summaryrefslogtreecommitdiff
diff options
context:
space:
mode:
-rw-r--r--.gitattributes3
-rw-r--r--30748-0.txt2194
-rw-r--r--30748-0.zipbin0 -> 43443 bytes
-rw-r--r--LICENSE.txt11
-rw-r--r--README.md2
5 files changed, 2210 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/30748-0.txt b/30748-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..fc645d2
--- /dev/null
+++ b/30748-0.txt
@@ -0,0 +1,2194 @@
+The Project Gutenberg EBook of Euthyphro, by Plato and Alexandros Moraitides
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Euthyphro
+
+Author: Plato
+ Alexandros Moraitides
+
+Release Date: December 24, 2009 [EBook #30748]
+
+Language: Greek
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK EUTHYPHRO ***
+
+
+
+
+Produced by Sophia Canoni. Book provided by Iason Konstantinidis
+
+
+
+
+Note: Numbers in curly brackets relate to the footnotes that have been
+transferred at the end of the book. Bold words have been included in &&.
+The tonic system has been changed from polytonic to monotonic, otherwise
+the spelling of the book has not been changed.
+
+Σημείωση: Οι αριθμοί σε αγκύλες {} αφορούν στις υποσημειώσεις των
+σελίδων που έχουν μεταφερθεί στο τέλος του βιβλίου. Έντονοι χαρακτήρες
+περικλείονται σε &&. Το τονικό σύστημα έχει αλλάξει από πολυτονικό σε
+μονοτονικό. Κατά τα άλλα έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του βιβλίου.
+
+ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
+
+
+ΠΛΑΤΩΝΟΣ
+ΕΥΘΥΦΡΩΝ
+
+
+ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ
+ΑΛΕΞ. ΜΩΡΑΪΤΙΔΟΥ
+
+ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΕΞΗ
+
+
+
+ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ
+ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
+
+
+ΠΛΑΤΩΝΟΣ
+ΕΥΘΥΦΡΩΝ
+
+ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ
+ΑΛΕΞ. ΜΟΡΑΪΤΙΔΟΥ
+
+
+ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
+ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΕΞΗ
+
+
+
+ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ
+
+
+
+Ο &Ευθύφρων& είναι από τους γνησίους διαλόγους του Πλάτωνος,
+συγγραφείς αμέσως μετά τον θάνατον του Σωκράτους· ομοιάζει δε προς
+πολλούς άλλους, ωραίους ωσαύτως διάλογους του μεγάλου συγγραφέως της
+αρχαιότητος, οι οποίοι, ως και ο παρών, κυρίαν ενασχόλησιν έχουν την
+όσον το δυνατόν ακριβεστέραν ανάπτυξιν του ορισμού διαφόρων εννοιών,
+θέματα θεμελιώδη της λογικής επιστήμης, ήτις δεν είχεν ακόμη έως τότε
+αναπτυχθή. Διότι προ του Σωκράτους κανείς ακόμη δεν είχεν ασχοληθή εις
+τους φιλοσοφικούς ορισμούς των πραγμάτων, πρώτος δ' εκείνος ήρχισε να
+εξετάζη τι πράγμα είναι κάθε τι από τα όντα με ιδιαιτέραν όλως αγάπην
+και ευχαρίστησιν, περιβάλλων τας ομιλίας του με τόσην θελκτικήν χάριν,
+ώστε να κάμνη τερπνά και τα ξηρότερα εκ των ζητημάτων, οποία είναι
+μάλιστα αι τοιαύται φιλοσοφικαί συζητήσεις. Αλλ' αν ακουόμεναι εκείναι
+αι ομιλίαι του λαλιστάτου Αθηναίου φιλοσόφου τόσην γοητείαν
+επροξένουν, φαντασθήτε τώρα πόσον ψυχαγωγική είναι η ανάγνωσις των
+διαλόγων αυτών, όπως ετεχνούργησεν αυτούς ο μάγος της Ελληνικής
+γλώσσης χειριστής, ο θείος Πλάτων, ο οποίος εις τα έξοχα χαρίσματα, με
+τα οποία η φύσις είχε πλουσιώτατα προικίσει τον Σωκράτην, προσέθηκεν
+ως ωραία κεντήματα τα ολόχρυσα στολίσματά του με την χαριτωμένην
+γραφίδα του αρχαίου αττικού λόγου, ώστε να μη ηξεύρη κανείς πλέον
+σήμερον ποίον να θαυμάση περισσότερον, τον εύστροφον φιλόσοφον ή τον
+ηδύμολπον συγγραφέα, του οποίου ο Λουκιανός τόσον εξαίρει «την δεινώς
+αττικήν καλλιφωνίαν και την θαυμαστήν μεγαλόνοιαν».
+
+Υπόθεσις του &Ευθύφρονος& είναι να ευρεθή ο ορισμός του &οσίου&, ήτοι
+της ευσεβείας και αγιότητος. Απαρτίζεται δε από μίαν συνομιλίαν, η
+οποία γίνεται μεταξύ του Σωκράτους και του Ευθύφρονος.
+
+Ο Ευθύφρων ήτο ένας μάντις πασίγνωστος εις τας Αθήνας δια την
+υπερβολικήν θρησκομανίαν του, καταγόμενος από τα Πρόσπαλτα, δήμον της
+Αττικής, ο οποίος έκειτο περίπου όπου το σημερινόν χωρίον Κερατιά,
+όπισθεν του Υμηττού, ανήκε δε ίσως εις ιερατικήν οιωνοσκόπων
+οικογένειαν. Είχε δε την ιδέαν ότι εγνώριζε τα θρησκευτικά ζητήματα
+και τους ιερούς νόμους περισσότερον από κάθε άλλον εις τον κόσμον· διό
+και με υπερηφάνειαν περισσήν εκήρυττεν ότι αι προφητείαι του ουδέποτε
+διεψεύσθησαν.
+
+Μίαν ημέραν, όταν είχε πλέον επιδοθή υπό του Μελήτου η εναντίον του
+Σωκράτους κατηγορία επί ασεβεία εις τον άρχοντα βασιλέα, ένα από τους
+εννέα άρχοντας, ο γηραιός φιλόσοφος, λαβών απροσδοκήτως την δικαστικήν
+κλήσιν, είχε μεταβή εις την Βασίλειον Στοάν, όπου είχε τα δικαστικά
+γραφεία του ο άρχων βασιλεύς, εις τον οποίον ήτο ανατεθειμένη η
+διεξαγωγή των θρησκευτικών δικών, διά να λάβη γνώσιν της εναντίον του
+υποβληθείσης κατηγορίας και δώση την απαιτουμένην προανάκρισιν. Εκεί,
+πρωί — πρωί, εις τους μαρμαρίνους δικαστικούς διαδρόμους της Βασιλείου
+Στοάς, όπου συνήθως μετέβαινον οι ασεβείς και οι άθεοι, οι βλάσφημοι
+και οι παραβάται των ιερών της πόλεως νόμων, συναντά ο Ευθύφρων τον
+γέροντα φιλόσοφον, τον οποίον πολύ εσέβετο, τον ολόλευκον όχι μόνον
+διά την ηλικίαν του αλλά και διά την αγαθότητά του και πραότητα, τον
+ειρηνικώτατον και μόνον ευσεβέστατον αληθώς από τους Αθηναίους, και
+απομένει έκπληκτος.
+
+Με αυτήν την ωραίαν δραματικήν εικόνα, την οποίαν θα εζήλευε και ο
+Σοφοκλής, ανασύρει την αυλαίαν του χαριτωμένου διαλόγου του ο Πλάτων.
+Ο Ευθύφρων ερωτών μανθάνει ότι ο Σωκράτης κατηγορηθείς επί ασεβεία από
+κάποιον άγνωστόν του Μέλητον καλούμενον, ότι διαφθείρει την νεολαίαν
+με νέας ψευδείς περί θεών διδασκαλίας προσήλθεν εκεί, ζητηθείς από την
+ανάκρισιν. Τότε και ο Σωκράτης υπείκων εις την έμφυτον αυτού ειρωνικήν
+περιέργειαν, από την οποίαν ήντλει, ως από ακένωτον πηγήν, άλας τας
+υποθέσεις των φιλοσοφικών και κοινωνικών συζητήσεών του, μανθάνει ότι
+και ο Ευθύφρων διά μίαν σοβαρωτάτην δικαστικήν υπόθεσιν ευρίσκεται
+ομοίως εκεί, την οποίαν με ακόμη μεγαλειτέραν έκπληξιν ακούει ο
+Σωκράτης.
+
+Αυτός δηλαδή ο προφητομάντις Ευθύφρων είχε καταγγείλει επί φόνω τον
+ίδιον τον πατέρα του, διότι είχε κακοποιήσει ένα από τους δούλους του,
+οπού επάνω εις την μέθην του εφόνευσεν άλλον σύνδουλόν του, και
+έγεινεν ούτως αίτιος να αποθάνη ο φονεύς εις τα δεσμά, μέσα εις ένα
+λάκκον, όπου νηστικόν και δαρμένον τον είχε ρίψει. Από την μεγάλην του
+λοιπόν ευσέβειαν και από την ευλάβειαν προς τους θείους νόμους, ο
+Ευθύφρων — διηγείται προς τον Σωκράτην, — οι οποίοι διατάσσουν την
+αμείλικτον καταδίωξιν των φονέων, ή μάλλον υπείκων εις δεισιδαίμονα
+πλάνην περί &αφοσιώσεως& ήτοι περί καθάρσεως των κοινωνικών μιασμάτων,
+ως γίνεται γνωστόν τούτο εν τη εξελίξει του διαλόγου, κατήγγειλεν
+αυτόν τον πατέρα του ως φονέα, ίνα καθαρθή από το μίασμα και αυτός και
+εκείνος. Προβάς δε εις αυτό το διάβημα, ενόμιζεν ότι έπραξεν ευσεβή
+πράξιν και ήτο ενδομύχως όλως διόλου ατάραχος.
+
+Ο Σωκράτης εμβρόντητος απομείνας προς την ομολογίαν αυτήν του
+Ευθύφρονος ότι κατήγγειλεν ως φονέα τον πατέρα του, αρχίζει αμέσως την
+συζήτησιν με τον δεισιδαίμονα αυτόν θεομάντιν, και τον παρακαλεί, αφού
+μάλιστα είναι τόσον σοφός εις τα θρησκευτικά, να τον διδάξη τι πράγμα
+κατ' ουσίαν είναι το ευσεβές και η ευσέβεια, διά να κατορθώση με τα
+φώτα αυτά του διδασκάλου του να σωθή και αυτός από τον κίνδυνον, τον
+οποίον διατρέχει εκ της εναντίον του κατηγορίας του Μελήτου, όστις τον
+κατηγόρησεν ίσα — ίσα ως ασεβή.
+
+Με αυτόν τον τρόπον αρχίζει η συζήτησις, κατά την οποίαν ο μεν
+Ευθύφρων αντιπροσωπεύει, κατά τινα σοφόν κριτικόν, «τους μικρόνοας
+εκείνους ευσεβείς της αρχαιότητος, οι οποίοι διά την λέξιν &όσιον&
+είχον έννοιαν όλως διόλου εξωτερικήν και επιπόλαιον και διά να
+αποδείξουν εαυτούς ευσεβείς και αρεστούς εις τους θεούς, δεν υπεχώρουν
+πολλάκις ουδέ ενώπιον πράξεων, αι οποίαι απόβλητοι εθεωρούντο ηθικώς.
+Ο δε Σωκράτης. αντιπρόσωπος των νέων θρησκευτικών ιδεών, υποστηρίζει
+τουναντίον, ότι μεταξύ αγαθού και θείου δεν ημπορεί ποτε να υπάρξη
+καμμία διαφορά, θεωρών ότι η &οσιότης& ή η &ευσέβεια& συνίσταται μόνον
+εις την τελείαν του ανθρώπου ηθικότητα».
+
+Ο διάλογος προβαίνει μετά μεγίστης μεν συντομίας αλλά με άφθονον
+πλούτον γνώσεων και επιχειρημάτων, τα οποία ανακύπτουν το έν μετά το
+άλλο απροόπτως ως εν μαγικώ λειμώνι πρωτοφανή άνθη, θαμβώνοντα τον
+αναγνώστην με την φαεινήν ακτινοβολίαν των.
+
+Τόση δε είναι η δύναμις της λογικής και η δεξιότης του αρχισυζητητού
+αυτού γέροντος των αρχαίων Αθηνών, ώστε εξαναγκάζεται ο αλαζών μάντις
+πέντε φοράς ν' αλλάξη τον περί της ευσεβείας ορισμόν του.
+
+Και τον μεν πρώτον αυτού ορισμόν, ότι ευσεβές πράγμα είναι αυτό, οπού
+έπραττεν εκείνος, καταγγείλας τον πατέρα του εις το δικαστήριον ως
+φονέα, καθώς έπραξε και ο άριστος και δικαιότατος από τους θεούς Ζευς,
+οπού έδεσε τον πατέρα του Κρόνον διότι έτρωγε τα παιδιά του,
+απορρίπτει ο Σωκράτης ως κοινόν όλως διόλου, διότι με έν μόνον
+παράδειγμα και με μίαν μόνην πράξιν δεν δύναται να ορισθή ο χαρακτήρ
+της ευσεβείας.
+
+Έπειτα δε πάλιν τον δεύτερον ορισμόν του Ευθύφρονος ότι ευσεβές πράγμα
+είναι παν ό,τι είναι προσφιλές εις τους θεούς, ασεβές δε παν ό,τι
+είναι μισητόν εις αυτούς, επαινεί ο Σωκράτης ως γενικώτερον από τον
+πρώτον και τελειότερον, αλλ' αποδεικνύει εις τον Ευθύφρονα με τας
+φιλονεικίας και μάχας, οπού υπάρχουν μεταξύ των θεών, τα οποία εκείνος
+πιστεύει, ότι είναι δυσκολώτατον και αδύνατον να αρέσκη το αυτό πράγμα
+εις όλους τους θεούς· αλλά εκείνο οπού εις μερικούς θεούς αρέσκει, εις
+μερικούς άλλους είναι μισητόν, ώστε θα συμβή το αυτό ευσεβές πράγμα να
+είναι συγχρόνως και αγαπητόν και μισητόν.
+
+Τότε ο Ευθύφρων καταρτίζει τελειότερον ορισμόν, τον τρίτον, λέγων ότι
+ευσεβές είναι παν ό,τι αρέσκει εις όλους εν γένει τους θεούς, ασεβές
+δε παν ό,τι είναι μισητόν εις όλους επίσης.
+
+Αλλά και τούτον τον ορισμόν απορρίπτει ο Σωκράτης, διότι κατ’ ουσίαν
+δεν είναι διάφορος από τον δεύτερον, επειδή και κατ' αυτόν ευσεβές και
+αγαπητόν εις τους θεούς πράγμα είναι έν και το αυτό. Αλλά το αγαπητόν
+εις τους θεούς ή αγαπώμενον υπ' αυτών, λέγει ο Σωκράτης και
+παραδέχεται και ο Ευθύφρων, λέγεται ούτω, διότι αγαπάται υπό των θεών,
+και όχι διότι είναι αγαπητόν εις τους θεούς διά τούτο αγαπάται υπό των
+θεών, το δε ευσεβές διότι είναι ευσεβές αγαπάται υπό των θεών και όχι
+διότι αγαπάται υπ' αυτών διά τούτο είναι ευσεβές. Εάν λοιπόν ευσεβές
+και θεοφιλές πράγμα είναι έν και το αυτό, κατά τον τρίτον ορισμόν,
+έπρεπε και το θεοφιλές να φιλήται υπό των θεών διότι είναι θεοφιλές
+και όχι το εναντίον, κατ' ακολουθίαν και το ευσεβές διά τούτο να είναι
+ευσεβές διότι ηγαπάτο από τους θεούς και όχι διότι είναι ευσεβές διά
+τούτο να αγαπάται, ως είχον προηγουμένως παραδεχθή. Είναι λοιπόν
+αντιφατικός ο τρίτος ορισμός, και προς τούτοις δεν φανερώνει την
+ουσίαν του ευσεβούς, αλλά πάθος τι οπού συμβαίνει εις αυτό.
+
+Ήδη ο Ευθύφρων παραδέχεται μεν ταύτα, ότι οι ορισμοί, όσους έως τώρα
+κατήρτισεν, είναι συγκεχυμένοι και ανεπαρκείς και ασαφείς, ομολογεί
+την αδυναμίαν του να προχωρήση εις τον καταρτισμόν άλλου, και
+συγχρόνως παραπονείται εις τον Σωκράτην ότι αυτός του κρημνίζει και
+χαλά όλους τους ορισμούς. Ο Σωκράτης αποκρούει την μομφήν αυτήν,
+φαίνεται δε πρόθυμος να τον βοηθήση, όπως μαζί κατορθώσουν να
+σχηματίσουν ένα τέλειον ορισμόν του ευσεβούς.
+
+Και πρώτον ευρίσκουσιν ότι το &δίκαιον& είναι ευρυτέρα έννοια από το
+ευσεβές, όπερ είναι μέρος τι του δικαίου. Ο Σωκράτης, ίνα διευκολύνη
+τον Ευθύφρονα εις το να εννοήση καλώς τούτο, του φέρει πολλά άλλα
+παραδείγματα ευρυτέρων και στενοτέρων εννοιών, ότε ο Ευθύφρων
+ερωτώμενος τι μέρος του δικαίου είναι το ευσεβές, απαντά ότι είναι το
+περί την θεραπείαν ήτοι λατρείαν των θεών αφιερωμένον, το δε επίλοιπον
+μέρος αυτού αποβλέπει εις την περί των ανθρώπων θεραπείαν και
+μέριμναν.
+
+Αλλ' εις τον Σωκράτην δεν αρέσκει η λέξις θεραπεία, διότι κάθε
+θεραπεία, λέγει, γίνεται προς ωφέλειαν ή προς βλάβην του θεραπευομένου
+πράγματος, αλλ' οι θεοί ποίαν ωφέλειαν ημπορούν να έχουν από την εκ
+μέρους των ανθρώπων γινομένην προς αυτούς θεραπείαν ή λατρείαν; Ο
+Ευθύφρων λέγει τότε ότι εννοεί θεραπείαν εξυπηρετικήν, όπως οι δούλοι
+θεραπεύουν και περιποιούνται τους κυρίους αυτών. Αλλ' ο Σωκράτης του
+εξηγεί ότι η υπηρετική αυτή θεραπεία αποβλέπει εις την εκτέλεσιν έργου
+τινός πάντοτε, ως η ιατρική τέχνη π. χ. χρησιμεύει εις τους ιατρούς,
+διά να κατεργάζωνται την υγείαν, η ναυπηγική εις τους ναυπηγούς, διά
+να κατασκευάζουν τα πλοία κλπ. Τι λοιπόν εκτελούσιν οι θεοί διά της
+υπηρεσίας αυτής των ανθρώπων; Ο Ευθύφρων απαντά ότι πολλά καλά
+πράγματα κατορθώνουν οι θεοί διά της θεραπείας αυτής. Αλλά πολλά καλά
+πράγματα παράγουν και οι στρατηγοί π. χ. και οι γεωργοί, παρατηρεί ο
+Σωκράτης, και όμως ημπορούμεν να προσδιορίσωμεν το είδος και την
+ποιότητα αυτών των καλών. Ποίου είδους λοιπόν είναι αυτά τα πολλά
+καλά, τα οποία εκτελούν οι θεοί; ερωτά ο Σωκράτης. Τότε ο Ευθύφρων
+δοκιμάζει να σχηματίση τον πέμπτον ορισμόν του ευσεβούς λέγων: Εάν μεν
+κανείς γνωρίζη να λέγη και να πράττη ευχάριστα εις τους θεούς και όταν
+προσεύχεται και όταν θυσιάζη, αυτά είναι τα ευσεβή, τα οποία
+διαφυλάττουν και τους ιδιωτικούς οίκους των ανθρώπων και τας κοινάς
+των πόλεων υποθέσεις, τα δε εναντία αυτών είναι τα ασεβή, τα οποία
+καταστρέφουν και εξαφανίζουν τα πάντα.
+
+Αλλά και τον μακροσκελή αυτόν ορισμόν ο Σωκράτης απορρίπτει ως
+εσφαλμένον, διότι συνοψίζων αυτόν λέγει ότι το ευσεβές λοιπόν είναι
+κάποια επιστήμη του να εύχεται κανείς και να θυσιάζη και ότι το μεν να
+θυσιάζη σημαίνει να χαρίζη κανείς εις τους θεούς, το δε να εύχεται
+σημαίνει να ζητή από αυτούς, ώστε το ευσεβές θα ήτο τότε επιστήμη
+ζητήσεως και δόσεως, ζητεί δε κανείς ό,τι χρειάζεται και χαρίζει ό,τι
+χρειάζονται οι άλλοι, άρα η ευσέβεια είναι κάποια εμπορική τέχνη
+μεταξύ θεών και ανθρώπων. Αλλ' αυτό προϋποθέτει αμοιβαίον κέρδος· εάν
+δε οι θεοί λαμβάνουν ευάρεστα εις αυτούς από τους ανθρώπους, τότε και
+ο ορισμός αυτός ουδόλως διαφέρει από τους προηγουμένους, κατά τους
+οποίους το ευσεβές και ευάρεστον εις τους θεούς είναι έν και το αυτό
+πράγμα, και οίτινες απεδείχθησαν ήδη εσφαλμένοι.
+
+Παρακαλεί λοιπόν ο Σωκράτης τον Ευθύφρονα εξ αρχής να δοκιμάση να εύρη
+κανένα άλλον ορισμόν ορθότερον και ακριβέστερον. Αλλ' αυτός τόσον
+εστενοχωρήθη από τας αντιφάσεις, εις τας οποίας περιέπιπτε,
+περιπλεχθείς μέσα εις το δίκτυον της ακαταμαχήτου λογικής του
+Σωκράτους, ώστε ζαλισμένος πλέον υπεκφεύγει την εξακολούθησιν του
+διαλόγου, προφασισθείς ότι έχει κάποιαν κατεπείγουσαν υπόθεσιν, και
+απέρχεται εγκαταλείπων ατελείωτον την συζήτησιν και τον περί του
+ευσεβούς ορισμόν και την σοβαρωτάτην δε υπόθεσίν του ακόμη, χάριν της
+οποίας είχε μεταβή εις την Βασίλειον Στοάν.
+
+»Και όμως υποσημειοί εις την αξιόλογον έκδοσιν του &Ευθύφρονος& ο κ.
+Γ. Κωνσταντινίδης, είς εκ των ημετέρων ερμηνευτών του Πλάτωνος, εν
+αρχή του διαλόγου ωμολόγησεν ο Ευθύφρων ότι είχε μεταβή εις την
+Βασίλειον Στοάν, διά να φροντίση περί της κατά του πατρός του δίκης.
+Πώς λοιπόν τώρα απέρχεται χωρίς καν να εισέλθη παρά τω βασιλεί; Είναι
+τάχα τούτο απλή πρόφασις, όπως διακόψη συζήτησιν, ην αδυνατεί να
+διεξαγάγη κατά βούλησιν, ή θέλει ο Πλάτων να υποδείξη διά τούτου ότι ο
+Ευθύφρων εσαλεύθη εις τας περί οσίου δοξασίας του και εγκατέλιπε την
+κατά του πατρός του κατηγορίαν χάρις εις τον ένεκα ασεβείας
+κατηγορηθέντα Σωκράτην; Ημείς σήμερον ουδέτερον τούτων δυνάμεθα
+ασφαλώς να συμπεράνωμεν, οι σύγχρονοι όμως του Πλάτωνος ενόουν ίσως
+την ορθήν του χωρίου έννοιαν και του διαλόγου το αποτέλεσμα, διότι
+πιθανόν να ήτο πασίγνωστος η σπανία όντως του Ευθύφρονος υπόθεσις».
+
+Εις τον ζωηρότατον αυτόν διάλογον, όστις κατά τους κριτικούς είναι
+τελειότερος του Κρίτωνος κατά την εν γένει δημιουργικήν εξεργασίαν και
+φιλοσοφικήν ακρίβειαν, εξαιρετικήν εντύπωσιν μας αφίνουν τα περί
+ερίδων και μαχών των θεών μυθολογούμενα και τα περί Δαιδάλου και
+κινουμένων αγαλμάτων αυτού, με τα οποία ευφυέστατα παραβάλλει η
+αεικίνητος του Σωκράτους γλώσσα τους μετακινουμένους και σαλευομένους
+ορισμούς του Ευθύφρονος, υπέρ πάντα δε ταύτα η παροιμιώδης σωκρατική
+ειρωνεία η τερπνότατα διαχεομένη μ' επαγωγόν και χαριέστατον τρόπον ως
+τις ευώδης φαληρική αύρα τόσον λεπτή, ώστε να μη την αισθάνεται σχεδόν
+ο με ιδρώτας και κόπους περιρρεόμενος κατά την συζήτησιν Ευθύφρων. Η
+συνάντησις δε αύτη δύο άκρως αντιθέτων προσώπων, εξ ενός μεν του
+θρησκομανούς μάντεως, προβαίνοντος μέχρι πράξεων ηθικώς αποτροπαίων
+από ευσέβειαν δήθεν, και εξ άλλου του ηρέμα και γαληνιαίως εκφράζοντος
+της αληθούς θεοσεβείας τον χαρακτήρα Σωκράτους, μας αφίνει
+δραματικωτάτην την εντύπωσιν, δίδουσα εις ημάς ζωηράν εικόνα τελείου
+σατυρικού έργου της αρχαιότητος, συνάμα δε ολόφωτον καθιστά τον σκοπόν
+του διαλόγου, όστις ήτο, κατά την παράδοσιν, να φανή πόσον ευσεβής και
+δίκαιος ήτο ο Σωκράτης, όστις είχε καταδικασθή εις θάνατον
+κατηγορηθείς επί ασεβεία, διότι εις τον διάλογον αυτόν ο ως ασεβής
+κατηγορηθείς Σωκράτης ή ως έχων επιληψίμους ιδέας περί ευσεβείας, καθά
+ωραιότατα εκφράζεται ημέτερος κριτικός, «γίνεται διδάσκαλος της
+αληθούς ευσεβείας και προς αυτούς τους περί τα τοιαύτα ειδικωτάτους
+και σοφωτάτους θεωρουμένους».
+
+Τοιούτος μεν ο ωραίος αυτός διάλογος. Αλλ' επειδή δικαίως εξεγείρεται
+η περιέργεια των αναγνωστών εν τέλει, αναζητούντων ν' ανακαλύψωσι
+ποίος τάχα να είναι ο ορισμός του &οσίου& ήτοι του ευσεβούς, οίος ήτο
+εσχηματισμένος εν τη διανοία του Σωκράτους, ο κ. Γ. Κωνσταντινίδης,
+την δικαίαν περιέργειαν αυτήν πληρών μας αποκαλύπτει τούτον επαρκώς,
+δι' όσων λέγει εν τη Εισαγωγή της εκδόσεώς του: «Δεν είναι όμως
+δύσκολον, παρατηρεί, εκ πάντων τούτων να εξαχθή ορθός τις και ακριβής
+ορισμός του οσίου και της οσιότητος ότι είναι η επιστήμη των περί
+θεούς νομίμων», ως δικαιοσύνη είναι «η επιστήμη των περί ανθρώπους
+νομίμων», σκοπός δε και αποτέλεσμα της οσιότητος και δικαιοσύνης ότι
+είναι το σώζειν τούς τε ιδίους οίκους και τα κοινά των πόλεων. Ο
+ορισμός ούτος εξάγεται μεν ασφαλώς και εκ των εν τω &Ευθύφρονι&
+λεγομένων, ότι όμως τοιούτος τις θα διετυπούτο υπό του Πλάτωνος
+εξάγεται και εκ του &Λάχητος& (σελ, 199, Δ). «Είναι δε η οσιότης και η
+ευσέβεια εκ των κυριωτάτων μερών της καθόλου αρετής, περί την έρευναν
+της οποίας αποκλειστικώς κατεγίνετο ο Σωκράτης».
+
+
+
+ΠΛΑΤΩΝΟΣ
+
+ΕΥΘΥΦΡΩΝ
+(ή περί ευσεβείας)
+
+
+
+ΤΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΩΠΑ
+ΕΥΘΥΦΡΩΝ, ΣΩΚΡΑΤΗΣ
+
+
+
+Ευθύφρων.
+ I. Τι συμβαίνει, ω Σώκρατες, και δεν φαίνεσαι πλέον διόλου εις το
+ Λύκειον {1}, αλλά συχνάζεις εδώ τώρα, εις την Βασίλειον Στοάν; {2} Δεν
+ πιστεύω να έχης βέβαια και συ καμμίαν δίκην ενώπιον του άρχοντος
+ βασιλέως, καθώς έχω εγώ.
+
+Σωκράτης.
+ Δεν έχω δίκην, διά κοινόν έγκλημα, ω Ευθύφρον, αλλά πολύ χειρότερον,
+ έχω γραφήν {3}, καθώς αυτοί δα οι Αθηναίοι ονομάζουν αυτήν, έχω δηλαδή
+ δίκην διά δημόσιον έγκλημα.
+
+Ευθύφρων.
+ Τι μου λέγεις. Διά δημόσιον έγκλημα λοιπόν, καθώς φαίνεται, κάποιος σε
+ κατήγγειλε; Διότι δεν πιστεύω ποτέ ότι συ κατήγγειλες κανένα άλλον.
+
+Σωκράτης.
+ Βεβαίως όχι.
+
+Ευθύφρων.
+ Αλλά σε κατήγγειλε λοιπόν κανείς άλλος;
+
+Σωκράτης.
+ Μάλιστα.
+
+Ευθύφρων.
+ Και ποίος είναι αυτός;
+
+Σωκράτης.
+ Και εγώ ο ίδιος δεν τον γνωρίζω καλά — καλά τον άνθρωπον αυτόν, ω
+ Ευθύφρον. Μου φαίνεται να είναι αυτός ένας νέος, τον οποίον προσωπικώς
+ δεν εγνώρισα. Όμως τον λέγουν, καθώς νομίζω, Μέλητον {4}. Είναι δε από
+ τον δήμον Πιτθόν {5}, αν έρχεται εις την ενθύμησίν σου κανένας Μέλητος
+ Πιτθεύς, ένας νέος με μακράν και λείαν κόμην, με ολίγα γενάκια και με
+ μύτην γερακωτήν.
+
+Ευθύφρων.
+ Δεν ενθυμούμαι τέτοιον νέον, ω Σώκρατες, αλλ' ειπέ μου ακριβώς ποία
+ είναι η καταγγελία, οπού σου έκαμε;
+
+Σωκράτης.
+ Ποία είναι; Είναι μία κατηγορία, ω Ευθύφρον, παρά πολύ γενναία, η
+ οποία κατά την ιδικήν μου τουλάχιστον γνώμην τον φανερώνει αυτόν τον
+ νέον ένα άνθρωπον όχι κοινόν. Διότι τόσον νέος αυτός όπου είναι, δεν
+ είναι μικρόν και ασήμαντον πράγμα να έχη γνώσεις διά τόσον σπουδαίας
+ υποθέσεις. Διότι καθώς εκείνος λέγει, ηξεύρει με ποίον τρόπον
+ καταστρέφονται οι νέοι την σήμερον και ποίοι είναι οι καταστροφείς
+ αυτών. Φαίνεται λοιπόν ότι αυτός ο άνθρωπος είναι παρά πολύ σοφός. Και
+ αφού εκατάλαβε την ιδικήν μου αμάθειαν, ήλθεν εδώ και με κατήγγειλεν
+ ενώπιον της πόλεως όλης, απαράλλακτα καθώς ενώπιον μιας κοινής όλων
+ μας μητρός, ότι δήθεν εγώ καταστρέφω τους συνηλικιώτας του. Και
+ ομολογώ ότι αυτός μου φαίνεται ότι είναι ο μόνος άνθρωπος, οπού
+ αρχίζει να ανακατώνεται εις τα πολιτικά, καθώς πρέπει. Διότι ο καθαυτό
+ πολιτικός άνθρωπος, είναι ορθόν και πρέπον να αρχίζη το πολιτικόν του
+ στάδιον μανθάνων πρώτον διά την εκπαίδευσιν της νεολαίας, με ποίον
+ τρόπον να γείνουν οι νέοι όσον το δυνατόν χρηστότατοι. Καθώς κάμνει
+ και ο έμπειρος γεωργός, όστις είναι φυσικόν πρώτον να φροντίζη διά τα
+ νέα φυτά, όπου είναι βλασταράκια ακόμη, έπειτα δε και διά τα
+ μεγαλείτερα και τα πλέον ανεπτυγμένα. Αναμφιβόλως λοιπόν και ο Μέλητος
+ πρώτα — πρώτα αποκόπτει ως βλαβερούς ημάς, οπού καταστρέφομεν τους
+ νέους, καθώς λέγει. Έπειτα δε είναι φανερόν ότι με την φροντίδα, όπου
+ θα λάβη διά τους μεγάλους, θα γείνη αίτιος μεγίστων καλών εις την
+ πόλιν μας, καθώς βέβαια είναι φυσικόν να συμβή εις ένα άνθρωπον, όστις
+ γνωρίζει τόσον καλά να αρχίζη το έργον του.
+
+Ευθύφρων.
+ II Θα επεθύμουν να γείνη αυτό, οπού λέγεις, ω Σώκρατες, φοβούμαι όμως
+ μήπως συμβή το εναντίον. Διότι αυτός ο άνθρωπος με το να επιχειρή να
+ βλάψη εσέ, θέλει όλως διόλου σύρριζα να καταστρέψη την πόλιν {6}. Αλλ'
+ ειπέ μου, σε παρακαλώ, σαν τι τάχα τέλος πάντων λέγει ότι συ κάμνεις
+ και καταστρέφεις
+ τους νέους;
+
+Σωκράτης.
+ Παράλογα πράγματα, ω θαυμάσιε, καθώς εγώ τουλάχιστον ακούω. Διότι
+ αυτός λέγει ότι εγώ είμαι κατασκευαστής θεών και με καταγγέλλει, χάριν
+ αυτής της νεολαίας, καθώς λέγει, ότι κατασκευάζω καινούργιους θεούς,
+ τους δε παλαιούς θεούς μας δεν πιστεύω.
+
+Ευθύφρων.
+ Εκατάλαβα, ω Σώκρατες. Αυτός λέγει ότι κατασκευάζεις καινούργιους
+ θεούς, διότι διακηρύττεις δημοσία ότι συνήθως εμφανίζεται εντός σου το
+ γνωστόν δαιμόνιον {7}. Δι' αυτό λοιπόν σε κατήγγειλεν ότι δήθεν
+ νεωτερίζεις εις τα θρησκευτικά δόγματα της πόλεως και ακριβώς δι' αυτό
+ έρχεται να σε συκοφαντήση εις το δικαστήριον, επειδή γνωρίζει καλά ότι
+ ο λαός πολύ εύκολα πιστεύει τας συκοφαντίας αυτού του είδους. Διότι
+ και εμένα απαράλλακτα με περιγελούν ως τρελλόν, οσάκις εις την
+ συνέλευσιν του λαού αυθορμήτως αναφέρω τίποτε θρησκευτικά ζητήματα και
+ προφητεύω δι' όσα μέλλουν να γείνουν {8}· αν και ποτέ δεν έλειψε να μη
+ επαληθεύση κανέν από όσα εγώ επροφήτευσα. Αλλ' όμως ημάς τους
+ θεοπνεύστους όλους μας φθονούν. Δεν πρέπει όμως να φροντίζωμεν διόλου
+ δι' αυτά, αλλά να εξακολουθώμεν ίσα τον δρόμον μας αδιαφορούντες εις
+ τας συκοφαντίας.
+
+Σωκράτης.
+ Αγαπητέ μου Ευθύφρον, το να περιγελασθώμεν βέβαια καμμιά φορά δεν
+ είναι και πολύ σπουδαίον πράγμα. Διότι, καθώς εγώ φρονώ, τους
+ Αθηναίους δεν τους μέλει, αν πιστεύουν ότι είναι μεν κανείς πολύ
+ επιτήδειος άνθρωπος, αλλ' όμως δεν έχει την ικανότητα και να διδάξη
+ άλλους την σοφίαν του, θυμώνουν όμως υπερβολικά εναντίον εκείνου, τον
+ οποίον θεωρούν ικανόν να κάμη και άλλους τοιούτους, οποίος είναι
+ αυτός, είτε από φθόνον, καθώς συ ομολογείς, είτε και από καμμίαν άλλην
+ αιτίαν.
+
+Ευθύφρων.
+ Δι' αυτό βέβαια, ποια δηλαδή αισθήματα έχουν δι' εμέ, δεν επιθυμώ πολύ
+ να δοκιμάσω, διότι αυτό το ηξεύρω καλά.
+
+Σωκράτης.
+ Διότι αναμφιβόλως συ μεν φρονείς ότι πρέπει να δεικνύης μεγάλην
+ επιφύλαξιν και να μη δημοσιεύης εις τους άλλους θεληματικώς την σοφίαν
+ σου. Εγώ όμως φοβούμαι μήπως από την φιλανθρωπίαν μου φαίνωμαι εις
+ αυτούς ότι διδάσκω αδιακρίτως κάθε άνθρωπον ό,τι ηξεύρω, όχι μόνον
+ χωρίς κανένα μισθόν, αλλ' αν είχον χρήματα, και θα επλήρωνα ακόμη με
+ ευχαρίστησίν μου εκείνον, όστις ήθελε να ακούη τας ομιλίας μου. Εάν
+ μεν λοιπόν, καθώς προ ολίγου τώρα είπον, περιωρίζοντο εις το να με
+ περιγελούν μόνον, καθώς λέγεις ότι περιγελούν εσένα, τούτο δεν θα μου
+ ήτο διόλου δυσάρεστον, να περάσωμεν ολίγας ώρας εις το δικαστήριον με
+ αστεϊσμούς και περιγελάσματα· αν όμως λάβουν το πράγμα υπό σπουδαίαν
+ έποψιν, τούτο πλέον ποίον τέλος θα έχη είναι άδηλον εις τον κάθε ένα
+ εκτός από σας τους μάντεις.
+
+Ευθύφρων.
+ Ίσως, ω Σώκρατες, να μη σου συμβή κανέν κακόν πράγμα, αλλά και διά σε
+ θα αποβή η δίκη όπως επιθυμείς, φρονώ δε ότι έτσι θα αποβή και δι' εμέ
+ η ιδική μου δίκη.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά, ω Ευθύφρον, τι είδους λοιπόν είναι η ιδική σου δίκη; Είσαι
+ κατηγορούμενος, ή κατηγορείς κανένα άλλον;
+
+Ευθύφρων.
+ Κατηγορώ κάποιον άλλον.
+
+Σωκράτης.
+ Ποίον;
+
+Ευθύφρων.
+ Αν σου είπω ποίον καταδιώκω, θα με θεωρήσης τρελλόν.
+
+Σωκράτης.
+ Μπα! Και πώς; Μήπως καταδιώκεις κανένα που πετά;
+
+Ευθύφρων.
+ Διόλου δεν πετά αυτός, τον οποίον εγώ καταδιώκω, διότι αυτός αντί να
+ έχη πτερά, είναι τόσον γέρων, ώστε μόλις μπορεί να περιπατή.
+
+Σωκράτης.
+ Ποίος λοιπόν είναι αυτός;
+
+Ευθύφρων.
+ Είναι ο πατέρας μου !
+
+Σωκράτης.
+ Τι μου λέγεις; Ο πατέρας σου είναι;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα, ο πατέρας μου !
+
+Σωκράτης.
+ Και ποίον είναι το έγκλημά του, και διά ποίαν πράξιν τον κατηγορείς;
+
+Ευθύφρων.
+ Διά φόνον, ω Σώκρατες !
+
+Σωκράτης.
+ Διά φόνον! Ώ Ηράκλεις ! Βεβαίως, ω Ευθύφρον, ο πολύς κόσμος κατ' εμέ
+ δεν γνωρίζει ότι αυτά τα πράγματα είναι σωστά και δίκαια και πρέπει,
+ νομίζω, να είναι κανείς παρά πολύ προχωρημένος εις την σοφίαν και όχι
+ ο τυχών άνθρωπος, διά να ενεργήση ένα τέτοιο πράγμα, το οποίον να
+ θεωρηθή από όλους σωστόν και δίκαιον.
+
+Ευθύφρων.
+ Βέβαια, μα τον Δία, ω Σώκρατες, αυτός ο άνθρωπος πρέπει να είναι πολύ
+ προχωρημένος εις την σοφίαν.
+
+Σωκράτης.
+ Και είναι λοιπόν κανένας από τους συγγενείς σας αυτός που εφονεύθη από
+ τον πατέρα σου; Ή εννοείται βέβαια αυτό; Διότι δι' ένα ξένον άνθρωπον,
+ καθώς φρονώ, ποτέ δεν θα κατεμήνυες τον πατέρα σου ως φονέα.
+
+Ευθύφρων.
+ Ποίος παραλογισμός, ώ Σώκρατες, να φρονής ότι υπάρχει καμμία διαφορά,
+ είτε ξένος είτε συγγενής είναι ο φονευθείς. Εις την πράξιν μόνον
+ πρέπει κανείς να προσέχη καλά και αυτήν μόνον να εξετάζη, αν δικαίως ο
+ φονεύς διέπραξε τον φόνον ή αδίκως. Και, αν μεν δικαίως, πρέπει να τον
+ αφίνωμεν ήσυχον και να μη τον ενοχλώμεν, αν όμως όχι, τότε έχομεν
+ χρέος να τον καταγγέλλωμεν εις την δικαιοσύνην, έστω και αν ακόμη ο
+ φονεύς έχη καμμίαν φιλίαν ή συγγένειαν μαζί μας. Διότι το μίασμα είναι
+ το ίδιον, εάν εν γνώσει συναλλάττεσαι με τον τοιούτον άνθρωπον και δεν
+ τον καταγγέλλης εις την δικαιοσύνην, διά να επιδιώξης την τιμωρίαν
+ του, η οποία μόνη, ω Σώκρατες, ημπορεί να απαλλάξη από τον μολυσμόν
+ και σε και εκείνον {9}. Ιδού πώς είναι η υπόθεσις αυτή, διά να
+ εννοήσης.
+
+ Αυτός όπου εφονεύθη ήτο ένας από τους μισθωτούς μας ανθρώπους, και
+ όταν εκαλλιεργούσαμεν τα κτήματά μας εις την Νάξον, τον είχαμεν εκεί
+ μεταξύ των άλλων δούλων μας και ειργάζετο με το ημερομίσθιον. Μίαν
+ ημέραν λοιπόν, αφού έπιε πολύ και εμέθυσεν, επιάσθη με έναν από τους
+ δούλους μας και επάνω εις την μανιώδη οργήν του τον έσφαξεν. Ο πατέρας
+ μου λοιπόν αμέσως τον έβαλεν εις τα σίδηρα χειροπόδαρα και τον έρριψε
+ μέσα εις ένα βαθύτατον λάκκον, έστειλε δε ευθύς εδώ εις τας Αθήνας ένα
+ άνθρωπόν του, διά να πληροφορηθή από τον εξηγητήν {10} των
+ θρησκευτικών νόμων τι έπρεπε να κάμη. Εις το μεσολαβήσαν αυτό χρονικόν
+ διάστημα, έως ου επανέλθη από τας Αθήνας ο απεσταλμένος μας, ο πατέρας
+ μου δεν έλαβε καμμίαν φροντίδα διά τον σιδηροδέσμιον εκείνον δούλον
+ και τον παρημέλησεν όλως διόλου, διά τον λόγον ότι ήτο φονεύς και δεν
+ τον έμελε διόλου, και αν ήθελεν αποθάνει εκεί μέσα. Αυτό δε ίσα — ίσα
+ και συνέβη, ω Σώκρατες. Διότι από την πείναν και από το ψύχος και το
+ βάρος των δεσμών απέθανεν ο δυστυχισμένος, πριν προφθάση να γυρίση
+ πίσω ο απεσταλμένος από τον πατέρα μου και να φέρη την απάντησιν του
+ εξηγητού. Δι' αυτό δα λοιπόν που έκαμα εξηγέρθη με αγανάκτησιν μεγάλην
+ εναντίον μου όλη η οικογένεια, ο πατέρας και οι επίλοιποι συγγενείς
+ μας, διατί τάχα εγώ χάριν του ανθρωποκτόνου εκείνου δούλου μας να
+ καταγγείλω τον πατέρα μου εις την δικαιοσύνην διά φόνον, και να
+ επιζητώ την καταδίκην του, αφού ούτε τον εφόνευσε, καθώς λέγουν
+ εκείνοι, ούτε και αν ακόμη τον εφόνευσεν, αφού μάλιστα ο αποθανών
+ είναι ένας κακούργος, ένας φονεύς, δεν πρέπει να φροντίζη κανείς δι'
+ ένα τέτοιον εγκληματίαν. Διότι είναι ασεβές πράγμα, λέγουν, ο υιός να
+ καταγγέλλη τον πατέρα του επί φόνω. Αυτάς τας ιδέας έχουν ούτοι, ω
+ Σώκρατες, διότι κακώς εννοούν το θείον δίκαιον και είναι ανίκανοι να
+ διακρίνουν ποία πράξις είναι ευσεβής και ποία ασεβής.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά δι' όνομα του Διός, συ λοιπόν, ω Ευθύφρον, φαντάζεσαι ότι με
+ τόσην ακρίβειαν γνωρίζεις περί της θείας δικαιοσύνης και διακρίνεις
+ σαφώς ποία πράγματα είναι ευσεβή και ποία ασεβή, ώστε, αφού αυτά
+ συνέβησαν, καθώς συ μου τα διηγήθης, δεν φοβείσαι μήπως,
+ κρισολογούμενος με τον πατέρα σου, τυχαίνει ίσα — ίσα να κάμνης κανέν
+ ασεβές πράγμα;
+
+Ευθύφρων.
+ Σε βεβαιώ, ω Σώκρατες, ότι διά τίποτε δεν θα ήμουν χρήσιμος, ούτε θα
+ διέφερε διόλου από τους άλλους ανθρώπους ο Ευθύφρων, αν δεν εγνώριζα
+ όλα αυτά τα πράγματα εις την εντέλειαν.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν, ω λαμπρέ μου Ευθύφρον, σπουδαιότατον πράγμα θα ήτο δι' εμέ να
+ γείνω μαθητής σου, και προ της δίκης μου, η οποία εκινήθη εναντίον μου
+ εκ μέρους του Μελήτου, να προκαλέσω αυτόν ενώπιον του αρμοδίου
+ άρχοντος εις εξέτασιν της διαφοράς μας και να του είπω αυτά τα ίδια,
+ τα οποία ήθελον μάθει από σε, ότι εγώ βεβαίως και πρωτύτερα εθεώρουν
+ ως πάρα πολύ σπουδαίον πράγμα να γνωρίζω καλώς τα θρησκευτικά και
+ τώρα, αφού εκείνος με κατηγορεί ότι κατήντησα εις πλάνην, διότι
+ αστόχαστα παρουσιάζω εις τον κόσμον νέας δοξασίας περί θεών, τότε δα
+ βεβαίως έγεινα μαθητής ιδικός σου. Και αν μεν, ω Μέλητε, θα του έλεγα,
+ ομολογής ότι ο Ευθύφρων είναι σοφός εις τα τοιαύτα ζητήματα, να
+ πιστεύης ότι και εγώ σωστά φρονώ, καθώς και εκείνος, και να μη
+ κρισολογήσαι μαζί μου· εν εναντία δε περιπτώσει να καταγγείλης εις το
+ δικαστήριον πρωτύτερα εκείνον, τον διδάσκαλόν μου, παρά εμέ, διότι
+ καταστρέφει τους γέροντας, και εμέ και τον πατέρα του, εμένα μεν με
+ την θρησκευτικήν διδασκαλίαν του την πεπλανημένην, εκείνον δε με την
+ καταδίωξιν την δικαστικήν που του κάμνει κατά τας νέας αυτάς
+ θρησκευτικάς αρχάς του. Και αν μεν δεν πεισθή εις εμέ και δεν
+ παραιτήται από την δίκην, ή αν καταγγείλη εσένα αντ' εμού, λαμπρότατον
+ πράγμα θα ήτο, αυτά τα ίδια λόγια να είπης ενώπιον του δικαστηρίου,
+ όσα θα του έλεγα εγώ προ της δίκης προς συμβιβασμόν.
+
+Ευθύφρων.
+ Ναι, μα τον Δία, ω Σώκρατες, αν ίσως ηθελεν έχει τόσην απερισκεψίαν,
+ ώστε να με καταγγείλη, ήθελα προσπαθήσει ν' ανακαλύψω ευθύς, καθώς
+ φρονώ, το τρωτόν του μέρος, και έτσι πολύ περισσότερον θα διέτρεχε
+ κίνδυνον εκείνος εις το δικαστήριον παρά εγώ.
+
+Σωκράτης.
+ Επειδή και εγώ βεβαίως, καλέ μου φίλε, τα γνωρίζω αυτά, διά τούτο ίσα
+ — ίσα επιθυμώ να γείνω μαθητής σου, διότι είμαι βέβαιος ότι σέ μεν,
+ επειδή είσαι τόσον βαθιά σοφός άνθρωπος, και κάθε άλλος, καθώς φρονώ,
+ και ο Μίλητος αυτός, ούτε ότι σε βλέπουν φαίνονται, εμένα όμως με
+ τόσην οξυδέρκειαν και τόσην ευκολίαν διέκρινεν, ώστε με κατεμήνυσεν
+ εις το δικαστήριον επί ασεβεία. Τώρα λοιπόν, εν ονόματι του Διός, ειπέ
+ μου εκείνο, που τώρα δα εβεβαίωνες, ότι πολύ καλά γνωρίζεις. Ποίον
+ περίπου πράγμα ομολογείς ότι είναι το ευσεβές και ποίον το ασεβές,
+ όσον αφορά παραδείγματος χάριν τον φόνον και τα λοιπά συνήθη
+ εγκλήματα, που δύνανται να συμβούν; Ή δεν είναι όμοιον πάντοτε αυτό με
+ τον εαυτόν του εις κάθε πράξιν το ευσεβές, και το ασεβές πάλιν
+ διαφορετικόν μεν από κάθε ευσεβές, αυτό όμως όμοιον πάντοτε με τον
+ εαυτόν του και έχον ως προς την ευσέβειαν τον ίδιον απαραλλάκτως
+ χαρακτήρα της ασεβείας κάθε τι, όπου μέλλει να είναι ασεβές;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως, καθώς φρονώ, ω Σώκρατες, έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Λέγε μου λοιπόν ποίον πράγμα ονομάζεις ευσεβές και ποίον ασεβές;
+
+Ευθύφρων.
+ Ονομάζω ευσεβές μεν παραδείγματος χάριν αυτό, που κάμνω τώρα εγώ και
+ καταγγέλλω εις την δικαιοσύνην κάθε άνθρωπον, ο οποίος είναι
+ εγκληματίας, διότι διαπράττει φόνους ή κλοπάς ιερών πραγμάτων ή κανέν
+ άλλο όμοιον έγκλημα, είτε πατέρας μου τυχαίνει να είναι αυτός ο
+ άνθρωπος είτε μητέρα μου είτε κανένας άλλος οποιοσδήποτε συγγενής μου,
+ ασεβές δε είναι το να μη καταγγείλω αυτόν τον κακούργον και να μη
+ επιδιώξω την τιμωρίαν του. Διά να εννοήσης δε, ω Σώκρατες, κύτταξε, σε
+ παρακαλώ, θα σου φέρω μίαν πολύ μεγάλην απόδειξιν ότι η επικρατούσα
+ κοινή συνήθεια έτσι είναι, διά το οποίον και εις άλλους πολλούς
+ ανθρώπους έως τώρα ωμίλησα, ότι δηλαδή αυτά, εάν γίνωνται έτσι, καθώς
+ εγώ τώρα κάμνω, ήθελον είναι ευσεβείς πράξεις, δηλαδή να μη δεικνύωμεν
+ καμμίαν επιείκειαν εις κάθε άνθρωπον πού είναι ασεβής, οποιοσδήποτε
+ και αν τύχη αυτός να είναι. Όλοι βέβαια οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο
+ Ζευς είναι ο πλέον καλώτατος και πλέον δικαιότατος από όλους τους
+ θεούς και όλοι ομολογούν ότι έβαλεν εις τα σίδηρα τον πατέρα του τον
+ Κρόνον {11}, διότι κατέπινε τα παιδιά του, χωρίς να έχη κανέν δίκαιον,
+ και ότι εκείνος πάλιν ο Κρόνος ευνούχισε τον πατέρα του, τον Ουρανόν,
+ εξ αιτίας άλλων τοιούτων εγκλημάτων, τα οποία είχε διαπράξει. Εναντίον
+ μου όμως οργίζονται οι άνθρωποι, διότι κατήγγειλα τον πατέρα μου, πού
+ διέπραξεν ένα πολύ σκληρόν έγκλημα, και επιζητώ την τιμωρίαν του, και
+ έτσι αυτοί καταντούν εις αντίφασιν με τον εαυτόν τους, επειδή τόσον
+ διαφορετικά κρίνουν τας πράξεις αυτάς των θεών και την ιδικήν μου.
+
+Σωκράτης.
+ Αρά γε, ω Ευθύφρον, αυτό είναι το έγκλημά μου, εξ αιτίας του οποίου
+ κατηγγέλθην εις το δικαστήριον, διότι, οσάκις μου αναφέρει κανείς
+ τοιαύτα διά τους θεούς διηγήματα, εγώ με κάποιαν δυσκολίαν τα
+ παραδέχομαι; Αυτό χωρίς άλλο είναι το έγκλημα, εις το οποίον, καθώς
+ φαίνεται, ημπορεί να διισχυρισθή κανείς ότι είμαι ένοχος. Τώρα λοιπόν,
+ εάν εις αυτά τα ζητήματα είσαι σύμφωνος με τον κοινόν λαόν και
+ πιστεύης εις τα διηγήματα αυτά και συ, που έχεις τόσον καλάς γνώσεις
+ διά τα θρησκευτικά, είναι ανάγκη βέβαια, καθώς φαίνεται, και εις εμέ
+ να δείξουν επιείκειαν και να με συγχωρήσουν. Διότι τι επί τέλους θα
+ είπω, διά τον εαυτόν μου, όστις βέβαια ομολογώ τόσον απλοϊκά, ότι δι'
+ αυτά τα πράγματα δεν έχω καμμίαν γνώσιν; Αλλά, σε παρακαλώ, δι' όνομα
+ του Διός, πού είναι προστάτης της φιλίας {12}, ειπέ μου, ως φίλος, συ
+ πιστεύεις αληθώς ότι αυτά τα πράγματα συνέβησαν αληθώς έτσι μεταξύ των
+ θεών;
+
+Ευθύφρων.
+ Όχι αυτά μόνον συνέβησαν, αλλά και ακόμη πλέον παράξενα βεβαίως από
+ αυτά, ω Σώκρατες, τα οποία ο λαός δεν γνωρίζει.
+
+Σωκράτης.
+ Όθεν πιστεύεις συ ότι μεταξύ των θεών τωόντι συμβαίνουν και πόλεμοι
+ και εχθροπάθειαι μάλιστα πολύ φοβεραί και συμπλοκαί και άλλαι πολλαί
+ όμοιαι κακίαι, και πάθη τόσον παράδοξα, όπως μάλιστα περιγράφονται από
+ τους ποιητάς εις τα ποιήματά των και από τους περιφήμους ζωγράφους
+ {13}, παριστάνονται εις τας εικόνας των, με τας οποίας είναι
+ στολισμένοι λαμπρώς οι ναοί μας και πολλά άλλα ιερά της πόλεως μέρη
+ {14}, και εξόχως μάλιστα ο πέπλος ο μυστηριώδης της Αθηνάς, ο οποίος
+ γεμάτος από τοιαύτας ζωγραφίας και παραστάσεις φέρεται με μεγάλην
+ πομπήν επάνω εις την Ακρόπολιν κατά την εορτήν των μεγάλων Παναθηναίων
+ {15}. Αυτά, ω Ευθύφρον, θα τα παραδεχθώμεν ότι είναι αληθινά;
+
+Ευθύφρων.
+ Όχι μόνον αυτά βεβαίως, ω Σώκρατες, αλλά, καθώς προ ολίγου σου είπα,
+ θα σου διηγηθώ εγώ τώρα, αν θέλης, και άλλα πολλά ακόμη διά τα
+ θρησκευτικά μας πράγματα, τα οποία συ, όταν ακούσης, χωρίς άλλο θα
+ εκπλαγής.
+
+
+
+Σωκράτης.
+ Δεν ήθελα διόλου εκπλαγή. Αλλά αυτά μεν τα διηγήματα να μου ειπής
+ άλλοτε, όταν τύχη ευκαιρία, τώρα δε ακριβώς προσπάθησον να μου είπης
+ πλέον σαφέστερον δι' εκείνο, διά το οποίον προ ολίγου σε ηρώτησα.
+ Διότι, φίλε μου, πρωτύτερα όταν σε ηρώτησα τι πράγμα επί τέλους είναι
+ το ευσεβές, δεν μου έκαμες τελείαν εξήγησιν να εννοήσω καλά, αλλά μου
+ είπες σύντομα-σύντομα ότι αυτό το πράγμα είναι ευσεβές, το οποίον συ
+ τώρα κάμνεις, που καταγγέλλεις εις το δικαστήριον τον πατέρα σου επί
+ φόνω.
+
+Ευθύφρων.
+ Σου είπα μάλιστα την αλήθειαν, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Ίσως. Ως τόσον, ω Ευθύφρον, θα παραδέχεσαι ότι υπάρχουν και άλλα πολλά
+ πράγματα ευσεβή.
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα υπάρχουν.
+
+Σωκράτης.
+ Ενθυμείσαι λοιπόν, σε παρακαλώ, ότι δεν σου εζήτησα αυτό, να μου
+ εξηγήσης ένα ή δύο από τα πολλά ευσεβή, αλλ' ακριβώς σε παρεκάλεσα να
+ μου παραστήσης καθαρά και ωρισμένως ποία είναι η φύσις αυτή του
+ ευσεβούς πράγματος, την οποίαν, όταν έχουν όλα τα ευσεβή, είναι
+ ευσεβή. Διότι διισχυρίσθης, φρονώ, ότι κατά ένα μόνον χαρακτήρα και τα
+ ασεβή είναι ασεβή και τα ευσεβή είναι ευσεβή· ή δεν ενθυμείσαι;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα, ενθυμούμαι.
+
+Σωκράτης.
+ Αυτόν λοιπόν τον χαρακτήρα εξήγησέ μου ποίος επί τέλους είναι, διά να
+ τον έχω πάντοτε ενώπιον των οφθαλμών μου, να τον μεταχειρίζωμαι ως
+ υπόδειγμα, και ό,τι μεν από εκείνα, που συ ή κανείς άλλος κάμνει,
+ είναι όμοια με το υπόδειγμα, να παραδέχωμαι ότι είναι ευσεβές, ό,τι δε
+ δεν ομοιάζει, να μη το παραδέχωμαι.
+
+Ευθύφρων.
+ Πολύ καλά· αν θέλης έτσι, ω Σώκρατες, και έτσι θα σου το αναπτύξω το
+ ζήτημα.
+
+Σωκράτης.
+ Μάλιστα θέλω βέβαια.
+
+Ευθύφρων.
+ Λοιπόν παραδέχομαι ότι, ό,τι πράγμα είναι ευάρεστον εις τους θεούς,
+ είναι ευσεβές, ό,τι δε δεν είναι ευάρεστον εις αυτούς, είναι ασεβές.
+
+Σωκράτης.
+ Πολύ ωραία τώρα έτσι απαντάς, ω Ευθύφρον, και απαράλλακτα, καθώς εγώ
+ ακριβώς σου εζήτησα, αν όμως αυτό πού λέγεις τώρα είναι προσέτι και
+ αληθές, δεν το γνωρίζω ακόμη· είναι όμως φανερόν ότι συ θα μου
+ αναπτύξης καλλίτερα ακόμη την γνώμην σου και θα μου διασαφήσης ότι
+ είναι αληθινά όσα είπες.
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα, θα σου αναπτύξω όσα είπα τώρα.
+
+Σωκράτης.
+ Έλα λοιπόν ας εξετάσωμεν τι είπαμεν έως τώρα. Ένα μεν πράγμα ευάρεστον
+ εις τους θεούς και ένας άνθρωπος ευάρεστος εις τους θεούς είναι
+ ευσεβής, ένα δε πράγμα μισητόν εις τους θεούς και ένας άνθρωπος
+ μισητός εις τους θεούς είναι ασεβής. Το ευσεβές δε δεν είναι το ίδιον
+ με το ασεβές, αλλ' όλως διόλου είναι εναντιώτατον το έν προς το άλλο.
+ Δεν είναι έτσι;
+
+Ευθύφρων.
+ Αναντιρρήτως έτσι είναι. Διότι έτσι έχομεν ειπεί.
+
+Σωκράτης.
+ Σου φαίνεται ότι πολύ καλά το είπαμεν αυτό;
+
+Ευθύφρων.
+
+ Μου φαίνεται, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν, και ότι οι θεοί στασιάζουν αναμεταξύ των, ω Ευθύφρον, και
+ φιλονικούν ο ένας με τον άλλον, και ότι εχθροπάθειαι συμβαίνουν μεταξύ
+ των, και αυτό το είπαμεν;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίας το είπαμεν.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά τας εχθροπαθείας, αγαπητέ μου, και τα μίση διά ποία πράγματα αι
+ φιλονικίαι προξενούν; Ας εξετάσωμεν δε με αυτόν τον τρόπον το πράγμα.
+ Αρά γε, εάν εγώ και συ φιλονικώμεν διά δύο αριθμούς και θέλωμεν να
+ μάθωμεν ποίος από τους δύο είναι μεγαλύτερος, η φιλονικία μας δι'
+ αυτούς τους αριθμούς ημπορεί να μας κάμη εχθρούς και να μισήσωμεν ο
+ ένας τον άλλον, ή, αφού έλθωμεν εις τον λογαριασμόν δι' αυτούς τους
+ αριθμούς, βεβαίως, τότε αμέσως ημπορεί να συμφιλιωθώμεν;
+
+Ευθύφρων.
+ Αυτό είναι βεβαιότατον.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν, και εάν φιλονικώμεν διά το μέγεθος δύο σωμάτων, ποίον είναι
+ μεγαλείτερον ή μικρότερον από τα δύο, όταν φθάσωμεν εις την
+ καταμέτρησιν αυτών, αμέσως ηθέλομεν παύσει από την φιλονικίαν;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως.
+
+Σωκράτης.
+ Και αν έλθωμεν εις συζήτησιν και φιλονικίαν διά το βάρος δύο
+ πραγμάτων, ποίον είναι βαρύτερον ή ελαφρότερον από τα δύο, δεν ήθελε
+ παύσει αμέσως η διαφορά μας, εάν, καθώς εγώ νομίζω, καταλήξωμεν εις το
+ ζύγισμα αυτών των πραγμάτων;
+
+Ευθύφρων.
+ Πώς όχι;
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν διά ποίον πράγμα εάν φιλονικήσωμεν και εις ποίον συμβιβασμόν
+ εάν δεν ημπορέσωμεν να καταλήξωμεν, ηθέλομεν βεβαίως γείνει εχθροί
+ αναμεταξύ μας και ηθέλομεν έχει μίσος ο ένας κατά του άλλου; Ίσως δεν
+ έχεις εις τον νουν σου πρόχειρον κανέν από αυτά τα πράγματα, αλλά, ενώ
+ εγώ θα σου απαριθμήσω τώρα μερικά από αυτά, συ έχε τον νουν σου, αν τα
+ λέγω σωστά. Αυτά τα πράγματα είναι το δίκαιον και το άδικον, το
+ έντιμον και το άτιμον, το καλόν και το κακόν, Αρά γε αυτά δεν είναι
+ εκείνα τα ίδια, διά τα οποία, αφού εφιλονικήσαμεν, και αφού δεν
+ κατωρθώσαμεν να έλθωμεν εις ικανοποιητικόν συμβιβασμόν, γινόμεθα
+ πάντοτε εχθροί αναμεταξύ μας, όταν γινώμεθα, και εγώ και συ και όλοι
+ οι άλλοι άνθρωποι;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα, ω Σώκρατες, αυτή είναι η πραγματική αιτία της φιλονικίας μας
+ και δι' αυτά τα πράγματα.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλ' εάν λοιπόν είναι αληθές, ω Ευθύφρον, ότι και οι θεοί φιλονικούν
+ διά μερικά πράγματα, αναγκαίως δεν θα φιλονικούν δι' αυτά, τα οποία
+ τώρα είπαμεν;
+
+Ευθύφρων.
+ Είναι μάλιστα αναγκαιότατον.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν κατά τους λόγους σου, ω εξοχώτατε Ευθύφρον, και από τους θεούς
+ άλλοι άλλα πράγματα, θεωρούν δίκαια και άδικα και έντιμα και άνομα και
+ καλά και κακά. Διότι δεν θα έφθαναν, φρονώ, εις στάσεις και μάχας
+ αναμεταξύ των, εάν δεν εφιλονικούσαν δι' αυτά. Δεν είναι έτσι βέβαια;
+
+Ευθύφρων.
+ Πολύ σωστά ομιλείς.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν κάθε άνθρωπος ό,τι θεωρεί έντιμον και καλόν και δίκαιον, αυτό
+ ακριβώς και αγαπά, τα δε εναντία αυτών μισεί;
+
+Ευθύφρων.
+ Αναμφιβόλως.
+
+Σωκράτης.
+ Τα ίδια δε πράγματα βεβαίως, καθώς συ ομολογείς, μερικοί μεν από τους
+ θεούς θεωρούν δίκαια, μερικοί δε άδικα. Δι' αυτά δε ίσα — ίσα
+ φιλονικούντες καταντούν εις στάσεις εναντίων αλλήλων και πολέμους. Αρά
+ γε δεν είναι έτσι;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα. Έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Τα ίδια λοιπόν πράγματα, καθώς φαίνεται, μισούνται από τους θεούς και
+ αγαπώνται, και τα ίδια πράγματα ήθελον είναι μισητά συνάμα και αγαπητά
+ εις τους θεούς.
+
+Ευθύφρων. Φαίνεται ότι έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Τότε λοιπόν, ω Ευθύφρον, σύμφωνα με αυτό όπου λέγεις τώρα τα ίδια
+ πράγματα ήθελον είναι και ευσεβή και ασεβή.
+
+Ευθύφρων.
+ Μου φαίνεται.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν, ω αξιοθαύμαστε, δεν απήντησες ακόμη, εις εκείνο που σε
+ ηρώτησα. Διότι βεβαίως εγώ δεν σε ηρώτησα ποίον είναι αυτό το οποίον
+ τυχαίνει να είναι συγχρόνως ευσεβές και ασεβές, ουδέ ποίον είναι
+ συγχρόνως αγαπητόν και μισητόν εις τους θεούς, καθώς παρεδέχθημεν.
+ Ώστε, ω Ευθύφρον, αυτό που κάμνεις σήμερον συ και ζητείς να τιμωρήσης
+ τον πατέρα σου ως φονέα διόλου δεν είναι παράξενον, εάν, ενώ
+ προσπαθείς να το κατορθώσης, διά μεν τον Δία κάμνης πράξιν ευάρεστον,
+ διά τον Κρόνον όμως και τον Ουρανόν κάμνης πράξιν εχθρικήν, και διά
+ μεν τον Ήφαιστον {16}, αγαπητήν πράξιν κάμνης, διά δε την Ήραν μισητήν
+ απαράλλακτα δε και δι' οποιονδήποτε άλλον από τους θεούς, οι οποίοι,
+ με το να έχουν διαφορετικά αισθήματα δι' έν πράγμα ο ένας με τον
+ άλλον, φιλονικούν δι' αυτό μεταξύ των, και δι' εκείνους, δι' άλλον μεν
+ φαίνεσαι ότι κάμνεις πράξιν αγαπητήν, δι' άλλον δε μισητήν.
+
+Ευθύφρων.
+ Αλλά φρονώ, ω Σώκρατες, ότι δι' αυτήν την πράξιν μου κανείς από τους
+ θεούς δεν φιλονικεί ο ένας με τον άλλον, ότι δεν πρέπει δηλαδή να
+ τιμωρήται εκείνος ο άνθρωπος, που ήθελε φονεύσει κανένα άλλον αδίκως.
+
+Σωκράτης.
+ Τι δε φρονείς; Από τους ανθρώπους, ω Ευθύφρον, ήκουσες ποτέ κανένα,
+ που τολμά να ισχυρίζεται ότι δεν πρέπει να τιμωρήται εκείνος, που
+ αδίκως φονεύση άλλον, ή εν γένει πράξη κανέν άλλο οποιονδήποτε
+ έγκλημα;
+
+Ευθύφρων.
+ Είναι βεβαιότατον αυτό, ω Σώκρατες. Οι άνθρωποι δεν παύουν ποτέ να
+ φιλονικούν διά τα πράγματα αυτά παντού, ακόμη και εις τα δικαστήρια.
+ Διότι, αφού διαπράξουν πάρα πολλά εγκλήματα και αδικήματα,
+ μεταχειρίζονται κατόπιν κάθε μέσον με έργον και με λόγον, διά να
+ ημπορέσουν να αποφύγουν την καταδίκην.
+
+Σωκράτης.
+ Ε, και ομολογούν λοιπόν αυτοί, ω Ευθύφρον, ότι αληθώς διέπραξαν
+ έγκλημα και έπειτα και με όλην την ομολογίαν των ισχυρίζονται ότι δεν
+ πρέπει να τιμωρηθούν;
+
+Ευθύφρων.
+ Αυτό βεβαίως δεν το ομολογούν διόλου.
+
+Σωκράτης.
+ Τότε λοιπόν δεν κάμνουν βέβαια και δεν λέγουν παν ό,τι ημπορούν, διά
+ να αποφύγουν την καταδίκην. Διότι αυτό, καθώς φρονώ, δεν τολμούν να το
+ ειπούν ούτε να το αμφισβητήσουν, εάν τωόντι διέπραξαν κανέν έγκλημα,
+ ότι δεν πρέπει να τιμωρηθούν. Αλλά φρονώ ότι αυτοί αρνούνται όλως
+ διόλου ότι διέπραξαν έγκλημα. Δεν είναι έτσι, ω Ευθύφρον;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα· πολύ σωστά ομιλείς.
+
+Σωκράτης.
+ Αυτοί λοιπόν δεν διαφιλονικούν το ότι δεν πρέπει να τιμωρήται εκείνος,
+ που διέπραξεν έγκλημα, αλλά διαφιλονικούν τούτο βεβαίως, το ποίος
+ είναι αυτός που έκαμε το έγκλημα και τι είδους έγκλημα έκαμε και πότε.
+
+Ευθύφρων.
+ Αληθινά είναι αυτά που λέγεις.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν αυτά τα ίδια περιστατικά βεβαίως συμβαίνουν και εις τους θεούς,
+ εάν απαράλλακτα διχογνωμούν και αυτοί διά τα δίκαια και τα άδικα,
+ καθώς συ ωμολόγησες προ μικρού, και άλλοι μεν από αυτούς διατείνωνται
+ ότι διαπράττουν εγκλήματα ο ένας κατά του άλλου, άλλοι δε αρνούνται
+ αυτό; Διότι, φίλτατέ μου, κανένας βέβαια ούτε από τους θεούς ούτε από
+ τους ανθρώπους δεν τολμά να ισχυρισθή, κατά την γνώμην μου, ότι δεν
+ πρέπει να τιμωρήται εκείνος, που βέβαια ήθελε διαπράξει κανέν έγκλημα.
+
+Ευθύφρων.
+ Ναι, αυτό βεβαίως που λέγεις, ω Σώκρατες, είναι αληθές, γενικώς όμως.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά, ω Ευθύφρον, φρονώ ότι όσοι φιλονικούν, φιλονικούν χωριστά διά
+ κάθε έν από εκείνα που επράχθησαν, είτε άνθρωποι είναι αυτοί, είτε
+ θεοί — αν βέβαια φιλονικούν και οι θεοί — επειδή φιλονικούν δηλαδή διά
+ καμμίαν πράξιν, άλλοι μεν από αυτούς λέγουν ότι δικαίως αυτή έγεινεν,
+ άλλοι δε ότι αδίκως. Ε, δεν είναι έτσι;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα.
+
+Σωκράτης
+ Έλα λοιπόν, φίλε μου Ευθύφρον, εξήγησον αυτό και εις εμένα και δίδαξόν
+ με, διά να γείνω πλέον σοφός από ό,τι είμαι, ποία είναι η απόδειξίς
+ σου ότι όλοι οι θεοί πιστεύουν ότι αδίκως εφονεύθη εκείνος ο δούλος
+ σας, ο οποίος, ενώ εδούλευε με το ημερομίσθιον εις τα κτήματά σας,
+ διέπραξε φόνον και έπειτα ερρίφθη σιδηροδέσμιος εις τον λάκκον από τον
+ αυθέντην του φονευθέντος, τον πατέρα σου, και απέθανε, πριν προφθάση
+ εκείνος που τον έβαλεν εις τα σίδερα, ο πατέρας σου, να λάβη από τας
+ Αθήνας την περιμενομένην απάντησιν από τους εξηγητάς τι έπρεπε να
+ πράξη διά τον φονέα. Απόδειξέ μου ότι είναι ορθόν και δίκαιον εις την
+ περίστασιν αυτήν να επιρρίψης την αιτίαν του φόνου εις τον πατέρα σου
+ συ ο υιός του και να επιδιώξης την τιμωρίαν του δι' ένα τοιούτον
+ εγκληματίαν. Έλα λοιπόν προσπάθησε δι' αυτάς τας περιπτώσεις να μου
+ αποδείξης καθαρά και ξάστερα ότι όλοι οι θεοί επιδοκιμάζουν αυτήν την
+ πράξιν του υιού αυτού περισσότερον από κάθε άλλο. Και, αν κατορθώσης
+ αρκετά να μου αποδείξης τούτο, ποτέ δεν θα παύσω να σε εγκωμιάζω διά
+ την σοφίαν σου.
+
+
+Ευθύφρων.
+ Αλλά βεβαίως αυτό είναι αρκετά δύσκολον, ω Σώκρατες, μολονότι εγώ
+ είμαι ικανός να σου το αποδείξω λαμπρότατα.
+
+Σωκράτης.
+ Καταλαμβάνω ότι εγώ σου φαίνομαι ότι είμαι πολύ περισσότερον
+ χονδροκέφαλος από τους δικαστάς. Διότι και εις εκείνους, είναι
+ βέβαιον, θα αποδείξης χωρίς δυσκολίαν, ότι ο δούλος σας αδίκως
+ εφονεύθη και ότι όλοι οι θεοί μισούν και αποδοκιμάζουν την πράξιν
+ αυτήν του πατρός σου.
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως με μεγάλην σαφήνειαν θα τους το αποδείξω αυτό, αρκεί μόνον να
+ θέλουν να ακούσουν τους λόγους μου.
+
+Σωκράτης.
+ Α, δεν υπάρχει αμφιβολία, ω Ευθύφρον· θα σε ακούσουν βεβαιότατα, αρκεί
+ μόνον να τους φανής ότι ομιλείς ωραία. Αλλά, τώρα που σε ακούω, μου
+ ήλθεν αυτή η ιδέα και σκέπτομαι μέσα μου. Όταν ο Ευθύφρων παρά πολύ
+ καλά μου εξηγήση ότι όλοι οι θεοί θεωρούν άδικον τον τοιούτον θάνατον
+ του δούλου, τότε κατά τι περισσότερον έχω μάθει εγώ από τον Ευθύφρονα
+ παρά το τι πράγμα επί τέλους είναι το ευσεβές και το ασεβές; Διότι
+ αυτή η πράξις, ο θάνατος του δούλου σας, ήθελεν είναι μισητή εις τους
+ θεούς, καθώς ομολογείς. Αλλ' όμως έως τώρα δεν εφάνη επαρκής ο ορισμός
+ του ευσεβούς και ασεβούς. Επειδή εκείνο οπού είναι μισητόν εις τους
+ θεούς, απεδείχθη ότι είναι συνάμα και αγαπητόν. Ώστε από αυτό μεν το
+ ζήτημα σε απαλλάττω, ω Ευθύφρον, και το αφίνομεν κατά μέρος. Αν θέλης,
+ όλοι οι θεοί ας νομίζουν την πράξιν του πατρός σου άδικον και όλοι ας
+ μισούν αυτήν. Αλλ' αράγε θέλεις να διορθώσωμεν τώρα ολίγον τον
+ ορισμόν, οπού εκάμαμεν και να είπωμεν ότι ασεβές μεν είναι ό,τι όλοι
+ οι θεοί μισούν, ευσεβές δε ό,τι όλοι αγαπούν; Και ό,τι άλλοι μεν
+ αγαπούν, άλλοι δε μισούν, δεν είναι ούτε ευσεβές ούτε ασεβές ή είναι
+ και ευσεβές συνάμα και ασεβές; Αράγε έτσι θέλεις να διατυπώσωμεν τον
+ ορισμόν του ευσεβούς και του ασεβούς;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως· τι μας εμποδίζει, ω Σώκρατες;
+
+Σωκράτης.
+ Εμένα τουλάχιστον, ω Ευθύφρον, τίποτε δεν με εμποδίζει· αλλά συ
+ ακριβώς όσον από μέρους σου κύτταξε αν είναι σύμφωνον αυτό με όσα
+ είπες, και αν με αυτήν την βάσιν θα ημπορέσης να μου εξηγήσης
+ ευκολώτατα όσα μου υπεσχέθης.
+
+Ευθύφρων.
+ Αλλ' εγώ παραδέχομαι ότι τούτο είναι ευσεβές, ό,τι όλοι οι θεοί
+ αγαπούν, και το εναντίον αυτού, ό,τι οι θεοί μισούν, είναι ασεβές.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν να εξετάσωμεν πάλιν, ω Ευθύφρον, αυτόν τον ορισμόν, αν είναι
+ τέλειος, ή να τον αφήσωμεν χωρίς άλλην λεπτολογίαν και έτσι
+ αβασανίστως να παραδεχώμεθα αυτόν, και να ομολογούμεν ότι έτσι είναι
+ ό,τι απλώς μόνον ήθελε διατυπώσει κανείς από ημάς τους ιδίους ή από
+ τους άλλους; ή πρέπει να εξετάζωμεν με ακρίβειαν εκείνα τα οποία λέγει
+ κανείς;
+
+Ευθύφρων.
+ Πρέπει να τα εξετάζωμεν βεβαίως με ακρίβειαν. Όμως πιστεύω εγώ
+ τουλάχιστον ότι αυτό, που τώρα δα είπαμεν, είναι σωστόν.
+
+Σωκράτης.
+ Ογλήγορα, καλέ μου φίλε, θα το μάθωμεν αυτό καλύτερα. Διότι σκέψου
+ αυτό, που θα σου ειπώ τώρα. Αράγε το ευσεβές αγαπάται από τους θεούς,
+ διότι είναι ευσεβές, ή διότι αγαπάται από τους θεούς, δι' αυτό είναι
+ ευσεβές;
+
+Ευθύφρων.
+ Δεν εννοώ τι θέλεις να ειπής, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Έννοια σου. Εγώ θα προσπαθήσω πολύ καθαρώτερα ακόμη να σου το εξηγήσω
+ αυτό. Δεν λέγομεν εις την ομιλίαν μας ότι ένα πράγμα βαστάζεται από
+ κάποιο άλλο, και ένα πράγμα ότι βαστάζει κάποιο άλλο, και ένα πράγμα
+ ότι κομίζεται από άλλο και ένα πράγμα ότι κομίζει άλλο, και ένα πράγμα
+ ότι βλέπεται από άλλο και ένα πράγμα ότι βλέπει άλλο, και όλα τα
+ τοιαύτα απαράλλακτα; Εννοείς ότι όλα αυτά τα πράγματα είναι
+ διαφορετικά το ένα από το άλλο και κατά τι είναι διαφορετικά;
+
+Ευθύφρων.
+ Αυτό βέβαια μου φαίνεται ότι το εννοώ.
+
+Σωκράτης.
+ Τότε λοιπόν υπάρχει ομοίως και ένα πράγμα, το οποίον αγαπάται από
+ κάποιο άλλο, και από αυτό είναι διαφορετικόν εκείνο, που το αγαπά;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα.
+
+Σωκράτης.
+ Πες μου λοιπόν τώρα, σε παρακαλώ, τι από τα δύο, εκείνο το πράγμα που
+ βαστάζεται από ένα άλλο, επειδή βαστάζεται, λέγεται βασταζόμενον, ή
+ διά καμμίαν άλλην αφορμήν;
+
+Ευθύφρων.
+ Επειδή βαστάζεται αναμφιβόλως, όχι δι' άλλην αφορμήν.
+
+Σωκράτης.
+ Και εκείνο λοιπόν το πράγμα, που κομίζεται από ένα άλλο, λέγεται
+ κομιζόμενον, επειδή κομίζεται, και εκείνο που βλέπεται λέγεται
+ βλεπόμενον, επειδή βλέπεται;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα.
+
+Σωκράτης.
+ Όθεν δεν βλέπεται βεβαίως αυτό το πράγμα, επειδή είναι βλεπόμενον,
+ αλλά το εναντίον επειδή βλέπεται, διά τούτο είναι βλεπόμενον. Ούτε
+ διότι είναι κομιζόμενον το άλλο πράγμα, διά τούτο κομίζεται, αλλά
+ διότι κομίζεται, διά τούτο είναι κομιζόμενον, ούτε διότι είναι
+ βασταζόμενον το άλλο, διά τούτο βαστάζεται, αλλά διότι βαστάζεται, διά
+ τούτο είναι βασταζόμενον. Αράγε εννοείς καλά, ω Ευθύφρον, αυτό που
+ θέλω να είπω; θέλω δε να είπω το εξής: ότι είτε γίνεται κανέν πράγμα,
+ είτε πάσχει, δεν γίνεται διά τούτο, διότι είναι γινόμενον, αλλά διότι
+ γίνεται, διά τούτο είναι γινόμενον. Ούτε διότι είναι πάσχον ένα
+ πράγμα, διά τούτο πάσχει, αλλά διότι πάσχει, διά τούτο είναι πάσχον. Ή
+ δεν τα παραδέχεσαι έτσι αυτά;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα, έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν και το αγαπώμενον πράγμα ή είναι ένα πράγμα που γίνεται, ή ένα
+ πράγμα που πάσχει υπό τίνος άλλου;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως.
+
+Σωκράτης.
+ Τότε λοιπόν και αυτό είναι έτσι καθώς και όλα τα προηγούμενα. Δηλαδή
+ δεν αγαπάται από εκείνους, από τους οποίους αγαπάται, διότι είναι
+ αγαπώμενον, αλλά διότι αγαπάται, διά τούτο είναι αγαπώμενον;
+
+Ευθύφρων.
+ Αναγκαίως έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν, αγαπητέ μου, τι θα είπωμεν τώρα διά το ευσεβές; Δεν είναι
+ αλήθεια ότι αυτό αγαπάται από όλους τους θεούς, καθώς είπες τώρα;
+
+Ευθύφρων.
+ Ναι.
+
+Σωκράτης.
+ Αράγε διά τούτο αγαπάται, διότι είναι ευσεβές, ή διά καμμίαν άλλην
+ αιτίαν;
+
+Ευθύφρων.
+ Όχι, αλλ' ακριβώς, διότι είναι ευσεβές, αγαπάται.
+
+Σωκράτης.
+ Όθεν, ω Ευθύφρον, αγαπάται το ευσεβές, διότι είναι ευσεβές, και όχι
+ διότι αγαπάται, διά τούτο είναι ευσεβές;
+
+Ευθύφρων.
+ Έτσι μου φαίνεται.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλ' εν τοσούτω, διότι βέβαια αγαπάται από τους θεούς, είναι δι' αυτό
+ αγαπώμενον και θεοφιλές.
+
+Ευθύφρων.
+ Πώς όχι;
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε το αγαπητόν εις τους θεούς δεν είναι το ίδιον πράγμα με το
+ ευσεβές, ω Ευθύφρον, ούτε το ευσεβές είναι το ίδιον με το αγαπητόν εις
+ τους θεούς, καθώς συ είπες, αλλά το ένα είναι διαφορετικόν από το
+ άλλο.
+
+Ευθύφρων.
+ Πώς δα γίνεται αυτό, ω Σώκρατες;
+
+Σωκράτης.
+ Διότι ωμολογήσαμεν, ότι το μεν ευσεβές διά τούτο αγαπάται, διότι είναι
+ ευσεβές, και όχι ότι είναι ευσεβές, διότι αγαπάται. Αλήθεια βέβαια, το
+ είπαμεν αυτό;
+
+Ευθύφρων.
+ Ναι.
+
+Σωκράτης.
+ Το δε αγαπητόν εις τους θεούς βέβαια, διότι αγαπάται από τους θεούς,
+ ακριβώς δι’ αυτό τούτο, διότι αγαπάται, ωμολογήσαμεν ότι είναι
+ αγαπητόν εις τους θεούς· όχι όμως ότι δι' αυτό αγαπάται, διότι είναι
+ αγαπητόν εις τους θεούς.
+
+Ευθύφρων.
+ Αυτό είναι αληθές.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά, Ευθύφρον αγαπητέ μου, εάν ήτο το ίδιον πράγμα το θεοφιλές και το
+ ευσεβές, εάν μεν το ευσεβές ηγαπάτο από τους θεούς, διότι είναι
+ ευσεβές, τότε και το θεοφιλές θα ηγαπάτο, διότι είναι θεοφιλές. Εάν
+ όμως το θεοφιλές είναι θεοφιλές, διότι αγαπάται από τους θεούς, τότε
+ και το ευσεβές θα ήτο ευσεβές, διότι αγαπάται από τους θεούς. Τώρα
+ όμως βλέπεις ότι αυτά τα δύο ευρίσκονται εις αντίθεσιν, διότι το ένα
+ είναι όλως διόλου διαφορετικόν από το άλλο. Διότι το μεν ένα, διότι
+ αγαπάται από τους θεούς, είναι πρέπον να αγαπάται, το δε άλλο, διότι
+ είναι πρέπον να αγαπάται, δι' αυτό αγαπάται. Έτσι λοιπόν μου φαίνεται,
+ ω Ευθύφρον, ότι εις την ερώτησίν μου, τι πράγμα επί τέλους είναι το
+ ευσεβές, απαντάς, χωρίς να θέλης να μου εξηγήσης αυτήν την φύσιν του,
+ αναφέρεις δε μόνον μίαν ιδιότητα αυτού, την οποίαν έχει αυτό το
+ ευσεβές, ότι δηλαδή αγαπάται από όλους τους θεούς. Τι δε ακριβώς
+ πράγμα είναι αυτό κατά την ουσίαν του δεν είπες ακόμη. Εάν λοιπόν
+ ευαρεστήσαι, μη μου αποκρύψης την ιδέαν σου, αλλά πάλιν επανάλαβέ μου
+ καθαρά εξ αρχής, τι επί τέλους πράγμα είναι το ευσεβές, είτε αγαπάται
+ από τους θεούς, είτε άλλην οποιανδήποτε ιδιότητα έχει. Διότι περί
+ αυτού, να είσαι βέβαιος, δεν θα διαφωνήσωμεν. Εμπρός λοιπόν, ειπέ μου
+ με προθυμίαν, τι πράγμα κατ' ουσίαν είναι το ευσεβές και το ασεβές.
+
+Ευθύφρων.
+ Αλλά, ω Σώκρατες, εγώ τουλάχιστον δεν ηξεύρω πώς να σου εξηγήσω αυτό
+ που έχω εις τον νουν μου. Διότι, ό,τι και αν θέσωμεν ως βάσιν της
+ συζητήσεώς μας, πάντοτε με κάποιον τρόπον μετακινείται και μας
+ διαφεύγει και δεν θέλει να παραμείνη σταθερόν εκεί, όπου και αν το
+ θέσωμεν.
+
+Σωκράτης.
+ Να σου ειπώ, ω Ευθύφρον καθώς φαίνεται, οι ορισμοί τους οποίους
+ κατασκευάζεις, ομοιάζουν πολύ με τα έργα του προγόνου μας Δαιδάλου
+ {17}. Και εάν μεν εγώ έκαμνα αυτούς, βεβαίως θα με περιέπαιζες και θα
+ έλεγες ότι, επειδή είμαι συγγενής με εκείνον, φυσικά διαφεύγουν και
+ εξαφανίζονται όσα έργα με τον λόγον κατασκευάζω, και δεν θέλουν να
+ παραμείνουν σταθερώς όπου κανείς αυτά θέση. Τώρα όμως — διότι ιδικοί
+ σου είναι οι ορισμοί αυτοί — είναι ανάγκη βεβαίως κανενός άλλου πλέον
+ καταλλήλου αστεϊσμού. Διότι ίσα — ίσα οι ιδικοί σου ορισμοί σου
+ διαφεύγουν και χάνονται, καθώς και συ καλά το παρετήρησες.
+
+Ευθύφρων.
+ Εγώ όμως νομίζω, ω Σώκρατες, ότι εις τους ορισμούς μας αυτούς
+ απαράλλακτα σχεδόν ο ίδιος αστεϊσμός αρμόζει, διότι δεν είμαι εγώ που
+ εμπνέω εις αυτούς αυτήν την ακαταστασίαν και τους εμποδίζω να
+ παραμένουν εις την ιδίαν θέσιν, αλλά συ, που μου φαίνεσαι ως ένας
+ πραγματικός Δαίδαλος. Διότι, καθόσον εξαρτάται από εμέ, οι ορισμοί μου
+ θα έμεναν εις την θέσιν των ασάλευτοι.
+
+Σωκράτης.
+ Ως φαίνεται λοιπόν, φίλε μου, εγώ είμαι πολύ επιτηδειότερος από τον
+ Δαίδαλον κατά την τέχνην αυτήν, τόσον περισσότερον, καθ' όσον εκείνος
+ μεν μόνον τα ιδικά του έργα κατεσκεύαζε να κινούνται, εγώ δε, καθώς
+ φαίνεται, εκτός των ιδικών μου κάμνω να κινούνται και τα ξένα έργα.
+ Και ακριβώς αυτό το μέρος ίσα — ίσα της τέχνης μου είναι το
+ μεγαλοφυέστατον, ότι, χωρίς να θέλω, είμαι σοφός. Διότι θα επροτιμούσα
+ ασυγκρίτως να παραμένουν οι συλλογισμοί μου και να είναι θεμελιωμένοι
+ αμετακίνητοι, παρά κοντά εις την σοφίαν του Δαιδάλου να αποκτήσω και
+ τους θησαυρούς του Ταντάλου {18}. Αλλά είναι αρκετοί πλέον αυτοί οι
+ αστεϊσμοί. Επειδή όμως, καθώς μου φαίνεται, συ βαρύνεσαι φοβούμενος
+ τον κόπον, εγώ ο ίδιος θα γίνω οδηγός σου και θα σε βοηθήσω με
+ προθυμίαν να δέσης τους ορισμούς σου, ώστε να μη φεύγουν, διά να μου
+ εξηγήσης εις την εντέλειαν τι πράγμα είναι το ευσεβές, χωρίς να
+ σταματήσης εις το μέσον του δρόμου, πριν φθάσης εις το συμπέρασμα
+ {19}. Παρατήρησε λοιπόν αν δεν σου φαίνεται ότι είναι απόλυτος ανάγκη
+ κάθε πράγμα ευσεβές εν γένει να είναι συνάμα και δίκαιον.
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα. Παν ευσεβές πρέπει συνάμα να είναι και δίκαιον.
+
+Σωκράτης.
+ Αράγε και κάθε δίκαιον γενικώς είναι ευσεβές, η κάθε μεν ευσεβές είναι
+ γενικώς δίκαιον, κάθε δε δίκαιον δεν είναι γενικώς ευσεβές, αλλά
+ μερικά μεν πράγματα δίκαια είναι ευσεβή, μερικά δε άλλα δεν είναι;
+
+Ευθύφρων.
+ Δεν ημπορώ, ω Σώκρατες, να παρακολουθήσω τους λόγους σου.
+
+Σωκράτης.
+ Και όμως εγώ βλέπω ότι συ είσαι νεώτερός μου βέβαια όχι ολιγώτερον από
+ όσον είσαι και σοφώτερός μου. Αλλά, καθώς σου είπα, βαρύνεσαι, διότι
+ έγεινες τρυφηλός πλέον από τους τόσους θησαυρούς της σοφίας σου. Αλλ',
+ ω καλότυχε, άφες, σε παρακαλώ, την μαλθακότητα και τόνωσον τας
+ δυνάμεις σου· διότι σε βεβαιώ, δεν είναι διόλου μάλιστα δύσκολον να
+ εννοήσης τον λόγον μου. Διότι ό,τι θα είπω είναι ακριβώς το εναντίον
+ από ό,τι είπεν ο ποιητής εκείνος οπού λέγει: {20}
+
+ «Τον Δία, οπού εδημιούργησε και παρήγαγεν όλα αυτά, δεν θέλεις να
+ εξυμνήσης, διότι όπου υπάρχει φόβος, εκεί υπάρχει και εντροπή».
+
+ Εγώ λοιπόν, ως προς αυτό, διαφωνώ με τον ποιητήν αυτόν.
+ — Να σου είπω που διαφωνώ;
+
+Ευθύφρων.
+ Πολύ θα με υποχρεώσης να μου το είπης, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Αυτό που λέγει ο ποιητής εδώ, ότι εκεί υπάρχει και εντροπή όπου
+ υπάρχει φόβος, δεν μου φαίνεται ότι είναι αληθινόν. Διότι πολλοί
+ άνθρωποι που φοβούνται την ασθένειαν και την πτωχείαν και άλλας πολλάς
+ τοιαύτας θλιβεράς περιπέτειας, μου φαίνεται ότι φοβούνται μεν αληθινά,
+ όμως διόλου δεν εντρέπονται αυτά οπού φοβούνται. Δεν το πιστεύεις και
+ συ αυτό;
+
+Ευθύφρων.
+ Είμαι συμφωνότατος μαζί σου.
+
+Σωκράτης
+ Αλλά το εναντίον μου φαίνεται, ο φόβος υπάρχει εκεί ίσα — ίσα, όπου
+ υπάρχει και η εντροπή. Διότι είναι κανένας άνθρωπος ο οποίος, ενώ
+ εντρέπεται μίαν κακήν πράξιν και αισχύνεται αυτήν, να μη φοβήται όμως
+ συνάμα και να μη τρομάζη την κακήν φήμην, η οποία επακολουθεί κατόπιν;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα την φοβείται.
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε δεν είναι σωστόν να λέγωμεν, όπου βέβαια υπάρχει φόβος, εκεί
+ υπάρχει και εντροπή συνάμα. Αλλά πρέπει να λέγωμεν έτσι: όπου υπάρχει
+ εντροπή, εκεί βεβαίως υπάρχει συνάμα και φόβος, όχι όμως όπου υπάρχει
+ βεβαίως φόβος, εκεί παντού εν γένει υπάρχει και εντροπή. Διότι φρονώ,
+ ότι ο φόβος έχει πολύ μεγαλυτέραν έκτασιν από την εντροπήν. Επειδή η
+ εντροπή είναι ένα μέρος μόνον του φόβου, καθώς και ο μονός αριθμός
+ είναι ένα μέρος μόνον ενός αριθμού, ώστε όπου υπάρχει ένας αριθμός,
+ βέβαια εκεί δεν υπάρχει αναγκαίως και μονός αριθμός, αλλά παντού όπου
+ υπάρχει ο μονός αριθμός, εκεί αναγκαίως υπάρχει και ένας αριθμός.
+ Τώρα, θαρρώ, με καταλαμβάνεις βέβαια;
+
+Ευθύφρων.
+ Πολύ ωραία μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Αυτό το ίδιον λοιπόν ακριβώς και προηγουμένως σε ηρώτησα· αρά γε
+ παντού όπου υπάρχει το δίκαιον, εκεί ομοίως υπάρχει και το ευσεβές, ή
+ όπου μεν ακριβώς υπάρχει το ευσεβές, εκεί παντού υπάρχει ομοίως και το
+ δίκαιον, όπου δε υπάρχει το δίκαιον, δεν υπάρχει παντού γενικώς και το
+ ευσεβές. Διότι το ευσεβές είναι ένα μέρος μόνον του δικαίου. Αυτό θα
+ παραδεχθώμεν ως βάσιν του ορισμού μας, ή έχεις καμμίαν άλλην γνώμην;
+
+Ευθύφρων.
+ Αυτή η βάσις, την οποίαν θέτεις, μου φαίνεται ότι είναι ορθή.
+
+Σωκράτης.
+ Πρόσεξε τώρα εις το εξής. Εάν βέβαια το ευσεβές είναι ένα μέρος μόνον
+ του δικαίου, πρέπει τώρα ημείς, καθώς νομίζω, να εξετάσωμεν ποίον
+ ακριβώς μέρος του δικαίου ημπορεί να είναι το ευσεβές. Εάν βεβαίως συ
+ με ερωτούσες διά κανέν από όσα τώρα δα είπαμεν, παραδείγματος χάριν,
+ ποίον μέρος ενός αριθμού είναι ο άρτιος αριθμός, και ποίος ακριβώς
+ είναι ο αριθμός αυτός, θα σου απαντούσα ότι άρτιος είναι ο αριθμός
+ εκείνος οπού διαιρείται εις δύο ίσα μέρη και όχι εκείνος που
+ διαιρείται εις δύο άνισα. Δεν έχεις την γνώμην αυτήν οπού έχω και εγώ;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Προσπάθησε λοιπόν τώρα και συ έτσι να μου αναπτύξης το ζήτημά μας,
+ ποίον ακριβώς μέρος του δικαίου είναι το ευσεβές, διά να είπω και εις
+ τον Μέλητον να μη θέλη πλέον να με θεωρή ένοχον εγκλήματος δημοσίου,
+ μήτε να με καταγγέλλη εις το δικαστήριον επί ασεβεία, διότι, αρκετά
+ καλώς πλέον έχω μάθει από σε ποία είναι ευσεβή και άγια και ποία όχι.
+
+Ευθύφρων.
+ Λοιπόν εις εμέ τουλάχιστον, ω Σώκρατες, φαίνεται ότι το ευσεβές και το
+ άγιον αποτελεί αυτό το μέρος του δικαίου, το οποίον αφορά εις την
+ θεραπείαν και λατρείαν των θεών, το δε επίλοιπον μέρος αυτού αφορά εις
+ την περιποίησιν και φροντίδα, η οποία είναι πρέπον να υπάρχη μεταξύ
+ των ανθρώπων.
+
+Σωκράτης.
+ Πολύ ωραία εις εμέ τουλάχιστον φαίνεσαι ότι εκφράζεσαι, ω Ευθύφρον.
+ Αλλ' όμως μου λείπει κάτι τι παρά μικρόν ακόμη από τον ορισμόν. Διότι
+ δεν καταλαμβάνω καλά — καλά τι εννοείς με την λέξιν θεραπεία ή
+ λατρεία. Βεβαίως, καθώς φρονώ, δεν εννοείς ότι η λατρεία, την οποίαν
+ έχουν οι άνθρωποι διά τους θεούς, είναι τοιούτου είδους, οποίαι
+ ακριβώς είναι αι φροντίδες και αι περιποιήσεις τας οποίας έχουν δι'
+ όλα τα λοιπά πράγματα. Διότι λέγομεν βέβαια, παραδείγματος χάριν, ότι
+ τους ίππους δεν γνωρίζει ο καθένας να τους περιποιήται παρά μόνον ο
+ ιπποκόμος. Έτσι είναι;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Η ιππική λοιπόν τέχνη αποβλέπει κυρίως εις την περιποίησιν των ίππων.
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Και τους κυνηγετικούς κύνας βέβαια δεν γνωρίζει ο καθένας να
+ περιποιήται και ανατρέφη, αλλά μόνον ο κυνηγός.
+
+Ευθύφρων.
+ Έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε η κυνηγετική τέχνη βέβαια, νομίζω, αποβλέπει εις την περιποίησιν
+ και ανατροφήν των κυνών.
+
+Ευθύφρων.
+ Ναι.
+
+Σωκράτης.
+ Και η βοηλατική τέχνη τότε αποβλέπει εις την περιποίησιν των βοών.
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Η αγιότης λοιπόν και η ευσέβεια αποβλέπει εις την περιποίησιν των
+ θεών, ω Ευθύφρον; Αυτό εννοείς;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν κάθε Φρίντας και περιποίησης βεβαίως τον ίδιον σκοπόν έχει; ένα
+ τέτοιον, δηλαδή αποβλέπει εις το καλόν και την ωφέλειαν του πράγματος,
+ διά το οποίον φροντίζει κανείς, καθώς βλέπεις δα ότι οι ίπποι, όταν
+ υπό της ιππικής τέχνης περιποιούνται, τότε ωφελούνται και γίνονται
+ καλύτεροι. Ή δεν είναι έτσι;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα, έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Και οι κύνες βέβαια, φρονώ, όταν υπό της κυνηγετικής τέχνης
+ περιποιούνται, και τα βόδια υπό της βουλητικής, και τα λοιπά όλα
+ πράγματα ομοίως, ωφελούνται και γίνονται καλύτερα. Ή νομίζεις ότι η
+ περιποίησης και η φροντίς, οπού λαμβάνεται δι' αυτά συντελεί εις
+ βλάβην των;
+
+Ευθύφρων.
+ Μα τον Δία, όχι αναμφιβόλως.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά συντελεί εις την ωφέλειάν των;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως.
+
+Σωκράτης.
+ Ε λοιπόν, και η ευσέβεια, αφού είναι φροντίς και περιποίησις, την
+ οποίαν έχουν οι άνθρωποι διά τους θεούς, συντελεί εις ωφέλειαν των
+ θεών και τους κάμνει καλυτέρους; Και συ ήθελες τολμήσει ποτέ να
+ βεβαιώσης, ότι οσάκις εκτελής καμμίαν ευσεβή πράξιν, κάμνεις καλύτερον
+ κανένα από τους θεούς;
+
+Ευθύφρων.
+ Ποτέ, ποτέ, μα τον Δία.
+
+Σωκράτης.
+ Ούτε εγώ βέβαια, ω Ευθύφρον, δεν πιστεύω ποτέ ότι συ εννοείς αυτό.
+ Ουδαμώς. Αλλά δι' αυτό μάλιστα σε ηρώτησα πολλές φορές τι επί τέλους
+ εννοείς με την λέξιν λατρεία διά τους θεούς, διότι ήμουν πεπεισμένος
+ ότι δεν δίδεις εις την λέξιν αυτήν την τοιαύτην σημασίαν.
+
+Ευθύφρων.
+ Και πολύ σωστά, ω Σώκρατες, εγώ βέβαια δεν δίδω τοιαύτην έννοιαν εις
+ την λέξιν.
+
+Σωκράτης.
+ Ας είναι. Αλλά ειπέ μου τώρα, τι είδους ακριβώς περιποίησις και
+ φροντίς διά τους θεούς ημπορεί να είναι η ευσέβεια;
+
+Ευθύφρων.
+ Είναι, ω Σώκρατες, εκείνη η φροντίς και η περιποίησις, με την οποίαν
+ περιποιούνται οι δούλοι τους αυθέντας των.
+
+Σωκράτης.
+ Καταλαμβάνω. Εννοείς ότι η φροντίς αυτή είναι ωσάν κάποια υπηρετική
+ τέχνη, χρησιμεύουσα εις την υπηρεσίαν των θεών.
+
+Ευθύφρων. Βεβαιότατα. Αυτό εννοώ.
+
+Σωκράτης.
+ Ημπορείς λοιπόν να μου είπης, η τέχνη οπού εξυπηρετεί τους ιατρούς,
+ εις ποίου έργου την εκτέλεσιν τους εξυπηρετεί; Δεν φρονείς ότι τους
+ εξυπηρετεί εις την αποκατάστασιν της υγείας δι' ένα άρρωστον;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα. Αυτό εννοώ.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά η τέχνη, ω Ευθύφρον, η οποία εξυπηρετεί τους ναυπηγούς, εις ποίου
+ έργου την εκτέλεσιν τους εξυπηρετεί;
+
+Ευθύφρων.
+ Είναι φανερόν, ω Σώκρατες, ότι τους εξυπηρετεί εις το να κατασκευάζουν
+ πλοία.
+
+Σωκράτης.
+ Και η τέχνη, φρονώ, των οικοδόμων εξυπηρετεί αυτούς εις το να
+ κατασκευάζουν οικίας;
+
+Ευθύφρων.
+ Ναι.
+
+Σωκράτης.
+ Ειπέ μου χώρα, φίλτατε· η ευσέβεια, η οποία εξυπηρετεί τους θεούς, εις
+ ποίου έργου την εκτέλεσιν ημπορεί να τους εξυπηρετή; Είναι φανερόν ότι
+ συ το γνωρίζεις αυτό, επειδή ίσα — ίσα ωμολόγησες ότι γνωρίζεις τα
+ θρησκευτικά ζητήματα εξόχως άριστα, όσον κανείς από τους ανθρώπους
+ όλους.
+
+Ευθύφρων.
+ Και είπα βέβαια την αλήθειαν, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Είπε μου τώρα, εν ονόματι του Διός, τι επί τέλους είναι εκείνο το κατ'
+ εξοχήν ευμορφότατον έργον, το οποίον οι θεοί κάμνουν με την υπηρεσίαν
+ και βοήθειαν της ιδικής μας ευσεβείας και αγιότητος;
+
+Ευθύφρων.
+ Πολλά ωραία πράγματα, ω Σώκρατες, κάμνουν.
+
+Σωκράτης.
+ Βεβαίως και οι στρατηγοί, φίλε μου, πολλά ωραία πράγματα κατορθώνουν.
+ Αλλ' όμως το κυριώτατον από αυτά εύκολα ημπορείς να μου είπης, ότι
+ δηλαδή κατορθώνουν την νίκην εις τους πολέμους. Είναι έτσι;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα.
+
+Σωκράτης.
+ Πιστεύω δε ότι και οι γεωργοί κατορθώνουν βεβαίως πολλά ωραία
+ πράγματα. Αλ' όμως το κυριώτατον από τα έργα των, είναι το να χορηγούν
+ τροφήν εις τους ανθρώπους από τα προϊόντα της γης.
+
+Ευθύφρων.
+ Είμαι πολύ σύμφωνος.
+
+Σωκράτης.
+ Ειπέ μου λοιπόν τώρα. Από τα πολλά ωραία πράγματα, τα οποία οι θεοί
+ κάμνουν με την υπηρεσίαν της ευσεβείας μας, ποίον είνε το κυριώτατον;
+
+Ευθύφρων.
+ Και ολίγον πρωτύτερα σου είπα, ω Σώκρατες, ότι όλα αυτά τα ζητήματα
+ είνε παρά πολύ δύσκολον να τα αναπτύξη κανείς με ακρίβειαν. Απλώς όμως
+ σου λέγω το εξής: ότι εάν κανείς άνθρωπος ηξεύρη και να λέγη και να
+ πράττη ευάρεστα εις τους θεούς και όταν προσεύχεται και όταν θυσιάζη,
+ αυτά είνε οπού λέγω εγώ ευσεβή έργα· όλα δε αυτού του είδους τα έργα
+ σώζουν, και τους ιδιαιτέρους οίκους των ανθρώπων και τας κοινάς
+ υποθέσεις των πόλεων. Όσα δε έργα είνε εναντία από τα ευάρεστα, είνε
+ ασεβή, τα οποία ίσα — ίσα καταστρέφουν εκ θεμελίων και εξαφανίζουν τα
+ πάντα.
+
+Σωκράτης.
+ Α, πολύ συντομώτερα, ω Ευθύφρον, εάν ήθελες, ημπορούσες να μου είπης
+ το κυριώτατον από εκείνα, που σε ηρώτησα. Αλλά βεβαίως βλέπω ότι δεν
+ έχεις την προθυμίαν να με διδάξης. Είνε πολύ φανερόν αυτό. Διότι τώρα
+ δα, οπού έφθασες ακριβώς επάνω εις την ουσίαν του ζητήματος,
+ παρεξέκλινες έξαφνα και απεμακρύνθης από αυτό. Μίαν λέξιν εάν μου
+ έλεγες ακόμη, αρκετά ήθελα καταλάβη πλέον από σε τι πράγμα είνε η
+ ευσέβεια κατ' ουσίαν. Αλλ' όμως θα σε παρακολουθήσω — επειδή είνε
+ ανάγκη να σε ακολουθώ, ως ο εραστής την ερωμένην του, όπου και αν
+ υπάγης — Τι πράγμα εννοείς τώρα ότι είνε το ευσεβές και η ευσέβεια;
+ Δεν εννοείς ότι είνε κάποια τέχνη να θυσιάζη κανείς εις τους θεούς και
+ να προσεύχεται εις αυτούς;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν το να θυσιάζη κανείς σημαίνει ότι χαρίζει κάτι εις τους θεούς,
+ το δε να προσεύχεται σημαίνει ότι ζητεί κάτι τι από τους θεούς;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν το μεν να θυσιάζη κανείς εις τους θεούς σημαίνει ότι χαρίζει
+ εις αυτούς, το δε να προσεύχεται σημαίνει ότι ζητεί κανείς από τους
+ θεούς;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε η ευσέβεια σύμφωνα με τον ορισμόν σου αυτόν είνε επιστήμη
+ ζητήσεως και δόσεως, ήγουν να ζητή κανείς να λάβη από τους θεούς και
+ να χαρίζη εις αυτούς.
+
+Ευθύφρων.
+ Πολύ ωραία εννόησες, ω Σώκρατες, ό,τι είπα.
+
+Σωκράτης.
+ Βεβαιότατα, ω φίλε μου, διότι είμαι εραστής της σοφίας σου και έχω
+ αφιερώση όλην την προσοχήν μου εις αυτήν, ώστε ό,τι και αν είπης, δεν
+ θα είνε χαμένον. {21} Αλλά σε παρακαλώ, ειπέ μου, ποία είνε αυτή η
+ υπηρεσία, την οποίαν οι άνθρωποι προσφέρουν εις τους θεούς;
+ Παραδέχεσαι ότι αυτή είνε η τέχνη να ζητή κανείς να λάβη από αυτούς
+ και να δίδη εις εκείνους;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως.
+
+Σωκράτης.
+ Αρά γε λοιπόν το να ζητώμεν από τους θεούς ορθώς, δεν σημαίνει ότι
+ πρέπει να ζητώμεν από αυτούς εκείνα, των οποίων έχομεν ανάγκην;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως τι άλλο ημπορεί να σημαίνη παρά τούτο;
+
+Σωκράτης.
+ Και πάλιν το να δίδωμεν δώρα εις τους θεούς ορθώς δεν σημαίνει ότι
+ πρέπει και ημείς να δίδωμεν εις αυτούς εκείνα, των οποίων έχουσιν
+ ανάγκην από ημάς; Διότι δεν είναι, θαρρώ, τακτικόν βέβαια, να προσφέρη
+ κανείς δώρα εις ένα άνθρωπον πράγματα, τα οποία δεν χρειάζεται.
+
+Ευθύφρων.
+ Πολύ αληθινά λέγεις, ω Σώκρατες.
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε η ευσέβεια, ω Ευθύφρον, είνε κάποια τέχνη εμπορική και
+ κερδοσκοπική εκμετάλλευσις αναμεταξύ θεών και ανθρώπων.
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα· ένα είδος εμπορικής τέχνης είνε η ευσέβεια, αν σου αρέση
+ καλύτερα έτσι να την ονομάζωμεν.
+
+Σωκράτης.
+ Αλλ' όχι, ω Ευθύφρον. Εις εμέ τουλάχιστον τίποτε δεν αρέσει καλύτερα,
+ αν δεν τύχη να είνε πράγματι αληθές. Αλλ' ειπέ μου, σε παρακαλώ, ποίαν
+ ωφέλειαν έχουν οι θεοί από τα δώρα μας; Διότι όσα μεν καλά μας δίδουν
+ οι θεοί, εις κάθε άνθρωπον αυτά είνε φανερά. Διότι ημείς πραγματικώς
+ κανέν καλόν δεν έχομεν, το οποίον να μη μας έδωκαν οι θεοί, από όσα δε
+ από ημάς εκείνοι λαμβάνουν, τι ωφέλειαν έχουν από αυτά; Ή τόσον πολύ
+ περισσότερον πλεονέκται και δόλιοι είμεθα από τους θεούς εις το
+ εμπόριον, ώστε όλα τα καλά και ωφέλιμα λαμβάνομεν από αυτούς, εκείνοι
+ δε τίποτε καλόν από ημάς δεν λαμβάνουν;
+
+Ευθύφρων.
+ Αλλά πιστεύεις, ω Σώκρατες, ότι οι θεοί ωφελούνται από αυτά, τα οποία
+ λαμβάνουν από ημάς;
+
+Σωκράτης.
+ Αλλά τότε τι, τέλος πάντων, ημπορεί να είναι, ω Ευθύφρον, τα δώρα, τα
+ οποία εκ μέρους μας προσφέρονται εις τους Θεούς;
+
+Ευθύφρων.
+ Τι άλλο, θαρρείς, να είνε, παρά τιμή και σέβας και δοξολογία και ό,τι
+ εγώ ακριβώς ανωτέρω είπα, πράγμα θεάρεστον, με το οποίον επιζητούμεν
+ να αποκτήσωμεν την εύνοιαν αυτών;
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε, ω Ευθύφρον, το ευσεβές είνε εν πράγμα θεάρεστον, με το οποίον
+ αποκτά κανείς την εύνοιαν των θεών, δεν είνε δε ωφέλιμον εις τους
+ θεούς ούτε προσφιλές εις αυτούς;
+
+Ευθύφρων.
+ Εγώ όμως πιστεύω ότι το ευσεβές, ω Σώκρατες, είνε έν πράγμα εξόχως
+ προσφιλέστατον εις τους θεούς από όλα.
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε, καθώς ομολογείς, το ευσεβές πράγμα είνε προσέτι και αγαπητόν εις
+ τους θεούς.
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαιότατα, μάλιστα.
+
+Σωκράτης.
+ Θα εκπλαγής λοιπόν, ενώ μου λέγης αυτά, διότι οι ορισμοί σου δεν
+ φαίνονται σταθεροί, αλλά μετακινούνται και περιπατούν, και θα
+ κατηγορήσης πάλιν εμέ, τον Δαίδαλον, οπού κάμνω αυτούς να περιπατούν,
+ ενώ συ είσαι, βλέπω, παρά πολύ επιτηδειότερος από τον Δαίδαλον και
+ κάμνεις αυτούς να φέρουν γύρω; Ή δεν εννοείς ότι ο ορισμός μας, αφού
+ έκαμεν ένα κύκλον, κατήντησε πάλιν εις το ίδιον σημείον; Ενθυμείσαι
+ βεβαίως, θαρρώ, ότι προηγουμένως το ευσεβές και το αγαπητόν εις τους
+ θεούς δεν μας εφάνη ότι είνε το ίδιον, αλλ' ότι είνε διαφορετικόν το
+ έν από το άλλο, ή δεν το ενθυμείσαι;
+
+Ευθύφρων.
+ Μάλιστα· το ενθυμούμαι.
+
+Σωκράτης.
+ Δεν καταλαμβάνεις λοιπόν ότι τώρα ομολογείς ότι εκείνο οπού αρέσει εις
+ τους θεούς είνε ευσεβές; Τούτο δε οπού αρέσει εις αυτούς δεν είναι
+ αλήθεια ότι είνε θεάρεστον; ή όχι;
+
+Ευθύφρων.
+ Βεβαίως είνε θεάρεστον και αγαπητόν.
+
+Σωκράτης.
+ Λοιπόν ή προ ολίγου δεν ωρίσαμεν αυτό καλά, ή αν τότε καλά το
+ ωρίσαμεν, τώρα δεν συζητούμεν ορθώς και φθάνομεν εις εσφαλμένον
+ ορισμόν.
+
+Ευθύφρων.
+ Φαίνεται ότι έτσι είναι.
+
+Σωκράτης.
+ Ώστε από την αρχήν πρέπει να σκεφθώμεν πάλιν και να εξετάσωμεν ποίον
+ πράγμα είνε ακριβώς το ευσεβές. Διότι εγώ, όσον εξαρτάται από την
+ θέλησίν μου, δεν θα αποδειλιάσω, έως ότου να το μάθω. Όμως μη με
+ περιφρονήσης, αλλά με κάθε τρόπον, έχων όσον το δυνατόν προσεκτικόν
+ τον νουν σου, τώρα πες μου την αλήθειαν. Διότι ηξεύρεις όσον κανείς
+ άλλος άνθρωπος, ότι δεν πρέπει να σε αφήσω, καθώς ο Πρωτεύς {22}, έως
+ ότου με διδάξης αυτό. Διότι αν δεν ήξευρες καθαρά ποίον πράγμα είνε
+ όσιον και ποίον ανόσιον, ποτέ δεν θα επεχείρεις να καταγγείλης εις το
+ δικαστήριον επί φόνω τον πατέρα σου, ένα γηραλέον άνθρωπον, διά να
+ υπερασπίσης ένα μισθωτόν δούλον, ένα ημεροκαματιάρην. Αλλά προσέτι και
+ τους θεούς θα εφοβείσο, να ριψοκινδυνεύσης με τόσην τόλμην μήπως
+ ήθελες διαπράξη καμμίαν ασέβειαν δι' αυτής της πράξεως και τους
+ ανθρώπους θα εντρέπεσο. Τώρα όμως, πολύ καλά το ηξεύρω, πιστεύεις ότι
+ με σαφήνειαν γνωρίζεις ποίον πράγμα είνε ευσεβές και ποίον όχι. Ειπέ
+ μου λοιπόν, ω αγαθώτατε Ευθύφρον, και μη μου αποκρύψης τι πράγμα
+ θεωρείς ότι είνε αυτό το ευσεβές.
+
+Ευθύφρων.
+ Πολύ ευχαρίστως, αλλά, σε παρακαλώ, άλλην φοράν, ω Σώκρατες, διότι
+ τώρα βιάζομαι να υπάγω κάπου, και είνε καιρός να πηγαίνω.
+
+Σωκράτης.
+ Τι παράξενα κάμνεις, φίλε μου. Μου φεύγεις τώρα και μου αφαιρείς τόσον
+ μεγάλας ελπίδας οπού είχα, κ' εφανταζόμην ότι, αφού εμάνθανον από σε
+ ποία πράγματα είνε ευσεβή και ποία όχι, ήθελον απαλλαχθή από την εκ
+ μέρους του Μελήτου εναντίον μου δίκην, διότι θα του απεδείκνυον ότι
+ εγώ πλέον έγεινα σοφός, όσον αφορά εις τα θρησκευτικά ζητήματα,
+ διδαχθείς από τον Ευθύφρονα, και ότι δεν νεωτερίζω πλέον εισάγων νέας
+ δοξασίας και καινοτομίας εις αυτά από άγνοιαν, και ιδίως μάλιστα ήθελα
+ ζήση πλέον όσον το δυνατόν ευσεβέστατα και ως προς τας μετά των
+ νεωτέρων σχέσεις μου.
+
+
+
+
+1} Το Λύκειον ήτο ιερόν του Απόλλωνος, προς τα ανατολικά της πόλεως,
+εις το μεταξύ Λυκαβηττού και Ιλισσού μέρος, όπου σήμερον η Ριζάρειος
+Σχολή, και ακριβώς όπισθεν του Βασιλικού Κήπου προς το μέρος του
+Ιλισσού. Είχε δε πολλούς σκιερούς περιπάτους και δενδροφυτείας πυκνάς
+και ήτο πολυσύχναστον μέρος. Βραδύτερον εδίδασκεν εν αυτώ ο
+Αριστοτέλης και οι οπαδοί του, οι οποίοι και Περιπατητικοί φιλόσοφοι
+ωνομάσθησαν.
+
+2} Η Στοά αύτη έκειτο εις την αγοράν κατά το Κεραμεικόν. Εντός αυτής
+είχε τα γραφεία του ο άρχων βασιλεύς, είς των 9 αρχόντων, όστις είχε
+την διεύθυνσιν των θρησκευτικών εν γένει δικών.
+
+3} Δίκην ωνόμαζον οι αρχαίοι την διά τα ιδιωτικά αδικήματα κρίσιν,
+γραφήν δε την διά τα δημόσια.
+
+4} Ο Μέλητος ήτο ποιητής και άσημος ρήτωρ, όστις πριν κατηγορήση τον
+Σωκράτην είχε κατηγορήσει τον Περικλέα· τούτον βραδύτερον οι Αθηναίοι
+κατήγγειλαν ως συκοφάντην. Κυρίως οι κατήγοροι του Σωκράτους ήσαν
+τρεις,
+ο Μέλητος, ο Άνυτος και ο Λύκων. Αλλ' ενταύθα ο Σωκράτης αναφέρει
+μόνον τον Μέλητον ως πρωτουργόν της κατηγορίας.
+
+5} Ο δήμος Πίθος ή Πιτθός ανήκεν εις την Κεκροπίδα φυλήν. Έκειτο δε
+περίπου οπού σήμερον το χωρίον Κερατιά.
+
+6} Τούτο είναι αρχαία ελληνική παροιμία: «αφ' εστίας άρχεσθαι»
+λεγομένη επ' εκείνων, οι οποίοι επιχειρούν την καταστροφήν πράγματός
+τινος αφ' εστίας, ήτοι από του πλέον ιερού και αγίου μέρους, καθώς ήτο
+η εστία των αρχαίων οίκων, το ενδότερον τούτων, όπου εφυλάσσοντο οι
+εφέστιοι θεοί, οι της οικίας προστάται. Ιδού λαμπρός έπαινος του
+Σωκράτους, ο οποίος εθεωρείτο διά την πόλιν ό,τι οι εφέστιοι θεοί διά
+τον οίκον.
+
+7} Περί του δαιμονίου του Σωκράτους ίδε εν τη Απολογία, εις τα
+προλεγόμενά μου και εις το κείμενον. «Βιβλιοθήκη Αρχ. Ελλ. Συγγραφέων
+Γ. Φέξη».
+
+8} Ο Ευθύφρων ήτο μάντις γνωστός εις όλους ως θεόπνευστος, ίσως δε
+είχε το έργον τούτο κληρονομικώς καθώς συνηθίζετο τότε.
+
+9} Δεν απηλλάσσετο ο μεμολυσμένος ανδροκτόνος και οι περί αυτόν από το
+μίασμα, ειμή διά δίκης και εξορίας ή φόνου. Τούτο δε ελέγετο
+αφοσίωσις. Από δεισιδαιμονίαν λοιπόν προέβη ο Ευθύφρων εις την
+καταγγελίαν του πατρός του.
+
+10} Εξηγητάς ωνόμαζαν οι παλαιοί Αθηναίοι εκείνους, οι οποίοι είχον ως
+έργον να εξηγούν και ερμηνεύουν τους νόμους, και μάλιστα τους
+αφορώντας τα πατροπαράδοτα θρησκευτικά έθιμα. Τους εξηγητάς αυτούς
+πάντοτε συνεβουλεύοντο και οι δικασταί εις τας θρησκευτικάς δίκας. Οι
+εξηγηταί ούτοι εις τας Αθήνας ήσαν πιθανώς τρεις εκλεγόμενοι από τα
+μαντείον των Δελφών εκ των ευπατριδών.
+
+11} Ο Κρόνος εξεθρόνισε τον πατέρα του Ουρανόν και εβασίλευσεν αυτός
+αντ' εκείνου εις τον ουρανόν. Αλλά κατόπιν εξεθρονίσθη και αυτός από
+τον υιόν του τον Δία, όστις διεμοίρασεν έπειτα τον κόσμον με τους δύο
+αδελφούς του, τον Ποσειδώνα και τον Πλούτωνα και έλαβεν ο μεν Ζεύς την
+εξουσίαν επί του αιθέρος και της γης, ο δε Ποσειδών επί της θαλάσσης
+και ο Πλούτων επί του Άδου.
+
+12} Ο Ζευς εθεωρείτο υπό των αρχαίων ο κατ' εξοχήν προστάτης της
+φιλίας, διό και ωνομάζετο «Ζευς φίλιος».
+
+13} Μέχρι των χρόνων τούτων του Πλάτωνος είχον ακμάσει εν Αθήναις οι
+διάσημοι ζωγράφοι Πολύγνωτος ο Θάσιος, Μήκων και Ονάτας οι Αιγινήται,
+Αγάθαρχος ο Σάμιος, ο Απολλόδωρος και άλλοι.
+
+14} Προ πάντων μία των εν Αθήναις Στοών ήτο γεμάτη από τοιαύτας
+λαμπράς εικόνας, η οποία δι' αυτό ωνομάζετο Ποικίλη Στοά.
+
+15} Μεγάλα Παναθήναια εκαλούντο η μεγίστη και αρχαιοτάτη αθηναϊκή
+εορτή, η οποία από τους χρόνους του Θησέως ωνομάσθη ούτως. Ετελούντο
+δε τα μεγάλα Παναθήναια κατά πενταετίαν, το τρίτον έτος εκάστης
+Ολυμπιάδος, μεγαλοπρεπέστατα και διήρκουν επί 5 ημέρας, από της 25
+μέχρι της 29 του Εκατομβαιώνος μηνός (του καθ' ημάς Αυγούστου). Κατ'
+αυτά ετελούντο αγώνες γυμνικοί δρόμου και λοιπών και ιππικοί και
+μουσικοί και ναυτικοί ακόμη. Την δε τελευταίαν ημέραν της εορτής
+εγίνετο την νύκτα λαμπαδηφορία μετά την πομπήν του πέπλου. Ο δε πέπλος
+ούτος ήτο μάλλινος, έν λευκόν τετράγωνον ύφασμα, είδος επανωφορίου
+άνευ χειρίδων, γεμάτο από κεντήματα, τα οποία παρίστανον κατορθώματα
+της Αθηνάς και άλλων θεών, με τον οποίον αναβαίνοντες εις την
+Ακρόπολιν εσκέπαζαν το ξόανον της Πολιάδος Αθηνάς, ήτοι το πανάρχαιον
+ξύλινον άγαλμα της θεάς αυτής, της προστάτιδος των Αθηνών. Προηγείτο
+δε της αναβάσεως εις την Ακρόπολιν μεγάλη πομπή του πέπλου από τας
+Αθήνας εις την Ελευσίνα και από εκεί πάλιν εις το Κεραμεικόν (την
+σημερινήν Αγίαν Τριάδα). Από εκεί η πομπή διήρχετο όλας τας συνοικίας
+της πόλεως και τέλος ανέβαινεν εις την Ακρόπολιν. Καθ' όλον το
+διάστημα της μακράς πομπής αυτής ο πέπλος ήτο ηπλωμένος ως ιστίον επί
+μικρού πλοιαρίου, το οποίον είχε τροχούς, διά να κινήται διά μέσου των
+οδών της πόλεως.
+
+16} Περί του Ηφαίστου λέγει η Μυθολογία ότι ευρίσκετο εις εχθρικάς
+σχέσεις με την μητέρα του την Ήραν, διότι τον έρριψεν από τον ουρανόν
+εις την γην, επειδή είχε γεννηθή χωλός.
+
+17} Ο Δαίδαλος ήτο περιφημότατος γλύπτης και αρχιτέκτων. Κατεσκεύαζε.
+δε αγάλματα κινούμενα. Την παράδοσιν ταύτην επεξηγών ο αρχαίος
+Σχολιαστής παρατηρεί ότι πρώτος ο Δαίδαλος εποίησεν άγαλμα περισκελές,
+ήτοι με χωρισμένα τα σκέλη ως εν κινήσει — εν ώ οι προ αυτού τεχνίται
+κατεσκεύαζον τα βρέτη — τα αγάλματα — με τα σκέλη συγκεκολλημένα. Διό
+και διεδόθη η φήμη ότι εκινούντο τα αγάλματά του. Αποκαλεί δε ο
+Σωκράτης πρόγονόν του τον Δαίδαλον, όχι διότι όντως κατήγετο εξ αυτού,
+αλλά διότι και ο Σωκράτης και ο πατήρ του Σωφρονίσκος ήσαν γλύπται.
+(Παράβαλε και προλεγόμενα της Απολογίας «Βιβλ. Φέξη: Αρχαίων Ελλήνων
+Συγγραφέων»).
+
+18} Ο Τάνταλος ήτο βασιλεύς της Φρυγίας τόσον πλούσιος, ώστε ως
+παροιμίαν έλεγον οι αρχαίοι «Ταντάλου χρήματα», διά να φανερώσουν
+ανυπολογίστους θησαυρούς.
+
+19} Όλα ταύτα λέγει ο Σωκράτης με ειρωνείαν.
+
+20} Είναι ταύτα στίχοι από τα «Κύπρια έπη» του Στασίνου, ενός εκ των
+Κυκλικών λεγομένων ποιητών, των μετά τον Όμηρον. Άλλοι όμως τους
+στίχους αυτούς αποδίδουν εις τον ποιητήν Επίχαρμον. Του γνωμικού όμως
+τούτου εγίνετο συχνή χρήσις από τους αρχαίους.
+
+21} Η αρχαία φράσις είναι «ου χαμαί πεσείται». Παροιμία δι' εκείνους,
+οι οποίοι τίποτε δεν λέγουν εις μάτην και εις τον αέρα, αλλά ό,τι και
+αν είπουν, έχει τον σκοπόν του και τον τόπον του.
+
+22} Ενταύθα εννοείται το εν τη Οδυσσεία (Δ. σ. 38} επεισόδιον μεταξύ
+Μενελάου και Πρωτέως. Ήτο δε ο Πρωτεύς γέρων θαλάσσιος θεός, υπηρετών
+τον Ποσειδώνα, μέγας δε προφήτης· αλλά πολύ δύσκολος εις τας
+απαντήσεις του. Διέτριβε συνήθως εις την παρά την Αίγυπτον θάλασσαν,
+διά να υπεκφεύγη δε τους ερωτώντας αυτόν, είχε την δύναμιν να
+μεταμορφώνεται εις ό,τι πράγμα ήθελεν, εις κάθε είδος από τα ερπετά
+και θηρία της γης και εις ύδωρ ακόμη και εις πυρ. Το μόνον μυστικόν
+του να δυνηθή τις να του αποσπάση απάντησιν, ήτο να κατορθώση να τον
+συλλάβη και τον δέση, να τον κρατή δε, έως ου ήθελεν επανέλθη εις την
+πρώτην μορφήν του τότε προέλεγε θετικάς και αληθινάς προφητείας. Ούτω
+κατώρθωσε με δόλον να τον συλλάβη και ο Μενέλαος, διά συμβουλής της
+θυγατρός του θεού αυτού Ειδοθέας, παρά την ακτήν, καθώς χαριέστατα
+διηγείται ο Όμηρος, ως άνω εσημειώσαμεν, ότε μετεμορφώθη εις λέοντα,
+έπειτα εις δράκοντα και πάρδαλιν και φοβερόν αγριόχοιρον, ύστερον δε
+έγεινεν ύδωρ και δένδρον πανύψηλον.
+
+
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Euthyphro, by Plato and Alexandros Moraitides
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK EUTHYPHRO ***
+
+***** This file should be named 30748-0.txt or 30748-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ https://www.gutenberg.org/3/0/7/4/30748/
+
+Produced by Sophia Canoni. Book provided by Iason Konstantinidis
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/30748-0.zip b/30748-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..1a46f17
--- /dev/null
+++ b/30748-0.zip
Binary files differ
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..0218ace
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #30748 (https://www.gutenberg.org/ebooks/30748)