65 files changed, 5218 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/28005-8.txt b/28005-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..f964eba
--- /dev/null
+++ b/28005-8.txt
@@ -0,0 +1,2414 @@
+Project Gutenberg's Van de Ganges naar den Amazonenstroom, by Ernst Weber
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Van de Ganges naar den Amazonenstroom
+       De Aarde en haar Volken, 1904
+
+Author: Ernst Weber
+
+Release Date: February 4, 2009 [EBook #28005]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VAN DE GANGES ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+VAN DE GANGES NAAR DEN AMAZONENSTROOM. [1]
+
+Naar het Duitsch van Ernst Weber.
+
+
+Uit een onrustigen slaap werd ik warm en vol muggenbeten
+wakker. Natuurlijk was de bruine lummel, die buiten vóór mijn
+slaapkamer gehurkt zat, weer eens een keertje ingeslapen. Een heftige
+ruk aan het touw deed hem wakker schrikken, en dadelijk begon de
+punkah, de lange waaier boven mijn bed, weer te waaien, om hitte
+en muskieten te verdrijven. Maar reeds was er daglicht zichtbaar
+door de lichte strooien gordijnen, die de deur afsloten naar de
+binnenplaats, en ik herinnerde mij tegen zonsopgang een sjikari te
+hebben besteld, die mij hier in de buurt van Agra op een jachtuitstapje
+zou vergezellen, vóórdat de rechte middaghitte er zou zijn.
+
+Op mijn handgeklap verscheen een in het wit gekleede Indiër,
+wiens donker hoofd met den intelligenten, zwaarmoedigen blik door
+een grooten tulband gedekt werd, en reikte mij met een deemoedigen
+groet den verkwikkenden dronk ijslimonade. Daarna goot hij mij in
+een groote badkuip stroomen water over het lijf en diende handig en
+zonder geruisch het rijke engelsche ontbijt, dat intusschen door een
+ander was klaargezet.
+
+Reeds stampten buiten de paarden. Toen ik buiten  kwam, zag ik mijn
+in de jacht bedreven sjikari juist een tandenborstel gebruiken en dien
+bij mijn verschijnen haastig in zijn gordel steken. De lompen, die zijn
+kleeding uitmaakten, vertelden van veel moeilijke marschen. Een geweer
+droeg hij niet; dat is den Indiërs door de Engelschen verboden. Vlug
+sprong hij naast den koetsier op den bok, en op het plankje achter den
+grooten landauer gingen twee satellieten staan, die naar het oordeel
+van den engelschen hotelbestuurder volstrekt mee moesten rijden,
+om, op den rit terug, voor het rijtuig plaats te maken te midden van
+de volksmenigte.
+
+Zoo rolde ik plechtig in den golvenden morgennevel door de nog stille
+straten van Agra. Donker verrezen rechts van mij geweldige muren en
+torens met afgeronde tinnen, de oude vesting van keizer Akbar, en toen
+de heete indische zon de streek met volkomen helder licht bestraalde,
+bevonden wij ons reeds buiten de stad tusschen uitgestrekte rijstvelden
+en kleine, daartusschen verspreide boschjes.
+
+Het doel van onzen langen rit was een dorpje van armoedige strooien
+hutten, idyllisch gelegen in de schaduw van een donker boschje, waaruit
+het gekrijsch van talrijke bonte papegaaien opsteeg. Daarachter
+breidde zich een wijde savannah uit, ons jachtgebied, waar wij
+overvloed van wild aantroffen. Naast het gewone kleine wild joegen
+wij in de kloven een luipaard en verscheiden wolven op. Het langst
+vervolgden wij een troep van meer dan twintig slanke antilopen, die
+zich altijd weer dicht lieten naderen en zich in 't geheel niet om
+de op de velden arbeidende Indiërs schenen te bekommeren, ja zich
+dikwijls verstopten onder de kudden vee.
+
+Uitgeput keerde ik na eenige uren, toen de hitte te groot werd, naar
+mijn rijtuig terug, en terwijl ik mij met een koelen dronk verfrischte,
+daar de bedienden ijs in dikke wollen dekens hadden meegenomen, bracht
+een der satellieten een grooten pauwenwaaier boven mij in beweging,
+en de andere kwam met waschwater en schoon linnen.
+
+In het dorp waren twee bajaderen, die lieten vragen, of ze vóór den
+Sahib mochten verschijnen. Natuurlijk stond de Sahib dat toe, en daar
+kwamen twee kinderen voor den dag van hoogstens vier of vijf jaar. De
+kleinste, een jongen, gekleed in een glinsterend bont costuumpje,
+was nog kinderlijk in zijn bewegingen, als hij de snaren tokkelde van
+zijn instrument, dat op een guitaar geleek. Het meisje echter had reeds
+de houding en manieren van een volwassene, als zij coquet lachend de
+prachtige, zwarte oogen opsloeg. Zij danste met bekoorlijke gratie;
+zonderling alleen waren de buigingen en draaiingen der handen in
+het handgewricht, waaruit de dans voor een groot deel bestond, en de
+langgerekte tonen van de indische liederen, bij welker hoogtepunten het
+kleine ding telkens schuchter mijn hand vatte. Allerdwaast was het,
+een paar engelsche liedjes aan te hooren, die mijn aardige bajadère
+in miniatuur, tot slot, met verrukkelijk slechte uitspraak voordroeg.
+
+Met klinkende dankbetuigingen zond ik hen heen, en toen ging het
+in flinken draf stadwaarts. Eerst was er nog een karakteristieke
+strijd te beslechten. De koetsier, die intusschen afgelost was, een
+deftig Mohammedaan met dichten, zwarten baard, wilde den sjikari, den
+verachten Hindoe niet naast zich op den bok laten zitten en schikte
+zich eerst op mijn uitdrukkelijk bevel in het geval. De aanhangers
+der beide godsdiensten haten elkaâr nog inniger, dan zij het beide
+den gevreesden Europeaan doen, wien door dit alles het bestuur wordt
+vergemakkelijkt.
+
+De straat, waarin de zon fel brandde, was nu veel drukker dan in
+den vroegen morgen. Meest waren het schoone figuren met sympathieke
+gelaatstrekken, die in witte en bonte kleederen gehuld waren of ook
+wel bijna geheel onbedekt liepen. Maar zelfs dan hinderde de naaktheid
+den beschouwer nooit, want de donkere huidskleur, die men aantrof
+in alle schakeeringen van lichtbruin tot het donkerst zwart, vormt
+zelf al een bedekking van het lichaam. Veel mannen hadden strepen en
+punten op het voorhoofd geschilderd, een teeken van hun kaste, en de
+slanke vrouwen, die voorbijgingen in wagentjes als kleine tempeltjes,
+hadden groote versierselen in de ooren en om de armen.
+
+Aan den weg echter lagen, toen wij de stad naderden, bedelaars en
+zieken, ellendige stumpers, die meestal 't een, zoowel als 't ander
+waren. Zij strekten de armen uit, die slechts uit vel en been bestonden
+en waar de gewrichten als knobbels door staken. Allerlei misvormingen
+waren op hun lichaam te zien en wonden, soms opzettelijk opengehouden
+ter wille van het bedrijf.
+
+Nu bleek eerst, hoeveel diensten mijn achter op het rijtuig staande
+jongens bewezen, want de ongeluksfiguren van de bedelaars bleven
+niet bescheiden aan den rand van den weg zitten, maar wierpen zich
+kermend en zuchtend soms tot op 't midden van den weg, om een aalmoes
+af te dwingen, en telkens moest het rijtuig stilhouden en moesten mijn
+bedienden naar voren komen, om het bedelaarspak van den weg te duwen.
+
+Op een enkele plek der voorstad was de menigte bijzonder dicht. Toen
+wij ons eindelijk ruim baan maakten door snel voort te rijden,
+bespeurde ik, dat de oorzaak van het gedrang een fakir was, wiens
+heftige zelfkastijding de bewonderende aandacht van de Hindoes trok. Op
+een houten bank, waaruit op afstanden van een vinger breed honderden
+lange, spitse spijkers opstaken, lag lang uitgestrekt op den rug een
+naakte, vuile Hindoe. Hij lag stil met gesloten oogen, ofschoon de
+spijkers voor een deel diep in zijn lichaam waren gedrongen, en het
+bloed eruit neerdroop. Overigens scheen hij er echter wel bij te varen,
+want naast hem stond een pot, die reeds vrij hoog gevuld was met de
+koperen munten zijner vereerders, en evenzoo lagen er een menigte
+lekkernijen voor hem gereed, als hij van zijn legerstede zou opstaan.
+
+Ik was blij, die weinig aesthetische tooneelen en de altijd heeter
+brandende indische Augustuszon te kunnen ontloopen, en legde mij
+later tot een siesta neer op den langen, gemakkelijken rieten stoel,
+met den onontbeerlijken, den waaier wuivenden windjongen naast mij.
+
+Eerst toen de schaduwen vrij lang geworden waren, stond ik weer op,
+om nieuwe indrukken op te doen. Een klein aapje, waar ik onder het
+wandelen op getrapt had, schimpte mij toornig achterna, en toen ik
+het schertsend met mijn stok dreigde, namen zijne door de Indiërs erg
+verwende collega's zijn partij op en kwamen van de boomen aan den weg,
+waar zij gymnastische toeren uitvoerden, naar beneden, verzamelden
+zich rondom mij heen en keken mij onder luide, booze gedachtenwisseling
+zoo afkeurend aan, dat ik mij beschaamd uit de voeten maakte.
+
+Veel rustiger gedroegen zich de groote, lompe gieren, die overal op
+de muren zaten en wachtten op het oogenblik, waarop ze weer naar de
+omheinde ruimte mochten terugkeeren, waar de Parsen hun dooden aan
+de roofvogels overlaten.
+
+De Parsen, die het intelligentste en welvarendste gedeelte der
+bevolking van Indië moeten zijn, onderscheiden zich op straat door
+een vreemde, op een mijter gelijkende hoofdbedekking en dragen,
+evenals de voorname Hindoes, een langen, zwarten rok bij een nauwe,
+witte of bontgekleurde broek. De Mohammedanen daarentegen zijn altijd
+in het wit gekleed en hebben bonte tulbanden op, waarvan de kleur
+door geboorte en stand of ambt wordt aangewezen.
+
+Als overal in het Oosten was het inwendige van alle huizen der stad
+van buiten zichtbaar; alle werk van ambachtslieden wordt in de open
+lucht gedaan, en het is voor den Europeaan moeilijk, zich door de
+straten een weg te banen, zonder van de dikwijls prachtige kunstwerken
+van ivoor en houtsnijwerk, filigraanarbeid en schitterende zijden
+borduursels met goud en zilver bestikt, meer mee te nemen dan hij
+eerst voornemens is geweest.
+
+Vlugge paarden brachten mij dan naar de voornaamste bezienswaardigheid
+van Agra, welker roem alleen reeds vele reizigers naar Indië heeft
+gelokt, naar den Tadsj Mahal, grafmonument, dat shah Jehan driehonderd
+jaar geleden voor zijn lievelingsvrouw heeft laten bouwen. Het ligt
+buiten de stad aan den oever der Dzjoemna, en de meeste reizigers,
+die veel hebben gezien, zijn éénstemmig van oordeel, dat dit het
+mooiste bouwwerk van de wereld is.
+
+Bij een uitgaaf van vijftig millioenen roepijen voor een betrekkelijk
+klein bouwwerk mag men dan ook wel iets bijzonders verlangen; maar
+ik was, ondanks alle afbeeldingen, die ik ervan had gezien, toch nog
+ten hoogste verrast door de wonderschoone harmonie van dezen koepel,
+door de natuurlijke samenstemming der voornaam eenvoudige vormen
+met de kostbaarheid van het gebruikte materiaal en de smaakvolle
+behandeling der onderdeelen.
+
+Bij dat alles voegt zich nog de indrukwekkende omgeving van den
+graftempel. Nadat men de prachtige buitenste poort van den aanleg is
+doorgegaan, staat men in de schaduw van dichtbebladerde boomen. Recht
+vóór u opent zich een breede weg, een laan van cypressen, waarop
+men in het midden als een tegenstelling met de donkere omlijsting,
+heldere waterkommen en bonte bloemperken ziet.
+
+Aan 't eind van deze allee staat, met schitterenden glans afstekend
+tegen de blauwe lucht, een prachtig marmeren gebouw, met een breed
+gewelfde middelpoort, waarboven een heerlijk gevormde koepel,
+geflankeerd door vier slanke minarets. Deze eerste aanblik is de
+mooiste en wint zelfs niet bij 't naderkomen, als men de schoonheid
+van het marmer eerst recht goed ziet en de kunstvaardigheid,
+bij de opengewerkte deelen en de reliëfs aan den dag gelegd, waar
+edelgesteenten niet aan zijn gespaard.
+
+Binnenin staan de sarcophagen van het in liefde verbonden paar. De
+wachthebbende priesters hadden, toen zij mij zagen, schijnbaar
+niets anders te doen, dan mijn ernstige stemming door hun gegil en
+geschreeuw te bederven en van mij een bakschish te vragen, nu ze mij
+de mooie echo van den koepel hadden laten hooren. Dezen keer bestond
+de backschish echter in een flinken schop!
+
+Op den terugweg beklom ik de oude citadel van keizer Akbar, die nu door
+kranige, engelsch-indische troepen bezet was. De moskeeën en paleizen
+hierboven zouden stellig op een andere plek hoogst indrukwekkend zijn;
+maar in Agra heeft men er nauwelijks oog voor. Mooi was het uitzicht,
+van het terras met den ouden marmeren troon van den heerscher, op de
+stad en de vlakte, waardoor de Dzjoemna kronkelt; maar ook hier werd
+de blik met magische kracht maar altijd weer naar den Tadsj getrokken,
+die ver beneden in de diepte lag en door de stralen van de avondzon
+verguld werd.
+
+Toen ik in mijn hôtel terugkwam, vond ik mijn kamer in een bazar
+veranderd. Een half dozijn waardige tulbanddragers begroetten mij
+met diepe salams en begonnen allen tegelijk hun waren, die zij op
+den grond hadden uitgespreid, aan te prijzen. Daar kwam een donker
+vermoeden in mij op, dat ik in den namiddag bij mijn inkoopen in de
+stad, trots mijn afdingen, flink bedrogen was geworden, dat de mare
+van mijn goedgeloovigheid zich had verbreid, en dat nu dit brutale
+troepje was gekomen, om ook een voordeeltje uit den dommen Sahib te
+halen. Dat ergerde mij gruwelijk, en vol wraakgedachten klapte ik mijn
+bedienden en liet met grimmig pleizier kooplieden en waren alles samen
+naar buiten gooien. Voor de deuren en vensters zette ik wachten uit,
+om te beletten, dat er weer indringers verschenen.
+
+Spoedig daarna zat ik met mijn engelsche vrienden bij het deftige
+dîner; het waaien van de punkah boven de tafels maakte het gekleede
+toilet dragelijk, en de bediening liep zonder geruisch vlug van stapel,
+want ieder had zijn eigen boy of bediende achter zijn stoel staan,
+om de spijzen aan te nemen van degenen, die ze aandroegen, eveneens
+Mohammedanen. Hindoes zouden door de aanraking van europeesche
+spijzen onrein worden, en men gebruikt hen daarom niet voor deze
+diensten. De Hindoes zijn uitstekende huisbedienden; maar bij alles,
+wat de maaltijden betreft, houden zij zich streng afgezonderd. Het
+gaat zoo ver, dat reeds de schaduw van een Europeaan hun de spijzen
+oneetbaar maken kan.
+
+Toen ik bij het tafelgesprek mijn fakir op het kruisbed te pas bracht,
+werden mij nog vele dergelijke voorbeelden verteld. Zoo hoorde ik
+van boetedoeningen, waarbij iemand zoo lang de vuist gebald hield,
+tot de nagels door de hand waren gegroeid, en van andere menschen, die
+naar gelofte den arm hoog opgeheven hielden, tot het schoudergewricht
+in dien stand stijf vergroeid was, en daarna werden de histories al
+griezeliger en romantischer.
+
+Laat op den avond deed een dame 't voorstel, in den maneschijn
+den Tadsj een nachtelijk bezoek te brengen, en dadelijk waren allen
+daartoe bereid. Fakkeldragers reden vóór de rijtuigen, en weldra stond
+ik weer voor den tooverachtig schoonen koepel, die in 't zilveren
+licht der maan een nog veel dieperen indruk maakte dan bij dag,
+want thans verzonk de geheele omgeving in het niet bij den glans van
+het marmer. Men hoorde alleen het ruischen van den voorbijvlietenden
+stroom en 't sjirpen van de krekels.
+
+
+
+Een lange spoorreis moest voorafgaan aan mijn reis naar Kaschmir. Ik
+droomde nog van den als zilver glanzenden Indus, dien ik den vorigen
+avond op de lange brug vóór Attah gepasseerd was, toen het gelijkmatige
+ruischen van den stroom in mijn ooren plaats maakte voor de leelijke
+klanken van het gebroken Engelsch, waarmee mijn indische bediende
+mij tot bewustzijn trachtte te brengen, dat wij spoedig te Ihelam,
+het eindpunt van de spoorreis, zouden zijn.
+
+Toen het hem eindelijk gelukt was en ik mijn ontbijt had ontvangen,
+deed hij zijn best, de groote rieten horren te doen draaien, die,
+beneden telkens in waterbakken duikend, bevestigd waren aan de
+buitenzijde der waggonvensters en aangename koelte verspreidden bij
+de verdamping van het water in de reeds nu brandend heete zonnestralen.
+
+Ik slurpte dorstig mijn thee, gemakkelijk steunend op de kussens,
+die mijn bediende 's avonds te voren zorgzaam had opgestapeld,
+en verwonderde mij over het nette en opgeruimde uitzien van den in
+'t wit gekleeden "jongen", die, met vijftig collega's samen in één
+waggon geperst, voor een tiende deel van 't reisgeld van zijn heer
+den nachtelijken spoorrit had gedaan.
+
+Europeanen hebben in de eerste klasse in den zomer steeds een halven
+waggon voor zich alleen; maar men heeft die ruimte hier ook wel noodig,
+waar men zoo verwend wordt en zooveel bagage moet meesleepen, om
+steeds des avonds trots de hitte te kunnen verschijnen in europeesche
+gezelschapskleeding.
+
+In Ihelam liet ik alle lastige koffers en pakken achter onder bewaring
+van mijn boys en maakte mij gereed om, vrij van alle banden, naar
+Kaschmir te reizen. Toen ik aan het station het voornemen te kennen
+gaf, den weg naar Kaschmir, voor zoo ver hij berijdbaar was, per
+rijtuig af te leggen, verscheen er even daarna een engelsche officier
+en deed zeer vriendelijk het aanbod, mij een tweewielig wagentje,
+een tonga, zooals hier veel gebruikt wordt, te verschaffen. Hij ried
+mij aan, eerst nog de groote werken aan de rivier te bezichtigen,
+waar veel olifanten aan meewerkten. Natuurlijk volgde ik dien raad
+op en was verbaasd, de gedresseerde olifanten, die ik vroeger alleen
+in het circus had bewonderd, hier zoo uitstekend voor practische
+doeleinden in functie te zien.
+
+Op den nek van de reusachtige dieren zaten de geleiders, bewerkten
+aanhoudend het voorhoofd van hun beest met een stok met ijzeren punt,
+schopten heftig met de beenen en spraken hun daarbij goedig toe op de
+manier, waarop de russische iwostnik praat tot zijn rijtuigpaard. De
+goedmoedige kolossen gehoorzaamden hun kleinen pijniger met de grootste
+stiptheid, droegen met hun snuit zware boomstammen en op hun tanden
+groote bundels andere dingen heen en weer en stapten daarbij met
+onverstoorde zekerheid over de smalle, glibberige paden langs den
+steilen rivieroever.
+
+Eenige olifanten waren met hun werk al klaar en namen een bad in
+de rivier, waarbij hun kornaks hen ijverig borstelden, en behagelijk
+spoten de dieren met opgeheven snuiten zich dikke waterstralen over den
+rug, om het reinigingsproces te vergemakkelijken. Tevreden wandelden
+zij daarop naar het bosch, om er hun maal van gras en bladeren tot
+zich te nemen, dat buiten een zekere hoeveelheid rijst al 't voedsel
+is, dat ze gebruiken.
+
+De leider van het bouwwerk prees de verrichtingen der olifanten zeer en
+beweerde, dat één zoo'n dier hem meer waard was dan vijftig inlandsche
+arbeiders en veel minder kostte, daarbij nooit stal of wegliep, en
+geen der andere ondeugden bezat van de menschelijke arbeiders in Indië.
+
+Al die mooie eigenschappen en de dankbaarheid en gewilligheid
+tegenover hun oppassers, niettegenstaande hun verstand en het
+bewustzijn hunner kracht, daarbij het sterke herinneringsvermogen
+voor krenking en beleedigingen, die zij vaak na langen tijd nog
+beantwoorden, wijst op de hooge plaats, door deze dieren ingenomen
+in de wereld der viervoeters.
+
+Hoe werkzaam het gemoedsleven der olifanten is, trots hun
+dikhuidigheid, ziet men hieraan, dat zij tot de weinige dieren
+behooren die kunnen weenen. Nooit vergeet ik den vreemden aanblik,
+toen een olifant, wiens poot gekwetst was door een neervallend blok,
+met opgetrokken poot bleef staan, terwijl dikke tranen langs zijn
+wangen vloeiden.
+
+Intusschen was er een wagentje voor mij besteld, en spoedig vlogen we
+in gestrekten draf de stad uit. Buiten kwam ons een troep zwaar beladen
+kameelen tegen; maar daarna werd de streek eenzaam en stil, de bebouwde
+velden verdwenen, maakten plaats voor groene heide, en de heuvels aan
+den kant van den weg groeiden aan tot bergen. Na een paar uren snel te
+hebben gereden, bereikten wij een bergstadje, in welks dak-bungalow
+ik uitstapte, daar de rijweg er ten einde was. De dak-bungalows zijn
+eenvoudige logementen, die door de regeering op vele punten in Indië
+ten gerieve der Europeanen zijn opgericht en die men tegen betaling van
+een roepij mag gebruiken. De indische bewaker werd gehaald, om mij het
+huis open te sluiten, dat een aantal primitief ingerichte slaapkamers,
+een salon met kook- en eetgerei en een aantal oude couranten bevatte.
+
+Over de bereiding van een maaltijd kon ik mij met hem onderhouden;
+maar verder reikte zijn Engelsch niet. Tevergeefs beproefde ik hem
+duidelijk te maken, dat ik een rijpaard noodig had en een gids naar
+Kaschmir, en het duurde lang, eer in de plaats een taalkenner gevonden
+werd, die mijn begeerten begreep. Engelschen waren er hier niet, wèl
+bedelaars, die in massa kwamen, om van zoo'n zeldzamen europeeschen
+gast iets te ontvangen.
+
+Mijn belangstelling werd intusschen alleen gaande gemaakt door een
+bepaald origineelen fakir, die ter zelfkastijding zich en den vliegen
+het genoegen had gedaan, zijn gansche lichaam met suiker te besmeren,
+zoodat hij door de massa der op hem te gast gaande dieren nu en dan
+een neger geleek, om dan op eens, bij een haastige beweging, weer in
+zijn suikerpakje te schitteren.
+
+Natuurlijk gelukt het hem niet, mij geld ter verdere vliegenvoedering
+af te troggelen. Ik keerde mijn welwillendheid liever naar eenige
+slangenbezweerders, door wie ik mij een particuliere voorstelling
+liet geven. Bij 't geluid van het fluitachtig instrument van den
+bezweerder kwam er beweging in den zak, die vóór hem lag, en er
+sloop een slangetje uit, dat zich oprichtte en weldra op de maat der
+muziek het kopje draaide en wendde. Volkomen onverklaarbaar leek mij
+een kunststuk, dat de man ten slotte ten beste gaf, maar dat geen
+aanspraak op originaliteit kan maken, daar de bijbelsche Mozes reeds
+iets dergelijks heeft vertoond.
+
+De Hindoe greep namelijk de slang bij den staart, zwaaide haar
+in de lucht in een kring vond, zoodat zij lang uitgerekt leek en
+had plotseling in plaats van een slang een even langen stok in de
+hand. Daarbij was hij zoo goed als naakt, kon onder zijn kleederen
+zeker niets verbergen en stond bij al zijn kunststukken dicht vóór mij,
+zonder dat ik de manier, waarop hij te werk ging, kon herkennen.
+
+Na de voorstelling kwam er al gauw een gids met de gewenschte paarden,
+zoodat ik nog vroeg in den namiddag kon vertrekken. De weg liep langs
+den oever van de Ihelamrivier, die van Srinagar komt, de hoofdstad van
+Kaschmir; maar reeds spoedig moesten wij in het rivierbed zelf over
+alleronaangenaamste steenen of diep in 't water verder rijden. Uren
+lang ging het zoo tusschen steile oevers, en het werd mij nu wel
+duidelijk, dat deze weg alleen bij lagen waterstand te begaan is,
+zooals mij was gezegd. Eindelijk was er weer een weg langs den oever,
+en toen ging het steil bergop op kalen rotsigen grond.
+
+Het uitzicht werd steeds mooier en meer omvattend. Als ik achterom
+keek, zag ik de onbegrensde vlakte vóór mij met steden en dorpen in de
+verte; naast mij werd het rivierdal steeds breeder en was bedekt met
+groene velden en vriendelijke aanplantingen. Beneden in de diepte bij
+den stroom zag ik een brandstapel rooken, waarop een Hindoe verbrand
+werd, die niet het geluk had gehad, vóór zijn dood nog de Ganges te
+bereiken. Door mijn verrekijker zag ik de familieleden gehurkt zitten
+om den brandenden houtstapel en de vlammen aanwakkeren, om later de
+verkoolde resten in de Ihelam te werpen, bij gebrek aan de golven
+van de heilige rivieren Ganges en Dzjoemna.
+
+Over verschillende bergketenen, op moeilijke, ja vaak bedenkelijke
+wegen, waar elke tred kleine steenlawinen naar beneden storten deed,
+bereikte ik tegen den avond den kam van een hooger gebergte, dat
+de grens vormt van het onafhankelijk Kaschmir. Die grens zelve werd
+boven door een middeleeuwsche vesting aangeduid. De geweldige poort
+en de massieve muren waren bezig te vervallen en werden in 't geheel
+niet meer bewaakt. Ongehinderd reed ik de donkere poort binnen en
+was eenige oogenblikken later in Kaschmir.
+
+De eerste blik in het land was veelbelovend. De weg daalde af in
+een wijd, groen, eenzaam dal, en achter de hoogten aan den overkant
+verrezen, door de stralen van de avondzon verlicht, de reuzen van
+den Himalaya omhoog.
+
+Toen wij naar het dal reden, ontmoetten wij eenige kinderen, die
+koperen vaatwerk op het hoofd droegen en met hun mooie huidskleur en
+de bijzonder edele gelaatstrekken zelf geleken op heerlijke bronzen
+figuurtjes. Ook in het dorp, dat wij spoedig daarna bereikten, viel
+mij de schoonheid van de kinderen, vooral der knapen, op. In dit
+dorp evenwel en in het volgend was geen dak-bungalow, en ik moest het
+grootste gedeelte van den lichten maannacht blijven doorrijden, vóór ik
+het eerstvolgend stadje bereikte. Het was een verrukkelijke rit, in de
+verfrisschende koelte na de hitte van den dag, in de diepe nachtelijke
+stilte door de eenzame, flauw verlichte bergnatuur te rijden.
+
+Het begon al te schemeren, toen ik de plaats bereikte, waar weer
+een dak-bungalow beschikbaar was. Bij de eerste huizen, die alle
+van elkander afgezonderd, in het groen lagen, moest ik van het
+paard gaan en het aan den teugel leiden, want alle bewoners hadden
+hun nachtleger in de open lucht gespreid, zoodat ze met hun hoofden
+beslist den weg versperden. Mijn gids schudde enkele slapers wakker,
+en na veel moeite vonden wij het dak-bungalow en ook den houder van
+den daarbij behoorenden sleutel.
+
+
+
+Bij 't naderen van Japan werkte onze machine onder hooge drukking,
+en 't geheele schip sidderde onder het sterke voorwaartsdringen van
+de schroef, en toch keken wij angstig op ons horloge en zouden graag
+onze snelheid hebben verhoogd. Wij kwamen uit het ongastvrije China met
+zijn winterkoude, en van de vraag, of wij vóór zonsondergang de haven
+zouden halen, hing het af, of de havenpolitie van Jokohama ons zou
+vergunnen, nog dezen avond den grond van 't lenteland te drukken. En
+de zon stond reeds laag, dichtbij den top van den Foesiyama met
+witte kruin, die even te voren, veel hooger dan wij gezocht hadden,
+uit den nevel was opgedoken.
+
+Toen wij echter, om een landtong buigend, in de ruime Jeddobaai
+binnenvoeren, zagen wij vóór ons, eveneens naar de haven van Jokohama
+koers zettend, een vloot van verscheiden honderden visschersschuiten
+met bonte, meest vierkante zeilen, en nu wisten wij, dat wij niet te
+laat kwamen.
+
+Wij haalden de booten zelfs in en zagen ze bezet met kleine, gele
+menschen met zwart, borstelachtig, opstaand haar, die ijverig met zeil
+en roer bezig waren. Dat de gele kleur van het gelaat zich over het
+geheele lichaam voortzette, was gemakkelijk te zien, want bij elke
+haastige beweging van de menschjes verschoof het kamerjaponachtige
+gewaad, en het bleek dat de kimono dan alleen zulk een zedig, deftig
+gewaad is als hij eerst lijkt, wanneer de drager zich òf zeer langzaam
+en voorzichtig beweegt òf een gesloten onderkleeding draagt.
+
+De moeite, om de bagage langs de douane en in 't hôtel te brengen,
+liet ik aan anderen over en ik begaf mij aan wal, om van alle kleine
+zorgen vrij den eersten indruk van de stad te genieten.
+
+Ik stapte in een der gereedstaande riksja's, de als veêrtjes zoo
+lichte en toch stevige tweewielige miniatuurvictoria's, die in een
+flinken draf door een inboorling worden getrokken. Alleen bijzondere
+voornaamheid of sterke corpulentie van den passagier vereischt een
+tweeden of een derden koelie voor het schuiven; hoogstens neemt men,
+als men haast heeft, een voorlooper, om ruim baan te maken.
+
+Het allermeest viel overal in 't oog de rijkdom aan groen en bonte
+bloemen tusschen de huizen en ervoor, wat sterk uitkwam na de reis
+door het donkere China. Eerst rolde mijn wagentje langs de breede
+kade voorbij prachtige, europeesche gebouwen. Toen wij daarna in de
+echt japansche stad kwamen, die zich ver in de lengte uitstrekt,
+waren reeds veel duizenden bonte papieren lantarens opgestoken,
+die dicht naast elkander vóór de huisjes hangend, de straten omzoomden.
+
+Ook mijn menschpaard stak zijn licht op, evenals de andere
+riksjakoelies. De lichtpunten vóór ons in de straat vermeerderden en
+warrelden door elkander op grillige manier. De feestelijke indruk van
+'t geheel werd nog verhoogd door het lichtschijnsel uit de huizen,
+welker wanden enkel uit open latwerk bestaan en met tusschenruimten
+van papier zijn beplakt.
+
+Dikwijls waren de muren uit elkaâr geschoven, zoodat ik naar binnen
+kon zien, maar dat waren meest interieurs van koop- en handwerkslieden,
+wier namen en aanbevelingen met de sierlijke chineesche letterteekens
+prijkten op lange strooken papier, als vlaggen over de straat hangend.
+
+Alle straten waren vol vreemde en toch zoo bekende figuurtjes. Dit
+waren juist dezelfde sierlijke vrouwtjes, die er zoo keurig op
+porselein en verlakte blaadjes uitzien met hun groote strikken op
+den rug, den kunstigen vlinder-haardos, het poppengezicht en dikwijls
+met een kaalgeschoren kindje op den rug, dat een lachwekkend pittig
+en snugger gezichtje heeft.
+
+De mannen zijn meestal zeer leelijk, vooral wanneer zij europeesche
+kleeding dragen; dan zien ze er, zelfs als ze door de beste kleermakers
+bediend worden, meestal net zoo uit als een boerenzoon, die in de
+stad paradeert met een mooi nieuw pak, dat hem niet heelemaal past.
+
+Eindelijk zocht ik mijn hôtel op de kade en kwam daar in een gansch
+andere wereld. Het was een van de wereldhôtels, waar men voor den
+internationalen prijs van 20 francs een eerste-klas verzorging
+kan genieten. De amerikaansche invloed is er op aangename wijze
+merkbaar. Alleen de handig en vlug bedienende japansche boys
+herinnerden eraan, dat men zich niet in een fransch Riviera-hôtel,
+maar in het verre Oost-Azië bevond.
+
+In den helderen zonneschijn zag alles er den volgenden morgen nog veel
+vriendelijker uit. In de hôtelkamers waren alle vazen met bloeiende
+takken gevuld, en buiten was alles een witbloeiende tuin. In de
+voorstad klom nog steeds de lentestemming, want de schuifwanden der
+huizen waren meest opengeschoven, en in elk hoekje der vertrekken
+prijkten lentebloemen, men kwam zelfs geen oud vrouwtje tegen, of ze
+droeg een bloeienden kersentak in de hand.
+
+Eén oudje maakte zelfs zulk een diepe buiging voor mij en zoog daarbij
+met den hoogsten eerbied de lucht door de toegeknepen lippen in, dat
+ik tevergeefs beproefde, den groet even eerbiedig te beantwoorden. En
+toen ik de aardige, kleine, opgedirkte nesans den gewonen groet
+"ohaio!" toeriep, kon ik over mijn succes als komiek bepaald tevreden
+zijn, want het lachen en gichelen der vroolijke, kleine meisjes wou
+toen maar niet eindigen.
+
+Toen ik een school voorbij ging, was het juist pauze. De kinderen
+stormden naar buiten en keken mij vol verbazing, volkomen onbevangen
+aan; maar ze waren niet lastig of opdringerig. De kleine "eerwaarden",
+zooals alle Japanners elkander onderling betitelen, waren juist zóó
+gekleed als hunne ouders, en bij de meisjes zag de groote "obi" op den
+rug er even dwaas uit, als bij de jongens het eenzame haarbundeltje
+op den kalen schedel!
+
+Reeds hadden de onderwijzers, die binnen het gebouw waren, mij
+bemerkt. Ze kwamen naar buiten, boden mij van alle kanten hun diensten
+aan, bekeken mij nieuwsgierig en rustten niet, voordat ik het inwendige
+van de geheele school nauwkeurig had bekeken.
+
+Alles was zeer netjes en practisch, en wat mij vooral trof,
+waren de voortreffelijke landkaarten aan den wand. Het onderwijs
+moet er veel last van ondervinden, dat men altijd nog chineesche
+letterteekens gebruikt, waarvan er 3000 verschillende moeten worden
+onderscheiden, zoodat men ze natuurlijk lang niet alle in de school
+kan onderwijzen. Tegenwoordig begint men reeds, het Japansch met
+europeesche, latijnsche letters te schrijven.
+
+Een kleine jongen bracht mij toen langs de kust weer terug naar
+mijn hôtel.
+
+In zee lagen buiten japansche oorlogsschepen, en daaronder één, dat
+het grootste pantserschip van de wereld moet zijn, en meer in mijn
+nabijheid waren in het ondiepe water wel een vijftigtal meisjes aan
+het rondplassen, met hoog opgeschorte kleederen, bezig zeewier in te
+zamelen, dat als toespijs bij het middagmaal moest dienen.
+
+Des avonds bracht ik een bezoek aan de schouwburgen. Ik zag eerst een
+klassiek stuk uit de oude geschiedenis, waarbij prachtige gewaden
+vielen te bewonderen en een hoofdrol werd gespeeld door allerlei
+griezeligheden, als het "karakiri", opensnijden van den buik,
+en waarbij werkelijk bloed werd vergoten. Ook zag ik een modern
+realistisch stuk, waar ook bloed in vergoten werd.
+
+Eerst werd een ongelukkige grijsaard jammerlijk vermoord. Later
+marscheerden over het "bloemenpad", een voetpad, dat van het tooneel
+midden door het publiek leidt en waar de belangrijkste episoden en
+tooneelen op worden afgespeeld, politieambtenaren en een dokter in
+een lange, zwarte jas. De dokter pakte zijn grooten koffer uit en
+onderzocht, bij de op het hoogst gespannen verwachting van het publiek,
+met alle mogelijke glinsterende instrumenten op 't alleruitvoerigst
+het lijk, om eindelijk den dood te constateeren. Daarna vervolging
+en gevangenneming van den moordenaar en de geheele behandeling vóór
+de rechtbank. Toen evenwel de opperrechter na een rede van anderhalf
+uur nog geen plan scheen te hebben op te houden, gaf ik er de voorkeur
+aan, mij uit de voeten te maken, hoe graag ik de terechtstelling ook
+zou hebben bijgewoond.
+
+Een uurtje sporens bracht mij uit Jokohama naar Tokio. De stations
+zijn overal opvallend klein, zelfs in de hoofdstad, maar alles gaat
+er vlug en goed, en de waggons zijn gemakkelijk op zijn Amerikaansch
+ingericht. Eigenaardig klinkt op de perrons 't geklikklak van de
+klompjes der Japanners. Die voetbekleeding met houten sandalen is
+zeer practisch. In huis, op de fijne matten, loopt men op kousen met
+stevige zolen en afgezonderden grooten teen; gaat men uit, dan stapt
+men eenvoudig op de sandalen, die bij de deur staan, en een lint of
+band naast den grooten teen hout 't klompje aan den voet vast. Bij
+nat weêr heeft men plankjes met een opstaanden rand van 5 à 10 c.M.,
+waarmee men droogvoets stapt door de ergste plassen.
+
+Wat een last voor den vreemdeling is het, om telkens vóór hij een
+japansch huis binnentreedt, zijn omslachtig schoeisel te moeten
+uittrekken! En ik had nog het ongeluk, schoenen met gespen te dragen,
+die ik in den eersten dag minstens twintigmaal open en dicht moest
+gespen, want het was een feestdag, en er was geen enkele schoenenwinkel
+open.
+
+Dadelijk den eersten dag in Tokio ondernam ik, alleen geleid door
+het plan der stad uit de engelsche Murray-uitgave, een tocht per
+rijwiel van mijn hôtel in 't Zuiden der stad naar den Asakusatempel,
+het grootste nationale heiligdom van Tokio.
+
+Ik dacht den rit in een kwartier te kunnen doen, maar had er meer
+dan een uur voor noodig, want op den platten grond waren alleen de
+hoofdstraten aangegeven, en ik wist nog niet, hoe uitgestrekt deze
+stad van twee millioen zielen was.
+
+Tokio zal wel de uitgestrektste stad der wereld zijn; de middellijn
+van de vrijwel ronde ruimte is circa 25 K.M., en men kan die
+uitgestrektheid begrijpen, als men bedenkt, dat de huisjes er, evenals
+te Jokohama, alle van elkaâr gescheiden staan in de straten. Slechts
+weinig europeesche huizen staan ertusschen, en dan zijn dat meestal
+openbare gebouwen. Het was er zeer druk in de straten, en verscheiden
+Japanners zag ik in europeesche kleederdracht.
+
+Naast den ingang tot het tempelplein zag ik twee van die
+karakteristieke torens met de vele opgewipte daken, het eene boven het
+andere en alle met klokjes behangen. De geheele ruimte en alle wegen
+vóór en om den tempel waren overvol van menschen, die zich samendrongen
+om de vele winkeltjes en kramen; het geheel zag eruit als een kermis.
+
+De tempel zelf was van voren open en de achtergrond werd ingenomen
+door veel Boeddhafiguren. Naast sommige van die zwaarlijvige oude
+heeren, die waarschijnlijk wat te slaperig waren geworden, hing een
+bel, waardoor men hun opmerkzaamheid kon trekken. Vóór anderen stond
+op een paar pas afstands een traliewerk met nauwe mazen, waardoor de
+belanghebbenden hun wenschbriefjes, tot een balletje ineengedraaid,
+naar den god moesten spuwen, die hun ondanks dat gemis aan respect
+vergenoegd toelacht, want de meeste balletjes blijven in het hekwerk
+hangen en dan behoeft hij zich om de wenschen niet te bekommeren.
+
+Het voornaamste deel der stad, waar de meeste villa's van de Europeanen
+en ook de gezantschapsgebouwen liggen, is de keizersstad in het
+centrum van Tokio. Zij wordt door een geweldigen muur en een breede
+gracht omsloten, en een even sterke binnenmuur omringt de keizerlijke
+gebouwen. Op wijde open pleinen zag ik er juist de gardecavalerie
+een oefening houden.
+
+Mijn europeesch middagmaal in het hôtel versmadend, ging ik in een
+japansche restauratie eten. Toen kleine moesme's de achterwanden van
+de zaal uiteenschoven, kreeg ik een echten, japanschen miniatuurtuin
+te zien. Zoo'n tuintje maakt den indruk van zeer groot te zijn, want
+alleen de voorwerpen en de planten, die op den voorgrond staan, hebben
+hun natuurlijke grootte. Ze worden naar achteren toe al kleiner; de
+boomen en struiken worden kunstig gekweekt tot dwergvormen, zonder dat
+zij hun natuurlijk aanzien verliezen, en de kleine bruggen, watervallen
+en pagoden behooren dan bij het poppige geheel. De zinsbegoocheling
+is zoo volkomen, dat men een groot park vóór zich meent te zien in
+een betrekkelijk kleine ruimte.
+
+Het was mijn wensch, ook iets van het binnenland te zien, en terwijl
+ik nog overdacht, hoe dat het best in te richten, klopte aan mijn
+deur een japansch heertje, dat zich in correct Duitsch als gids
+aanbood. Daar hij mij beviel, goede getuigschriften had en een goed
+fietser beweerde te zijn, huurde ik hem voor een langere fietstoer
+door het binnenland. Ons eerste doel was Nikko, de heilige stad in
+het gebergte.
+
+Wij overnachtten op den tocht over de heerlijk gladde wegen in het dorp
+Akabane, goed verzorgd door aardige japansche meisjes, en lang zocht ik
+'s avonds in het woordenboek japansche termen op, om vrijer te kunnen
+praten met het vroolijke volkje, terwijl de kaars flikkerde op het
+kleine, lage nachttafeltje en ik op de zachte kussens lag te rusten.
+
+Het mooiste gedeelte van den weg naar Nikko was het laatste, een 30
+K.M. lange, prachtige laan van hooge boomen, bestemd om de geloovigen,
+die naar de heilige tempelstad op weg zijn, in de rechte stemming te
+brengen. Per fiets zelfs reden wij volle twee uur lang op dien weg, die
+door overoude boomen van wel 30 M. hoogte overschaduwd wordt, terwijl
+tusschen de zware stammen telkens kijkjes werden geopend op een zonnig
+berglandschap, niet ongelijk aan dat der italiaansche Apennijnen.
+
+'t Bergstadje zelf ligt langgerekt aan een schuimende rivier, door
+dennenbosch omgeven. De reusachtige tempelgebouwen zijn de beroemdste
+van Japan, en als men de bronzen voorwerpen en de lakwerken van
+den tempelschat beziet, merkt men eerst, hoeveel minder de dingen
+waard zijn, die van dien aard in de winkels van Tokio en Jokohama
+verkocht worden.
+
+Maar de houten gevels der voornaamste gebouwen zelf, al zijn ze ook nog
+zoo kunstvaardig uitgesneden, kunnen op een Europeaan, die nu eenmaal
+aan monumentale steenen gebouwen gewend is, nooit dien overweldigenden
+indruk maken, dien zij op den Oostaziaat uitoefenenen. Ook de verdere
+omgeving van de stad is prachtig, en het speet mij, dat ik die al
+zoo spoedig moest verlaten.
+
+Te Kobe, waar ik later vertoefde, ondernam ik met een kleine
+kuststoomboot een tochtje op de binnenzee van Japan. Die vaart langs
+de duizenden beschut gelegen eilanden is een groot genoegen, vooral
+als men dicht langs den oever gaat en 't drukke verkeer op 't land
+kan waarnemen. Den tweeden dag kwamen we aan ons doel, het heilig
+eilandje Miyasjima. Het is met een heerlijk dicht loofbosch bezet,
+waarin men uren lang in half-donker loopt, om dan aan de kust weer
+plotseling het schitterend uitzicht op de andere eilanden en de blauwe
+zee te genieten.
+
+Het aardigste hôtel van heel Japan heb ik daar bewoond; 't bestond
+uit wel een paar dozijn allerliefste japansche huisjes, elk met twee
+of drie vertrekken voor één gast, tusschen vijvers en ruischende
+beekjes in een heerlijk park. Vriendelijke gezelligheid vond ik er
+onder het argelooze volkje, soms bij onschuldig kaartspel en de kleine
+vingerhoedjes saké of rijstwijn, en eerst toen ik mij eenige dagen
+later weer aan boord van een elegante stoomboot onder Europeanen
+bevond, kreeg ik het gevoel van eenzaamheid, dat iemand soms kan
+overvallen in een vreemd werelddeel onder onverschillige menschen,
+maar dat men nooit gevoelt, als men des voorjaars in Japan gaat reizen.
+
+
+
+Een geheelen dag waren wij langs Korea's oostkust noordwaarts gevaren
+en hadden een meer dan 2000 M. hoog oprijzende, besneeuwde bergketen
+vóór ons gezien, die even kaal en ongastvrij leek, als het chineesche
+kustland.
+
+Toen ik daarna 's morgens ontwaakte, lag het schip reeds voor anker
+in de haven van Gensan, de noordelijkste plaats van Korea die door
+de stoombooten naar Wladiwostok wordt aangedaan.
+
+Het stadje, in japansch-chineeschen bouwtrant, ligt zeer schilderachtig
+aan den voet der hooge bergen in een wijde bocht. Eenige straten
+op de helling waren bevolkt met in het wit gekleede figuren met een
+zonderlingen breedgeranden hoed met kleinen, hoogen bol, een hoed,
+gelijkend op dien der Rondkoppen uit Cromwell's tijd. Dwaas staat
+dat hoofddeksel op de dikke, goedmoedig domme Mongolen-gezichten,
+en daar het maar even past op den haarknoop, moet het met een zwart
+lintje onder de kin worden vastgebonden. Maar niettegenstaande dat
+wiebelt de hoed bij elke haastige beweging, zoodat de zorg, om den
+hoed op het hoofd te houden, het voornaamste deel van den dagelijkschen
+arbeid van een Koreaan uitmaakt.
+
+Men zag er veel Japanners, en in een zindelijk japansch hôtel nam ik
+mijn intrek. Het tolwezen der havens van Korea wordt door engelsche
+beambten, die in koreaanschen dienst zijn, bestuurd, en daar ik wist,
+dat ook in Gensan een der vijf daar wonende Europeanen als zulk een
+commissioner hoog stond aangeschreven, zocht ik hem op, ten einde
+hulp en raad te vragen voor mijn reis dwars door Korea. Ik had al
+vroeger veel moeite gedaan, om daaromtrent inlichtingen te krijgen,
+maar het was mij niet gelukt.
+
+Als altijd bij Engelschen in 't buitenland was de ontvangst, die wij in
+de mooie villa, waar de ambtenaar met zijn beminnelijke vrouw woonde,
+te beurt viel, zeer innemend, en dadelijk werden maatregelen genomen,
+om de omslachtige uitrusting, voor mij en mijn bediende noodig,
+bijeen te krijgen.
+
+De weg dwars door Korea tot de hoofdstad Seoel bedraagt 250 K.M., maar
+met een omweg naar het Zuiden ter wille van de jacht zouden het 400 à
+500 K.M. zijn. Zeer moeilijk was het, een betrouwbaren gids te krijgen,
+en de kaarten zijn uiterst gebrekkig. Er was geen mogelijkheid op,
+iemand te vinden, die mij geleiden kon en ook maar enkele brokken
+van eenige europeesche taal meester was, en zoo moest ik ten slotte
+een jongen knaap aannemen, met wien ik mij in de eerstvolgende weken
+enkel door gestes en een paar koreaansche woorden kon onderhouden,
+welke laatste ik mij nog gauw door den tolk van den commissioner had
+laten voorzeggen.
+
+Bijna nog bezwaarlijker ging het, paarden te krijgen, waarvan ik er
+vier noodig had. Eén ervan zou alleen geld hebben te dragen, maar
+geen goud en zilver, doch zakken met koreaansche kopermunten, die in
+'t binnenland alleen geldig zijn. Vijf ervan zijn ongeveer één penning
+(dus gaan er ruim 8 van op één hollandsche cent), zoodat een paard
+nauwelijks f 60 (holl.) dragen kan.
+
+Eerst den tweeden dag werden er paarden gevonden, die reeds met lasten
+gedroogde visch onderweg waren en voor mij teruggehaald werden. Zadels
+zijn er in Korea niet; die moest ik leenen van europeesche bekenden.
+
+Proviand en keukengereedschap werd gekocht en daar men algemeen een
+tent voor onmisbaar hield, zocht en vond ik een japanschen snijder,
+die beloofde, voor een waarde van 12 holl. guldens mij een tent van
+dubbel linnen te bezorgen. Hij viel echter 's nachts onder het werk in
+slaap en bracht het werk zijner handen eerst tegen den middag; maar
+'t was dan ook een prachtstuk van geschiktheid en duurzaamheid. Men
+kon erin staan; er was plaats voor vier personen om te slapen, en
+de tent kon zeer snel met behulp van drie stangen worden opgezet. De
+touwen worden er van menschenhaar gedraaid en zijn onverslijtelijk.
+
+Door de krachtdadige hulp van den commissioner waren eindelijk na twee
+dagen alle hinderpalen overwonnen, en ik kon opbreken. Buiten mijn
+gids had ik nog twee Koreanen als paardenknechten en drijvers der beide
+pakpaarden bij mij. De eene was altijd stil als 't graf, een vlijtige
+knaap, die de dieren bijna geheel alleen verzorgde, de andere was,
+trots zijn afschrikkende leelijkheid, verbazend ijdel; hij had drie
+hoeden bij zich, de eene nog hooger dan de andere. Altijd bereid om een
+grapje te maken, zong hij van den morgen tot den avond zijn eentonige
+liedjes met eindelooze trillers, sloot innige vriendschap met mijn even
+langen, duitschen bediende en bracht dien ten slotte er toe, samen door
+'t heerlijkste tweestemmig gezang den marsch te veraangenamen.
+
+De paarden, die nooit harder dan vlug stapvoets gingen, waren, als
+alle koreaansche paarden, zeer lastig. Op 't eind der reis had elk
+van ons kwetsuren van hoefslagen, en het verbaast mij nog, dat bij die
+herhaalde stooten tegen de borst en den buik geen zware verwondingen
+werden toegebracht; de stallen waren iederen morgen kapotgeslagen.
+
+De eerste twee dagen reden wij langs de zee naar het Zuiden, vaak over
+steile rotsen of er omheen door de zee. In 't begin kwamen we door vele
+dorpen. De vrouwen, die wij tegenkwamen, gingen op zij en draaiden ons
+zedig den rug toe, als ze niet gesluierd waren. De dorpen herinnerden
+dikwijls in den bouwtrant van de huizen aan arabische, meestal waren
+het hutten van stroo en leem. Uit vele woningen kwam een benauwde,
+onfrissche lucht, want in de vuile, van ongedierte wemelende huizen
+wordt onder den vloer gestookt. Het wordt er dan bovenmatig warm en
+luchten doet men nooit.
+
+Te Tong-Tsjen, waar wij aan den avond van den tweeden dag kwamen,
+liet ik de tent opslaan op de begraafplaats, die aan den oever eener
+rivier onder oude boomen lag. Ook later gaf ik aan zulke kampen de
+voorkeur, daar zij bij het bestaande bijgeloof der Koreanen ons voor
+nachtelijke bezoeken beveiligden, beter dan mijn waakzame hond en
+de schietoefeningen, die wij dikwijls hielden, om aan het volk onze
+weerbaarheid te toonen, als het niet al te vriendelijk gezind scheen.
+
+De bodem van de tent werd met een laag stroo en dekens belegd. Wij
+sliepen daar honderdmaal beter en veiliger, dan in de koreaansche
+woningen. Mijn maal, dat meest uit eenden en fazanten bestond, die
+wij overal onderweg in massa aantroffen, werd door mijn bediende bij
+het open vuur vóór de tent bereid onder de oogen der gezamenlijke
+dorpsbewoners.
+
+De volgende dag werd voor de tijgerjacht bestemd, daar de menschen
+allen met een gewichtig gezicht "bohm, bohm" riepen en op 't gebergte
+wijzend de beweging van schieten maakten. Een der belangrijkste
+woorden van mijn armzaligen koreaanschen woordenschat was nu juist
+bohm, de tijger.
+
+Met acht dorpsbewoners, die zich met lange speren gewapend hadden,
+braken wij den volgenden morgen op. Mijn zangerige paardenknecht
+mocht natuurlijk ook niet ontbreken; hij voerde een groot woord,
+trachtte mijn bediende goeden raad voor alle mogelijke eventualiteiten
+te geven en gesticuleerde daarbij met zijn spies zoo heftig, dat hij
+ontelbare malen zijn hoed, dat kind van vele zorgen, moest naloopen,
+als hij den berg afrolde.
+
+Na een marsch van vele uren in de bergen kwamen we aan een zeer
+romantische bergkloof, in welker diepte zich het hol van den tijger
+moest bevinden. Onze jachtgenooten waren al te voren steeds stiller
+geworden; de zanger liep geheel achteraan, en toen wij aan den rand der
+kloof werkelijk eenige volkomen versche tijgersporen vonden, beduidden
+mij de dappere speerdragers, dat zij in geen geval meer naar beneden
+zouden dalen in de kloof; maar dat zij er de voorkeur aan gaven, van
+bovenaf een kijkje te nemen. Niettemin begonnen ze allen ijverig hun
+lansen te wetten, vermoedelijk om hun dapperheid ermee op het lijk
+van den tijger te toonen en mij 't gehoopte, mooie vel te bederven.
+
+Zoo gingen wij dan alleen naar beneden, echter niet zonder dat ik mijn
+bediende beval, zijn muzikalen vriend ondanks diens tegenstribbelen,
+mee te nemen, opdat hij van nabij zou zien, wat wij deden, en wij,
+als we mochten worden opgegeten, ten minste in zijn gezangen zouden
+voortleven!
+
+Ongeveer twee meter boven den grond der kloof was een natuurlijke holte
+in de rots, en twee vijf voet hooge gangen leidden in verschillende
+richtingen naar binnen. Vóór de opening, die het gunstigst voor den
+wind lag, hoopten wij nu volgens het voorschrift van mijn vrienden
+in Gensan een massa takkebossen op en staken die aan, om door den
+wind den rook in het hol te laten drijven. Op zij van de uitgangen
+stonden wij, gedekt door stukken rots, om het eruit verjaagde dier
+onder schot te krijgen. Achter ons stond de begenadigde kunstenaar met
+gevelde speer en met een gezicht, even vuilwit als zijn kleed. Hoed en
+speer sidderden om het hardst, en 30 M hooger aan den rand der kloof
+strekten de andere Koreanen hun lansen uit, om den "bohm," als hij voor
+den dag kwam door den aanblik van de overmacht den moed te benemen!
+
+Jammer genoeg wou hij maar niet voor den dag komen, en toen ik
+eindelijk mijn hond in de eene opening jaagde, kwam hij weldra vroolijk
+weer uit de andere te voorschijn. Dadelijk was mijn zanger weer in
+zijn element; hij stormde met een brandende fakkel het hol binnen
+en stelde zich aan, alsof hij den tijger er zoo bij den staart zou
+uittrekken. Niet anders deden de overige heeren onzer lijfwacht,
+die natuurlijk ook dadelijk beneden waren, daar zij juist met
+het wetten van hun wapens klaar waren en nu gereed waren tot den
+strijd. Overigens vonden wij toch nog de resten van een tijgermaal
+in het hol, dat eerst kort te voren verlaten moest zijn.
+
+Op den dag van deze vroolijke tijgerjacht verlieten wij de kust
+en begaven ons landwaarts in. Door wijd moerasland, waarin wij vele
+honderden eenden, ganzen en reigers zagen, bereikten wij de hoofdketen
+van het bergland en stegen langs buitengewoon slechte, steile wegen,
+meestal diep onder de sneeuw, naar een hoog plateau, dat van daar
+allengs naar de westkust daalt.
+
+Toch was ook op den volgenden dag de weg vol afwisseling, liep nu eens
+door groene dalen, dan door rotskloven en over besneeuwde bergpassen
+en dikwijls moesten wij het pad eerst vrij maken, anders konden de
+lastdieren niet passeeren. Over 't algemeen nam het bosch toe, vooral
+rondom Hoijang, in welke plaats wij langer bleven, om jachtuitstapjes
+naar de zuidelijk gelegen Diamantbergen te ondernemen. Ook hier
+was ons geen tijger beschoren; maar het gelukte mij, ten minste een
+grooten luipaard te dooden, die bij een drijfjacht op rood wild geheel
+onverhoopt uit een kloof kwam en voorbij trachtte te sluipen.
+
+De behandeling van het vel in ons kamp wekte natuurlijk de levendigste
+belangstelling der dorpelingen. Toen ik zelfs aan eenige kinderen een
+Illustrirte Zeitung had cadeau gegeven en hun chocolade had gevoerd,
+scheen mijn roem tot de geheele omgeving doorgedrongen te zijn,
+want de muur van menschen, die, tien pas van mijn tent verwijderd,
+om ons heen werd opgetrokken, werd steeds dikker. Er waren eens
+wel 500 menschen om ons heen, die stompzinnig hurkend op den grond,
+al onze bewegingen gadesloegen.
+
+Als mij de zaak dan verveelde of als er één te vrijpostig werd,
+hitste ik mijn hond op hen aan, en op 't zelfde oogenblik was van
+het laffe publiek niets meer te zien dan een vluchtend wit kluwen
+van over elkaâr rollende menschen. Daarbij namen ze dat in 't geheel
+niet kwalijk; maar schenen het voor een uitstekende grap te houden,
+waarover ze nog wel een uur bleven lachen.
+
+Zonder ons langer op één plaats op te houden, legden wij nu dagelijks
+meer dan 50 K.M. af, trokken over kale toppen, die vaak een ruim
+uitzicht  over het woeste bergland gunden, langs grootere rivieren
+met zulke erbarmelijke bruggen, dat wij er de voorkeur aan gaven,
+door 't water te waden of te zwemmen, en bereikten na vier dagen over
+Keum-söng en Keum-hang bij Jepang een beteren weg, die ook weer wat
+drukker was. Zelfs eieren en een soort van brood konden wij nu in de
+dorpen koopen en een verschrikkelijk wijntje, soel genaamd, dat veel
+op koemys lijkt.
+
+Mijn koreaansche begeleiders waren op den marsch al vetter geworden,
+vooral de zanglustige. Het was ook verbazingwekkend, wat zij voor
+hoeveelheden rijst verslonden, bij één maaltijd ieder vijf à zes
+pond. Wat de Koreaan eet, is hem volkomen onverschillig, zei men mij
+later algemeen; maar hij voelt zich eerst dan gelukkig, als hij de
+vaste overtuiging heeft, dat het absoluut onmogelijk is, er nog een
+hap bij te stoppen.
+
+Daarmee evenredig is ook de luiheid der Koreanen. Kenmerkend is de
+manier, waarop ik hen een spade zag hanteeren. Bij zoo'n instrument
+behooren altijd drie personen: de een steekt het ding in den grond;
+twee of drie anderen staan er tegenover en trekken ieder aan een touw,
+dat aan de kanten van het blad der spade is bevestigd; zoo halen zij
+den schop met aarde omhoog!
+
+In Jangjoe was ons laatste kamp opgeslagen, en toen bespeurden we ook
+reeds de nabijheid der hoofdstad. Het verkeer op den hoofdweg nam toe;
+wij haalden grootere en kleine karavanen in, soms ook draagstoelen met
+hoogwaardigheidsbekleeders, en eindelijk kwam ons, als duidelijkste
+bewijs voor de nabijheid van een centrum van beschaving, een fietsende
+Koreaan tegen.
+
+Het breede dal werd steeds vriendelijker, en de hitte steeds
+grooter. De boomen waren met bloemen bedekt evenals de weiden, en
+'s middags zagen wij de hoogten vóór ons gekroond met een heuvel op-
+en heuvel afloopenden muur. Het hoogste punt werd ingenomen door
+een zware poort met een dubbel bewaakt wachthuis.  Vóór den muur
+excerceerde een compagnie koreaansche troepen, wier uniformen op die
+van Japanners geleken, maar veel vuiler waren.
+
+Achter den muur breidde zich in een ruim dal de stad Seoel uit,
+welker inwonertal op een kwart millioen geschat wordt. Evenals bij de
+meeste oost-aziatische steden onderscheiden zich de huizen weinig van
+die in de dorpen; ze waren alleen wat zindelijker. Van europeesche
+beschaving was niet anders te bespeuren dan een electrische tram,
+die in de zeer breede hoofdstraat, waar alles zich concentreerde,
+het verkeer beheerschte, en dan een groote, fransche kathedraal,
+die door haar ligging van alle kanten zichtbaar is.
+
+Ook overigens schijnt de fransche invloed er groot te zijn; zoo
+kende aan het postkantoor geen der koreaansche ambtenaren Engelsch,
+wel spraken enkelen Fransch, iets wat in Oost-Azië zeer ongewoon is.
+
+Twee uren reden wij door de stoffige, zonnige stad, tot wij een
+zendeling troffen, den eersten Europeaan sinds Gensan, die ons in een,
+ons als een klein paradijs voorkomend, japansch hôtel bracht.
+
+In de kleine, europeesche kolonie in Seoel, die bijna alleen uit
+zendelingen bestaat, waren ook eenige Duitschers en met behulp van
+den tolk van ons consulaat betaalde ik mijn bedienden, die weer naar
+Gensan terugmarscheerden.
+
+De ligging van Seoel is zeer eigenaardig; ik ken geen andere hoofdstad,
+die door zoo steil en hoog opstijgende bergen, met zoo grootsche
+omtrekken, omgeven is als de koreaansche.
+
+Na twee dagen maakte ik van het spoortreintje gebruik, om mij naar
+de havenstad Tsjemoelpo te begeven en wachtte er de stoomboot, die
+mij naar Takoe brengen zou. Interessant is in Tsjemoelpo, dat er vrij
+europeesch uitziet, de hooge vloed, die uitgestrekte deelen van den
+oever onder water zet en in zijn hoogsten stand een verschil van 40
+voet maakt met de eb.
+
+De gemakkelijke japansche stoomboot was zeer vol; de Europeanen
+waren meestal kooplieden, weinig toeristen, officiersvrouwen en de
+onvermijdelijke zendelingen met vrouwen en veel kinderen. Men schijnt
+in Oost-Azië niet erg op hen gesteld, en ook onder ons, Europeanen,
+bewogen ze zich meestal in chineesche kleeding met staart. In Tsjefoe
+kwamen nog een paar gemoedelijke chineesche heeren aan boord, en twee
+dagen later arriveerden we te Takoe en wierpen vóór de zandbank het
+anker uit, tegenover een lange rij oorlogschepen van alle volken.
+
+Na korten tijd van wachten stoomde een kleine sloep op ons toe,
+om ons, passagiers, aan wal te brengen; maar eerst na een uur waren
+we zoo dicht bij de grijze, nevelige kust gekomen, dat we de lage,
+lange Takoeforten konden zien. Toen we daarna echter in de gele
+Peiho voeren, werd het tooneel dadelijk levendig. De forten aan
+beide zijden van den stroom met hun vele litteekens van kogels en de
+groote kanonnen waren met de vlaggen der verschillende volken bezet;
+met soldaten dicht gevulde booten werkten zich langzaam tegen de
+rivier op, en onder strenge contrôle passeerden wij een aantal mooie
+kanonneerbooten, waaronder vooral de japansche en amerikaansche door
+hun groote schepraderen in 't oog vielen.
+
+Langs de kale oevers zagen wij kleine troepen indische ruiters en
+eindelijk hadden wij de schoorsteenen en groote loodsen van Togkoe
+vóór ons. De geheele rivier lag hier vol met kleine stoombooten en
+groote jonken en andere booten, waarop in reuzengroote letters de
+mooiste duitsche en fransche namen prijkten.
+
+Aan den oever was een druk gewoel van allerlei menschen in allerlei
+kleeding. Het tooneel won niet weinig in levendigheid, doordat niet
+alleen elk huisje maar ook elke hout- en steenkolenhoop vlagjes en
+wimpeltjes droeg met de kleuren van een europeesche natie.
+
+Met moeite drongen wij door de straten, waarin we ook europeesche
+dames, vooral Russinnen, zagen, en kwamen zoo aan het station, waar het
+gewoel bijna nog grooter was, maar toch een voornamer stempel droeg,
+daar de imposante, indische politieagenten streng de Chineezen en de
+gemeene soldaten weerden. Toen ik uit het venster van mijn coupé kalm
+het plein vóór het stationsgebouw overzag, aanschouwde ik een wijde
+zee van alle mogelijke hoofddeksels; de breede vilten hoeden van de
+Amerikanen; de bepluimde hoeden van de bersaglieri; de tulbanden der
+Indiërs en helmen en mutsen van allerlei soort, van de kleine der
+Engelschen tot de groote der Russen. Welk een verschil tusschen de
+elegante, krijgshaftige figuren van de russische officieren en de
+koreaansche troepen, die ik het laatst had gezien.
+
+De spoorwegwaggons geleken op onze derde klasse, en de dienst werd
+waargenomen door engelsche soldaten, die de ambtenaren en officieren
+met vrije reisgelegenheid, en dat hadden ze bijna allen, hun namen
+in een boek lieten opschrijven. De Chineezen werden in open veewagens
+opeengehoopt getransporteerd.
+
+Na twee uur rijdens door een eenzame, zandige streek, langs veel ruïnen
+van dorpen, kwamen statige europeesche huizen en torens in het zicht,
+en wij bereikten het station van de millioenenstad Tientsin.
+
+In vluggen draf trokken mij riksjakoelies over de pontonbrug der Peiho
+naar de europeesche wijk, die veel grooter is, dan ik had verwacht. Zij
+alleen is zoo groot als een flinke europeesche stad en de scheiding der
+verschillende naties is er veel strenger doorgevoerd dan te Sjanghaï.
+
+Door een statige allee langs de rivier en door nette straten vol
+soldaten, ruiters, voorname équipages en militaire wagens van allerlei
+soort kwam ik eindelijk in het zeer deftige Astorhouse Hôtel. Hier kwam
+'s avonds de voorname wereld voor het dîner bijeen, en men zat er 's
+namiddags als in een groote europeesche stad bij een concert op het
+open hôtelterras en liet het bonte verkeer der promenade voorbijgaan.
+
+Hoe kort het nog geleden was, dat deze geheele vergenoegde kolonie zich
+in groot gevaar bevond, kwam mij te binnen, toen ik de europeesche wijk
+aan den franschen kant verliet. Daar, aan het begin der chineesche stad
+zag ik niets dan een uitgestrekt nog niet geruimd veld van ruïnen,
+overblijfselen van verbrande en stukgeschoten huizen. Moeilijk viel
+het, zich er een weg doorheen te banen.
+
+Op de hoeken der straten in de verdere chineesche stad stonden
+chineesche en indische politieagenten, die den Europeaan beleefd
+salueerden. Aan het beroemde Keizerskanaal gekomen, zag ik het dicht
+bezet met schepen en huisbooten. Het is ook inderdaad een veel
+gemakkelijker weg dan de ellendige, chineesche wegen, waarop bij
+uitstapjes in den omtrek mijn paard vaak tot de knieën wegzonk in
+'t moeras. Proviand- en waterwagens van de vreemde soldaten zaten
+dikwijls vast in de modder en hadden dan het recht, voorbijkomende
+Chineezen aan te roepen, om hulp te bieden.
+
+Op een morgen zag ik de geheele wereld door een dofgelen sluier,
+en op straat kon men geen vijf pas van zich af zien, terwijl oogen,
+neus en ooren dadelijk vol fijn zand zaten. Er was een van die
+beruchte zandstormen uitgebroken, die vaak dagen lang duren, en ik
+besloot een poging te wagen, eraan te ontkomen door naar Peking te
+vertrekken. Dat hielp echter niet veel, want het zand drong door de
+spleten der ellendige waggons en maakte ons met de gloeiende hitte de
+reis zeer lastig. Bovendien was een andere trein door de zandbergen,
+die op de rails lagen, ontspoord en van een brug gestort, zoodat wij
+op de ongeluksplaats een eind te voet door het zand moesten afleggen
+en zelf de bagage moesten meesleepen.
+
+Eerst tegen den avond kwamen we met verscheiden uren vertraging te
+Peking aan.
+
+Weldra reed ik, door vlugge koelies getrokken, door de massieve,
+diepe poort van den tweeden muur, nog hooger en breeder dan de eerste,
+waar de spoorweg ons doorheen had gebracht. Toen eerst was men in
+de eigenlijke stad. De straat was zeer breed in tegenstelling met de
+steden van Zuid-China, maar zoo vol kuilen en gaten, dat ik dikwijls
+ellenhoog opgewipt werd. Een menigte kleine, zware, met paarden
+bespannen karren ging ons voorbij, een lange trein kameelen dwong ons
+tot uitwijken, en menigmaal had er een botsing plaats met het vuile
+straatpubliek, dat druk zich bewoog tusschen de veelal open huizen.
+
+Europeesche soldaten zag ik in de menigte in 't geheel niet; aan hun
+tegenwoordigheid herinnerden echter eenige cantines, die er zonderling
+uitzagen tusschen de met papieren vlaggen versierde huizen, waarin
+men de gestaarte handwerkslieden, kooplui en koks bezig zag.
+
+Toen verhief zich weer vóór ons een reusachtige muur en door de donkere
+poort gaande, kwamen wij in de Tartarenstad, waar wij dadelijk rechts
+de straat van de gezantschappen insloegen.
+
+Alles lag hier nog in puin, evenals in de chineesche stad in Tientsin;
+maar de verwoesting was hier nog veel vollediger. Vroeger echter
+kan deze smalle straat ook niet imposant geweest zijn; van de weer
+opgebouwde gezantschappen ziet men alleen de muren; de hoofdgebouwen
+liggen in de tuinen, verder van de straat af.
+
+Voor toeristen was de Keizerstad natuurlijk het belangrijkste. Door
+een groote poort komt men op een ruim voorplein, zoo uitgestrekt, dat
+wij eerst na vijf minuten lustig dravens de tegenoverliggende poort
+bereikten, die de laatste afsluiting is van de Keizerstad. De vele
+goed onderhouden muren, die meer binnenwaarts al kolossaler worden,
+geven een goed denkbeeld van de afgeslotenheid der chineesche regeering
+en van den aard van het geheele volk.
+
+Rechtuit heeft men dan in de Keizerstad de weer door muren omsloten
+Verboden stad, waarin evenwijdig achter elkander, door op zij
+gesloten pleinen van elkander gescheiden, de zes hallen liggen,
+aan de voorvaderen des keizers gewijd. Het gewoonlijk door het hof
+bewoonde deel der stad, het winterpaleis, ligt ten westen daarvan
+aan den oever van eenige groote vijvers, over een waarvan een lange
+marmeren brug geleidt, en bestaat uit talrijke hallen en paviljoens,
+die tusschen de groene lanen van een uitgestrekt park liggen.
+
+Hier had generaal Waldersee zich met zijn staf en de troepen
+ingekwartierd, en bij het oneerbiedig huishouden van onze soldaten in
+de heilige zalen van den Zoon des Hemels zullen zich de voorvaderen
+wel in hun graven hebben omgekeerd. Een rit naar het keizerlijke
+zomerpaleis leidde mij door de lange Kettelerstraat, de hoofdstraat van
+Peking, met mooie, van snijwerk voorziene gevels. Er waren bijna niet
+anders dan arme Chineezen op straat te zien; de voor Sjanghaï en Canton
+zoo karakteristieke optochten van voorname Chineezen met dozijnen
+volgers, die lantaarns en vaandels en titellijsten enz. dragen,
+en leelijke tamtammuziek doen hooren, ontbraken hier geheel.
+
+De aristocratie bleef tijdens de bezetting van Peking meestal in
+haar huizen, voor zoo ver zij niet met den keizer gevlucht was. In
+'t beeld der stratendrukte werd zij vervangen door in Zuid-China
+onbekende kameelenkaravanen, die uit de woestijnen van Midden-Azië
+en Mongolië komen, en welker vreemde drijvers trots de hitte in dikke
+pelzen gehuld waren.
+
+Na een uur bereikten wij den in 't Noorden van de Keizerstad gelegen
+Kolenheuvel, 't centrum der Tartarenstad, van welks top, bedekt met
+ruïnen, ik een prachtig overzicht van Peking nemen kon.
+
+Dicht vóór mij lag de Verboden stad met haar gele daken, en buiten
+aan den horizon der wijde huizenzee verrezen aan alle kanten de
+donkere kolossale buitenpoorten. Naar het Noorden en het Westen
+werd het land bergachtig. Die richting sloegen wij in en bereikten
+door het noordelijkste, armoedigste deel der tartarenstad, waar men
+niets bespeurt van de vlaggen en lantarens der Chineezenstad, den
+buitensten muur. Daarachter begon de Keizerstraat, de mooiste weg
+uit China, die uren aaneen met zware, marmeren platen is geplaveid,
+langs statige tempels voert en merkwaardig zindelijk wordt gehouden.
+
+Het land werd groen; er vertoonden zich al meer loofboomen, en na
+eenige uren dook in de verte een met bosch bedekte heuvelketen op,
+waarin wij tallooze opgewipte daken onderscheidden en eenige pagoden
+van veel verdiepingen; een uiterst weldadige aanblik na het vuile,
+lawaaiige Peking.
+
+Deze wijk van paleizen was door Italianen bezet, bij wie ik vriendelijk
+werd ontvangen. Bij den ingang stonden twee geweldige bronzen leeuwen,
+die waarschijnlijk te zwaar waren geweest, om te worden meegenomen,
+want alles was zoowat leeggeplunderd. Aan den voet der heuvels lag
+een groot meer, omgeven door een marmeren balustrade en door mooie
+wandelgalerijen. Enkele paviljoens waren in den vorm van schepen
+in het meer uitgebouwd, en in een haventje lagen nog de galabooten,
+die het hof voor pleiziertochtjes had gebruikt. De tegenoverliggende
+oever was afgesloten met een rij hooge boomen.
+
+Tegen de heuvels op was een prachtig park aangelegd, en honderden
+sierlijke huisjes met geelroode, schitterende pannen stonden er
+verspreid om het terrasvormig aangelegde hoofdgebouw. Het groote
+meer werkte aangenaam verkoelend op de temperatuur, en de in China
+schaarsche donkere schaduw van het woud verhoogde het behagelijke
+van de plaats.
+
+Van een der torentjes op de hoogte van de heuvels overzag ik den
+geheelen parkaanleg met de paleizen, alles een sterke tegenstelling
+vormend met de donkere, neerdrukkende hoofdstad, welker reuzenmuur
+men in de verte kon zien. Beneden lag het meer in zijn marmeren
+omlijsting, rondom mij heen suisde het in de kruinen van de boomen,
+die zich welfden over de mooie gebogen lijnen van de bonte daken,
+met draken als waterspuwers. Daartusschen klonken de tonen van de door
+den wind bewogen klokjes der pagoden, juist als wij het als kinderen
+in de sprookjesboeken lazen.
+
+Toen ik naar beneden daalde, vond ik in het binnenste van een toren
+eenige Japanners bezig een laatste, tot nu tot vergeten bronzen
+kandelaber los te schroeven.
+
+
+
+Den dag, waarop wij in Australië zouden landen, had een beambte
+veel te bespreken met de zich aan boord bevindende zonen van het
+Hemelsche Rijk, en wij overige passagiers stelden er veel belang
+in. De invoer van Chineezen is namelijk in Australië enkel mogelijk
+tegen betaling van vrij hooge sommen, terwijl Chineezen, die reeds
+eenmaal in Australië zijn geweest, er zonder nadere betaling kunnen
+terugkeeren. Alleen moeten zij hunne identiteit bewijzen, opdat
+niet dezelfde pas van toelating van hand tot hand zal gaan, nadat
+er een Chinees in Australië genoeg heeft verdiend en naar China
+teruggekeerd is.
+
+Daarom is er van staatswege een portret van den bezitter bij den
+pas gevoegd, en onze beambte moest nu nagaan, of de photografieën
+met de eigenaars overeenkwamen, want het is dikwijls genoeg gebeurd,
+dat geheele familiën, het eene lid na het andere op denzelfden pas
+in Australië zijn toegelaten.
+
+Zooals de herder de afzonderlijke gezichten van zijn schapen, zoo
+leert ook de vreemdeling in China de gezichten van de gele heeren
+onderscheiden, die in 't begin allen precies op elkaâr schijnen
+te gelijken; maar naar slechte, oude portretten zoo mogelijk
+bloedverwanten van het gele ras uit elkaâr te houden, was ons allen
+te zamen vaak niet mogelijk, en wij stelden vast, dat het voor de
+australische regeering geraden zou zijn, liever het Bertillonsche
+meetsysteem of iets dergelijks toe te passen.
+
+Met die belangrijke bespiegelingen waren wij nog bezig, toen het
+schip onverwachts in een smalle baai tusschen de hooge rotsen aan
+de kust binnendrong en wij ons al spoedig in Port Jackson bevonden,
+de beroemde haven van Sydney, die de vloten der geheele wereld zou
+kunnen bevatten en zoo begunstigd is door de natuur, dat er slechts
+zeer geringe havenwerken noodig waren, om het den grootsten schepen
+mogelijk te maken, direct aan den wal aan te leggen.
+
+De geheele baai gelijkt op een fjord; maar de oevers rijzen niet
+steil omhoog, maar zwellen zachtjes aan tot lage bergen en zijn tot
+aan den waterspiegel met bosch bedekt. Maar juist als daar vertakt
+de baai zich in vele zijarmen, en overal kijken uit het groen de
+witte huizen en torentjes. Langzamerhand volgen op de voorsteden,
+waar die huizen bij behooren, de gebouwen van de eigenlijke stad, die
+ook rondom deelen van de baai is gelegen en voor een deel de hoogten
+bedekt. Overal voeren stoombooten en zeilschepen; veel oorlogschepen
+lagen er voor anker naast allerlei groote en kleine vaartuigen.
+
+Spoedig was ik aan wal gegaan en rolde in een engelsche cab met
+gummibanden om de wielen, over de geasphalteerde straten met volkomen
+europeesche drukte naar een mooi hôtel, met 't aangename bewustzijn,
+na een jaar uit Europa afwezig te zijn geweest, hier voor de eerste
+maal een beschavingsoase in de buiten-europeesche landen te hebben
+bereikt en over alle genietingen van een europeesche hoofdstad weer
+te kunnen beschikken.
+
+Met een zekere ontroering zag ik de witkielen aan, de krantenjongens
+en de droschkenkoetsiers, want die groepen ontmoet men nooit in de
+steden van Oost- en Zuid-Azië; zij zijn de ware vertegenwoordigers
+der beschaving van te huis!
+
+Door kennismaking met personen op de stoomboot had ik ook eenige
+voeling met gezelschapskringen in Sydney, waar men voor den vreemdeling
+zeer innemend is. De omgang is ongedwongen en prettig. Een groote rol
+speelt in 't leven van de menschen de haven met haar verschillende
+bochten. Dikwijls worden pics-nics gegeven en in zeilbooten gaat
+men naar geliefde hoekjes van de baai en amuseert er zich in de vrije
+natuur of probeert eens, een haai te vangen, 't geen een verdienstelijk
+werk is, daar er nog altijd vele in de haven leven.
+
+'s Namiddags ontmoet men elkaâr bij het concert in den Botanischen
+Tuin, die een der mooiste inrichtingen van dien aard is en zich midden
+in de stad een eind langs de zee uitstrekt. De Zondagen zijn gruwelijk
+vervelend; geen comedie is er; de electrische tram rijdt niet en in
+'t hôtel kan men zelfs geen warm eten krijgen! De arbeiders werken
+hier elken dag slechts acht uren en 's Woensdags is ook nog van twaalf
+uur af een vrije dag.
+
+De schouwburgen kwamen mij niet first rate voor, ofschoon ik het
+gunstigste jaargetijde daarvoor trof, want ik kwam in Juni, dus midden
+in den winter van het zuidelijk halfrond aan. De dames uit deftige
+kringen bezochten de schouwburgen zelden; haar ontmoette men eerder
+'s avonds in een der prachtige banketbakkerswinkels of in sommige
+restauraties bij afternoon-tea.
+
+Het amuseerde mij altijd, den onderlingen naijver te bemerken tusschen
+de menschen van Sydney en van Melbourne. Reeds op de stoomboot van
+Manilla naar Sydney had ik toevallig aan tafel mijn plaats tusschen een
+heer uit Melbourne en een uit Sydney, en ik scheen beider vertrouwen
+te hebben gewonnen, want zij vertelden mij bij beurten kwaads over
+hun wederzijdsche staten en personen.
+
+Victoria scheidde zich namelijk van Nieuw Zuid Wales af uit vrees, dat
+het als rijkste provincie te veel in de schatkist zou moeten storten,
+en Sydney heeft dat nooit vergeten, vooral omdat het de oude moederstad
+is, terwijl Melbourne, eerst vijftig jaren oud, moderner en beter
+gebouwd is en zich daarom ver verheven acht boven het ouderwetsche,
+reeds meer dan honderd jaren oude Sydney. Thans was de verhouding
+bijzonder gespannen, omdat beide steden hoofdstad wenschten te worden
+van de australische federatie. De vijandschap ging vroeger zoo ver, dat
+reizigers, die de slaapwaggons van de lijn Sydney-Melbourne gebruikten,
+midden in den nacht werden gewekt en uitstappen moesten, daar de
+elkaâr vijandige staten geen vreemde wagens over de grens lieten komen.
+
+Elken morgen bijna reed ik uit mijn aardig hôtel op de hoogten van
+Darlinghorst aan de Wooloomooloobaai per fiets naar het tien mijlen
+zuidelijk gelegen dorp La Pérouse, waar ik afstammelingen aantrof van
+de oude oerbewoners der landstreek, door de regeering hier geplaatst,
+bij wie ik ijverig les nam in het werpen met den boemerang.
+
+Dit eigenaardig wapen hebben de inboorlingen van Nieuw-Holland
+uitgevonden, en nergens anders op de wereld is het in gebruik. Het
+vormt met den kangoeroe en het merkwaardig vogelbekdier een
+der typische eigenaardigheden van Australië. Het smalle, vlakke,
+hoekig gebogen stuk hout is in alle drie afmetingen gekromd, en men
+vervaardigt het, door het vochtige hout met geweld te draaien en
+bij het vuur te harden. Vooruit geworpen, slingert het om zichzelf,
+wordt ten gevolge der krommingen bij elke draaiing door den tegenstand
+der lucht een weinig uit zijn koers gebracht en keert eindelijk in
+een wijden boog tot den slingeraar terug. De inboorlingen kunnen het
+meestal behendig in de lucht grijpen. Zeer ver en juist kan men werpen
+tegen een lichten wind in, daar dan de boemerang als een vlieger door
+den luchtstroom wordt gedragen. Ondanks de lichtheid ontwikkelt het
+hout door de snelle draaiende beweging bij het treffen tegen een of
+ander voorwerp een kracht van beteekenis; zoo zag ik vrij dikke takken
+af knikken door het scherpkantige werphout, en ik geloof wel, dat men
+met den zwaren oorlogsboemerang, die echter alleen rechtuit kan worden
+geslingerd, een mensch den schedel kan verpletteren. Met hun breede
+neuzen en grove trekken maken de inboorlingen geen aangenamen indruk.
+
+De meest gewilde verdere uitstapjes hebben plaats naar de Blauwe
+Bergen van Nieuw Zuid Wales, die men bereikt door een spoorwegrit
+van eenige uren naar het Westen. Er is daar dicht bosch en men wordt
+er aan het Thüringerwoud herinnerd, doch zonder de vele bewoners. Ik
+had eerst plan, de streek per fiets te bereizen, maar bleef na korten
+tijd reeds steken in de sneeuw en verdwaalde buiten dien, daar de weg
+niet te herkennen was, omdat er niemand langs was gegaan, sedert de
+sneeuw gevallen was. Den geheelen namiddag en een deel van den avond
+marscheerde ik in ééne richting verder, steeds met mijn wiel aan de
+hand, zonder een mensch of een huis aan te treffen. Des te meer wild
+zag ik, toen de maan was opgekomen, en ik was verbaasd over de groote
+menigte kangoeroe's, die ik opjaagde. Reeds 's namiddags kruisten
+velen mijn weg, en het maakte een allergrappigsten indruk te zien,
+hoe de groote dieren met de kleine kopjes het eene achter het andere
+aan in lichte en toch verre sprongen voortijlden, daarbij de lange
+staarten op en neer bewegend.
+
+Toen ik reeds had besloten om maar vuur te maken en mij voor een
+kampeering in te richten, bereikte ik ten slotte nog een gehucht,
+waar ik door vriendelijke menschen gastvrij werd opgenomen.
+
+Lang zat ik met den heer des huizes, een schapenfokker, onder een glas
+grog aan den vlammenden haard, en hij haalde zijn herinneringen op
+aan den goeden ouden tijd in Australië, toen men nog eens kon vechten
+met ontvluchte galeiboeven en wilde inboorlingen. Het is opmerkelijk,
+hoe snel zich in dit werelddeel de dieren en planten vermenigvuldigen,
+die er ingevoerd zijn. De schapen bijvoorbeeld, die nu den grootsten
+rijkdom van Australië uitmaken; dan de musschen, die een liefhebber
+onnoodigerwijze heeft ingevoerd; de distel en vooral de konijnen,
+die nu zooveel schade aanrichten, dat de regeering een hoogen prijs
+gesteld heeft op het vinden van een afdoend verdelgingsmiddel. Zooals
+mijn gastheer vertelde, kan men zich voorloopig niet anders redden dan
+door heele terreinen met een stevig draadvlechtwerk te omheinen, dat
+zoo diep in den grond is aangebracht, als de konijnen hun holen graven.
+
+Op een drijfjacht den volgenden dag schoten wij, behalve eenige
+kangoeroe's, ook twee buideldieren.
+
+Men houdt er echter in Australië meer van, de kangoeroe's te paard
+met speciaal daarop afgerichte honden te jagen, waarbij dan vele
+honden bezwijken onder de scherpe klauwen der vervolgde dieren. De
+soep van kangoeroestaart was uitstekend; maar over 't algemeen houdt
+men niet veel van het vleesch, en alleen voor het vel is een goede
+prijs te bedingen.
+
+Door de ervaring wijzer geworden, zette ik mijn reis te paard voort,
+om de beroemde Jenolangrotten te bezoeken, groote, mijlenlange
+druipsteenholen met prachtige kalkvormingen, het mooiste wellicht,
+dat men van dien aard te zien kan krijgen.
+
+Er was daarbij een idyllisch mooi gelegen, geriefelijk hôtel, maar
+ondanks de drukke passage zag men hier eveneens op elke wandeling
+kangoeroe's langs de rotsen klauteren.
+
+Weldra verlangde ik intusschen weder naar de groote stad, vooral
+omdat ik Australië spoedig dacht te verlaten.
+
+Op de laatste dagen van mijn verblijf te Sydney deed ik veel pogingen,
+om een zeilschip te vinden, dat bij zooveel mogelijk Zuidzee-eilanden
+moest aanleggen, want de ware poëzie der Stille Zuidzee en haar
+eilanden meende ik alleen per zeilschip te zullen genieten. Maar al
+mijn zoeken liep op niets uit.
+
+De weinige zeilschepen, die er waren, gingen òf rechtstreeks naar
+Zuid-Amerika òf naar de eene of andere afgelegen eilandengroep en
+terug, zoodat ik daar dan een halfjaar of mogelijk wel een jaar zou
+hebben moeten wachten, tot er eens toevallig een ander schip langs
+kwam. En zoo besloot ik dan, voorloopig tot Nieuw-Zeeland de gewone
+poststoomboot te nemen, die den volgenden dag in zee zou gaan.
+
+De vaart naar Auckland op het Noordeiland van Nieuw-Zeeland, die op
+vier dagen beslag zou leggen, eischte zeven dagen voor zich en was
+zoo stormachtig, als ik nog nooit iets had meegemaakt. Warme spijzen
+konden eenige dagen lang in 't geheel niet klaargemaakt worden,
+alles wat niet zeer zorgvuldig was vastgesjord, rolde door elkaâr en
+bracht den niet uitkijkenden passagier builen en schrammen toe. In
+'t bed moest men zich laten vastbinden, als men niet telkens weer
+eruit geslingerd wilde worden, en in den salon stond het water bijna
+een voet hoog, als een bijzonder hooge stortzee een der deuren naar
+het dek had opengerukt.
+
+De meeste passagiers waren verheugd, toen ze in de haven van Auckland
+weer in de frissche lucht op dek konden komen. Boven hadden de golven
+ook niet zonder resultaat gewerkt; twee booten waren weggeslagen,
+en alle mogelijke andere dingen, die buiten den rand van het dek
+uitstaken, waren weggevaagd.
+
+De eerste blik op Auckland imponeert niet. De stad lijkt een engelsche
+havenstad van middelbare grootte, en ofschoon de reiziger van te voren
+weet, dat hij in een stad komt, waar bijna alleen Europeanen wonen
+en die modern is gebouwd, toch zal hij altijd weer een teleurstelling
+gevoelen, omdat het eerste Zuidzee-eiland, dat hij betreedt, zoo weinig
+heeft van die eigenaardigheden, die hij met het begrip Zuidzee-eiland
+verbindt.
+
+Het deel der kust, waar de stad is gelegen, verheft zich nog al hoog,
+en van de hoogte, heeft men een ruim uitzicht over de zee, alsook
+naar de andere zijde, naar het vriendelijke, boschrijke binnenland,
+waar zich talrijke uitgebrande vulkanen verheffen.
+
+Hoog in de hoogte staat het Museum, waar men, behalve de beenderen
+van den uitgestorven reuzenvogel Moa, de vele gereedschappen en
+werkstukken van de oude bewoners, de Maori, vinden kan. Interessant
+zijn de lange booten voor oorlogsgebruik, waarin vijftig en meer
+roeiers achter elkaâr kunnen zitten. De Maori's zijn het eenige volk
+der Stille Zuidzee, dat bij het binnendringen van de europeesche
+beschaving reeds op zoo hoogen trap stond, dat het in staat was,
+zich daarnaar te schikken en er niet door te gronde ging. Er zijn
+nog meer dan 40 000 Maori's, die 't meest op het Noordeiland leven,
+en hun aantal neemt zelfs in de laatste jaren toe. Hun vermindering
+was een gevolg van de bloedige oorlogen, die enkele tientallen jaren
+geleden op het eiland woedden, want de Maori's hadden zich snel aan
+het gebruik van vuurwapenen gewend en weerden zich dapper en behendig
+tegen het voortdringen van de Europeanen.
+
+Vooral in het aanleggen van versterkingen wisten zij zich meesters
+te toonen, en de Engelschen leden in menig geregeld gevecht de
+nederlaag. Tegenwoordig zijn ze in 't bezit van dezelfde burgerrechten
+als de blanke kolonisten en vervullen allerlei betrekkingen. Ze zijn
+ook kiezers, zij, zoowel als hunne vrouwen, want in Nieuw-Zeeland is
+de vrouw, ook in politiek opzicht, met den man gelijkberechtigd, en 't
+gebeurt wel, dat er meer vrouwen dan mannen bij de stembus verschijnen.
+
+De Maori's, die ik in de straten zag, waren volkomen europeesch
+gekleed; alleen toonden de vrouwen een zekere voorliefde voor groote,
+bonte omslagdoeken en waren somtijds aan de kin getatoeëerd. De
+gezichten waren intelligent en niet leelijk.
+
+Om het inwendige van het eiland te leeren kennen en vooral
+het zonderlinge, belangwekkende gebied der warme bronnen, maakte
+ik gebruik van den spoorweg Auckland-Rotorua. De tocht ging door
+bergachtig land; in de dalen weidden groote kudden, maar dat waren de
+eenige dieren, die ik te zien kreeg. Wilde viervoeters zijn er niet op
+Nieuw-Zeeland, evenmin als op de meeste andere Zuidzee-eilanden. Het
+geheele landschap krijgt iets karakteristieks door de veelvuldigheid
+der kleine hulstboompjes.
+
+Het stadje Rotorua is beroemd als badplaats, en zieken uit heel
+Australië, Oost-Azië en zelfs uit Europa gaan er heen. 't Is het
+middelpunt van een groot district, onder welks dunnen bodem aanhoudend
+sterke vulkanische krachten werkzaam zijn en op vele plaatsen zich aan
+de oppervlakte merkbaar maken. Na van het station uit een half uur te
+hebben geloopen, liet ik de verspreid liggende huizen achter mij en
+kwam over een kleine rivier te Whakarewarewa, een grootere, alleen
+door Maori's bewoonde plaats, zooals over 't algemeen in deze voor
+hen heilige, vulkanische districten de Maori's het meest voorkomen en
+nog het dichtst bij hun oorspronkelijken cultuurtoestand zijn gebleven.
+
+Mooie, lichtbruine meisjes boden zich als geleide aan, en vol
+vertrouwen liet ik mij door een kind met vriendelijke oogen brengen
+naar het machtsgebied der onderaardsche krachten. Dichtbij den ingang
+aan de brug lag reeds een plas, waarin het water vurig kookte en
+bruiste. Toen kwamen nog een aantal andere, grootere en kleinere
+vijvers, alle van meer of minder hooge temperatuur. Hier en daar
+speelde de jeugd, en oude Maori's zag ik er hun pijpje rooken. Rondom
+de plassen lagen de huizen, kleine houten woningen met groot,
+laagafhangend dak, en fraai met snijwerk versierd. Vóór de ingangen
+stonden totems, hooge palen met de beeltenissen der voorvaderen van
+den huisheer erin gesneden.
+
+De ligging van het dorp is in zoover zeer gunstig, dat de bewoners het
+gemak vinden van een steeds gereed warm bad, en zorg voor brandstof
+is geheel bij hen uitgesloten, want als het koud wordt, schuift men
+het verplaatsbare houten huis eenvoudig naar een warmer plekje van
+den grond, en in den vollen zomer gaat men meer ter zijde.
+
+Om heet water te krijgen, behoeft men den grond slechts een klein
+eindje uit te graven, en ik heb zelf eieren gegeten, die in een
+eigengemaakte kuil gekookt waren.
+
+Iets verder dan Whakarewarewa lag een grooter meer, dat ten
+deele kookte en bruiste; maar het vreemdste waren de borrelende
+moerassen. Deze in een donker bosch gelegen, met riet bedekte
+moerassen, waaruit aanhoudend groote luchtbellen opstegen en met
+knappend geluid braken, leken wel helsche machines. Alleen de
+aanwezigheid der wondermooie Maorimeisjes hield mij van griezelen
+terug, en het werd mij daardoor eerst duidelijk, waarom men op
+dezen niet moeilijk te vinden weg geleide noodig heeft en wel jong,
+vrouwelijk geleide. Nadat ik ten gevolge van deze voortreffelijke
+inrichting weer Rotorua in goede gezondheid had bereikt, liet ik mij
+per rijtuig naar het Geyserhôtel brengen, dat op een half uur afstands,
+eenzaam, onmiddellijk bij de groote geysers is gelegen. Het was reeds
+donker, toen ik er aankwam; maar toch moest ik na een sober avondmaal
+weer naar buiten in de koude, om een der grootste geysers te zien,
+die slechts elke twintig uren éénmaal springt.
+
+In het maanlicht zag ik eerst niets anders vóór mij dan eenige
+rotsblokken om een gat in den grond. Plotseling echter begon het te
+bruisen; de aarde scheen te sidderen, één-, twee-, driemaal spoot
+iets wits, eerst een voet, dan een meter hoog uit de opening, en
+toen op eens ging met donderend geweld een breede waterzuil dicht
+vóór mij 150 voet hoog naar boven, door den wind uiteenspattend en
+aan de andere zijde neervallend. Eerst na eenige minuten zakte de
+straal weer langzaam en zonk weg in de diepte, en van het prachtig
+schouwspel bleef niets over dan een dof gerommel onder onze voeten.
+
+Hetzelfde schouwspel herhaalde zich den anderen morgen onder velerlei
+vormen, toen ik onder het nu al gewoon geworden geleide van een
+Maorimeisje 't gebied der geysers doorwandelde. Daar zag ik ook
+de beroemde Waikiteterrassen, waarvan het grootste gedeelte door
+een aardbeving kort geleden werd verwoest, maar die nog altijd een
+merkwaardigen aanblik bieden. Het is een groot, in terrassen dalend
+veld, gevormd door afzettingen van kiezelzuur en dat naar den vorm
+op een sterk verdeelden, bevroren waterval, naar de substantie op
+blauw glanzend albast gelijkt.
+
+Rondom waren talrijke geysers. Eenige spoten elk kwartier en dan
+slechts kort; andere met tusschenpoozen van uren, en nog weer andere
+stoorden zich niet aan bepaalde termijnen. Voorzichtig naderde mijn
+geleidster de openingen altijd van den windkant; maar toch dook ik soms
+plotseling van schrik ineen, als onverwachts naast mij een kokende
+bron luid opspoot. Nooit echter zal ik den imposanten totaalindruk
+vergeten, toen ik van een hoogte de geheele streek overzag. De stoutste
+fantazie kan zich geen voorstelling maken van iets, dat meer gelijkt
+op middeleeuwsche afbeeldingen van de hel.
+
+Tusschen de met donker bosch bedekte bergen was ik aan alle kanten
+door zware wolken stoom omringd, vlak bij lag een kaal rotsgebied,
+links beneden vreemde, nooit te voren aanschouwde steenvormingen,
+die op schitterende watervallen geleken en vóór mij schuimden hoog de
+waterkolommen op, nu eens in dunne stralen met kleine tusschenpoozen
+spuitend, dan met gelijke en lang aangehouden kracht groote massa's
+water omhoog slingerend, vele tegelijk soms aan alle kanten. Daarbij
+was de lucht vervuld van een dof gedreun, en onder de voeten was de
+grond niet vast en stevig.
+
+
+
+Ver achter mij zag ik in den vroegen morgen de verdwijnende kusten
+van het eiland Toetoeïla, waarop een amerikaansche stoomboot mij had
+afgezet en dat ik te middernacht met de kleine verbindingsboot Kawan
+had verlaten. Dicht vóór ons verrezen reeds de bergen van Oepoloe,
+het hoofdeiland van Samoa; en heel in de verte vertoonden zich de
+omtrekken van nog andere eilanden. De lucht was onbeschrijfelijk
+zacht en droeg in verkoelende vleugjes heerlijke geuren van het land
+tot ons over. Ik voelde voor het eerst, dat ik mij werkelijk in de
+Zuidzee bevond, waarover ik zoo dikwijls had gedroomd. De kleine Kawan
+stampte en slingerde geweldig, trots de kalme zee, en de meeste van de
+ongeveer twintig passagiers waren zeeziek. Er waren veel zendelingen
+aan boord en eenige samoaansche vrouwen met haar kinderen, volkomen
+ingepakt in bonte doeken en voorloopig onzichtbaar.
+
+Dicht naast mij op de houten bank lag het hoofdje van een aankomend
+meisje, en ik kon de verzoeking niet weerstaan, voorzichtig een tip
+van den doek van haar gezichtje op te lichten. Daar trof mij uit de
+mooie oogen een zoo diep wanhopige blik, die van zoo innig lijden
+door de zeeziekte getuigde, dat ik den doek gauw weer liet vallen en
+wat met haar moeder bleef praten, een dikke, vriendelijke dame in een
+europeesche babyjurk, die uitstekend Engelsch sprak en geen last had
+van de algemeene kwaal.
+
+Intusschen waren wij het eiland genaderd, en ik zag het strand geheel
+bezet met hooge kokospalmen, dien echten boom der Stille Zuidzee. Lang
+voeren wij langs dichte palmenwouden, die ver landwaarts in gingen,
+en zelfs op de hoogten der bergen op den voorgrond teekenden de mooie
+kronen zich duidelijk af tegen den donkerblauwen hemel.
+
+Tegen den middag weken de bergen iets meer van de zee terug en wij
+bereikten de open reede van Apia. Achter een rif, met schuim bedekt,
+lagen eenige kleine zeilschepen voor anker en in de ondiepe zee
+dichtbij het strand zag ik een grooten scheepsromp op zij liggen,
+'t wrak van de Adler, die vóór eenige jaren hier met een paar andere
+schepen in een taifoen is gestrand.
+
+Langs de kust lagen, vaak door palmen van elkaâr gescheiden,
+veel kleine europeesche huizen en op den achtergrond verrezen
+boschrijke heuvels. Al spoedig verschenen de duitsche dokter en de
+douane-inspecteur in witte uniformen bij ons aan boord en daarna was
+er niets meer, dat onze landing belette.
+
+De boot, waaraan ik mijzelven en mijn bagage toevertrouwde, werd door
+een gespierden reus geroeid, die alleen de gebruikelijke lawa-lawa, den
+heupdoek, droeg en mij in gebroken Duitsch vertelde, dat hij vroeger
+op de berlijnsche tentoonstelling tentoongesteld was geweest. Daarbij
+sprak hij met ingenomenheid over de Duitschers in het algemeen en
+over de vrouwelijke bevolking van Berlijn in het bijzonder en bood
+mij ten slotte zijn diensten aan voor het vervolg.
+
+Niet erg verrukt over dit door de cultuur gefatsoeneerde exemplaar
+van het samoaansche ras, zocht ik een onderkomen in het beste der
+drie hôtels van Apia, dat wel niet veel comfort aanbood, maar toch
+een kleine inrichting had voor het nemen van een bad in de zee. IJs
+was op heel Samoa niet te krijgen. Buiten mij was er nog één gast,
+eveneens plezierreiziger; het andere hôtel was geheel leêg. Veel
+menschen, die hier zaken doen, denken nog met weemoed aan de tijden,
+waarin Samoa nog den strijd der mogendheden om zijn bezit bijwoonde,
+toen er altijd veel oorlogschepen in de haven lagen, die drukte en
+geld in het land brachten. Nu is er alles stil geworden.
+
+In het centrum van de stad Apia ligt het regeeringsgebouw, en toen ik
+er den gouverneur opzocht, excerceerden juist de inlandsche troepen
+daar onder commando van een duitschen onderofficier. De bruine jongens
+zagen er lang niet slecht uit met hun witte jas en korte broek,
+met zijgeweer en karabijn; de beenen waren in den natuurstaat gelaten.
+
+De inboorlingen, die ik in de lange straat, waaruit Apia gevormd
+wordt, ontmoette, waren lang en flink gebouwd en hadden dikwijls een
+zeer aantrekkelijk uiterlijk. Van alle buiteneuropeesche volken komt,
+afgezien van dien der Hindoes, de gelaatsvorm van de Polynesiërs het
+meest met onzen smaak overeen. De mannen waren enkel met de lawa-lawa
+bekleed, droegen het haar steil omhoog en hadden het meestal roodachtig
+geverfd; zooals ik later hoorde, bleeken zij het met ongebluschte kalk.
+
+Alleen 's avonds, als zij naar de kerk gingen, moesten ze volgens
+voorschrift een jasje dragen. De inboorlingen, die dwaas genoeg
+zijn, zich geregeld geheel in europeesche kleeding te steken, worden
+dikwijls ziek en teringachtig, vermoedelijk doordien zij er zich door
+verwennen en de kleêren aanhouden, als die doornat zijn geworden
+of ze onvoorzichtig en op ongelegen tijd uittrekken. De vrouwen
+droegen bijna alle een lang, ruim kleed met bloote armen. Zij waren
+evenals de mannen bijna altijd met bloemen getooid, hadden kransen
+in het donkere haar en lange, sterk geurende kransen om den hals
+en het middel. Veel Europeanen in Apia hebben samoaansche vrouwen,
+met wie zij zeer gelukkig schijnen te zijn. De kinderen uit zulke
+verbintenissen zijn vaak bijzonder mooi, worden vaak voor eenige
+jaren naar Europa gezonden om hun opvoeding te voltooien en brengen
+dan den vreemdeling in verrukking door haar lieftalligheid en de
+pikante tegenstellingen in haar wezen.
+
+De gezelschapskring van den gouverneur was maar klein, en eerst
+bij een picnic, dat eenige duitsche kooplieden ons, vreemdelingen,
+aanboden, werd een breeder kring samoaansche dames en kleurlingen
+uitgenoodigd. In talrijke rijtuigen reed men naar buiten, naar een
+in de schaduw van het woud gelegen waterval. Er kwamen daar ongeveer
+vijftig personen samen en het ging er vroolijk en ongedwongen toe. Vóór
+den maaltijd, die in de open lucht gebruikt werd, kregen we iets
+aardigs te zien. 't Riviertje vormde onder aan den waterval een grooter
+bekken met kristalhelder water, waarnaast zich een steile rots verhief,
+wel 25 M. hoog. Van deze rots sprongen de dames, de eene na de andere,
+in licht badcostuum in het water, zich verfrisschend in het koele nat.
+
+De hitte was in het middaguur zeer groot; alle huizen waren tot
+vier uur gesloten en niemand was dan op straat te zien. Alleen de
+vroege morgenuren waren geschikt, de omliggende groote cacao- en
+palmenaanplantingen te bezoeken. Daarbij kon men echter met paard
+en rijtuig altijd slechts een paar mijlen ver de kust volgen; dan
+werden de wegen alleen bruikbaar voor voetgangers. Daarom kon ik
+ook mijn plan, om de andere deelen van het eiland te leeren kennen,
+enkel te voet volvoeren en ging in het meer landwaarts in gelegen
+dorp der inboorlingen geschikte menschen zoeken, die als gidsen en
+als dragers konden dienst doen.
+
+De samoaansche hutten gelijken op strooien bijenkorven, waarvan de rand
+op palen van een meter hoogte rust. De ruimte tusschen de palen laat
+den zeewind ongehinderd toe, en alleen bij regen wordt een sluiting
+aangebracht met gordijnen van boombast en palmbladeren. De vloer
+is gestampt en wordt belegd met vlakke, gladde steentjes, waarover
+gevlochten matten in verscheiden lagen een prettige vloerbedekking
+vormen.
+
+Spoedig vond ik daar wat ik zocht en besloot nu, eerst dwars
+door het oerwoud, dat het midden van het eiland inneemt, naar de
+tegenoverliggende kust te marscheeren en dan steeds langs de zee te
+gaan, waar bijna alle samoaansche dorpen aan grenzen.
+
+Vooraf bracht ik nog een bezoek bij den ouden "koning" Mataafa, om
+van hem een aanbevelend schrijven te vragen voor de andere hoofden,
+door wier provincies ik zou trekken. Daar ik hoorde, dat een rok
+of andere attributen van een feestkleedij door den ouden heer niet
+verlangd werden, stapte ik er in mijn gewoon wit linnen pak op uit naar
+Moelinoe, een smal schiereiland, dat de haven van Apia in 't Westen
+afsluit en waar Mataafa met zijn trouwste aanhangers gevestigd is.
+
+De huizen van Moelinoe geleken in bouwtrant op alle andere samoaansche
+huizen; ze waren alleen wat sierlijker en grooter. Ik liet mijn
+kaartje naar den koning brengen, en in hoogsteigen persoon sloeg
+hij een der matgordijnen op zij, reikte mij de hand en wees mij als
+zitplaats een hoop fraaie matten.
+
+Hij droeg, als de andere Samoanen, niets dan de lawa-lawa om de heupen
+en leek precies op de portretten, die ik van hem had gezien. Door
+middel van een tolk, want Engelsch noch Duitsch spreekt Mataafa,
+liet ik hem een paar stevige vleierijen over zijn land en volk zeggen,
+waarmee hij blijkbaar in zijn schik was.  Toen vroeg hij naar het doel
+en het verloop van mijn reis en sprak ervan ook eens in Duitschland
+te willen komen, als alles hier goed geregeld was.
+
+Zonder dat ik behoefde te vragen, riep hij zijn secretaris of minister
+en droeg hem op, een rondschrijven aan de onderhoofden voor mij op te
+stellen. Denzelfden dag nog werd het mij door een lid der inlandsche
+politie gebracht en, zooals ik bij de vertaling hoorde, liet het te
+mijner aanbeveling niets te wenschen over.
+
+Op den terugweg zag ik het hoofd Tamasese vóór zijn huis staan, en
+daar hij mij te gemoet kwam en de hand uitstrekte, kon ik het niet
+laten, ook bij hem binnen te gaan, om geen der historische grooten
+van Samoa aanstoot te geven.
+
+Den volgenden morgen toog ik met de zon op weg, om nog op denzelfden
+dag dwars door het oerwoud de zuidkust van Oepoloe te bereiken. Ik
+nam twee dragers mee, ieder met een bamboes over den schouder, aan
+welker uiteinden in matten korfjes mijn geringe bagage geborgen was,
+alleen bestaande uit linnengoed en kleêren, wat goedkoope sieraden
+en speelgoed, bestemd voor geschenken aan de inboorlingen.
+
+Eén van de dragers was een forsche, zeer braaf er uitziende man,
+die geen europeesche taal kon spreken, de andere een handig, snugger
+jongetje, die in een zendelingeninrichting was opgevoed en het voor
+doelmatig hield, dit door een veelvuldig gebruik van bijbelteksten en
+andere blijken zijner vrome gezindheid te laten zien. Alle Samoanen
+laten zich hun werk zeer goed betalen, als zij het een of ander op
+zich nemen; maar de Samoaan heeft heel weinig behoeften; kleeding,
+woning en verwarming kosten bijna niets, vruchten en visch ook niets,
+en als er werkelijk eens aan iets behoefte is, dan logeert hij, zoolang
+hij wil, bij den een of anderen bloedverwant, die hem te allen tijde
+moet herbergen en onderhouden. Wil hij ten slotte europeesche dingen
+koopen, dan ruilt hij ze tegen copra, die hij met heel weinig moeite
+zich kan verschaffen van de geërfde kokospalmen. Werkt hij dus bij
+geval, dan verlangt hij evenveel loon als een europeesch arbeider,
+dat is tienmaal meer dan een Hindoe of Chinees, en men heeft daarom
+sedert eenigen tijd inboorlingen van de Salomonseilanden en de
+Nieuwe Hebriden op Samoa als goedkoope arbeidskrachten ingevoerd,
+tot groote ergernis natuurlijk van de Samoanen, die mij een massa
+griezelige menschenetersgeschiedenissen uit het jongst verleden van
+deze onschuldige luidjes opdischten.
+
+Na een korten marsch waren wij reeds in het oerwoud. De weg was zoo
+smal, dat er juist voor één mensch plaats was en leidde meestal steil
+omhoog. Wij vergoten, trots het vroege uur, bij dit stijgen stroomen
+van zweet, want de boomen om ons heen stonden zoo dicht in blad, dat
+wij ons in diepe duisternis bevonden en de verfrisschende zeewind
+ons niet kon afkoelen. De plantengroei was heerlijk. Palmen van
+vele soorten, varens van tien meter hoog stonden naast broodvrucht-
+en mangoboomen, omkranst door dikke slingerplanten. Mijn dragers
+braken druk stukken af van de suikerrietplanten op zij van den weg
+en verkwikten zich door 't sappig hout te kauwen, terwijl ik mij meer
+aan kokosnoten en bananen hield.
+
+Eenige heldere beken, die wij moesten passeeren, boden de altijd
+weer met vreugd begroete gelegenheid tot het nemen van een bad,
+waarvoor men immers niet eerst veel kleêren behoefde af te leggen,
+en na bijna vijf uren bereikten wij het hoogste punt van de bergketen,
+2000 voet boven de zee.
+
+Prachtig was het uitzicht op de haven van Apia diep beneden ons en
+over de schitterende Zuidzee met de andere samoaansche eilanden in
+de verte; maar mooi was ook de onmiddellijke omgeving daarboven. Van
+alle kanten overschaduwd door het groen van het woud, lag op de hoogte
+een meertje, het Lanoetomeer, dat een uitgebranden krater vulde en
+met zijn donkergroen water een eigenaardig contrast vormde met den
+lichten, tropischen hemel. Aan den oever zijn door de regeering eenige
+huisjes neergezet, die de inwoners van Apia, die in den zomer naar een
+hooggelegen streek wenschen te gaan, bij beurten mogen betrekken. Er
+was juist een vriendelijk gezin, aan welks disch ik onverhoopt nog
+eens in de gelegenheid was een goed europeesch middagmaal te genieten.
+
+De tocht bergaf bleek veel moeilijker dan bergop. Voor mij was de weg
+dikwijls in 't geheel niet te onderscheiden, wij moesten over zware
+boomstammen en wortels klauteren, waar wij vaak genoeg tusschen bleven
+steken; dan weer moesten we over glibberige steenen steile hellingen
+afglijden en op smalle boomstammen balanceeren over kloven.
+
+Tegen den avond bereikten wij een dal, dat met een dicht bananenwoud
+gevuld was; toen kwamen wij in het dorp Sanapoe, waar wij den nacht
+wilden doorbrengen.
+
+Het dorp bestond uit meer dan 50 hutten, ver uiteen liggend tusschen
+de palmen, en hier en daar glinsterden vijvers en kabbelden een paar
+beken. In een der nabijgelegen en grootste hutten, die van het hoofd,
+traden wij binnen, en moesten bukken onder het laag afhangende dak. Bij
+het algemeene handjesgeven met alle leden der familie hoorde ik, dat
+het hoofd ter vischvangst was, maar dadelijk zou worden gehaald. Een
+aantal matten werd vóór een der dikke palen, die het dak steunen,
+uitgespreid, en tegen den paal leunend, zat ik met gekruiste beenen
+zoo deftig mogelijk op het dorpshoofd te wachten.
+
+Om mij heen ruischten de palmen en broodboomen; tusschen de
+bijenkorfachtige huizen liepen naakte, bruine gestalten heen en weer;
+tegenover mij zaten zwijgend de familieleden van het hoofd en achter
+hen zag ik tusschen de palen van de hut de blauwe Zuidzee en de
+ondergaande zon.
+
+Plotseling traden een aantal meisjes bij ons binnen, en mijn vrome
+tolk deelde mij mee, dat de "taupo" van het dorp naderbij kwam,
+om mij te begroeten.
+
+Van deze "dorpsjonkvrouwen" had men mij reeds te Apia veel verteld, en
+ik wist, dat een taupo gewoonlijk het mooiste meisje van het dorp is,
+dat zij eene representatieve rol speelt en vooral de honneurs heeft
+waar te nemen voor de gasten van het dorp. Daarvoor bewoont zij het
+mooiste huis en heeft een heele hofhouding van eveneens ongehuwde,
+vaak niet meer jonge dames, die haar moeten bedienen en tegelijk voor
+haar zeer op prijs gestelde deugd hebben te waken.
+
+De taupo van Sanapoe droeg een kort, hemdachtig kleed en zeer veel
+bloemen; ze was een reuzin en leek zeer gespierd. Overigens was zij,
+afgezien van haar dikke lippen, wel aardig en door haar vriendelijkheid
+verdween al gauw de eerst een beetje schrikaanjagende indruk. Dadelijk
+hing ze mij een zware bloemenketen om den hals en ging naast mij
+zitten, om mij, zoolang ik daar bleef, niet weer te verlaten. De
+gezelschapsdames zetten zich ter zijde neer.
+
+Om dadelijk als een voornaam heer op te treden, liet ik mij mijn
+bagage brengen en schonk aan de taupo een mooien ring met glazen
+robijn, en op dergelijke wijze bedacht ik de beide dienstvrouwen,
+die mij het strengst leken te zijn en verkreeg daardoor ook hare
+voortdurende hoogachting.
+
+Intusschen was het hoofd teruggekomen; er waren nu ongeveer veertig
+personen aanwezig, en toen begonnen de plechtige toespraken. Mijn
+brief van Mataafa, dien ik het eerst voor den dag haalde, en dien
+het hoofd zijn volkje voorlas, scheen grooten indruk te maken.
+
+Het hoofd leunde ook tegen een paal en praatte een kwartier lang
+zachtjes zoo wat vóór zich heen. Zooals ik van mijn tolk vernam, dankte
+hij mij voor mijn komst, vooral daar ik de eerste Europeaan was, die
+hem bezocht; het was verder jammer, dat het al zoo laat was; daarom kon
+hij mij geen waardig feestmaal voorzetten en meer van dien aard. Daarop
+hield ik eveneens met deftige gebaren een toespraak tot de menigte,
+door mijn bediende vertolkt, en zoo wisselden wij ongeveer een uur
+beleefdheden, terwijl allen aandachtig naar onze woorden luisterden.
+
+Dadelijk bij de begroeting had het hoofd mij een reuzenkawawortel
+gebracht, en mijn taupo had er onder de toespraken een drank uit
+bereid, die mij meer belang inboezemde dan de speeches van het hoofd,
+vooral omdat ik iets bedenkelijks vond in de wijze van bereiding en
+twijfel voelde opkomen aan het genot, dat mij van dezen drank uit
+Piper Methysticum te wachten stond.
+
+Eerst spoelde zij zich namelijk den mond, begon toen den wortel klein
+te kauwen en deponeerde de gekauwde beten in een houten schaal, die
+met water was gevuld. De brij werd toen geroerd, en eindelijk werden
+met een stampertje van palmvezels, dat telkens weer werd uitgespoeld,
+alle vaste bestanddeelen uit de brij verwijderd. Toen wij met de
+toespraken klaar waren, was ook het product der kauwwerkzaamheid van
+mijn taupo gereed. Alle aanwezigen klapten op de maat in de handen,
+niet om ons, zooals ik eerst met trots meende, hun bijval te betuigen,
+maar als plechtige inleiding voor den dronk.
+
+De taupo vulde een halfdoorgesneden kokosnootschaal met het witte
+vocht, hief die hoog boven haar hoofd, reikte ze mij met eleganten
+zwaai, en daar allen mij vol aandacht aankeken, slikte ik het bittere
+drankje haastig in. Toen kwamen de anderen aan de beurt, zooals een
+woord van het hoofd hen beurtelings aanwees.
+
+Buiten waren intusschen menschen met fakkels bezig, tusschen de hutten
+zwijnen en kippen op te jagen, om een feestmaal te bereiden, en de
+vindingrijke hoofdman arrangeerde ter vulling van den tusschentijd
+gauw een "kerk", zooals mijn tolk zeide. De plechtigheid bestond uit
+een kort gezang en 't voorlezen van een gebed, waaraan de aanwezigen
+met veel geestdrift deelnamen.
+
+Vervolgens werd op groote bladeren het maal opgedragen en in lange
+rijen werden de lekkernijen vóór mij op den grond gelegd. Daar
+waren een in zijn geheel gebraden speenvarkentje, gebraden hoenders,
+visschen, verschillende soorten van kool, broodvruchten, kokosnoten en
+een menigte andere vruchten. Weer volgde een lange rede van het hoofd,
+waarin hij mij het maal plechtig overdroeg en zijn spijt betuigde,
+dat er niet meer was; toen mijn verzekering, dat het schitterend was
+en dat ik er Mataafa van vertellen zoude, en eindelijk begonnen wij,
+eerstaanzittenden, te smullen; de anderen moesten wachten op wat wij
+hun zouden overlaten.
+
+Men gaf er de voorkeur aan, met de vingers te eten; maar mij werd het
+uiterst gemakkelijk gemaakt, want de taupo ondernam hoogst eigenhandig
+mijne voedering, verwijderde zorgvuldig graten en beentjes uit mijn
+spijzen en stopte mij de lekkerste hapjes in den mond. Daarna werd er
+weer kawa bereid, en nu smaakte mij die samoaansche nationale drank
+reeds beter. Ik ervoer later, dat ook grootere hoeveelheden niet
+bedwelmen, hoogstens een weinig opwekken als koffie, alleen worden bij
+volkomen nuchterheid den drinker toch de beenen een beetje zwaar. Kawa
+is dus eigenlijk een ideale dronk uit het oogpunt van gastvrijheid;
+men wil den gast er niet door in de war brengen, maar hem wel 't
+vermogen benemen om weg te gaan!
+
+Daar ik bovendien niet de bedoeling had, weg te gaan, werd de
+legerstede in gereedheid gebracht en ging men de muskietennetten
+ophangen, waarvan de Samoanen algemeen gebruik maken.
+
+Toen ik daarna van de dorpsjonkvrouw en haar gevolg afscheid
+nam, maakte dat opvallend weinig indruk; men maakte volstrekt geen
+aanstalten tot vertrek, en toen ik ten slotte mij toch maar achter mijn
+muskietennet terugtrok, sloot zich tot mijn groote verbazing de taupo
+bij mijn terugtocht aan en sloop eveneens onder mijn doorzichtig net,
+terwijl alle hofdames in een kring dicht om ons heen stonden.
+
+Ofschoon deze situatie zeker iets zeer ongewoons was, schikte ik
+mij in het geval met de redeneering, dat men op reis zich naar de
+vreemde zeden en gewoonten zooveel mogelijk moet schikken. Zoo liet
+ik het reuzinnetje zich nuttig maken, liet haar de muggen vangen,
+die nog onder het net gekomen waren en liet mij door haar met een
+waaier koelte toewuiven, terwijl altijd een der wakende eeredames
+op hoogst krenkende wijze toezicht hield. Ik lag gemakkelijk op den
+vloer, waar matten en een deken op waren uitgespreid, en spoedig
+hoorde ik nog slechts onduidelijk het ruischen van de branding,
+'t suizen van de palmen en het gonzen van onschadelijke muskieten.
+
+Toen ik den volgenden morgen wakker werd, zat de taupo reeds met
+een versche kokosnoot in de hand vóór mij, sloeg die vlug met een
+steen stuk en verkwikte mij met den koelen inhoud, een natuurlijke
+vergoeding voor 't gemis van ijswater.
+
+Na een plechtig afscheidswoord vertrok ik, nadat ik met de taupo nog
+geschenken had gewisseld, waarbij ik een uit boomschors gevlochten
+deken ontving, en nadat ook het hoofd, behalve mijn dank, een paar
+lawa-lawa's had ontvangen. Toen ik hem ten slotte nog met de taupo
+photografeerde, bereikte zijn voldaanheid het toppunt, en hij was
+er niet af te brengen, mij nog een eind uitgeleide te doen, fraai
+aangedaan met een der nieuwe lawa-lawa's en een mooie, roode parasol,
+die ik den vorigen avond reeds had opgemerkt, zooals ze midden in de
+hut als sieraad boven van de zoldering neerhing.
+
+De weg langs de zee was even mooi en aangenaam, als hij gisteren in
+het binnenland warm en inspannend geweest was. Steeds liep hij langs
+het strand onder de hooge, ruischende palmen; rechts hadden wij de
+schitterende, effen zee en altijd koelde een lichte zeewind onze
+slapen, zoodat men zich geen heerlijker wandeling kan voorstellen.
+
+Een diep in het land dringende baai staken wij over met een boot van
+het hoofd, zulk een smal vaartuig met uitslaande bladen, die er met
+haken aan verbonden zijn en 't schommelen beletten moeten; maar toch
+kostte het mij een paar onvrijwillige baden, vóór ik geleerd had,
+elke beweging, hoe gering ook, te vermijden, omdat dan telkens de
+kano omslaat.
+
+In de langs den oever liggende dorpen vielen de vele groote, steenen
+kerken in het oog; op elke 40 hutten was er wel één kerk, blijkbaar
+een veel te zware uitgaaf voor deze menschen, die zoo weinig bezitten
+en zoo weinig behoeften hebben.
+
+Het was juist Zondag, en alle kerken waren gevuld met Samoanen in
+half europeesche, leelijke zendingspakjes; als geestelijken deden
+veelal samoaansche zendelingleerlingen dienst.
+
+Mijn tolk, die ook zulk een post als ideaal zich voor oogen had
+gesteld, zou eigenlijk vandaag rustdag hebben willen houden, daar een
+vroom Samoaan des Zondags alleen zijn huis mag verlaten, om ter kerk
+te gaan en van 's morgens tot 's avonds in den bijbel moet lezen. Doch
+dit hielp hem bij mij niet hoewel ik toch 's middags rust liet houden,
+toen ik het dorp Sioeme had bereikt.
+
+Door het hoofd Atanoa, een imponeerende verschijning met een verstandig
+gezicht, en de dikke taupo Antoa werd ik precies op dezelfde wijze
+ontvangen als den vorigen dag in Sanapoe. Een vaste uitdrukking
+schijnt te wezen, dat het jammer is, zoo weinig beschikbaar te hebben,
+wat goed genoeg is voor den gast, terwijl dan dadelijk daarna een
+weelderig maal wordt opgedischt.
+
+Ik had den volgenden dag eigenlijk tot Salany willen gaan, maar even
+te voren, in het dorp Faleoeloe, trof ik zulk een aardige kleine
+taupo van twaalf jaar, dat ik besloot, mij liever aan haar zorgen
+toe te vertrouwen. Spoedig verloor het aardig kind haar aanvankelijke
+bedeesdheid; zij voederde mij met ambitie en vertelde met een blosje,
+voor zoover dat bij haar huidskleur mogelijk is, dat ze heel mooi
+kon dansen.
+
+Ik knoopte dien wenk in mijn oor, om het hoofd te verzoeken, 's avonds
+een siva, feest met nationale dansen, te geven. Bij zoo'n genoegen
+in 't vooruitzicht was het natuurlijk te vergeefs, dat het hoofd van
+Salany in eigen persoon met een reusachtigen kawawortel uit zijn dorp
+overkwam met verzoek, toch bij hem te komen, daar Mataafa wel eens
+denken kon, dat hij mij niet had willen opnemen. Ik stelde den man
+gerust, verzekerde, dat ik overtuigd was van zijn goede bedoeling,
+maar liet mij niet overhalen, mijn kleine taupo te verlaten en haar
+dansen niet te bewonderen.
+
+Na een half uur van toilet maken verscheen  mijn vriendinnetje met haar
+dienstvrouwen in feestkleedij. Wel was dit toilet meer negatief dan
+positief, want het bestond bijna alleen uit den glans van het kokosvet,
+waarmee het geheele lichaam ingesmeerd was, en uit bloemen en kransen.
+
+De dans zelf maakt geen diepen indruk, als men hem voor 't eerst ziet
+uitvoeren. Eerst zitten de deelnemers allen naast elkaâr op den grond
+en bewegen de armen en het hoofd op de maat; dan gaan enkelen opstaan
+en dansen stilstaande, waarbij de meisjes 't handgewricht buigen en
+de mannen bewegingen van dieren nadoen.
+
+Den volgenden dag zette ik den prettigen weg langs de kust voort tot
+Amaile, het grootste dorp van het district Aleipata, waar ik door het
+hoofd op een feest werd genoodigd. Wij hadden er een overvloed van
+allerlei heerlijks, drie varkens, een groot aantal kippen en allerlei
+lekkernijen, en de siva of danspartij ontbrak niet. Bij het dorp,
+waar Mataafa woonde, verlieten wij de zuidkust, om door het oerwoud
+weer aan de noordkust uit te komen, die veel armoediger is. Hier en
+daar maakten wij van booten gebruik voor zeetochtjes. In Talefa zag
+ik nog een aardig tooneel van badende samoaansche kinderen aan het
+strand, en denzelfden avond wachtte mij een aangename verrassing,
+want in het huis van het hoofd had men bij mijn aankomst een stoel en
+tafel, die hoog onder het dak opgehangen waren, voor mij naar beneden
+gehaald, en men bewees mij door die voortbrengselen der beschaving,
+dat ik dat deel van Apia weer bereikt had, waar de europeesche invloed
+zich doet gelden.
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENING
+
+
+[1] Tekst en illustraties ontleend aan Ernst Weber, Vom Ganges zum
+Amazonenstrom, Berlin, Dietrich Reimer (Ernst Vohsen).
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Van de Ganges naar den Amazonenstroom, by 
+Ernst Weber
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VAN DE GANGES ***
+
+***** This file should be named 28005-8.txt or 28005-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/2/8/0/0/28005/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/28005-8.zip b/28005-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..26ef1b0
--- /dev/null
+++ b/28005-8.zip
diff --git a/28005-h.zip b/28005-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..33c48f6
--- /dev/null
+++ b/28005-h.zip
diff --git a/28005-h/28005-h.htm b/28005-h/28005-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..d4ba4dc
--- /dev/null
+++ b/28005-h/28005-h.htm
@@ -0,0 +1,2788 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<title>Van de Ganges naar den Amazonenstroom</title>
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Ernst Weber">
+<meta name="DC.Creator" content="Ernst Weber">
+<meta name="DC.Title" content="Van de Ganges naar den Amazonenstroom">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
+/* Standard CSS stylesheet */
+
+
+
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+}
+
+h1.docTitle
+{
+font-size:1.6em;
+line-height:2em;
+}
+
+h2.byline
+{
+font-size:1.1em;
+font-weight:normal;
+line-height:1.44em;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:normal;
+}
+
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+
+h3, .pseudoh3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h4, pseudoh4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h4.lghead
+{
+margin-left:10%;
+margin-right:10%;
+
+}
+
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+
+p.poetry
+{
+margin:0 10% 1.58em;
+}
+
+span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */
+{
+color: white;
+}
+
+p.line
+{
+margin:0 10%;
+}
+
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+
+
+div.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+
+.epigraph .bibl
+{
+text-align: right;
+}
+
+.epigraph .poem
+{
+margin-left: 0;
+}
+
+.epigraph .line
+{
+margin-left: 0;
+text-indent: 0;
+}
+
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+
+.leftnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+
+a.noteref, a.pseudonoteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+
+
+.red
+{
+color: red;
+}
+
+.displayfootnote
+{
+display: none;
+}
+
+div.footnotes
+{
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+
+p.footnote
+{
+font-size: 80%;
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+
+p.footnote .label
+{
+float: left;
+text-align:left;
+width:2em;
+}
+
+.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.centertable
+{
+/* center the table */
+margin: 0px auto;
+}
+
+.poem
+{
+margin-left:5%;
+position:relative;
+text-align:left;
+width:90%;
+}
+
+.poem h4
+{
+font-weight:normal;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left:-2.5em;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+
+/* right aligned page number in table of contents */
+.tocPagenum, .flushright
+{
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+}
+
+.footnotes .line
+{
+font-size:80%;
+margin:0 5%;
+}
+
+.poem .i0
+{
+display:block;
+margin-left:2em;
+}
+
+.poem .i1
+{
+display:block;
+margin-left:3em;
+}
+
+.poem .i2
+{
+display:block;
+margin-left:4em;
+}
+
+.poem .i3
+{
+display:block;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .i4
+{
+display:block;
+margin-left:6em;
+}
+
+.poem .i5
+{
+display:block;
+margin-left:7em;
+}
+
+.poem .i6
+{
+display:block;
+margin-left:8em;
+}
+
+.poem .i7
+{
+display:block;
+margin-left:9em;
+}
+
+.poem .i8
+{
+display:block;
+margin-left:10em;
+}
+
+.poem .i9
+{
+display:block;
+margin-left:11em;
+}
+
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+
+
+.caps
+{
+text-transform:uppercase;
+}
+
+.fraktur
+{
+font-family: 'Walbaum-Fraktur';
+}
+
+.rm
+{
+font-style: normal;
+}
+
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+
+h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+
+h1,h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+
+h1.label,h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h5,h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+
+p,p.initial
+{
+text-indent:0;
+}
+
+p.firstlinecaps:first-line
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0em 0.05em 0 0;
+padding: 0px;
+line-height: 0.8em;
+font-size: 420%;
+vertical-align:super;
+}
+
+.poem
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+
+
+ul { list-style-type: disc; }
+ol { list-style-type: decimal; }
+ol.AL { list-style-type: lower-alpha; }
+ol.AU { list-style-type: upper-alpha; }
+ol.RU { list-style-type: upper-roman; }
+ol.RL { list-style-type: lower-roman; }
+.lsdisc { list-style-type: disc; }
+.lsoff { list-style-type: none; }
+
+.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
+
+
+
+
+
+/* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml
+" */
+
+
+
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+
+.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage
+{
+color: #001FA4;
+}
+
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+color: #001FA4;
+font-weight: bold;
+}
+
+sub, sup
+{
+line-height: 0;
+}
+
+
+
+</style></head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+Project Gutenberg's Van de Ganges naar den Amazonenstroom, by Ernst Weber
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Van de Ganges naar den Amazonenstroom
+       De Aarde en haar Volken, 1904
+
+Author: Ernst Weber
+
+Release Date: February 4, 2009 [EBook #28005]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VAN DE GANGES ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class="body"><span class="pagenum">[<a id="xd0e83" href="#xd0e83">49</a>]</span><div class="div1">
+<div class="figure"><img border="0" src="images/t1904-049.gif" alt="Van de Ganges naar den Amazonenstroom." width="720" height="41"></div>
+<p class="aligncenter"><i>Naar het Duitsch van <span class="smallcaps">Ernst Weber</span>.</i><a class="noteref" id="xd0e93src" href="#xd0e93">1</a>
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-049.jpg" alt="De Tadsj." width="720" height="442"><p class="figureHead">De Tadsj.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p style="&#xA; background: url(images/iu1904-049.gif) no-repeat top left;&#xA; &#xA; padding-top: 60px;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 85px;&#xA; height: 90px;&#xA; background: url(images/iu1904-049.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; background-position: 0px -60px;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">U</span>it een onrustigen slaap werd ik warm en vol muggenbeten wakker. Natuurlijk was de bruine lummel, die buiten v&oacute;&oacute;r mijn slaapkamer
+gehurkt zat, weer eens een keertje ingeslapen. Een heftige ruk aan het touw deed hem wakker schrikken, en dadelijk begon de
+punkah, de lange waaier boven mijn bed, weer te waaien, om hitte en muskieten te verdrijven. Maar reeds was er daglicht zichtbaar
+door de lichte strooien gordijnen, die de deur afsloten naar de binnenplaats, en ik herinnerde mij tegen zonsopgang een sjikari
+te hebben besteld, die mij hier in de buurt van Agra op een jachtuitstapje zou vergezellen, v&oacute;&oacute;rdat de rechte middaghitte
+er zou zijn.
+
+</p>
+<p>Op mijn handgeklap verscheen een in het wit gekleede Indi&euml;r, wiens donker hoofd met den intelligenten, zwaarmoedigen blik
+door een grooten tulband gedekt werd, en reikte mij met een deemoedigen groet den verkwikkenden dronk ijslimonade. Daarna
+goot hij mij in een groote badkuip stroomen water over het lijf en diende handig en zonder geruisch het rijke engelsche ontbijt,
+dat intusschen door een ander was klaargezet.
+
+</p>
+<p>Reeds stampten buiten de paarden. Toen ik buiten kwam, zag ik mijn in de jacht bedreven sjikari juist een tandenborstel gebruiken
+en dien bij mijn verschijnen haastig in zijn gordel steken. De lompen, die zijn kleeding uitmaakten, vertelden van veel moeilijke
+marschen. Een geweer droeg hij niet; dat is den Indi&euml;rs door de Engelschen verboden. Vlug sprong hij naast den koetsier op
+den bok, en op het plankje achter den grooten landauer gingen twee satellieten staan, die naar het oordeel van den engelschen
+hotelbestuurder volstrekt mee moesten rijden, om, op den rit terug, voor het rijtuig plaats te maken te midden van de volksmenigte.
+
+</p>
+<p>Zoo rolde ik plechtig in den golvenden morgennevel door de nog stille straten van Agra. Donker verrezen rechts van mij geweldige
+muren en torens met afgeronde tinnen, de oude vesting van keizer Akbar, en toen de heete indische zon de streek met volkomen
+helder licht bestraalde, bevonden wij ons reeds buiten de stad tusschen uitgestrekte rijstvelden en kleine, daartusschen verspreide
+boschjes.
+
+</p>
+<p>Het doel van onzen langen rit was een dorpje van armoedige strooien hutten, idyllisch gelegen in de schaduw van een donker
+boschje, waaruit het gekrijsch van talrijke bonte papegaaien opsteeg. Daarachter breidde zich een wijde savannah uit, ons
+jachtgebied, waar wij overvloed van wild aantroffen. <span class="pagenum">[<a id="xd0e123" href="#xd0e123">50</a>]</span>Naast het gewone kleine wild joegen wij in de kloven een luipaard en verscheiden wolven op. Het langst vervolgden wij een
+troep van meer dan twintig slanke antilopen, die zich altijd weer dicht lieten naderen en zich in &#8217;t geheel niet om de op
+de velden arbeidende Indi&euml;rs schenen te bekommeren, ja zich dikwijls verstopten onder de kudden vee.
+
+</p>
+<p>Uitgeput keerde ik na eenige uren, toen de hitte te groot werd, naar mijn rijtuig terug, en terwijl ik mij met een koelen
+dronk verfrischte, daar de bedienden ijs in dikke wollen dekens hadden meegenomen, bracht een der satellieten een grooten
+pauwenwaaier boven mij in beweging, en de andere kwam met waschwater en schoon linnen.
+
+</p>
+<p>In het dorp waren twee bajaderen, die lieten vragen, of ze v&oacute;&oacute;r den Sahib mochten verschijnen. Natuurlijk stond de Sahib dat
+toe, en daar kwamen twee kinderen voor den dag van hoogstens vier of vijf jaar. De kleinste, een jongen, gekleed in een glinsterend
+bont costuumpje, was nog kinderlijk in zijn bewegingen, als hij de snaren tokkelde van zijn instrument, dat op een guitaar
+geleek. Het meisje echter had reeds de houding en manieren van een volwassene, als zij coquet lachend de prachtige, zwarte
+oogen opsloeg. Zij danste met bekoorlijke gratie; zonderling alleen waren de buigingen en draaiingen der handen in het handgewricht,
+waaruit de dans voor een groot deel bestond, en de langgerekte tonen van de indische liederen, bij welker hoogtepunten het
+kleine ding telkens schuchter mijn hand vatte. Allerdwaast was het, een paar engelsche liedjes aan te hooren, die mijn aardige
+bajad&egrave;re in miniatuur, tot slot, met verrukkelijk slechte uitspraak voordroeg.
+
+</p>
+<p>Met klinkende dankbetuigingen zond ik hen heen, en toen ging het in flinken draf stadwaarts. Eerst was er nog een karakteristieke
+strijd te beslechten. De koetsier, die intusschen afgelost was, een deftig Mohammedaan met dichten, zwarten baard, wilde den
+sjikari, den verachten Hindoe niet naast zich op den bok laten zitten en schikte zich eerst op mijn uitdrukkelijk bevel in
+het geval. De aanhangers der beide godsdiensten haten elka&acirc;r nog inniger, dan zij het beide den gevreesden Europeaan doen,
+wien door dit alles het bestuur wordt vergemakkelijkt.
+
+</p>
+<p>De straat, waarin de zon fel brandde, was nu veel drukker dan in den vroegen morgen. Meest waren het schoone figuren met sympathieke
+gelaatstrekken, die in witte en bonte kleederen gehuld waren of ook wel bijna geheel onbedekt liepen. Maar zelfs dan hinderde
+de naaktheid den beschouwer nooit, want de donkere huidskleur, die men aantrof in alle schakeeringen van lichtbruin tot het
+donkerst zwart, vormt zelf al een bedekking van het lichaam. Veel mannen hadden strepen en punten op het voorhoofd geschilderd,
+een teeken van hun kaste, en de slanke vrouwen, die voorbijgingen in wagentjes als kleine tempeltjes, hadden groote versierselen
+in de ooren en om de armen.
+
+</p>
+<p>Aan den weg echter lagen, toen wij de stad naderden, bedelaars en zieken, ellendige stumpers, die meestal &#8217;t een, zoowel als
+&#8217;t ander waren. Zij strekten de armen uit, die slechts uit vel en been bestonden en waar de gewrichten als knobbels door staken.
+Allerlei misvormingen waren op hun lichaam te zien en wonden, soms opzettelijk opengehouden ter wille van het bedrijf.
+
+</p>
+<p>Nu bleek eerst, hoeveel diensten mijn achter op het rijtuig staande jongens bewezen, want de ongeluksfiguren van de bedelaars
+bleven niet bescheiden aan den rand van den weg zitten, maar wierpen zich kermend en zuchtend soms tot op &#8217;t midden van den
+weg, om een aalmoes af te dwingen, en telkens moest het rijtuig stilhouden en moesten mijn bedienden naar voren komen, om
+het bedelaarspak van den weg te duwen.
+
+</p>
+<p>Op een enkele plek der voorstad was de menigte bijzonder dicht. Toen wij ons eindelijk ruim baan maakten door snel voort te
+rijden, bespeurde ik, dat de oorzaak van het gedrang een fakir was, wiens heftige zelfkastijding de bewonderende aandacht
+van de Hindoes trok. Op een houten bank, waaruit op afstanden van een vinger breed honderden lange, spitse spijkers opstaken,
+lag lang uitgestrekt op den rug een naakte, vuile Hindoe. Hij lag stil met gesloten oogen, ofschoon de spijkers voor een deel
+diep in zijn lichaam waren gedrongen, en het bloed eruit neerdroop. Overigens scheen hij er echter wel bij te varen, want
+naast hem stond een pot, die reeds vrij hoog gevuld was met de koperen munten zijner vereerders, en evenzoo lagen er een menigte
+lekkernijen voor hem gereed, als hij van zijn legerstede zou opstaan.
+
+</p>
+<p>Ik was blij, die weinig aesthetische tooneelen en de altijd heeter brandende indische Augustuszon te kunnen ontloopen, en
+legde mij later tot een siesta neer op den langen, gemakkelijken rieten stoel, met den onontbeerlijken, den waaier wuivenden
+windjongen naast mij.
+
+</p>
+<p>Eerst toen de schaduwen vrij lang geworden waren, stond ik weer op, om nieuwe indrukken op te doen. Een klein aapje, waar
+ik onder het wandelen op getrapt had, schimpte mij toornig achterna, en toen ik het schertsend met mijn stok dreigde, namen
+zijne door de Indi&euml;rs erg verwende collega&#8217;s zijn partij op en kwamen van de boomen aan den weg, waar zij gymnastische toeren
+uitvoerden, naar beneden, verzamelden zich rondom mij heen en keken mij onder luide, booze gedachtenwisseling zoo afkeurend
+aan, dat ik mij beschaamd uit de voeten maakte.
+
+</p>
+<p>Veel rustiger gedroegen zich de groote, lompe gieren, die overal op de muren zaten en wachtten op het oogenblik, waarop ze
+weer naar de omheinde ruimte mochten terugkeeren, waar de Parsen hun dooden aan de roofvogels overlaten.
+
+</p>
+<p>De Parsen, die het intelligentste en welvarendste gedeelte der bevolking van Indi&euml; moeten zijn, onderscheiden zich op straat
+door een vreemde, op een mijter gelijkende hoofdbedekking en dragen, evenals de voorname Hindoes, een langen, zwarten rok
+bij een nauwe, witte of bontgekleurde broek. De Mohammedanen daarentegen zijn altijd in het wit gekleed en hebben bonte tulbanden
+op, waarvan de kleur door geboorte en stand of ambt wordt aangewezen.
+
+</p>
+<p>Als overal in het Oosten was het inwendige van alle huizen der stad van buiten zichtbaar; alle werk van ambachtslieden wordt
+in de open lucht gedaan, en het is voor den Europeaan moeilijk, zich door de straten een weg te banen, zonder van de dikwijls
+prachtige kunstwerken van ivoor en houtsnijwerk, <span class="pagenum">[<a id="xd0e149" href="#xd0e149">51</a>]</span>filigraanarbeid en schitterende zijden borduursels met goud en zilver bestikt, meer mee te nemen dan hij eerst voornemens
+is geweest.
+
+</p>
+<p>Vlugge paarden brachten mij dan naar de voornaamste bezienswaardigheid van Agra, welker roem alleen reeds vele reizigers naar
+Indi&euml; heeft gelokt, naar den Tadsj Mahal, grafmonument, dat shah Jehan driehonderd jaar geleden voor zijn lievelingsvrouw
+heeft laten bouwen. Het ligt buiten de stad aan den oever der Dzjoemna, en de meeste reizigers, die veel hebben gezien, zijn
+&eacute;&eacute;nstemmig van oordeel, dat dit het mooiste bouwwerk van de wereld is.
+
+</p>
+<p>Bij een uitgaaf van vijftig millioenen roepijen voor een betrekkelijk klein bouwwerk mag men dan ook wel iets bijzonders verlangen;
+maar ik was, ondanks alle afbeeldingen, die ik ervan had gezien, toch nog ten hoogste verrast door de wonderschoone harmonie
+van dezen koepel, door de natuurlijke samenstemming der voornaam eenvoudige vormen met de kostbaarheid van het gebruikte materiaal
+en de smaakvolle behandeling der onderdeelen.
+
+</p>
+<p>Bij dat alles voegt zich nog de indrukwekkende omgeving van den graftempel. Nadat men de prachtige buitenste poort van den
+aanleg is doorgegaan, staat men in de schaduw van dichtbebladerde boomen. Recht v&oacute;&oacute;r u opent zich een breede weg, een laan
+van cypressen, waarop men in het midden als een tegenstelling met de donkere omlijsting, heldere waterkommen en bonte bloemperken
+ziet.
+
+</p>
+<p>Aan &#8217;t eind van deze allee staat, met schitterenden glans afstekend tegen de blauwe lucht, een prachtig marmeren gebouw, met
+een breed gewelfde middelpoort, waarboven een heerlijk gevormde koepel, geflankeerd door vier slanke minarets. Deze eerste
+aanblik is de mooiste en wint zelfs niet bij &#8217;t naderkomen, als men de schoonheid van het marmer eerst recht goed ziet en
+de kunstvaardigheid, bij de opengewerkte deelen en de reli&euml;fs aan den dag gelegd, waar edelgesteenten niet aan zijn gespaard.
+
+</p>
+<p>Binnenin staan de sarcophagen van het in liefde verbonden paar. De wachthebbende priesters hadden, toen zij mij zagen, schijnbaar
+niets anders te doen, dan mijn ernstige stemming door hun gegil en geschreeuw te bederven en van mij een bakschish te vragen,
+nu ze mij de mooie echo van den koepel hadden laten hooren. Dezen keer bestond de backschish echter in een flinken schop!
+
+</p>
+<p>Op den terugweg beklom ik de oude citadel van keizer Akbar, die nu door kranige, engelsch-indische troepen bezet was. De moskee&euml;n
+en paleizen hierboven zouden stellig op een andere plek hoogst indrukwekkend zijn; maar in Agra heeft men er nauwelijks oog
+voor. Mooi was het uitzicht, van het terras met den ouden marmeren troon van den heerscher, op de stad en de vlakte, waardoor
+de Dzjoemna kronkelt; maar ook hier werd de blik met magische kracht maar altijd weer naar den Tadsj getrokken, die ver beneden
+in de diepte lag en door de stralen van de avondzon verguld werd.
+
+</p>
+<p>Toen ik in mijn h&ocirc;tel terugkwam, vond ik mijn kamer in een bazar veranderd. Een half dozijn waardige tulbanddragers begroetten
+mij met diepe salams en begonnen allen tegelijk hun waren, die zij op den grond hadden uitgespreid, aan te prijzen. Daar kwam
+een donker vermoeden in mij op, dat ik in den namiddag bij mijn inkoopen in de stad, trots mijn afdingen, flink bedrogen was
+geworden, dat de mare van mijn goedgeloovigheid zich had verbreid, en dat nu dit brutale troepje was gekomen, om ook een voordeeltje
+uit den dommen Sahib te halen. Dat ergerde mij gruwelijk, en vol wraakgedachten klapte ik mijn bedienden en liet met grimmig
+pleizier kooplieden en waren alles samen naar buiten gooien. Voor de deuren en vensters zette ik wachten uit, om te beletten,
+dat er weer indringers verschenen.
+
+</p>
+<p>Spoedig daarna zat ik met mijn engelsche vrienden bij het deftige d&icirc;ner; het waaien van de punkah boven de tafels maakte het
+gekleede toilet dragelijk, en de bediening liep zonder geruisch vlug van stapel, want ieder had zijn eigen boy of bediende
+achter zijn stoel staan, om de spijzen aan te nemen van degenen, die ze aandroegen, eveneens Mohammedanen. Hindoes zouden
+door de aanraking van europeesche spijzen onrein worden, en men gebruikt hen daarom niet voor deze diensten. De Hindoes zijn
+uitstekende huisbedienden; maar bij alles, wat de maaltijden betreft, houden zij zich streng afgezonderd. Het gaat zoo ver,
+dat reeds de schaduw van een Europeaan hun de spijzen oneetbaar maken kan.
+
+</p>
+<p>Toen ik bij het tafelgesprek mijn fakir op het kruisbed te pas bracht, werden mij nog vele dergelijke voorbeelden verteld.
+Zoo hoorde ik van boetedoeningen, waarbij iemand zoo lang de vuist gebald hield, tot de nagels door de hand waren gegroeid,
+en van andere menschen, die naar gelofte den arm hoog opgeheven hielden, tot het schoudergewricht in dien stand stijf vergroeid
+was, en daarna werden de histories al griezeliger en romantischer.
+
+</p>
+<p>Laat op den avond deed een dame &#8217;t voorstel, in den maneschijn den Tadsj een nachtelijk bezoek te brengen, en dadelijk waren
+allen daartoe bereid. Fakkeldragers reden v&oacute;&oacute;r de rijtuigen, en weldra stond ik weer voor den tooverachtig schoonen koepel,
+die in &#8217;t zilveren licht der maan een nog veel dieperen indruk maakte dan bij dag, want thans verzonk de geheele omgeving
+in het niet bij den glans van het marmer. Men hoorde alleen het ruischen van den voorbijvlietenden stroom en &#8217;t sjirpen van
+de krekels.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+
+</p>
+<p>Een lange spoorreis moest voorafgaan aan mijn reis naar Kaschmir. Ik droomde nog van den als zilver glanzenden Indus, dien
+ik den vorigen avond op de lange brug v&oacute;&oacute;r Attah gepasseerd was, toen het gelijkmatige ruischen van den stroom in mijn ooren
+plaats maakte voor de leelijke klanken van het gebroken Engelsch, waarmee mijn indische bediende mij tot bewustzijn trachtte
+te brengen, dat wij spoedig te Ihelam, het eindpunt van de spoorreis, zouden zijn.
+
+</p>
+<p>Toen het hem eindelijk gelukt was en ik mijn ontbijt had ontvangen, deed hij zijn best, de groote rieten horren te doen draaien,
+die, beneden telkens in waterbakken duikend, bevestigd waren aan de buitenzijde der waggonvensters en aangename koelte verspreidden
+bij de verdamping van het water in de reeds nu brandend heete zonnestralen.
+
+</p>
+<p>Ik slurpte dorstig mijn thee, gemakkelijk steunend op de kussens, die mijn bediende &#8217;s avonds te voren <span class="pagenum">[<a id="xd0e179" href="#xd0e179">52</a>]</span>zorgzaam had opgestapeld, en verwonderde mij over het nette en opgeruimde uitzien van den in &#8217;t wit gekleeden &#8220;jongen&#8221;, die,
+met vijftig collega&#8217;s samen in &eacute;&eacute;n waggon geperst, voor een tiende deel van &#8217;t reisgeld van zijn heer den nachtelijken spoorrit
+had gedaan.
+
+</p>
+<p>Europeanen hebben in de eerste klasse in den zomer steeds een halven waggon voor zich alleen; maar men heeft die ruimte hier
+ook wel noodig, waar men zoo verwend wordt en zooveel bagage moet meesleepen, om steeds des avonds trots de hitte te kunnen
+verschijnen in europeesche gezelschapskleeding.
+
+</p>
+<p>In Ihelam liet ik alle lastige koffers en pakken achter onder bewaring van mijn <i>boys</i> en maakte mij gereed om, vrij van alle banden, naar Kaschmir te reizen. Toen ik aan het station het voornemen te kennen gaf,
+den weg naar Kaschmir, voor zoo ver hij berijdbaar was, per rijtuig af te leggen, verscheen er even daarna een engelsche officier
+en deed zeer vriendelijk het aanbod, mij een tweewielig wagentje, een tonga, zooals hier veel gebruikt wordt, te verschaffen.
+Hij ried mij aan, eerst nog de groote werken aan de rivier te bezichtigen, waar veel olifanten aan meewerkten. Natuurlijk
+volgde ik dien raad op en was verbaasd, de gedresseerde olifanten, die ik vroeger alleen in het circus had bewonderd, hier
+zoo uitstekend voor practische doeleinden in functie te zien.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-052.jpg" alt="Straat in Jokohama." width="720" height="441"><p class="figureHead">Straat in Jokohama.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Op den nek van de reusachtige dieren zaten de geleiders, bewerkten aanhoudend het voorhoofd van hun beest met een stok met
+ijzeren punt, schopten heftig met de beenen en spraken hun daarbij goedig toe op de manier, waarop de russische iwostnik praat
+tot zijn rijtuigpaard. De goedmoedige kolossen gehoorzaamden hun kleinen pijniger met de grootste stiptheid, droegen met hun
+snuit zware boomstammen en op hun tanden groote bundels andere dingen heen en weer en stapten daarbij met onverstoorde zekerheid
+over de smalle, glibberige paden langs den steilen rivieroever.
+
+</p>
+<p>Eenige olifanten waren met hun werk al klaar en namen een bad in de rivier, waarbij hun kornaks hen ijverig borstelden, en
+behagelijk spoten de dieren met opgeheven snuiten zich dikke waterstralen over den rug, om het <span class="corr" id="xd0e197" title="Bron: reinigsproces">reinigingsproces</span> te vergemakkelijken. Tevreden wandelden zij daarop naar het bosch, om er hun maal van gras en bladeren tot zich te nemen,
+dat buiten een zekere hoeveelheid rijst al &#8217;t voedsel is, dat ze gebruiken.
+
+</p>
+<p>De leider van het bouwwerk prees de verrichtingen der olifanten zeer en beweerde, dat &eacute;&eacute;n zoo&#8217;n dier hem meer waard was dan
+vijftig inlandsche arbeiders en veel minder kostte, daarbij nooit stal of wegliep, en geen der andere ondeugden bezat van
+de menschelijke arbeiders in Indi&euml;.
+
+</p>
+<p>Al die mooie eigenschappen en de dankbaarheid en gewilligheid tegenover hun oppassers, niettegenstaande hun verstand en het
+bewustzijn hunner kracht, daarbij het sterke herinneringsvermogen voor krenking en beleedigingen, die zij vaak na langen tijd
+nog beantwoorden, wijst op de hooge plaats, door deze dieren ingenomen in de wereld der viervoeters.
+
+</p>
+<p>Hoe werkzaam het gemoedsleven der olifanten is, trots hun dikhuidigheid, ziet men hieraan, dat zij tot de weinige dieren behooren
+die kunnen weenen. Nooit vergeet ik den vreemden aanblik, toen een olifant, wiens poot gekwetst was door een neervallend blok,
+met opgetrokken poot bleef staan, terwijl dikke tranen langs zijn wangen vloeiden.
+
+</p>
+<p>Intusschen was er een wagentje voor mij besteld, en spoedig vlogen we in gestrekten draf de stad uit. <span class="pagenum">[<a id="xd0e208" href="#xd0e208">53</a>]</span>Buiten kwam ons een troep zwaar beladen kameelen tegen; maar daarna werd de streek eenzaam en stil, de bebouwde velden verdwenen,
+maakten plaats voor groene heide, en de heuvels aan den kant van den weg groeiden aan tot bergen. Na een paar uren snel te
+hebben gereden, bereikten wij een bergstadje, in welks dak-bungalow ik uitstapte, daar de rijweg er ten einde was. De dak-bungalows
+zijn eenvoudige logementen, die door de regeering op vele punten in Indi&euml; ten gerieve der Europeanen zijn opgericht en die
+men tegen betaling van een roepij mag gebruiken. De indische bewaker werd gehaald, om mij het huis open te sluiten, dat een
+aantal primitief ingerichte slaapkamers, een salon met kook- en eetgerei en een aantal oude couranten bevatte.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-053.jpg" alt="Aan een der groote binnenbaaien van Japan." width="720" height="442"><p class="figureHead">Aan een der groote binnenbaaien van Japan.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Over de bereiding van een maaltijd kon ik mij met hem onderhouden; maar verder reikte zijn Engelsch niet. Tevergeefs beproefde
+ik hem duidelijk te maken, dat ik een rijpaard noodig had en een gids naar Kaschmir, en het duurde lang, eer in de plaats
+een taalkenner gevonden werd, die mijn begeerten begreep. Engelschen waren er hier niet, w&egrave;l bedelaars, die in massa kwamen,
+om van zoo&#8217;n zeldzamen europeeschen gast iets te ontvangen.
+
+</p>
+<p>Mijn belangstelling werd intusschen alleen gaande gemaakt door een bepaald origineelen fakir, die ter zelfkastijding zich
+en den vliegen het genoegen had gedaan, zijn gansche lichaam met suiker te besmeren, zoodat hij door de massa der op hem te
+gast gaande dieren nu en dan een neger geleek, om dan op eens, bij een haastige beweging, weer in zijn suikerpakje te schitteren.
+
+</p>
+<p>Natuurlijk gelukt het hem niet, mij geld ter verdere vliegenvoedering af te troggelen. Ik keerde mijn welwillendheid liever
+naar eenige slangenbezweerders, door wie ik mij een particuliere voorstelling liet geven. Bij &#8217;t geluid van het fluitachtig
+instrument van den bezweerder kwam er beweging in den zak, die v&oacute;&oacute;r hem lag, en er sloop een slangetje uit, dat zich oprichtte
+en weldra op de maat der muziek het kopje draaide en wendde. Volkomen onverklaarbaar leek mij een kunststuk, dat de man ten
+slotte ten beste gaf, maar dat geen aanspraak op originaliteit kan maken, daar de bijbelsche Mozes reeds iets dergelijks heeft
+vertoond.
+
+</p>
+<p>De Hindoe greep namelijk de slang bij den staart, zwaaide haar in de lucht in een kring vond, zoodat zij lang uitgerekt leek
+en had plotseling in plaats van een slang een even langen stok in de hand. Daarbij was hij zoo goed als naakt, kon onder zijn
+kleederen zeker niets verbergen en stond bij al zijn kunststukken dicht v&oacute;&oacute;r mij, zonder dat ik de manier, waarop hij te werk
+ging, kon herkennen.
+
+</p>
+<p>Na de voorstelling kwam er al gauw een gids met de gewenschte paarden, zoodat ik nog vroeg in den namiddag kon vertrekken.
+De weg liep langs den oever van de Ihelamrivier, die van Srinagar komt, de hoofdstad van Kaschmir; maar reeds spoedig moesten
+wij in het rivierbed zelf over alleronaangenaamste steenen of diep in &#8217;t water verder rijden. Uren lang ging het zoo tusschen
+steile oevers, en het werd mij nu wel duidelijk, dat deze weg alleen bij lagen waterstand te begaan is, zooals mij was gezegd.
+Eindelijk was er weer een weg langs den oever, en toen ging het steil bergop op kalen rotsigen grond.
+
+</p>
+<p>Het uitzicht werd steeds mooier en meer omvattend. Als ik achterom keek, zag ik de onbegrensde vlakte v&oacute;&oacute;r mij met steden
+en dorpen in de verte; naast mij werd het rivierdal steeds breeder en was bedekt met groene velden en vriendelijke aanplantingen.
+<span class="pagenum">[<a id="xd0e227" href="#xd0e227">54</a>]</span>Beneden in de diepte bij den stroom zag ik een brandstapel rooken, waarop een Hindoe verbrand werd, die niet het geluk had
+gehad, v&oacute;&oacute;r zijn dood nog de Ganges te bereiken. Door mijn verrekijker zag ik de familieleden gehurkt zitten om den brandenden
+houtstapel en de vlammen aanwakkeren, om later de verkoolde resten in de Ihelam te werpen, bij gebrek aan de golven van de
+heilige rivieren Ganges en Dzjoemna.
+
+</p>
+<p>Over verschillende bergketenen, op moeilijke, ja vaak bedenkelijke wegen, waar elke tred kleine steenlawinen naar beneden
+storten deed, bereikte ik tegen den avond den kam van een hooger gebergte, dat de grens vormt van het onafhankelijk Kaschmir.
+Die grens zelve werd boven door een middeleeuwsche vesting aangeduid. De geweldige poort en de massieve muren waren bezig
+te vervallen en werden in &#8217;t geheel niet meer bewaakt. Ongehinderd reed ik de donkere poort binnen en was eenige oogenblikken
+later in Kaschmir.
+
+</p>
+<p>De eerste blik in het land was veelbelovend. De weg daalde af in een wijd, groen, eenzaam dal, en achter de hoogten aan den
+overkant verrezen, door de stralen van de avondzon verlicht, de reuzen van den Himalaya omhoog.
+
+</p>
+<p>Toen wij naar het dal reden, ontmoetten wij eenige kinderen, die koperen vaatwerk op het hoofd droegen en met hun mooie huidskleur
+en de bijzonder edele gelaatstrekken zelf geleken op heerlijke bronzen figuurtjes. Ook in het dorp, dat wij spoedig daarna
+bereikten, viel mij de schoonheid van de kinderen, vooral der knapen, op. In dit dorp evenwel en in het volgend was geen dak-bungalow,
+en ik moest het grootste gedeelte van den lichten maannacht blijven doorrijden, v&oacute;&oacute;r ik het eerstvolgend stadje bereikte.
+Het was een verrukkelijke rit, in de verfrisschende koelte na de hitte van den dag, in de diepe nachtelijke stilte door de
+eenzame, flauw verlichte bergnatuur te rijden.
+
+</p>
+<p>Het begon al te schemeren, toen ik de plaats bereikte, waar weer een dak-bungalow beschikbaar was. Bij de eerste huizen, die
+alle van elkander afgezonderd, in het groen lagen, moest ik van het paard gaan en het aan den teugel leiden, want alle bewoners
+hadden hun nachtleger in de open lucht gespreid, zoodat ze met hun hoofden beslist den weg versperden. Mijn gids schudde enkele
+slapers wakker, en na veel moeite vonden wij het dak-bungalow en ook den houder van den daarbij behoorenden sleutel.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+
+</p>
+<p>Bij &#8217;t naderen van Japan werkte onze machine onder hooge drukking, en &#8217;t geheele schip sidderde onder het sterke voorwaartsdringen
+van de schroef, en toch keken wij angstig op ons horloge en zouden graag onze snelheid hebben verhoogd. Wij kwamen uit het
+ongastvrije China met zijn winterkoude, en van de vraag, of wij v&oacute;&oacute;r zonsondergang de haven zouden halen, hing het af, of
+de havenpolitie van Jokohama ons zou vergunnen, nog dezen avond den grond van &#8217;t lenteland te drukken. En de zon stond reeds
+laag, dichtbij den top van den Foesiyama met witte kruin, die even te voren, veel hooger dan wij gezocht hadden, uit den nevel
+was opgedoken.
+
+</p>
+<p>Toen wij echter, om een landtong buigend, in de ruime Jeddobaai binnenvoeren, zagen wij v&oacute;&oacute;r ons, eveneens naar de haven van
+Jokohama koers zettend, een vloot van verscheiden honderden visschersschuiten met bonte, meest vierkante zeilen, en nu wisten
+wij, dat wij niet te laat kwamen.
+
+</p>
+<p>Wij haalden de booten zelfs in en zagen ze bezet met kleine, gele menschen met zwart, borstelachtig, opstaand haar, die ijverig
+met zeil en roer bezig waren. Dat de gele kleur van het gelaat zich over het geheele lichaam voortzette, was gemakkelijk te
+zien, want bij elke haastige beweging van de menschjes verschoof het kamerjaponachtige gewaad, en het bleek dat de kimono
+dan alleen zulk een zedig, deftig gewaad is als hij eerst lijkt, wanneer de drager zich &ograve;f zeer langzaam en voorzichtig beweegt
+&ograve;f een gesloten onderkleeding draagt.
+
+</p>
+<p>De moeite, om de bagage langs de douane en in &#8217;t h&ocirc;tel te brengen, liet ik aan anderen over en ik begaf mij aan wal, om van
+alle kleine zorgen vrij den eersten indruk van de stad te genieten.
+
+</p>
+<p>Ik stapte in een der gereedstaande riksja&#8217;s, de als ve&ecirc;rtjes zoo lichte en toch stevige tweewielige miniatuurvictoria&#8217;s, die
+in een flinken draf door een inboorling worden getrokken. Alleen bijzondere voornaamheid of sterke corpulentie van den passagier
+vereischt een tweeden of een derden koelie voor het schuiven; hoogstens neemt men, als men haast heeft, een voorlooper, om
+ruim baan te maken.
+
+</p>
+<p>Het allermeest viel overal in &#8217;t oog de rijkdom aan groen en bonte bloemen tusschen de huizen en ervoor, wat sterk uitkwam
+na de reis door het donkere China. Eerst rolde mijn wagentje langs de breede kade voorbij prachtige, europeesche gebouwen.
+Toen wij daarna in de echt japansche stad kwamen, die zich ver in de lengte uitstrekt, waren reeds veel duizenden bonte papieren
+lantarens opgestoken, die dicht naast elkander v&oacute;&oacute;r de huisjes hangend, de straten omzoomden.
+
+</p>
+<p>Ook mijn menschpaard stak zijn licht op, evenals de andere riksjakoelies. De lichtpunten v&oacute;&oacute;r ons in de straat vermeerderden
+en warrelden door elkander op grillige manier. De feestelijke indruk van &#8217;t geheel werd nog verhoogd door het lichtschijnsel
+uit de huizen, welker wanden enkel uit open latwerk bestaan en met tusschenruimten van papier zijn beplakt.
+
+</p>
+<p>Dikwijls waren de muren uit elka&acirc;r geschoven, zoodat ik naar binnen kon zien, maar dat waren meest interieurs van koop- en
+handwerkslieden, wier namen en aanbevelingen met de sierlijke chineesche letterteekens prijkten op lange strooken papier,
+als vlaggen over de straat hangend.
+
+</p>
+<p>Alle straten waren vol vreemde en toch zoo bekende figuurtjes. Dit waren juist dezelfde sierlijke vrouwtjes, die er zoo keurig
+op porselein en verlakte blaadjes uitzien met hun groote strikken op den rug, den kunstigen vlinder-haardos, het poppengezicht
+en dikwijls met een kaalgeschoren kindje op den rug, dat een lachwekkend pittig en snugger gezichtje heeft.
+
+</p>
+<p>De mannen zijn meestal zeer leelijk, vooral wanneer zij europeesche kleeding dragen; dan zien ze er, zelfs als ze door de
+beste kleermakers bediend worden, meestal net zoo uit als een boerenzoon, die in de stad paradeert met een mooi nieuw pak,
+dat hem niet heelemaal past<span class="corr" id="xd0e259" title="Niet in bron">.</span>
+<span class="pagenum">[<a id="xd0e262" href="#xd0e262">55</a>]</span></p>
+<p>Eindelijk zocht ik mijn h&ocirc;tel op de kade en kwam daar in een gansch andere wereld. Het was een van de wereldh&ocirc;tels, waar men
+voor den internationalen prijs van 20 francs een eerste-klas verzorging kan genieten. De amerikaansche invloed is er op aangename
+wijze merkbaar. Alleen de handig en vlug bedienende japansche boys herinnerden eraan, dat men zich niet in een fransch Riviera-h&ocirc;tel,
+maar in het verre Oost-Azi&euml; bevond.
+
+</p>
+<p>In den helderen zonneschijn zag alles er den volgenden morgen nog veel vriendelijker uit. In de h&ocirc;telkamers waren alle vazen
+met bloeiende takken gevuld, en buiten was alles een witbloeiende tuin. In de voorstad klom nog steeds de lentestemming, want
+de schuifwanden der huizen waren meest opengeschoven, en in elk hoekje der vertrekken prijkten lentebloemen, men kwam zelfs
+geen oud vrouwtje tegen, of ze droeg een bloeienden kersentak in de hand.
+
+</p>
+<p>E&eacute;n oudje maakte zelfs zulk een diepe buiging voor mij en zoog daarbij met den hoogsten eerbied de lucht door de toegeknepen
+lippen in, dat ik tevergeefs beproefde, den groet even eerbiedig te beantwoorden. En toen ik de aardige, kleine, opgedirkte
+<i>nesans</i> den gewonen groet &#8220;ohaio!&#8221; toeriep, kon ik over mijn succes als komiek bepaald tevreden zijn, want het lachen en gichelen
+der vroolijke, kleine meisjes wou toen maar niet eindigen.
+
+</p>
+<p>Toen ik een school voorbij ging, was het juist pauze. De kinderen stormden naar buiten en keken mij vol verbazing, volkomen
+onbevangen aan; maar ze waren niet lastig of opdringerig. De kleine &#8220;eerwaarden&#8221;, zooals alle Japanners elkander onderling
+betitelen, waren juist z&oacute;&oacute; gekleed als hunne ouders, en bij de meisjes zag de groote &#8220;obi&#8221; op den rug er even dwaas uit, als
+bij de jongens het eenzame haarbundeltje op den kalen schedel!
+
+</p>
+<p>Reeds hadden de onderwijzers, die binnen het gebouw waren, mij bemerkt. Ze kwamen naar buiten, boden mij van alle kanten hun
+diensten aan, bekeken mij nieuwsgierig en rustten niet, voordat ik het inwendige van de geheele school nauwkeurig had bekeken.
+
+</p>
+<p>Alles was zeer netjes en practisch, en wat mij vooral trof, waren de voortreffelijke landkaarten aan den wand. Het onderwijs
+moet er veel last van ondervinden, dat men altijd nog chineesche letterteekens gebruikt, waarvan er 3000 verschillende moeten
+worden onderscheiden, zoodat men ze natuurlijk lang niet alle in de school kan onderwijzen. Tegenwoordig begint men reeds,
+het Japansch met europeesche, latijnsche letters te schrijven.
+
+</p>
+<p>Een kleine jongen bracht mij toen langs de kust weer terug naar mijn h&ocirc;tel.
+
+</p>
+<p>In zee lagen buiten japansche oorlogsschepen, en daaronder &eacute;&eacute;n, dat het grootste pantserschip van de wereld moet zijn, en
+meer in mijn nabijheid waren in het ondiepe water wel een vijftigtal meisjes aan het rondplassen, met hoog opgeschorte kleederen,
+bezig zeewier in te zamelen, dat als toespijs bij het middagmaal moest dienen.
+
+</p>
+<p>Des avonds bracht ik een bezoek aan de schouwburgen. Ik zag eerst een klassiek stuk uit de oude geschiedenis, waarbij prachtige
+gewaden vielen te bewonderen en een hoofdrol werd gespeeld door allerlei griezeligheden, als het &#8220;karakiri&#8221;, opensnijden van
+den buik, en waarbij werkelijk bloed werd vergoten. Ook zag ik een modern realistisch stuk, waar ook bloed in vergoten werd.
+
+</p>
+<p>Eerst werd een ongelukkige grijsaard jammerlijk vermoord. Later marscheerden over het &#8220;bloemenpad&#8221;, een voetpad, dat van het
+tooneel midden door het publiek leidt en waar de belangrijkste episoden en tooneelen op worden afgespeeld, politieambtenaren
+en een dokter in een lange, zwarte jas. De dokter pakte zijn grooten koffer uit en onderzocht, bij de op het hoogst gespannen
+verwachting van het publiek, met alle mogelijke glinsterende instrumenten op &#8217;t alleruitvoerigst het lijk, om eindelijk den
+dood te constateeren. Daarna vervolging en gevangenneming van den moordenaar en de geheele behandeling v&oacute;&oacute;r de rechtbank.
+Toen evenwel de opperrechter na een rede van anderhalf uur nog geen plan scheen te hebben op te houden, gaf ik er de voorkeur
+aan, mij uit de voeten te maken, hoe graag ik de terechtstelling ook zou hebben bijgewoond.
+
+</p>
+<p>Een uurtje sporens bracht mij uit Jokohama naar Tokio. De stations zijn overal opvallend klein, zelfs in de hoofdstad, maar
+alles gaat er vlug en goed, en de waggons zijn gemakkelijk op zijn Amerikaansch ingericht. Eigenaardig klinkt op de perrons
+&#8217;t geklikklak van de klompjes der Japanners. Die voetbekleeding met houten sandalen is zeer practisch. In huis, op de fijne
+matten, loopt men op kousen met stevige zolen en afgezonderden grooten teen; gaat men uit, dan stapt men eenvoudig op de sandalen,
+die bij de deur staan, en een lint of band naast den grooten teen hout &#8217;t klompje aan den voet vast. Bij nat we&ecirc;r heeft men
+plankjes met een opstaanden rand van 5 &agrave; 10 c.M., waarmee men droogvoets stapt door de ergste plassen.
+
+</p>
+<p>Wat een last voor den vreemdeling is het, om telkens v&oacute;&oacute;r hij een japansch huis binnentreedt, zijn omslachtig schoeisel te
+moeten uittrekken! En ik had nog het ongeluk, schoenen met gespen te dragen, die ik in den eersten dag minstens twintigmaal
+open en dicht moest gespen, want het was een feestdag, en er was geen enkele schoenenwinkel open.
+
+</p>
+<p>Dadelijk den eersten dag in Tokio ondernam ik, alleen geleid door het plan der stad uit de engelsche Murray-uitgave, een tocht
+per rijwiel van mijn h&ocirc;tel in &#8217;t Zuiden der stad naar den Asakusatempel, het grootste nationale heiligdom van Tokio.
+
+</p>
+<p>Ik dacht den rit in een kwartier te kunnen doen, maar had er meer dan een uur voor noodig, want op den platten grond waren
+alleen de hoofdstraten aangegeven, en ik wist nog niet, hoe uitgestrekt deze stad van twee millioen zielen was.
+
+</p>
+<p>Tokio zal wel de uitgestrektste stad der wereld zijn; de middellijn van de vrijwel ronde ruimte is circa 25 <span class="corr" id="xd0e296" title="Bron: KM.">K.M.</span>, en men kan die uitgestrektheid begrijpen, als men bedenkt, dat de huisjes er, evenals te Jokohama, alle van elka&acirc;r gescheiden
+staan in de straten. Slechts weinig europeesche huizen staan ertusschen, en dan zijn dat meestal openbare gebouwen. Het was
+er zeer druk in de straten, en verscheiden Japanners zag ik in europeesche kleederdracht.
+
+</p>
+<p>Naast den ingang tot het tempelplein zag ik twee van die karakteristieke torens met de vele opgewipte <span class="pagenum">[<a id="xd0e301" href="#xd0e301">56</a>]</span>daken, het eene boven het andere en alle met klokjes behangen. De geheele ruimte en alle wegen v&oacute;&oacute;r en om den tempel waren
+overvol van menschen, die zich samendrongen om de vele winkeltjes en kramen; het geheel zag eruit als een kermis.
+
+</p>
+<p>De tempel zelf was van voren open en de achtergrond werd ingenomen door veel Boeddhafiguren. Naast sommige van die zwaarlijvige
+oude heeren, die waarschijnlijk wat te slaperig waren geworden, hing een bel, waardoor men hun opmerkzaamheid kon trekken.
+V&oacute;&oacute;r anderen stond op een paar pas afstands een traliewerk met nauwe mazen, waardoor de belanghebbenden hun wenschbriefjes,
+tot een balletje ineengedraaid, naar den god moesten spuwen, die hun ondanks dat gemis aan respect vergenoegd toelacht, want
+de meeste balletjes blijven in het hekwerk hangen en dan behoeft hij zich om de wenschen niet te bekommeren.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-056.jpg" alt="Mijn woonhuis op Miyasjima." width="720" height="458"><p class="figureHead">Mijn woonhuis op Miyasjima.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het voornaamste deel der stad, waar de meeste villa&#8217;s van de Europeanen en ook de gezantschapsgebouwen liggen, is de keizersstad
+in het centrum van Tokio. Zij wordt door een geweldigen muur en een breede gracht omsloten, en een even sterke binnenmuur
+omringt de keizerlijke gebouwen. Op wijde open pleinen zag ik er juist de gardecavalerie een oefening houden.
+
+</p>
+<p>Mijn europeesch middagmaal in het h&ocirc;tel versmadend, ging ik in een japansche restauratie eten. Toen kleine moesme&#8217;s de achterwanden
+van de zaal uiteenschoven, kreeg ik een echten, japanschen miniatuurtuin te zien. Zoo&#8217;n tuintje maakt den indruk van zeer
+groot te zijn, want alleen de voorwerpen en de planten, die op den voorgrond staan, hebben hun natuurlijke grootte. Ze worden
+naar achteren toe al kleiner; de boomen en struiken worden kunstig gekweekt tot dwergvormen, zonder dat zij hun natuurlijk
+aanzien verliezen, en de kleine bruggen, watervallen en pagoden behooren dan bij het poppige geheel. De zinsbegoocheling is
+zoo volkomen, dat men een groot park v&oacute;&oacute;r zich meent te zien in een betrekkelijk kleine ruimte.
+
+</p>
+<p>Het was mijn wensch, ook iets van het binnenland te zien, en terwijl ik nog overdacht, hoe dat het best in te richten, klopte
+aan mijn deur een japansch heertje, dat zich in correct Duitsch als gids aanbood. Daar hij mij beviel, goede getuigschriften
+had en een goed fietser beweerde te zijn, huurde ik hem voor een langere fietstoer door het binnenland. Ons eerste doel was
+Nikko, de heilige stad in het gebergte.
+
+</p>
+<p>Wij overnachtten op den tocht over de heerlijk gladde wegen in het dorp Akabane, goed verzorgd door aardige japansche meisjes,
+en lang zocht ik &#8217;s avonds in het woordenboek japansche termen op, om vrijer te kunnen praten met het vroolijke volkje, terwijl
+de kaars flikkerde op het kleine, lage nachttafeltje en ik op de zachte kussens lag te rusten.
+
+</p>
+<p>Het mooiste gedeelte van den weg naar Nikko was het laatste, een 30 K.M. lange, prachtige laan van hooge boomen, bestemd om
+de geloovigen, die naar de heilige tempelstad op weg zijn, in de rechte stemming te brengen. Per fiets zelfs reden wij volle
+twee uur lang op dien weg, die door overoude boomen van wel 30 M. hoogte overschaduwd wordt, terwijl tusschen de zware stammen
+telkens kijkjes werden geopend op een zonnig berglandschap, niet ongelijk aan dat der italiaansche Apennijnen.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Bergstadje zelf ligt langgerekt aan een schuimende rivier, door dennenbosch omgeven. De reusachtige tempelgebouwen zijn
+de beroemdste van Japan, en als men de bronzen voorwerpen en de lakwerken van den tempelschat beziet, merkt men eerst, hoeveel
+minder de dingen waard zijn, die van dien aard in de winkels van Tokio en Jokohama verkocht worden.
+<span class="pagenum">[<a id="xd0e322" href="#xd0e322">57</a>]</span></p>
+<p>Maar de houten gevels der voornaamste gebouwen zelf, al zijn ze ook nog zoo kunstvaardig uitgesneden, kunnen op een Europeaan,
+die nu eenmaal aan monumentale steenen gebouwen gewend is, nooit dien overweldigenden indruk maken, dien zij op den Oostaziaat
+uitoefenenen. Ook de verdere omgeving van de stad is prachtig, en het speet mij, dat ik die al zoo spoedig moest verlaten.
+
+</p>
+<p>Te Kobe, waar ik later vertoefde, ondernam ik met een kleine kuststoomboot een tochtje op de binnenzee van Japan. Die vaart
+langs de duizenden beschut gelegen eilanden is een groot genoegen, vooral als men dicht langs den oever gaat en &#8217;t drukke
+verkeer op &#8217;t land kan waarnemen. Den tweeden dag kwamen we aan ons doel, het heilig eilandje Miyasjima. Het is met een heerlijk
+dicht loofbosch bezet, waarin men uren lang in half-donker loopt, om dan aan de kust weer plotseling het schitterend uitzicht
+op de andere eilanden en de blauwe zee te genieten.
+
+</p>
+<p>Het aardigste h&ocirc;tel van heel Japan heb ik daar bewoond; &#8217;t bestond uit wel een paar dozijn allerliefste japansche huisjes,
+elk met twee of drie vertrekken voor &eacute;&eacute;n gast, tusschen vijvers en ruischende beekjes in een heerlijk park. Vriendelijke gezelligheid
+vond ik er onder het argelooze volkje, soms bij onschuldig kaartspel en de kleine vingerhoedjes sak&eacute; of rijstwijn, en eerst
+toen ik mij eenige dagen later weer aan boord van een elegante stoomboot onder Europeanen bevond, kreeg ik het gevoel van
+eenzaamheid, dat iemand soms kan overvallen in een vreemd werelddeel onder onverschillige menschen, maar dat men nooit gevoelt,
+als men des voorjaars in Japan gaat reizen.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+
+</p>
+<p>Een geheelen dag waren wij langs Korea&#8217;s oostkust noordwaarts gevaren en hadden een meer dan 2000 M. hoog oprijzende, besneeuwde
+bergketen v&oacute;&oacute;r ons gezien, die even kaal en ongastvrij leek, als het chineesche kustland.
+
+</p>
+<p>Toen ik daarna &#8217;s morgens ontwaakte, lag het schip reeds voor anker in de haven van Gensan, de noordelijkste plaats van Korea
+die door de stoombooten naar Wladiwostok wordt aangedaan.
+
+</p>
+<p>Het stadje, in japansch-chineeschen bouwtrant, ligt zeer schilderachtig aan den voet der hooge bergen in een wijde bocht.
+Eenige straten op de helling waren bevolkt met in het wit gekleede figuren met een zonderlingen breedgeranden hoed met kleinen,
+hoogen bol, een hoed, gelijkend op dien der Rondkoppen uit Cromwell&#8217;s tijd. Dwaas staat dat hoofddeksel op de dikke, goedmoedig
+domme Mongolen-gezichten, en daar het maar even past op den haarknoop, moet het met een zwart lintje onder de kin worden vastgebonden.
+Maar niettegenstaande dat wiebelt de hoed bij elke haastige beweging, zoodat de zorg, om den hoed op het hoofd te houden,
+het voornaamste deel van den dagelijkschen arbeid van een Koreaan uitmaakt.
+
+</p>
+<p>Men zag er veel Japanners, en in een zindelijk japansch h&ocirc;tel nam ik mijn intrek. Het tolwezen der havens van Korea wordt
+door engelsche beambten, die in koreaanschen dienst zijn, bestuurd, en daar ik wist, dat ook in Gensan een der vijf daar wonende
+Europeanen als zulk een <i>commissioner</i> hoog stond aangeschreven, zocht ik hem op, ten einde hulp en raad te vragen voor mijn reis dwars door Korea. Ik had al vroeger
+veel moeite gedaan, om daaromtrent inlichtingen te krijgen, maar het was mij niet gelukt.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-057.jpg" alt="Mijn koreaansche bedienden." width="499" height="720"><p class="figureHead">Mijn koreaansche bedienden.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Als altijd bij Engelschen in &#8217;t buitenland was de ontvangst, die wij in de mooie villa, waar de ambtenaar met zijn beminnelijke
+vrouw woonde, te beurt viel, zeer innemend, en dadelijk werden maatregelen genomen, om de omslachtige uitrusting, voor mij
+en mijn bediende noodig, bijeen te krijgen.
+
+</p>
+<p>De weg dwars door Korea tot de hoofdstad Seoel bedraagt 250 K.M., maar met een omweg naar het Zuiden ter wille van de jacht
+zouden het 400 &agrave; 500 K.M. zijn. Zeer moeilijk was het, een betrouwbaren <span class="pagenum">[<a id="xd0e351" href="#xd0e351">58</a>]</span>gids te krijgen, en de kaarten zijn uiterst gebrekkig. Er was geen mogelijkheid op, iemand te vinden, die mij geleiden kon
+en ook maar enkele brokken van eenige europeesche taal meester was, en zoo moest ik ten slotte een jongen knaap aannemen,
+met wien ik mij in de eerstvolgende weken enkel door gestes en een paar koreaansche woorden kon onderhouden, welke laatste
+ik mij nog gauw door den tolk van den <i>commissioner</i> had laten voorzeggen.
+
+</p>
+<p>Bijna nog bezwaarlijker ging het, paarden te krijgen, waarvan ik er vier noodig had. E&eacute;n ervan zou alleen geld hebben te dragen,
+maar geen goud en zilver, doch zakken met koreaansche kopermunten, die in &#8217;t binnenland alleen geldig zijn. Vijf ervan zijn
+ongeveer &eacute;&eacute;n penning (dus gaan er ruim 8 van op &eacute;&eacute;n hollandsche cent), zoodat een paard nauwelijks &#402; 60 (holl.) dragen kan.
+
+</p>
+<p>Eerst den tweeden dag werden er paarden gevonden, die reeds met lasten gedroogde visch onderweg waren en voor mij teruggehaald
+werden. Zadels zijn er in Korea niet; die moest ik leenen van europeesche bekenden.
+
+</p>
+<p>Proviand en keukengereedschap werd gekocht en daar men algemeen een tent voor onmisbaar hield, zocht en vond ik een japanschen
+snijder, die beloofde, voor een waarde van 12 holl. guldens mij een tent van dubbel linnen te bezorgen. Hij viel echter &#8217;s
+nachts onder het werk in slaap en bracht het werk zijner handen eerst tegen den middag; maar &#8217;t was dan ook een prachtstuk
+van geschiktheid en duurzaamheid. Men kon erin staan; er was plaats voor vier personen om te slapen, en de tent kon zeer snel
+met behulp van drie stangen worden opgezet. De touwen worden er van menschenhaar gedraaid en zijn onverslijtelijk.
+
+</p>
+<p>Door de krachtdadige hulp van den <i>commissioner</i> waren eindelijk na twee dagen alle hinderpalen overwonnen, en ik kon opbreken. Buiten mijn gids had ik nog twee Koreanen
+als paardenknechten en drijvers der beide pakpaarden bij mij. De eene was altijd stil als &#8217;t graf, een vlijtige knaap, die
+de dieren bijna geheel alleen verzorgde, de andere was, trots zijn afschrikkende leelijkheid, verbazend ijdel; hij had drie
+hoeden bij zich, de eene nog hooger dan de andere. Altijd bereid om een grapje te maken, zong hij van den morgen tot den avond
+zijn eentonige liedjes met eindelooze trillers, sloot innige vriendschap met mijn even langen, duitschen bediende en bracht
+dien ten slotte er toe, samen door &#8217;t heerlijkste tweestemmig gezang den marsch te veraangenamen.
+
+</p>
+<p>De paarden, die nooit harder dan vlug stapvoets gingen, waren, als alle koreaansche paarden, zeer lastig. Op &#8217;t eind der reis
+had elk van ons kwetsuren van hoefslagen, en het verbaast mij nog, dat bij die herhaalde stooten tegen de borst en den buik
+geen zware verwondingen werden toegebracht; de stallen waren iederen morgen kapotgeslagen.
+
+</p>
+<p>De eerste twee dagen reden wij langs de zee naar het Zuiden, vaak over steile rotsen of er omheen door de zee. In &#8217;t begin
+kwamen we door vele dorpen. De vrouwen, die wij tegenkwamen, gingen op zij en draaiden ons zedig den rug toe, als ze niet
+gesluierd waren. De dorpen herinnerden dikwijls in den bouwtrant van de huizen aan arabische, meestal waren het hutten van
+stroo en leem. Uit vele woningen kwam een benauwde, onfrissche lucht, want in de vuile, van ongedierte wemelende huizen wordt
+onder den vloer gestookt. Het wordt er dan bovenmatig warm en luchten doet men nooit.
+
+</p>
+<p>Te Tong-Tsjen, waar wij aan den avond van den tweeden dag kwamen, liet ik de tent opslaan op de begraafplaats, die aan den
+oever eener rivier onder oude boomen lag. Ook later gaf ik aan zulke kampen de voorkeur, daar zij bij het bestaande bijgeloof
+der Koreanen ons voor nachtelijke bezoeken beveiligden, beter dan mijn waakzame hond en de schietoefeningen, die wij dikwijls
+hielden, om aan het volk onze weerbaarheid te toonen, als het niet al te vriendelijk gezind scheen.
+
+</p>
+<p>De bodem van de tent werd met een laag stroo en dekens belegd. Wij sliepen daar honderdmaal beter en veiliger, dan in de koreaansche
+woningen. Mijn maal, dat meest uit eenden en fazanten bestond, die wij overal onderweg in massa aantroffen, werd door mijn
+bediende bij het open vuur v&oacute;&oacute;r de tent bereid onder de oogen der gezamenlijke dorpsbewoners.
+
+</p>
+<p>De volgende dag werd voor de tijgerjacht bestemd, daar de menschen allen met een gewichtig gezicht &#8221;<i>bohm</i>, <i>bohm</i>&#8221; riepen en op &#8217;t gebergte wijzend de beweging van schieten maakten. Een der belangrijkste woorden van mijn armzaligen koreaanschen
+woordenschat was nu juist <i>bohm</i>, de tijger.
+
+</p>
+<p>Met acht dorpsbewoners, die zich met lange speren gewapend hadden, braken wij den volgenden morgen op. Mijn zangerige paardenknecht
+mocht natuurlijk ook niet ontbreken; hij voerde een groot woord, trachtte mijn bediende goeden raad voor alle mogelijke eventualiteiten
+te geven en gesticuleerde daarbij met zijn spies zoo heftig, dat hij ontelbare malen zijn hoed, dat kind van vele zorgen,
+moest naloopen, als hij den berg afrolde.
+
+</p>
+<p>Na een marsch van vele uren in de bergen kwamen we aan een zeer romantische bergkloof, in welker diepte zich het hol van den
+tijger moest bevinden. Onze jachtgenooten waren al te voren steeds stiller geworden; de zanger liep geheel achteraan, en toen
+wij aan den rand der kloof werkelijk eenige volkomen versche tijgersporen vonden, beduidden mij de dappere speerdragers, dat
+zij in geen geval meer naar beneden zouden dalen in de kloof; maar dat zij er de voorkeur aan gaven, van bovenaf een kijkje
+te nemen. Niettemin begonnen ze allen ijverig hun lansen te wetten, vermoedelijk om hun dapperheid ermee op het lijk van den
+tijger te toonen en mij &#8217;t gehoopte, mooie vel te bederven.
+
+</p>
+<p>Zoo gingen wij dan alleen naar beneden, echter niet zonder dat ik mijn bediende beval, zijn muzikalen vriend ondanks diens
+tegenstribbelen, mee te nemen, opdat hij van nabij zou zien, wat wij deden, en wij, als we mochten worden opgegeten, ten minste
+in zijn gezangen zouden voortleven!
+
+</p>
+<p>Ongeveer twee meter boven den grond der kloof was een natuurlijke holte in de rots, en twee vijf voet hooge gangen leidden
+in verschillende richtingen naar binnen. V&oacute;&oacute;r de opening, die het gunstigst voor den wind lag, hoopten wij nu volgens het
+voorschrift van mijn vrienden in Gensan een massa takkebossen op en staken die aan, om door den wind den rook in het hol te
+laten drijven. Op zij <span class="pagenum">[<a id="xd0e394" href="#xd0e394">59</a>]</span>van de uitgangen stonden wij, gedekt door stukken rots, om het eruit verjaagde dier onder schot te krijgen. Achter ons stond
+de begenadigde kunstenaar met gevelde speer en met een gezicht, even vuilwit als zijn kleed. Hoed en speer sidderden om het
+hardst, en 30 M hooger aan den rand der kloof strekten de andere Koreanen hun lansen uit, om den &#8220;bohm,&#8221; als hij voor den
+dag kwam door den aanblik van de overmacht den moed te benemen!
+
+</p>
+<p>Jammer genoeg wou hij maar niet voor den dag komen, en toen ik eindelijk mijn hond in de eene opening jaagde, kwam hij weldra
+vroolijk weer uit de andere te voorschijn. Dadelijk was mijn zanger weer in zijn element; hij stormde met een brandende fakkel
+het hol binnen en stelde zich aan, alsof hij den tijger er zoo bij den staart zou uittrekken. Niet anders deden de overige
+heeren onzer lijfwacht, die natuurlijk ook dadelijk beneden waren, daar zij juist met het wetten van hun wapens klaar waren
+en nu gereed waren tot den strijd. Overigens vonden wij toch nog de resten van een tijgermaal in het hol, dat eerst kort te
+voren verlaten moest zijn.
+
+</p>
+<p>Op den dag van deze vroolijke tijgerjacht verlieten wij de kust en begaven ons landwaarts in. Door wijd moerasland, waarin
+wij vele honderden eenden, ganzen en reigers zagen, bereikten wij de hoofdketen van het bergland en stegen langs buitengewoon
+slechte, steile wegen, meestal diep onder de sneeuw, naar een hoog plateau, dat van daar allengs naar de westkust daalt.
+
+</p>
+<p>Toch was ook op den volgenden dag de weg vol afwisseling, liep nu eens door groene dalen, dan door rotskloven en over besneeuwde
+bergpassen en dikwijls moesten wij het pad eerst vrij maken, anders konden de lastdieren niet passeeren. Over &#8217;t algemeen
+nam het bosch toe, vooral rondom Hoijang, in welke plaats wij langer bleven, om jachtuitstapjes naar de zuidelijk gelegen
+Diamantbergen te ondernemen. Ook hier was ons geen tijger beschoren; maar het gelukte mij, ten minste een grooten luipaard
+te dooden, die bij een drijfjacht op rood wild geheel onverhoopt uit een kloof kwam en voorbij trachtte te sluipen.
+
+</p>
+<p>De behandeling van het vel in ons kamp wekte natuurlijk de levendigste belangstelling der dorpelingen. Toen ik zelfs aan eenige
+kinderen een <i>Illustrirte Zeitung</i> had cadeau gegeven en hun chocolade had gevoerd, scheen mijn roem tot de geheele omgeving doorgedrongen te zijn, want de
+muur van menschen, die, tien pas van mijn tent verwijderd, om ons heen werd opgetrokken, werd steeds dikker. Er waren eens
+wel 500 menschen om ons heen, die stompzinnig hurkend op den grond, al onze bewegingen gadesloegen.
+
+</p>
+<p>Als mij de zaak dan verveelde of als er &eacute;&eacute;n te vrijpostig werd, hitste ik mijn hond op hen aan, en op &#8217;t zelfde oogenblik
+was van het laffe publiek niets meer te zien dan een vluchtend wit kluwen van over elka&acirc;r rollende menschen. Daarbij namen
+ze dat in &#8217;t geheel niet kwalijk; maar schenen het voor een uitstekende grap te houden, waarover ze nog wel een uur bleven
+lachen.
+
+</p>
+<p>Zonder ons langer op &eacute;&eacute;n plaats op te houden, legden wij nu dagelijks meer dan 50 K.M. af, trokken over kale toppen, die vaak
+een ruim uitzicht over het woeste bergland gunden, langs grootere rivieren met zulke erbarmelijke bruggen, dat wij er de
+voorkeur aan gaven, door &#8217;t water te waden of te zwemmen, en bereikten na vier dagen over Keum-s&ouml;ng en Keum-hang bij Jepang
+een beteren weg, die ook weer wat drukker was. Zelfs eieren en een soort van brood konden wij nu in de dorpen koopen en een
+verschrikkelijk wijntje, soel genaamd, dat veel op koemys lijkt.
+
+</p>
+<p>Mijn koreaansche begeleiders waren op den marsch al vetter geworden, vooral de zanglustige. Het was ook verbazingwekkend,
+wat zij voor hoeveelheden rijst verslonden, bij &eacute;&eacute;n maaltijd ieder vijf &agrave; zes pond. Wat de Koreaan eet, is hem volkomen onverschillig,
+zei men mij later algemeen; maar hij voelt zich eerst dan gelukkig, als hij de vaste overtuiging heeft, dat het absoluut onmogelijk
+is, er nog een hap bij te stoppen.
+
+</p>
+<p>Daarmee evenredig is ook de luiheid der Koreanen. Kenmerkend is de manier, waarop ik hen een spade zag hanteeren. Bij zoo&#8217;n
+instrument behooren altijd drie personen: de een steekt het ding in den grond; twee of drie anderen staan er tegenover en
+trekken ieder aan een touw, dat aan de kanten van het blad der spade is bevestigd; zoo halen zij den schop met aarde omhoog!
+
+</p>
+<p>In Jangjoe was ons laatste kamp opgeslagen, en toen bespeurden we ook reeds de nabijheid der hoofdstad. Het verkeer op den
+hoofdweg nam toe; wij haalden grootere en kleine karavanen in, soms ook draagstoelen met hoogwaardigheidsbekleeders, en eindelijk
+kwam ons, als duidelijkste bewijs voor de nabijheid van een centrum van beschaving, een fietsende Koreaan tegen.
+
+</p>
+<p>Het breede dal werd steeds vriendelijker, en de hitte steeds grooter. De boomen waren met bloemen bedekt evenals de weiden,
+en &#8217;s middags zagen wij de hoogten v&oacute;&oacute;r ons gekroond met een heuvel op- en heuvel afloopenden muur. Het hoogste punt werd
+ingenomen door een zware poort met een dubbel bewaakt wachthuis. V&oacute;&oacute;r den muur excerceerde een compagnie koreaansche troepen,
+wier uniformen op die van Japanners geleken, maar veel vuiler waren.
+
+</p>
+<p>Achter den muur breidde zich in een ruim dal de stad Seoel uit, welker inwonertal op een kwart millioen geschat wordt. Evenals
+bij de meeste oost-aziatische steden onderscheiden zich de huizen weinig van die in de dorpen; ze waren alleen wat zindelijker.
+Van europeesche beschaving was niet anders te bespeuren dan een electrische tram, die in de zeer breede hoofdstraat, waar
+alles zich concentreerde, het verkeer beheerschte, en dan een groote, fransche kathedraal, die door haar ligging van alle
+kanten zichtbaar is.
+
+</p>
+<p>Ook overigens schijnt de fransche invloed er groot te zijn; zoo kende aan het postkantoor geen der koreaansche ambtenaren
+Engelsch, wel spraken enkelen Fransch, iets wat in Oost-Azi&euml; zeer ongewoon is.
+
+</p>
+<p>Twee uren reden wij door de stoffige, zonnige stad, tot wij een zendeling troffen, den eersten Europeaan sinds Gensan, die
+ons in een, ons als een klein paradijs voorkomend, japansch h&ocirc;tel bracht.
+
+</p>
+<p>In de kleine, europeesche kolonie in Seoel, die bijna alleen uit zendelingen bestaat, waren ook eenige Duitschers en met behulp
+van den tolk van <span class="pagenum">[<a id="xd0e427" href="#xd0e427">60</a>]</span>ons consulaat betaalde ik mijn bedienden, die weer naar Gensan terugmarscheerden.
+
+</p>
+<p>De ligging van Seoel is zeer eigenaardig; ik ken geen andere hoofdstad, die door zoo steil en hoog opstijgende bergen, met
+zoo grootsche omtrekken, omgeven is als de koreaansche.
+
+</p>
+<p>Na twee dagen maakte ik van het spoortreintje gebruik, om mij naar de havenstad Tsjemoelpo te begeven en wachtte er de stoomboot,
+die mij naar Takoe brengen zou. Interessant is in Tsjemoelpo, dat er vrij europeesch uitziet, de hooge vloed, die uitgestrekte
+deelen van den oever onder water zet en in zijn hoogsten stand een verschil van 40 voet maakt met de eb.
+
+</p>
+<p>De gemakkelijke japansche stoomboot was zeer vol; de Europeanen waren meestal kooplieden, weinig toeristen, officiersvrouwen
+en de onvermijdelijke zendelingen met vrouwen en veel kinderen. Men schijnt in Oost-Azi&euml; niet erg op hen gesteld, en ook onder
+ons, Europeanen, bewogen ze zich meestal in chineesche kleeding met staart. In Tsjefoe kwamen nog een paar gemoedelijke chineesche
+heeren aan boord, en twee dagen later arriveerden we te Takoe en wierpen v&oacute;&oacute;r de zandbank het anker uit, tegenover een lange
+rij oorlogschepen van alle volken.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 556px"><img border="0" src="images/p1904-060-1.jpg" alt="Stadspoort van Seoel." width="556" height="430"><p class="figureHead">Stadspoort van Seoel.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Na korten tijd van wachten stoomde een kleine sloep op ons toe, om ons, passagiers, aan wal te brengen; maar eerst na een
+uur waren we zoo dicht bij de grijze, nevelige kust gekomen, dat we de lage, lange Takoeforten konden zien. Toen we daarna
+echter in de gele Peiho voeren, werd het tooneel dadelijk levendig. De forten aan beide zijden van den stroom met hun vele
+litteekens van kogels en de groote kanonnen waren met de vlaggen der verschillende volken bezet; met soldaten dicht gevulde
+booten werkten zich langzaam tegen de rivier op, en onder strenge contr&ocirc;le passeerden wij een aantal mooie kanonneerbooten,
+waaronder vooral de japansche en amerikaansche door hun groote schepraderen in &#8217;t oog vielen.
+
+</p>
+<p>Langs de kale oevers zagen wij kleine troepen indische ruiters en eindelijk hadden wij de schoorsteenen en groote loodsen
+van Togkoe v&oacute;&oacute;r ons. De geheele rivier lag hier vol met kleine stoombooten en groote jonken en andere booten, waarop in reuzengroote
+letters de mooiste duitsche en fransche namen prijkten.
+
+</p>
+<p>Aan den oever was een druk gewoel van allerlei menschen in allerlei kleeding. Het tooneel won niet weinig in levendigheid,
+doordat niet alleen elk huisje maar ook elke hout- en steenkolenhoop vlagjes en wimpeltjes droeg met de kleuren van een europeesche
+natie.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 544px"><img border="0" src="images/p1904-060-2.jpg" alt="Bemanning van mijn chineesche boot." width="544" height="406"><p class="figureHead">Bemanning van mijn chineesche boot.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Met moeite drongen wij door de straten, waarin we ook europeesche dames, vooral Russinnen, zagen, en kwamen zoo aan het station,
+waar het gewoel bijna nog grooter was, maar toch een voornamer stempel droeg, daar de imposante, indische politieagenten streng
+de Chineezen en de gemeene soldaten weerden. Toen ik uit het venster van mijn coup&eacute; kalm het plein v&oacute;&oacute;r het stationsgebouw
+overzag, aanschouwde ik een wijde zee van alle mogelijke hoofddeksels; de breede vilten hoeden van de Amerikanen; de bepluimde
+hoeden van de bersaglieri; de tulbanden der Indi&euml;rs en helmen en mutsen van allerlei soort, van de kleine der Engelschen tot
+de groote der Russen. Welk een verschil tusschen de elegante, krijgshaftige figuren van de russische officieren en de koreaansche
+troepen, die ik het laatst had gezien.
+
+</p>
+<p>De spoorwegwaggons geleken op onze derde klasse, en de dienst werd waargenomen door engelsche soldaten, die de ambtenaren
+en officieren met vrije reisgelegenheid, en dat hadden ze bijna allen, hun namen in <span class="pagenum">[<a id="xd0e455" href="#xd0e455">61</a>]</span>een boek lieten opschrijven. De Chineezen werden in open veewagens opeengehoopt getransporteerd.
+
+</p>
+<p>Na twee uur rijdens door een eenzame, zandige streek, langs veel ru&iuml;nen van dorpen, kwamen statige europeesche huizen en torens
+in het zicht, en wij bereikten het station van de millioenenstad Tientsin.
+
+</p>
+<p>In vluggen draf trokken mij riksjakoelies over de pontonbrug der Peiho naar de europeesche wijk, die veel grooter is, dan
+ik had verwacht. Zij alleen is zoo groot als een flinke europeesche stad en de scheiding der verschillende naties is er veel
+strenger doorgevoerd dan te Sjangha&iuml;.
+
+</p>
+<p>Door een statige allee langs de rivier en door nette straten vol soldaten, ruiters, voorname &eacute;quipages en militaire wagens
+van allerlei soort kwam ik eindelijk in het zeer deftige Astorhouse H&ocirc;tel. Hier kwam &#8217;s avonds de voorname wereld voor het
+d&icirc;ner bijeen, en men zat er &#8217;s namiddags als in een groote europeesche stad bij een concert op het open h&ocirc;telterras en liet
+het bonte verkeer der promenade voorbijgaan.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-061.jpg" alt="Gezicht op de hoofdstad van Korea." width="720" height="493"><p class="figureHead">Gezicht op de hoofdstad van Korea.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hoe kort het nog geleden was, dat deze geheele vergenoegde kolonie zich in groot gevaar bevond, kwam mij te binnen, toen ik
+de europeesche wijk aan den franschen kant verliet. Daar, aan het begin der chineesche stad zag ik niets dan een uitgestrekt
+nog niet geruimd veld van ru&iuml;nen, overblijfselen van verbrande en stukgeschoten huizen. Moeilijk viel het, zich er een weg
+doorheen te banen.
+
+</p>
+<p>Op de hoeken der straten in de verdere chineesche stad stonden chineesche en indische politieagenten, die den Europeaan beleefd
+salueerden. Aan het beroemde Keizerskanaal gekomen, zag ik het dicht bezet met schepen en huisbooten. Het is ook inderdaad
+een veel gemakkelijker weg dan de ellendige, chineesche wegen, waarop bij uitstapjes in den omtrek mijn paard vaak tot de
+knie&euml;n wegzonk in &#8217;t moeras. Proviand- en waterwagens van de vreemde soldaten zaten dikwijls vast in de modder en hadden dan
+het recht, voorbijkomende Chineezen aan te roepen, om hulp te bieden.
+
+</p>
+<p>Op een morgen zag ik de geheele wereld door een dofgelen sluier, en op straat kon men geen vijf pas van zich af zien, terwijl
+oogen, neus en ooren dadelijk vol fijn zand zaten. Er was een van die beruchte zandstormen uitgebroken, die vaak dagen lang
+duren, en ik besloot een poging te wagen, eraan te ontkomen door naar Peking te vertrekken. Dat hielp echter niet veel, want
+het zand drong door de spleten der ellendige waggons en maakte ons met de gloeiende hitte de reis zeer lastig. Bovendien was
+een andere trein door de zandbergen, die op de rails lagen, ontspoord en van een brug gestort, zoodat wij op de <span class="corr" id="xd0e474" title="Bron: ongeluks plaats">ongeluksplaats</span> een eind te voet door het zand moesten afleggen en zelf de bagage moesten meesleepen.
+
+</p>
+<p>Eerst tegen den avond kwamen we met verscheiden uren vertraging te Peking aan.
+
+</p>
+<p>Weldra reed ik, door vlugge koelies getrokken, door de massieve, diepe poort van den tweeden muur, nog hooger en breeder dan
+de eerste, waar de spoorweg ons doorheen had gebracht. Toen eerst was men in de eigenlijke stad. De straat was zeer breed
+in tegenstelling met de steden van Zuid-China, maar zoo vol kuilen en gaten, dat ik dikwijls ellenhoog opgewipt werd. Een
+menigte kleine, zware, met paarden bespannen karren ging ons voorbij, een lange trein kameelen dwong ons tot uitwijken, en
+menigmaal had er een botsing plaats met het vuile straatpubliek, dat druk zich bewoog tusschen de veelal open huizen.
+
+</p>
+<p>Europeesche soldaten zag ik in de menigte in &#8217;t geheel niet; aan hun tegenwoordigheid herinnerden echter eenige cantines,
+die er zonderling uitzagen <span class="pagenum">[<a id="xd0e483" href="#xd0e483">62</a>]</span>tusschen de met papieren vlaggen versierde huizen, waarin men de gestaarte handwerkslieden, kooplui en koks bezig zag.
+
+</p>
+<p>Toen verhief zich weer v&oacute;&oacute;r ons een reusachtige muur en door de donkere poort gaande, kwamen wij in de Tartarenstad, waar
+wij dadelijk rechts de straat van de gezantschappen insloegen.
+
+</p>
+<p>Alles lag hier nog in puin, evenals in de chineesche stad in Tientsin; maar de verwoesting was hier nog veel vollediger. Vroeger
+echter kan deze smalle straat ook niet imposant geweest zijn; van de weer opgebouwde gezantschappen ziet men alleen de muren;
+de hoofdgebouwen liggen in de tuinen, verder van de straat af.
+
+</p>
+<p>Voor toeristen was de Keizerstad natuurlijk het belangrijkste. Door een groote poort komt men op een ruim voorplein, zoo uitgestrekt,
+dat wij eerst na vijf minuten lustig dravens de tegenoverliggende poort bereikten, die de laatste afsluiting is van de Keizerstad.
+De vele goed onderhouden muren, die meer binnenwaarts al kolossaler worden, geven een goed denkbeeld van de afgeslotenheid
+der chineesche regeering en van den aard van het geheele volk.
+
+</p>
+<p>Rechtuit heeft men dan in de Keizerstad de weer door muren omsloten Verboden stad, waarin evenwijdig achter elkander, door
+op zij gesloten pleinen van elkander gescheiden, de zes hallen liggen, aan de voorvaderen des keizers gewijd. Het gewoonlijk
+door het hof bewoonde deel der stad, het winterpaleis, ligt ten westen daarvan aan den oever van eenige groote vijvers, over
+een waarvan een lange marmeren brug geleidt, en bestaat uit talrijke hallen en paviljoens, die tusschen de groene lanen van
+een uitgestrekt park liggen.
+
+</p>
+<p>Hier had generaal Waldersee zich met zijn staf en de troepen ingekwartierd, en bij het oneerbiedig huishouden van onze soldaten
+in de heilige zalen van den Zoon des Hemels zullen zich de voorvaderen wel in hun graven hebben omgekeerd. Een rit naar het
+keizerlijke zomerpaleis leidde mij door de lange Kettelerstraat, de hoofdstraat van Peking, met mooie, van snijwerk voorziene
+gevels. Er waren bijna niet anders dan arme Chineezen op straat te zien; de voor Sjangha&iuml; en Canton zoo karakteristieke optochten
+van voorname Chineezen met dozijnen volgers, die lantaarns en vaandels en titellijsten enz. dragen, en leelijke tamtammuziek
+doen hooren, ontbraken hier geheel.
+
+</p>
+<p>De aristocratie bleef tijdens de bezetting van Peking meestal in haar huizen, voor zoo ver zij niet met den keizer gevlucht
+was. In &#8217;t beeld der stratendrukte werd zij vervangen door in Zuid-China onbekende kameelenkaravanen, die uit de woestijnen
+van Midden-Azi&euml; en Mongoli&euml; komen, en welker vreemde drijvers trots de hitte in dikke pelzen gehuld waren.
+
+</p>
+<p>Na een uur bereikten wij den in &#8217;t Noorden van de Keizerstad gelegen Kolenheuvel, &#8217;t centrum der Tartarenstad, van welks top,
+bedekt met ru&iuml;nen, ik een prachtig overzicht van Peking nemen kon.
+
+</p>
+<p>Dicht v&oacute;&oacute;r mij lag de Verboden stad met haar gele daken, en buiten aan den horizon der wijde huizenzee verrezen aan alle kanten
+de donkere kolossale buitenpoorten. Naar het Noorden en het Westen werd het land bergachtig. Die richting sloegen wij in en
+bereikten door het noordelijkste, armoedigste deel der tartarenstad, waar men niets bespeurt van de vlaggen en lantarens der
+Chineezenstad, den buitensten muur. Daarachter begon de Keizerstraat, de mooiste weg uit China, die uren aaneen met zware,
+marmeren platen is geplaveid, langs statige tempels voert en merkwaardig zindelijk wordt gehouden.
+
+</p>
+<p>Het land werd groen; er vertoonden zich al meer loofboomen, en na eenige uren dook in de verte een met bosch bedekte heuvelketen
+op, waarin wij tallooze opgewipte daken onderscheidden en eenige pagoden van veel verdiepingen; een uiterst weldadige aanblik
+na het vuile, lawaaiige Peking.
+
+</p>
+<p>Deze wijk van paleizen was door Italianen bezet, bij wie ik vriendelijk werd ontvangen. Bij den ingang stonden twee geweldige
+bronzen leeuwen, die waarschijnlijk te zwaar waren geweest, om te worden meegenomen, want alles was zoowat leeggeplunderd.
+Aan den voet der heuvels lag een groot meer, omgeven door een marmeren balustrade en door mooie wandelgalerijen. Enkele paviljoens
+waren in den vorm van schepen in het meer uitgebouwd, en in een haventje lagen nog de galabooten, die het hof voor pleiziertochtjes
+had gebruikt. De tegenoverliggende oever was afgesloten met een rij hooge boomen.
+
+</p>
+<p>Tegen de heuvels op was een prachtig park aangelegd, en honderden sierlijke huisjes met geelroode, schitterende pannen stonden
+er verspreid om het terrasvormig aangelegde hoofdgebouw. Het groote meer werkte aangenaam verkoelend op de temperatuur, en
+de in China schaarsche donkere schaduw van het woud verhoogde het behagelijke van de plaats.
+
+</p>
+<p>Van een der torentjes op de hoogte van de heuvels overzag ik den geheelen parkaanleg met de paleizen, alles een sterke tegenstelling
+vormend met de donkere, neerdrukkende hoofdstad, welker reuzenmuur men in de verte kon zien. Beneden lag het meer in zijn
+marmeren omlijsting, rondom mij heen suisde het in de kruinen van de boomen, die zich welfden over de mooie gebogen lijnen
+van de bonte daken, met draken als waterspuwers. Daartusschen klonken de tonen van de door den wind bewogen klokjes der pagoden,
+juist als wij het als kinderen in de sprookjesboeken lazen.
+
+</p>
+<p>Toen ik naar beneden daalde, vond ik in het binnenste van een toren eenige Japanners bezig een laatste, tot nu tot vergeten
+bronzen kandelaber los te schroeven.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+
+</p>
+<p>Den dag, waarop wij in Australi&euml; zouden landen, had een beambte veel te bespreken met de zich aan boord bevindende zonen van
+het Hemelsche Rijk, en wij overige passagiers stelden er veel belang in. De invoer van Chineezen is namelijk in Australi&euml;
+enkel mogelijk tegen betaling van vrij hooge sommen, terwijl Chineezen, die reeds eenmaal in Australi&euml; zijn geweest, er zonder
+nadere betaling kunnen terugkeeren. Alleen moeten zij hunne identiteit bewijzen, opdat niet dezelfde pas van toelating van
+hand tot hand zal gaan, nadat er een Chinees in Australi&euml; genoeg heeft verdiend en naar China teruggekeerd is.
+
+</p>
+<p>Daarom is er van staatswege een portret van den bezitter bij den pas gevoegd, en onze beambte moest nu nagaan, of de photografie&euml;n
+met de eigenaars overeenkwamen, want het is dikwijls genoeg gebeurd, dat geheele famili&euml;n, het eene lid na het andere op denzelfden
+pas in Australi&euml; zijn toegelaten.
+<span class="pagenum">[<a id="xd0e517" href="#xd0e517">63</a>]</span></p>
+<p>Zooals de herder de afzonderlijke gezichten van zijn schapen, zoo leert ook de vreemdeling in China de gezichten van de gele
+heeren onderscheiden, die in &#8217;t begin allen precies op elka&acirc;r schijnen te gelijken; maar naar slechte, oude portretten zoo
+mogelijk bloedverwanten van het gele ras uit elka&acirc;r te houden, was ons allen te zamen vaak niet mogelijk, en wij stelden vast,
+dat het voor de australische regeering geraden zou zijn, liever het Bertillonsche meetsysteem of iets dergelijks toe te passen.
+
+</p>
+<p>Met die belangrijke bespiegelingen waren wij nog bezig, toen het schip onverwachts in een smalle baai tusschen de hooge rotsen
+aan de kust binnendrong en wij ons al spoedig in Port Jackson bevonden, de beroemde haven van Sydney, die de vloten der geheele
+wereld zou kunnen bevatten en zoo begunstigd is door de natuur, dat er slechts zeer geringe havenwerken noodig waren, om het
+den grootsten schepen mogelijk te maken, direct aan den wal aan te leggen.
+
+</p>
+<p>De geheele baai gelijkt op een fjord; maar de oevers rijzen niet steil omhoog, maar zwellen zachtjes aan tot lage bergen en
+zijn tot aan den waterspiegel met bosch bedekt. Maar juist als daar vertakt de baai zich in vele zijarmen, en overal kijken
+uit het groen de witte huizen en torentjes. Langzamerhand volgen op de voorsteden, waar die huizen bij behooren, de gebouwen
+van de eigenlijke stad, die ook rondom deelen van de baai is gelegen en voor een deel de hoogten bedekt. Overal voeren stoombooten
+en zeilschepen; veel oorlogschepen lagen er voor anker naast allerlei groote en kleine vaartuigen.
+
+</p>
+<p>Spoedig was ik aan wal gegaan en rolde in een engelsche cab met gummibanden om de wielen, over de geasphalteerde straten met
+volkomen europeesche drukte naar een mooi h&ocirc;tel, met &#8217;t aangename bewustzijn, na een jaar uit Europa afwezig te zijn geweest,
+hier voor de eerste maal een beschavingsoase in de buiten-europeesche landen te hebben bereikt en over alle genietingen van
+een europeesche hoofdstad weer te kunnen beschikken.
+
+</p>
+<p>Met een zekere ontroering zag ik de witkielen aan, de krantenjongens en de droschkenkoetsiers, want die groepen ontmoet men
+nooit in de steden van Oost- en Zuid-Azi&euml;; zij zijn de ware vertegenwoordigers der beschaving van te huis!
+
+</p>
+<p>Door kennismaking met personen op de stoomboot had ik ook eenige voeling met gezelschapskringen in Sydney, waar men voor den
+vreemdeling zeer innemend is. De omgang is ongedwongen en prettig. Een groote rol speelt in &#8217;t leven van de menschen de haven
+met haar verschillende bochten. Dikwijls worden pics-nics gegeven en in zeilbooten gaat men naar geliefde hoekjes van de baai
+en amuseert er zich in de vrije natuur of probeert eens, een haai te vangen, &#8217;t geen een verdienstelijk werk is, daar er nog
+altijd vele in de haven leven.
+
+</p>
+<p>&#8217;s Namiddags ontmoet men elka&acirc;r bij het concert in den Botanischen Tuin, die een der mooiste inrichtingen van dien aard is
+en zich midden in de stad een eind langs de zee uitstrekt. De Zondagen zijn gruwelijk vervelend; geen comedie is er; de electrische
+tram rijdt niet en in &#8217;t h&ocirc;tel kan men zelfs geen warm eten krijgen! De arbeiders werken hier elken dag slechts acht uren
+en &#8217;s Woensdags is ook nog van twaalf uur af een vrije dag.
+
+</p>
+<p>De schouwburgen kwamen mij niet <i lang="en">first rate</i> voor, ofschoon ik het gunstigste jaargetijde daarvoor trof, want ik kwam in Juni, dus midden in den winter van het zuidelijk
+halfrond aan. De dames uit deftige kringen bezochten de schouwburgen zelden; haar ontmoette men eerder &#8217;s avonds in een der
+prachtige banketbakkerswinkels of in sommige restauraties bij afternoon-tea.
+
+</p>
+<p>Het amuseerde mij altijd, den onderlingen naijver te bemerken tusschen de menschen van Sydney en van Melbourne. Reeds op de
+stoomboot van Manilla naar Sydney had ik toevallig aan tafel mijn plaats tusschen een heer uit Melbourne en een uit Sydney,
+en ik scheen beider vertrouwen te hebben gewonnen, want zij vertelden mij bij beurten kwaads over hun wederzijdsche staten
+en personen.
+
+</p>
+<p>Victoria scheidde zich namelijk van Nieuw Zuid Wales af uit vrees, dat het als rijkste provincie te veel in de schatkist zou
+moeten storten, en Sydney heeft dat nooit vergeten, vooral omdat het de oude moederstad is, terwijl Melbourne, eerst vijftig
+jaren oud, moderner en beter gebouwd is en zich daarom ver verheven acht boven het ouderwetsche, reeds meer dan honderd jaren
+oude Sydney. Thans was de verhouding bijzonder gespannen, omdat beide steden hoofdstad wenschten te worden van de australische
+federatie. De vijandschap ging vroeger zoo ver, dat reizigers, die de slaapwaggons van de lijn Sydney-Melbourne gebruikten,
+midden in den nacht werden gewekt en uitstappen moesten, daar de elka&acirc;r vijandige staten geen vreemde wagens over de grens
+lieten komen.
+
+</p>
+<p>Elken morgen bijna reed ik uit mijn aardig h&ocirc;tel op de hoogten van Darlinghorst aan de Wooloomooloobaai per fiets naar het
+tien mijlen zuidelijk gelegen dorp La P&eacute;rouse, waar ik afstammelingen aantrof van de oude oerbewoners der landstreek, door
+de regeering hier geplaatst, bij wie ik ijverig les nam in het werpen met den boemerang.
+
+</p>
+<p>Dit eigenaardig wapen hebben de inboorlingen van Nieuw-Holland uitgevonden, en nergens anders op de wereld is het in gebruik.
+Het vormt met den kangoeroe en het merkwaardig vogelbekdier een der typische eigenaardigheden van Australi&euml;. Het smalle, vlakke,
+hoekig gebogen stuk hout is in alle drie afmetingen gekromd, en men vervaardigt het, door het vochtige hout met geweld te
+draaien en bij het vuur te harden. Vooruit geworpen, slingert het om zichzelf, wordt ten gevolge der krommingen bij elke draaiing
+door den tegenstand der lucht een weinig uit zijn koers gebracht en keert eindelijk in een wijden boog tot den slingeraar
+terug. De inboorlingen kunnen het meestal behendig in de lucht grijpen. Zeer ver en juist kan men werpen tegen een lichten
+wind in, daar dan de boemerang als een vlieger door den luchtstroom wordt gedragen. Ondanks de lichtheid ontwikkelt het hout
+door de snelle draaiende beweging bij het treffen tegen een of ander voorwerp een kracht van beteekenis; zoo zag ik vrij dikke
+takken af knikken door het scherpkantige werphout, en ik geloof wel, dat men met den zwaren oorlogsboemerang, die echter alleen
+rechtuit kan worden geslingerd, een mensch den schedel kan verpletteren. <span class="pagenum">[<a id="xd0e545" href="#xd0e545">64</a>]</span>Met hun breede neuzen en grove trekken maken de inboorlingen geen aangenamen indruk.
+
+</p>
+<p>De meest gewilde verdere uitstapjes hebben plaats naar de Blauwe Bergen van Nieuw Zuid Wales, die men bereikt door een spoorwegrit
+van eenige uren naar het Westen. Er is daar dicht bosch en men wordt er aan het Th&uuml;ringerwoud herinnerd, doch zonder de vele
+bewoners. Ik had eerst plan, de streek per fiets te bereizen, maar bleef na korten tijd reeds steken in de sneeuw en verdwaalde
+buiten dien, daar de weg niet te herkennen was, omdat er niemand langs was gegaan, sedert de sneeuw gevallen was. Den geheelen
+namiddag en een deel van den avond marscheerde ik in &eacute;&eacute;ne richting verder, steeds met mijn wiel aan de hand, zonder een mensch
+of een huis aan te treffen. Des te meer wild zag ik, toen de maan was opgekomen, en ik was verbaasd over de groote menigte
+kangoeroe&#8217;s, die ik opjaagde. Reeds &#8217;s namiddags kruisten velen mijn weg, en het maakte een allergrappigsten indruk te zien,
+hoe de groote dieren met de kleine kopjes het eene achter het andere aan in lichte en toch verre sprongen voortijlden, daarbij
+de lange staarten op en neer bewegend.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 550px"><img border="0" src="images/p1904-064-1.jpg" alt="Kijkje in den Botanischen Tuin in Sydney." width="550" height="435"><p class="figureHead">Kijkje in den Botanischen Tuin in Sydney.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toen ik reeds had besloten om maar vuur te maken en mij voor een kampeering in te richten, bereikte ik ten slotte nog een
+gehucht, waar ik door vriendelijke menschen gastvrij werd opgenomen.
+
+</p>
+<p>Lang zat ik met den heer des huizes, een schapenfokker, onder een glas grog aan den vlammenden haard, en hij haalde zijn herinneringen
+op aan den goeden ouden tijd in Australi&euml;, toen men nog eens kon vechten met ontvluchte galeiboeven en wilde inboorlingen.
+Het is opmerkelijk, hoe snel zich in dit werelddeel de dieren en planten vermenigvuldigen, die er ingevoerd zijn. De schapen
+bijvoorbeeld, die nu den grootsten rijkdom van Australi&euml; uitmaken; dan de musschen, die een liefhebber onnoodigerwijze heeft
+ingevoerd; de distel en vooral de konijnen, die nu zooveel schade aanrichten, dat de regeering een hoogen prijs gesteld heeft
+op het vinden van een afdoend verdelgingsmiddel. Zooals mijn gastheer vertelde, kan men zich voorloopig niet anders redden
+dan door heele terreinen met een stevig draadvlechtwerk te omheinen, dat zoo diep in den grond is aangebracht, als de konijnen
+hun holen graven.
+
+</p>
+<p>Op een drijfjacht den volgenden dag schoten wij, behalve eenige kangoeroe&#8217;s, ook twee buideldieren.
+
+</p>
+<p>Men houdt er echter in Australi&euml; meer van, de kangoeroe&#8217;s te paard met speciaal daarop afgerichte honden te jagen, waarbij
+dan vele honden bezwijken onder de scherpe klauwen der vervolgde dieren. De soep van kangoeroestaart was uitstekend; maar
+over &#8217;t algemeen houdt men niet veel van het vleesch, en alleen voor het vel is een goede prijs te bedingen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 549px"><img border="0" src="images/p1904-064-2.jpg" alt="Kijkje in den Botanischen Tuin in Sydney." width="549" height="422"><p class="figureHead">Kijkje in den Botanischen Tuin in Sydney.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Door de ervaring wijzer geworden, zette ik mijn reis te paard voort, om de beroemde Jenolangrotten te bezoeken, groote, mijlenlange
+druipsteenholen met prachtige kalkvormingen, het mooiste wellicht, dat men van dien aard te zien kan krijgen.
+
+</p>
+<p>Er was daarbij een idyllisch mooi gelegen, geriefelijk h&ocirc;tel, maar ondanks de drukke passage zag men hier eveneens op elke
+wandeling kangoeroe&#8217;s langs de rotsen klauteren.
+
+</p>
+<p>Weldra verlangde ik intusschen weder naar de groote stad, vooral omdat ik Australi&euml; spoedig dacht te verlaten.
+
+</p>
+<p>Op de laatste dagen van mijn verblijf te Sydney deed ik veel pogingen, om een zeilschip te vinden, dat bij zooveel mogelijk
+Zuidzee-eilanden moest aanleggen, want de ware po&euml;zie der Stille Zuidzee en haar eilanden meende ik alleen per zeilschip te
+zullen genieten. Maar al mijn zoeken liep op niets uit.
+<span class="pagenum">[<a id="xd0e575" href="#xd0e575">65</a>]</span></p>
+<p>De weinige zeilschepen, die er waren, gingen &ograve;f rechtstreeks naar Zuid-Amerika &ograve;f naar de eene of andere afgelegen eilandengroep
+en terug, zoodat ik daar dan een halfjaar of mogelijk wel een jaar zou hebben moeten wachten, tot er eens toevallig een ander
+schip langs kwam. En zoo besloot ik dan, voorloopig tot Nieuw-Zeeland de gewone poststoomboot te nemen, die den volgenden
+dag in zee zou gaan.
+
+</p>
+<p>De vaart naar Auckland op het Noordeiland van Nieuw-Zeeland, die op vier dagen beslag zou leggen, eischte zeven dagen voor
+zich en was zoo stormachtig, als ik nog nooit iets had meegemaakt. Warme spijzen konden eenige dagen lang in &#8217;t geheel niet
+klaargemaakt worden, alles wat niet zeer zorgvuldig was vastgesjord, rolde door elka&acirc;r en bracht den niet uitkijkenden passagier
+builen en schrammen toe. In &#8217;t bed moest men zich laten vastbinden, als men niet telkens weer eruit geslingerd wilde worden,
+en in den salon stond het water bijna een voet hoog, als een bijzonder hooge stortzee een der deuren naar het dek had opengerukt.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-065.jpg" alt="De Wakiteterrassen bij Rotorua." width="720" height="454"><p class="figureHead">De Wakiteterrassen bij Rotorua<span class="corr" id="xd0e584" title="Niet in bron">.</span></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De meeste passagiers waren verheugd, toen ze in de haven van Auckland weer in de frissche lucht op dek konden komen. Boven
+hadden de golven ook niet zonder resultaat gewerkt; twee booten waren weggeslagen, en alle mogelijke andere dingen, die buiten
+den rand van het dek uitstaken, waren weggevaagd.
+
+</p>
+<p>De eerste blik op Auckland imponeert niet. De stad lijkt een engelsche havenstad van middelbare grootte, en ofschoon de reiziger
+van te voren weet, dat hij in een stad komt, waar bijna alleen Europeanen wonen en die modern is gebouwd, toch zal hij altijd
+weer een teleurstelling gevoelen, omdat het eerste Zuidzee-eiland, dat hij betreedt, zoo weinig heeft van die eigenaardigheden,
+die hij met het begrip Zuidzee-eiland verbindt.
+
+</p>
+<p>Het deel der kust, waar de stad is gelegen, verheft zich nog al hoog, en van de hoogte, heeft men een ruim uitzicht over de
+zee, alsook naar de andere zijde, naar het vriendelijke, boschrijke binnenland, waar zich talrijke uitgebrande vulkanen verheffen.
+
+</p>
+<p>Hoog in de hoogte staat het Museum, waar men, behalve de beenderen van den uitgestorven reuzenvogel Moa, de vele gereedschappen
+en werkstukken van de oude bewoners, de Maori, vinden kan. Interessant zijn de lange booten voor oorlogsgebruik, waarin vijftig
+en meer roeiers achter elka&acirc;r kunnen zitten. De Maori&#8217;s zijn het eenige volk der Stille Zuidzee, dat bij het binnendringen
+van de europeesche beschaving reeds op zoo hoogen trap stond, dat het in staat was, zich daarnaar te schikken en er niet door
+te gronde ging. Er zijn nog meer dan 40 000 Maori&#8217;s, die &#8217;t meest op het Noordeiland leven, en hun aantal neemt zelfs in de
+laatste jaren toe. Hun vermindering was een gevolg van de bloedige oorlogen, die enkele tientallen jaren geleden op het eiland
+woedden, want de Maori&#8217;s hadden zich snel aan het gebruik van vuurwapenen gewend en weerden zich dapper en behendig tegen
+het voortdringen van de Europeanen.
+
+</p>
+<p>Vooral in het aanleggen van versterkingen wisten zij zich meesters te toonen, en de Engelschen leden in menig geregeld gevecht
+de nederlaag. Tegenwoordig zijn ze in &#8217;t bezit van dezelfde burgerrechten als de blanke kolonisten en vervullen allerlei betrekkingen.
+Ze zijn ook kiezers, zij, zoowel als hunne vrouwen, want in Nieuw-Zeeland is de vrouw, ook in politiek opzicht, met den man
+gelijkberechtigd, en &#8217;t gebeurt wel, dat er meer vrouwen dan mannen bij de stembus verschijnen.
+
+</p>
+<p>De Maori&#8217;s, die ik in de straten zag, waren volkomen europeesch gekleed; alleen toonden de vrouwen een <span class="pagenum">[<a id="xd0e599" href="#xd0e599">66</a>]</span>zekere voorliefde voor groote, bonte omslagdoeken en waren somtijds aan de kin getatoe&euml;erd. De gezichten waren intelligent
+en niet leelijk.
+
+</p>
+<p>Om het inwendige van het eiland te leeren kennen en vooral het zonderlinge, belangwekkende gebied der warme bronnen, maakte
+ik gebruik van den spoorweg Auckland-Rotorua. De tocht ging door bergachtig land; in de dalen weidden groote kudden, maar
+dat waren de eenige dieren, die ik te zien kreeg. Wilde viervoeters zijn er <span class="corr" id="xd0e603" title="Niet in bron">niet </span>op Nieuw-Zeeland, evenmin als op de meeste andere Zuidzee-eilanden. Het geheele landschap krijgt iets karakteristieks door
+de veelvuldigheid der kleine hulstboompjes.
+
+</p>
+<p>Het stadje Rotorua is beroemd als badplaats, en zieken uit heel Australi&euml;, Oost-Azi&euml; en zelfs uit Europa gaan er heen. &#8217;t
+Is het middelpunt van een groot district, onder welks dunnen bodem aanhoudend sterke vulkanische krachten werkzaam zijn en
+op vele plaatsen zich aan de oppervlakte merkbaar maken. Na van het station uit een half uur te hebben geloopen, liet ik de
+verspreid liggende huizen achter mij en kwam over een kleine rivier te Whakarewarewa, een grootere, alleen door Maori&#8217;s bewoonde
+plaats, zooals over &#8217;t algemeen in deze voor hen heilige, vulkanische districten de Maori&#8217;s het meest voorkomen en nog het
+dichtst bij hun oorspronkelijken cultuurtoestand zijn gebleven.
+
+</p>
+<p>Mooie, lichtbruine meisjes boden zich als geleide aan, en vol vertrouwen liet ik mij door een kind met vriendelijke oogen
+brengen naar het machtsgebied der onderaardsche krachten. Dichtbij den ingang aan de brug lag reeds een plas, waarin het water
+vurig kookte en bruiste. Toen kwamen nog een aantal andere, grootere en kleinere vijvers, alle van meer of minder hooge temperatuur.
+Hier en daar speelde de jeugd, en oude Maori&#8217;s zag ik er hun pijpje rooken. Rondom de plassen lagen de huizen, kleine houten
+woningen met groot, laagafhangend dak, en fraai met snijwerk versierd. V&oacute;&oacute;r de ingangen stonden totems, hooge palen met de
+beeltenissen der voorvaderen van den huisheer erin gesneden.
+
+</p>
+<p>De ligging van het dorp is in zoover zeer gunstig, dat de bewoners het gemak vinden van een steeds gereed warm bad, en zorg
+voor brandstof is geheel bij hen uitgesloten, want als het koud wordt, schuift men het verplaatsbare houten huis eenvoudig
+naar een warmer plekje van den grond, en in den vollen zomer gaat men meer ter zijde.
+
+</p>
+<p>Om heet water te krijgen, behoeft men den grond slechts een klein eindje uit te graven, en ik heb zelf eieren gegeten, die
+in een eigengemaakte kuil gekookt waren.
+
+</p>
+<p>Iets verder dan Whakarewarewa lag een grooter meer, dat ten deele kookte en bruiste; maar het vreemdste waren de borrelende
+moerassen. Deze in een donker bosch gelegen, met riet bedekte moerassen, waaruit aanhoudend groote luchtbellen opstegen en
+met knappend geluid braken, leken wel helsche machines. Alleen de aanwezigheid der wondermooie Maorimeisjes hield mij van
+griezelen terug, en het werd mij daardoor eerst duidelijk, waarom men op dezen niet moeilijk te vinden weg geleide noodig
+heeft en wel jong, vrouwelijk geleide. Nadat ik ten gevolge van deze voortreffelijke inrichting weer Rotorua in goede gezondheid
+had bereikt, liet ik mij per rijtuig naar het Geyserh&ocirc;tel brengen, dat op een half uur afstands, eenzaam, onmiddellijk bij
+de groote geysers is gelegen. Het was reeds donker, toen ik er aankwam; maar toch moest ik na een sober avondmaal weer naar
+buiten in de koude, om een der grootste geysers te zien, die slechts elke twintig uren &eacute;&eacute;nmaal springt.
+
+</p>
+<p>In het maanlicht zag ik eerst niets anders v&oacute;&oacute;r mij dan eenige rotsblokken om een gat in den grond. Plotseling echter begon
+het te bruisen; de aarde scheen te sidderen, &eacute;&eacute;n-, twee-, driemaal spoot iets wits, eerst een voet, dan een meter hoog uit
+de opening, en toen op eens ging met donderend geweld een breede waterzuil dicht v&oacute;&oacute;r mij 150 voet hoog naar boven, door den
+wind uiteenspattend en aan de andere zijde neervallend. Eerst na eenige minuten zakte de straal weer langzaam en zonk weg
+in de diepte, en van het prachtig schouwspel bleef niets over dan een dof gerommel onder onze voeten.
+
+</p>
+<p>Hetzelfde schouwspel herhaalde zich den anderen morgen onder velerlei vormen, toen ik onder het nu al gewoon geworden geleide
+van een Maorimeisje &#8217;t gebied der geysers doorwandelde. Daar zag ik ook de beroemde Waikiteterrassen, waarvan het grootste
+gedeelte door een aardbeving kort geleden werd verwoest, maar die nog altijd een merkwaardigen aanblik bieden. Het is een
+groot, in terrassen dalend veld, gevormd door afzettingen van kiezelzuur en dat naar den vorm op een sterk verdeelden, bevroren
+waterval, naar de substantie op blauw glanzend albast gelijkt.
+
+</p>
+<p>Rondom waren talrijke geysers. Eenige spoten elk kwartier en dan slechts kort; andere met tusschenpoozen van uren, en nog
+weer andere stoorden zich niet aan bepaalde termijnen. Voorzichtig naderde mijn geleidster de openingen altijd van den windkant;
+maar toch dook ik soms plotseling van schrik ineen, als onverwachts naast mij een kokende bron luid opspoot. Nooit echter
+zal ik den imposanten totaalindruk vergeten, toen ik van een hoogte de geheele streek overzag. De stoutste fantazie kan zich
+geen voorstelling maken van iets, dat meer gelijkt op middeleeuwsche afbeeldingen van de hel.
+
+</p>
+<p>Tusschen de met donker bosch bedekte bergen was ik aan alle kanten door zware wolken stoom omringd, vlak bij lag een kaal
+rotsgebied, links beneden vreemde, nooit te voren aanschouwde steenvormingen, die op schitterende watervallen geleken en v&oacute;&oacute;r
+mij schuimden hoog de waterkolommen op, nu eens in dunne stralen met kleine tusschenpoozen spuitend, dan met gelijke en lang
+aangehouden kracht groote massa&#8217;s water omhoog slingerend, vele tegelijk soms aan alle kanten. Daarbij was de lucht vervuld
+van een dof gedreun, en onder de voeten was de grond niet vast en stevig.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+
+</p>
+<p>Ver achter mij zag ik in den vroegen morgen de verdwijnende kusten van het eiland Toetoe&iuml;la, waarop een amerikaansche stoomboot
+mij had afgezet en dat ik te middernacht met de kleine verbindingsboot <i>Kawan</i> had verlaten. Dicht v&oacute;&oacute;r ons verrezen reeds de bergen van Oepoloe, het hoofdeiland van Samoa; en heel in de verte vertoonden
+zich de omtrekken van nog andere eilanden. De lucht was onbeschrijfelijk zacht en droeg in verkoelende vleugjes <span class="pagenum">[<a id="xd0e631" href="#xd0e631">67</a>]</span>heerlijke geuren van het land tot ons over. Ik voelde voor het eerst, dat ik mij werkelijk in de Zuidzee bevond, waarover
+ik zoo dikwijls had gedroomd. De kleine <i>Kawan</i> stampte en slingerde geweldig, trots de kalme zee, en de meeste van de ongeveer twintig passagiers waren zeeziek. Er waren
+veel zendelingen aan boord en eenige samoaansche vrouwen met haar kinderen, volkomen ingepakt in bonte doeken en voorloopig
+onzichtbaar.
+
+</p>
+<p>Dicht naast mij op de houten bank lag het hoofdje van een aankomend meisje, en ik kon de verzoeking niet weerstaan, voorzichtig
+een tip van den doek van haar gezichtje op te lichten. Daar trof mij uit de mooie oogen een zoo diep wanhopige blik, die van
+zoo innig lijden door de zeeziekte getuigde, dat ik den doek gauw weer liet vallen en wat met haar moeder bleef praten, een
+dikke, vriendelijke dame in een europeesche babyjurk, die uitstekend Engelsch sprak en geen last had van de algemeene kwaal.
+
+</p>
+<p>Intusschen waren wij het eiland genaderd, en ik zag het strand geheel bezet met hooge kokospalmen, dien echten boom der Stille
+Zuidzee. Lang voeren wij langs dichte palmenwouden, die ver landwaarts in gingen, en zelfs op de hoogten der bergen op den
+voorgrond teekenden de mooie kronen zich duidelijk af tegen den donkerblauwen hemel.
+
+</p>
+<p>Tegen den middag weken de bergen iets meer van de zee terug en wij bereikten de open reede van Apia. Achter een rif, met schuim
+bedekt, lagen eenige kleine zeilschepen voor anker en in de ondiepe zee dichtbij het strand zag ik een grooten scheepsromp
+op zij liggen, &#8217;t wrak van de <i>Adler</i>, die v&oacute;&oacute;r eenige jaren hier met een paar andere schepen in een taifoen is gestrand.
+
+</p>
+<p>Langs de kust lagen, vaak door palmen van <span class="corr" id="xd0e647" title="Bron: elk&acirc;ar">elka&acirc;r</span> gescheiden, veel kleine europeesche huizen en op den achtergrond verrezen boschrijke heuvels. Al spoedig verschenen de duitsche
+dokter en de douane-inspecteur in witte uniformen bij ons aan boord en daarna was er niets meer, dat onze landing belette.
+
+</p>
+<p>De boot, waaraan ik mijzelven en mijn bagage toevertrouwde, werd door een gespierden reus geroeid, die alleen de gebruikelijke
+lawa-lawa, den heupdoek, droeg en mij in gebroken Duitsch vertelde, dat hij vroeger op de berlijnsche tentoonstelling tentoongesteld
+was geweest. Daarbij sprak hij met ingenomenheid over de Duitschers in het algemeen en over de vrouwelijke bevolking van Berlijn
+in het bijzonder en bood mij ten slotte zijn diensten aan voor het vervolg.
+
+</p>
+<p>Niet erg verrukt over dit door de cultuur gefatsoeneerde exemplaar van het samoaansche ras, zocht ik een onderkomen in het
+beste der drie h&ocirc;tels van Apia, dat wel niet veel comfort aanbood, maar toch een kleine inrichting had voor het nemen van
+een bad in de zee. IJs was op heel Samoa niet te krijgen. Buiten mij was er nog &eacute;&eacute;n gast, eveneens plezierreiziger; het andere
+h&ocirc;tel was geheel le&ecirc;g. Veel menschen, die hier zaken doen, denken nog met weemoed aan de tijden, waarin Samoa nog den strijd
+der mogendheden om zijn bezit bijwoonde, toen er altijd veel oorlogschepen in de haven lagen, die drukte en geld in het land
+brachten. Nu is er alles stil geworden.
+
+</p>
+<p>In het centrum van de stad Apia ligt het regeeringsgebouw, en toen ik er den gouverneur opzocht, excerceerden juist de inlandsche
+troepen daar onder commando van een duitschen onderofficier. De bruine jongens zagen er lang niet slecht uit met hun witte
+jas en korte broek, met zijgeweer en karabijn; de beenen waren in den natuurstaat gelaten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1904-067.jpg" alt="Dorpsjonkvrouw op Faleoeloe." width="463" height="720"><p class="figureHead">Dorpsjonkvrouw op Faleoeloe.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De inboorlingen, die ik in de lange straat, waaruit Apia gevormd wordt, ontmoette, waren lang en flink gebouwd en hadden dikwijls
+een zeer aantrekkelijk uiterlijk. Van alle buiteneuropeesche volken komt, afgezien van dien der Hindoes, de gelaatsvorm <span class="pagenum">[<a id="xd0e663" href="#xd0e663">68</a>]</span>van de Polynesi&euml;rs het meest met onzen smaak overeen. De mannen waren enkel met de lawa-lawa bekleed, droegen het haar steil
+omhoog en hadden het meestal roodachtig geverfd; zooals ik later hoorde, bleeken zij het met ongebluschte kalk.
+
+</p>
+<p>Alleen &#8217;s avonds, als zij naar de kerk gingen, moesten ze volgens voorschrift een jasje dragen. De inboorlingen, die dwaas
+genoeg zijn, zich geregeld geheel in europeesche kleeding te steken, worden dikwijls ziek en teringachtig, vermoedelijk doordien
+zij er zich door verwennen en de kle&ecirc;ren aanhouden, als die doornat zijn geworden of ze onvoorzichtig en op ongelegen tijd
+uittrekken. De vrouwen droegen bijna alle een lang, ruim kleed met bloote armen. Zij waren evenals de mannen bijna altijd
+met bloemen getooid, hadden kransen in het donkere haar en lange, sterk geurende kransen om den hals en het middel. Veel Europeanen
+in Apia hebben samoaansche vrouwen, met wie zij zeer gelukkig schijnen te zijn. De kinderen uit zulke verbintenissen zijn
+vaak bijzonder mooi, worden vaak voor eenige jaren naar Europa gezonden om hun opvoeding te voltooien en brengen dan den vreemdeling
+in verrukking door haar lieftalligheid en de pikante tegenstellingen in haar wezen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 547px"><img border="0" src="images/p1904-068-1.jpg" alt="Dorpsjonkvrouw van Sanapoe." width="547" height="422"><p class="figureHead">Dorpsjonkvrouw van Sanapoe.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De gezelschapskring van den gouverneur was maar klein, en eerst bij een picnic, dat eenige duitsche kooplieden ons, vreemdelingen,
+aanboden, werd een breeder kring samoaansche dames en kleurlingen uitgenoodigd. In talrijke rijtuigen reed men naar buiten,
+naar een in de schaduw van het woud gelegen waterval. Er kwamen daar ongeveer vijftig personen samen en het ging er vroolijk
+en ongedwongen toe. V&oacute;&oacute;r den maaltijd, die in de open lucht gebruikt werd, kregen we iets aardigs te zien. &#8217;t Riviertje vormde
+onder aan den waterval een grooter bekken met kristalhelder water, waarnaast zich een steile rots verhief, wel 25 M. hoog.
+Van deze rots sprongen de dames, de eene na de andere, in licht badcostuum in het water, zich verfrisschend in het koele nat.
+
+</p>
+<p>De hitte was in het middaguur zeer groot; alle huizen waren tot vier uur gesloten en niemand was dan op straat te zien. Alleen
+de vroege morgenuren waren geschikt, de omliggende groote cacao- en palmenaanplantingen te bezoeken. Daarbij kon men echter
+met paard en rijtuig altijd slechts een paar mijlen ver de kust volgen; dan werden de wegen alleen bruikbaar voor voetgangers.
+Daarom kon ik ook mijn plan, om de andere deelen van het eiland te leeren kennen, enkel te voet volvoeren en ging in het meer
+landwaarts in gelegen dorp der inboorlingen geschikte menschen zoeken, die als gidsen en als dragers konden dienst doen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 544px"><img border="0" src="images/p1904-068-2.jpg" alt="Mijn dragers met een knaap van de Salomonseilanden." width="544" height="435"><p class="figureHead">Mijn dragers met een knaap van de Salomonseilanden.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De samoaansche hutten gelijken op strooien bijenkorven, waarvan de rand op palen van een meter hoogte rust. De ruimte tusschen
+de palen laat den zeewind ongehinderd toe, en alleen bij regen wordt een sluiting aangebracht met gordijnen van boombast en
+palmbladeren. De vloer is gestampt en wordt belegd met vlakke, gladde steentjes, waarover gevlochten matten in verscheiden
+lagen een prettige vloerbedekking vormen.
+
+</p>
+<p>Spoedig vond ik daar wat ik zocht en besloot nu, eerst dwars door het oerwoud, dat het midden van het eiland inneemt, naar
+de tegenoverliggende kust te marscheeren en dan steeds langs de zee te gaan, waar bijna alle samoaansche dorpen aan grenzen.
+
+</p>
+<p>Vooraf bracht ik nog een bezoek bij den ouden &#8220;koning&#8221; Mataafa, om van hem een aanbevelend schrijven te vragen voor de andere
+hoofden, door wier provincies ik zou trekken. Daar ik hoorde, <span class="pagenum">[<a id="xd0e687" href="#xd0e687">69</a>]</span>dat een rok of andere attributen van een feestkleedij door den ouden heer niet verlangd werden, stapte ik er in mijn gewoon
+wit linnen pak op uit naar Moelinoe, een smal schiereiland, dat de haven van Apia in &#8217;t Westen afsluit en waar Mataafa met
+zijn trouwste aanhangers gevestigd is.
+
+</p>
+<p>De huizen van Moelinoe geleken in bouwtrant op alle andere samoaansche huizen; ze waren alleen wat sierlijker en grooter.
+Ik liet mijn kaartje naar den koning brengen, en in hoogsteigen persoon sloeg hij een der matgordijnen op zij, reikte mij
+de hand en wees mij als zitplaats een hoop fraaie matten.
+
+</p>
+<p>Hij droeg, als de andere Samoanen, niets dan de lawa-lawa om de heupen en leek precies op de portretten, die ik van hem had
+gezien. Door middel van een tolk, want Engelsch noch Duitsch spreekt Mataafa, liet ik hem een paar stevige vleierijen over
+zijn land en volk zeggen, waarmee hij blijkbaar in zijn schik was. Toen vroeg hij naar het doel en het verloop van mijn reis
+en sprak ervan ook eens in Duitschland te willen komen, als alles hier goed geregeld was.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 545px"><img border="0" src="images/p1904-069-1.jpg" alt="Hoofd van Amaile met zijn gemalin." width="545" height="426"><p class="figureHead">Hoofd van Amaile met zijn gemalin<span class="corr" id="xd0e697" title="Niet in bron">.</span></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zonder dat ik behoefde te vragen, riep hij zijn secretaris of minister en droeg hem op, een rondschrijven aan de onderhoofden
+voor mij op te stellen. Denzelfden dag nog werd het mij door een lid der inlandsche politie gebracht en, zooals ik bij de
+vertaling hoorde, liet het te mijner aanbeveling niets te wenschen over.
+
+</p>
+<p>Op den terugweg zag ik het hoofd Tamasese v&oacute;&oacute;r zijn huis staan, en daar hij mij te gemoet kwam en de hand uitstrekte, kon
+ik het niet laten, ook bij hem binnen te gaan, om geen der historische grooten van Samoa aanstoot te geven.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen toog ik met de zon op weg, om nog op denzelfden dag dwars door het oerwoud de zuidkust van Oepoloe te
+bereiken. Ik nam twee dragers mee, ieder met een bamboes over den schouder, aan welker uiteinden in matten korfjes mijn geringe
+bagage geborgen was, alleen bestaande uit linnengoed en kle&ecirc;ren, wat goedkoope sieraden en speelgoed, bestemd voor geschenken
+aan de inboorlingen.
+
+</p>
+<p>E&eacute;n van de dragers was een forsche, zeer braaf er uitziende man, die geen europeesche taal kon spreken, de andere een handig,
+snugger jongetje, die in een zendelingeninrichting was opgevoed en het voor doelmatig hield, dit door een veelvuldig gebruik
+van bijbelteksten en andere blijken zijner vrome gezindheid te laten zien. Alle Samoanen laten zich hun werk zeer goed betalen,
+als zij het een of ander op zich nemen; maar de Samoaan heeft heel weinig behoeften; kleeding, woning en verwarming kosten
+bijna niets, vruchten en visch ook niets, en als er werkelijk eens aan iets behoefte is, dan logeert hij, zoolang hij wil,
+bij den een of anderen bloedverwant, die hem te allen tijde moet herbergen en onderhouden. Wil hij ten slotte europeesche
+dingen koopen, dan ruilt hij ze tegen copra, die hij met heel weinig moeite zich kan verschaffen van de ge&euml;rfde kokospalmen.
+Werkt hij dus bij geval, dan verlangt hij evenveel loon als een europeesch arbeider, dat is tienmaal meer dan een Hindoe of
+Chinees, en men heeft daarom sedert eenigen tijd inboorlingen van de Salomonseilanden en de Nieuwe Hebriden op Samoa als goedkoope
+arbeidskrachten ingevoerd, tot groote ergernis natuurlijk van de Samoanen, die mij een massa griezelige menschenetersgeschiedenissen
+uit het jongst verleden van deze onschuldige luidjes opdischten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 543px"><img border="0" src="images/p1904-069-2.jpg" alt="Visschende vrouwen aan de zuidkust van Oepoloe." width="543" height="424"><p class="figureHead">Visschende vrouwen aan de zuidkust van <span class="corr" id="xd0e712" title="Bron: Oepoeloe">Oepoloe</span>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Na een korten marsch waren wij reeds in het <span class="pagenum">[<a id="xd0e718" href="#xd0e718">70</a>]</span>oerwoud. De weg was zoo smal, dat er juist voor &eacute;&eacute;n mensch plaats was en leidde meestal steil omhoog. Wij vergoten, trots
+het vroege uur, bij dit stijgen stroomen van zweet, want de boomen om ons heen stonden zoo dicht in blad, dat wij ons in diepe
+duisternis bevonden en de verfrisschende zeewind ons niet kon afkoelen. De plantengroei was heerlijk. Palmen van vele soorten,
+varens van tien meter hoog stonden naast broodvrucht- en mangoboomen, omkranst door dikke slingerplanten. Mijn dragers braken
+druk stukken af van de suikerrietplanten op zij van den weg en verkwikten zich door &#8217;t sappig hout te kauwen, terwijl ik mij
+meer aan kokosnoten en bananen hield.
+
+</p>
+<p>Eenige heldere beken, die wij moesten passeeren, boden de altijd weer met vreugd begroete gelegenheid tot het nemen van een
+bad, waarvoor men immers niet eerst veel kle&ecirc;ren behoefde af te leggen, en na bijna vijf uren bereikten wij het hoogste punt
+van de bergketen, 2000 voet boven de zee.
+
+</p>
+<p>Prachtig was het uitzicht op de haven van Apia diep beneden ons en over de schitterende Zuidzee met de andere samoaansche
+eilanden in de verte; maar mooi was ook de onmiddellijke omgeving daarboven. Van alle kanten overschaduwd door het groen van
+het woud, lag op de hoogte een meertje, het Lanoetomeer, dat een uitgebranden krater vulde en met zijn donkergroen water een
+eigenaardig contrast vormde met den lichten, tropischen hemel. Aan den oever zijn door de regeering eenige huisjes neergezet,
+die de inwoners van Apia, die in den zomer naar een hooggelegen streek wenschen te gaan, bij beurten mogen betrekken. Er was
+juist een vriendelijk gezin, aan welks disch ik onverhoopt nog eens in de gelegenheid was een goed europeesch middagmaal te
+genieten.
+
+</p>
+<p>De tocht bergaf bleek veel moeilijker dan bergop. Voor mij was de weg dikwijls in &#8217;t geheel niet te onderscheiden, wij moesten
+over zware boomstammen en wortels klauteren, waar wij vaak genoeg tusschen bleven steken; dan weer moesten we over glibberige
+steenen steile hellingen afglijden en op smalle boomstammen balanceeren over kloven.
+
+</p>
+<p>Tegen den avond bereikten wij een dal, dat met een dicht bananenwoud gevuld was; toen kwamen wij in het dorp Sanapoe, waar
+wij den nacht wilden doorbrengen.
+
+</p>
+<p>Het dorp bestond uit meer dan 50 hutten, ver uiteen liggend tusschen de palmen, en hier en daar glinsterden vijvers en kabbelden
+een paar beken. In een der nabijgelegen en grootste hutten, die van het hoofd, traden wij binnen, en moesten bukken onder
+het laag afhangende dak. Bij het algemeene handjesgeven met alle leden der familie hoorde ik, dat het hoofd ter vischvangst
+was, maar dadelijk zou worden gehaald. Een aantal matten werd v&oacute;&oacute;r een der dikke palen, die het dak steunen, uitgespreid,
+en tegen den paal leunend, zat ik met gekruiste beenen zoo deftig mogelijk op het dorpshoofd te wachten.
+
+</p>
+<p>Om mij heen ruischten de palmen en broodboomen; tusschen de bijenkorfachtige huizen liepen naakte, bruine gestalten heen en
+weer; tegenover mij zaten zwijgend de familieleden van het hoofd en achter hen zag ik tusschen de palen van de hut de blauwe
+Zuidzee en de ondergaande zon.
+
+</p>
+<p>Plotseling traden een aantal meisjes bij ons binnen, en mijn vrome tolk deelde mij mee, dat de &#8220;taupo&#8221; van het dorp naderbij
+kwam, om mij te begroeten.
+
+</p>
+<p>Van deze &#8220;dorpsjonkvrouwen&#8221; had men mij reeds te Apia veel verteld, en ik wist, dat een taupo gewoonlijk het mooiste meisje
+van het dorp is, dat zij eene representatieve rol speelt en vooral de honneurs heeft waar te nemen voor de gasten van het
+dorp. Daarvoor bewoont zij het mooiste huis en heeft een heele hofhouding van eveneens ongehuwde, vaak niet meer jonge dames,
+die haar moeten bedienen en tegelijk voor haar zeer op prijs gestelde deugd hebben te waken.
+
+</p>
+<p>De taupo van Sanapoe droeg een kort, hemdachtig kleed en zeer veel bloemen; ze was een reuzin en leek zeer gespierd. Overigens
+was zij, afgezien van haar dikke lippen, wel aardig en door haar vriendelijkheid verdween al gauw de eerst een beetje schrikaanjagende
+indruk. Dadelijk hing ze mij een zware bloemenketen om den hals en ging naast mij zitten, om mij, zoolang ik daar bleef, niet
+weer te verlaten. De gezelschapsdames zetten zich ter zijde neer.
+
+</p>
+<p>Om dadelijk als een voornaam heer op te treden, liet ik mij mijn bagage brengen en schonk aan de taupo een mooien ring met
+glazen robijn, en op dergelijke wijze bedacht ik de beide dienstvrouwen, die mij het strengst leken te zijn en verkreeg daardoor
+ook hare voortdurende hoogachting.
+
+</p>
+<p>Intusschen was het hoofd teruggekomen; er waren nu ongeveer veertig personen aanwezig, en toen begonnen de plechtige toespraken.
+Mijn brief van Mataafa, dien ik het eerst voor den dag haalde, en dien het hoofd zijn volkje voorlas, scheen grooten indruk
+te maken.
+
+</p>
+<p>Het hoofd leunde ook tegen een paal en praatte een kwartier lang zachtjes zoo wat v&oacute;&oacute;r zich heen. Zooals ik van mijn tolk
+vernam, dankte hij mij voor mijn komst, vooral daar ik de eerste Europeaan was, die hem bezocht; het was verder jammer, dat
+het al zoo laat was; daarom kon hij mij geen waardig feestmaal voorzetten en meer van dien aard. Daarop hield ik eveneens
+met deftige gebaren een toespraak tot de menigte, door mijn bediende vertolkt, en zoo wisselden wij ongeveer een uur beleefdheden,
+terwijl allen aandachtig naar onze woorden luisterden.
+
+</p>
+<p>Dadelijk bij de begroeting had het hoofd mij een reuzenkawawortel gebracht, en mijn taupo had er onder de toespraken een drank
+uit bereid, die mij meer belang inboezemde dan de speeches van het hoofd, vooral omdat ik iets bedenkelijks vond in de wijze
+van bereiding en twijfel voelde opkomen aan het genot, dat mij van dezen drank uit <i>Piper Methysticum</i> te wachten stond.
+
+</p>
+<p>Eerst spoelde zij zich namelijk den mond, begon toen den wortel klein te kauwen en deponeerde de gekauwde beten in een houten
+schaal, die met water was gevuld. De brij werd toen geroerd, en eindelijk werden met een stampertje van palmvezels, dat telkens
+weer werd uitgespoeld, alle vaste bestanddeelen uit de brij verwijderd. Toen wij met de toespraken klaar waren, was ook het
+product der kauwwerkzaamheid <span class="pagenum">[<a id="xd0e751" href="#xd0e751">71</a>]</span>van mijn taupo gereed. Alle aanwezigen klapten op de maat in de handen, niet om ons, zooals ik eerst met trots meende, hun
+bijval te betuigen, maar als plechtige inleiding voor den dronk.
+
+</p>
+<p>De taupo vulde een halfdoorgesneden kokosnootschaal met het witte vocht, hief die hoog boven haar hoofd, reikte ze mij met
+eleganten zwaai, en daar allen mij vol aandacht aankeken, slikte ik het bittere drankje haastig in. Toen kwamen de anderen
+aan de beurt, zooals een woord van het hoofd hen beurtelings aanwees.
+
+</p>
+<p>Buiten waren intusschen menschen met fakkels bezig, tusschen de hutten zwijnen en kippen op te jagen, om een feestmaal te
+bereiden, en de vindingrijke hoofdman arrangeerde ter vulling van den tusschentijd gauw een &#8220;kerk&#8221;, zooals mijn tolk zeide.
+De plechtigheid bestond uit een kort gezang en &#8217;t voorlezen van een gebed, waaraan de aanwezigen met veel geestdrift deelnamen.
+
+</p>
+<p>Vervolgens werd op groote bladeren het maal opgedragen en in lange rijen werden de lekkernijen v&oacute;&oacute;r mij op den grond gelegd.
+Daar waren een in zijn geheel gebraden speenvarkentje, gebraden hoenders, visschen, verschillende soorten van kool, broodvruchten,
+kokosnoten en een menigte andere vruchten. Weer volgde een lange rede van het hoofd, waarin hij mij het maal plechtig overdroeg
+en zijn spijt betuigde, dat er niet meer was; toen mijn verzekering, dat het schitterend was en dat ik er Mataafa van vertellen
+zoude, en eindelijk begonnen wij, eerstaanzittenden, te smullen; de anderen moesten wachten op wat wij hun zouden overlaten.
+
+</p>
+<p>Men gaf er de voorkeur aan, met de vingers te eten; maar mij werd het uiterst gemakkelijk gemaakt, want de taupo ondernam
+hoogst eigenhandig mijne voedering, verwijderde zorgvuldig graten en beentjes uit mijn spijzen en stopte mij de lekkerste
+hapjes in den mond. Daarna werd er weer kawa bereid, en nu smaakte mij die samoaansche nationale drank reeds beter. Ik ervoer
+later, dat ook grootere hoeveelheden niet bedwelmen, hoogstens een weinig opwekken als koffie, alleen worden bij volkomen
+nuchterheid den drinker toch de beenen een beetje zwaar. Kawa is dus eigenlijk een ideale dronk uit het oogpunt van gastvrijheid;
+men wil den gast er niet door in de war brengen, maar hem wel &#8217;t vermogen benemen om weg te gaan!
+
+</p>
+<p>Daar ik bovendien niet de bedoeling had, weg te gaan, werd de legerstede in gereedheid gebracht en ging men de muskietennetten
+ophangen, waarvan de Samoanen algemeen gebruik maken.
+
+</p>
+<p>Toen ik daarna van de dorpsjonkvrouw en haar gevolg afscheid nam, maakte dat opvallend weinig indruk; men maakte volstrekt
+geen aanstalten tot vertrek, en toen ik ten slotte mij toch maar achter mijn muskietennet terugtrok, sloot zich tot mijn groote
+verbazing de taupo bij mijn terugtocht aan en sloop eveneens onder mijn doorzichtig net, terwijl alle hofdames in een kring
+dicht om ons heen stonden.
+
+</p>
+<p>Ofschoon deze situatie zeker iets zeer ongewoons was, schikte ik mij in het geval met de redeneering, dat men op reis zich
+naar de vreemde zeden en gewoonten zooveel mogelijk moet schikken. Zoo liet ik het reuzinnetje zich nuttig maken, liet haar
+de muggen vangen, die nog onder het net gekomen waren en liet mij door haar met een waaier koelte toewuiven, terwijl altijd
+een der wakende eeredames op hoogst krenkende wijze toezicht hield. Ik lag gemakkelijk op den vloer, waar matten en een deken
+op waren uitgespreid, en spoedig hoorde ik nog slechts onduidelijk het ruischen van de branding, &#8217;t suizen van de palmen en
+het gonzen van onschadelijke muskieten.
+
+</p>
+<p>Toen ik den volgenden morgen wakker werd, zat de taupo reeds met een versche kokosnoot in de hand v&oacute;&oacute;r mij, sloeg die vlug
+met een steen stuk en verkwikte mij met den koelen inhoud, een natuurlijke vergoeding voor &#8217;t gemis van ijswater.
+
+</p>
+<p>Na een plechtig afscheidswoord vertrok ik, nadat ik met de taupo nog geschenken had gewisseld, waarbij ik een uit boomschors
+gevlochten deken ontving, en nadat ook het hoofd, behalve mijn dank, een paar lawa-lawa&#8217;s had ontvangen. Toen ik hem ten slotte
+nog met de taupo photografeerde, bereikte zijn voldaanheid het toppunt, en hij was er niet af te brengen, mij nog een eind
+uitgeleide te doen, fraai aangedaan met een der nieuwe lawa-lawa&#8217;s en een mooie, roode parasol, die ik den vorigen avond reeds
+had opgemerkt, zooals ze midden in de hut als sieraad boven van de zoldering neerhing.
+
+</p>
+<p>De weg langs de zee was even mooi en aangenaam, als hij gisteren in het binnenland warm en inspannend geweest was. Steeds
+liep hij langs het strand onder de hooge, ruischende palmen; rechts hadden wij de schitterende, effen zee en altijd koelde
+een lichte zeewind onze slapen, zoodat men zich geen heerlijker wandeling kan voorstellen.
+
+</p>
+<p>Een diep in het land dringende baai staken wij over met een boot van het hoofd, zulk een smal vaartuig met uitslaande bladen,
+die er met haken aan verbonden zijn en &#8217;t schommelen beletten moeten; maar toch kostte het mij een paar onvrijwillige baden,
+v&oacute;&oacute;r ik geleerd had, elke beweging, hoe gering ook, te vermijden, omdat dan telkens de kano omslaat.
+
+</p>
+<p>In de langs den oever liggende dorpen vielen de vele groote, steenen kerken in het oog; op elke 40 hutten was er wel &eacute;&eacute;n kerk,
+blijkbaar een veel te zware uitgaaf voor deze menschen, die zoo weinig bezitten en zoo weinig behoeften hebben.
+
+</p>
+<p>Het was juist Zondag, en alle kerken waren gevuld met Samoanen in half europeesche, leelijke zendingspakjes; als geestelijken
+deden veelal samoaansche zendelingleerlingen dienst.
+
+</p>
+<p>Mijn tolk, die ook zulk een post als ideaal zich voor oogen had gesteld, zou eigenlijk vandaag rustdag hebben willen houden,
+daar een vroom Samoaan des Zondags alleen zijn huis mag verlaten, om ter kerk te gaan en van &#8217;s morgens tot &#8217;s avonds in den
+bijbel moet lezen. Doch dit hielp hem bij mij niet hoewel ik toch &#8217;s middags rust liet houden, toen ik het dorp Sioeme had
+bereikt.
+
+</p>
+<p>Door het hoofd Atanoa, een imponeerende verschijning met een verstandig gezicht, en de dikke taupo Antoa werd ik precies op
+dezelfde wijze ontvangen als den vorigen dag in Sanapoe. Een vaste uitdrukking schijnt te wezen, dat het jammer is, zoo weinig
+<span class="pagenum">[<a id="xd0e783" href="#xd0e783">72</a>]</span>beschikbaar te hebben, wat goed genoeg is voor den gast, terwijl dan dadelijk daarna een weelderig maal wordt opgedischt.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 549px"><img border="0" src="images/p1904-072-1.jpg" alt="Kinderspel op de Samoa-eilanden." width="549" height="419"><p class="figureHead">Kinderspel op de Samoa-eilanden.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik had den volgenden dag eigenlijk tot Salany willen gaan, maar even te voren, in het dorp Faleoeloe, trof ik zulk een aardige
+kleine taupo van twaalf jaar, dat ik besloot, mij liever aan haar zorgen toe te vertrouwen. Spoedig verloor het aardig kind
+haar aanvankelijke bedeesdheid; zij voederde mij met ambitie en vertelde met een blosje, voor <span class="corr" id="xd0e792" title="Bron: zoo ver">zoover</span> dat bij haar huidskleur mogelijk is, dat ze heel mooi kon dansen.
+
+</p>
+<p>Ik knoopte dien wenk in mijn oor, om het hoofd te verzoeken, &#8217;s avonds een siva, feest met nationale dansen, te geven. Bij
+zoo&#8217;n genoegen in &#8217;t vooruitzicht was het natuurlijk te vergeefs, dat het hoofd van Salany in eigen persoon met een reusachtigen
+kawawortel uit zijn dorp overkwam met verzoek, toch bij hem te komen, daar Mataafa wel eens denken kon, dat hij mij niet had
+willen opnemen. Ik stelde den man gerust, verzekerde, dat ik overtuigd was van zijn goede bedoeling, maar liet mij niet overhalen,
+mijn kleine taupo te verlaten en haar dansen niet te bewonderen.
+
+</p>
+<p>Na een half uur van toilet maken verscheen mijn vriendinnetje met haar dienstvrouwen in feestkleedij. Wel was dit toilet
+meer negatief dan positief, want het bestond bijna alleen uit den glans van het kokosvet, waarmee het geheele lichaam ingesmeerd
+was, en uit bloemen en kransen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 543px"><img border="0" src="images/p1904-072-2.jpg" alt="Samoaansche kinderen aan het strand." width="543" height="424"><p class="figureHead">Samoaansche kinderen aan het strand.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De dans zelf maakt geen diepen indruk, als men hem voor &#8217;t eerst ziet uitvoeren. Eerst zitten de deelnemers allen naast elka&acirc;r
+op den grond en bewegen de armen en het hoofd op de maat; dan gaan enkelen opstaan en dansen stilstaande, waarbij de meisjes
+&#8217;t handgewricht buigen en de mannen bewegingen van dieren nadoen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag zette ik den prettigen weg langs de kust voort tot Amaile, het grootste dorp van het district Aleipata,
+waar ik door het hoofd op een feest werd genoodigd. Wij hadden er een overvloed van allerlei heerlijks, drie varkens, een
+groot aantal kippen en allerlei lekkernijen, en de siva of danspartij ontbrak niet. Bij het dorp, waar Mataafa woonde, verlieten
+wij de zuidkust, om door het oerwoud weer aan de noordkust uit te komen, die veel armoediger is. Hier en daar maakten wij
+van booten gebruik voor zeetochtjes. In Talefa zag ik nog een aardig tooneel van badende samoaansche kinderen aan het strand,
+en denzelfden avond wachtte mij een aangename verrassing, want in het huis van het hoofd had men bij mijn aankomst een stoel
+en tafel, die hoog onder het dak opgehangen waren, voor mij naar beneden gehaald, en men bewees mij door die voortbrengselen
+der beschaving, dat ik dat deel van Apia weer bereikt had, waar de europeesche invloed zich doet gelden.
+
+
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/o1904-072.gif" alt="Ornament." width="233" height="17"></div><p>
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e93src" id="xd0e93">1</a></span> Tekst en illustraties ontleend aan Ernst Weber, <span lang="de">Vom Ganges zum Amazonenstrom, <i>Berlin</i>, <i>Dietrich Reimer</i> (<i>Ernst Vohsen</i>)</span>.
+</p>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="back">
+<div class="transcribernote">
+<h2>Colofon</h2>
+<h3>Beschikbaarheid</h3>
+<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give
+it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<h3>Codering</h3>
+<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde
+van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn
+gemarkeerd met het corr-element.
+
+</p>
+<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met &#8220;. Geneste
+dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens.
+
+</p>
+<h3>Documentgeschiedenis</h3>
+<ol class="lsoff">
+<li>2009-02-04 Begonnen.
+
+</li>
+</ol>
+<h3>Externe Referenties</h3>
+<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn dat deze links voor u niet werken.</p>
+<h3>Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%">
+<tr>
+<th>Bladzijde</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e197">52</a></td>
+<td width="40%">reinigsproces</td>
+<td width="40%">reinigingsproces</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e259">54</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e296">55</a></td>
+<td width="40%">KM.</td>
+<td width="40%">K.M.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e474">61</a></td>
+<td width="40%">ongeluks plaats</td>
+<td width="40%">ongeluksplaats</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e584">65</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e603">66</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">niet </td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e647">67</a></td>
+<td width="40%">elk&acirc;ar</td>
+<td width="40%">elka&acirc;r</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e697">69</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e712">69</a></td>
+<td width="40%">Oepoeloe</td>
+<td width="40%">Oepoloe</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e792">72</a></td>
+<td width="40%">zoo ver</td>
+<td width="40%">zoover</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Van de Ganges naar den Amazonenstroom, by 
+Ernst Weber
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VAN DE GANGES ***
+
+***** This file should be named 28005-h.htm or 28005-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/2/8/0/0/28005/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/28005-h/images/iu1904-049.gif b/28005-h/images/iu1904-049.gif
new file mode 100644
index 0000000..821edac
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/iu1904-049.gif
diff --git a/28005-h/images/o1904-072.gif b/28005-h/images/o1904-072.gif
new file mode 100644
index 0000000..4b44554
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/o1904-072.gif
diff --git a/28005-h/images/p1904-049.jpg b/28005-h/images/p1904-049.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0297eaa
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-049.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-052.jpg b/28005-h/images/p1904-052.jpg
new file mode 100644
index 0000000..65ef291
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-052.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-053.jpg b/28005-h/images/p1904-053.jpg
new file mode 100644
index 0000000..809c61b
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-053.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-056.jpg b/28005-h/images/p1904-056.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ca1ce4e
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-056.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-057.jpg b/28005-h/images/p1904-057.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b3f0730
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-057.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-060-1.jpg b/28005-h/images/p1904-060-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..70123ab
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-060-1.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-060-2.jpg b/28005-h/images/p1904-060-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..640912e
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-060-2.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-061.jpg b/28005-h/images/p1904-061.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4f8bcd3
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-061.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-064-1.jpg b/28005-h/images/p1904-064-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e7b7d82
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-064-1.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-064-2.jpg b/28005-h/images/p1904-064-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e708309
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-064-2.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-065.jpg b/28005-h/images/p1904-065.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9dc233f
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-065.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-067.jpg b/28005-h/images/p1904-067.jpg
new file mode 100644
index 0000000..50ec50b
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-067.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-068-1.jpg b/28005-h/images/p1904-068-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8a135b8
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-068-1.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-068-2.jpg b/28005-h/images/p1904-068-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..011db7a
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-068-2.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-069-1.jpg b/28005-h/images/p1904-069-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9679601
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-069-1.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-069-2.jpg b/28005-h/images/p1904-069-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1b60144
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-069-2.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-072-1.jpg b/28005-h/images/p1904-072-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a55923d
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-072-1.jpg
diff --git a/28005-h/images/p1904-072-2.jpg b/28005-h/images/p1904-072-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..96930b2
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/p1904-072-2.jpg
diff --git a/28005-h/images/t1904-049.gif b/28005-h/images/t1904-049.gif
new file mode 100644
index 0000000..c81b72b
--- /dev/null
+++ b/28005-h/images/t1904-049.gif
diff --git a/28005-page-images/f0001.png b/28005-page-images/f0001.png
new file mode 100644
index 0000000..898e0c3
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/f0001.png
diff --git a/28005-page-images/p0006.png b/28005-page-images/p0006.png
new file mode 100644
index 0000000..cb39c7b
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0006.png
diff --git a/28005-page-images/p0007.png b/28005-page-images/p0007.png
new file mode 100644
index 0000000..49e9a7c
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0007.png
diff --git a/28005-page-images/p0050a.png b/28005-page-images/p0050a.png
new file mode 100644
index 0000000..2b7c4b8
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0050a.png
diff --git a/28005-page-images/p0050b.png b/28005-page-images/p0050b.png
new file mode 100644
index 0000000..a6ac1a1
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0050b.png
diff --git a/28005-page-images/p0051a.png b/28005-page-images/p0051a.png
new file mode 100644
index 0000000..5ca2501
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0051a.png
diff --git a/28005-page-images/p0051b.png b/28005-page-images/p0051b.png
new file mode 100644
index 0000000..c528fa7
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0051b.png
diff --git a/28005-page-images/p0052.png b/28005-page-images/p0052.png
new file mode 100644
index 0000000..45315dd
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0052.png
diff --git a/28005-page-images/p0053.png b/28005-page-images/p0053.png
new file mode 100644
index 0000000..e204f2c
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0053.png
diff --git a/28005-page-images/p0054a.png b/28005-page-images/p0054a.png
new file mode 100644
index 0000000..95ddfb7
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0054a.png
diff --git a/28005-page-images/p0054b.png b/28005-page-images/p0054b.png
new file mode 100644
index 0000000..d84d27b
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0054b.png
diff --git a/28005-page-images/p0055a.png b/28005-page-images/p0055a.png
new file mode 100644
index 0000000..79c4da2
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0055a.png
diff --git a/28005-page-images/p0055b.png b/28005-page-images/p0055b.png
new file mode 100644
index 0000000..1cb3456
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0055b.png
diff --git a/28005-page-images/p0056.png b/28005-page-images/p0056.png
new file mode 100644
index 0000000..c5cecae
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0056.png
diff --git a/28005-page-images/p0057.png b/28005-page-images/p0057.png
new file mode 100644
index 0000000..2fd527a
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0057.png
diff --git a/28005-page-images/p0058a.png b/28005-page-images/p0058a.png
new file mode 100644
index 0000000..91f159b
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0058a.png
diff --git a/28005-page-images/p0058b.png b/28005-page-images/p0058b.png
new file mode 100644
index 0000000..83d67a8
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0058b.png
diff --git a/28005-page-images/p0059a.png b/28005-page-images/p0059a.png
new file mode 100644
index 0000000..d248e37
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0059a.png
diff --git a/28005-page-images/p0059b.png b/28005-page-images/p0059b.png
new file mode 100644
index 0000000..e5209b6
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0059b.png
diff --git a/28005-page-images/p0060.png b/28005-page-images/p0060.png
new file mode 100644
index 0000000..132a14f
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0060.png
diff --git a/28005-page-images/p0061.png b/28005-page-images/p0061.png
new file mode 100644
index 0000000..4f98697
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0061.png
diff --git a/28005-page-images/p0062a.png b/28005-page-images/p0062a.png
new file mode 100644
index 0000000..0febed7
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0062a.png
diff --git a/28005-page-images/p0062b.png b/28005-page-images/p0062b.png
new file mode 100644
index 0000000..91b7f4f
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0062b.png
diff --git a/28005-page-images/p0063a.png b/28005-page-images/p0063a.png
new file mode 100644
index 0000000..e2a76e4
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0063a.png
diff --git a/28005-page-images/p0063b.png b/28005-page-images/p0063b.png
new file mode 100644
index 0000000..a8bdae3
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0063b.png
diff --git a/28005-page-images/p0064.png b/28005-page-images/p0064.png
new file mode 100644
index 0000000..42aca48
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0064.png
diff --git a/28005-page-images/p0065.png b/28005-page-images/p0065.png
new file mode 100644
index 0000000..65f114d
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0065.png
diff --git a/28005-page-images/p0066a.png b/28005-page-images/p0066a.png
new file mode 100644
index 0000000..63eb8e9
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0066a.png
diff --git a/28005-page-images/p0066b.png b/28005-page-images/p0066b.png
new file mode 100644
index 0000000..7780070
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0066b.png
diff --git a/28005-page-images/p0067.png b/28005-page-images/p0067.png
new file mode 100644
index 0000000..1563c8e
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0067.png
diff --git a/28005-page-images/p0068.png b/28005-page-images/p0068.png
new file mode 100644
index 0000000..cdfd00b
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0068.png
diff --git a/28005-page-images/p0069.png b/28005-page-images/p0069.png
new file mode 100644
index 0000000..e35bac6
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0069.png
diff --git a/28005-page-images/p0070a.png b/28005-page-images/p0070a.png
new file mode 100644
index 0000000..9be0db9
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0070a.png
diff --git a/28005-page-images/p0070b.png b/28005-page-images/p0070b.png
new file mode 100644
index 0000000..cd6f16c
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0070b.png
diff --git a/28005-page-images/p0071a.png b/28005-page-images/p0071a.png
new file mode 100644
index 0000000..fe89dba
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0071a.png
diff --git a/28005-page-images/p0071b.png b/28005-page-images/p0071b.png
new file mode 100644
index 0000000..498e868
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0071b.png
diff --git a/28005-page-images/p0072.png b/28005-page-images/p0072.png
new file mode 100644
index 0000000..8a84d63
--- /dev/null
+++ b/28005-page-images/p0072.png
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..a6c11ea
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #28005 (https://www.gutenberg.org/ebooks/28005)