diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 19:54:53 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 19:54:53 -0700 |
| commit | 152de216c5e56ecd6fbc862c084f8adea5e7708a (patch) | |
| tree | c4acbb959d7954abac10a9a43a8c0051b7187bdb /30992-h | |
Diffstat (limited to '30992-h')
| -rw-r--r-- | 30992-h/30992-h.htm | 2457 | ||||
| -rw-r--r-- | 30992-h/images/postcar2.jpg | bin | 0 -> 61231 bytes |
2 files changed, 2457 insertions, 0 deletions
diff --git a/30992-h/30992-h.htm b/30992-h/30992-h.htm new file mode 100644 index 0000000..11c1c75 --- /dev/null +++ b/30992-h/30992-h.htm @@ -0,0 +1,2457 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> +<title>The Esperantist, Vol. 1, No. 5</title> +<style type="text/css"> +<!-- +body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} +div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} +h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} +.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} +body > div {clear:both; padding-top: 4em;} +a {text-decoration:none;} +ul li {list-style-type: none;} +.center {text-align: center;} +div.sec-list ul li {padding-left: 2em; text-indent:-2em;} +.left {width:46%; float:left; clear:none;} +.right {width:46%; float:right; clear:none;} +.lead-in {font-size:110%;} +em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} +.poem-header, .fn-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} +hr.short {width: 20%;} +.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} +.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} +.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} +.border {border:solid; padding: 0.8em;} +td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} +p.speaker {float: left; width: 6.5em; font-variant: small-caps; margin: 0 0 0 -6.5em;} +div.dialogo {padding-left:6.5em; margin-top: 0.5em;} + .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } + .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} + .stanza br, .dialogo br {display: none;} + span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} + span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} + span.m2 {display: block; margin-left: 3em;} + span.m3 {display: block; margin-left: 6em;} + span.m4 {display: block; margin-left: 9em;} + span.m5 {display: block; margin-left: 11em;} + .footnotes {border: dashed 1px; width: 20em; margin-top: 1em;} + .footnote {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;} + .fnanchor {vertical-align:baseline; + position: relative; + bottom: 0.33em; + font-size: .8em; + text-decoration: none;} + .tnotes {background-color: #eeeeee; color: #000; + padding-top: .5em; padding-bottom: .5em; + padding-left: 1em; padding-right: 1em; + margin-left: 5%; margin-right: 5%;} +--> +</style> +</head> + +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of The Esperantist, Vol. 1, No. 5, by Various + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: The Esperantist, Vol. 1, No. 5 + +Author: Various + +Editor: H. Bolingbroke Mudie + +Release Date: January 16, 2010 [EBook #30992] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 5 *** + + + + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + + + + + +</pre> + + +<div class="tnotes"> +<p class="center"><i>Transcriber’s Notes</i></p> + +<p>A few minor typographical errors have been corrected without notice. +However, many grammatical errors and odd spellings have been left as +in the original.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-1" class="border titlepage"> +<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> + + +<p style="float:left;width:15%;"><i>No. 5.</i></p> + +<p style="float:right;width:15%;"><i>March, 1904.</i></p> + +<h1>THE<br /> + ESPERANTIST</h1> + +<p>The Esperanto Gazette for the spreading<br /> + of the International Language....</p> + +<p style="font-size:80%;">Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE.</p> + +<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> + +<p style="font-size:80%;">Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-2" class="left border"> +<h4 style="text-align:center">CONTENTS</h4> + +<table> + +<tr><th></th><th>Page</th></tr> +<tr><td><a href="#est1-5-9" class="sc">The Accent Problem</a> (The Editor)</td><td class="numb">65-66</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-10" class="sc">A February Walk</a> (Esperantist 6380)</td><td class="numb">67</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-12" class="sc">Italian Folklore</a> (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">68</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-13" class="sc">Spanish Proverbs</a> (Esperantist 4686)</td><td class="numb">68</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-14" class="sc">The Tempest</a>, continued from pages 5, 21, +40 & 56 (translated by A. Motteau)</td><td class="numb">69</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-15" class="sc">Mateo Falkone</a> (Elise Bauer)</td><td class="numb">70-72</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-16" class="sc">Tom Bowling</a> (translated by A. Motteau)</td><td class="numb">72</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-17" class="sc">Various Items of Interest</a></td><td class="numb">73</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-18" class="sc">Correspondence Notes</a></td><td class="numb">74-75</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-20" class="sc">The Birth of Esperanto</a> (translated +by John Ellis)</td><td class="numb">76-78</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-21" class="sc">Our Holidays</a> (The Editor)</td><td class="numb">78</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-22" class="sc">The Language of Flowers</a> (Ben Elmy)</td><td class="numb">79</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-23" class="sc">Two Fables from Lafontaine</a> (O.W. 7074)</td><td class="numb">79</td></tr> + +<tr><td><a href="#est1-5-24" class="sc">The Gates of Heaven</a> (J. H. Meyrick)</td><td class="numb">80</td></tr> +</table> +</div> + + +<div id="est1-5-3" class="sec-list right border"> +<p>FOR FREE PARTICULARS write to<br /> + the HON. SECRETARIES of<br /> + ESPERANTO SOCIETIES at</p> +<ul> +<li>BOURNEMOUTH, I. F. H. Woodward, Esq.,<br /> + Norwood, St. Swithin’s Road.</li> + +<li>DUBLIN, C. Fournier, Esq.,<br /> + Celtic Association, St. Stephen’s Green.</li> + +<li>EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,<br /> + 2, Spence Street.</li> + +<li>GLASGOW, J. Hunter, Esq.,<br /> + 138, Darnley Street, Pollokshields.</li> + +<li>HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,<br /> + 13, Birkly Hall Road.</li> + +<li>KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,<br /> + Compton Buildings, Bow Street.</li> + +<li>LONDON, H. Bolingbroke Mudie,<br /> + 41, Outer Temple, W.C.</li> + +<li>NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,<br /> + 3, Cotfield Terrace, Gateshead.</li> + +<li>PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,<br /> + 6, Barton Crescent, Mannamead.</li> + +<li>PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,<br /> + 21, St. George’s Square.</li> + +<li>SURBITON, P. Howard, Esq.,<br /> + The Bungalow, Cranes Park.</li> + +<li>TYNEMOUTH, Alan F. Davidson, Esq.,<br /> + 26, Park Crescent, N. Shields.</li> + +<li>WIMBLEDON, W. Inge, Esq.<br /> + Spencer College, Wimbledon.</li> +</ul> + +<p style="text-indent:3em;">N.B.—It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form +local groups will communicate with the Hon. Sec., <i>Esperanto Club, +who will do all in his power to assist them in the work</i>.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> +<div class="left"> +<h4>The Remington</h4> + +<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> + +<p>Just think of it!</p> + +<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> + +<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> + +The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> + +<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> +100, Gracechurch St., London, E.C.</p> +</div> + +<div class="right" lang="eo"> + +<h4>La Remington</h4> + +<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> + +<p>Pripensu je tio!</p> + +<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> + +<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> + +La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> + +<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> +100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> +</div> +</div> + + +<div id="est1-5-5" class="notice left"> +<p class="lead-in">To Interest Your Friends,</p> + +<blockquote><p>Send 2/6 to the Librarian, P. HOWARD, Esq., The Bungalow, Cranes +Park, Surbiton, for 6 copies of No. 52. These can subsequently be +returned with 1/3 extra, and exchanged for The Complete Text Book if +desired.</p></blockquote> +</div> + + +<div id="est1-5-6" class="notice right center"> +<p>THE NEWEST PERFUME.</p> + +<p style="font-size:180%;float:left;margin-top:0em;">ESPERO.</p> + +<p>Green and Gold Label printed<br /> + in Esperanto.</p> + +<p style="clear:both;">Price 1/-. Post free, 1/1.</p> + +<p>GEO. C. LAW, 394, King’s Road, Chelsea,<br /> +London, S.W.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-7" class="reklamo"> +<div style="float:left;padding:6px;"> +<img width="300" height="443" src="images/postcar2.jpg" +alt="[Esperanto Postcard]" /> +</div> + +<p class="center">WHAT IS ESPERANTO?</p> + +<p>THE Second Language for all Nations. Already about 100,000 persons +know it. When travelling abroad, for business or pleasure, you will, +all over Europe, find friends ready to converse or correspond in this +simple and euphonious language. The wonderful simplicity of its +grammar will surprise you. There are no exceptions to its rules; +spelling is phonetic. Englishmen will find it very easy to learn.</p> + +<p>For Complete Text Book, send <b>1s. 8d.</b> to—</p> + +<p class="center"><b>Hon. Sec., ESPERANTO CLUB,<br /> + 41 Outer Temple, London, W.C.</b></p> + +<p>A Language of lifelong utility; yet easily learned in odd moments.</p> + +<p style="clear:left">Facsimile of the Esperanto Postcard.</p> + +<p>On Best Ivory Card, 1/1 for 50.</p> + +<p>Please state whether Inland or Foreign.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-8" class="banner border center"> +<p class="pagenum">65</p> +<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST.</h2> + +<p>The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.</p> + +<div style="float:left;padding-left:5%;font-size:80%;"> +<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> +SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> +<div style="float:right;padding-right:5%;font-size:80%;text-align:left;"> +<ul> + <li>The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.</li> + <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> + <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> + <li>CANADA.—A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal.</li> + <li>FRANCE.—M. Paul Fruictier, Boulevard Arago 27, Paris.</li> + <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> + <li>MALTA.—A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.</li> + <li>RUSSIA.—G. B. Smith, Esq., 19, Wiborg Quay, St. Petersburg.</li> + <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> + <li>TRINIDAD.—Geo. O. Messerly, Esq., Port of Spain.</li> +</ul> +</div> + +<p style="clear:both;" lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis +poŝtsignon.</i></p> + +<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> + +<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtsignoj, kiuj estas akceptataj +laŭvaloro.</i></p> + +<p style="float:left;padding-left:2em;">No. 5.</p> + +<p style="float:right;font-size:80%;text-align:left;">Subscription, 3s. Per Annum.<br /> +Single Copies, 4d. net.</p> + +<p>MARTO, 1904.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-9" class="article"> +<div class="left" lang="eo"> +<p class="sc">Karaj Legantoj, Salutojn!</p> + +<p>The Esperantist! Kio estas la signifo de tiu ĉi vorto? Kompreneble +ĝi devas esti (1) Tiu, kiu lernas, kaj uzas, Esperanton: (2) Tiu ĉi +malgranda Gazeto, en la sama lingvo presita.</p> + +<p>Kaj kio estas Esperanto? Ĝi estas tio, kion nia bona estro, Doktoro +Zamenhof, donis al la mondo, post kiam li estis studinta multajn +Eŭropajn lingvojn.</p> + +<p>Ĉu ni do estos pravaj, enkondukante niajn proprajn "plibonigojn" en +la lingvon? Kaj ĉu tiu ĉi Gazeto prave povos sin nomi <span class="sc">The +Esperantist</span>, se estos en ĝi presita ia ŝanĝo, neaprobita de +la aŭtoro de la lingvo? Tute ne.</p> + +<p>Je la kvindek naŭa paĝo, en la Februara Numero, ni vidis kelkajn el +la kaŭzoj, kiuj pruvas ke la signoj tre malhelpas nian progresadon; +kaj ankaŭ estis anoncite ke Doktoro Zamenhof aprobas la uzon de la +litero H anstataŭ la supersigno.</p> + +<p>Tiu ĉi certe estas lerta kaj sufiĉa, tamen ĝi ŝajne ne plaĉas al +kelkaj el niaj Anglaj studentoj. Tute forgesinte ke, kiam oni estas +lernonta ian lingvon, oni devas komenci per la alfabeto, ili imagas +ke la Esperantaj konsonantoj devas esti laŭ la <i>Angla</i> uzo. Ŝajne +alilandaj amikoj ne estis pripensitaj.</p> + +<p>Mi kredas ke ni en Anglujo prave aprobos la uzon de GH, HH, JH, ĉar +oni tre facile memoras iliajn sonojn. Kaj mi ankaŭ kredas ke la +Italoj ne juste malaprobos CH kaj GH, kvankam iliaj sonoj estas tute +malsamaj je la uzo de la Itala lingvo.</p><p class="pagenum">66</p> + +<p>Ĉar malmultaj studentoj skribadas pri tiuj ĉi akcentoj, mi hodiaŭ +sendas al Vi tiun ĉi leteron. Kaj, ĉar Vi estas veraj Esperantistoj, +Vi zorge pripenasados la aferon, kaj bonvolos sendi al mi poŝtkarte +Viajn opiniojn antaŭ Aprilo 10, 1904.</p> + +<p>(<i>Adreso, 67, Kensington Gardens Sq., London, W.</i>).</p> + +<p>La plimulto el ni en Anglujo (en la tuta mondo eble) ĉiam estas +kontraŭ la signoj kriadintaj. Forigu ilin! estas la devizo de multaj +el niaj fervoraj helpantoj. Nu, por decidi tiun ĉi demandon, Vi, +Karaj Geesperantistoj, povos elekti el tiuj ĉi du proponoj:—</p> + +<p>(1). <i>Ĉu</i> <span class="sc">The Esperantist</span> <i>presiĝos sen signaj literoj, +sed per CH, GH, HH, JH, SH?</i></p> + +<p>(2). <i>Ĉu ĝi presiĝados per la literoj Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ kiel ĝis +nun ni faris?</i></p> + +<p>Mi petegas ke ĉiuj el la Legantoj kiuj pliamas la unuan el tiuj ĉi +du proponoj, skribu al mi poŝtkarton, enhavantan la vortojn "<i>Mi +kredas ke la uzo de signoj malhelpas je la universala alpreno de +Esperanto, kiel Lingvo Internacia.</i>"</p> + +<p>Tiam, se mi ricevos sufiĉe da tiaj poŝtkartoj, Via deziro estos +plenumita, kaj Vi ne plu vidos supersignojn en <span class="sc">The Esperantist</span>.</p> + +<p>Eble la plimulto da legantoj jam lernis ke nia fervorega apoganto, +Sinjoro W. T. Stead, estas malsaniĝita, kaj forvojaĝis al +Sudafrikujo. Kompreneble ĉiuj Geesperantistoj unuanime sendos al li +koregajn bondezirojn je rapidega resaniĝo, kaj esperos ke, antaŭ ne +longe, li povos repreni siajn senĉesajn penadojn por la plibonigo de +la homaro. Nunatempe li malfeliĉe estas paginta la punon de tro da +entuziasmo, ĉar li provis fari pli ol eble estas.</p> + +<p>La Biblioteko Esperanta denove pligrandiĝis, per la aldono de la tri +sekvantaj libretoj:—</p> + +<p>(1). <i>Vojaĝo interne de mia ĉambro</i> (kvindek ok paĝoj) estas +bonega traduko de la Franca de Xavier de Maistre. La tradukisto, M. +S. Meyer, trafis sian celon, kaj donis al ni lertegan kaj bonstilan +tradukon de tiu interesa verketo.</p> + +<p>(2). <i>Advokato Patelin</i> (kvardek du paĝoj) estas triakta proza +komedio de Brueys kaj Palaprat. Esperantigita de M. J. Evrot. Ĝia +enhavo estas tre interesa kaj ŝerca, kaj ĉiuj Esperantistoj ĝuos +bonan ridon, je ĝia tralego. Ni gratulu Sinjoro Evrot pri la bona +temo kiun li elektis, kaj ni esperu ke, antaŭ ne longe, la komedio +aperos en Esperanta teatro, laŭ la deziro de Doktoro Zamenhof. La +legado de komedioj multe helpas la paroladon de la lingvo.</p> + +<p>(3). <i>Tridek ses elektitaj fabloj de La Fontaine</i>, tradukitaj de M. +Vaillant, bone taŭgas kiel legolibro Esperanta, ĉar ni jam konas la +Anglan tradukon. <span class="pagenum">67</span>Niaj legantoj jam vidis specimenojn de fabloj +Esperantigitaj, kaj espereble tiu ĉi aro plaĉos al ili.</p> + +<p>Ni gratulas la tri verkistojn kaj esperas ke ili baldaŭ skribos +aliajn (eble originalajn) verkojn.</p> + +<p>Ĉiuj el ili troviĝas ĉe The Librarian, London Esperanto Club, 41, +Outer Temple. Ĉiu kostas 1/-.</p> + +<p>Ni plezure povas anonci ke la de longe atenditaj Vortaroj nun eliris, +kaj ke ili multe plaĉis al niaj amikoj. Ni esperas ke, nun kiam oni +havas vortarojn, multe pli da Esperantistoj bonvolos sendi al ni +artikolojn. Alie <span class="sc">The Esperantist</span> ne povos enhavi sufiĉe da +interesaĵoj por gajnadi la aprobon de ĝia tutmonda Abonantaro.</p> +</div> + +<div class="right"> + +<p class="sc">Dear Readers, Greeting!</p> + +<p>The Esperantist! What is the signification of this word? Naturally it +must be (1) One who learns and uses Esperanto; (2) This little +Gazette printed in the same language.</p> + +<p>And what is Esperanto? It is that which our good chief, Dr. Zamenhof, +gave to the world after he had studied many European languages.</p> + +<p>Therefore should we be justified in introducing our own +"improvements" into the language? And could this Gazette rightly call +itself <span class="sc">The Esperantist</span> if in it were printed any change not +approved of by the author of the language? Certainly not.</p> + +<p>On the fifty-ninth page, in the February Number, we saw some of the +causes which prove that accents greatly hinder our progress; and it +was also announced that Dr. Zamenhof approves of the use of the +letter H instead of the accent.</p> + +<p>This certainly is both ingenious and adequate, nevertheless it +apparently does not please some of our English students. Entirely +forgetting that when one is learning any language one must begin at +the alphabet, they imagine that the Esperanto consonants must be in +accordance with the <i>English</i> usage. Apparently our friends in other +lands are not considered.</p> + +<p>I believe that we in England will rightly approve of using GH, HH, +JH, for their sounds are easily remembered. And I also believe that +the Italians will not justly disapprove of CH and GH, although their +sounds are quite different from the Italian usage.</p> + +<p>As a few students continue writing about these accents, I send this +letter to you to-day. And, as you are true Esperantists, you will +carefully consider the subject, and will be so kind as to send me, by +postcard, your opinions before April 10, 1904.</p> + +<p>The majority of us in England (perhaps in the whole world) have ever +cried out against the accents. "Away with them" is the cry of many a +fervent helper. To settle this question, you, dear Esperantists, can +choose between these two proposals:—</p> + +<p>(1). <i>Shall</i> <span class="sc">The Esperantist</span> <i>be printed without accented +letters, but by CH, GH, HH, JH, SH</i>?</p> + +<p>(2). <i>Shall it be printed with accents Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ as +heretofore?</i></p> + +<p>I beg all readers who prefer the first of these proposals to write me +a postcard containing the words "<i>I believe the use of accents +hinders the universal adoption of Esperanto as an international +language.</i>"</p> + +<p>Then, if I receive a sufficient number of these postcards, your wish +shall be carried out, and you will no longer see accents in <span class="sc">The +Esperantist</span>.</p> + +<p>Probably the majority of readers have already learned that our most +fervent supporter, Mr. W. T. Stead, has been taken ill, and has gone +to South Africa. Naturally all Esperantists unanimously send him most +hearty good wishes for a very speedy recovery, and hope that ere long +he will be able to renew his ceaseless labour for the betterment of +mankind. At present he has paid the penalty of too much enthusiasm, +for he has tried to do more than is possible.</p> + +<p>The Esperanto Library has become further enlarged by the addition of +the three following books:—</p> + +<p>(1). <i lang="eo">Vojaĝo interne de mia ĉambro</i> (fifty-eight pages) is a +capital translation from the French of Xavier de Maistre. The +translator, M. S. Meyer, has succeeded in his purpose, and has given +us a most able and correct translation of that interesting work.</p> + +<p>(2). <i>Advokato Patelin</i> (forty-two pages) is a three-act prose comedy +by Brueys and Palaprat. Esperanto version by M. J. Evrot. Its +contents are very interesting and humorous, and all Esperantists will +enjoy a good laugh when reading it. Let us congratulate M. Evrot on +the good theme he has selected, and let us hope that before long the +comedy will appear in an <i>Esperanto theatre</i>, in accordance with Dr. +Zamenhof’s wish. The reading of plays is a great help to the +conversational use of the language.</p> + +<p>(3). <i>Thirty-six selected fables of La Fontaine</i>, translated by M. +Vaillant, are very suitable for reading exercises, as we already know +the English versions. Our Readers have already seen specimens of +fables in Esperanto, and it is to be hoped that this collection +will give pleasure.</p> + +<p>We congratulate the three authors, and hope that they will soon write +other (possibly original) works.</p> + +<p>All are to be had from the Librarian, London Esperanto Club, 41, +Outer Temple, W.C. Cost 1/- each.</p> + +<p>We announce with pleasure that the long-awaited Dictionaries have now +appeared, and have greatly pleased our friends. We hope, now that one +has dictionaries, that many more Esperantists will be so kind as to +send us articles. Otherwise <span class="sc">The Esperantist</span> cannot contain +sufficient interesting matter to continue to gain the approval of its +world-wide Subscribers.</p> +</div> +</div> + + +<div id="est1-5-10" class="article" lang="eo"> +<h3>FEBRUARA PROMENO.</h3> + +<p class="center">Originale Verkita de Esperantisto 8380.</p> + + +<p>Tagmezo estas pasiĝinta. Vento fariĝis ventego. Grandaj hajleroj +komencas stertori furioze kontraŭ la vitroj de miaj fenestroj. +Elrigardante, oni povas nenion vidi krom blankan turnegantan amason.</p> + +<p>Bruego de elementoj ekscitas homan animon same kiel muziko. En +momento spirito de vintro tute posedas min. Varma ĉambro kaj brila +fajro estas senpotencaj por min restigi interne. Surmetante mian +superveston, mi eliras en blovadegon.</p> + +<p>Unue la malvarmo pikas simile al serpento per sia tuŝo. Iom poste +mia sango rapide ekfluas, kaj mi estas tute en harmonio kun miaj +ĉirkaŭaĵoj. Mi marŝas kontraŭ la blovadego kun sovaĝa ĝojo, +kiel soldato marŝas al batalo.</p> + +<p>Vojo kuŝas inter du densaj arbetaĵoj. Antaŭ malmultaj monatoj, +tiuj ĉi estis vestitaj per folioj kaj floroj; sed kiu diros ke ili +tiam estis pli belaj ol nun? Hodiaŭ la supraĵoj de la branĉoj +estas kovritaj per neĝo, pli blanka ol lano. Ili prezentas al mi +retaĵon, en kiu blankeco kaj nigreco estas mirinde interteksitaj.</p> + +<p>Tie ĉi kaj tie, sub arbetoj, malgrandaj birdoj serĉas rifuĝon de +la blovegado. Ili sidas kaj tremas, aŭ eble saltadas senreste de +loko al loko. Je tia vido venas pensoj pri la suferoj kaŭzataj per +senkompata vintra vetero. Vidaĵoj de malvarmaj kaj malsataj bestoj, +de infanoj ĉifonvestitaj, kaj senkomfortaj homaj hejmoj, pasas +antaŭ mia imago.</p> + +<p>Baldaŭ troviĝis malfermoj el la arbetaĵoj, kaj tie la neĝo estas +tiel ebena, ke oni ŝancelas detrui ĝian belecon, sur ĝi marŝante.</p> + +<p>Fine mi atingas la supron de monteto, kaj mi vidas ke la nuboj +preskaŭ estas forpasintaj, kaj ke la vento estas ĉesinta. +Okcidente, la suno flamas simile al granda globo de fajro. Ĝiaj +radioj iluminas la ĉielon je punco kaj oro, kaj ĵetas flavan +brilecon sur la suba neĝo.</p> + +<p>Tra gloroj de vintra sunkuŝiĝo mi marŝas hejmen, al brila vespera +fajro, kaj al mia Esperanta Gazeto.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-11" class="jokes" lang="eo"> +<h3>IRLANDA LEONO.</h3> + + +<p>Tagon, Irlandano sen okupado renkontis vojaĝantan sovaĝbestaron, +kaj demandis la mastron:</p> + +<p>"Ĉu mi povas esti utila al vi?"</p> + +<p>"Nu, jes," respondis tiu ĉi, hieraŭ nia sola leono mortiĝis. "Se +vi surmetos lian haŭton kaj aktos en la kaĝo, mi pagos vin."</p> + +<p>"Tutkore mi konsentas!" respondis la Irlandano.</p> + +<p>Nokte en la fojron amaso da homoj alvenis por vidi la mirindajn +bestojn. La mastro elparolis: "Gesinjoroj, jen ne terura ne +malsovaĝigebla Afrika leono. Mi nun metos lin en kaĝon, kun la +tigro."</p> + +<p>Je tiuj ĉi vortoj, la "leono" rampis al la bariloj, kaj kviete +diris: "Vi forgesas ke la tigro manĝos min!" Sed la mastro, +svingante la vipon, respondis: "Ne, tigroj neniam manĝas leonojn."</p> + +<p>Tiam la leono estis ŝovita en la alian kaĝon, kaj la tigro tuj +komencis treege salti al li.</p> + +<p>La malfeliĉa Reĝo de Bestoj, pensante ke li estis mortigota, +murmuris: "Ho! Sanktulo Patriko, gardu min!" "Ne timu," diris la +tigro, "mi ankaŭ estas Irlandano!"</p> + +<p class="far_sig">G. C. Law.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-12" class="article" lang="eo"> +<p class="pagenum">68</p> +<h3>ITALA FABLASCIENCO.</h3> + +<p class="center">En Esperanto verkita de Clarence Bicknell.</p> + + +<p>Ne tre malproksime de mia urbeto, loĝas maljunulo okdekjara, tre +bona kaj simpatia, kiun mi de multaj jaroj konis. Tre ofte li donis +al mi la vulgarajn nomojn de la sovaĝaj kreskaĵoj, kiujn la pli +junaj generacioj ne lernas, aŭ rakontas al mi la kredaĵojn kaj +superstiĉojn de tempoj kiam li estis junulo. Kiel mi ne tuj notis +tiujn ĉi, antaŭ ne longe mi decidis reviziti lin, por kolekti +kelkajn el liaj interesaj rakontoj. Estas domaĝe ne kolekti tiajn +fablojn (eble faktojn), tiel interesajn al la fabloscienculo, ĉar +baldaŭ ili, kvankam ili mortas tre malrapide, malaperos. Jen estas +du el la ses rakontoj, kiujn mi aŭdis.</p> + +<p>(I.). Virino, amikino de la patro de mia amiko, loĝantino en la +proksima vilaĝo, aliris nokte kaj malfrue al placo, la tagon aŭ la +antaŭtagon de la <i>Memorigo de la Mortintoj</i>, tio estas, la duan aŭ +la unuan de Novembro. Subite ŝi ekvidis procesion de multenombraj +personoj, kiuj eliris el la preĝejeto. Tiuj ĉi personoj, aŭ +prefere fantomoj de mortintoj, tenis krucojn ĉe la manoj, kaj unu el +ili prezentis al ŝi sian krucon, kiun ŝi akceptis, kaj metis en +sian antaŭtukon. Reveninte hejmen, ŝi malfermis la antaŭtukon kaj +trovis, ne krucon, sed kruroston de mortinto. Morgaŭ ŝi iris al +bona pastro por konfesi sin, kaj rakontis al li la okazon. La pastro +konsilis, aŭ ordonis, ke ŝi reiros saman lokon, por reatendi +la alvenon de la procesio, sed kunportante en ŝia antaŭtuko +katon-viron. Ŝi ankaŭ devos redoni la oston al tiu, kiu ĝin +donacis. Tiun ĉi ŝi faris, kaj la persono, kiam li (aŭ ŝi) +ricevis ĝin, diris: "Vi devas danki la Sinjoron, ke vi tenas en via +antaŭtuko tion, kio ĉeestas; ĉar alie vi nun estus kun ni." Ŝi +reiris hejmen, kaj malferminte la antaŭtukon, vidis la katon, mortan +kaj rigidiĝitan.</p> + +<p>Virino de mia urbeto, Bordighera, rakontis al mi preskaŭ la saman +fablon, sed kun iom da diversaĵo, kaj la afero okazis en malsama +vilaĝo. La vidantino de la procesio ricevis kandelon de unu, ĉar +ĉiuj portis estingitajn kandelojn. Veninte domen, ŝi metis ĝin en +la tirkeston de sia ĉambro. Dum la nokto ŝi vekiĝis. Aŭdinte +ĝemojn kaj sopirojn ĉe la tirkesto, ŝi malfermis la meblon, kaj +terurigite ekvidis la fingron de mortinto. Ŝi ankaŭ iris pastron, +kaj ricevis similan konsilon. Kiam ŝi redonis la fingron, ŝi +ekvidis ke, al la mano de la mortinto, unu fingro mankis.</p> + +<p>(II.). Tiu ĉi estas tre interesa, ĉar la rakonto memorigas la +legendon pri <i>Tannhäuser</i> kaj mi neniam aŭdis similaĵon. Mia +amiko, kiam li estis junulo, kondukis sian ŝafaron al la +malproksimaj montherbejoj kie loĝas amiko kunpaŝtisto. Tiu +ĉi ofte revenis vespere tre malfrue, sed unufoje la ŝafoj +revenis sen li. La nokto pasis, sed eĉ matene li ne vidiĝis. Tiam +mia amiko kune kun parencoj de la perditulo, foriris serĉante lin, +sed nenion trovis esceptinte lian bastonon, kaj la tranĉileton per +kiu li kutimis skulpti figurojn aŭ literojn sur la ligno. Pasis +kelkaj tagoj, sed la paŝtisto ne revenis. Tiam la amikoj iris al la +pastro, kaj li respondis: "Kiam li revenos, ne demandu pri io, kion +li faris dum la semajno de sia forestado."</p> + +<p>Post ok tagoj, la paŝtisto revenis, kaj memvole rakontis pri la +afero. Kiam li foriris, li kunportis sakon da salo por la ŝafoj, +sed ili ne tute manĝis ĝin; tial li enmetis la restaĵon en sian +poŝon. Subite li trovis sin en vasta belega salono, mirege ornamita +kaj lumigita, kie estis tre multe da ĉarmaj fraŭlinoj, kaj multe da +manĝaĵoj, kaj da trinkaĵoj. Tie li amuzis sin longatempe, sed fine +enuite, li deziris foriri. Tiam la dancistinoj kaj aliaj diris al li: +"Danku la Sinjoron ke vi enhavas poŝe iom da salo, ĉar sen ĝi, vi +deviĝus resti kun ni."</p> + +<p>Mia amiko ne dubas pri la vereco de tiuj ĉi, kaj de aliaj similaj +fabloj, sed li diras ke nun la mondo estas ŝanĝiĝita. Kaj ankaŭ +ke iu Papo de ne longe malbenis la feojn kaj la koboldojn, kiuj en la +antaŭtempoj ofte amuzis sin, turmentante la Kristanojn. Nun ili ne +plu estas potenculoj.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-13" class="proverbs" lang="eo"> +<h3>HISPANAJ PROVERBOJ.</h3> + + +<p>1. Korniko<a href="#Footnote1" class="fnanchor">[1]</a> diris al korvo "For de tie ci, nigrulo!"</p> + +<p>2. Kiam amiko petis, ne estas morgaŭ.</p> + +<p>3. Dio ne batas per du manoj.</p> + +<p>4. Kiam unu pordo fermiĝas, cent pordoj malfermiĝas.</p> + +<p>5. Tiu, kiu donacas al la publiko, donacas al neniu.</p> + +<p>6. La piedoj de la ĝardenisto ne malutilas al la ĝardeno.</p> + +<p>7. La vulpo estas ruza, sed pli ruza estas tiu, kiu kaptas ĝin.</p> + +<p>8. Tiu, kiu bonfaras al vi, aŭ mortos aŭ foriros.</p> + +<p>9. Tiu, kiu ne havas kapon, ne bezonas ĉapelon.</p> + +<p>10. La saĝulo ŝanĝas siajn ideojn, sed la malsaĝulo neniam.</p> + +<p class="near_sig">(4686).</p> + +<div class="footnotes" lang="en"> +<h4 class="fn-header">FOOTNOTE:</h4> +<div class="footnote" id="Footnote1"><p>[1] Carrion crow.</p></div> +</div> + +<p>N.B.—<i>Maltaj kaj Hindaj Proverboj poste aperos.</i></p> +</div> + + +<div id="est1-5-14" class="serial" lang="eo"> +<p class="pagenum">69</p> +<p style="float:left;font-size:90%;">[<i>Copyright reserved.</i>]</p> + +<p style="float:right;font-size:90%;">[<i>Tradukis Esp. 6266.</i>]</p> + +<h3>LA VENTEGO (Daŭrigo).</h3> + + +<div style="text-align:center;"> +<p>(<i>Vidu la kvar antaŭajn Nrojn.</i>)</p> + +<h4>AKTO I.</h4> + +<p><span class="sc">Sceno 2</span> (<i>daŭrigo</i>).</p> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span style="float:left;width:8em;margin-left:-9em;text-align:right;">(<i>Vokante</i>).</span> <span class="i0">Servisto, venu! venu, Arielo!</span><br /> + <span class="i0">Mi estas tute preta: venu! venu!</span></div> + +<p>(<i>Aperas Arielo</i>).</p> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Saluton al vi, granda mia mastro!</span><br /> + <span class="i0">Laŭ via bondeziro tuj mi venas.</span><br /> + <span class="i0">Ĉu flugi, naĝi, trafajriĝi, rajdi</span><br /> + <span class="i0">Sur nubaj volvoj min vi nun devigos?</span><br /> + <span class="i0">Tuj Arielo agos.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m4">Ĉu, spirito,</span><br /> + <span class="i0">Vi kaŭzis la ventegon laŭ l’ordono?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Precize, mastro. Mi la reĝan ŝipon</span><br /> + <span class="i0">Enflugis: ĉu postparte, ĉu antaŭe,</span><br /> + <span class="i0">Ĉu sur ferdeko, ĉu en la ĉambretoj,</span><br /> + <span class="i0">Mirigon mi dissemis, ekbruligis</span><br /> + <span class="i0">Multegajn lokojn mi, per unu fojo;</span><br /> + <span class="i0">Ĉe l’masta pinto velojn kaj ŝnuraĵojn</span><br /> + <span class="i0">Videble mi flamigis; tiam, kune</span><br /> + <span class="i0">Interligiĝis flamoj. Pli momentaj,</span><br /> + <span class="i0">Eĉ pli rapidaj ol la fulmotondroj,</span><br /> + <span class="i0">La flamoj, krakoj de l’sulfura muĝo!...</span><br /> + <span class="i0">Neptunon mem sieĝi eĉ mi ŝajnis,</span><br /> + <span class="i0">Kaj kun la ondoj la tridento tremis!</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Spirito brava! En tumulto tia,</span><br /> + <span class="i0">Sufiĉa por ŝipanojn frenezigi,</span><br /> + <span class="i0">El ili kiu povis agi saĝe?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Neniu; ĉiuj malsaĝuloj ŝajnis</span><br /> + <span class="i0">En malespera stato. Krom maristoj,</span><br /> + <span class="i0">Tuj subakviĝis ili el la ŝipo</span><br /> + <span class="i0">De mi ekbruligita. La reĝido,</span><br /> + <span class="i0">Kun haroj stariĝantaj kiel kanoj,</span><br /> + <span class="i0">Unue maren ĵetis sin, kriante:</span><br /> + <span class="i0">"Infero certe estas nun malplena!</span><br /> + <span class="i0">Ĉi tie nun la diablaro loĝas!"</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Bonege, Arielo! Ĉu proksime</span><br /> + <span class="i0">De l’lando ne fariĝis ŝippereo?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Proksime, mastro.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m3">Ĉu nun ĉiuj vivas?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Ne haro mankas, kaj iliaj vestoj</span><br /> + <span class="i0">Pli freŝaj vere ŝajnas ol antaŭe.</span><br /> + <span class="i0">Laŭ via volo ilin mi disigis</span><br /> + <span class="i0">Per bandoj travagantaj nun l’insulon,</span><br /> + <span class="i0">Kaj Ferdinando, la reĝido, sola</span><br /> + <span class="i0">De mi lasita, estas en angulo;</span><br /> + <span class="i0">Sopire, li l’aeron malvarmigas</span><br /> + <span class="i0">Kaj, tiel, brakokruciĝinte, sidas.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">La reĝan ŝipon, ankaŭ la maristojn</span><br /> + <span class="i0">De la ŝiparo, kiel vi disponis?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Savita estas nun la ŝipo reĝa</span><br /> + <span class="i0">Ankrita en la profundega golfo—</span><br /> + <span class="i0">De kia loko min, je l’noktomezo,</span><br /> + <span class="i0">Vi vokis iam por alporti roson</span><br /> + <span class="i0">El ventetiĝa Bermudinsularo—</span><br /> + <span class="i0">La ŝipo tie kuŝas. La ŝipanoj</span><br /> + <span class="i0">Miregigitaj, lacaj de penado,</span><br /> + <span class="i0">Sub la ferdeko nun sorĉarte dormas.</span><br /> + <span class="i0">Ceteraj ŝipoj kiujn mi disigis</span><br /> + <span class="i0">Interrenkontis sin, kaj Neapolon</span><br /> + <span class="i0">Malĝoje iras.—Ŝiparestro pensas</span><br /> + <span class="i0">Ke l’reĝan ŝipon li fundiri vidis,</span><br /> + <span class="i0">Kaj ke en mar’ pereis la regnestro.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Mision vian, Arielo, bone</span><br /> + <span class="i0">Plenumis vi; alia tamen ago</span><br /> + <span class="i0">Farota restas. Kia estas l’horo?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">La posttagmeza.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m3">Du sabloŝutiloj</span><br /> + <span class="i0">Sin malplenigos ĝis la sesa horo:</span><br /> + <span class="i0">Ni dume devas bone tempon uzi.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Ĉu plie mi labori devas, mastro?</span><br /> + <span class="i0">Bonvolu vi memori la promeson</span><br /> + <span class="i0">Al mi faritan sed ne plenumitan.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Ĉagrena? Kial do?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="m4">Min liberigu!...</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="i0">Ne antaŭ ol la tempo venos!</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="m5">Mastro!</span><br /> + <span class="i0">Kompatu min, ĉar mi ja tre fidele</span><br /> + <span class="i0">Vin servis—ne mensogis—ne eraris ...</span><br /> + <span class="i0">Vin servis senŝpareme, senmurmure,</span><br /> + <span class="i0">Kaj, mastro, vi promesis de plenjaro</span><br /> + <span class="i0">Rabaton.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m2">Ĉu, spirito, vi forgesas</span><br /> + <span class="i0">El kiaj turmentegoj mi vin tiris?</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Neniam.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m2">Jes! vi ĉion nun forgesas.</span><br /> + <span class="i0">Ja ŝanceligos vin trapremi ŝlimon,</span><br /> + <span class="i0">Por mi sur akra norda vento rajdi,</span><br /> + <span class="i0">Aŭ vin trapuŝi en la frostan teron,</span><br /> + <span class="i0">Se tiel mi ordonos! Vi forgesas ...</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="i0">Neniam.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m2">Malbonulo, vi mensogas!</span><br /> + <span class="i0">Eĉ vi forgesas kiel Sikorakso—</span><br /> + <span class="i0">Malpura sorĉistino kurbigita</span><br /> + <span class="i0">Per multaj jaroj kaj malbondeziroj—</span><br /> + <span class="i0">Agadis.</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Arielo.—</p><span class="m2">Mastro, ne!</span></div> + +<div class="dialogo"><p class="speaker">Prospero.—</p><span class="m4">Ja vi forgesas.</span><br /> + <span class="i0">Nu, diru al mi kie ŝi naskiĝis.</span></div> + +<p class="near_sig">(<i>Daŭrigota</i>).</p> +</div> + + +<div id="est1-5-15" class="article" lang="eo"> +<p class="pagenum">70</p> +<h3>MATEO FALKONE.</h3> + +<p class="center">Eltiraĵo el Merimée, tradukita de ELISE BAUER.</p> + + +<p>Unu tagon en aŭtuno Mateo Falkone frue eliris kun sia edzino por +viziti unu el siaj brutaroj en la maldensejo de la arbaro. Lia +fileto, Fortunato, volis akompani lin, sed, ĉar la loko estis tro +malproksima, kaj iu devis resti por gardi la domon, li rifuzis. Oni +vidos ĉu li ne havis kaŭzon por penti pro tio. Li estis foririnta +de kelkaj horoj, kaj Fortunato kuŝis je la suno, rigardante la +bluajn montojn, kaj pensante ke, la venontan dimanĉon, li tagmanĝos +en la urbo, ĉe sia onklo, la korporalo.</p> + +<p>Tuj pafo interrompis lian meditadon. Li ekleviĝis, kaj turnis sin je +la flanko de la ebenaĵo de kie la bruo venis. Aliaj pafoj sekvis je +malegalaj interspacoj ĉiam alproksimiĝante. Fine en la vojeto, kiu +kondukis al la domo, aperis viro kun pinta ĉapo (kiel portas la +montanoj) barba, kovrita per ĉifonaĵoj, pene trenigante kaj +apogante sin sur sia pafilo. Li ĵus estis ricevinta pafon en la +femuron. Tiu ĉi viro estis bandito, kiu, foririnte nokte por aĉeti +pulvon en la urbo, estis falinta en embuskon de korsaj soldatoj. Post +fortika defendo, li estis sukcesinta forkuri, vive persekutata. La +soldatoj estis tre proksimaj, kaj lia vundo neebligis lin alveni en +la arbaron, antaŭ liaj persekutantoj. Li alproksimiĝis al Fortunato +dirante: "Vi estas la filo de Mateo Falkone. Mi estas Gianetto +Sanpiero. La <i>flavaj kolumoj</i> persekutas min. Kaŝu min, ĉar mi ne +povas plu marŝi." "Kaj kion diros mia patro, se mi kaŝos vin sen +lia permeso?" "Li diros ke vi faris bone. Kaŝu min rapide, ĉar la +soldatoj nun alvenas, kaj mi ne povas atendi, ĝis via patro revenos. +Kaŝu min, aŭ mi vin mortigos." Kun la plej granda indiferenteco +Fortunato respondis, "Via pafilo estas senŝarga, kaj ne estas aliaj +kartoĉoj en via kartoĉujo." "Mi havas mian stileton." "Sed ĉu vi +kuras tiel rapide kiel mi?" Li faris salton, kaj forkuris. "Vi ne +povas esti filo de Mateo Falkone. Ĉu vi do arestigos min antaŭ via +domo?" La infano ŝajnis kortuŝita. "Kion vi donos al mi se mi +kaŝos vin?" La bandito serĉis en sia leda poŝo, kaj eltiris el ĝi +moneron da kvin frankoj. Vidante la monon, Fortunato ridetis kaj +diris: "Nenion timu." Li tuj faris grandan truon en amason da fojno +apud la domo. Gianetto eniĝis tien, kaj la infano lin kovris +tiamaniere, ke li lasis al li iom da aero por spiri. Estis tamen +neeble suspekti viron kaŝitan sub la fojno. Plie li prenis katinon +kun ŝiaj idoj, kaj placis ilin sur la amaso por kredigi ke ĝi +ne estis tuŝita de kelke da tempo. Poste, ekvidante sangajn +postsignojn, li zorge kovris ilin per polvo, kaj trankvile +rekuŝiĝis je la suno.</p> + +<p>Kelkaj minutoj poste, ses viroj en brunaj uniformoj kun flavaj +kolumoj, komandataj de adjudanto alvenis. Tiu ĉi adjudanto estis iom +parenca de Falkone (Oni scias ke en Korsujo oni sekvas la gradojn de +parenteco pli malproksime ol aliloke). Li nomiĝis Teodoro Gamba, kaj +estis agemulo, tre timata de la banditoj, el kiuj li jam estis +kaptinta kelkajn.</p> + +<p>"Bonan tagon, kuzeto, kiel vi grandiĝis," li diris. "Ĉu vi ĵus +vidis pasi viron?" "Ho, mi ne estas ankoraŭ tiel granda, kiel vi, +kuzo," naivege respondis la infano.</p> + +<p>"Tio venos. Sed diru al mi ĉu vi vidis pasi viron kun pinta nigra +ĉapo, kaj ruĝe kaj flave brodita jako?"</p> + +<p>"Viron kun pinta ĉapo?" "Jes! respondu rapide, kaj ne ripetu miajn +demandojn!" "Hodiaŭ matene la Sinjoro Pastro pasis antaŭ nia pordo +sur sia ĉevalo Petro. Li min demandis, kiel sanas mia patro, kaj mi +lin respondis—" "Ha, sentaŭgulo, vi estas ruzulo! Diru tuj al mi +kien Gianetto iris, ĉar estas li, kiun mi serĉas; kaj mi estas +certa, ke li prenis tiun ĉi vojeton."</p> + +<p>"Ĉu oni vidas kiam oni dormas?" "Vi ne dormis, sentaŭgulo. La pafoj +vekis vin." "Vi do kredas ke viaj pafiloj faras tiom da bruo! La +pafileto de mia patro faras pli multan!" "Mi bone scias ke vi vidis +Gianetton. Eble vi eĉ kaŝis lin! Kamaradoj, eniru en la domon, kaj +vidu ĉu nia viro estas tie. La fripono havas nur unu piedon por +marŝi, kaj li posedas troan bonsencon por provi atingi lamante la +arbaron. Plie, la sangaj postsignoj finiĝis tie ĉi." "Kaj kion +diros mia patro, kiam li scios ke oni eniris en lian domon dum lia +forestado?" "Sentaŭgulo," diris la adjudanto, "ĉu vi scias ke mi +havas rimedon paroligi vin aliamaniere? Eble vi fine parolos, kiam +mi donos al vi dudekon da batoj per la glavoplado! Ĉu vi scias, +fripono, ke mi povas kuŝigi vin en malliberejo sur la pajlo kun +katenoj al la piedoj?" Sed la infano ne maltrankviliĝis.</p> + +<p>La soldatoj estis vizitintaj la tutan domon. Tio ne estis tre longa +afero, ĉar la dometo de Korso enhavas nur unu kvadratan ĉambron. La +meblaro konsistas el tablo, benkoj, kestoj, ĉasiloj kaj kuiriloj. +Dume Fortunato karesis sian katinon, kaj ŝajnis ĝui la konfuzon de +la soldatoj. Unu alproksimiĝis al la amaso da fojno kaj vidis la +katinon kaj donis baton per la bajoneto en la fojnon, plialtigante la +ŝultrojn, kvazaŭ li sentas la ridindecon de sia singardo.</p> + +<p>Nenio movis, kaj la vizaĝo de la knabo ne <span class="pagenum">71</span>montris ian maltrankvilecon. +La adjudanto preskaŭ malesperis. Li jam serioze rigardis je la +flanko de la ebenaĵo kiel inklina reiri tien de li venis, kiam li +ekpensis ke eble karesoj kaj donacoj helpos lin. "Kuzeto," li diris, +"vi ŝajnas esti tre lerta bubo. Sed vi agas malbone ĉe mi, kaj se +mi ne timus ĉagreni mian kuzon Mateon, vere mi forkondukus vin kun +mi. Sed kiam mia kuzo estos reveninta, mi rakontos al li la tutan +aferon, kaj li vin vipos por via mensogo. Estu bona knabo, kaj mi +donos al vi tiun ĉi belan arĝentan horoloĝon, kiu certe valoras +tridek frankojn!"</p> + +<p>"Kiam mi estas grandulo, mia onklo, la korporalo, donacos al mi +horoloĝon." "Jes, sed la filo de via onklo jam havas unu, ne tiel +belan, kiel tiun ĉi, vere. Li tamen estas pli juna ol vi." Fortunato +rigardis ĝin simile je kato, al kiu oni prezentas tutan kokidon. +Sentante ke oni mokis lin, li ne kuraĝiĝas kapti ĝin, kaj de tempo +al tempo, li deturnas la okulojn por ne subfali la tenton. Ŝajnis +tamen ke la adjudanto volis vere donaci la horoloĝon al li.</p> + +<p>"Mi perdu miajn epoletojn," ekkriis la adjudanto, "se mi ne donacos +al vi la horoloĝon, kondiĉe ke vi diru kie estas Gianetto. La +kamaradoj estas atestantoj, kaj mi ne povas depreni mian promeson." +Tiel parolante li alproksimigis iom post iom la horoloĝon, ĝis ĝi +preskaŭ tuŝis la palan vangon de la infano. Oni vidis sur lia +vizaĝo la internan batalon inter la avideco, kaj la respekto +ŝuldata al la gastamo. Li pene spiris: Li preskaŭ sufokiĝis. Dume +la horoloĝo balanciĝis, turniĝis kaj kelkafoje eĉ tuŝis lian +nason. Fine, iom post iom, la dekstra mano leviĝis al la horoloĝo; +liaj fingroj tuŝis ĝin, kaj ĝi tute kuŝis en lia mano, la +adjudanto tamen ne ellasinte la ĉenon. La ciferplato estis ornamita; +la kovrilo nove polurita; je la suno ĝi brilis kiel fajro.</p> + +<p>La tento estis tro granda.—Fortunato levis ankaŭ la maldekstran +manon, kaj per la antaŭfingro li montris supre sian ŝultron la +amason da fojno. La adjudanto tuj komprenis lin. Li ellasis la +ĉenon. Fortunato estis la sola posedanto de la horoloĝo.</p> + +<p>La soldatoj tuj renversis la amason, kaj ĝi baldaŭ moviĝis, kaj +sanga viro, kun stileto en la mano, eliris, sed, provante leviĝi, +sia vundo ne permesis lin stari. Li falis. La adjudanto ĵetis sin +sur lin, kaj elŝiris la stileton el lia mano. Tuj oni forte ligis +lin, malgraŭ lia kontraŭbatalo.—Gianetto, kuŝita sur la tero kaj +ligita kiel branĉaro, turnis la kapon al Fortunato, kiu +alproksimiĝis. "Filo de ...," li diris pli malŝate ol kolere. La +infano ĵetis al li la moneron, kiun li estis doninta, sentante ke +li ne plu meritas ĝin. Sed la kaptito ŝajnis ne vidi tiun movon. +Tre kviete li diris al la adjudanto: "Mia kara Gambo, mi ne +povas marŝi; vi devas <i>porti</i> min en la urbon." "Vi tuj kuros pli +rapide ol kapreolo," respondis la kruela venkinto; "sed estu +trankvila. Mi estas tiel kontenta teni vin, ke mi volonte portus vin +unu mejlon sen laciĝi. Plie, amiko mia, ni faros por vi portilon per +branĉoj." "Bone," diris la malliberulo, "vi ankaŭ metos iom da +pajlo sur la portilon, por ke mi estu pli senĝena."</p> + +<p>Dum la soldatoj okupis sin, unuj por fari specon de portilo, aliaj +por bandaĝi la vundon de Gianetto, Mateo Falkone kaj sia edzino +subite aperis apud la kurbiĝo de la vojeto, kiu kondukis al la +arbaro. La virino antaŭmarŝis, kurbiĝata penige sub la pezo de +grandega sako da kaŝtanoj, dum la viro trankvile sekvis, portante +nur unu pafilon en la mano, kaj alian sur la dorso; ĉar estas neinde +je Korso porti ian ŝarĝon krom siaj armiloj.</p> + +<p>Vidante la soldatojn la unua penso de Mateo estis ke ili estas +venintaj por aresti lin. Sed kial tiu ĉi ideo? Ĉu li malpacis kun +la justeco? Ne, li ĝuis bonan famon. Sed li estis Korso, kaj +montano; kaj estas iom da Korsoj, kiuj, esplorante la memoron, ne tie +trovas ian peketon. Li do estis singarda, kaj prepariĝis por la +defendo. "Edzino," li diris al Giuseppina, "metu malsupren vian +sakon, kaj pretigu vin!" Ŝi tuj obeis. Li donis al ŝi la pafilon, +kiun li portis sur la dorso, por ke ĝi ne ĝenu lin. Tiam li +malrapide autaŭeniris al la domo, laŭlonge la arboj, kiuj borderis +la vojon, kaj preta ĵeti sin, je la plej malamika movo, malantaŭ la +plej grandan trunkon, de kie li povus pafi kaŝate. Lia edzino sekvis +lin proksimege, tenante la duan pafilon, kaj la kartoĉujon. La ofico +de bona edzino dum batalo estas ŝargi la armilojn de ŝia edzo.</p> + +<p>Vidante Mateon tiamaniere alproksimiĝantan, la adjudanto estis en +tre granda maltrankvileco. Se Mateo, li ekpensis, estus hazarde +parenco de Gianetto, aŭ se li estus lia amiko, kaj li volus defendi +lin, la kugloj de lia pafilo alvenus al mi tiel certe, kiel letero al +la poŝto. Je tia ŝanceliĝo, li kuraĝe decidiĝis antaŭeniri +sole, kaj rakonti al Mateo la tutan aferon, parolante al li, kiel al +malnova konato; tamen la mallonga interspaco inter li kaj Mateo +ŝajnis al li longega.</p> + +<p>"Nu, amiko mia," li ekkriis. "Kiel vi sanas? Estas mi, Gamba, via +kuzo." Mateo, nerespondante, haltis kaj ĝentile plialtigis sian +pafilon. "Bonan tagon, frato!" "Mi venis pasante por saluti vin, kaj +mian kuzinon Peppina. Ni havis longan marŝadon hodiaŭ, sed ni ne +devas plendi pri nia laciĝo, ĉar ni faris bonan kaptaĵon. Ni ĵus +kaptis Gianetton Sanpieron." "Estu Dio laŭdata," ekkriis Giuseppina, +"li ŝtelis nian kaprinon la lastan semajnon!" Tiuj ĉi paroloj +ĝojigis Gamba. "La fripono sin kiel leono defendis. Li mortigis unu +el miaj soldatoj, kaj, nekontenta je <span class="pagenum">72</span>tio, li rompis la brakon +al la korporalo Chardon—sed tio ne estas grava afero, li estas +nur Franco:—Plie li kaŝiĝis tiel bone, ke la diablo mem ne estus +povinta trovi lin. Sen la helpo de mia kuzeto Fortunato, ni +neniam estus trovinta lin. Gianetto kaŝiĝis sub tiu ĉi amaso da +fojno, sed mia kuzeto vidigis al ni la ruzon. Mi certe diros ĝin al +lia onklo, la korporalo, por ke li sendu al li belan donacon por lia +penado. Lia nomo kaj la via estos en la raporto, kiun mi sendos al la +provincestro."</p> + +<p>"Malbeno!" ĝemis tute mallaŭte Mateo.</p> + +<p>Kiam ili alvenis al la domo, Gianetto jam kuŝis sur la portilo, +preta por foriri. Vidante Mateon kun Gambo, li strange ridetis; tiam +turninte sin al la pordo de la domo, li kraĉis sur la sojlon, +dirante: "Domo de perfidulo."</p> + +<p>Nur homo certa morti estus kuraĝiĝinta elparoli tiujn ĉi vortojn. +Tiro per stileto, kiu ne postulus ripetadon, tuj estus paginta tiun +insulton. Mateo tamen nur metis la manon al la frunto, kiel viro +premegita. Fortunato estis enirinta en la domon, kiam li vidis sian +patron alvenantan. Li baldaŭ reaperis kun taso da lakto, kiun li +prezentis al Gianetto mallevante siajn okulojn.</p> + +<p>"For de mi!" ekkriis la malfeliĉulo kun tondra voĉo. Poste, +turniĝante al unu el la soldatoj: "Kamarado, donu al mi trinkaĵon!" +La soldato metis sian botelon en liajn manojn, kaj la bandito trinkis +la akvon, kiu donis al li viro, kun kiu li ĵus interŝanĝis pafojn! +Tiam la adjudanto donis la signalon por foriri, kaj diris <i>adiaŭ</i> al +Mateo kiu ne respondis....</p> + +<p>Ĉirkaŭ dek minutoj pasis antaŭ ol Mateo malfermis la buŝon. La +infano malkviete rigardis, jen sian patrinon, jen sian patron, kiu, +apogante sin sur sia pafilo, konsideris lin kun kolerega mieno. +"Vi komencas bone," fine diris Mateo kun voĉo kvieta, sed terura +por tiuj, kiuj lin konis. "Paĉjo mia," ekkriis la infano, +alproksimiĝante, la okulojn larmplenajn, preta sin ĵeti genue. Sed +Mateo kriis al li: "Malantaŭen de mi!" kaj la infano haltis kaj +ploregis, senmove starante kelkajn paŝojn de sia patro. Giuseppina +alproksimiĝis. Ŝi ĵus ekvidis la horoloĝĉenon elpendantan el lia +ĉemizo. "Kiu donis al vi tiun ĉi?" "Mia kuzo, la adjudanto."</p> + +<p>Mateo ekprenis la horoloĝon kaj, ĵetante ĝin forte kontraŭ +ŝtonon, disrompis ĝin en mil pecetojn.</p> + +<p>La ploregoj de Fortunato duobliĝis, kaj Mateo daŭrigis lin fikse +rigardi per siaj linkaj okuloj. Fine li frapis la teron per la +pafilo, kaj ĵetinte ĝin sur la ŝultron, li reprenis la vojon al la +arbaro, kriante ke Fortunato lin sekvu. La infano obeis. Giuseppina +kuris post Mateon, kaj ekprenis lian brakon: "Li estas filo via," +diris ŝi, tremante, kaj fiksante siajn nigrajn okulojn sur tiujn de +sia edzo, kvazaŭ ŝi volis legi tion, kio pasiĝis en lia animo. +"Lasu min," respondis Mateo. "Mi estas lia patro." Ŝi kisis sian +filon, kaj reeniris plorante en la domon, kie ŝi fervore preĝis +antaŭ la imago de la Dipatrino....</p> + +<p>Apud malgranda valeto Mateo haltis. "Fortunato, iru apud tiun larĝan +ŝtonon." La knabeto faris tion, poste li genufleksis. "Diru viajn +preĝojn!" "Patro mia, Paĉjo, ne mortigu min!" "Diru viajn +preĝojn!" ripetis Mateon, teruravoĉe. Balbutante kaj ploregante, la +infano diris la Patron kaj la Kredon. Fortavoĉe la patro respondis +<i>Amen</i> je la finiĝo de ĉiu preĝo.</p> + +<p>"Ĉu tiuj ĉi estas ĉiuj preĝoj kiujn vi scias?"</p> + +<p>"Patro, mi ankaŭ scias la <i lang="la">Ave Maria</i>, kaj la <i>Litaniojn</i>, kiujn mia +onklino lernigis al mi."</p> + +<p>"Ili estas tre longaj, sed diru ilin!"</p> + +<p>La infano finis la litaniojn per malfortega voĉo.</p> + +<p>"Ĉu vi estas fininta?"</p> + +<p>"Ho! Patro mia, pardonu min. Mi neniam refaros ĝin. Mi tiome petegos +mian kuzon, la korporalon, ke oni pardonu al Gianetto."</p> + +<p>Li estis ankoraŭ parolante kiam Mateo murmuris: <i>Dio vin pardonu!</i></p> + +<p>Li pafis, kaj Fortunato falis teren, morta.</p> + +<p>Sen ĵeti rigardon sur la malvivulon, Mateo reiris domen, por serĉi +fosilon por enterigi sian filon. Post kelke da paŝoj, li renkontis +Giuseppinan, alkurantan, maltrankviligitan per la pafo. "Kion vi +faris?" ŝi ekkriis.</p> + +<p>"Justecon!"</p> + +<p>"Kie li estas?"</p> + +<p>"En la valeto. Mi lin enterigos. Li mortis Kristane. Mi kantigos +meson por li. Oni diru al mia bofilo ke li venu loĝi kun ni."</p> +</div> + + +<div id="est1-5-16" class="poetry" lang="eo"> +<h3 class="poem-header">TOM BOLIN.</h3> + +<p>(Dibdin.—Tradukis A. Motteau).</p> + +<div class="verse"> +<div class="stanza"> + <span class="i0">Senviva kuŝas nun Tom Bolin,</span><br /> + <span class="i2">Karulo de l’ŝipar’;</span><br /> + <span class="i0">Ventego ne plu blovos sur lin</span><br /> + <span class="i2">En granda mortintar’.</span><br /> + <span class="i0">Li staris en beleco vira,</span><br /> + <span class="i2">De la marist’ model’;</span><br /> + <span class="i0">Ferdeke devosklavo vera,</span><br /> + <span class="i2">Sidant’ nun super vel’. (<i>bis</i>).</span></div> +<div class="stanza"> + <span class="i0">Tom ĉiam sian vorton gardis</span><br /> + <span class="i2">Kaj kore donis sin;</span><br /> + <span class="i0">Edzinon virtan li posedis,</span><br /> + <span class="i2">Amikojn verajn, nin.</span><br /> + <span class="i0">Li ankaŭ kantis tiel bele,</span><br /> + <span class="i2">De l’ŝipo Filomel’!</span><br /> + <span class="i0">Bedaŭru ni do lin fidele,</span><br /> + <span class="i2">Zorgantan super vel’. (<i>bis</i>).</span></div> +<div class="stanza"> + <span class="i0">Veteron belan sendos tamen</span><br /> + <span class="i2">La supervol’ al Tom,</span><br /> + <span class="i0">En tago kiam venos hejmen</span><br /> + <span class="i2">Maran’ kaj landa hom’.</span><br /> + <span class="i0">Ŝipanon, reĝon morto kaptas;</span><br /> + <span class="i2">Se li nun homa ŝel’</span><br /> + <span class="i0">Senmova korpo sube restas,</span><br /> + <span class="i2">Tom vivas super vel’. (<i>bis</i>).</span></div> +</div> +</div> + + +<div id="est1-5-17" class="article" lang="eo"> +<p class="pagenum">73</p> +<h3>DIVERSAJ AVIZOJ.</h3> + + +<p>Niaj Germanaj Samideanoj baldaŭ komencas sian propagandon, kaj +eldonigis bonan broŝureton kiu kostas dekkvin pfenigojn kaj kiu +multe helpos je la varbado de rekrutoj.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>Sinjorino Phelips, Prezidantino de la Braillea Korespondada Klubo, +anoncas la fondon de Esperanta sekcio. Ni rememorigas niajn blindajn +amikojn ke Sinjoro W. P. Merrick, The Manor Farm, Shepperton, +klopodas pri la movado, kaj estas la Braillea Sekretario de The +London Esperanto Club.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>Alilanda Adepto, kiu enpresigis sian nomon en nian Adresareton, kiel +kolektanto de ilustritaj poŝtkartoj, ĵus estas skribinta: "Ĉu vi +scias ke per, kaj por, via gazeto mi faras kaj estas ankoraŭ farinta +grandaron da poŝtkartoj ilustritaj? Ĉiutage la leteristo lasas en +mia domo kvar, kvin, aŭ ses, ĉiuj skribitaj tiamaniere: "Leginte +vian anoncon en The Esperantist k.t.p."</p> + +<p>Mi ĉiam pensis, ke tiuj ĉi multe helpus nian aferon, kaj sendube la +kolekto de poŝtsignoj ankaŭ estas inda je atento. Al ĉiu, kiu +sendos ĉi tie sian nomon kaj adreson, por ke ĝi enmetiĝu en nian +adresareton, kiel kolektanto de poŝtsignoj, kaj kiu kunsendos la +necesajn ses pencojn (70 centimojn), la Redaktoro tuj resendos areton +da almenaŭ dek diversaj poŝtsignoj. Kaj ĉiuj el ili estos per +Esperanto ricevitaj. Estas mirinde kiom da alilandaj abonantoj tiun +ĉi malgranda Gazeto jam posedas. Estos granda helpo al tiu ĉi afero +se la abonantoj en Java, Pahang, Cochin-China, Japan, Trinidad, +Barbadoes, Brazil, Mexico, Sierra Leone, China k.t.p. afable sendos +aron da senvaloraj (al ili, sed ne al ni) specimenoj por ke ni +disdonu ilin inter niaj apogantoj. <i>Per malgrandaĵoj oni grandaĵojn +efektivigos!</i> Tial mi multe konfidas je poŝtkartoj kaj poŝtsignoj, +por rapidigi la universalan alprenon de Esperanto.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>Kelkaj amikoj tre amas <i>kronikon</i>; sed la Redaktoro petas ke ili sin +turnu al la <i>Lingvo Internacia</i>, <i>L’Esperantiste</i>, <i>k.t.p.</i> por ĝin +trovi. Tamen en tiu ĉi numero li donas mallongan skizon pri la +agadoj de la pasinta monato. Multaj paroladoj estas farintaj. <i>The +Associated Teachers’ Guild</i>, <i>The Central Technical College</i>, <i>The +Sir John Cass Technical Institute</i>, <i>The Westbourne Chapel</i> en +Londono, kaj kunvenoj ĉe Sheffield kaj Nottingham aŭskultadis kaj +ekinteresiĝis je la Esperanta celo. Multaj artikoloj pri Esperanto +aperis en la gazetaro.</p> + +<p>Bonaj leteroj enpresiĝis en <i>The Hexham Herald</i> kaj <i>The Scottish +Cyclist</i>. Malfeliĉe <i>The Daily Paper</i>, kiu donis al ni tiom da +espero kaj helpo, estas mortinta, ĉar nia fervorega amiko Sinjoro +Stead ne povis plu zorgadi pri ĝi. Tamen nia movado ŝuldas al li +ankoraŭ pli koregan dankesprimon. Pri la artikolo en la <i>C.T.C. +Gazette</i> mi jam estas skribinta.</p> + +<p>Mi ne povas nomi ĉiujn el la Anglaj Gazetoj, kiuj enhavis +Esperantajn artikolojn, sed mi ne devas forgesi la novan monatan +revuon, <i>The Crank</i>, kies dua numero enhavis tre valoran artikolon, +skribitan de nia agema <i>Librarian</i>. Dua artikolo kredeble sekvos en +la tria numero.</p> + +<p>Sed estas inter la alilanda gazetaro ke ni trovas la plimulton da +niaj apogantoj; kaj mi prenas la nunan okazon por danki la multajn +samideanojn, kiuj afable sendadas al mi siajn lokajn gazetojn. En <i>La +Plume Stenografique de France</i> troviĝis longan skizon; kaj ankaŭ +tre longan nomaron da aliaj gazetoj oni povus citi. En la Amiens’a +ĵurnalo mi legis ke la sindonema Sinjoro Tessencourt, la tiea +Prezidanto, fariĝis konsulo de la Unuiĝitaj Ŝtatoj. Espereble la +lingvo internacia helpos lin, kvankam ĝis nun ne estas multe da +kunbatalantoj tie.</p> + +<p>Tamen, antaŭ kelkaj tagoj, mi ricevis sekvantan leteron el tiu ĉi +antaŭemega lando. "When I was in business in New York I had +considerable correspondence with merchants in various parts of the +world, as I was a large buyer of raw goods from Siberia, South +Africa, Central America, and other countries, and I felt the need of +an international business language. With this feeling I paid some +attention to <i>Volapuk</i> and <i>Spelin</i>, the two previous attempts at +this problem which seemed worthy of notice, but I felt no confidence +in there being any future in either of them. With regard to Esperanto +I have a very different feeling, and think it is going to be a +success."</p> + +<hr class="short" /> + +<p>Por finigi tiun ĉi avizaron, mi deziras altiri la atenton de la +legantaro al la ĵuseldonita tre interesa raporto pri la <i>Esploro de +la Groupe Esperantiste de Lyons</i>. Tiu ĉi energia centro sendis +leterojn je la komenco de 1903 al ĉiuj konataj grupoj, petante +respondojn je kelkaj demandoj. La rezultato de tiu ĉi interesa afero +nun aperas en la komenco de la Jan Lingvo Internacia. Mi elĉerpos +kelkajn frazojn el tiu ĉi raporto pri la enhavo de la sescent da +ricevitaj respondleteroj: (1) Esperanto estas de nun disvastigita en +la plej granda parto de la Eŭroplingvaj landoj. (2) Plej ofte +fremdaj Esperantistoj staras izolitaj unuj de la aliaj. (3) Ke nenio +estas pli diversa ol la socialaj situacioj de la Esperantistoj. (4) +Ke la facileco per kiu ili akiris Esperanton estis apenaŭ +nekredebla, kia ajn estas la gepatra lingvo. Ni ĉiuj devas dankegi +la Lionan Grupon pro ĝia granda laboro, kaj pro la grava rezultato +kiu ĝin kronis.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-18" class="letters"> +<p class="pagenum">74</p> +<h3>CORRESPONDENCE NOTES.</h3> + + +<p>A.J.H. (Shrewsbury) writes: "There are many ways of spreading the +language, but two plans, which I have not yet seen in print, appeal +to me. (1). Let merchants, especially those with a world-wide +business, adopt Esperanto names for their goods. (2). Cause Esperanto +to be included among the languages in which it is permissible to send +telegrams."—In thanking A.J.H. for the kind suggestions, and hoping +that many will follow his good example, we beg to note that the +second of these plans is already in vogue, as the writer has seen +several Esperanto telegrams, of course minus the accents. As to the +first, it is a capital suggestion. A certain perfume (Espero) has +been advertised in this gazette, and, in consequence, the proprietor +has had many orders from France and other foreign strongholds of our +Cause. The opening up of a universal market for one’s goods is the +first advantage of the study, from a business man’s point of view, +and I trust that ere long it will be largely made use of by our +growing army of Esperantists.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>L.R.C. does not know Spanish, yet, thanks to Esperanto, he was able +to translate the sentences in that language in our February number. +Are we to consider therefore that Spanish resembles Esperanto more +closely than Italian, or has some other friend, equally ignorant of +that tongue, been able to translate the Italian sentences on page 57?</p> + +<hr class="short" /> + +<p>Several friends have pointed out the word given in the new +English-Esperanto Dictionary for <i>Editor</i>. We prefer to use +<i lang="eo">Redaktoro</i> to translate the term, and use <i lang="eo">Eldonisto</i> for +<i>Publisher</i>.</p> + +<p>E.M. (Lancaster) sends an excellent suggestion. He writes: "Will not +some good Esperantists consent to correct one beginner’s letter per +week, provided that an envelope be enclosed for the reply?"—Surely +there must be many who are willing to undertake this light work, +and who thus will improve their own knowledge, and will also make +the study especially interesting for country students. The +Editor will be glad to find a learner, or a teacher, as may be +desired.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>Several subscribers have pointed out that the meanings of some words +not in the text-book vocabulary have not been explained. As the +Esperanto-English Vocabulary is now issued, we shall only explain +words not to be found in that comprehensive little work.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>No. 8380 writes: "Sir, permit me briefly to call attention to two of +the examples given last month in illustration of the uses of the +preposition ‘By.’ (1). <i>He was holding him by the neck with both +hands.</i> Neck: part of the body, or instrument by which B is held; +hands: part of the body by which A holds B. The preposition should, +therefore, in my opinion be ‘<i>Per</i>.’" (In the first case there is a +certain amount of ambiguity, and <i>je</i> or <i>per</i> can be used +indiscriminately). "(2). <i>The little boy returned home quite by +himself.</i> This somewhat peculiar idiom obviously means that the child +returned alone, and must be rendered thus ‘La knabeto revenis domen +sole.’" The Editor nearly altered the latter phrase to the more +colloquial expression "The little boy returned home quite <i>on his +own</i>." It seems to mean "<i>by his own instrumentality</i>," and "<i>per</i>" +certainly seems to be correct in this instance. He might, for +example, have just commenced to walk, in which case the proud mother +would no doubt have used the given phrase, even if she had +accompanied him every step of the way (which, in the Editor’s +opinion, she probably did). As the phrases seem to give a +considerable amount of instruction, the same contributor has kindly +treated in this issue the prepositions "IN and INTO."</p> + +<p style="font-weight:bold;margin-left:2em;">IN, INTO.</p> + +<table> +<tr><td>Many birds fly in the autumn into warmer countries.</td> + <td>Multaj birdoj flugas dum la aŭtuno <i>en</i> plivarmajn landojn.</td></tr> + +<tr><td>When the mouse runs indoors.</td> + <td>Kiam la muso kuras <i>en</i> la domon.</td></tr> + +<tr><td>The women run about indoors.</td> + <td>La virinoj kuradas <i>en</i> la domo.</td></tr> + +<tr><td>They are quite right, in my opinion.</td> + <td><i>Laŭ</i> mia opinio, ili estas tute pravaj.</td></tr> + +<tr><td>They were brought up in the fear of God.</td> + <td>Ili edukiĝis <i>laŭ</i> la timo al (aŭ je) Dio.<span class="pagenum">75</span></td></tr> + +<tr><td>In the education of children, it is necessary to use—</td> + <td><i>Por</i> la edukado de la infanoj, estas necese uzi—</td></tr> + +<tr><td>She had difficulty in expressing her thoughts.</td> + <td>Ŝi havis malfacilecon <i>por</i> esprimi siajn pensojn.</td></tr> + +<tr><td>Matrimony, a fact in the life of Henry VIII.</td> + <td>Edziĝo, fakto de la vivo de Henriko VIIIa.</td></tr> + +<tr><td>He is the best in the world for that.</td> + <td>Li estas la plej bona pri tio <i>el</i> la mondo.</td></tr> + +<tr><td>I think I did well <i>in</i> acting thus.</td> + <td>Mi pensas, ke mi bone faris tiel aginte.</td></tr> + +<tr><td>Alike in face and character.</td> + <td>Similaj <i>per</i> la vizaĵoj kaj la karaktero.</td></tr> + +<tr><td>We are going away in two or three days.</td> + <td>Ni foriros <i>post</i> du aŭ tri tagoj.</td></tr> + +<tr><td>Something, in the shape of a man, appears.</td> + <td>Io, <i>sub</i> la formo de homo, aperas.</td></tr> + +<tr><td>They stand in one long line.</td> + <td>Ili staras <i>sur</i> unu longa linio.</td></tr> + +<tr><td>While walking in the street I fell.</td> + <td>Promenante <i>sur</i> la strato, mi falis.</td></tr> + +<tr><td>George Washington was born in the year one thousand seven hundred +and thirty-two, and never told a lie.</td> + <td>George Washington estis naskita la jar<i>on</i> mil sepcent + tridek du<i>an</i>, kaj mensogis neniam.</td></tr> +</table> + +<hr class="short" /> + +<p>At the request of many Subscribers, the Grammatical synopsis has been +omitted from this issue, and the interesting narrative of the early +days of Esperanto takes its place.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>All Members of the London Esperanto Club whose numbers are lower than +<i>136</i> are hereby reminded that their renewals are now due, and should +be sent to the Hon. Secretary. A Renewal Form was enclosed in the +January Number.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>Subscribers are reminded that <span class="sc">The Esperantist</span> appears at the +beginning of each month.</p> + +<hr class="short" /> + +<p>As the Editor will be abroad during the end of March, it is hoped +that friends will excuse delay in replies to letters. The April +gazette should appear on the first of the month as usual, +notwithstanding.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-19" class="booklist"> +<p>For the convenience of Esperantists, all works dealing with the +language can now be obtained by writing to the Librarian, P. Howard, +Esq., The Bungalow, Cranes Park, Surbiton, Surrey.</p> + +<p>The books most read are:—</p> +<ul> +<li>"Student’s Complete Textbook," by J. C. O’Connor, B.A., 1s. 8d., +post free (revised edition).</li> + +<li>"Thirty five Exercises with Keys," by A. Motteau, 1s. 3d., post free +(6 copies for 6s. 6d.).</li> + +<li>"No. 52," a short Grammar, by the Hon. R. H. Geoghegan. Price 7d., +post free. This is a capital preliminary work for giving to friends +to arouse their interest. For this purpose we will supply +<i>subscribers</i> with 6 copies for 2s. 6d., post free.</li> + +<li>Three Tales by Tolstoy and Pushkin, 1s. 1d.</li> + +<li>Fundamenta Krestomatio; Dr. Zamenhof, 3s. 4d.</li> + +<li>"Hamlet," translated by Dr. Zamenhof, 2s.</li> + +<li>Grammar in French or German, 1s. 6d.</li> + +<li>Commentaire in French, 2s.</li> + +<li>Prose Selections, 2s. 6d. and 1s. 6d.</li> + +<li>Stories from back "L’Espérantistes," 2d. each.</li> + +<li>"Tourist’s Phrase-Book," in 6 languages, 6d.</li> + +<li>Esperanta Sintakso de P. Fruictier, 1s. 6d.</li></ul> + +<p>The following monthly magazines can be obtained. The annual +subscriptions are:—</p> +<ul> +<li>"La Lingvo Internacia," printed wholly in Esperanto, 3s. 6d.</li> + +<li>"L’Espérantiste," in French and Esperanto, 4s.</li> + +<li>"La Lumo," in French, English, and Esperanto, 2s. 6d.</li> + +<li>"La Belga Sonorilo," in French, Flemish, and Esperanto, 2s. 6d.</li> + +<li>"La Bohema Esperantisto," in Czech and Esperanto, 3s.</li> + +<li>"La Rondiranto," in Bulgarian and Esperanto, 3s.</li> + +<li>The new "Internacia Medicina Revuo" will appear every two months. +Subscription 6s. 6d. per annum.</li></ul> + +<p>The English-Esperanto and Esperanto-English Dictionaries, 2s. 6d. +each.</p> + +<p>"French-Esperanto Vocabulaire," 2s. 6d.; "Esperanto-French +Dictionnaire," 1s. 6d.</p> + +<p>"Braille Instruction-Book for the Blind," 4s.</p> + +<p>Translation of the above into English, 6d.</p> + +<p>Neat star-shaped Badges, for use when travelling, are kept in stock. +Price 9d. each.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-20" class="article"> +<p class="pagenum">76</p> +<div class="left" lang="eo"> + + +<h3>ELTIRO EL PRIVATA LETERO DE D-RO ZAMENHOF AL S-RO B.,</h3> + +<p class="center">Presita kun permeso de ambaŭ korespondantoj, en Jaro 1896.</p> + +<p class="center">Tradukis el lingvo rusa V.G.</p> + + +<p>... Vi demandas min, kiel aperis ĉe mi la ideo krei lingvon +internacian kaj kia estis la historio de la lingvo Esperanto, de la +momento de ĝia naskiĝo, ĝis tiu ĉi tago? La tuta <i>publika</i> +historio de la lingvo, t.e. komencante de la tago, kiam mi malkaŝe +eliris kun ĝi, estas al Vi pli malpli konata; cetere <i>tiun ĉi</i> +periodon de la lingvo estas nun, pro multaj kaŭzoj, ankoraŭ +neoportune tuŝadi; mi rakontos al Vi tial en komunaj trajtoj sole la +historion de la <i>naskiĝo</i> de la lingvo.</p> + +<p>Estos por mi malfacile rakonti al Vi ĉion, tion ĉi detale, ĉar +multon mi mem jam forgesis; la ideo, al kies efektivigo mi dediĉis +tutan mian vivon, aperis ĉe mi—estas ridinde ĝin diri—en la plej +frua infaneco kaj de tiu ĉi tempo neniam min forlasadis. Tiu ĉi +cirkonstanco parte klarigos al Vi, kial mi kun tiom da obstineco +laboris super ĝi, kaj kial mi, malgraŭ ĉiuj malfacilaĵoj kaj +maldolĉaĵoj, ne forlasadis tiun ĉi ideon, kiel ĝin faris multaj +aliaj, laborintaj sur la sama kampo.</p> + +<p>Mi naskiĝis en Bjelostoko, gubernio de Grodno. Tiu ĉi ŝanco donis +la direkton al ĉiuj miaj estontaj celadoj. En Bjelostoko la +loĝantaro konsistas el kvar diversaj nacioj: Rusoj, Poloj, Germanoj +kaj Hebreoj; ĉiu el tiuj ĉi elementoj parolas apartan lingvon kaj +neamike rilatas la aliajn. Tie pli ol ie la impresema naturo sentas +la multepezan malfeliĉon de diverslingveco, kaj konvinkiĝas ĉe +ĉiu paŝo, ke la diverseco de lingvoj estas la sola, aŭ almenaŭ la +ĉefa kaŭzo, kiu disigas la homan familion, kaj dividas ĝin en +malamikaj partoj.</p> + +<p>Oni edukadis min kiel idealiston; oni min instruis, ke ĉiuj homoj +estas fratoj, kaj dume sur la strato kaj en la domo, ĉio ĉe ĉiu +paŝo igis min senti, ke <i>homoj</i> ne ekzistas: ekzistas sole Rusoj, +Poloj, Germanoj, Hebreoj k.t.p. Tio ĉi ĉiam forte turmentis mian +infanan animon, kvankam multoj eble ridetos pri tiu ĉi "doloro pro +la mondo" ĉe la infano. Ĉar al mi tiam ŝajnis, ke la "grandaĝaj" +posedis ian ĉiopovan forton, mi ripetadis al mi, ke kiam mi estos +grandaĝa, mi nepre forigos tiun ĉi malbonon.</p> + +<p>Iom post iom mi konvinkiĝis, kompreneble, ke ne ĉio fariĝas tiel +facile, kiel ĝi prezentiĝas al la infano; unu post la alia mi +forĵetadis diversajn infanajn <span class="pagenum">77</span>utopiojn, kaj nur la revon pri unu +homa lingvo mi neniam povis forĵeti. Malklare mi iel min tiris al +ĝi, kvankam, kompreneble, sen iaj difinitaj planoj. Mi ne memoras +kiam, sed en ĉia okazo sufiĉe frue, ĉe mi formiĝis la konscio, ke +la sola lingvo povas esti nur ia neŭtrala, apartenanta al neniu el +la nun vivantaj nacioj.</p> + +<p>Kiam el la Bjelostoka gimnazio mi transiris en la Varsovian duan +klasikan gimnazion, mi dum kelka tempo estis forlogata de lingvoj +antikvaj kaj revis pri tio, ke mi iam veturados en la tuta mondo kaj +per flamaj paroloj inklinados la homojn revivigi unu el tiuj ĉi +lingvoj por komuna uzado. Poste, mi ne memoras jam kiamaniere, mi +venis al firma konvinko, ke tio ĉi estas neebla, kaj mi komencis +malklare revi pri <i>nova</i>, arta lingvo. Mi ofte komencadis iajn +provojn, elpensadis artifikajn riĉegajn deklinaciojn kaj +konjugaciojn, k.t.p. Sed homa lingvo kun ĝia, kiel ŝajnis al mi, +senfina amaso da gramatikaj formoj, kun ĝiaj centoj da miloj de +vortoj, kaj dikaj vortaroj, ŝajnis al mi tia artifika kaj kolosa +maŝino, ke mi ne unufoje diradis al mi: "for la revojn! tiu ĉi +laboro ne estas laŭ homaj fortoj,"—kaj tamen mi ĉiam revenadis al +mia revo.</p> + +<p>Germanan kaj Francan lingvojn mi ellernadis en infaneco, kiam oni ne +povas ankoraŭ kompari kaj fari konkludojn; sed kiam, estante en la +5-a klaso de gimnazio, mi komencis ellernadi lingvon Anglan, la +simpleco de la Angla gramatiko ĵetiĝis en miajn okulojn, precipe +dank’ al la kruta transiro al ĝi de la gramatikoj Latina kaj Greka. +Mi rimarkis tiam, ke la riĉeco de gramatikaj formoj estas nur blinda +historia okazo, sed ne estas necesa por la lingvo. Sub tia influo mi +komencis serĉi en la lingvo kaj forĵetadi la senbezonajn formojn, +kaj mi rimarkis, ke la gramatiko ĉiam pli kaj pli degelas en miaj +manoj, kaj baldaŭ mi venis al la gramatiko plej malgranda, kiu +okupis sen malutilo por la lingvo ne pli ol kelkajn paĝojn. Tiam mi +komencis pli serioze fordoniĝi al mia revo. Sed la grandegulaj +vortaroj ĉiam ankoraŭ ne lasadis min trankvila.</p> + +<p>Unu fojon, kiam mi estis en la 6-a aŭ 7-a klaso de la gimnazio, mi +okaze turnis la atenton al la surskribo "Ŝvejcar<i>skaja</i>," kiun mi +jam multajn fojojn vidis, kaj poste al la elpendaĵo "Konditor<i>skaja</i>." +Tiu ĉi "skaja" ekinteresis min kaj montris al mi, ke la sufiksoj +donas la eblon el unu vorto fari aliajn vortojn, kiujn oni +ne devas aparte ellernadi. Tiu ĉi penso ekposedis min tute, kaj +mi subite eksentis la teron sub la piedoj. Sur la terurajn +grandegulajn vortarojn falis radio de lumo, kaj ili komencis rapide +malgrandiĝi antaŭ miaj okuloj.</p><p class="pagenum">78</p> + +<p>"La problemo estas solvita!"—diris mi tiam. Mi kaptis la ideon pri +sufiksoj, kaj komencis multe labori en tiu ĉi direkto. Mi komprenis, +kian grandan signifon povas havi por la lingvo konscie kreata la +plena uzado de tiu forto, kiu en lingvoj naturaj efikis nur parte, +blinde, neregule kaj neplene. Mi komencis kompari vortojn, serĉi +inter ili konstantajn, difinitajn rilatojn kaj ĉiutage mi +forĵetadis el la vortaro novan grandegan serion da vortoj, +anstataŭigante tiun ĉi grandegon per unu sufikso, kiu signifis +certan rilaton. Mi rimarkis tiam, ke tre granda amaso da vortoj pure +<i>radikaj</i> (ekz. "patrino," "mallarĝa," "tranĉilo," k.t.p.) povas +esti facile transformitaj en vortojn <i>formitajn</i> kaj malaperi el la +vortaro. La meĥaniko de la lingvo estis antaŭ mi kvazaŭ sur la +manplato, kaj mi nun komencis jam labori regule, kun amo kaj espero. +Baldaŭ post tio mi jam havis skribitan la tutan gramatikon kaj +malgrandan vortaron.</p> + +<p class="center">(<i>Finigota en la proksima numero</i>).</p> +</div> + +<div class="right"> + +<h3>THE BIRTH OF ESPERANTO.</h3> + +<p class="center">Freely translated, from an Esperanto version of a Private Letter +of Dr. Zamenhof written in Russian, by John Ellis.</p> + + +<p>"... You ask me how it was that the idea of creating an international +language occurred to me, and what was the history of the Esperanto +language from the time of its birth till to-day? The entire public +history of the language, that is to say, beginning from the day when +I gave it to the world, is more or less known to you; further, it is +not opportune now, for many reasons, to touch upon that period; I +will consequently relate to you, in general lines, merely the story +of the birth of my language.</p> + +<p>"It would be difficult for me to tell you all this in detail, for +much of it I have myself forgotten. The idea, to the realisation of +which I have dedicated my whole life, struck me (it is ridiculous to +mention it) in my earliest childhood, and from that time never left +me. This circumstance will partly explain why I have laboured upon +the matter with so much determination, and why, in spite of all +difficulties and hardships, I have not abandoned the idea, as many +other working in the same field have done.</p> + +<p>"I was born in Bielstock, in the department of Grodno (Russia), where +I spent the days of my boyhood. This fortuitous circumstance +determined the direction of my future ambitions, for the inhabitants +of Bielstock are of four different nationalities—Russians, Poles, +Germans, and Jews—each of which speaks a separate language, and is +on bad terms with the others. There, more than anywhere else, an +impressionable nature feels the heavy misfortune of diversity of +tongues. One is convinced at every step that the diversity of +language is the only, or at least the chief, cause which separates +the human family and divides it into inimical sections.</p> + +<p>"I was brought up as an idealist. I was taught that all men are +brothers; meanwhile in the street and at home everything, at every +step, compelled me to feel that <i>humanity</i> does not exist, that there +are only Russians, Poles, Germans, Jews, etc. This thought ever +deeply troubled my boyish mind—although many may smile at the +thought of a lad sorrowing for humanity. But at that time it seemed +to me that the ‘grown ups’ possessed an almighty power, and I said to +myself that when I was grown up I would utterly dissipate this evil.</p> + +<p>"Little by little I became convinced, of course, that these things +were not so practicable as in my boyhood I had imagined; one by one I +cast aside my various childish utopias, but the dream of one single +tongue for all mankind I never could dispel. In a dim fashion, without +any defined plan, in some way it allured me. I do not remember when, +but, at all events, it was very early, I arrived at the consciousness +that an international language was possible only if it were neutral +and belonged to none of the now-existing nationalities.</p> + +<p>"When I passed from the Bielstock Gymnasium<a href="#Footnote2" class="fnanchor">[2]</a> to the Second +Classical School of Warsaw, I was for some time seduced by the dead +languages, and dreamed that some day I would travel throughout the +world, and in flaming words persuade mankind to revive one of these +languages for the common use. Subsequently, I do not now remember +how, the conviction came to me that that was an impossibility, and I +began, indistinctly, to dream of a new and artificial language. I +often made attempts, inventing a profusion of declensions and +conjugations, but the language of man, with, as it seemed to me, its +endless mass of grammatical forms, its hundreds of thousands of words +and ponderous dictionaries, appeared to be such a colossal, and yet +tricky, machine that many a time I exclaimed—‘Away with dreams! this +labour is beyond human powers!’ But, in spite of all, I always +returned to my dream.</p> + +<p>"In childhood (before I could make comparisons or work out +conclusions) I had learnt French and German, but when, being in the +5th class of the gymnasium, I began to study English, the simplicity +of its grammar flashed upon my comprehension, thanks, chiefly, to the +wearisome ploughing through the Greek and Latin grammars. I observed +that the rich wealth of grammatical forms was not a necessity, but +merely the blind result of accidental history. Under that influence I +recommenced my research into language, and discarded the unnecessary +forms, and I noticed that the grammar ever and ever melted under my +hands, and soon I arrived at a tiny grammar, which, without causing +any disadvantage to the language, occupied only a few pages. Then I +began to devote myself to my dream more seriously. Still, the giant +dictionaries left me no peace of mind.</p> + +<p>"One day, when I was in the 6th or 7th class at the gymnasium, my +attention was, by chance, turned to the sign ‘Ŝvejtskaja’ +(drink-shop), and close by to the sign ‘Konditorskaja’ (sweet-shop). +Although I had seen it many times before, this ‘skaja’ aroused my +interest, and showed me that by means of suffixes I might make one +word into others, which need not be separately learned. This thought +took complete possession of me, and all at once I felt the ground +beneath my feet. A ray of light had fallen upon the terrific giant +dictionaries, and they began to shrink rapidly before my eyes.</p> + +<p>"‘The problem is solved,’ I cried. I seized this idea of suffixes, +and began to work hard upon it. I understood how important it was to +make full use of this power—which, in natural languages, plays only +a partial, blind, irregular and incomplete <i>rôle</i>—when consciously +creating a new language. I began to compare words, to examine their +constant and defined relationships, and every day I cast out from the +dictionary a fresh vast series of words, substituting for this mass a +single suffix, which signified a certain fixed relationship. I next +remarked that a great number of words, hitherto regarded purely as +‘roots’ (such as ‘mother,’ ‘narrow,’ ‘knife’), might easily be +treated as ‘formed words,’ and disappear from the dictionary. The +mechanism of language stood before me as though it were upon the palm +of my hand, and, inspired by love and hope, I began to work +systematically. After that I soon had the entire grammar and a small +dictionary in manuscript."</p> + +<div class="footnotes" lang="en"> +<h4 class="fn-header">FOOTNOTE:</h4> +<div class="footnote" id="Footnote2"><p>[2] School preparatory for the University.</p></div> +</div> +</div> +</div> + + +<div id="est1-5-21" class="article" lang="eo"> +<h3>NIAJ LIBERTEMPOJ.</h3> + + +<p>Sinjoro H. Voituret (delegito de la Touring Club de France) skribis +al mi "La tute admirinda lando, loĝita sur la limoj de Francujo kaj +Svisujo, nomata Jura, estas ne sufiĉe konata de alilandaj turistoj." +Mi deziras danki lin pro lia sciigo ĉar ĝi memoras al mi unu el la +plej grandaj plezuroj de la mondo, la turismon biciklete. Eble multe +da miaj legantoj nun ekpensadas siajn libertempojn, kaj proponas iri +en regionojn ĝis nun nekonatajn, kie ili povos renkonti +diverslandajn gesamideanojn. Mi mem intencas tiun ĉi fari, kaj mi +plezure donos sciigojn al ĉiuj, kiuj ilin petos, pri la alilanda +bicikleta turismo. Mi ĝoje memoras la plezuregajn impresojn kiujn +faris je mi la belaĵoj de tiu ĉi ĵusnomita Jura, kaj la apuda +Departemento de l’Ain. Dum la pasinta Majo mi faris vojaĝon de dumil +kilometroj, kun mia patro, kaj vidis multajn el la plej belaj +regionoj en Francujo, Svisujo, Italujo, Germanujo kaj Belgujo per +bicikleto. La plezuro vere estis plezurego. Sed tiatempe mi ne +konatiĝis kun Esperantistoj; kaj mi prezentas al mi ke la sama +vojaĝo nun estus pli ol plezurplenega, ĉar mi konas la adresojn de +multaj Esperantistoj, kiuj deziras paroladi Esperante kun ni, anoj de +alia, sed tamen, tre proksima lando. Se iaj el vi, gelegantoj miaj, +deziras ricevi kelkajn el tiuj ĉi adresoj, mi sendos ilin al vi; +kaj mi estas certa ke vi neniam bedaŭros ke vi estas fidintaj je +Esperanto por plezurplenigi viajn libertempojn. Por turistoj, la +granda helpo, kiun donas kono de la lingvo internacia vere estas +neforgesinda. Per ĝi, vi povas lerni multe da interesegaj aferoj, +kiujn alie vie tute ne eltrovus. Mi skribas tiujn ĉi liniojn +hodiaŭ ĉar la libertempoj jam alproksimiĝas. Mi ĉiam pliamas la +longajn tagojn de la printempo al la varmegaj, kaj ofte polvplenaj, +tagoj de la someraj monatoj. Tiel mi preskaŭ ĉiam elektis la Junian +monaton por bicikleta vojaĝo inter la belaĵoj de mia propra lando, +aŭ, pli bone, inter la montoj kaj lagoj de pli malproksimaj landoj, +kie troviĝas bonegaj vojoj, kaj kie la ĉiutaga vivado estas tiel +malsama je la nia. Sed sendube multaj el ni Esperantistoj deziras +forvojaĝi eĉ pli frue. Eble kelkaj el ni jam estos foririntaj +antaŭ la Pasko, kaj ĝia Aprila <span class="sc">Esperantist</span>. Al ĉiuj, kiuj +povas, mi kore konsilas vojaĝi alilande, kaj persone provi la +helpon, kiun la lingvo internacia donos.</p> + +<p>Tamen mi havas duan, kaj ne malindan celon. Multaj el vi sendube +estas anoj de la fama <i lang="en">Cyclists’ Touring Club</i>. Kaj vi jam scias ke +la <i>Touring Club de France</i> estas la plej notinda helpanto de nia +kara afero en Francujo. Nu, ĉu la C.T.C. ne devas ankaŭ klopodi pri +Esperanto? Mi ĝin kredas, kaj mi fidas, ke antaŭ ne longe, ĝi +faros ion por la afero. En la <i>C.T.C. Gazeto</i> de tiu ĉi Marta +monato, troviĝas artikolo pri la lingvo, kaj mi fervore petegas, ke +ĉiuj la Esperantistaj membroj de la C.T.C. skribu al la Redaktoro de +ĝia Gazeto, kaj diru ke ili estas interesitaj, kaj ke ili esperas ke +la C.T.C. klopodos pri Esperanto, same kiel la T.C.F. jam estas +farinta. Tionfarante, ĉiuj multe helpos nin, kaj gajnos koregan +dankesprimon de la tutmonda Esperantistaro.</p> + +<p class="sc far_sig">La Redaktoro.</p> +</div> + + +<div id="est1-5-22" class="article" lang="eo"> +<p class="pagenum">79</p> +<h3>LA LINGVO DE LA FLOROJ.</h3> + +<p class="center">Originale verkita de Ben Elmy.</p> + +<p>Mi ne intencas paroli pri la tiel nomata florlingvo, per kies helpo +timemaj amantoj iam kuraĝis malkovri la flamon de kaŝita pasio. Tiu +ĉi lingvo nur estis sistemo de silentaj signaloj; ekzemple, la +sopiranta ĉielblua Ne-min-forgesu; la modesta Violo de espero; la +delikatodora Resedo<a href="#Footnote3" class="fnanchor">[3]</a> anoncante ke "Miaj ecoj superas miajn +ĉarmojn"; la Rozo ruĝanta, emblemo de simpatio reciproka. Mi tute +lasos tion ĉi al la junuloj de la brula Oriento, kie, oni diras, la +fiktiva florlingvo fariĝis sperta sciado, kvankam nur iom komisiita +al la vulgara kaj malvarma nigro kaj blanko de libroj presitaj.</p> + +<p>Sed en tia lingvo, la floroj nur utiliĝas kvazaŭ senvolaj iloj por +esprimi ian senton aŭ sciigon sole homan. Mi, do, plivolas pensi kaj +pensigi pri la lingvo kiun uzas la floroj mem, por sciigi siajn +proprajn dezirojn kaj bezonojn al aliaj vivaj estaĵoj; ĉu insekto, +ĉu birdo aŭ besto, ĉu eĉ la homo ankaŭ. Ĉe multe da belaj +floroj sia rasdaŭrigo mem dipendas de la apudesto de tiaj fremdaj +kunhelpantoj.</p> + +<p>Tamen la floroj—kun siaj postfruktoj ne posedas vortojn aŭ eĉ +sonojn en sia lingvo; efektive, tio ĉi estas ankoraŭ nur "sistemo +de silentaj signaloj"; koloro, formo, odoro, gusto—jen estas la +solaj rimedoj de la floroj por altiri la insektojn kiuj +interfruktigos la geflorojn, kaj la birdojn aŭ bestojn kiuj poste +forportos kaj dissemos la semojn. Delogitaj de iom da mielo, la +abeloj, papilioj, favoj, muŝoj, aŭ skarabetoj, fariĝas ambasadoroj +de amo inter la senmovaj gefloroj; kaj rekompencitaj de bongusta +frukto, la birdoj aŭ bestoj fariĝas portantoj de semoj, nuksoj, +kernoj,—kies sufiĉa proporcio enteriĝos fine en tero freŝa, +malproksime de la parencaj floroj.</p> + +<p>Sendube la diferenca konstruaĵo kaj ecoj de la diversaspecaj +floroj servas speciale por alvoki al tiuj ĉi la plej decajn kaj +taŭgajn senditojn, ĉu de la amo, ĉu de la propagando. Ankaŭ +estas fakto alcertiga, ke tiaj floroj kiaj bezonas nur la venton +por efektigi sian fruktigon, ĉiam estas floroj nerimarkindaj +pro koloro, formo, aŭ odoro; kaj neniam kreas mielon.</p> + +<p>Ĉu la floroj aŭ kreskaĵoj havas ian konsciencon aŭ propran volon, +je siaj agoj aŭ funkciadoj? Ĉu vere "la kverko tremetas ĉe la unua +bato de la hakilo" kiel kantas la poeto? Antaŭ nelonge la +botanikistoj kutimis diri ke ĉiuj agoj de la floroj estas nur +funkciadoj aŭtomataj, sen propra volo aŭ inteligento de la floro +mem. La avo de la fama Charles Darwin estis, ŝajne, la unua +observanto kiu kuraĝis pensi kaj diri ke la kreskaĵoj posedas ion +analogian je la instinkto aŭ prudento de la vivuloj bestaj. Post nur +iom da jaroj, Wordsworth ankaŭ diris:—</p> +<div class="verse"> +<div class="stanza"> + <span class="i0">"Mi certe kredas—ĉiu kara flor’</span><br /> + <span class="i0">Ĝuadas la aeron kiun spiras."</span></div> +</div> +<p>Charles Darwin mem plibonigis kaj tre certigis la temon de sia avo; +kaj, en nunaj tagoj, Dro. J. E. Taylor verkis plej interesan kaj +mirindan libron pri la "Sagaceco kaj Moraleco de la Kreskaĵoj." Mi +devus ankoraŭ citi multe da verkistoj, anglaj kaj alilandaj—Shelley, +Tennyson, Lowell, Jefferies, Flammarion, Maeterlinck, Karr, k.t.p., +sed mia spaco jam estas plenigita. Eble, ĉe estonta okazo, nia +estimata Redaktoro permesos ke mi skribu iom plu pri tiuj observemaj +verkistoj, kiuj havis kororelon por aŭskulti, kaj cerbon por +kompreni, la silentan paroladon de niaj humilaj gefratoj, la floroj.</p> + +<p class="sc far_sig">Ben Elmy.</p> + +<div class="footnotes" lang="en"> +<h4 class="fn-header">FOOTNOTE:</h4> +<div class="footnote" id="Footnote3"><p>[3] Mignonette.</p></div> +</div> +</div> + + +<div id="est1-5-23" class="fables" lang="eo"> +<h3>DU FABLOJ DE LAFONTAINE.</h3> + +<p><i>La Korvo kaj la Vulpo.</i>—Belega korvo, sur arbo sidanta, tenis en +sia beko fromaĝon. Vulpo altirita de la bonodoro, diris al li: "Nu! +Bonan tagon, Via Korva Moŝto! Kiel bela vi estas! Kiom vi ŝajnas al +mi belega! Mi ne volas mensogi; se via voĉo estas tiel bela, kiel +estas via vestaĵo, vi estas la Fenikso el la loĝantoj en tiuj ĉi +arbaroj."</p> + +<p>Ĉe tiuj ĉi vortoj, pro ĝojego eksaltis la korvo, kaj, por aŭdigi +sian belsonan voĉon, li larĝe malfermis sian bekon, kaj preterlasis +sian fromaĝon.</p> + +<p>Tuj ekkaptis ĝin la vulpo kaj diris: "Mia bela sinjoro! Sciiĝu ke +ĉiu flatulo vivas per la aferoj de tiuj, kiuj kredas je li. Tiu ĉi +leciono sendube egalvaloras fromaĝon."</p> + +<p>La korvo, hontanta kaj konfuza, ĵuris (sed iom tro malfrue) ke de +nun, neniu trompos lin.</p> + +<p><i>La Garolo<a href="#Footnote4" class="fnanchor">[4]</a> kaj la Plumoj de la Pavo.</i>—Pavo ŝanĝis plumojn: +Garolo prenis ilin, kaj per ili sin vestis. Poste li aliris por +promenadi, tre fiera, inter aliaj pavoj. Li kredis ke li estis +eminentulo! Iu rekonis lin; ĉiuj lin mokis, kaj strangmaniere +senvestigis lin. Li rifuĝis ĉe siajn samulojn kaj ili forpelis lin.</p> + +<p>Estas sufiĉe da dupiedaj Garoloj kiel li, kiuj ofte ornamas sin per +tio, kion ili ŝtelis al la aliaj: Oni nomas ilin "Verkoŝtelistoj."<a href="#Footnote5" class="fnanchor">[5]</a> +Mi ne parolos pri ili; ili ne estas indaj je tio.</p> + +<p class="far_sig">O.W. 7074 (<span class="sc">Francujo</span>).</p> + +<div class="footnotes" lang="en"> +<h4 class="fn-header">FOOTNOTES:</h4> +<div class="footnote" id="Footnote4"><p>[4] Jay.</p></div> + +<div class="footnote" id="Footnote5"><p>[5] Plagiary.</p></div> +</div> +</div> + + +<div id="est1-5-24" class="article" lang="eo"> +<p class="pagenum">80</p> +<h3>LA ĈIELAJ PORDOJ.</h3> + +<p class="center">Originale Verkita de J. H. Meyrick.</p> + +<p>Riĉegulo kuŝis suferanta lite. Parencoj, amikoj, kaj konatuloj +ĉirkaŭstaris, sed li ne aŭdis plu. Ombroj de la morto ekmallumigis +liajn okulojn: la voĉoj de la ĉeestantoj ŝajnis al li forigi: +fine, eĉ la ĉambro malproksimiĝis.</p> + +<p>Li estis vivinta multe da jaroj. Ĉio, kio povis ĝojigi la homan +koron, estis por li atingebla. Tiel estas la mona povo.</p> + +<p>Li ne estis malbonulo, laŭ la ordinara signifo de tiu ĉi vorto; oni +eĉ povus diri, ke li estis bonulo; sed lia boneco estis de speco +negativa. Li ne faris multe da malbonaĵoj, sed certe li preskaŭ +neniam faris bonaĵon.</p> + +<p>Nun ĉio estis finita. Teraj aferoj velkis el lia rigardo. Mirinda +malpezeco, al li nekomprenebla, lin posedis. Li kvazaŭ rapide flugis +tra la aero. Fine li sin sentis deviĝita halti en regiono lumigita +per miloj da gloraj radioj, elirantaj el nevidebla centro.</p> + +<p>Ekgajante, li volis autaŭeniri. Subite estaĵo je dia beleco, aperis +el la lumo, kaj diris—</p> + +<p>"Kion vi deziras tie ĉi, ĉe la ĉielaj pordoj?"</p> + +<p>"Mi deziras eniri" respondis la riĉegulo.</p> + +<p>"Amiko, ne estas eble, ĉar vi ne taŭgas. Dum via tuta vivo vi ĉiam +estis sinrigardema; vi neniam vin ĝenis pri la ĉagrenoj kaj +malfeliĉecoj de viaj similuloj. Tiu ĉi loko ne estas por tieloj. +Sed bone aŭskultu, amiko, via tera vivo ne ankoraŭ estas finita. +Zorgu, do, ke vi ne denove maluzu vian okazon."</p> + +<p>Tion dirinte, la bela anĝelo malaperis.</p> + +<p>La riĉegulo revenis teren kaj lia animo reeniris sian korpon.</p> + +<p>Eĉ dum tiu ĉi mallonga tempo kiam lia korpo ne montris plu signojn +de vivo, kaj oni pensis ke li estis mortinta, lia riĉeco kreskigis +malamon je la koroj de la ĉeestantoj. Avaraj pensoj malamikigis +ilin, unu kontraŭ la alia. La riĉegulo vekiĝis. Oni lin gratulis +per simulitaj bondeziroj, kaj la ĉagrenitaj ĉeestantoj foriris.</p> + +<p>La riĉegulo baldaŭ resaniĝis, sed la memoron de sia ĉiela veturo +li forgesis neniam. Lia nuna vivo estis tute malsimila al la antaŭa. +Li renoncis je ĉiuj luksaĵoj, kaj simple vivadis, kaj libere +donacis multe da mono por la plibonigo de la homaro.</p> + +<p>En tago li denove malsaniĝis kaj ŝajne mortis. Alveninte ĉe la +ĉielaj pordoj, la glora anĝelo renkontis lin, kaj denove +malpermesis ke li eniru, dirante ke li ne taŭgas: "Mi scias ke vi +intencas diri al mi, ke vi libere donacis el via riĉeco. Mi jam +scias tion. Sed nur el via pleneco vi estas doninta. La tuto de tiuj +ĉi donacoj neniam kostis al vi eĉ senigeton. Foriru, amiko, restas +ankoraŭ por vi iom da tervivo. Sed memoru ke tiu ĉi estas la lasta."</p> + +<p>La anĝelo tiam malaperis kaj, sopirante, la riĉegulo sin trovis +tere.</p> + +<p>Li profunde konservis en la memoro tiun ĉi ĉielan sonĝon kaj fine +decidis disvastigi sian tutan bienon per bonagoj. Baldaŭ li fariĝis +malriĉegulo kaj sperte eltrovis la signifon de malriĉeco. Tiel, li +vere mortis, kaj alvenis al la pordoj gloraj. La bela anĝelo tiun +ĉi fojon parolis kun li pli ĝentile, kaj pli dolĉe ol antaŭe: +"Kara mia amiko! Ĉu vi pensas ke mi nun povas vin enirigi tra la +ĉielaj pordoj?"</p> + +<p>"Ho! Sinjoro, mi pensis ke certe mi povus eniri. Vi bone scias ke mi +faris ĉion, kion mi povis por ĝin meriti."</p> + +<p>"Mi scias ĉion, tamen pro tio mi ne prave agus, se mi vin enlasus."</p> + +<p>Je tiuj ĉi paroloj, forturnis la kompatinda malriĉegulo. Li ŝajnis +tiel malfeliĉa ke eĉ la anĝelo sopiris, kaj diris: "Ne, restu do. +Mi ne estas dirinta ke mi ne vin enlasos. Mi nur diris ke la plimulto +da viaj agoj ne taŭgas por ke vi tien ĉi eniru. Tamen, el viaj +tutaj agadoj, estas almenaŭ unu, kiu gajnos por vi eniron tra tiuj +ĉi pordoj. Eble vi forgesis ĝin: Jen—" kaj tuj la malriĉulo vidis +antaŭ li, kiel en spegulo, preskaŭ forgesitan epizodon en sia +vivado. Ĝi okazis ne longe antaŭ lia morto, kiam li estis tre, tre +malriĉa. En tago, lacigite per longa piedveturo, li vojoflanke +ripozis. Li estis tre malsata kaj treege soifis. En saketo li posedis +malmulte da vinberoj, kaj peceton da pano: En botelo li ankaŭ havis +kelkajn gutojn da akvo, kiujn li trezore estis gardinta ĉar la +regiono estis dezerta, kaj estis sekega sezono. Manĝonte, li vidis +knabeton laŭtege plorantan. Videble la malgrandulo vojperdis kaj +sencele vagis. Tuj lia koro pleniĝis je kompato. Preninte la +knabeton en siajn brakojn, li trankviligis lin. Baldaŭ li eltrovis +ke la junulo estis per malsato kaj soifo svenonta. Li tuj donis la +tuton da sia pano, vinberoj kaj akvo, kaj plezure rigardis la +knabeton ĉion manĝi. Poste li portis la infanon kelke da mejloj +ĝis la proksima vilaĝo, kie li eltrovis la gepatran domon. Sen +atendante ian dankesprimon, li rapide forkuris, lacega, malsata kaj +soifanta, nesciante kie li trovus akveron aŭ panan peceton.</p> + +<p>Tio ĉi pasis antaŭ li kiel sonĝa pentraĵo, kaj dum li miradis, la +anĝela voĉo diris "Ĉu vi nun komprenas, amiko mia! Ĉu vi ne nun +ekvidas ke antaŭe, kiam vi estis riĉegulo, vi ĉiam pagis, kaj +aliaj klopodis por vi. Sed je tiu ĉi okazo vi mem agis, vi mem +suferis. Eniru do la pordojn ĉielajn!"</p> +</div> + + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's The Esperantist, Vol. 1, No. 5, by Various + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 5 *** + +***** This file should be named 30992-h.htm or 30992-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/0/9/9/30992/ + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/30992-h/images/postcar2.jpg b/30992-h/images/postcar2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2385fbc --- /dev/null +++ b/30992-h/images/postcar2.jpg |
