux ol la tempo venos!
+
+Arielo.--                              Mastro!
+           Kompatu min, cxar mi ja tre fidele
+           Vin servis--ne mensogis--ne eraris ...
+           Vin servis sensxpareme, senmurmure,
+           Kaj, mastro, vi promesis de plenjaro
+           Rabaton.
+
+Prospero.--         CXu, spirito, vi forgesas
+           El kiaj turmentegoj mi vin tiris?
+
+Arielo.--  Neniam.
+
+Prospero.--        Jes! vi cxion nun forgesas.
+           Ja sxanceligos vin trapremi sxlimon,
+           Por mi sur akra norda vento rajdi,
+           Aux vin trapusxi en la frostan teron,
+           Se tiel mi ordonos! Vi forgesas ...
+
+Arielo.--  Neniam.
+
+Prospero.--        Malbonulo, vi mensogas!
+           Ecx vi forgesas kiel Sikorakso--
+           Malpura sorcxistino kurbigita
+           Per multaj jaroj kaj malbondeziroj--
+           Agadis.
+
+Arielo.--          Mastro, ne!
+
+Prospero.--                    Ja vi forgesas.
+           Nu, diru al mi kie sxi naskigxis.
+
+(_Dauxrigota_).
+
+
+
+
+MATEO FALKONE.
+
+Eltirajxo el Merimee, tradukita de ELISE BAUER.
+
+
+Unu tagon en auxtuno Mateo Falkone frue eliris kun sia edzino por
+viziti unu el siaj brutaroj en la maldensejo de la arbaro. Lia
+fileto, Fortunato, volis akompani lin, sed, cxar la loko estis tro
+malproksima, kaj iu devis resti por gardi la domon, li rifuzis. Oni
+vidos cxu li ne havis kauxzon por penti pro tio. Li estis foririnta
+de kelkaj horoj, kaj Fortunato kusxis je la suno, rigardante la
+bluajn montojn, kaj pensante ke, la venontan dimancxon, li tagmangxos
+en la urbo, cxe sia onklo, la korporalo.
+
+Tuj pafo interrompis lian meditadon. Li eklevigxis, kaj turnis sin je
+la flanko de la ebenajxo de kie la bruo venis. Aliaj pafoj sekvis je
+malegalaj interspacoj cxiam alproksimigxante. Fine en la vojeto, kiu
+kondukis al la domo, aperis viro kun pinta cxapo (kiel portas la
+montanoj) barba, kovrita per cxifonajxoj, pene trenigante kaj
+apogante sin sur sia pafilo. Li jxus estis ricevinta pafon en la
+femuron. Tiu cxi viro estis bandito, kiu, foririnte nokte por acxeti
+pulvon en la urbo, estis falinta en embuskon de korsaj soldatoj. Post
+fortika defendo, li estis sukcesinta forkuri, vive persekutata. La
+soldatoj estis tre proksimaj, kaj lia vundo neebligis lin alveni en
+la arbaron, antaux liaj persekutantoj. Li alproksimigxis al Fortunato
+dirante: "Vi estas la filo de Mateo Falkone. Mi estas Gianetto
+Sanpiero. La _flavaj kolumoj_ persekutas min. Kasxu min, cxar mi ne
+povas plu marsxi." "Kaj kion diros mia patro, se mi kasxos vin sen
+lia permeso?" "Li diros ke vi faris bone. Kasxu min rapide, cxar la
+soldatoj nun alvenas, kaj mi ne povas atendi, gxis via patro revenos.
+Kasxu min, aux mi vin mortigos." Kun la plej granda indiferenteco
+Fortunato respondis, "Via pafilo estas sensxarga, kaj ne estas aliaj
+kartocxoj en via kartocxujo." "Mi havas mian stileton." "Sed cxu vi
+kuras tiel rapide kiel mi?" Li faris salton, kaj forkuris. "Vi ne
+povas esti filo de Mateo Falkone. CXu vi do arestigos min antaux via
+domo?" La infano sxajnis kortusxita. "Kion vi donos al mi se mi
+kasxos vin?" La bandito sercxis en sia leda posxo, kaj eltiris el gxi
+moneron da kvin frankoj. Vidante la monon, Fortunato ridetis kaj
+diris: "Nenion timu." Li tuj faris grandan truon en amason da fojno
+apud la domo. Gianetto enigxis tien, kaj la infano lin kovris
+tiamaniere, ke li lasis al li iom da aero por spiri. Estis tamen
+neeble suspekti viron kasxitan sub la fojno. Plie li prenis katinon
+kun sxiaj idoj, kaj placis ilin sur la amaso por kredigi ke gxi
+ne estis tusxita de kelke da tempo. Poste, ekvidante sangajn
+postsignojn, li zorge kovris ilin per polvo, kaj trankvile
+rekusxigxis je la suno.
+
+Kelkaj minutoj poste, ses viroj en brunaj uniformoj kun flavaj
+kolumoj, komandataj de adjudanto alvenis. Tiu cxi adjudanto estis iom
+parenca de Falkone (Oni scias ke en Korsujo oni sekvas la gradojn de
+parenteco pli malproksime ol aliloke). Li nomigxis Teodoro Gamba, kaj
+estis agemulo, tre timata de la banditoj, el kiuj li jam estis
+kaptinta kelkajn.
+
+"Bonan tagon, kuzeto, kiel vi grandigxis," li diris. "CXu vi jxus
+vidis pasi viron?" "Ho, mi ne estas ankoraux tiel granda, kiel vi,
+kuzo," naivege respondis la infano.
+
+"Tio venos. Sed diru al mi cxu vi vidis pasi viron kun pinta nigra
+cxapo, kaj rugxe kaj flave brodita jako?"
+
+"Viron kun pinta cxapo?" "Jes! respondu rapide, kaj ne ripetu miajn
+demandojn!" "Hodiaux matene la Sinjoro Pastro pasis antaux nia pordo
+sur sia cxevalo Petro. Li min demandis, kiel sanas mia patro, kaj mi
+lin respondis--" "Ha, sentauxgulo, vi estas ruzulo! Diru tuj al mi
+kien Gianetto iris, cxar estas li, kiun mi sercxas; kaj mi estas
+certa, ke li prenis tiun cxi vojeton."
+
+"CXu oni vidas kiam oni dormas?" "Vi ne dormis, sentauxgulo. La pafoj
+vekis vin." "Vi do kredas ke viaj pafiloj faras tiom da bruo! La
+pafileto de mia patro faras pli multan!" "Mi bone scias ke vi vidis
+Gianetton. Eble vi ecx kasxis lin! Kamaradoj, eniru en la domon, kaj
+vidu cxu nia viro estas tie. La fripono havas nur unu piedon por
+marsxi, kaj li posedas troan bonsencon por provi atingi lamante la
+arbaron. Plie, la sangaj postsignoj finigxis tie cxi." "Kaj kion
+diros mia patro, kiam li scios ke oni eniris en lian domon dum lia
+forestado?" "Sentauxgulo," diris la adjudanto, "cxu vi scias ke mi
+havas rimedon paroligi vin aliamaniere? Eble vi fine parolos, kiam
+mi donos al vi dudekon da batoj per la glavoplado! CXu vi scias,
+fripono, ke mi povas kusxigi vin en malliberejo sur la pajlo kun
+katenoj al la piedoj?" Sed la infano ne maltrankviligxis.
+
+La soldatoj estis vizitintaj la tutan domon. Tio ne estis tre longa
+afero, cxar la dometo de Korso enhavas nur unu kvadratan cxambron. La
+meblaro konsistas el tablo, benkoj, kestoj, cxasiloj kaj kuiriloj.
+Dume Fortunato karesis sian katinon, kaj sxajnis gxui la konfuzon de
+la soldatoj. Unu alproksimigxis al la amaso da fojno kaj vidis la
+katinon kaj donis baton per la bajoneto en la fojnon, plialtigante la
+sxultrojn, kvazaux li sentas la ridindecon de sia singardo.
+
+Nenio movis, kaj la vizagxo de la knabo ne montris ian maltrankvilecon.
+La adjudanto preskaux malesperis. Li jam serioze rigardis je la
+flanko de la ebenajxo kiel inklina reiri tien de li venis, kiam li
+ekpensis ke eble karesoj kaj donacoj helpos lin. "Kuzeto," li diris,
+"vi sxajnas esti tre lerta bubo. Sed vi agas malbone cxe mi, kaj se
+mi ne timus cxagreni mian kuzon Mateon, vere mi forkondukus vin kun
+mi. Sed kiam mia kuzo estos reveninta, mi rakontos al li la tutan
+aferon, kaj li vin vipos por via mensogo. Estu bona knabo, kaj mi
+donos al vi tiun cxi belan argxentan horologxon, kiu certe valoras
+tridek frankojn!"
+
+"Kiam mi estas grandulo, mia onklo, la korporalo, donacos al mi
+horologxon." "Jes, sed la filo de via onklo jam havas unu, ne tiel
+belan, kiel tiun cxi, vere. Li tamen estas pli juna ol vi." Fortunato
+rigardis gxin simile je kato, al kiu oni prezentas tutan kokidon.
+Sentante ke oni mokis lin, li ne kuragxigxas kapti gxin, kaj de tempo
+al tempo, li deturnas la okulojn por ne subfali la tenton. SXajnis
+tamen ke la adjudanto volis vere donaci la horologxon al li.
+
+"Mi perdu miajn epoletojn," ekkriis la adjudanto, "se mi ne donacos
+al vi la horologxon, kondicxe ke vi diru kie estas Gianetto. La
+kamaradoj estas atestantoj, kaj mi ne povas depreni mian promeson."
+Tiel parolante li alproksimigis iom post iom la horologxon, gxis gxi
+preskaux tusxis la palan vangon de la infano. Oni vidis sur lia
+vizagxo la internan batalon inter la avideco, kaj la respekto
+sxuldata al la gastamo. Li pene spiris: Li preskaux sufokigxis. Dume
+la horologxo balancigxis, turnigxis kaj kelkafoje ecx tusxis lian
+nason. Fine, iom post iom, la dekstra mano levigxis al la horologxo;
+liaj fingroj tusxis gxin, kaj gxi tute kusxis en lia mano, la
+adjudanto tamen ne ellasinte la cxenon. La ciferplato estis ornamita;
+la kovrilo nove polurita; je la suno gxi brilis kiel fajro.
+
+La tento estis tro granda.--Fortunato levis ankaux la maldekstran
+manon, kaj per la antauxfingro li montris supre sian sxultron la
+amason da fojno. La adjudanto tuj komprenis lin. Li ellasis la
+cxenon. Fortunato estis la sola posedanto de la horologxo.
+
+La soldatoj tuj renversis la amason, kaj gxi baldaux movigxis, kaj
+sanga viro, kun stileto en la mano, eliris, sed, provante levigxi,
+sia vundo ne permesis lin stari. Li falis. La adjudanto jxetis sin
+sur lin, kaj elsxiris la stileton el lia mano. Tuj oni forte ligis
+lin, malgraux lia kontrauxbatalo.--Gianetto, kusxita sur la tero kaj
+ligita kiel brancxaro, turnis la kapon al Fortunato, kiu
+alproksimigxis. "Filo de ...," li diris pli malsxate ol kolere. La
+infano jxetis al li la moneron, kiun li estis doninta, sentante ke
+li ne plu meritas gxin. Sed la kaptito sxajnis ne vidi tiun movon.
+Tre kviete li diris al la adjudanto: "Mia kara Gambo, mi ne
+povas marsxi; vi devas _porti_ min en la urbon." "Vi tuj kuros pli
+rapide ol kapreolo," respondis la kruela venkinto; "sed estu
+trankvila. Mi estas tiel kontenta teni vin, ke mi volonte portus vin
+unu mejlon sen lacigxi. Plie, amiko mia, ni faros por vi portilon per
+brancxoj." "Bone," diris la malliberulo, "vi ankaux metos iom da
+pajlo sur la portilon, por ke mi estu pli sengxena."
+
+Dum la soldatoj okupis sin, unuj por fari specon de portilo, aliaj
+por bandagxi la vundon de Gianetto, Mateo Falkone kaj sia edzino
+subite aperis apud la kurbigxo de la vojeto, kiu kondukis al la
+arbaro. La virino antauxmarsxis, kurbigxata penige sub la pezo de
+grandega sako da kasxtanoj, dum la viro trankvile sekvis, portante
+nur unu pafilon en la mano, kaj alian sur la dorso; cxar estas neinde
+je Korso porti ian sxargxon krom siaj armiloj.
+
+Vidante la soldatojn la unua penso de Mateo estis ke ili estas
+venintaj por aresti lin. Sed kial tiu cxi ideo? CXu li malpacis kun
+la justeco? Ne, li gxuis bonan famon. Sed li estis Korso, kaj
+montano; kaj estas iom da Korsoj, kiuj, esplorante la memoron, ne tie
+trovas ian peketon. Li do estis singarda, kaj preparigxis por la
+defendo. "Edzino," li diris al Giuseppina, "metu malsupren vian
+sakon, kaj pretigu vin!" SXi tuj obeis. Li donis al sxi la pafilon,
+kiun li portis sur la dorso, por ke gxi ne gxenu lin. Tiam li
+malrapide autauxeniris al la domo, lauxlonge la arboj, kiuj borderis
+la vojon, kaj preta jxeti sin, je la plej malamika movo, malantaux la
+plej grandan trunkon, de kie li povus pafi kasxate. Lia edzino sekvis
+lin proksimege, tenante la duan pafilon, kaj la kartocxujon. La ofico
+de bona edzino dum batalo estas sxargi la armilojn de sxia edzo.
+
+Vidante Mateon tiamaniere alproksimigxantan, la adjudanto estis en
+tre granda maltrankvileco. Se Mateo, li ekpensis, estus hazarde
+parenco de Gianetto, aux se li estus lia amiko, kaj li volus defendi
+lin, la kugloj de lia pafilo alvenus al mi tiel certe, kiel letero al
+la posxto. Je tia sxanceligxo, li kuragxe decidigxis antauxeniri
+sole, kaj rakonti al Mateo la tutan aferon, parolante al li, kiel al
+malnova konato; tamen la mallonga interspaco inter li kaj Mateo
+sxajnis al li longega.
+
+"Nu, amiko mia," li ekkriis. "Kiel vi sanas? Estas mi, Gamba, via
+kuzo." Mateo, nerespondante, haltis kaj gxentile plialtigis sian
+pafilon. "Bonan tagon, frato!" "Mi venis pasante por saluti vin, kaj
+mian kuzinon Peppina. Ni havis longan marsxadon hodiaux, sed ni ne
+devas plendi pri nia lacigxo, cxar ni faris bonan kaptajxon. Ni jxus
+kaptis Gianetton Sanpieron." "Estu Dio lauxdata," ekkriis Giuseppina,
+"li sxtelis nian kaprinon la lastan semajnon!" Tiuj cxi paroloj
+gxojigis Gamba. "La fripono sin kiel leono defendis. Li mortigis unu
+el miaj soldatoj, kaj, nekontenta je tio, li rompis la brakon
+al la korporalo Chardon--sed tio ne estas grava afero, li estas
+nur Franco:--Plie li kasxigxis tiel bone, ke la diablo mem ne estus
+povinta trovi lin. Sen la helpo de mia kuzeto Fortunato, ni
+neniam estus trovinta lin. Gianetto kasxigxis sub tiu cxi amaso da
+fojno, sed mia kuzeto vidigis al ni la ruzon. Mi certe diros gxin al
+lia onklo, la korporalo, por ke li sendu al li belan donacon por lia
+penado. Lia nomo kaj la via estos en la raporto, kiun mi sendos al la
+provincestro."
+
+"Malbeno!" gxemis tute mallauxte Mateo.
+
+Kiam ili alvenis al la domo, Gianetto jam kusxis sur la portilo,
+preta por foriri. Vidante Mateon kun Gambo, li strange ridetis; tiam
+turninte sin al la pordo de la domo, li kracxis sur la sojlon,
+dirante: "Domo de perfidulo."
+
+Nur homo certa morti estus kuragxigxinta elparoli tiujn cxi vortojn.
+Tiro per stileto, kiu ne postulus ripetadon, tuj estus paginta tiun
+insulton. Mateo tamen nur metis la manon al la frunto, kiel viro
+premegita. Fortunato estis enirinta en la domon, kiam li vidis sian
+patron alvenantan. Li baldaux reaperis kun taso da lakto, kiun li
+prezentis al Gianetto mallevante siajn okulojn.
+
+"For de mi!" ekkriis la malfelicxulo kun tondra vocxo. Poste,
+turnigxante al unu el la soldatoj: "Kamarado, donu al mi trinkajxon!"
+La soldato metis sian botelon en liajn manojn, kaj la bandito trinkis
+la akvon, kiu donis al li viro, kun kiu li jxus intersxangxis pafojn!
+Tiam la adjudanto donis la signalon por foriri, kaj diris _adiaux_ al
+Mateo kiu ne respondis....
+
+CXirkaux dek minutoj pasis antaux ol Mateo malfermis la busxon. La
+infano malkviete rigardis, jen sian patrinon, jen sian patron, kiu,
+apogante sin sur sia pafilo, konsideris lin kun kolerega mieno.
+"Vi komencas bone," fine diris Mateo kun vocxo kvieta, sed terura
+por tiuj, kiuj lin konis. "Pacxjo mia," ekkriis la infano,
+alproksimigxante, la okulojn larmplenajn, preta sin jxeti genue. Sed
+Mateo kriis al li: "Malantauxen de mi!" kaj la infano haltis kaj
+ploregis, senmove starante kelkajn pasxojn de sia patro. Giuseppina
+alproksimigxis. SXi jxus ekvidis la horologxcxenon elpendantan el lia
+cxemizo. "Kiu donis al vi tiun cxi?" "Mia kuzo, la adjudanto."
+
+Mateo ekprenis la horologxon kaj, jxetante gxin forte kontraux
+sxtonon, disrompis gxin en mil pecetojn.
+
+La ploregoj de Fortunato duobligxis, kaj Mateo dauxrigis lin fikse
+rigardi per siaj linkaj okuloj. Fine li frapis la teron per la
+pafilo, kaj jxetinte gxin sur la sxultron, li reprenis la vojon al la
+arbaro, kriante ke Fortunato lin sekvu. La infano obeis. Giuseppina
+kuris post Mateon, kaj ekprenis lian brakon: "Li estas filo via,"
+diris sxi, tremante, kaj fiksante siajn nigrajn okulojn sur tiujn de
+sia edzo, kvazaux sxi volis legi tion, kio pasigxis en lia animo.
+"Lasu min," respondis Mateo. "Mi estas lia patro." SXi kisis sian
+filon, kaj reeniris plorante en la domon, kie sxi fervore pregxis
+antaux la imago de la Dipatrino....
+
+Apud malgranda valeto Mateo haltis. "Fortunato, iru apud tiun largxan
+sxtonon." La knabeto faris tion, poste li genufleksis. "Diru viajn
+pregxojn!" "Patro mia, Pacxjo, ne mortigu min!" "Diru viajn
+pregxojn!" ripetis Mateon, teruravocxe. Balbutante kaj ploregante, la
+infano diris la Patron kaj la Kredon. Fortavocxe la patro respondis
+_Amen_ je la finigxo de cxiu pregxo.
+
+"CXu tiuj cxi estas cxiuj pregxoj kiujn vi scias?"
+
+"Patro, mi ankaux scias la _Ave Maria_, kaj la _Litaniojn_, kiujn mia
+onklino lernigis al mi."
+
+"Ili estas tre longaj, sed diru ilin!"
+
+La infano finis la litaniojn per malfortega vocxo.
+
+"CXu vi estas fininta?"
+
+"Ho! Patro mia, pardonu min. Mi neniam refaros gxin. Mi tiome petegos
+mian kuzon, la korporalon, ke oni pardonu al Gianetto."
+
+Li estis ankoraux parolante kiam Mateo murmuris: _Dio vin pardonu!_
+
+Li pafis, kaj Fortunato falis teren, morta.
+
+Sen jxeti rigardon sur la malvivulon, Mateo reiris domen, por sercxi
+fosilon por enterigi sian filon. Post kelke da pasxoj, li renkontis
+Giuseppinan, alkurantan, maltrankviligitan per la pafo. "Kion vi
+faris?" sxi ekkriis.
+
+"Justecon!"
+
+"Kie li estas?"
+
+"En la valeto. Mi lin enterigos. Li mortis Kristane. Mi kantigos
+meson por li. Oni diru al mia bofilo ke li venu logxi kun ni."
+
+
+
+
+TOM BOLIN.
+
+(Dibdin.--Tradukis A. Motteau).
+
+
+  Senviva kusxas nun Tom Bolin,
+    Karulo de l'sxipar';
+  Ventego ne plu blovos sur lin
+    En granda mortintar'.
+  Li staris en beleco vira,
+    De la marist' model';
+  Ferdeke devosklavo vera,
+    Sidant' nun super vel'. (_bis_).
+
+  Tom cxiam sian vorton gardis
+    Kaj kore donis sin;
+  Edzinon virtan li posedis,
+    Amikojn verajn, nin.
+  Li ankaux kantis tiel bele,
+    De l'sxipo Filomel'!
+  Bedauxru ni do lin fidele,
+    Zorgantan super vel'. (_bis_).
+
+  Veteron belan sendos tamen
+    La supervol' al Tom,
+  En tago kiam venos hejmen
+    Maran' kaj landa hom'.
+  SXipanon, regxon morto kaptas;
+    Se li nun homa sxel'
+  Senmova korpo sube restas,
+    Tom vivas super vel'. (_bis_).
+
+
+
+
+DIVERSAJ AVIZOJ.
+
+
+Niaj Germanaj Samideanoj baldaux komencas sian propagandon, kaj
+eldonigis bonan brosxureton kiu kostas dekkvin pfenigojn kaj kiu
+multe helpos je la varbado de rekrutoj.
+
+     * * *
+
+Sinjorino Phelips, Prezidantino de la Braillea Korespondada Klubo,
+anoncas la fondon de Esperanta sekcio. Ni rememorigas niajn blindajn
+amikojn ke Sinjoro W. P. Merrick, The Manor Farm, Shepperton,
+klopodas pri la movado, kaj estas la Braillea Sekretario de The
+London Esperanto Club.
+
+     * * *
+
+Alilanda Adepto, kiu enpresigis sian nomon en nian Adresareton, kiel
+kolektanto de ilustritaj posxtkartoj, jxus estas skribinta: "CXu vi
+scias ke per, kaj por, via gazeto mi faras kaj estas ankoraux farinta
+grandaron da posxtkartoj ilustritaj? CXiutage la leteristo lasas en
+mia domo kvar, kvin, aux ses, cxiuj skribitaj tiamaniere: "Leginte
+vian anoncon en The Esperantist k.t.p."
+
+Mi cxiam pensis, ke tiuj cxi multe helpus nian aferon, kaj sendube la
+kolekto de posxtsignoj ankaux estas inda je atento. Al cxiu, kiu
+sendos cxi tie sian nomon kaj adreson, por ke gxi enmetigxu en nian
+adresareton, kiel kolektanto de posxtsignoj, kaj kiu kunsendos la
+necesajn ses pencojn (70 centimojn), la Redaktoro tuj resendos areton
+da almenaux dek diversaj posxtsignoj. Kaj cxiuj el ili estos per
+Esperanto ricevitaj. Estas mirinde kiom da alilandaj abonantoj tiun
+cxi malgranda Gazeto jam posedas. Estos granda helpo al tiu cxi afero
+se la abonantoj en Java, Pahang, Cochin-China, Japan, Trinidad,
+Barbadoes, Brazil, Mexico, Sierra Leone, China k.t.p. afable sendos
+aron da senvaloraj (al ili, sed ne al ni) specimenoj por ke ni
+disdonu ilin inter niaj apogantoj. _Per malgrandajxoj oni grandajxojn
+efektivigos!_ Tial mi multe konfidas je posxtkartoj kaj posxtsignoj,
+por rapidigi la universalan alprenon de Esperanto.
+
+     * * *
+
+Kelkaj amikoj tre amas _kronikon_; sed la Redaktoro petas ke ili sin
+turnu al la _Lingvo Internacia_, _L'Esperantiste_, _k.t.p._ por gxin
+trovi. Tamen en tiu cxi numero li donas mallongan skizon pri la
+agadoj de la pasinta monato. Multaj paroladoj estas farintaj. _The
+Associated Teachers' Guild_, _The Central Technical College_, _The
+Sir John Cass Technical Institute_, _The Westbourne Chapel_ en
+Londono, kaj kunvenoj cxe Sheffield kaj Nottingham auxskultadis kaj
+ekinteresigxis je la Esperanta celo. Multaj artikoloj pri Esperanto
+aperis en la gazetaro.
+
+Bonaj leteroj enpresigxis en _The Hexham Herald_ kaj _The Scottish
+Cyclist_. Malfelicxe _The Daily Paper_, kiu donis al ni tiom da
+espero kaj helpo, estas mortinta, cxar nia fervorega amiko Sinjoro
+Stead ne povis plu zorgadi pri gxi. Tamen nia movado sxuldas al li
+ankoraux pli koregan dankesprimon. Pri la artikolo en la _C.T.C.
+Gazette_ mi jam estas skribinta.
+
+Mi ne povas nomi cxiujn el la Anglaj Gazetoj, kiuj enhavis
+Esperantajn artikolojn, sed mi ne devas forgesi la novan monatan
+revuon, _The Crank_, kies dua numero enhavis tre valoran artikolon,
+skribitan de nia agema _Librarian_. Dua artikolo kredeble sekvos en
+la tria numero.
+
+Sed estas inter la alilanda gazetaro ke ni trovas la plimulton da
+niaj apogantoj; kaj mi prenas la nunan okazon por danki la multajn
+samideanojn, kiuj afable sendadas al mi siajn lokajn gazetojn. En _La
+Plume Stenografique de France_ trovigxis longan skizon; kaj ankaux
+tre longan nomaron da aliaj gazetoj oni povus citi. En la Amiens'a
+jxurnalo mi legis ke la sindonema Sinjoro Tessencourt, la tiea
+Prezidanto, farigxis konsulo de la Unuigxitaj SXtatoj. Espereble la
+lingvo internacia helpos lin, kvankam gxis nun ne estas multe da
+kunbatalantoj tie.
+
+Tamen, antaux kelkaj tagoj, mi ricevis sekvantan leteron el tiu cxi
+antauxemega lando. "When I was in business in New York I had
+considerable correspondence with merchants in various parts of the
+world, as I was a large buyer of raw goods from Siberia, South
+Africa, Central America, and other countries, and I felt the need of
+an international business language. With this feeling I paid some
+attention to _Volapuk_ and _Spelin_, the two previous attempts at
+this problem which seemed worthy of notice, but I felt no confidence
+in there being any future in either of them. With regard to Esperanto
+I have a very different feeling, and think it is going to be a
+success."
+
+     * * *
+
+Por finigi tiun cxi avizaron, mi deziras altiri la atenton de la
+legantaro al la jxuseldonita tre interesa raporto pri la _Esploro de
+la Groupe Esperantiste de Lyons_. Tiu cxi energia centro sendis
+leterojn je la komenco de 1903 al cxiuj konataj grupoj, petante
+respondojn je kelkaj demandoj. La rezultato de tiu cxi interesa afero
+nun aperas en la komenco de la Jan Lingvo Internacia. Mi elcxerpos
+kelkajn frazojn el tiu cxi raporto pri la enhavo de la sescent da
+ricevitaj respondleteroj: (1) Esperanto estas de nun disvastigita en
+la plej granda parto de la Euxroplingvaj landoj. (2) Plej ofte
+fremdaj Esperantistoj staras izolitaj unuj de la aliaj. (3) Ke nenio
+estas pli diversa ol la socialaj situacioj de la Esperantistoj. (4)
+Ke la facileco per kiu ili akiris Esperanton estis apenaux
+nekredebla, kia ajn estas la gepatra lingvo. Ni cxiuj devas dankegi
+la Lionan Grupon pro gxia granda laboro, kaj pro la grava rezultato
+kiu gxin kronis.
+
+
+
+
+CORRESPONDENCE NOTES.
+
+
+A.J.H. (Shrewsbury) writes: "There are many ways of spreading the
+language, but two plans, which I have not yet seen in print, appeal
+to me. (1). Let merchants, especially those with a world-wide
+business, adopt Esperanto names for their goods. (2). Cause Esperanto
+to be included among the languages in which it is permissible to send
+telegrams."--In thanking A.J.H. for the kind suggestions, and hoping
+that many will follow his good example, we beg to note that the
+second of these plans is already in vogue, as the writer has seen
+several Esperanto telegrams, of course minus the accents. As to the
+first, it is a capital suggestion. A certain perfume (Espero) has
+been advertised in this gazette, and, in consequence, the proprietor
+has had many orders from France and other foreign strongholds of our
+Cause. The opening up of a universal market for one's goods is the
+first advantage of the study, from a business man's point of view,
+and I trust that ere long it will be largely made use of by our
+growing army of Esperantists.
+
+     * * *
+
+L.R.C. does not know Spanish, yet, thanks to Esperanto, he was able
+to translate the sentences in that language in our February number.
+Are we to consider therefore that Spanish resembles Esperanto more
+closely than Italian, or has some other friend, equally ignorant of
+that tongue, been able to translate the Italian sentences on page 57?
+
+     * * *
+
+Several friends have pointed out the word given in the new
+English-Esperanto Dictionary for _Editor_. We prefer to use
+_Redaktoro_ to translate the term, and use _Eldonisto_ for
+_Publisher_.
+
+E.M. (Lancaster) sends an excellent suggestion. He writes: "Will not
+some good Esperantists consent to correct one beginner's letter per
+week, provided that an envelope be enclosed for the reply?"--Surely
+there must be many who are willing to undertake this light work,
+and who thus will improve their own knowledge, and will also make
+the study especially interesting for country students. The
+Editor will be glad to find a learner, or a teacher, as may be
+desired.
+
+     * * *
+
+Several subscribers have pointed out that the meanings of some words
+not in the text-book vocabulary have not been explained. As the
+Esperanto-English Vocabulary is now issued, we shall only explain
+words not to be found in that comprehensive little work.
+
+     * * *
+
+No. 8380 writes: "Sir, permit me briefly to call attention to two of
+the examples given last month in illustration of the uses of the
+preposition 'By.' (1). _He was holding him by the neck with both
+hands._ Neck: part of the body, or instrument by which B is held;
+hands: part of the body by which A holds B. The preposition should,
+therefore, in my opinion be '_Per_.'" (In the first case there is a
+certain amount of ambiguity, and _je_ or _per_ can be used
+indiscriminately). "(2). _The little boy returned home quite by
+himself._ This somewhat peculiar idiom obviously means that the child
+returned alone, and must be rendered thus 'La knabeto revenis domen
+sole.'" The Editor nearly altered the latter phrase to the more
+colloquial expression "The little boy returned home quite _on his
+own_." It seems to mean "_by his own instrumentality_," and "_per_"
+certainly seems to be correct in this instance. He might, for
+example, have just commenced to walk, in which case the proud mother
+would no doubt have used the given phrase, even if she had
+accompanied him every step of the way (which, in the Editor's
+opinion, she probably did). As the phrases seem to give a
+considerable amount of instruction, the same contributor has kindly
+treated in this issue the prepositions "IN and INTO."
+
+
+IN, INTO.
+
+Many birds fly in the autumn into warmer countries.
+  Multaj birdoj flugas dum la auxtuno _en_ plivarmajn landojn.
+
+When the mouse runs indoors.
+  Kiam la muso kuras _en_ la domon.
+
+The women run about indoors.
+  La virinoj kuradas _en_ la domo.
+
+They are quite right, in my opinion.
+  _Laux_ mia opinio, ili estas tute pravaj.
+
+They were brought up in the fear of God.
+  Ili edukigxis _laux_ la timo al (aux je) Dio.
+
+In the education of children, it is necessary to use--
+  _Por_ la edukado de la infanoj, estas necese uzi--
+
+She had difficulty in expressing her thoughts.
+  SXi havis malfacilecon _por_ esprimi siajn pensojn.
+
+Matrimony, a fact in the life of Henry VIII.
+  Edzigxo, fakto de la vivo de Henriko VIIIa.
+
+He is the best in the world for that.
+  Li estas la plej bona pri tio _el_ la mondo.
+
+I think I did well _in_ acting thus.
+  Mi pensas, ke mi bone faris tiel aginte.
+
+Alike in face and character.
+  Similaj _per_ la vizajxoj kaj la karaktero.
+
+We are going away in two or three days.
+  Ni foriros _post_ du aux tri tagoj.
+
+Something, in the shape of a man, appears.
+  Io, _sub_ la formo de homo, aperas.
+
+They stand in one long line.
+  Ili staras _sur_ unu longa linio.
+
+While walking in the street I fell.
+  Promenante _sur_ la strato, mi falis.
+
+George Washington was born in the year one thousand seven hundred
+and thirty-two, and never told a lie.
+  George Washington estis naskita la jar_on_ mil sepcent
+      tridek du_an_, kaj mensogis neniam.
+
+     * * *
+
+At the request of many Subscribers, the Grammatical synopsis has been
+omitted from this issue, and the interesting narrative of the early
+days of Esperanto takes its place.
+
+     * * *
+
+All Members of the London Esperanto Club whose numbers are lower than
+_136_ are hereby reminded that their renewals are now due, and should
+be sent to the Hon. Secretary. A Renewal Form was enclosed in the
+January Number.
+
+     * * *
+
+Subscribers are reminded that The Esperantist appears at the
+beginning of each month.
+
+     * * *
+
+As the Editor will be abroad during the end of March, it is hoped
+that friends will excuse delay in replies to letters. The April
+gazette should appear on the first of the month as usual,
+notwithstanding.
+
+
+
+
+For the convenience of Esperantists, all works dealing with the
+language can now be obtained by writing to the Librarian, P. Howard,
+Esq., The Bungalow, Cranes Park, Surbiton, Surrey.
+
+The books most read are:--
+
+"Student's Complete Textbook," by J. C. O'Connor, B.A., 1s. 8d.,
+post free (revised edition).
+
+"Thirty five Exercises with Keys," by A. Motteau, 1s. 3d., post free
+(6 copies for 6s. 6d.).
+
+"No. 52," a short Grammar, by the Hon. R. H. Geoghegan. Price 7d.,
+post free. This is a capital preliminary work for giving to friends
+to arouse their interest. For this purpose we will supply
+_subscribers_ with 6 copies for 2s. 6d., post free.
+
+Three Tales by Tolstoy and Pushkin, 1s. 1d.
+
+Fundamenta Krestomatio; Dr. Zamenhof, 3s. 4d.
+
+"Hamlet," translated by Dr. Zamenhof, 2s.
+
+Grammar in French or German, 1s. 6d.
+
+Commentaire in French, 2s.
+
+Prose Selections, 2s. 6d. and 1s. 6d.
+
+Stories from back "L'Esperantistes," 2d. each.
+
+"Tourist's Phrase-Book," in 6 languages, 6d.
+
+Esperanta Sintakso de P. Fruictier, 1s. 6d.
+
+The following monthly magazines can be obtained. The annual
+subscriptions are:--
+
+"La Lingvo Internacia," printed wholly in Esperanto, 3s. 6d.
+
+"L'Esperantiste," in French and Esperanto, 4s.
+
+"La Lumo," in French, English, and Esperanto, 2s. 6d.
+
+"La Belga Sonorilo," in French, Flemish, and Esperanto, 2s. 6d.
+
+"La Bohema Esperantisto," in Czech and Esperanto, 3s.
+
+"La Rondiranto," in Bulgarian and Esperanto, 3s.
+
+The new "Internacia Medicina Revuo" will appear every two months.
+Subscription 6s. 6d. per annum.
+
+The English-Esperanto and Esperanto-English Dictionaries, 2s. 6d.
+each.
+
+"French-Esperanto Vocabulaire," 2s. 6d.; "Esperanto-French
+Dictionnaire," 1s. 6d.
+
+"Braille Instruction-Book for the Blind," 4s.
+
+Translation of the above into English, 6d.
+
+Neat star-shaped Badges, for use when travelling, are kept in stock.
+Price 9d. each.
+
+
+
+
+ELTIRO EL PRIVATA LETERO DE D-RO ZAMENHOF AL S-RO B.,
+
+Presita kun permeso de ambaux korespondantoj, en Jaro 1896.
+
+Tradukis el lingvo rusa V.G.
+
+
+... Vi demandas min, kiel aperis cxe mi la ideo krei lingvon
+internacian kaj kia estis la historio de la lingvo Esperanto, de la
+momento de gxia naskigxo, gxis tiu cxi tago? La tuta _publika_
+historio de la lingvo, t.e. komencante de la tago, kiam mi malkasxe
+eliris kun gxi, estas al Vi pli malpli konata; cetere _tiun cxi_
+periodon de la lingvo estas nun, pro multaj kauxzoj, ankoraux
+neoportune tusxadi; mi rakontos al Vi tial en komunaj trajtoj sole la
+historion de la _naskigxo_ de la lingvo.
+
+Estos por mi malfacile rakonti al Vi cxion, tion cxi detale, cxar
+multon mi mem jam forgesis; la ideo, al kies efektivigo mi dedicxis
+tutan mian vivon, aperis cxe mi--estas ridinde gxin diri--en la plej
+frua infaneco kaj de tiu cxi tempo neniam min forlasadis. Tiu cxi
+cirkonstanco parte klarigos al Vi, kial mi kun tiom da obstineco
+laboris super gxi, kaj kial mi, malgraux cxiuj malfacilajxoj kaj
+maldolcxajxoj, ne forlasadis tiun cxi ideon, kiel gxin faris multaj
+aliaj, laborintaj sur la sama kampo.
+
+Mi naskigxis en Bjelostoko, gubernio de Grodno. Tiu cxi sxanco donis
+la direkton al cxiuj miaj estontaj celadoj. En Bjelostoko la
+logxantaro konsistas el kvar diversaj nacioj: Rusoj, Poloj, Germanoj
+kaj Hebreoj; cxiu el tiuj cxi elementoj parolas apartan lingvon kaj
+neamike rilatas la aliajn. Tie pli ol ie la impresema naturo sentas
+la multepezan malfelicxon de diverslingveco, kaj konvinkigxas cxe
+cxiu pasxo, ke la diverseco de lingvoj estas la sola, aux almenaux la
+cxefa kauxzo, kiu disigas la homan familion, kaj dividas gxin en
+malamikaj partoj.
+
+Oni edukadis min kiel idealiston; oni min instruis, ke cxiuj homoj
+estas fratoj, kaj dume sur la strato kaj en la domo, cxio cxe cxiu
+pasxo igis min senti, ke _homoj_ ne ekzistas: ekzistas sole Rusoj,
+Poloj, Germanoj, Hebreoj k.t.p. Tio cxi cxiam forte turmentis mian
+infanan animon, kvankam multoj eble ridetos pri tiu cxi "doloro pro
+la mondo" cxe la infano. CXar al mi tiam sxajnis, ke la "grandagxaj"
+posedis ian cxiopovan forton, mi ripetadis al mi, ke kiam mi estos
+grandagxa, mi nepre forigos tiun cxi malbonon.
+
+Iom post iom mi konvinkigxis, kompreneble, ke ne cxio farigxas tiel
+facile, kiel gxi prezentigxas al la infano; unu post la alia mi
+forjxetadis diversajn infanajn utopiojn, kaj nur la revon pri unu
+homa lingvo mi neniam povis forjxeti. Malklare mi iel min tiris al
+gxi, kvankam, kompreneble, sen iaj difinitaj planoj. Mi ne memoras
+kiam, sed en cxia okazo suficxe frue, cxe mi formigxis la konscio, ke
+la sola lingvo povas esti nur ia neuxtrala, apartenanta al neniu el
+la nun vivantaj nacioj.
+
+Kiam el la Bjelostoka gimnazio mi transiris en la Varsovian duan
+klasikan gimnazion, mi dum kelka tempo estis forlogata de lingvoj
+antikvaj kaj revis pri tio, ke mi iam veturados en la tuta mondo kaj
+per flamaj paroloj inklinados la homojn revivigi unu el tiuj cxi
+lingvoj por komuna uzado. Poste, mi ne memoras jam kiamaniere, mi
+venis al firma konvinko, ke tio cxi estas neebla, kaj mi komencis
+malklare revi pri _nova_, arta lingvo. Mi ofte komencadis iajn
+provojn, elpensadis artifikajn ricxegajn deklinaciojn kaj
+konjugaciojn, k.t.p. Sed homa lingvo kun gxia, kiel sxajnis al mi,
+senfina amaso da gramatikaj formoj, kun gxiaj centoj da miloj de
+vortoj, kaj dikaj vortaroj, sxajnis al mi tia artifika kaj kolosa
+masxino, ke mi ne unufoje diradis al mi: "for la revojn! tiu cxi
+laboro ne estas laux homaj fortoj,"--kaj tamen mi cxiam revenadis al
+mia revo.
+
+Germanan kaj Francan lingvojn mi ellernadis en infaneco, kiam oni ne
+povas ankoraux kompari kaj fari konkludojn; sed kiam, estante en la
+5-a klaso de gimnazio, mi komencis ellernadi lingvon Anglan, la
+simpleco de la Angla gramatiko jxetigxis en miajn okulojn, precipe
+dank' al la kruta transiro al gxi de la gramatikoj Latina kaj Greka.
+Mi rimarkis tiam, ke la ricxeco de gramatikaj formoj estas nur blinda
+historia okazo, sed ne estas necesa por la lingvo. Sub tia influo mi
+komencis sercxi en la lingvo kaj forjxetadi la senbezonajn formojn,
+kaj mi rimarkis, ke la gramatiko cxiam pli kaj pli degelas en miaj
+manoj, kaj baldaux mi venis al la gramatiko plej malgranda, kiu
+okupis sen malutilo por la lingvo ne pli ol kelkajn pagxojn. Tiam mi
+komencis pli serioze fordonigxi al mia revo. Sed la grandegulaj
+vortaroj cxiam ankoraux ne lasadis min trankvila.
+
+Unu fojon, kiam mi estis en la 6-a aux 7-a klaso de la gimnazio, mi
+okaze turnis la atenton al la surskribo "SXvejcar_skaja_," kiun mi
+jam multajn fojojn vidis, kaj poste al la elpendajxo "Konditor_skaja_."
+Tiu cxi "skaja" ekinteresis min kaj montris al mi, ke la sufiksoj
+donas la eblon el unu vorto fari aliajn vortojn, kiujn oni
+ne devas aparte ellernadi. Tiu cxi penso ekposedis min tute, kaj
+mi subite eksentis la teron sub la piedoj. Sur la terurajn
+grandegulajn vortarojn falis radio de lumo, kaj ili komencis rapide
+malgrandigxi antaux miaj okuloj.
+
+"La problemo estas solvita!"--diris mi tiam. Mi kaptis la ideon pri
+sufiksoj, kaj komencis multe labori en tiu cxi direkto. Mi komprenis,
+kian grandan signifon povas havi por la lingvo konscie kreata la
+plena uzado de tiu forto, kiu en lingvoj naturaj efikis nur parte,
+blinde, neregule kaj neplene. Mi komencis kompari vortojn, sercxi
+inter ili konstantajn, difinitajn rilatojn kaj cxiutage mi
+forjxetadis el la vortaro novan grandegan serion da vortoj,
+anstatauxigante tiun cxi grandegon per unu sufikso, kiu signifis
+certan rilaton. Mi rimarkis tiam, ke tre granda amaso da vortoj pure
+_radikaj_ (ekz. "patrino," "mallargxa," "trancxilo," k.t.p.) povas
+esti facile transformitaj en vortojn _formitajn_ kaj malaperi el la
+vortaro. La mehxaniko de la lingvo estis antaux mi kvazaux sur la
+manplato, kaj mi nun komencis jam labori regule, kun amo kaj espero.
+Baldaux post tio mi jam havis skribitan la tutan gramatikon kaj
+malgrandan vortaron.
+
+(_Finigota en la proksima numero_).
+
+
+THE BIRTH OF ESPERANTO.
+
+Freely translated, from an Esperanto version of a Private Letter
+of Dr. Zamenhof written in Russian, by John Ellis.
+
+
+"... You ask me how it was that the idea of creating an international
+language occurred to me, and what was the history of the Esperanto
+language from the time of its birth till to-day? The entire public
+history of the language, that is to say, beginning from the day when
+I gave it to the world, is more or less known to you; further, it is
+not opportune now, for many reasons, to touch upon that period; I
+will consequently relate to you, in general lines, merely the story
+of the birth of my language.
+
+"It would be difficult for me to tell you all this in detail, for
+much of it I have myself forgotten. The idea, to the realisation of
+which I have dedicated my whole life, struck me (it is ridiculous to
+mention it) in my earliest childhood, and from that time never left
+me. This circumstance will partly explain why I have laboured upon
+the matter with so much determination, and why, in spite of all
+difficulties and hardships, I have not abandoned the idea, as many
+other working in the same field have done.
+
+"I was born in Bielstock, in the department of Grodno (Russia), where
+I spent the days of my boyhood. This fortuitous circumstance
+determined the direction of my future ambitions, for the inhabitants
+of Bielstock are of four different nationalities--Russians, Poles,
+Germans, and Jews--each of which speaks a separate language, and is
+on bad terms with the others. There, more than anywhere else, an
+impressionable nature feels the heavy misfortune of diversity of
+tongues. One is convinced at every step that the diversity of
+language is the only, or at least the chief, cause which separates
+the human family and divides it into inimical sections.
+
+"I was brought up as an idealist. I was taught that all men are
+brothers; meanwhile in the street and at home everything, at every
+step, compelled me to feel that _humanity_ does not exist, that there
+are only Russians, Poles, Germans, Jews, etc. This thought ever
+deeply troubled my boyish mind--although many may smile at the
+thought of a lad sorrowing for humanity. But at that time it seemed
+to me that the 'grown ups' possessed an almighty power, and I said to
+myself that when I was grown up I would utterly dissipate this evil.
+
+"Little by little I became convinced, of course, that these things
+were not so practicable as in my boyhood I had imagined; one by one I
+cast aside my various childish utopias, but the dream of one single
+tongue for all mankind I never could dispel. In a dim fashion, without
+any defined plan, in some way it allured me. I do not remember when,
+but, at all events, it was very early, I arrived at the consciousness
+that an international language was possible only if it were neutral
+and belonged to none of the now-existing nationalities.
+
+"When I passed from the Bielstock Gymnasium[2] to the Second
+Classical School of Warsaw, I was for some time seduced by the dead
+languages, and dreamed that some day I would travel throughout the
+world, and in flaming words persuade mankind to revive one of these
+languages for the common use. Subsequently, I do not now remember
+how, the conviction came to me that that was an impossibility, and I
+began, indistinctly, to dream of a new and artificial language. I
+often made attempts, inventing a profusion of declensions and
+conjugations, but the language of man, with, as it seemed to me, its
+endless mass of grammatical forms, its hundreds of thousands of words
+and ponderous dictionaries, appeared to be such a colossal, and yet
+tricky, machine that many a time I exclaimed--'Away with dreams! this
+labour is beyond human powers!' But, in spite of all, I always
+returned to my dream.
+
+"In childhood (before I could make comparisons or work out
+conclusions) I had learnt French and German, but when, being in the
+5th class of the gymnasium, I began to study English, the simplicity
+of its grammar flashed upon my comprehension, thanks, chiefly, to the
+wearisome ploughing through the Greek and Latin grammars. I observed
+that the rich wealth of grammatical forms was not a necessity, but
+merely the blind result of accidental history. Under that influence I
+recommenced my research into language, and discarded the unnecessary
+forms, and I noticed that the grammar ever and ever melted under my
+hands, and soon I arrived at a tiny grammar, which, without causing
+any disadvantage to the language, occupied only a few pages. Then I
+began to devote myself to my dream more seriously. Still, the giant
+dictionaries left me no peace of mind.
+
+"One day, when I was in the 6th or 7th class at the gymnasium, my
+attention was, by chance, turned to the sign 'SXvejtskaja'
+(drink-shop), and close by to the sign 'Konditorskaja' (sweet-shop).
+Although I had seen it many times before, this 'skaja' aroused my
+interest, and showed me that by means of suffixes I might make one
+word into others, which need not be separately learned. This thought
+took complete possession of me, and all at once I felt the ground
+beneath my feet. A ray of light had fallen upon the terrific giant
+dictionaries, and they began to shrink rapidly before my eyes.
+
+"'The problem is solved,' I cried. I seized this idea of suffixes,
+and began to work hard upon it. I understood how important it was to
+make full use of this power--which, in natural languages, plays only
+a partial, blind, irregular and incomplete _role_--when consciously
+creating a new language. I began to compare words, to examine their
+constant and defined relationships, and every day I cast out from the
+dictionary a fresh vast series of words, substituting for this mass a
+single suffix, which signified a certain fixed relationship. I next
+remarked that a great number of words, hitherto regarded purely as
+'roots' (such as 'mother,' 'narrow,' 'knife'), might easily be
+treated as 'formed words,' and disappear from the dictionary. The
+mechanism of language stood before me as though it were upon the palm
+of my hand, and, inspired by love and hope, I began to work
+systematically. After that I soon had the entire grammar and a small
+dictionary in manuscript."
+
+
+FOOTNOTE:
+
+[2] School preparatory for the University.
+
+
+
+
+NIAJ LIBERTEMPOJ.
+
+
+Sinjoro H. Voituret (delegito de la Touring Club de France) skribis
+al mi "La tute admirinda lando, logxita sur la limoj de Francujo kaj
+Svisujo, nomata Jura, estas ne suficxe konata de alilandaj turistoj."
+Mi deziras danki lin pro lia sciigo cxar gxi memoras al mi unu el la
+plej grandaj plezuroj de la mondo, la turismon biciklete. Eble multe
+da miaj legantoj nun ekpensadas siajn libertempojn, kaj proponas iri
+en regionojn gxis nun nekonatajn, kie ili povos renkonti
+diverslandajn gesamideanojn. Mi mem intencas tiun cxi fari, kaj mi
+plezure donos sciigojn al cxiuj, kiuj ilin petos, pri la alilanda
+bicikleta turismo. Mi gxoje memoras la plezuregajn impresojn kiujn
+faris je mi la belajxoj de tiu cxi jxusnomita Jura, kaj la apuda
+Departemento de l'Ain. Dum la pasinta Majo mi faris vojagxon de dumil
+kilometroj, kun mia patro, kaj vidis multajn el la plej belaj
+regionoj en Francujo, Svisujo, Italujo, Germanujo kaj Belgujo per
+bicikleto. La plezuro vere estis plezurego. Sed tiatempe mi ne
+konatigxis kun Esperantistoj; kaj mi prezentas al mi ke la sama
+vojagxo nun estus pli ol plezurplenega, cxar mi konas la adresojn de
+multaj Esperantistoj, kiuj deziras paroladi Esperante kun ni, anoj de
+alia, sed tamen, tre proksima lando. Se iaj el vi, gelegantoj miaj,
+deziras ricevi kelkajn el tiuj cxi adresoj, mi sendos ilin al vi;
+kaj mi estas certa ke vi neniam bedauxros ke vi estas fidintaj je
+Esperanto por plezurplenigi viajn libertempojn. Por turistoj, la
+granda helpo, kiun donas kono de la lingvo internacia vere estas
+neforgesinda. Per gxi, vi povas lerni multe da interesegaj aferoj,
+kiujn alie vie tute ne eltrovus. Mi skribas tiujn cxi liniojn
+hodiaux cxar la libertempoj jam alproksimigxas. Mi cxiam pliamas la
+longajn tagojn de la printempo al la varmegaj, kaj ofte polvplenaj,
+tagoj de la someraj monatoj. Tiel mi preskaux cxiam elektis la Junian
+monaton por bicikleta vojagxo inter la belajxoj de mia propra lando,
+aux, pli bone, inter la montoj kaj lagoj de pli malproksimaj landoj,
+kie trovigxas bonegaj vojoj, kaj kie la cxiutaga vivado estas tiel
+malsama je la nia. Sed sendube multaj el ni Esperantistoj deziras
+forvojagxi ecx pli frue. Eble kelkaj el ni jam estos foririntaj
+antaux la Pasko, kaj gxia Aprila Esperantist. Al cxiuj, kiuj
+povas, mi kore konsilas vojagxi alilande, kaj persone provi la
+helpon, kiun la lingvo internacia donos.
+
+Tamen mi havas duan, kaj ne malindan celon. Multaj el vi sendube
+estas anoj de la fama _Cyclists' Touring Club_. Kaj vi jam scias ke
+la _Touring Club de France_ estas la plej notinda helpanto de nia
+kara afero en Francujo. Nu, cxu la C.T.C. ne devas ankaux klopodi pri
+Esperanto? Mi gxin kredas, kaj mi fidas, ke antaux ne longe, gxi
+faros ion por la afero. En la _C.T.C. Gazeto_ de tiu cxi Marta
+monato, trovigxas artikolo pri la lingvo, kaj mi fervore petegas, ke
+cxiuj la Esperantistaj membroj de la C.T.C. skribu al la Redaktoro de
+gxia Gazeto, kaj diru ke ili estas interesitaj, kaj ke ili esperas ke
+la C.T.C. klopodos pri Esperanto, same kiel la T.C.F. jam estas
+farinta. Tionfarante, cxiuj multe helpos nin, kaj gajnos koregan
+dankesprimon de la tutmonda Esperantistaro.
+
+  La Redaktoro.
+
+
+
+
+LA LINGVO DE LA FLOROJ.
+
+Originale verkita de Ben Elmy.
+
+
+Mi ne intencas paroli pri la tiel nomata florlingvo, per kies helpo
+timemaj amantoj iam kuragxis malkovri la flamon de kasxita pasio. Tiu
+cxi lingvo nur estis sistemo de silentaj signaloj; ekzemple, la
+sopiranta cxielblua Ne-min-forgesu; la modesta Violo de espero; la
+delikatodora Resedo[3] anoncante ke "Miaj ecoj superas miajn
+cxarmojn"; la Rozo rugxanta, emblemo de simpatio reciproka. Mi tute
+lasos tion cxi al la junuloj de la brula Oriento, kie, oni diras, la
+fiktiva florlingvo farigxis sperta sciado, kvankam nur iom komisiita
+al la vulgara kaj malvarma nigro kaj blanko de libroj presitaj.
+
+Sed en tia lingvo, la floroj nur utiligxas kvazaux senvolaj iloj por
+esprimi ian senton aux sciigon sole homan. Mi, do, plivolas pensi kaj
+pensigi pri la lingvo kiun uzas la floroj mem, por sciigi siajn
+proprajn dezirojn kaj bezonojn al aliaj vivaj estajxoj; cxu insekto,
+cxu birdo aux besto, cxu ecx la homo ankaux. CXe multe da belaj
+floroj sia rasdauxrigo mem dipendas de la apudesto de tiaj fremdaj
+kunhelpantoj.
+
+Tamen la floroj--kun siaj postfruktoj ne posedas vortojn aux ecx
+sonojn en sia lingvo; efektive, tio cxi estas ankoraux nur "sistemo
+de silentaj signaloj"; koloro, formo, odoro, gusto--jen estas la
+solaj rimedoj de la floroj por altiri la insektojn kiuj
+interfruktigos la geflorojn, kaj la birdojn aux bestojn kiuj poste
+forportos kaj dissemos la semojn. Delogitaj de iom da mielo, la
+abeloj, papilioj, favoj, musxoj, aux skarabetoj, farigxas ambasadoroj
+de amo inter la senmovaj gefloroj; kaj rekompencitaj de bongusta
+frukto, la birdoj aux bestoj farigxas portantoj de semoj, nuksoj,
+kernoj,--kies suficxa proporcio enterigxos fine en tero fresxa,
+malproksime de la parencaj floroj.
+
+Sendube la diferenca konstruajxo kaj ecoj de la diversaspecaj
+floroj servas speciale por alvoki al tiuj cxi la plej decajn kaj
+tauxgajn senditojn, cxu de la amo, cxu de la propagando. Ankaux
+estas fakto alcertiga, ke tiaj floroj kiaj bezonas nur la venton
+por efektigi sian fruktigon, cxiam estas floroj nerimarkindaj
+pro koloro, formo, aux odoro; kaj neniam kreas mielon.
+
+CXu la floroj aux kreskajxoj havas ian konsciencon aux propran volon,
+je siaj agoj aux funkciadoj? CXu vere "la kverko tremetas cxe la unua
+bato de la hakilo" kiel kantas la poeto? Antaux nelonge la
+botanikistoj kutimis diri ke cxiuj agoj de la floroj estas nur
+funkciadoj auxtomataj, sen propra volo aux inteligento de la floro
+mem. La avo de la fama Charles Darwin estis, sxajne, la unua
+observanto kiu kuragxis pensi kaj diri ke la kreskajxoj posedas ion
+analogian je la instinkto aux prudento de la vivuloj bestaj. Post nur
+iom da jaroj, Wordsworth ankaux diris:--
+
+  "Mi certe kredas--cxiu kara flor'
+  GXuadas la aeron kiun spiras."
+
+Charles Darwin mem plibonigis kaj tre certigis la temon de sia avo;
+kaj, en nunaj tagoj, Dro. J. E. Taylor verkis plej interesan kaj
+mirindan libron pri la "Sagaceco kaj Moraleco de la Kreskajxoj." Mi
+devus ankoraux citi multe da verkistoj, anglaj kaj alilandaj--Shelley,
+Tennyson, Lowell, Jefferies, Flammarion, Maeterlinck, Karr, k.t.p.,
+sed mia spaco jam estas plenigita. Eble, cxe estonta okazo, nia
+estimata Redaktoro permesos ke mi skribu iom plu pri tiuj observemaj
+verkistoj, kiuj havis kororelon por auxskulti, kaj cerbon por
+kompreni, la silentan paroladon de niaj humilaj gefratoj, la floroj.
+
+  Ben Elmy.
+
+
+FOOTNOTE:
+
+[3] Mignonette.
+
+
+
+
+DU FABLOJ DE LAFONTAINE.
+
+
+_La Korvo kaj la Vulpo._--Belega korvo, sur arbo sidanta, tenis en
+sia beko fromagxon. Vulpo altirita de la bonodoro, diris al li: "Nu!
+Bonan tagon, Via Korva Mosxto! Kiel bela vi estas! Kiom vi sxajnas al
+mi belega! Mi ne volas mensogi; se via vocxo estas tiel bela, kiel
+estas via vestajxo, vi estas la Fenikso el la logxantoj en tiuj cxi
+arbaroj."
+
+CXe tiuj cxi vortoj, pro gxojego eksaltis la korvo, kaj, por auxdigi
+sian belsonan vocxon, li largxe malfermis sian bekon, kaj preterlasis
+sian fromagxon.
+
+Tuj ekkaptis gxin la vulpo kaj diris: "Mia bela sinjoro! Sciigxu ke
+cxiu flatulo vivas per la aferoj de tiuj, kiuj kredas je li. Tiu cxi
+leciono sendube egalvaloras fromagxon."
+
+La korvo, hontanta kaj konfuza, jxuris (sed iom tro malfrue) ke de
+nun, neniu trompos lin.
+
+_La Garolo[4] kaj la Plumoj de la Pavo._--Pavo sxangxis plumojn:
+Garolo prenis ilin, kaj per ili sin vestis. Poste li aliris por
+promenadi, tre fiera, inter aliaj pavoj. Li kredis ke li estis
+eminentulo! Iu rekonis lin; cxiuj lin mokis, kaj strangmaniere
+senvestigis lin. Li rifugxis cxe siajn samulojn kaj ili forpelis lin.
+
+Estas suficxe da dupiedaj Garoloj kiel li, kiuj ofte ornamas sin per
+tio, kion ili sxtelis al la aliaj: Oni nomas ilin "Verkosxtelistoj."[5]
+Mi ne parolos pri ili; ili ne estas indaj je tio.
+
+  O.W. 7074 (Francujo).
+
+
+FOOTNOTES:
+
+[4] Jay.
+
+[5] Plagiary.
+
+
+
+
+LA CXIELAJ PORDOJ.
+
+Originale Verkita de J. H. Meyrick.
+
+
+Ricxegulo kusxis suferanta lite. Parencoj, amikoj, kaj konatuloj
+cxirkauxstaris, sed li ne auxdis plu. Ombroj de la morto ekmallumigis
+liajn okulojn: la vocxoj de la cxeestantoj sxajnis al li forigi:
+fine, ecx la cxambro malproksimigxis.
+
+Li estis vivinta multe da jaroj. CXio, kio povis gxojigi la homan
+koron, estis por li atingebla. Tiel estas la mona povo.
+
+Li ne estis malbonulo, laux la ordinara signifo de tiu cxi vorto; oni
+ecx povus diri, ke li estis bonulo; sed lia boneco estis de speco
+negativa. Li ne faris multe da malbonajxoj, sed certe li preskaux
+neniam faris bonajxon.
+
+Nun cxio estis finita. Teraj aferoj velkis el lia rigardo. Mirinda
+malpezeco, al li nekomprenebla, lin posedis. Li kvazaux rapide flugis
+tra la aero. Fine li sin sentis devigxita halti en regiono lumigita
+per miloj da gloraj radioj, elirantaj el nevidebla centro.
+
+Ekgajante, li volis autauxeniri. Subite estajxo je dia beleco, aperis
+el la lumo, kaj diris--
+
+"Kion vi deziras tie cxi, cxe la cxielaj pordoj?"
+
+"Mi deziras eniri" respondis la ricxegulo.
+
+"Amiko, ne estas eble, cxar vi ne tauxgas. Dum via tuta vivo vi cxiam
+estis sinrigardema; vi neniam vin gxenis pri la cxagrenoj kaj
+malfelicxecoj de viaj similuloj. Tiu cxi loko ne estas por tieloj.
+Sed bone auxskultu, amiko, via tera vivo ne ankoraux estas finita.
+Zorgu, do, ke vi ne denove maluzu vian okazon."
+
+Tion dirinte, la bela angxelo malaperis.
+
+La ricxegulo revenis teren kaj lia animo reeniris sian korpon.
+
+Ecx dum tiu cxi mallonga tempo kiam lia korpo ne montris plu signojn
+de vivo, kaj oni pensis ke li estis mortinta, lia ricxeco kreskigis
+malamon je la koroj de la cxeestantoj. Avaraj pensoj malamikigis
+ilin, unu kontraux la alia. La ricxegulo vekigxis. Oni lin gratulis
+per simulitaj bondeziroj, kaj la cxagrenitaj cxeestantoj foriris.
+
+La ricxegulo baldaux resanigxis, sed la memoron de sia cxiela veturo
+li forgesis neniam. Lia nuna vivo estis tute malsimila al la antauxa.
+Li renoncis je cxiuj luksajxoj, kaj simple vivadis, kaj libere
+donacis multe da mono por la plibonigo de la homaro.
+
+En tago li denove malsanigxis kaj sxajne mortis. Alveninte cxe la
+cxielaj pordoj, la glora angxelo renkontis lin, kaj denove
+malpermesis ke li eniru, dirante ke li ne tauxgas: "Mi scias ke vi
+intencas diri al mi, ke vi libere donacis el via ricxeco. Mi jam
+scias tion. Sed nur el via pleneco vi estas doninta. La tuto de tiuj
+cxi donacoj neniam kostis al vi ecx senigeton. Foriru, amiko, restas
+ankoraux por vi iom da tervivo. Sed memoru ke tiu cxi estas la lasta."
+
+La angxelo tiam malaperis kaj, sopirante, la ricxegulo sin trovis
+tere.
+
+Li profunde konservis en la memoro tiun cxi cxielan songxon kaj fine
+decidis disvastigi sian tutan bienon per bonagoj. Baldaux li farigxis
+malricxegulo kaj sperte eltrovis la signifon de malricxeco. Tiel, li
+vere mortis, kaj alvenis al la pordoj gloraj. La bela angxelo tiun
+cxi fojon parolis kun li pli gxentile, kaj pli dolcxe ol antauxe:
+"Kara mia amiko! CXu vi pensas ke mi nun povas vin enirigi tra la
+cxielaj pordoj?"
+
+"Ho! Sinjoro, mi pensis ke certe mi povus eniri. Vi bone scias ke mi
+faris cxion, kion mi povis por gxin meriti."
+
+"Mi scias cxion, tamen pro tio mi ne prave agus, se mi vin enlasus."
+
+Je tiuj cxi paroloj, forturnis la kompatinda malricxegulo. Li sxajnis
+tiel malfelicxa ke ecx la angxelo sopiris, kaj diris: "Ne, restu do.
+Mi ne estas dirinta ke mi ne vin enlasos. Mi nur diris ke la plimulto
+da viaj agoj ne tauxgas por ke vi tien cxi eniru. Tamen, el viaj
+tutaj agadoj, estas almenaux unu, kiu gajnos por vi eniron tra tiuj
+cxi pordoj. Eble vi forgesis gxin: Jen--" kaj tuj la malricxulo vidis
+antaux li, kiel en spegulo, preskaux forgesitan epizodon en sia
+vivado. GXi okazis ne longe antaux lia morto, kiam li estis tre, tre
+malricxa. En tago, lacigite per longa piedveturo, li vojoflanke
+ripozis. Li estis tre malsata kaj treege soifis. En saketo li posedis
+malmulte da vinberoj, kaj peceton da pano: En botelo li ankaux havis
+kelkajn gutojn da akvo, kiujn li trezore estis gardinta cxar la
+regiono estis dezerta, kaj estis sekega sezono. Mangxonte, li vidis
+knabeton lauxtege plorantan. Videble la malgrandulo vojperdis kaj
+sencele vagis. Tuj lia koro plenigxis je kompato. Preninte la
+knabeton en siajn brakojn, li trankviligis lin. Baldaux li eltrovis
+ke la junulo estis per malsato kaj soifo svenonta. Li tuj donis la
+tuton da sia pano, vinberoj kaj akvo, kaj plezure rigardis la
+knabeton cxion mangxi. Poste li portis la infanon kelke da mejloj
+gxis la proksima vilagxo, kie li eltrovis la gepatran domon. Sen
+atendante ian dankesprimon, li rapide forkuris, lacega, malsata kaj
+soifanta, nesciante kie li trovus akveron aux panan peceton.
+
+Tio cxi pasis antaux li kiel songxa pentrajxo, kaj dum li miradis, la
+angxela vocxo diris "CXu vi nun komprenas, amiko mia! CXu vi ne nun
+ekvidas ke antauxe, kiam vi estis ricxegulo, vi cxiam pagis, kaj
+aliaj klopodis por vi. Sed je tiu cxi okazo vi mem agis, vi mem
+suferis. Eniru do la pordojn cxielajn!"
+
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's The Esperantist, Vol. 1, No. 5, by Various
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 5 ***
+
+***** This file should be named 30992.txt or 30992.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/3/0/9/9/30992/
+
+Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This
+book was produced from scanned images of public domain
+material from the Google Print project.)
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.