diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 02:36:46 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 02:36:46 -0700 |
| commit | 4ae08d4294e446bf164f0a29d9fd003de32b4f3a (patch) | |
| tree | 85538f736f3cb2819bb67c30b952eec4851a2f2a /old | |
Diffstat (limited to 'old')
| -rw-r--r-- | old/20090131-27946-0.txt | 2631 | ||||
| -rw-r--r-- | old/20090131-27946-0.zip | bin | 0 -> 40365 bytes |
2 files changed, 2631 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/20090131-27946-0.txt b/old/20090131-27946-0.txt new file mode 100644 index 0000000..7b0ea9d --- /dev/null +++ b/old/20090131-27946-0.txt @@ -0,0 +1,2631 @@ +The Project Gutenberg EBook of Alcestis, by Euripides + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Alcestis + +Author: Euripides + +Translator: Tsokopoulos George + +Release Date: January 31, 2009 [EBook #27946] +Last Updated: October 20, 2009 + +Language: Greek + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ALCESTIS *** + + + + +Produced by Sophia Canoni + + + + +Note: The Table of contents is not included in the book. It has +been created to help the reader. The tonic system has been changed +from polytonic to monotonic. The spelling of the book has not +been changed otherwise. + +Σημείωση: Ο πίνακας περιεχομένων δεν υπάρχει στο βιβλίο. +Δημιουργήθηκε προς διευκόλυνση του αναγνώστη. Ο τονισμός έχει +αλλάξει από πολυτονικό σε μονοτονικό. Κατά τα άλλα έχει διατηρηθεί +η ορθογραφία του βιβλίου. + + + + +ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ + +ΠΡΟΣΩΠΑ +ΠΡΑΞΙΣ Α + ΣΚΗΝΗ Α' + ΣΚΗΝΗ Β' + ΣΚΗΝΗ Γ' + ΣΚΗΝΗ Δ' + ΣΚΗΝΗ Ε' + ΣΚΗΝΗ ΣΤ' +ΠΡΑΞΙΣ Β + ΣΚΗΝΗ Α' + ΣΚΗΝΗ Β' + ΣΚΗΝΗ Ε' (*) + ΣΚΗΝΗ Δ' +ΠΡΑΞΙΣ Γ +(ΣΚΗΝΗ Α') + ΣΚΗΝΗ Β' + ΣΚΗΝΗ Δ' (*) + +(*) Λάθος αριθμημένες σκηνές + + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + +ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ +Γ.Β. ΤΣΟΚΟΠΟΥΛΟΥ + +ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΕΞΗ + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ +ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + + +ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ + + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + + +ΕΜΜΕΤΡΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ +υπό +Γ. Β. ΤΣΟΚΟΠΟΥΛΟΥ + +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ +ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΦΕΞΗ + + + + +Π Ρ Ο Σ Ω Π Α +ΑΠΟΛΛΩΝ +ΘΑΝΑΤΟΣ +ΧΟΡΟΣ +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ +ΑΛΚΗΣΤΙΣ +ΑΔΜΗΤΟΣ +ΕΥΜΗΛΟΣ +ΗΡΑΚΛΗΣ +ΦΕΡΗΣ +ΥΠΗΡΕΤΗΣ + +[Απαγορεύεται η από της σκηνής διδασκαλία άνευ αδείας του +μεταφράσαντος]. + + + +Ε Υ Ρ Ι Π Ι Δ Ο Υ + +Α Λ Κ Η Σ Τ Ι Σ + +(Η πρόσοψις των ανακτόρων του Αδμήτου, βασιλέως των Φερών. Ο Απόλλων, +φέρων το τόξον και τα βέλη του, κατεβαίνει την κλίμακα των ανακτόρων +και πλησιάζει εις το προσκήνιον). + + + + + +ΠΡΑΞΙΣ Α'. + + + + +ΣΚΗΝΗ Α'. + + + +ΑΠΟΛΛΩΝ, μόνος + Ω του Αδμήτου ανάκτορα, που αν και θεός μεγάλος + εδέχθηκα να κάθωμαι στων δούλων το τραπέζι, + χαίρετε τώρα. Αίτιος αυτής μου της δουλείας + ήτανε ο Ζευς που σκότωσε με ένα κεραυνό του + τον γυιό μου τον Ασκληπιόν. Εγώ απ' τον θυμό μου + τους Κύκλωπας εσκότωσα, που την φωτιά δουλεύουν + και τηνε κάνουν κεραυνούς για τον πατέρα Δία. + Μα ο Ζευς δεν εσυγχώρησε αυτήν μου την αγρίαν + εκδίκησιν και μ' έστειλε εδώ να γίνω δούλος + ενός θνητού. Τότε κ' εγώ ήλθα σ' αυτόν τον τόπο + και του ανθρώπου έβοσκα τα βώδια, και το σπίτι + ως σήμερα επροστάτευα από κάθε δυστυχία. + Γιατί εγώ ο δίκαιος, άνθρωπο δίκαιον ηύρα + τον γιό του Φέρητος. Εγώ τον έσωσα απ' τον Άδη, + αφού της Μοίρες γέλασα. Εκείνες εχαρίσαν + σ' εμέ του Αδμήτου την ζωή, μα με τη συμφωνία + πώς κάποιος άλλος θα βρεθή για κείνον να πεθάνη. + Όλους τους φίλους ρώτησε ο Άδμητος και όλους + κρυφά τους ξέτασε αν δέχονται. Αλλ' όμως + όλοι αρνήθηκαν, κι' αυτός ο γέρος του πατέρας + και η μάννα που τον γέννησε, κι' αυτή αρνιέται ακόμη. + Και μόνο η γυναίκα του προσφέρεται θυσία, + και δέχεται για χάρι του να χάση τη ζωή της. + Τώρα μέσα σ' τανάκτορα ψυχομαχεί• γιατ' ήρθε + η μέρα που ήτανε γραφτό στον Άδη να κατέβη, + κ' η δούλες της τήνε κρατούν στα χέρια ως να πεθάνη• + τώρα κ' εγώ φεύγω μακρυά απ' ταγαπημένο σπίτι + μήπως η θέα του νεκρού την όψι μου μολύνει, + γιατί δεν κάνει ένας θεός νεκρόν να αντικρύζη. + +(Παρατηρεί προς το δεξιά παρασκήνιον) + + Α, να κι' ο Θάνατος. Εδώ τον βλέπω να προβαίνη, + για να την σύρη γρήγορα στου Άδου τα παλάτια + την άμοιρη βασίλισσα. Πάνω στην ώρα φτάνει + γιατ' ήλθε πλέον η στιγμή που πρέπει να πεθάνη. + + + +ΣΚΗΝΗ Β'. + + + +ΑΠΟΛΛΩΝ- ΘΑΝΑΤΟΣ + +(Εισέρχεται ο Θάνατος. Είναι ωπλισμένος με ξίφος. Βλέπων τον Απόλλωνα +δεν αποκρύπτει την δυσαρέσκειάν του). + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Α, α! Τι θέλεις, Φοίβε, εδώ τριγύρω στο παλάτι; + Τάχα ποιός είναι ο σκοπός που βρίσκεσαι εδώ γύρω; + Αν έρχεσαι το θύμα μου και τώρα να μου πάρης + σκέψου• του Άδου τους θεούς δεν πρέπει ναδικήσης, + να τους στερήσης της τιμές που είναι δίκηο νάχουν. + Δεν σ' έφτασε που εμπόδισες τον θάνατο του Αδμήτου + και που της Μοίρες γέλασες με τέτοιαν απιστία, + αλλά σε βρίσκω πάλι εδώ με τόξα και με βέλη, + για να φυλάξης τη ζωή της κόρης του Πελία, + που εδέχθη να πεθάνη αυτή για να γλυτώση εκείνος; + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Ησύχασε• έχω κ' εγώ τους λόγους μου. Και έχω + μαζί μου εγώ το δίκαιον. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Αφού το δίκηο έχεις, + τι θέλουνε τα βέλη σου; + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Πάντα μαζί μου τάχω + Αυτή είν' η συνήθεια. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Δεν είναι η συνήθεια• + το τόξο σου επήρες, + για να φυλάξης άδικα το σπίτι αυτό. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Με θλίβει + η συμφορά, που απειλεί αγαπημένον φίλον. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Ώστε και δεύτερον νεκρόν θέλεις να μου στερήσης; + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Μήπως τον πρώτον σ' άρπαξα εγώ διά της βίας; + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Μα τότε πώς ακόμη ζη και πώς στη γη γυρίζει + και όχι κάτω από τη γη στου Άδου τα παλάτια; + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Σούδωκε την γυναίκα του, που πας να πάρης τώρα. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Ω, θα την πάρω βέβαια, και θα την πάω κάτω. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Πάρ' την λοιπόν και πήγαινε. Δεν ξέρω αν θα σε πείσω. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Τι να με πείσης: Αν αυτήν θα πάρω; είν' η δουλειά μου. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Όχι. Αλλά αν ήθελες για λίγο ν' αναβάλης. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Νοιώθω καλά τα λόγια σου και τι ζητείς το νοιώθω. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Τάχα θα ήτανε πολύ, ν' αφήσης να γεράση + και να την πάρης έπειτα; + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Α, δεν μπορεί να γίνη + ούτε αυτό. Αδύνατον! Γιατ' η τιμές μ' αρέσουν. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Μήπως αργά ή γρήγορα δεν θα της έχης: + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Όταν + πεθαίνουν νέοι, πιο πολλή είν' η τιμή για μένα. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Αλλά κι' αν πέθαινε γρηά πάλι θα τηνε θάψουν + μ' ακόμη περισσότεραις τιμαίς.... + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Ας είναι• βλέπω + πως τώρα με τους δυνατούς πηγαίνεις και συ, Φοίβε. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Τι είπες; Δεν το ήξερα πώς τον σοφό μας κάνεις. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Όσοι πεθαίνουν γέροντες κάτι, θαρρώ, κερδίζουν. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Ώστε το απεφάσισες; Τη χάρι δεν μου κάνεις; + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Όχι• Τον χαρακτήρα μου καλά τονε γνωρίζεις. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Ω, βέβαια• είσαι εχθρός εσύ εις τους ανθρώπους + και όλοι σ' αποστρέφονται και οι θεοί ακόμη. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Λέγε ό,τι θέλεις. Βέβαια εγώ δεν θα σου κάμω + πράγμα, όπου δικαίωμα δεν έχεις να σου γίνη. + +ΑΠΟΛΛΩΝ + Κι' όμως αδίκως φαίνεσαι σκληρός. Χωρίς να θέλης + σε κάποιον άλλον πούρχεται θενά υποχωρήσης, + σε κάποιον άνδρα, που έρχεται στου Φέρητος το σπίτι. + Αυτόν τον στέλνει ο Ευρυσθεύς στα παγωμένα μέρη + της Θράκης, δύο άλογα ζευγάρι να του φέρη. + Αυτός θα φιλοξενηθή στου Αδμήτου το παλάτι + και μέσα από τα χέρια σου θα πάρη την γυναίκα. + Έτσι κανένας από μας δεν θα χρωστάη χάρι + σ' εσένα, και εγώ θα κάμω αυτό που θέλω + και πιο πολύ θα σε μισώ αφ' ό,τι σ' εμισούσα. + +ΘΑΝΑΤΟΣ + Όσα κι' αν πης τα λόγια σου πηγαίνουν στα χαμένα + και η γυναίκα σήμερα θα κατεβή στον Άδη. + Πηγαίνω τώρα με αυτό το κοφτερό σπαθί μου + να την αγγίξω. Και, καθώς πολύ καλά γνωρίζεις, + ανήκει πια εις τους θεούς του Άδου, όποιος τύχη + να του αγγίξη τα μαλλιά αυτή μου η ρομφαία. + +(Ο Θάνατος εισέρχεται εις τανάκτορα, ενώ ο Απόλλων εξέρχεται δεξιά. Η +σκηνή μένει επί τινας στιγμάς κενή. Ησυχία απόλυτος κρατεί). + + + +ΣΚΗΝΗ Γ'. + + + +Χορός γερόντων. + +(Εισέρχονται οι γέροντες της πόλεως εκδηλούντες ανησυχίαν και αγωνίαν). + +Ο ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Τι να σημαίνη άρά γε αυτή η ησυχία; + Γιατί αυτή η σιωπή σ' τανάκτορα του Αδμήτου; + Δεν φαίνεται από δω κανείς να μας ειπή αν πρέπει + ν' αρχίσωμε τα κλάμματα, αν η βασίλισσά μας + απέθανε, ή και αν ζη ακόμα ή αν βλέπει + το φως του κόσμου η Άλκηστις, η κόρη του Πελία, + που τηνε ξέρομε όλοι μας ξεχωριστή γυναίκα + μέσα στης άλλες........ + +ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Στεναγμοί ακούσθηκαν και θρήνοι; + Ακούσατε καμμιά φωνή σπαρακτική να βγαίνη + ή να χτυπούν τα χέρια των εις το παλάτι μέσα, + όπως συμβαίνει πάντοτε, όταν κανείς πεθαίνη; + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Ούτ' ένας δούλος φαίνεται στη θύρα του. Ω, είθε + να εφαινόσουν, συ, ω Παιάν, αλλού να μεταστρέψης + της συμφοράς τα κύματα. + +Α’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Μα αν είχε πια πεθάνει, + γιατί αυτή η σιωπή; + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Κι όμως έχει πεθάνει. + +Α’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Κανείς δεν είδε τον νεκρό να βγάζουν.... + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Πώς το ξέρεις; + εγώ δεν έχω όπως συ καμμιά εμπιστοσύνη. + Εσύ τι τάχα σκέπτεσαι και έχεις τόσο θάρρος; + +Α’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Μπορεί ποτέ ο Άδμητος να θάψη μια γυναίκα + —τέτοια γυναίκα! έρημη, χωρίς να μας καλέση; + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Ίσως δεν έχεις άδικον. Στη θύρα εμπρός δεν βλέπω + νάχουν νερό απ' την πηγή, που πλύνουνε τα χέρια, + όταν πεθαίνη άνθρωπος στο σπίτι. + +Α’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Την πλεξίδα, + δεν βλέπω εις την είσοδο να είναι κρεμασμένη, + που δείχνει πως εσκέπασε το πένθος ένα σπίτι, + ουδέ γυναίκες άκουσα τα στήθια να χτυπούνε. + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Και όμως η ημέρα αυτή είναι ημέρα πένθους. + +Α’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Τι θέλεις με αυτό να πης; + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + ... Είναι ημέρα πένθους, + που η καλή βασίλισσα στον Άδη κατεβαίνει. + +Α’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Σώπασε! Με τα λόγια σου μου σφίγγεις την ψυχή μου. + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Όταν οι άνθρωποι οι καλοί τέτοια κακά τραβούνε, + εκείνος που έτυχε καλός να γεννηθή, λυπάται. + +Α’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Του κάκου• στα πιο μακρυνά όλης της γης μας μέρη, + εις της Λυκίας τα Πάταρα, που είναι το μαντείον + του Απόλλωνος, ή στης σκληρές κι' άνυδρες Αμμωνιάδες, + στο άλλο μαντείον του θεού, αν την γυναίκα στείλης, + αδύνατον απ' το γραφτό της Μοίρας να γλυτώση + γιατί η ζωή της σώθηκε κ' η ώρα πλησιάζει, + που θε ναρθή ο θάνατος γοργά να τηνε πάρη. + Ούτε γνωρίζω πια θεόν κανένα να του πάμε + θυσίες, να συγκινηθή και να μας εισακούση. + +Β’ ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ + Ένας μονάχα θάκανε το θαύμα, αν εζούσε + ο γυιός του Φοίβου Ασκληπιός• αυτός και πεθαμμένην + την άμοιρη βασίλισσα μπορούσε ν' αναστήση + κι' από τον Άδη εις την γην να μας την φέρη πίσω. + Γιατί πριν μ' ένα κεραυνό ο Ζευς να τον σκοτώση + πολλούς νεκρούς ανάστησε από τον κάτω κόσμο. + Μα τώρα πια, ελπίδα μια μας μένει ότι τάχα + ημπορεί να ζήση η Άλκηστις και να σωθή απ' την Μοίρα; + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ ΧΟΡΟΥ + Ο βασιλιάς μας έκαμεν ό,τι έπρεπε να κάμη + και όλων των θεών οι βωμοί εγέμισαν με αίμα + και ζώα εθυσιάσθηκαν και τίποτε δεν μένει + αφ' ό,τι πάντα γίνεται σε τέτοιες περιστάσεις, + αλλά του κάκου επήγανε θυσίες και δεήσεις. + +(Στρέφεται εις την είσοδον των ανακτόρων, όπου φαίνεται ερχομένη μία +υπηρέτρια. Όλοι οι άνδρες του χορού παρακολουθούν με αγωνίαν τον +διάλογον και την διήγησιν της υπηρετρίας). + + ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Μα να, μια υπηρέτρια απ'το παλάτι βγαίνει + και κλαίει και οδύρεται. Τι μέλλεται ν' ακούσω; + Από την όψι φαίνεται πώς δυστυχία μας φέρει. + +(Προς την υπηρέτριαν η οποία εμφανίζεται εις την θύραν + των ανακτόρων): + + Λέγε, τι κάνει η Άλκηστις, απέθανεν ή ζη; + + + +ΣΚΗΝΗ Δ'. + + + +Οι αυτοί. — Η υπηρέτρια + +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ + Στη θέσι όπου βρίσκεται ταιριάζουν και τα δύο + και ζη ακόμα, η δύστυχη, και είναι πεθαμμένη.. + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Πώς είναι δυνατόν αυτό; Καλλίτερα εξηγήσου! + +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ + Ψυχομαχεί. Σιγά σιγά ξεφεύγει η ζωή της. + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Δυστυχισμένε σύζυγε, τόσο καλός που είσαι + τέτοια γυναίκα άδικα πώς χάνεις! + +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ + Ο αφέντης + θα καταλάβη τι έχασε, μονάχα όταν το χάση, + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Ώστε δεν μένει πια καμμιά ελπίς; + +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ + Καμμιά δεν μένει. + Ήλθε η μέρα που έγραψεν η Μοίρα να πεθάνη. + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Μέσ' στο παλάτι έγινεν ό,τι έπρεπε να γίνη + και ό,τι συνηθίζεται, σ' αυτάς τας περιστάσεις; + +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ + Ο άνδρας της ετοίμασεν ο ίδιος τα στολίδια + που θα της βάλη στον νεκρό. + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Τουλάχιστον ας μάθη + πως θα πεθάνη ένδοξη, και θα το πη ο κόσμος + πως ήταν η καλλίτερη γυναίκα εις την γη μας. + +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ + Αλήθεια, η καλλίτερη! Ποιος θαρνηθή πως ήταν + ξεχωριστή κι' ανώτερη απ' όλες της γυναίκες; + Και πώς αλλοιώς θα τώδειχνε παρά μ' αυτό που κάνει; + Άλλη γυναίκα δέχεται να χάση τη ζωή της, + για να σωθή ο άνδρας της: Αυτά τα ξέρετε όλοι, + μα αν μάθετε τι έκαμε στο σπίτι και τι κάνει + θα μείνετε με ανοιχτό το στόμα. Μόλις είδε + πως η ημέρα έφτασε που πρέπει να πεθάνη + πήρε νερό του ποταμού και το άσπρο της το σώμα + καλά καλά το έπλυνε• έπειτα από το δώμα, + το κέδρινον, φορέματα και στολισμούς επήρε + και με αυτά στολίσθηκε, σαν νύφη. Και κατόπιν + μπρος στο βωμό εστάθηκε κ' είπε την προσευχή της: + «Δέσποινα, είπε, κύτταξε, μπροστά σου γονατίζω + εγώ για τελευταία φορά, γιατί θε να πεθάνω. + + Τα ορφανά μου τα παιδιά, σ' εσέ, ω θεά, ταφήνω + να γίνης συ μητέρα τους, κι' όταν η ώρα έλθη + δώσε στ' αγόρι σύζυγον, όπου να του ταιριάζη, + και δώσε και της κόρης μου τον άνδρα, που της πρέπει. + Προστάτευσε τα, δέσποινα, να μη χαθούν κ' εκείνα, + όπως εγώ η δύστυχη, απάνω στον ανθό τους, + αλλά να ζήσουνε πολύ, και να πεθάνουν γέροι + στον τόπο που γεννήθηκαν, στο χώμα της πατρίδας». + + Έπειτα όλους τους βωμούς, που έχει το παλάτι, + όλους τους εστεφάνωσε με στέφανα από μύρτα + χωρίς να κλάψη, ή στεναγμό τα χείλη της ν' αφήσουν + ή να χαλάση μια στιγμή το χρώμα του προσώπου + από το φόβο του κακού, που τηνε περιμένει. + Και μόνο όταν στον θάλαμο τον νυφικό της μπήκε + και είδε το κρεββάτι της, τα κλάμματα την πήραν. + «Κρεββάτι μου, είπε, που εγώ σ' εγνώρισα παρθένα + και που γυναίκα με έκαμες εκείνου που με χάνει, + σε χαιρετώ. Δεν σε μισώ. Μόνον εσύ με χάνεις. + Γιατί εγώ δεν ήθελα εσένα να προδώσω, + αλλ' ούτε και τον άνδρα μου, γι' αυτό πεθαίνω τώρα. + Εσένα άλλη θα χαρή γυναίκα, που θα τύχη, + αν όχι πιο καλλίτερη, μα πιο ευτυχισμένη». + Είπε και εγονάτισε μπροστά εις το κρεββάτι + και το φιλεί και με θερμά δάκρυα το μουσκεύει. + Και όταν εκουράστηκε να κλαίη, βγαίνει έξω + σιωπηλή και προχωρεί με το κεφάλι κάτω + και φεύγει και ξανάρχεται, πολλές φορές, και πάλι + ξαναγυρίζει κλαίοντας στο νυφικό κρεββάτι. + Και τα παιδιά της τάμοιρα εκλαίγανε κ' εκείνα + στους πέπλους της μητέρας τους με πόνο κρεμασμένα. + Εκείνη στην αγκάλη της τάσφιγγε με λαχτάρα + και πότε το ένα βιαστικά φιλούσε, πότε τάλλο. + Μα κι' όλοι οι υπηρέται της, που έχει στο παλάτι, + έχυναν μαύρα δάκρυα για την καλή κυρά τους + και για την μαύρη μοίρα της. Εκείνη με το χέρι + όλους απεχαιρέτισε, και δεν υπάρχει ένας + ούτε κι' ο ταπεινότερος που να μη του μιλήση. + Τέτοια κακά ευρήκανε το σπίτι του Αδμήτου + Εάν ο ίδιος πέθαινε όλα γι' αυτόν χαμένα + μα και που εσώθη, συμφορά τον βρίσκει πιο μεγάλη + και τόση λύπη αισθάνεται, που δεν θα την ξεχάση. + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Κι' ο Άδμητος; Πώς την βαστά αυτήν την δυστυχία; + και πώς θα τηνε στερηθή τέτοια καλή γυναίκα; + +ΥΠΗΡΕΤΡΙΑ + Την κλαίει• και κρατώντας την σφιχτά στην αγκαλιά του + τήνε θερμοπαρακαλεί να μη του φύγη ακόμα. + Αλλ' όμως πράγμα αδύνατον ζητά. Γιατί η αρρώστια + την έφαγε την δύστυχη, και έρχεται το τέλος. + Και έτσι μέσ' στα χέρια του, ενώ η ζωή της φεύγει + και λίγη ακόμη μένει της πνοή, ζητάει ακόμα + μία φορά τα μάτια της να ιδούν το φως του ήλιου + —για τελευταία της φορά, πριν κλείσουνε για πάντα— + Μα τώρα ας πάω να τους πω πως ήρθατε. Βεβαίως + οι βασιλιάδες πάντοτε δεν αγαπώνται τόσο, + ώστε να τρέχη ο λαός τριγύρω τους, σαν τύχη + να τους σπαράζη συμφορά. Εσείς παληοί είσθε φίλοι. + +(Εισέρχεται εις τανάκτορα). + + + +ΣΚΗΝΗ Ε'. + + + +ΧΟΡΟΣ + +ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ + Αλλοίμονον! Πώς θα βρεθή διέξοδος καμμία, + ω Ζευ πατέρα, να σωθούν από την δυστυχία + οι βασιλιάδες; Άρά γε το χέρι σου θα βάλης + ή από τώρα τα μαλλιά της κεφαλής να κόψω + και μαύρα να φορέσωμε και πένθος να ντυθούμε; + Ω, φίλοι! Δεν υπάρχει πια καμμιά αμφιβολία. + Εν τούτοις όμως στους θεούς θερμά ας προσευχηθούμε + γιατί αυτοί είναι δυνατοί, κι' όλα μπορούν να κάμουν. + Ω παντοδύναμε Παιάν, εύρε εσύ τον τρόπο + ν' απομακρύνης το κακόν από αυτό το σπίτι. + Βοήθησε• βοήθησε γιατί και προ ολίγου + συ έσωσες τον Άδμητον και συ μπορείς και τώρα + και απ' αυτόν τον θάνατον, αν θέλης, να τον σώσης + και να κρατήσης την ορμή την φονική του Άδου. + Ω γυιέ του Φέρητος, εσύ• τι τύχη σε προσμένει + τώρα οπού θα στερηθής τέτοια άξια γυναίκα! + Δεν είναι τάχα άξια αυτή η δυστυχία, + ώστε ο ίδιος να σφαγής ή να πνιγής μονάχος, + αφού θα χάσης σήμερα μια τόσο αγαπημένη + γυναίκα; + +(Εις την θύραν των ανακτόρων εμφανίζονται οι φρουροί οι προπορευόμενοι +των βασιλέων). + + Α, να έρχεται! Ο Άδμητος κ' εκείνη. + Στέναξε, γη, κι' ολόλυξε, Φεραία, γιατί τώρα + του κόσμου η καλλίτερη γυναίκα κατεβαίνει + στα σκοτεινά κ' υπόγεια παλάτια του θανάτου! + Εγώ ποτέ μου δεν θα 'πω ότι ο γάμος φέρνει + πολύ περσσότερες χαρές από της λύπες πούχει. + Και τούτο έλεγα από πριν, αλλά το λέω και τώρα, + που βλέπω την απίστευτη του Αδμήτου ατυχία. + Έπειτα απ' την απώλεια τέτοιας χρυσής γυναίκας + μία ζωή αβάστακτη θα είναι η ζωή του. + + + +ΣΚΗΝΗ ΣΤ'. + + + +(Εισέρχεται η Άλκηστις, κρατουμένη υπό του Αδμήτου. Τα παιδιά της +κρατούνται κλαίοντα από τους πέπλους της) + +Άλκηστις, Άδμητος, Εύμηλος. — Ο χορός. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Ω ήλιε! Ω φως και ω σύννεφα, που γρήγορα στα ύψη + γυρίζετε και τρέχετε στον γαλανόν αιθέρα! + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ο ήλιος βλέπει και τους δυο, κ' εμέ κ' εσένα βλέπει, + που στους θεούς δεν 'κάμαμε ασέβειαν καμμίαν, + για να μας κάνουν δυστυχείς, να τιμωρούμεθα έτσι! + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Ω γη και ω παλάτι μου και σπίτι αγαπημένο + και ω νυφικό κρεββάτι μου. της Ιωλκού ω πατρίδα! + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Θάρρος, κρατήσου, δύστυχη! Μη φεύγης! Μη μ' αφήνης + και παρακάλει τους θεούς ίσως μας λυπηθούνε. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Βλέπω το πλοίο το δίκωπο, το βλέπω μέσ' στη λίμνη + και τον πορθμέα των νεκρών, τον Χάρο, τον ακούω, + όπου κρατώντας το κουπί στο χέρι του μου λέγει: + «Γιατί αργείς; Μη χάνωμε καιρό. Σε περιμένω». + Έτσι με βιάζει άγριος και θυμωμένος έτσι. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονο, τι άγριο ταξείδι προφητεύεις! + Ω, τ' είναι αυτή η συμφορά που τώρα μας ευρήκε! + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Δεν βλέπεις; Κάποιος έρχεται κοντά μου να με πάρη. + Εις στα παλάτια των νεκρών κάτω σιγά με σέρνει + είναι θεός με τα φτερά. Τα μάτια του πετούνε + κάτω από τα βλέφαρα αγριεμμένο βλέμμα. + Α, άφησε με, άφησε. Τι θέλεις να με κάμης; + Τι δρόμος τάχα η άμοιρη είναι αυτός που παίρνω; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είναι ο δρόμος θλιβερός για όσους σ' αγαπούνε + για τον φτωχό σου σύζυγο, για τα παιδιά που κλαίνε. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Αφήστε με, αφήστε με. Μη με κρατείτε τώρα. + Ξαπλώστε με, τα πόδια μου δεν με κρατούν. Ο Χάρος + κοντύτερα μου έρχεται. Τα μάτια μου θολώνουν. + Παιδιά μου, η μητέρα σας δεν είναι πια στον κόσμο. + Είθε εσείς τουλάχιστον να ζήτε ευτυχισμένα! + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονον τα λόγια σου μου σφίγγουν την ψυχή μου + κ' είναι για με σκληρότερα ακόμα κι' απ' τον Χάρο! + Για των θεών το όνομα, κρατήσου, μη μ' αφήνης• + εις την ζωή των ορφανών παιδιών μας σε ορκίζω, + σηκώσου ορθή και γέμισε με θάρρος την ψυχή σου! + Γιατί, αν μου πεθάνης συ, δεν θέλω την ζωή μου, + και εξαρτάται από σε να ζήσωμε ή όχι, + γιατ' η αγάπη σου για μας είναι ιερή, + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Με βλέπεις + σε τι κατάστασι έφθασα, Άδμητε. Πριν να κλείσω + τα μάτια μου, θα σου ειπώ τι θέλω. Άκουσε με! + Απ την αγάπη μου προς σε κι' από τον σεβασμό μου + και για να ζήσης μόνος σου και να χαρής τον κόσμο + πεθαίνω εγώ, ενώ καθώς πολύ καλά γνωρίζεις + μπορούσα να μην πέθαινα, αλλ' ευτυχής να ζήσω + και μέσα από τους Θεσσαλούς να πάρω άλλον άνδρα, + εκείνον που θα ήθελα, στο πλούσιο παλάτι + να ζήσω 'σαν βασίλισσα μέσ' σ' ταγαθά του θρόνου. + Αλλ' όμως δεν ηθέλησα χωρίς εσέ να ζήσω + με τα παιδιά μας ορφανά, χωρίς εσέ κοντά μου, + και ούτε ελογάριασα τα νιάτα μου για σένα. + Και όμως η μητέρα σου κι' ο γέρος σου πατέρας + κ' οι δύο σ’ εγκατέλειψαν, αν κ' είναι τόσω γέροι, + που θα μπορούσαν νάδιναν εκείνοι τη ζωή τους + και να πεθάνουν ένδοξοι πως σώζουν το παιδί τους. + Ήσουν το μόνο τους παιδί, κ' ελπίδα πια δεν είχαν, + αν και εσύ τους πέθαινες, άλλο παιδί να κάμουν. + Κ' έτσι εμείς θα ζούσαμε όσω μας μένει ακόμα + και συ δεν θα με έχανες, η ώρα μου πριν έρθη, + κι' αυτά δεν θα ωρφάνευαν. Μα όλα ήταν γραμμένα + και ήταν θέλημα θεού ό,τι έγινε να γίνη. + Ας είναι όμως. Τώρα πια ορκίσου πως θα κάμης + ό,τι αυτήν την ύστερη στιγμή θα σου ζητήσω, + αν και μου είναι αδύνατον να εύρω αυτό που αξίζει + να δώσης ως αντάλλαγμα της τόσης μου θυσίας. + Γιατί δεν είναι τίποτε στον κόσμο πιο μεγάλο + και πιο πολυτιμότερον απ' την ζωή του ανθρώπου. + Έπειτα θε να ιδής και συ πως δεν θα σου ζητήσω + τίποτε άδικον, γιατί το ξέρω πως το ίδιο + θα αγαπάς και συ αυτά τα δύστυχα παιδιά μας. + Δέξου λοιπόν να μείνουνε κύριοι μέσ' στο σπίτι + και μην τους δώσης μητρυιά, μία γυναίκα ξένη, + που δεν θα είναι σαν κ' εμέ καλή, και από ζήλεια + θα βάλη χέρι απάνω τους και θα τα βασανίζη. + Αυτό μονάχα σου ζητώ κ' ελπίζω να το κάμης. + Γιατί δεν είναι μητρυιά που εις τα παιδιά της μάννας + να μην είναι χειρότερη κι' απ' την οχιά ακόμα. + Και όσω για το αρσενικό, αυτό θα έχη εσένα, + που θα του είσαι φύλακας και δυνατός προστάτης. + Αλλά εσένα, κόρη μου, ποιός θα σε αναθρέψη + όπως σου πρέπει; Άρά γε της μητρυιάς τα λόγια, + 'σαν μεγαλώσης, δεν μπορούν να σε κακοφημίσουν + και να σου καταστρέψουνε την τύχη σου, παιδί μου; + Δεν θάχης τη μαννούλα σου, αυτή να σε παντρέψη + και να σταθή στο πλάι σου, στου τοκετού την ώρα, + που τίποτε γλυκύτερο δεν είν' από την μάννα. + Γιατί εγώ πεθαίνω πια. Είν' η ζωή μου λίγη, + ούτε μια μέρα ούτε δυο ακόμα δεν θα ζήσω, + σε λίγη ώρα θα βρεθώ κάτω στον μαύρον Άδη. + Είθε να ζήσετε ευτυχείς• μπορείτε να καυχάσθε, + εσύ ότι επέτυχες την πιο καλή γυναίκα + και σεις, παιδιά, πως είχατε την πιο καλή μητέρα. + +ΧΟΡΟΣ + Όσω γι' αυτό, μη νοιάζεσαι. Κανείς μας δεν διστάζει + να πη πως ό,τι του ζητάς ο Άδμητος θα κάμη, + αν έχη πάντα το μυαλό, που φαίνεται πως έχει. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + θα γίνη ό,τι μου ζητείς, θα γίνη, μην τρομάζης. + Και ζωντανή είσαι η μόνη μου γυναίκα, κι' αν πεθάνης, + μόνη εσύ γυναίκα μου θα μείνης. Καμμιά άλλη, + καμμιά γυναίκα Θεσσαλή, δεν θα βρεθή ή ωραία + ή από γενιά ευγενική να σ' αντικαταστήση + και να με λέη άντρα της. Όσω για τα παιδιά μας, + μη φοβηθής, θα μείνουνε η μοναχή χαρά μου, + αφού δεν επροφθάσαμε εσένα να χαρούμε. + Κ' έπειτα εγώ το πένθος σου δεν θάχω ένα χρόνο, + αλλά για όλη τη ζωή και ως που να πεθάνω + θα νοιώθω περιφρόνησι για κείνην που μ' εγέννα + και θα μισώ το γέρο μου πατέρα. Και οι δυο τους + με λόγια μ' αγαπούσανε, αλλ' όχι και με έργα. + Συ μοναχή δεν 'δείλιασες να δώσης τη ζωή σου, + για να μου σώσης τη ζωή. Μπορώ να μη στενάξω + τώρα που τέτοιαν σύντροφον μοναδική θα χάσω; + Ούτε τραγούδι θ' ακουστή, ούτε χαρά θα λάμψη, + ούτε στεφάνια συμποτών θα ιδούμε πια εδώ μέσα. + Ούτε ποτέ την βάρβιτον θ'αγγίξω, ούτε ο νους μου + θα θέλη με τον Λιβυκόν αυλόν να ξαποστάση, + γιατί εσύ κάθε χαρά μαζί σου τήνε παίρνεις. + Θαύρω τεχνίτας διαλεκτούς το σώμα σου να κάμουν + κι' απάνω στο κρεββάτι σου εγώ θα το 'ξαπλώσω + και πέφτοντας κ' εγώ κοντά γλυκά θα ταγκαλιάζω + και λέγοντας σου τώνομα, πως σ' έχω θα νομίζω + αν και εσύ δεν θάσαι πια! Παρηγορία μαύρη, + μα κάποιο θάρρος στην ψυχή θαρρώ πως θα μου δίνη. + Και στα όνειρά μου θάρχεσαι να ευφραίνης την ψυχή μου, + γιατί κι' αυτό ευχαριστεί, στον ύπνο σου να βλέπης + έστω και λίγο, μια στιγμή, εκείνον που αγαπούσες. + Μ' αν είχα κ' εγώ χάρισμα, φωνή σαν του Ορφέως, + την Περσεφόνην να μπορώ κ' εγώ να συγκινήσω + ή και τον Πλούτωνα, γοργά θα έτρεχα στον Άδη + και ούτε τον ψυχοπομπόν θα τρόμαζα, μα ούτε + ο Κέρβερος θα μ' έκανε στον κόσμο να γυρίσω + χωρίς εσένα. Τώρα πια, περίμενε με κάτω + κ' ετοίμασε τα δώματα, κοντά σου να καθίσω. + Εγώ εδώ 'σ όλους αυτούς διαταγή θα δώσω + στο ίδιο με σένα φέρετρο να βάλουνε κ' εμένα + και να μ' απλώσουν δίπλα σου, στο πλάι σου. Δεν θέλω + ούτε νεκρός να χωρισθώ ποτέ μου από σένα, + που μόνη μου έμεινες πιστή. + +ΧΟΡΟΣ + Όλοι εμείς μαζί σου + το πένθος θα κρατήσωμε, που αλήθεια της αξίζει. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Και σεις, παιδιά, τα ακούσατε τα λόγια του πατέρα. + Είπε πως δεν θα παντρευτή και δεν θα με ξεχάση. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Το είπα κ' είμαι έτοιμος και να το κάμω. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Τότε + πάρε τα από τα χέρια μου τα δύστυχα παιδιά μας. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Τα δέχομαι, απ' τα χέρια σου, αγαπημένα χέρια, + αγαπημένην προσφορά. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Γίνου εσύ μητέρα + στη θέσι μου. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είναι πολλή ανάγκη αυτό να γίνη + τώρα που δεν θα έχουνε εσένα. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Ω παιδιά μου, + τώρα που έπρεπε να ζω για σας, πεθαίνω τώρα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονο! Χωρίς εσέ, ο δόλιος πως να κάμω; + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + θα με ξεχάσης με καιρό. Εκείνος που πεθαίνει + δεν είναι πλέον τίποτα. Με τον καιρόν ξεχνιέται. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Μη με αφήνης, πάρε με κ' εμέ μαζί σου κάτω. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Φθάνει ότι πεθαίνω εγώ για σένα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ω Μοίρα, + τέτοια γυναίκα ευρέθηκες να μου στερήσης! + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Νοιώθω + τα μάτια να βαραίνουνε• το βλέμμα μου θολώνει. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Εχάθηκα, αν μου φύγης συ, γυναίκα μου.... + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Και όμως + πάρε το πια απόφασιν πως μ' έχασες.... + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Σηκώσου + και λάβε θάρρος. Μην αφήνης μόνα τα παιδιά σου. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Μήπως κ' εγώ το ήθελα; Χαίρετε τώρα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ιδέ τα, + κύτταξε πως σε βλέπουνε. + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Δεν είμαι πια μαζί σας. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Τι κάνεις; Μας αφήνεις; + +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + Ναι. Χαίρετε. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονό μου! + εχάθηκα ο άμοιρος. + +ΧΟΡΟΣ + Πάει. Δεν υπάρχει πλέον. + Επέθανε η δύστυχη γυναίκα του Αδμήτου. + +ΕΥΜΗΛΟΣ + Αλλοίμονό μου! Επέθανε η μάννα μας, πατέρα, + και με αφήνει ορφανό• τα μάτια της κλεισθήκαν + και πέσανε τα χέρια της. Μαννούλα μου, άκουσε με + που σε φωνάζω, μάννα μου, 'σαν το πουλάκι + που πέφτει εις της μάννας του το στόμα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Την φωνάζεις + αδίκως, δεν ακούει πια ούτε και βλέπει. Έτσι + η ίδια μαύρη συμφορά ευρήκε και τους δυο μας. + +ΕΥΜΗΛΟΣ + Πολύ μικρός, πατέρα μου, μένω ορφανός στον κόσμο• + τι έπαθα, και συ, αδελφή μου, τι έπαθες μαζί μου! + Αδίκως, ω πατέρα μου, επήρες την μητέρα, + αφού δεν επροφθάσατε να φθάσετε ως το γήρας• + τώρα έφυγεν η μάννα μας και πάει το σπιτικό μας. + +ΧΟΡΟΣ + Άδμητε, ανάγκη να φανής στη συμφορά σου άντρας, + γιατί δεν είσαι απ' τους θνητούς ο πρώτος αλλά ούτε + ο τελευταίος, που έχασε τόσον καλή γυναίκα. + Πως όλοι θα πεθάνωμε πολύ καλά το ξέρεις. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Το ξέρω, και η συμφορά άξαφνα δεν μ' ευρήκε, + Είναι καιρός που τώξερα και μ' έτρωγ' η αγωνία. + Μα τώρα μείνετε εδώ, να με βοηθήσετ' όλοι, + να γίνη η κηδεία της, και πήτε της τους ύμνους, + που θέλουν οι ανηλεείς θεοί του κάτω κόσμου. Κι' όλοι + οι Θεσσαλοί που κυβερνώ εγώ σαν βασιλιάς τους, + όλοι ας κάμουν πένθος τους το πένθος το δικό μου, + και τα μαλλιά ας κόψουνε και ας βουτηχθούν στα μαύρα. + Κι' όσοι από σας έχουν άρματα, και άλογα ας τους κόψουν + την χαίτη με το σίδερο. Κι' ούτε αυλός ή λύρα + σ' όλην την πόλι ν' ακουσθή, αν πρώτα δεν περάσουν + δώδεκα τ' ολιγώτερο πανσέληνοι, σκεφθήτε + πως προσφιλέστερο νεκρόν ποτέ μου δεν θα θάψω + και πως αξίζει κάθε μια τιμή που αυτή εχάθη + για να μου σώση την ζωή. + +ΧΟΡΟΣ + Ω κόρη του Πελίου, + είθε στον Άδη που θα πας, στα βάθη χωρίς ήλιο, + στου Πλούτωνος τα δώματα να είσ' ευτυχισμένη. + Ας μάθη του Άδου ο θεός, με τα μαλλιά τα μαύρα, + κι' ο γέρος ο νεκροπομπός, ο Χάρος, πως γυναίκα + καλλίτερη δεν πέρασε του Αχέροντα τη λίμνη. + Όσοι απ' της Μούσες έλαβαν του τραγουδιού το δώρο + συχνά θε να σε τραγουδούν απάνω εις την λύρα, + την λύρα την επτάχορδη, από κόκκαλο χελώνας, + ή και στους ύμνους που χωρίς τη λύρα τραγουδιούνται + στην Σπάρτη όταν γίνωνται η εορτές τον Μάη + ή της σεληνοφώτιστες της νύχτες στας Αθήνας. + Τέτοια τροφή, πεθαίνοντας, αφήνεις στα τραγούδια. + Ω, ας μπορούσαμεν εμείς, κάτω από τον μαύρον Άδη + κι' από τα νερά του Κωκυτού να πάρωμε εσένα + και πίσω να σε φέρωμε! Γιατί εσύ μονάχα + είχες την γενναιότητα απ' όλες της γυναίκες + με την δική σου τη ζωή τον άντρα σου να σώσης. + Είθε να πέση ελαφρό επάνω σου το χώμα. + Και άν ποτε ο άντρας σου άλλην γυναίκα πάρη + ούτε κανένας από 'μας ούτε και τα παιδιά σου + θα έχουν μάτια να τον 'δουν. Γιατί ούτ' η γρηά του μάννα, + ούτε και ο πατέρας του, αν κ' ήτανε παιδί τους, + εδέχτηκαν να κατεβούν στον Άδη να τον σώσουν, + αν κ' ήταν γέροι και οι δυο, και τα μαλλιά τους άσπρα, + και μόνο συ, που βρίσκεσαι στο άνθος της ζωής σου + την νιότη σου εθυσίασες. Είθε από 'μας καθένας + τέτοια γυναίκα ναύρισκε, γιατί δεν είναι τύχη + στον κόσμο μεγαλύτερη από καλή γυναίκα. + Αν τέτοια μου ετύχαινε, βεβαίως τη ζωή της + θα επερνούσε πλάι μου χωρίς καμμία λύπη. + + + + Αυλαία + + + +ΠΡΑΞΙΣ Β'. + + + + +(Ο χορός των Θεσσαλών γερόντων στέκεται σιωπηλός έξω από τα ανάκτορα. +Εμφανίζεται ο Ηρακλής, ο οποίος τους ερωτά). + +ΣΚΗΝΗ Α'. + + + +ΗΡΑΚΛΗΣ. ΧΟΡΟΣ γερόντων + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ω ξένοι, της Φεραίας γης πολίται, ξέρετε ίσως + αν βρίσκεται ο Άδμητος μέσα στ' ανάκτορά του; + +ΧΟΡΟΣ + Ναι, είναι μέσα, Ηρακλή. Αλλ' όμως ποιά αιτία + σε φέρνει εις των Θεσσαλών την χώρα, στην Φεραία. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μια εργασία ανέλαβα του Ευρυσθέως τυράννου + της Τίρυνθος. + +ΧΟΡΟΣ + Και που πηγαίνεις τώρα, σε ποια μέρη + τρέχεις να περιπλανηθής; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Στη Θράκη θα ζητήσω + τα τέσσαρα τα άλογα, που έχει ο Διομήδης + στο άρμα του. + +ΧΟΡΟΣ + Εσκέφθηκες καλά πως θα το κάμης; + Γνωρίζεις με ποιόν άνθρωπον πηγαίνεις να τα βάλης; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Όχι, δεν έτυχε ποτέ στην χώρα των Βιστόνων. + +ΧΟΡΟΣ + Αδύνατον τα άλογα να πάρης χωρίς μάχην. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Αλλ' όμως κι' ούτε ν' αρνηθώ μπορούσα. + +ΧΟΡΟΣ + Θα σκοτώσης + για να γυρίσης, ειδεμή εκεί νεκρός θα μείνης. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Δεν είναι η πρώτη μου φορά που αναλαμβάνω αγώνα. + +ΧΟΡΟΣ + Και αν νικήσης, τάχα ποιά τα κέρδη σου θα είναι; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τα άλογα στον τύραννο της Τίρυνθος θα πάω. + +ΧΟΡΟΣ + Δύσκολο εις το στόμα τους να βάλης χαλινάρι. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Εκτός από το στόμα τους εάν φωτιές πετούνε. + +ΧΟΡΟΣ + Τον άνθρωπο στα δόντια τους κομμάτια τόνε κάνουν. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Όπως τα λέτε, όχι άλογα, άγρια θηριά θα είναι. + +ΧΟΡΟΣ + Σαν πας θα ιδής της φάτνες τους στο αίμα βουτηγμένες.. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Και τίνος τάχα να είναι γυιός αυτός που τανατρέφει; + +ΧΟΡΟΣ + Του Άρεως και βασιλεύς της Θράκης της πλουσίας. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Από όσα λες μου φαίνεται πως ο άθλος μου αξίζει. + Γιατί εμένα η μοίρα μου είναι σκληρή και πάντα + από το ένα δύσκολο στο άλλο με πηγαίνει. + Αφού μου ήτανε γραφτό με δυο παιδιά του Άρη + να πολεμήσω στην αρχή με τον Λυκάονα πρώτον + και με τον Κύκνον έπειτα, να τώρα και ο τρίτος + που έχει αυτά τα άλογα· μα δεν θα ιδή κανένας + να φοβηθώ εγώ ποτέ, εγώ ο γυιός της Αλκμήνης. + +ΧΟΡΟΣ + Να και του τόπου ο βασιλιάς ο Άδμητος που φτάνει. + + + +ΣΚΗΝΗ Β'. + + + +(Εισέρχεται ο Άδμητος με κομμένην την κόμην εις ένδειξιν πένθους.) + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Χαίρε, καλώς μας ώρισες, γυιέ του Διός + και του Περσέως απόγονε. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Χαίρε και συ, ο άναξ + των Θεσσαλών, ω Άδμητε. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Το ήθελα να χαίρω. + Ξέρω πως έρχεσαι εδώ σαν φίλος. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τα μαλλιά σου + κομμένα βλέπω, πένθιμο σημάδι. Τι συμβαίνει; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Κάποιον νεκρόν θα θάψωμε σήμερα. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Από τα παιδιά σου + Μακρυά μια τέτοια συμφορά να δώση ο θεός. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Εκείνα + μέσα στο σπίτι ζωντανά είν' ευτυχή. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ο γέρος + ο πατέρας σου μη μας αφήκε χρόνους; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Κ' εκείνος κ' η μητέρα μου ζουν πάντοτε. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μα τότε + μήπως η Άλκηστις επέθανε η γυναίκα σου; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Για 'κείνην + μία διπλή απάντησι μπορούσα να σου δώσω. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τι λες; επέθανε ή ζη; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Και είναι και δεν είναι + και είμαι εξ αιτίας της σε λύπη βυθισμένος. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τα λόγια σου εξήγησι καμμίαν δεν μου δίνουν. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Δεν ξέρεις τι της ήτανε γραφτό από την Μοίρα; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ξέρω ότι εδέχθηκε για σένα να πεθάνη. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Λοιπόν πως ημπορώ να ειπώ πως ζη, αφού το εδέχθη; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Α, μην την κλαις η ώρα της πριν έλθη. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Τι σημαίνει; + Τάχα δεν λέγεται νεκρός αυτός που θα πεθάνη; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ναι, αλλά είναι χωριστό το ένα από τάλλο. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Έτσι νομίζεις, Ηρακλή, εσύ. Εγώ όμως όχι. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τότε τι κλαις; Μη φίλος σου επέθανε κανένας; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Γυναίκα είναι ο νεκρός. Γι' αυτήν μιλούμε τώρα. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Γυναίκα ξένη ή συγγενής; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ξένη, αλλά δική μας + στο σπίτι αυτό. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μα τότε εδώ πως πέθανε κοντά σου; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Σαν πέθανε ο πατέρας της, ήρθε ορφανή μαζί μας. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Αλλοίμονο! Είθε οι θεοί να μ' έστελναν να σ' εύρω + μιαν άλλην ώρα, Άδμητε, που να μην είχες λύπες. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Τι θες να πης! Τα λόγια σου αυτά τι να σημαίνουν; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Πρέπει να φύγω από 'δω κι' αλλού να καταλύσω. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αδύνατον! Τέτοιο κακό ποτέ δεν θα μου κάμης. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Σ' αυτούς που έχουν τη λύπη τους είν' οχληρός ο ξένος. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Οι πεθαμένοι 'πέθαναν. Πέρασε μέσ' στο σπίτι. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Δεν είναι πρέπον άνθρωπος να κάθεται να τρώγη + σε σπίτι όπου έπεσε η συμφορά κ' η λύπη. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είναι οι ξενώνες χωριστά. Εκεί θα σε οδηγήσω. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Αν με αφήσης, Άδμητε, θα σ' το χρωστώ ως χάριν. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Δεν είναι πρέπον, Ηρακλή, να πας σε άλλο σπίτι. + +(Προς ένα δούλον) + + Οδήγησε τον ξένον μας απ' έξω στους ξενώνας, + και σύστησε στους φύλακας να στρώσουν το τραπέζι + με άφθονα τα φαγητά. Να κλείσουνε της θύρες + που φέρνουν μέσα. Ο ξένος μας δεν πρέπει να ακούση + τους στεναγμούς, να λυπηθή την ώρα που θα τρώγη. + +(Ο δούλος και ο Ηρακλής εξέρχονται). + + + +ΣΚΗΝΗ Ε'. + + + +Άδμητος — Χορός + +ΧΟΡΟΣ + Τι κάνεις; Τέτοια συμφορά σ' ευρήκε κι' όμως θέλεις + τον ξένον σου να τον δεχθής, να τον φιλοξενήσης; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Τάχα θα μ' επαινούσατε αν έδιωχνα τον ξένο + από το σπίτι μου εδώ κι' από την πόλι; Όχι. + Η συμφορά λιγώτερη βεβαίως δεν θα ήτο + και μόνο εγώ αφιλόξενος θα ήμουν. Μέσα σ' τάλλα + κακά που μ' ηύραν θάλεγε ο κόσμος πως ακόμη + είμαι και αφιλόξενος και δεν τιμώ τους ξένους. + Κι' όμως εγώ όταν βρεθώ στο άνυδρο το Άργος + εκείνος με φιλοξενεί και με περιποιείται. + +ΧΟΡΟΣ + Αφού όμως είναι φίλος σου όπως τον λες, τι κρύβεις + τη συμφορά σου απ' αυτόν και δεν την φανερώνεις; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αν μάθαινε τον πόνο μου, θα ήθελε να μείνη; + Ξέρω πως ό,τι έκαμα θα σας φανή μια τρέλλα, + και δεν θα μ' επαινέσετε. Μα το δικό μου σπίτι + δεν έμαθε τους ξένους του να διώχνη, ν' ατιμάζη, + +(Εισέρχεται εις τα ανάκτορα) + +ΧΟΡΟΣ + Ω πάντοτε φιλόξενο, πρόθυμο πάντα σπίτι + που κι' ο Απόλλων κάποτε ο Πύθιος, με τη λύρα + την ξακουσμένη εδέχθηκε στη στέγη σου να μείνη + γύρω στους λόφους σαν βοσκός την λύρα του να παίζη, + και τα κοπάδια να καλή σε υμεναίων μεθύσι. + Μαζί τους εβοσκούσανε, στον ήχο μαγεμμένοι + λύγκες με δέρμα ραβδωτό και άγρια λιοντάρια + που έφευγαν απ' της Όθρυος τα δάση. Γύρω γύρω + απ' την κιθάρα σου, αλαφρό, εχόρευε, ω Φοίβε, + το ζαρκαδάκι το μικρό με παρδαλό το δέρμα + όπου πετιέται άξαφνα απ' της ψηλές ελάτες. + Γιατί αλήθεια ο Άδμητος σε χώρα βασιλεύει + που έχει απ' όλες πιο πολλά κοπάδια γύρω γύρω + απ' τα κρυστάλλινα νερά της λίμνης της Βοιβίας. + Τα έμμορφα χωράφια της απλώνει απ' τώνα μέρος + από εκεί που ο Ήλιος τα άλογα του ζεύει + κατά των Μολοσσών τη γη, κι' από το άλλο μέρος + προς το Αιγαίον απλώνεται και προς το Πήλιον κάτω + όπου στης παραλίες του δεν βρίσκεται λιμάνι. + Τώρα το σπίτι του άνοιξε για να δεχθή τον ξένο + αν και το μάτι του είναι υγρό ακόμη από το δάκρυ + για την γυναίκα που έχασε προ λίγης ώρας τώρα. + Αλλ' η ευγενική ψυχή πάντα θα κάμη εκείνο + που θεωρεί καθήκον της και πρέπον να το κάμη. + Και οι καλοί πάντα καλά θα κάμουν. Τον θαυμάζω + για ό,τι έκαμε, και μέσ' στα βάθη της ψυχής μου + εγώ έχω την πεποίθησι πως οι θεοί ως το τέλος + την ευτυχίαν θα δώσουνε σε ένα τέτοιον άνδρα. + +(Εισέρχεται εις την σκηνήν η νεκρική πομπή της Αλκήστιδος) + + + +ΣΚΗΝΗ Δ'. + + + +ΑΔΜΗΤΟΣ, ΧΟΡΟΣ, έπειτα ο ΦΕΡΗΣ + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Άνδρες Φεραίοι, ευχαριστώ που ήλθατε εδώ όλοι + για να μας αποδείξετε πόσο μας αγαπάτε. + Τώρα οι δούλοι φέρνουνε στον τάφο στολισμένο + το σώμα της γυναίκας μου, με όσα στολίδια πρέπει. + Σεις αποχαιρετίσατε την πεθαμμένη τώρα + που ξεκινά για το υστερνό και αγύριστο ταξείδι. + +(Εμφανίζεται ο Φέρης ακολουθούμενος από δούλους, οι οποίοι φέρουν +δώρα). + +ΧΟΡΟΣ + Να κι' ο πατέρας σου, Άδμητε, αργά αργά προβαίνει + με βήμα που του έκαμε βαρύ η ηλικία. + Οι δούλοι του στα χέρια τους τα δώρα του κρατούνε + που συνηθίζουν στους νεκρούς να βάζουνε. + +ΦΕΡΗΣ + Παιδί μου, + ήλθα κ' εγώ να κλάψωμε μαζί τη συμφορά σου. + Κανείς δεν έχει αντίρρησι πως έχασες γυναίκα, + που ήταν καλή και φρόνιμη. Μα τι να κάμης τώρα; + Όσω κι' αν είναι δύσκολο, θα το υποφέρης. Δέξου + και βάλε της στον τάφο της τα λίγα αυτά στολίδια. + Γιατί αξίζει απ' όλους μας να τιμηθή το σώμα + εκείνης που απέθανε για να σε σώση εσένα. + Με την θυσία της αυτή δεν άφησε κ' εμένα + χωρίς παιδί ναπόμενα τώρα στη γηρατειά μου. + Παράδειγμα έγινεν αυτή σε όλες της γυναίκες + μ' αυτό οπού ετόλμησε προς χάριν σου να κάμη. + οπού, συ που έσωσες αυτόν κι' όλους εμάς μαζί του, + χαίρε, και είθε κάτω εκεί στου Άδου τα παλάτια + ωραίαν να βρης ανάπαυσιν. Αλήθεια ή τέτοιον γάμο + πρέπει κανείς να εύχεται, ή ανύπαντρος να μένη. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ούτε εγώ σ' εκάλεσα να έλθης στην κηδεία + ούτε που ήρθες χαίρομαι. Να πάρης και τα δώρα + που έφερες, γιατί σ' αυτήν εγώ δεν θα τα βάλω. + Για να ταφή, απ' τα δώρα σου ανάγκη αυτή δεν έχει. + Τότε έπρεπε να λυπηθής, όταν εγώ εχανόμουν. + Μα εσύ που τότε εδέχθηκες, αν κ' ήσουν τόσω γέρος, + να αποθάνω νέος εγώ, τώρα γι' αυτήν λυπάσαι: + Δεν είσαι συ πατέρας μου, όπως το λες, μα ούτε + και μάννα μου είναι αυτή, που λέει πως είναι μάννα + μόνο γιατί με γέννησε. Κάποια γυναίκα ξένη + μ' έδωσε στη γυναίκα σου να με βυζάξη. Μόλις + ήλθε η στιγμή κ' οι δύο σας να δείξετε αν είσθε + αλήθεια οι γονείς μου εσείς, φανήκατε κ' οι δύο. + Ή μήπως ανανδρότερος απ' όλους εγεννήθης + κ' εδειλίασες κι' αρνήθηκες σ' αυτήν την ηλικία + για του παιδιού σου την ζωή να χάσης τη δική σου, + και μία ξένη αφήσατε για μένα να πεθάνη, + που δίκαια την είχα εγώ πατέρα και μητέρα. + Και όμως θα ήταν ο αγών ωραίος να πεθάνης + για το παιδί σου, αφού έφθασες στο τέλος πια του βίου + και δεν σου έμενε πολύς καιρός να ζήσης πλέον. + Έπειτα όλες που ημπορεί κανένας να ζητήση + της ευτυχίες στον κόσμο αυτό της είχες. Από νέος + ακόμη ήσουν βασιλιάς. Και ούτε υπήρχε φόβος + πεθαίνοντας να άφηνες πίσω ορφανό τον θρόνο + ξένοι να τον αρπάξουνε, αφού είχες το παιδί σου. + Ούτε μπορούσες βέβαια να πης, πως δεν τιμούσα + τα γηρατειά σου και γι' αυτό μ' άφησες να πεθάνω + γιατί εγώ σου έδειχνα τον σεβασμό, που πρέπει + να δείχνωμε στους γέροντας, και όμως ιδέτε τώρα + κ' οι δυο πως μου πληρώσατε αυτόν τον σεβασμό μου. + Βεβαίως δεν θα μπορούσες πια άλλα παιδιά να κάμης, + να σε γηροκομήσουνε και όταν θάλθη η ώρα, + το σώμα σου να εκθέσουνε και με τιμή να θάψουν. + Εγώ μ' αυτά τα χέρια μου βεβαίως δεν θα σε θάψω, + γιατί εγώ είμαι νεκρός για σένα. Αν σ' έναν άλλον + χρωστώ το ότι ζωντανός είμαι ακόμα, εκείνον + ωσάν πατέρα θα τιμώ και θα γηροκομούσα. + Άδικα λεν οι γέροντες πως θέλουν να πεθάνουν + και ότι βαρεθήκανε την μακρυνή ζωή τους. + Μόλις φανή ο θάνατος πως θέλει να τους πάρη. + όλοι ευθύς μετανοούν, και βρίσκουν πως το γήρας + δεν είναι πια βαρύ γι' αυτούς. + +ΧΟΡΟΣ + Άδμητε, παύσε τώρα. + Φθάνει αυτή η συμφορά· τον γέρο μην πληγώνης. + +ΦΕΡΗΣ + Παιδί μου, σε ποιόν δούλον σου μιλείς μ' αυτά τα λόγια, + σε Φρύγα ή σε ανθρώπον που πήρες στη Λυδία; + Δεν είμαι τάχα Θεσσαλός ελεύθερος; Δεν είχα + κ' εγώ πατέρα Θεσσαλόν κ' ελεύθερον; Με βρίζεις + με λόγια που τα όρια της λύπης σου περνούνε. + Μα έπειτα απ' τα λόγια αυτά δεν ημπορείς να φύγης. + Εγώ σ' εγέννησα, κ' εγώ είχα καθήκον πάλι + να σ' αναθρέψω, κύριον στο σπίτι να σε κάμω, + αλλ' όχι και προς χάριν σου να χάσω τη ζωή μου. + Αυτό καμμιά συνήθεια του τόπου δεν το λέει + κι' ούτε απ' τον πατέρα μου το έμαθα ως νόμον. + Αν εγεννήθης ευτυχής ή δυστυχής, δικό σου + είναι γραφτό, από εμάς ό,τι ήτανε να πάρης + το πήρες. Είσαι βασιλιάς νέος λαού μεγάλου + και θα σου αφήσω κτήματα πολλά, όσα επήρα + κ' εγώ απ' τον πατέρα μου. Λοιπόν, τι σου έχω κάμει + κακό, και τι σ' εστέρησα; Δεν θέλω να πεθάνης + εσύ για μένα, μα ούτ' εγώ για χάρι σου πεθαίνω. + Συ την ζωή την αγαπάς· εγώ, νομίζεις, όχι; + Του κάτω κόσμου η ζωή είναι μακρυά κ' αιώνια, + εδώ επάνω η ζωή είν' λίγη μα γλυκειά είναι. + Εσύ χωρίς καμμιά ντροπή εζήτησες να ζήσης + κι' όταν η ώρα σου έφθασε σώθηκες απ' τη Μοίρα + σκοτώνοντας αυτήν εδώ, και βρίζεις τώρα εμένα + εσύ, ο αλήθεια άνανδρος, που εδέχθης μια γυναίκα + πριν νάρθη η ώρα να χαθή προς χάριν του καλού της;. + Ωραίαν ευρήκες πρόφασι ποτέ να μην πεθάνης, + αν πείθης την γυναίκα σου την θέσι σου να παίρνη. + Τέτοιος εσύ, κατηγορείς τους άλλους, που δεν θέλουν + να κάνουν ό,τι κάνεις συ. Σιώπησε και σκέψου, + πως αν εσύ την αγαπάς δικαίως τη ζωή σου, + οι άλλοι δεν την αγαπούν; Μην λες κακά για μένα, + γιατί πολύ χειρότερα θ' ακούσης, και δικαίως. + +ΧΟΡΟΣ + Λόγια κακά ακούσθηκαν εδώ και πριν και τώρα. + Αλλ' όμως παύσε, γέροντα, να βρίζης το παιδί σου. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Πες ό,τι θέλεις• ξέρω εγώ πως θα σου απαντήσω. + Εάν σου κακοφαίνεται ν' ακούης την αλήθεια, + δεν έπρεπε να μου φερθής, όπως εσύ εφέρθης. + +ΦΕΡΗΣ + Αν πέθαινα για χάρι σου, χειρότερο θα ήτον. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Το ίδιο είναι ο θάνατος του γέρου και του νέου; + +ΦΕΡΗΣ + Μία ζωή θα ζήσωμε και όχι δύο. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είθε + να ζήσης περισσότερον ακόμα κι' από τον Δία. + +ΦΕΡΗΣ + Αυτούς που σε εγέννησαν αδίκως καταριέσαι, + ενώ κακό δεν σούκαμαν. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Τώρα μονάχα βλέπω + πόσο σ' αρέσει η ζωή. + +ΦΕΡΗΣ + Σ' εσένα δεν αρέσει, + που άλλος για σένα πέθανε και τώρα τον παιδεύεις; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είναι σημάδι και αυτό δικής σου ανανδρίας. + +ΦΕΡΗΣ + Τώρα θα πης πως πέθανεν η Άλκηστις για μένα! + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Εύχου να μη με χρειασθής ποτέ, σε καμμιά ανάγκη· + +ΦΕΡΗΣ + Πάρε και άλλες σαν κι' αυτήν για νάχης να πεθαίνουν. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Δική σου είναι η ντροπή, που ήθελες να ζήσης. + +ΦΕΡΗΣ + Ε, τι να γίνη! είναι γλυκό το φως που ο θεός μας δίνει. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Δεν έχεις ανδρική καρδιά στα στήθη σου, δεν έχεις. + +ΦΕΡΗΣ + Δεν χαίρεσαι, γιατί νεκρόν τον γέρο δεν κηδεύεις. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Μα θα πεθάνης άδοξος, σαν θάρθη η σειρά σου. + +ΦΕΡΗΣ + Όταν πεθάνω, λέγε μου ό,τι θέλεις. Δεν θακούω. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονο, τι αδιάντροπα είναι τα γηρατειά! + +ΦΕΡΗΣ + Αυτή δεν ήταν αναιδής· κουτή μονάχα ευρήκες. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Φύγε και άφησε μ' εδώ να θάψω τον νεκρό μου. + +ΦΕΡΗΣ + Φεύγω και θάψε την εσύ, που είσαι κι' ο φονιάς της. + Αλλά θα δώσης μια φορά λόγο στους συγγενείς της· + άνδρας δεν θα είναι ο Άκαστος, αν κάποτε δεν έλθη + να τιμωρήση άγρια της αδελφής τον φόνο. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Λοιπόν κατάρα και σ' εσέ, κατάρα και στην μάννα, + Κ' οι δυο, αν κ' έχετε παιδί, εν τούτοις θα γυρνάτε + χωρίς παιδί. Στο σπίτι μου κανείς σας να μην έλθη. + Κι' αν είναι και με κήρυκες ναπαρνηθώ το σπίτι, + το σπίτι που γεννήθηκα, βεβαίως θα το κάμω. + Κ' εμάς που βρήκε η συμφορά τώρ' ας την υποστούμε + και ας το πάμε στην πυρά το σώμα του νεκρού μας. + +ΧΟΡΟΣ + Αλλοίμονο, η δύστυχη, το θύμα αυτό της τόλμης. + Χαίρε, ω γενναία γυναίκα, εσύ, χαίρε, εσύ η μεγάλη. + Είθε ο Χθόνιος Ερμής κι' ο Άδης να δειχθούνε + ευνοϊκοί σε σένα. Και αν υπάρχη εκεί κάτω + για τους καλούς κάτι καλό πλειότερο απ' τους άλλους + είθε να τώχης συ η καλή σαν κάθεσαι στο πλάι + της Περσεφόνης, γυναικός του Πλούτωνος στον Άδη. + +(Εξέρχεται η κηδεία βραδέως.) + + + +Αυλαία + + + + +ΠΡΑΞΙΣ Γ' + + + + + +(Η αυτή σκηνογραφία. Από την μεσαίαν θύραν + εξέρχεται ο θεράπων) + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Είδαν πολλούς τα μάτια μου στο σπίτι τούτο ξένους + κι' από τα πέρατα της γης στου Αδμήτου το τραπέζι + πάρα πολλοί εκάθισαν. Μα σαν αυτόν τον ξένον + χειρότερον δεν είδανε τα μάτια μου ως τώρα. + Αφού είδε πως ο Άδμητος είχε νεκρόν στο σπίτι, + αυτός εν τούτοις τόλμησε ναρθή να καταλύση. + Έπειτα δεν τον έφθασαν εκείνα που του πήγα + να φάη, αλλ' εζήτησε και άλλα να του φέρω. + Επήρε εις το χέρι του το ξύλινο ποτήρι + και ήρχισε μαύρο κρασί να πίνη ως που η φλόγα + επότισε το σώμα του και τώκαμε καμίνι. + Τότε με μύρτα εστόλισεν αμέσως το κεφάλι + και ήρχισε να τραγουδή σαν σκύλλος που ουρλιάζει. + Διπλή τότε ακουγότανε η μουσική στο σπίτι + γιατί εκείνος ούρλιαζε, χωρίς να τόνε μέλη + για τη δική μας συμφορά, ενώ ημείς οι άλλοι + εκλαίγαμε τον θάνατο της δύστυχης κυράς μας. + Όμως από τον ξένο μας εκρύβαμε τη λύπη, + γιατί έτσι διέταξε ο Άδμητος σε όλους. + Και έτσι ενώ τώρα εγώ φροντίζω μέσ' στο σπίτι + για ένα ξένο, που ληστής θα είναι ή κακούργος, + εκείνη πάει, χωρίς εγώ να πάω από πίσω, + χωρίς να πιάσω μια στιγμή το χέρι και να κλάψω + εκείνην που για όλους μας μητέρα, αλήθεια, ήταν. + Γιατί από πολλά κακά μας έσωζε, με γλύκα, + όταν περνούσε τον θυμό του Αδμήτου. Έχω δίκηο + λοιπόν να τον σιχαίνωμαι τον ξένο μας που ήρθε + μέσα σε τέτοιες συμφορές; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + +(Εξέρχεται από την μεσαίαν θύραν κλονιζόμενος από μέθην). + + Ε, συ, γιατί τα μούτρα σου κατεβασμένα, τάχεις; + Δεν πρέπει ο δούλος σκυθρωπός να δέχεται τον ξένο, + αλλά να είναι πρόσχαρος. Εσύ βλέπεις τον φίλο + του αφέντη σου εδώ μπροστά και με κοιτάζεις έτσι + με πρόσωπο περίλυπο και ζαρωμένα φρύδια, + σαν να σου τρώγεται η ψυχή για κάποια ξένην έννοια. + Έλα εδώ κοντύτερα σοφώτερος να γίνης, + Ξέρεις τι είδους πράγματα είνε των θνητών; Βεβαίως + δεν ξέρεις. Κ' έχεις δίκαιον που να τα μάθης; Έλα + λοιπόν νακούσης. Ο θνητός μια μέρα θα πεθάνη + κι' ούτε υπάρχει άνθρωπος να ξέρη αν θα ζήση + ως αύριο. Γιατί κανείς δεν ξέρει που πηγαίνει + η Τύχη, κι' ούτε ημπορεί με τέχνη να το μάθη. + Τώρα λοιπόν που τάμαθες της τύχης από μένα + κύτταξε πως να την χαρής σήμερα τη ζωή σου· + πίνε, και τάλλα άφησ' τα στην τύχη να τα κάμη. + Τίμα και την γλυκύτερη θεά για τους ανθρώπους, + την Κύπριδα, γιατ' η θεά είναι καλή και ακούει. + Όλα τα άλλα άφησ' τα, και άκουσε μ' εμένα + γιατί μου φαίνεται σωστά πως λέω, αλήθεια, λόγια. + Ξέχνα λοιπόν την λύπη σου κ' έλα να πιής μαζί μου. + Γίνου ανώτερος εσύ, απ' όλα αυτά και βάλε + στεφάνι στο κεφάλι σου. Δεν έχω αμφιβολία + πως με ποτήρια άφθονα την λύπη σου θα διώξης + και την φροντίδα σου. Αφού θνητοί έχουμε γίνει, + πρέπει και να σκεπτώμεθα ωσάν θνητοί. Γιατ' όποιος + όλη του την ζωή περνά με ζαρωμένα φρύδια + και σοβαρός, μου φαίνεται τουλάχιστον εμένα + πως δεν περνά ζωή αυτός, μα συμφορά. + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Τα ξέρω + πως είναι αυτά που λες σωστά, μα τώρα δεν είν' ώρα + για γέλια και για όρεξι. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Για μια γυναίκα ξένη + τόσω λυπάσαι! ο αφέντης σου και η κυρά σου ζούνε. + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Ζούνε; Τι λες; Τη συμφορά δεν ξέρεις του σπιτιού μας; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Όχι. Εκτός αν ψέμματα ο κύριος σου είπε. + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Είναι πολύ φιλόξενος, και για να μη λυπήση + τον ξένο του. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Λέγε λοιπόν τι συμφορά σας βρήκε; + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Πήγαινε στο καλό εσύ χαρούμενος. Οι άλλοι + εμείς ας τηνε κλάψωμε τη συμφορά του αφέντη. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Δεν φαίνεται απ' τα λόγια σου να πρόκειται για ξένον. + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Αν ήταν ξένος ο νεκρός, δεν μ' έμελε να βλέπω + εσένα να γλεντάς εδώ. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Βέβαια, για έναν ξένο + δεν έπρεπε να μείνω εγώ χωρίς φιλοξενία. + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Δεν είναι ξένος ο νεκρός. Είναι πολύ δικός μας. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Πώς; Πάει τέτοια προσβολή ο Άδμητος σε μένα + να κρύψη από τον ξένον του τη λύπη του; + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Δεν ήλθες + σε μια στιγμή κατάλληλη. Εμείς έχομε πένθος. + Δεν βλέπεις μαύρα που φορώ, δεν βλέπεις τα μαλλιά μου + κομμένα; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ποιός επέθανε; Μήπως παιδί κανένα + ή μήπως ο πατέρας του ο γέρος; + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Όχι ξένε, + επέθανε η γυναίκα του. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τι λες; Με τέτοιο πένθος + στο σπίτι με εδεχθήκατε; + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Ντρεπότανε να διώξη + τον ξένο από το σπίτι του, ο Άδμητος, σαν ήλθε. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ω άμοιρε, τι σπάνια γυναίκα εστερήθης! + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Εκείνη μόνο εχάθηκε; Όλοι είμαστε χαμένοι. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Είδα εγώ τα μάτια σας γεμάτα δάκρυα, είδα + πως τα μαλλιά σας είχατε κομμένα. Μα εκείνος + με έπεισε πως πέθανε κάποιος απ' έξω ξένος. + Διά της βίας με εκράτησε στο σπίτι το θλιμμένο, + και άρχισα να πίνω εγώ, ενώ αυτός πενθούσε. + Τώρα μπορώ να κάθωμαι εγώ στεφανωμένος + να πίνω και να τραγουδώ; Το σφάλμα είναι δικό σου + που δεν μου είπες τίποτα γι' αυτήν την δυστυχία. + Και τώρα πού την θάψανε; Πού είναι να τους εύρω; + +ΘΕΡΑΠΩΝ + Στον δρόμο που στην Λάρισα πηγαίνει κατ' ευθείαν + έξω απ' τα προάστεια· εκεί θα ιδής τον τάφο + όλον από άσπρο μάρμαρο, καλοπελεκημένον. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ω συ καρδιά μου, που έκαμες τόσα και τόσα ως τώρα + και χέρι εσύ, ήρθε ο καιρός να δείξετε ποίος είναι + εκείνος που εγέννησεν η Αλκμήνη από τον Δία + κάτω από την Τίρυνθα, η κόρη του Ηλεκτρυόνος. + Γιατί πρέπει να σώσω εγώ την δύστυχη γυναίκα + που προ ολίγου επέθανε, και να την φέρω πάλι + στο σπίτι της, στον Άδμητο, και χάρι να του κάμω. + Τον μαυροφόρον θάνατον θα πάω να προφθάσω + τον βασιλέα των νεκρών, κάτω εκεί στον τάφο + έτοιμον των θυμάτων του το αίμα να ρουφήξη. + Κ' αν πέσω απάνω του άξαφνα και με τα δυο μου χέρια + καλά τον σφίξω, βέβαια κανείς δεν θα μπορέση + να μου τον πάρη από εκεί, αν πρώτα δεν αφήση + από τα ματωμένα του πλευρά του την γυναίκα. + Κι' αν αποτύχω, ή ο θάνατος δεν έλθη να αρπάξη + το αιματωμένο γλύκισμα, στον Άδη θα κατέβω + σ' τανήλια βασίλεια της Περσεφόνης κάτω + να την ζητήσω. Και καμμιά αμφιβολία δεν έχω + πως θα την φέρω γρήγορα την Άλκηστιν απάνω + στα χέρια του συζύγου της να τηνε παραδώσω + που πρόθυμος εδέχθηκε στο σπίτι του τον ξένο + αν κ' είχε τέτοια συμφορά κ' εσκέφθηκε να κρύψη + τόσω γενναίο τον πόνο του, κανένα μη λυπήση. + Ποίος είναι πιο φιλόξενος στων Θεσσαλών τη χώρα + κι' απ' όλους όσοι κατοικούν εις την Ελλάδα; Όμως + τόσω γενναίος αν φάνηκε, αχάριστον δεν βρήκε. + +(Εξέρχεται δεξιά) + + + +ΣΚΗΝΗ Β'. + + + +ΑΔΜΗΤΟΣ + +(Εισέρχεται με την κεφαλήν προς τα κάτω και πλησιάζων βλέπει έξω προς +την θύραν τον πλόκαμον κρεμασμένον εις σημείον πένθους). + + Αλλοίμονο! Αλλοίμονο! Τι μαύρη η επιστροφή μου + και μαύρη του ανακτόρου μου η όψι! Αλλοίμονο μου! + Αλλοίμονο, που να σταθώ και που να πάω τώρα, + και τι να πω; Καλλίτερα να είχα κ' εγώ πεθάνει! + Τι άτυχον μ' εγέννησεν η μάννα μου! Ζηλεύω + τους πεθαμμένους, και ήθελα να ήμουνα μαζί τους. + Δεν θέλω ούτε την αυγή να βλέπω πια, μα ούτε + στη γη απάνω να πατώ· τόσω αγαπούσα εκείνην + που μ' άρπαξεν ο θάνατος στον Άδη να την δώση. + +ΧΟΡΟΣ + Προχώρησε, προχώρησε. Πήγαινε μέσ' στο σπίτι. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονο!.... + +ΧΟΡΟΣ + Ο πόνος σου τους στεναγμούς αξίζει. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ωχ! + +ΧΟΡΟΣ + Ξέρω στην οδύνην σου πως είσαι βυθισμένος. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονο..... + +ΧΟΡΟΣ + Μα οι στεναγμοί νεκρό δεν ανασταίνουν. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ω! Ω! + +ΧΟΡΟΣ + Είναι πολύ σκληρόν να μην ξαναντικρύσης + μίας γυναίκας πρόσωπον που τόσον αγαπούσες. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Μου εθύμισες τον πόνο που ξεσχίζει την καρδιά μου. + Δεν είναι άλλη συμφορά στον κόσμο πιο μεγάλη + παρά να χάση την πιστή γυναίκα του. Στο σπίτι + γυναίκα μου καλλίτερα να μην την είχα φέρει. + Ζηλεύω τους ανθρώπους που δεν έχουνε γυναίκα + ούτε παιδιά. Μία ζωή, μονάχα η δική τους, + και αν χαθή, ο πόνος της πάντα πιο λίγος είναι. + Αλλά να βλέπη άρρωστα κανένας τα παιδιά του + και το κρεββάτι του έρημο το νυφικό, είναι λύπη + αβάσταχτη, ενώ χωρίς παιδιά μπορεί να μείνη, + κ' ενώ μπορούσε άγαμος να ζήση τη ζωή του. + +ΧΟΡΟΣ + Μια συμφορά αβάσταχτη αλήθεια μας ευρήκε. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονο!.... + +ΧΟΡΟΣ + Τους στεναγμούς σου παύσε. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλοίμονό μου. + +ΧΟΡΟΣ + Είναι βαρειά η συμφορά και όμως. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ωχ, ωιμένα! + +ΧΟΡΟΣ + Κάμε ολίγη υπομονή, δεν είσαι συ ο πρώτος...... + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ωχ! + +ΧΟΡΟΣ + ...,. Που χάνεις τη γυναίκα σου. Όλοι οι θνητοί υποφέρουν, + ο ένας μία συμφορά, ο άλλος πάλιν άλλην! + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ω λύπες αλησμόνητες, και πένθη μας για εκείνους + που αγαπημένους είχαμε και που η γη τους πήρε. + Ποιος τάχα να μ' εμπόδισε να πέσω μέσ' στον τάφο + νεκρός κ' εγώ ναναπαυθώ στο πλάι εκείνης που ήταν + στον κόσμο η καλλίτερη γυναίκα; Δυο ο Άδης + ψυχές θα είχε αντί μιας, πιστά συνηνωμένες + από μια πίστι ανίκητη, κι' η δυο μαζί τη λίμνη + του κάτω κόσμου αχώριστες μαζί θα την περνούσαν. + +ΧΟΡΟΣ + Εγώ είχα κάποιον συγγενή, που είχεν ένα μόνο + παιδί μέσα στο σπίτι του, ο Χάρος του το πήρε. + Κι' όμως την λύπη υπέφερε, αν κ' έμεινε μονάχος + και γέρος με άσπρα πια μαλλιά σκυμμένος απ' τα χρόνια. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ω σπίτι μου, την θύρα σου πως να περάσω τώρα; + πως θα τους δω τους τοίχους σου, πούχουν αλλάξει τώρα. + Αλλοίμονο. Τι διαφορά! Με πεύκα του Πηλίου + και με τραγούδια άλλοτε του γάμου μου εμπήκα + κρατώντας μέσ' στα χέρια μου το αγαπημένο χέρι + της νύφης. Από πίσω 'μας πυκνή ακολουθία + μ' άλλα τραγούδια ερχότανε, και όλοι απ' την καρδιά τους + μας εμακάριζαν εμέ κ' εκείνην που εχάθη + γιατί κ' οι δυο ευγενείς κι' από γενιά μεγάλη + ενώναμε την τύχη μας. Τώρα ούτε τραγούδια, + ούτε χαρές υμεναίου πια, μα στεναγμοί και θρήνοι. + Και όχι άσπρα πέπλα. Πένθιμα στολίδια με προπέμπουν + στο νυφικό δωμάτιον, που ερήμωσεν ο Χάρος. + +ΧΟΡΟΣ + Μέσα στην ευτυχία σου η συμφορά σ' ευρήκε + ενώ δεν την περίμενες. Συ όμως ζης ακόμα + και αναπνέεις. Επέθανε εκείνη και σ' αφήνει + με όλες της αγάπες της. Τι τάχα νέο βρίσκεις + σ' αυτό; Δεν είσαι μόνος σου. Κι' άλλοι πολλοί ως τώρα + έχασαν της γυναίκες των. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Η τύχη της νομίζω + απ' τη δική μου πιο καλή πως είναι, αν και τω όντι + έτσι δεν φαίνεται. Αυτή εσώθηκε απ' τους πόνους + κι' από της λύπες, κ' ένδοξον ευρήκε τέλος. Όμως + εγώ που εσώθηκα απ' τον θάνατον δεν πρέπει + να ζήσω τώρα μόνος μου, γιατί καλά το νοιώθω + ότι θα είναι θλιβερή στο μέλλον η ζωή μου. + Πώς να τολμήσω τώρα πια να μπω σ' αυτό το σπίτι; + ποιός τώρα θα με υποδεχθή και θα με χαιρετίση + με λόγια γλυκομίλητα; Που να στραφώ; Ερημία + είναι παντού, μέσα στο σπίτι τώρα + και θα με διώχνει, έρημο το νυφικό κρεββάτι, + έρημο και το κάθισμα που εκάθητο εκείνη. + Παντού αταξία και μόνωσις, κ' εμπρός στα γόνατα μου + με κλάμματα θα πέφτουνε τα ορφανά παιδιά μου + κ' οι δούλοι την κυρία τους θα κλαιν την πεθαμμένη. + Αυτά μέσα στο σπίτι μου με περιμένουν. Έξω + θα βλέπω και θα λαχταρώ τους άλλους που θα ζουν + με της γυναίκες τους. Γιατί η ομήλικες μ' εκείνην + θα μου σπαράζουν την καρδιά. Και οι εχθροί θα πούνε + «Να εκείνος που δεν ήθελε ο ίδιος να πεθάνη + και ζη μιαν άτιμη ζωή, αφού από ανανδρία + έδωσε την γυναίκα του στον τόπο του. Είναι άνδρας + αυτός, που τώρα εχθρεύεται και τους γονείς του ακόμη, + γιατί δεν εδεχθήκανε για κείνον να πεθάνουν;» + Αυτήν την φήμη εκέρδησα εκτός από την λύπη. + Γιατί λοιπόν καλλίτερα να ζω, αφού θ' ακούω + τα λόγια τα φαρμακερά κοντά στη συμφορά μου; + +ΧΟΡΟΣ + Με την βοήθεια των Μουσών επέταξα στα ύψη + της επιστήμης, κ' έμαθα πολλά, αλλά δεν ηύρα + τίποτε δυνατώτερον απ' την Ανάγκη. Ούτε + γι' αυτήν υπάρχει φάρμακον κανένα στης σανίδες + της Θράκης που έγραψε ο Ορφεύς απάνω τι γιατρεύει + το σώμα μας και την ψυχή, ούτε σε όσα ο Φοίβος + στους Ασκληπιάδας έδωκε να πολεμούν τους πόνους + και να βοηθούνε τους θνητούς. Είναι η θεά η μόνη + που ούτε ακούει στους βωμούς ούτε αγάλματα έχει + ούτε και θέλει τάμματα. Είθε, ω θεά μεγάλη, + να μη μας έλθης στη ζωή χειρότερη από τώρα. + Γιατί ο Ζευς εκτελεστή στας αποφάσεις σ' έχει. + Εσύ έχεις την δύναμι σίδερα να δαμάζης + και τίποτα δεν σέβεται η άγρια θέλησίς σου + Και σένα τώρα, Άδμητε, μέσ' στους γερούς δεσμούς της + σ' ετύλιξε. Υπόμεινε. Γιατί τα δάκρυά σου + πίσω δεν θα σου φέρουνε εκείνην που εχάθη. + Σκέψου ότι και των θεών τα νόθα κατεβαίνουν + στον Άδη. Εκείνη ήτανε αγαπητή σε όλους + και όταν ζούσε, αγαπητή και πεθαμμένη θα είναι. + Γιατί πραγματικώς εσύ για σύζυγον επήρες + την πλέον ευγενέστερην γυναίκα αυτού του κόσμου. + Μήτε πως είναι ο τάφος της σαν άλλοι, να νομίζης + αλλά θα έχη της τιμές που οι θεοί μας έχουν + και θα είναι αντικείμενον του σεβασμού των ξένων. + Όλοι περνώντας από εκεί θα λένε, «Αυτή η γυναίκα + πέθανε για τον άνδρα της, και τώρα ευτυχισμένη + ζη με τους μάκαρας θεούς. Χαίρε, ω θεά, και είθε + την ευτυχία και σε μας να δώσης!» Με τα λόγια + αυτά θα χαιρετίζεται ο τάφος της. Αλλ' όμως + μου φαίνεται ο Ηρακλής πως είναι αυτός που φθάνει. + + + +ΣΚΗΝΗ Δ'. + + + +Οι αυτοί.—ΗΡΑΚΛΗΣ + +(Ο Ηρακλής υποβαστάζει μίαν γυναίκα σκεπασμένην με πέπλον) + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Στον φίλον πρέπει, Άδμητε, τίποτα να μην κρύβης + μέσα στα βάθη της ψυχής, και ελεύθερα να λέγης + τι σου συμβαίνει. Μια φορά που ευρέθηκα κοντά σου + είχα και την αξίωσιν να θεωρούμαι φίλος + στη συμφορά σου. Αλλά εσύ μου έκρυψες πως έχεις + μέσα στο σπίτι σου νεκράν την Άλκηστιν, κ' εδέχθης + να με ξενίσης, λέγοντας πως δεν είναι δικός σου + ο άνθρωπος που πέθανε, αλλά είναι κάποιος ξένος. + Κ' εγώ αφού εστεφάνωσα με άνθη το κεφάλι + σπονδάς έκαμα στους θεούς, σε λυπημένο σπίτι. + Παραπονούμαι που σ' εμέ εφέρθης σαν εις ξένον, + αλλά δεν θέλω πιο πολύ να σε λυπήσω τώρα. + Άκουσε όμως τι εδώ με κάνει να γυρίσω. + Πάρε την γυναίκα αυτήν και να μου την φυλάξης + ως να γυρίσω απ' των Θρακών την χώρα που πηγαίνω + να πάρω εκείνα τάλογα που των Βιστόνων έχει + ο βασιλεύς στο άρμα του, αφού θα τον σκοτώσω. + Αν τύχη—ο μη γένοιτο—να μην το επιτύχω + και δεν γυρίσω, πάρε την, για δούλαν μέσ' στο σπήτι. + Αλήθεια, εκοπίασα πολύ για να την πάρω. + Σε κάποιο αγώνα έτυχα, που ήτανε βραβεία + άξια για τους νικητάς. Από αυτόν την πήρα + για έπαθλον της νίκης μου. Οι νικηταί του δρόμου + έπαιρναν άλογα. Αυτοί που ενίκησαν στην πάλη + και στην πυγμή, αγωνίσματα πιο δύσκολα, κοπάδια + έπαιρναν βώδια, μα και μια γυναίκα παραπάνω. + Αφού λοιπόν ευρέθηκα τυχαίως στους αγώνας + κ' ενίκησα, δεν ήθελα τέτοιο βραβείο ν' αφήσω. + Πάρ' την λοιπόν και φρόντισε γι' αυτήν. Γιατί δεν είναι + γυναίκα που να έκλεψα. Μου εστοίχισε η νίκη. + Ίσως και συ με τον καιρό θα με ευχαριστήσης. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ούτε από περιφρόνησι ούτε για εχθρό σ' επήρα + και σούκρυψα της άμοιρης γυναίκας μου την τύχη. + Αλλά στης τόσες λύπες μου ακόμα μία λύπη + θα ήτανε να σ' έβλεπα σ' άλλον να πας να μείνης. + Ήταν για μένα αρκετόν να κλαίω τη συμφορά μου. + Όσω για την γυναίκα αυτή, θα σε παρακαλέσω + σε ένα άλλον Θεσσαλόν να τήνε δώσης, σε ένα + που να μην έπαθε κι' αυτός ό,τι εγώ έχω πάθει. + Έχεις εσύ φίλους πολλούς Φεραίους, μη θελήσης + να ζωντανεύη η ανάμνησις της συμφοράς μου. Είναι + αδύνατον, στο σπίτι μου βλέποντας την γυναίκα + να μείνω αδάκρυτος. Με φθάνει η λύπη που βαραίνει + την πονεμένη μου ψυχή. Κ' έπειτα πως να θρέψω + μια νέα γυναίκα μέσα εδώ, γιατί γυναίκα νέα + απ' τα στολίδια φαίνεται κ' απ' τα φορέματά της. + Πού να την βάλω; Βέβαια μέσα στους άνδρες όχι. + Πώς μέσ' στους νέους ημπορεί αγνή αυτή να μείνη; + Δεν είναι εύκολο, Ηρακλή, τον νέον να συγκρατήσης + κ' εγώ για το συμφέρον σου φροντίζω. Ή να την βάλω + μέσα εις το δωμάτιον της πεθαμένης; Τότε + πρέπει και το κρεββάτι της εκείνης να της δώσω. + Αλλά διπλή κατακραυγή φοβούμαι πως θα μ' εύρη + πρώτον κανείς από τον λαόν μην πη ότι προδίδω + αυτήν που με ευεργέτησε, αν μοιρασθώ με άλλην + την κλίνη μου, και δεύτερον κι' αυτή η πεθαμμένη. + Και ξέρεις πόσον άξια του σεβασμού μου είναι. + Πρέπει βεβαίως με φρόνησιν να ενεργώ. + +(Προς την γυναίκα) + + Συ όμως + όποια κι' αν είσαι μάθε το. Μοιάζεις πολύ μ' εκείνην, + έχεις το ίδιο ανάστημα και την μορφή την ίδια + της άμοιρης Αλκήστιδος. Αλλοίμονο, λυπήσου + και πάρτην απ' τα μάτια μου να μην την βλέπω, εμπρός μου. + Είν' αρκετή η οδύνη μου, μη μου προσθέτεις κι' άλλην. + την βλέπω και μου φαίνεται πως βλέπω την δική μου, + και μου ραγίζεται η καρδιά και τρέχουνε τα μάτια + ποτάμι. Ω τι άτυχος που είμαι! Πως την νοιώθω + όλην την πίκρα στην ψυχή του πένθους μου!... + +ΧΟΡΟΣ + Βεβαίως + εγώ δεν ημπορώ να 'πω πως είσαι ευτυχισμένος. + Αλλ' όμως με υπομονή πρέπει να υποστούμε + ό,τι μας δίνουν οι θεοί. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Πως ήθελα να είχα + τόση μεγάλη δύναμι να πάω στον κάτω κόσμο + να πάρω την γυναίκα σου κ' εδώ να σου την φέρω! + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ξέρω καλά πως το ήθελες. Μα πώς αυτό να γίνη; + Δεν ζωντανεύουν οι νεκροί, το φως δεν ξαναβλέπουν. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Στη λύπη μην αφήνεσαι. Υπομονή να κάμης. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είν' εύκολες η συμβουλές, δύσκολο να υποφέρης. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μήπως κερδίζεις τίποτα με κλάμματα; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Το ξέρω + κ' εγώ, αλλ' όμως με τραβά η λύπη άθελα μου. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ε, βέβαια, η αγάπη μας για εκείνον που πεθαίνει + μας φέρνει δάκρυα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αυτή η αγάπη με σκοτώνει + ακόμη περισσότερον από όσον λέγω + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Αλήθεια + σπανία γυναίκα έχασες. Ποιός λέει το εναντίον; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Δεν έχει πια η ζωή για εμέ καμμιά χαρά. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ο χρόνος, + τη λύπη σου σιγά σιγά θα την γλυκάνη. Τώρα + είναι απάνω στην ορμή. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλήθεια αν ο χρόνος + που λέγεις είναι ο θάνατος. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μία γυναίκα άλλη + και νέος γάμος θάρθουνε τη λύπη σου να παύσουν. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Σιώπησε! Συ ετόλμησες να πης αυτά τα λόγια; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μα τι; Ποτέ δεν σκέπτεσαι να παντρευτής; θα μείνης + χήρος για πάντοτε; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Καμμιά γυναίκα δεν υπάρχει + που νάρθη το κρεββάτι μου να μοιρασθή μαζή μου. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τι περιμένεις απ' αυτό να ωφεληθή η νεκρή σου; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Όπου κι' αν είναι της χρωστώ να την τιμώ. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Δεν λέω + βέβαια είσ' αξιέπαινος. Αλλ' όμως είναι τρέλλα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Βέβαια είμ' αξιέπαινος. Ποτέ δεν θα ονομάσης + γαμπρό εμένα. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Σ' επαινώ βεβαίως γιατί είσαι + πιστός εις την γυναίκα σου. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αν την προδώσω κάποτε, να μη σώσω να ζήσω, + αν και εκείνη τώρα πια δεν ζη για να μ' ακούση + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Δέξου την τώρα αυτήν εδώ στο ευγενικό σου σπίτι. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Όχι. Εις τον πατέρα σου τον Δία σε ορκίζω. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Αν δεν το κάμης, πρόσεξε, γιατί είν' αμαρτία. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλ' αν το κάμω την καρδιά θα μου την τρώη η λύπη. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Υπάκουσε· στο σπίτι σου ίσως σ' ευρή ευτυχία. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είθε να μην την έφερνες ποτέ απ' τους αγώνας + βραβείο την γυναίκα αυτή. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Όταν εγώ νικήσω + είναι σαν να ενίκησες κ' εσύ. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Καλός ο λόγος, + αλλά όμως η γυναίκα αυτή ας φύγη. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Ναι, θα φύγη, + αν πρέπη. Αλλά κύτταξε πρώτα αν πρέπη. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Πρέπει, + εκτός αν εναντίον μου θυμώσης. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Επιμένω, + και για να επιμένω εγώ θα πη πως κάτι ξέρω. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αφού το θέλεις ας γενή. Αλλά αυτό που κάνεις + διόλου δεν μου είναι ευχάριστον. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μπορεί ναρθή μια μέρα + που ίσως θα μ' ευγνωμονής. Υπάκουσε με τώρα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + +(Προς τους δούλους) + + Πηγαίνετε την μέσα σεις, αφού πρέπει να γίνη. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Α, δεν την εμπιστεύομαι στους δούλους την γυναίκα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Τότε, αν θέλης, μόνος σου οδήγησε την μέσα. +ΑΛΚΗΣΤΙΣ + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Όχι· εγώ στα χέρια σου θα σου την παραδώσω. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Δεν την αγγίζω. Μόνη της μπορεί να μπη στο σπίτι. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Στο χέρι σου το δεξιό μπορώ να σου την δώσω. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Πολύ με βιάζεις κάτι τι να κάμω που δεν θέλω. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μην την φοβάσαι. Άπλωσε το χέρι να την πιάσης. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Να το το χέρι μου λοιπόν, τα μάτια αλλού γυρίζω + σαν της Γοργόνας νάκοβα την κεφαλή. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Την ηύρες; + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Την ηύρα. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Κράτα την καλά. Και θάρθη μια ημέρα + που θα το πης και μόνος σου πως ήτανε γενναίος + ο γυιός του Διός, ο ξένος σου. Για κύτταξέ την τώρα. + +(Της αφαιρεί τον πέπλον) + + και ιδέ αν της γυναίκας σου μοιάζει πολύ. + Η λύπη την θέσι της παραχωρεί στην ευτυχία. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + +(Στρεφόμενος και βλέπων) + + Θεοί μου! + Τι να ειπώ. Ανέλπιστο είναι αυτό το θαύμα! + Είναι η γυναίκα μου αυτή που βλέπω, ή είναι πλάνη + που μου την στέλνουνε οι θεοί για να με ξεγελάσουν; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Όχι είν' η γυναίκα σου αυτή που βλέπεις. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Μήπως + είναι κανένα φάντασμα από τον κάτω κόσμον; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Όχι, δεν είναι ο ξένος σου κανένας μάγος. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είναι + λοιπόν αυτή η γυναίκα μου που έθαψα προ ολίγου; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μην αμφιβάλης. Αν κ' εγώ ο ίδιος δεν θαυμάζω, + πως δυσπιστείς στην τύχη σου. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Μπορώ να την αγγίξω, + να της μιλήσω, ημπορώ σαν νάταν ιδική μου, + γυναίκα πάλι ζωντανή; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Μπορείς να της μιλήσης, + αφού έχεις ό τι επιθυμείς τόσω πολύ. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ω μάτια, + και σώμα της γυναίκας μου αγαπημένα, πάλι + σας έχω, ενώ δεν ήλπιζα, να σας ιδώ ποτέ μου! + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Τα έχεις, είθε απ' τους θεούς κανείς να μη ζηλέψη. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Ω του μεγάλου μας Διός ευγενικό βλαστάρι, + είθε να είσαι ευτυχής και να σε προστατεύη + ο πατέρας που σ' εγέννησε. Γιατί εσύ μονάχος + την τύχη μου μετέβαλες. Αλλ' όμως απ' τον Άδη + πώς την επήρες και στο φως την έφερες του κόσμου; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Πάλαιψα με τον Θάνατον, όπου τήνε κρατούσε. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Και πού έγινεν ο αγών αυτός; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Στον τάφο της απάνω + ήμουν κρυμμένος, ώρμησα την άρπαξε στα χέρια.... + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Αλλά γιατί σιωπηλή στέκει; + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Γιατί δεν πρέπει + ν' ακούσης την φωνή της πριν να γίνουν αι θυσίαι + εις τους θεούς του Άδου, πριν περάσουν τρεις ημέρες. + Αλλά στο σπίτι πάρε την δίκαιος όπως είσαι, + και εις το μέλλον, Άδμητε, να είσαι ευσεβής στους ξένους. + Και τώρα χαίρε. Φεύγω εγώ να κάμω ό,τι οφείλω, + και ό,τι μου επέβαλε, του βασιλέως Σθενέλου ο γυιός. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Μείνε μαζί μας, κάθησαι μαζί μας να δειπνήσης. + +ΗΡΑΚΛΗΣ + Άλλοτε μένω. Βιάζομαι να φύγω τώρα. + +ΑΔΜΗΤΟΣ + Είθε + να επιτύχης, γρήγορα να έλθης πάλι πίσω. + Στη χώρα και στο κράτος μου προστάζω οι πολίται + να χαιρετίσουν με χορούς την ευτυχία μου όλοι, + και να προσφέρουν στους βωμούς την κνίσα από ταύρους. + Γιατί για μας ανέτειλαν καλλίτερες ημέρες + από της πριν. Είμαι ευτυχής τώρα, και δεν το αρνούμαι. + +ΧΟΡΟΣ + Με χίλιους τρόπους φαίνεται η ισχύς των αθανάτων + κ' είναι πολλά τανέλπιστα, που οι θεοί μας στέλνουν. + Δεν γίνεται ό,τι βέβαιον νομίζομεν. Και όμως + βρίσκει τον τρόπο ο θεός τανέλπιστα να κάμη. + Έτσι και στης Αλκήστιδος τον θάνατον συνέβη. + + + + +Η Σειρά των Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων, των Εκδόσεων Φέξη, υπήρξεν ένας +σταθμός στα ελληνικά χρονικά. Για πρώτη φορώ προσφερόταν συστηματικά +στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, η αρχαία ελληνική σκέψη (ιστορία, +φιλοσοφία, ποίηση, δράμα, δικανικός και πολιτικός λόγος) σε +δημιουργικές μεταφορές της, από τους άριστους μεταφραστές του τόπου, +στην πιο σύγχρονη μορφή που πήρε, εξελισσόμενο, το γλωσσικό της όργανο, +Ο Όμηρος, οι Τραγικοί κι ο Αριστοφάνης, ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο +Πλάτων, ο Ξενοφών, ο Αριστοστέλης, ο Θεόκριτος, ο Θεόφραστος, ο +Επίκτητος, ο Πλούταρχος, ο Λουκιανός κλπ. προσφέρονται και σήμερα, στις +κλασικές πια μεταφράσεις των Πολυλά, Ραγκαβή, Μωραϊτίδη, Κονδυλάκη, +Ποριώτη, Γρυπάρη, Τανάγρα, Πολέμη, Καμπάνη, Καζαντζάκη, Βάρναλη, +Αυγέρη, Βουτιερίδη, Ζερβού, Φιλαδελφέως, Τσοκόπουλου, Σιγούρου, Κ. +Χρηστομάνου κλπ. σε μια σύγχρονη σειρά εκδόσεων βιβλίου τσέπης, πράγμα +που επίσης γίνεται για πρώτη φορά, συστηματικά, στην Ελλάδα. + +Άλκηστης Σύμφωνα με τον όρο που είχε θέσει ο Θεός, ο Άδμητος θα γινόταν +αθάνατος, αν κάποιος στενός συγγενής του δεχόταν να θυσιαστή γι' αυτόν +το σκοπό. Οι γονείς του δεν δέχονται, μα η γυναίκα του η Άλκηστις +προσφέρεται πρόθυμα να θυσιαστή, δίδοντας έτσι μοναδικό παράδειγμα +συζυγικής αφοσίωσης. + +Η «ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ» ΑΝΑΤΥΠΩΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ +ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ. +ΑΘΗΝΑΙ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 36 +ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΤΣΙΜΙΣΚΗ 61 + + + +ΤΙΜΗ ΤΟΜΟΥ ΔΡΑΧΜΕΣ 10 + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Alcestis, by Euripides + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ALCESTIS *** + +***** This file should be named 27946-0.txt or 27946-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/2/7/9/4/27946/ + +Produced by Sophia Canoni + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/old/20090131-27946-0.zip b/old/20090131-27946-0.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..365d5b3 --- /dev/null +++ b/old/20090131-27946-0.zip |
