diff options
Diffstat (limited to '28009-0.txt')
| -rw-r--r-- | 28009-0.txt | 1124 |
1 files changed, 1124 insertions, 0 deletions
diff --git a/28009-0.txt b/28009-0.txt new file mode 100644 index 0000000..b6b09cb --- /dev/null +++ b/28009-0.txt @@ -0,0 +1,1124 @@ +The Project Gutenberg EBook of Szopka, by Artur Oppman + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Szopka + Wiersz Or-Ota + +Author: Artur Oppman + +Illustrator: Antoni Piotrowski + +Release Date: February 6, 2009 [EBook #28009] + +Language: Polish + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SZOPKA *** + + + + +Produced by Jimmy O'Regan (Produced from images generously +made available by CBN Polona http://www.polona.pl) + + + + + + + + + + MOJE KSIĄŻECZKI + + + + SZOPKA + + WIERSZ OR-OTA + + + + Z RYSUNKAMI A. PIOTROWSKIEGO + + WYDANIE II + + + +1918 +WYDAWNICTWO M. ARCTA W WARSZAWIE +LUBLIN, NAMIESTNIKOWSKA 23 + + + +Geprüft und auch für die Asfuhr freigegeben durch die Kais. Deutsche +Presseabteilung Warschau, den 4 VII. 1916. T.-No 1631. Dr. No 110. + + +DRUKARNIA M. ARCTA W WARSZAWIE, NOWY-ŚWIAT 41. + + + + +SZOPKA. + +Chodźcieno bliżej, kochane dzieci! +Patrzcie! tu gwiazda nad szopką świeci, +Ona to, złocąc niebieskie stropy, +Wiodła trzech królów do biednej szopy; +Śpiących pasterzy blaskiem zbudziła, +Do stóp Jezuska zaprowadziła, +A teraz stoi i jasno świeci, +Więc pójdźcie tutaj, kochane dzieci! + W szopce, we żłobku, na miękkiem sianie + Leży Jezusek, świata kochanie; + On, co ma zbawić narody ziemi, + Leży, spowity szaty biednemi; + Nie ma sukienki, kolebki nie ma, + Lecz wesołemi patrzy oczyma, + Bo się raduje Święte biedactwo, + Że się do Niego zbiegło prostactwo. +Możni królowie składają dary: +Mirrę, kadzidło, złota bez miary; +Lecz Jezus, wdzięczny za ich ofiarę, +Woli poglądać na świtki szare, +Na tych pastuszków, których gromada +Przyszła do Niego od owiec stada +I w zachwyceniu patrzy na Dziecię, +Na swoje skarby największe w świecie. + Ten Mu dwa białe daje baranki, + Ów śliczną piosnkę ciągnie z multanki, + Trzeci zerwane w polu kwiatuszki + Kładzie z pokłonem pod drobne nóżki, + A jeszcze inny sukmankę zdziewa, + Pana Jezusa ciepło okrywa. + Dziecię z uśmiechem patrzy na niego + I łezki szczęścia z oczu mu biegą. +Najświętsza Matka i Józef święty +Nabrali trawy świeżutko zżętej, +Karmią osiołka, co razem z wołem +Przy żłobku Bożym stoją pospołem: +Ciepłym oddechem dobre zwierzęta +Ogrzały Dziecku nóżki, rączęta, +I one wiedzą, że owo Dziecię +Przyszło, by cnotę czynić na świecie. + Czekajcie, dzieci! zaraz w stajence + Zaczną pastuszki grać na lirence, + Będą śpiewali śliczne kolędy, + By się nowina rozeszła wszędy, + By ziemia cała o tern wiedziała, + Że wielka radość światu się stała. + A wy też Bogu pokłon oddajcie + I z pastuszkami pieśń zaśpiewajcie. + + + + +PIASKARZ. + + Ej, ta szara Wisełka + I odziewa i żywi, + Jakby matka serdeczna, + Jakby ludzie poczciwi. + Ona daje zarobek + Dla sieroty biednego, + Kupcie, panie, panowie, + Kupcie piasku białego. + Hej! hej! piasku białego! + Od poranka do zmroku + Po podwórkach wciąż chodzę, + Boć trza przynieść kęs chleba + Starej babce niebodze; + Lat już setka jej prawie + Zaciężyła na głowie. + Kupcie piasku białego, + Kupcie, panie, panowie. + Piasku wiślanego! + Oj, szczęśliwe te dzieci, + Co to uczą się w szkole; + Kiedy o tem pomyślę, + Żalę się na swą dolę: + Jabym czytał i nocą, + Aż do świtu jasnego; + Kupcie, panie, panowie, + Kupcie piasku białego! + Hej! piasku białego! + Gdy do snu się już kładę, + Nieraz sobie zamarzę, + Może da mi kto książkę + I litery pokaże. + Boć to z książek człek przecie + Pozna tyle dobrego. + Kupcie, panie, panowie, + Kupcie piasku białego! + Piasku wiślanego! + + + + +PRZEWOŹNIK. + +Hej! poczciwe moje wiosło, + Ho! ho! +Już do ręki mi przyrosło! + Ho! ho! +Już bez niego żyć nie mogę, +Bo z niem codzień ruszam w drogę + Ho! ho! + Ho! ho! + Fale Wisły ono pruje, + A łódź chyża w dal szybuje, + Na błękitnej, na głębinie, + Jak jaskółka lotna, płynie. +Stara Wisła, dobra macierz, +Szepce z cicha ranny pacierz, +Po kościołach dzwony dzwonią-- +Głos ich leci ponad tonią. + Stare Miasto w słonku świeci, + A po falach łódka leci, + I omija wiry, piaski, + Mknąc do brzegów Kępy Saskiej. +Hej, ty Wisło! ty kochana! +Od małego tyś mi znana! +Kocham ciebie duszą całą +Taką wielką i wspaniałą. + Ty mnie żywisz i odziewasz, + Ty mi pieśni do snu śpiewasz, + Płyń swobodnie, płyń daleko, + Droga rzeko! nasza rzeko! + + (Po pierwszym, drugim i czwartym wierszu każdej + strofki dodaje się: "ho! ho!") + + + + +ŻAK. + + Chodzę sobie, chodzę + Z garnuszkiem po mieście; + Żaczek nieboraczek + Wędruję po kweście. + + Do możnych i biednych + Pukam w imię Boże; + Kto ma dobre serce, + Ten mi dopomoże! + + Ciężko to się uczyć + O głodzie i chłodzie, + Ależ nie brak serca + W tym naszym narodzie. + + Jeden mnie nakarmi, + Drugi mnie odzieje, + A w głowinie żaka + Codzień zajaśnieje. + + A gdy już pokończę + Nauki najpierwsze, + Wejść do akademji + Chęci mam najszczersze. + + Sławną akademją + Słynie ten nasz Kraków, + Ona głosi światu + O chwale Polaków. + + Może też da Pan Bóg, + Że, pracując pilnie, + Z żaka--profesorem + Zostanę niemylnie. + + Wtedy, pamiętając + Przeszłość młodocianą, + Będę wspierał biednych, + Tak jak mnie wspierano. + + + + +KRAKOWIACZEK SKUBA. + +Pod wawelską skałą + Mieszkał smok-potwora, +Czatował na ludzi + Z rana do wieczora. + + Czatował i ludzi + Zjadał tuzinami, + Aż kraj płakał cały + Gorącemi łzami. + +Tedym se pomyślał, + Że to sprawa kusa, +I poszedłem prosto + Do króla Krakusa. + + --Daj, królu, barana, + Daj mi worek siarki, + A ja Kraków zwolnię + Od tej gospodarki.-- + +Do baraniej skóry + Siarki nałożyłem, +Potem mocną dratwą + Po szewcku zaszyłem. + + Buch! pod smoczą jamę + Kąsek smakowity-- + I wyłazi potwór, + Jak zawdy, niesyty. +Już skórę ze siarką +Połknął smok przeklęty, +Już go srodze piecze +Ogień zażegnięty. + Poleciał do Wisły, + Wodą się zapija + I żłopie, i żłopie, + Aż pękła bestyja! +Gdy się król dowiedział +O zgonie szkodnika, +Dał mi złotą zbroję, +Dzielnego konika. + A lud, rad, że przyszła, + Na potwora zguba, + Wołał:--Niechaj żyje + Krakowiaczek Skuba! + + + + +KOMINIARCZYK. + +Choć mam ledwo lat dwanaście, + Tęgi ze mnie zuch! +Umiem drapać się po dachu, + I wprost w komin buch! +Choć tam czarno, gdyby w piekle, + Nie boję się nic, +Tylko sznurem się opaszę + I odrazu hyc! +Z miotłą w ręku wnet tam jadę, + Ciasno, ciemno wkrąg, +Już szoruję brudne ściany, + Ile siły rąk. +Trzeba dobrze wytrzeć sadze, + Bo nuż zatlą się, +Może pożar wnet wybuchnąć, + I byłoby źle. +Chociem czarny, jak djabełek, + Przeciem z siebie rad, +Kto zna pracę kominiarza, + Ten powie, żem chwat! +Toć w kominie i na dachu + Nie tak łatwy trud, +Często życie swe naraża + Kominiarzów ród. +Więc nie śmiejcie się z biedaka, + Co pracować chce, +I nie z sukni, ale z czynów + Uszanujcie mnie. +Młodszych braci mną nie straszcie, + To bolesny żart, +Bo uznania za swą służbę + Kominiarczyk wart. + + + + +CZAROWNICA. + +Jestem stara czarownica + Z babki i prababki, +Mam brodate, brzydkie lica + A nos jak grabki. +Mieszkam w chacie, co to stoi + Na kurzej nodze; +Kto do puszczy trafi mojej, + Połknę go srodze. +Gdy miesiąca światło blade + Świeci ponure, +Na ożogu pędem jadę + Na Łysą górę. +Tam co piątek się zbierają + Złe jędze-baby, +Piją smołę, zajadają + Koty i żaby. +Lecz ty, dobre, pilne dziecię, + Spokojnie zaśnij, +Bo zła jędza żyje przecie + Jedynie w baśni. +Kto ma rozum, ten nie wierzy + W gusła i czary; + (zacina ożóg batem) +Hej! z kopyta, niech waść bieży, + Ożogu stary. +Jestem stara czarownica + Z babki i prababki. + (znika) + + + + +OWCZAREK. + + Kędy stoi krzyż przy drodze, + Co go dobrze znam, + Za owcami w polu chodzę, + Na fujarce gram. + + Piosnkę echo niesie + Po zielonym lesie, + Wtórzą jej skowronki + Z nad kwiecistej łąki. + + Skubią trawkę białe owce + Albo kwiatki pstre; + By nie poszły na manowce, + Kruczek strzeże je. + Poczciwości psisko + Wciąż się kręci blizko, + I patrzy co chwilka, + Czy nie widać wilka. + + Gdy południe się przybliża, + Słonko mocno lśni, + To w dwojakach Maryś chyża + Obiad niesie mi. + Od kaszy i mleka + Aż pachnie zdaleka, + Maryś wyśpiewuje, + A ja pałaszuję. + + A gdy schodzi już wieczorek, + W blaskach stoi krzyż, + Płynie stamtąd mój paciorek + Do stóp Boga wzwyż. + Proszę Matki Boskiej + O szczęście dla wioski, + Dla mojej rodziny + I całej krainy. + + + + +EMIGRANT. + +Za morzami, za górami, + Błądzę w obcej ziemi, +Smutne oczy mocząc łzami + W tęsknocie za swemi. +Kiedy spojrzę rozżalony + Ku rodzinnej stronie, +Serce bije jakby dzwony, + Płacze w biednem łonie. +Oj, ty wiosko, droga wiosko, + Na com ja cię rzucił? +I tę świętą Mękę Boską, + Gdziem pacierze nucił? +Ten kościołek pochylony, + Taki sercu miły, +I cmentarzyk ów zielony, + Gdzie ojców mogiły. +Tutaj spojrzeć dookoła + Aż się oczy boją; +Obcy ludzie, obce sioła + I duszy nieswojo. +Ni przemówić po naszemu, + Ni się uradować,-- +Chyba przyjdzie nieszczęsnemu + Do grobu wędrować! +Oj, ty ziemio, ziemio droga, + Z tobą jakby w niebie! +Codzień kornie proszę Boga, + Bym zobaczył ciebie! +Tożbym leciał ku wschodowi + Na sokolich piórach!-- +Żyć, umierać Mazurowi + Tylko na Mazurach! + + + + +SIEROTKA. + +Matusia leży w grobie, +A ja wędruję sobie, +Do każdej chaty pukam +I dobrych ludzi szukam. + Na świecie sroga zima, + A tu kożuszka niema, + Nic prócz chusty, koszulki, + Oj, biada bez matulki. +Nieraz głód mnie przyciśnie, +Aż łza w oczach zabłyśnie. +Nieraz chłód mnie przejmuje, +Że rąk i nóg nie czuję. + Ogień płonie po chatkach, + Dzieci siedzą przy matkach, + A ja patrzę przez okno + I w łzach oczy mi mokną. +Uczyćbym się tak chciała! +Cały dzieńbym czytała! +Ale śliczne książeczki +Nie dla biednej dzieweczki! + Och, szczęśliwaś ty, dziatwo, + Gdy ci uczyć się łatwo, + Gdy literki twa mama + Pokazuje ci sama. +Panieneczki, chłopczyki, +Odkładajcie grosiki +I książeczki swe stare, +I zabawek swych parę, + Bo sierotek na świecie + Tyle biednych znajdziecie, + Którym dar ten wasz, dzieci, + Smutne życie rozświeci. + + + + +MYŚLIWY. + + Wokół puszcza dzika, + Zwierza słychać ryk, + Niedźwiedź się przemyka, + Zdala biegnie dzik. + Nie dbam o to wcale, + Czy napadną mnie, + Zaraz z fuzji palę + I kulkę im ślę. + Hej, niema jak łowy! + Proszę wierzyć mi... + W mroźny dzień grudniowy + Gdy śnieg srebrem lśni. + Las dokoła cały, + Jak zaklęty świat, + Promienieje biały + Od zimowych szat. + Ktoś gałęzie łamie, + Ryk przelata w dal, + Dalej! broń na ramię! + Baczność! celuj! pal! + Choć nie było blizko, + Kulka trafia w lot, + Padło niedźwiedzisko, + Aż się rozległ grzmot. + Więc jak Wojski[*] stary, + Róg dobywam wnet, + Wesołe fanfary + Lecą het, het, het! + Wtórzy bór sosnowy, + Gdy gra lasu pan,-- + Hej, niema jak łowy + I myśliwski stan! + +[Footnote *: Wojski, opisany w „Panu Tadeuszu” A. Mickiewicza, słynął z +pięknej gry na rogu.] + + + + +STRAŻAK. + +Czy Warszawę zmrok osnuwa, + Czy ją złocą zorze, +Na wieżycy strażak czuwa, + Czuwa w imię Boże. +Niechno tylko ze swej wieży + Dojrzy odblask krwawy, +Wnet na sygnał w dzwon uderzy + Dla swej braci żwawej. +Błyszczą kaski, grzmi podkowa + Wśród Warszawian rzeszy, +Pędzi cwałem straż ogniowa, + Na ratunek śpieszy. +Zuchowate widać twarze, + Bez śladu obawy-- +I już stoją przy pożarze + Strażacy Warszawy. +Ci kierują sikawkami, + Inni pną się w górę, +Płomień bucha wkrąg iskrami, + Pędzi chmury bure. +Lecz strażacy z butą znaną + Niczem się nie straszą, +I dopóty nie ustaną, + Aż pożar ugaszą. +Choć im nieraz grożą rany, + Tak jakby na wojnie, +Pod ich strażą gród kochany + Może spać spokojnie. +Dzielne serca w piersiach biją, + Szczerzy z nich junacy, +Więc krzyknijcie: Niechaj żyją + Warszawscy strażacy! + + + + +PRZEKUPKA MARCINOWA + + Jestem Marcinowa, + Do usług gotowa! + Uczciwa niewiasta + Ze Starego Miasta. + + Lubię się wykłócić, + Ale wolę nucić: + Oj, dana, dana, dana! + Warszawo kochana! + + Mam kramik niewielki, + Na nim kartofelki, + Świeże zieleninki + I różne jarzynki. + + Dla posłusznych dzieci + Jabłuszko się świeci, + Oj, dana, dana, dana! + Warszawo kochana! + + Język--niech Bóg broni! + Lecz serce na dłoni!... + Ręka pracowita + I tusza obfita. + + Przekupka prawdziwa, + Dobra, lecz swarliwa, + Oj, da dana, dana! + Warszawo kochana! + + +7 i 8 wiersz każdej strofki powtarza się. + + + + +TWARDOWSKI. + +Jeżdżę sobie na kogucie + Zapomocą dyablą. +Kto mi kiwnie palcem w bucie, + Tego zaraz szablą! +Jem i piję, wesół żyję, + Bez wszelakiej troski. +Dobra nasza, w górę flasza! + Wiwat, pan Twardowski! +Djabeł drżący i struchlały, + Gdy mój głos go zmusza, +Wszystko srebro z ziemi całej + Przeniósł do Olkusza. +Jam przywołał cień Barbary + Na zamek krakowski, +Znam zaklęcia, leki, czary. + Wiwat, pan Twardowski! +A gdy bies mi spojrzy w ślepie + I w górę uniesie, +Do księżyca się uczepię: + Żegnaj, panie biesie! +Choć się z piekła ćma ich zleci, + Obetnę im noski, +Czas, kogutku na waszeci, + Wiwat, pan Twardowski! + + + + +SZEWC. + +Szewc warszawski, miły bracie, + To nie partacz kiepski, +Siedzi sobie przy warsztacie + Wesoły i łebski. +Tak się zwija jakby fryga, + Choć praca niełatwa, +Jeno w ręku szydło miga, + Jeno skrzypi dratwa. +Szewckiej cnoty, mocium panie, + Nie trzeba dowodzić, +Bo nikt przecie w żadnym stanie + Nie rad boso chodzić. +Dobra kurtka i sukmana. + I kapelusz suty, +Ale z cholew poznać pana,-- + Tedy grunt--to buty. +Na warszawskiem Starem Mieście, + Z wiary staroświeckiej, +Lat już słynie przeszło dwieście + Sławny cech szewiecki. +Więc wykrzyknie razem z nami, + Kto świadomy sprawy: +Wiwat buty nad butami + I szewcy z Warszawy! + + + + +DZIADEK. + +Już skończone przedstawienie, +Będzie pustka wnet na scenie, +Tylko jeszcze, państwo młodzi, +Dziadek z torbą swą wychodzi. + Nie trwóżcie się, mówię szczerze, + Dziad was w torbę nie zabierze, + Bo on woli wziąć bez krzyku + Od każdego po grosiku. +Zwiedziłem już kawał świata, +Bo przeżyłem długie lata. +Raz też kiedyś, w chmurny dzionek, +Wszedłem sobie do ochronek. + Co tam dziatwy, miły Boże! + Któż je wszystkie zliczyć może? + I chłopczyki, i dziewczynki; + Wszystkie mają smutne minki. +Czemu smutne? wiedzieć chcecie, +No, to powiem wam w sekrecie: +To są bardzo biedne dzieci, +Nie wesoło dzień im leci. + Choć to były wielkie święta, + O nich mało kto pamięta, + Ni zabawek, ni książeczek + Nie dostały od mateczek. +Więc wam powiem: książki stare +I zbytecznych cacek parę, +Co kto może, niech do dziada +Dla tych biednych dzieci składa. + Ja zaniosę im te dary, + Nie żałujcie więc ofiary, + Biedni za was, dziatwo droga, + Będą modlić się do Boga. + + + + +MOJE KSIĄŻECZKI + +Każda książeczka zawiera powiastki lub wierszyki, +z obrazkami, w kolorowej okładce. + + fenigi + 3. *Jaś i Małgosia*. Wierszem przez Or-Ota, + z 5 rys. Wyd. IV. — 15 + + 31. *Jaśkowe dzieciństwo*. Opowiadanie przez Wilę, + z 3 rysunkami. Wyd. III. — 32 + + 79. *Józio Tkacz*. Powiastka A. Grudzińskiej, + z 3 rys. Wyd. II. — 22 + +168. *Karzeł wśród olbrzymów*. Przerobiła z ang. + M. A. G. — 25 + +133. *Klucz do nieba*, przez J. Ciembroniewicza, + z 2 rys. Wyd. II. — 20 + +187. *Kochaj Kościuszkę*. Krótki życiorys Kościuszki, + przez Al. Janowskiego. — 20 + +122. *Koniec świata* Powiastka Antoszki, z 2 rys. + Wyd. II. - - + + 91. *Konwalijki*. Wybór wierszyków, przez Babcię + Manię. Zt. I, z 10 rys. Wyd. II. — 20 + + 92. — — przez Babcię Manię, Zt. II, z 11 + rys. Wyd. II. — 20 + + 93. — — przez Babcię Manię. Zt. III, z 7 + rys. Wyd. II. — 20 + + 94. — — przez Babcię Manię. Zt. IV, z 7 + rys. Wyd. II. — 20 + + 4. *Kopciuszek*. Wierszem, przez Or-Ota, z 5 + rysunkami. Wyd. IV. - - + + 5. *Kot w butach*. Wierszem, przez Or-Ota, z 5 + rysunkami. Wyd. IV. — 15 + + 68. *Królestwo złocieńców*. Powiastka A. Osęki, + z 3 rysunkami. Wyd. II. — 35 + +157. *Królewna Basia*. Baśń w 3 odsłonach Z. + Zacharkiewiczówny (3 dz., 6 chł.) — 20 + + 66. *Królowa poziomek i paproci*. Bajka W. Sulimy, + z 2 rysunkami. Wyd. II. — 60 + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Szopka, by Artur Oppman + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SZOPKA *** + +***** This file should be named 28009-0.txt or 28009-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/2/8/0/0/28009/ + +Produced by Jimmy O'Regan (Produced from images generously +made available by CBN Polona http://www.polona.pl) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |