diff options
Diffstat (limited to '27671-8.txt')
| -rw-r--r-- | 27671-8.txt | 2258 |
1 files changed, 2258 insertions, 0 deletions
diff --git a/27671-8.txt b/27671-8.txt new file mode 100644 index 0000000..ddcd2e0 --- /dev/null +++ b/27671-8.txt @@ -0,0 +1,2258 @@ +Project Gutenberg's Het dichtste bij de Zuidpool, by Ernest Henry Shackleton + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Het dichtste bij de Zuidpool + De Aarde en haar Volken, 1909 + +Author: Ernest Henry Shackleton + +Release Date: December 31, 2008 [EBook #27671] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET DICHTSTE BIJ DE ZUIDPOOL *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ + + + + + + + + +HET DICHTSTE BIJ DE ZUIDPOOL. + +Luitenant Shackleton's eigen verhaal. + + +Wat de heele wereld vurig verlangd heeft te lezen, vertelt +luitenant Shackleton in het Septembernommer van "Pearson's +Magazine", het volledig verhaal uit zijn eigen pen van de +gedenkwaardige Zuidpoolexpeditie, die de Britsche vlag plantte +slechts 97 mijlen van de Zuidpool, na een sledereis van 800 mijlen +vol ongeëvenaarde moeilijkheden en gevaren door het meest verlaten +en onherbergzame land ter wereld. Wat hij geeft, is de eenvoudige +mededeeling van verbazingwekkende feiten, een record van menschelijk +uithoudingsvermogen en een heldenstuk, eenig in de historie der +ontdekkingsreizen. + + + +Na mijn terugkomst van de Nationale Zuidpoolexpeditie, luidt het +verhaal, gevoelde ik, dat de roepstem van het Zuiden niet van mij liet. + +Ik wist, dat er nog veel te ontdekken viel, en ook heden nog wacht +er een massa exploratiewerk, in dit minst bekende gedeelte van de +oppervlakte der aarde. Daarom besloot ik, een poging te wagen tot het +organizeeren van een nieuwe expeditie met het doel, onze algemeene +kennis der Antarctis uit te breiden en te trachten, de Zuidpool +te bereiken. + +Ik hoopte, door aan de expeditie een flinken staf van wetenschappelijke +mannen te verbinden, aan het geografisch onderzoek ook belangrijk +werk toe te voegen in verschillende takken van wetenschap. Er +was gelegenheid voor een verbazende hoeveelheid nauwkeurige +onderzoekingen in verband met de biologische toestanden in het +Zuidpoolgebied en eveneens op de gebieden van geologie, meteorologie +en verwante wetenschappen. Wij wisten, dat de kust van Victorialand +zich verder uitstrekte dan tot 83 graden Z. B. en dat er land was +aan het oostelijk uiteinde van de Groote IJsbarrière, want bij de +Nationale Zuidpoolexpeditie hadden we de omtrekken van bergen en rotsen +flauw door de vallende sneeuw zien heenschemeren. Op Koning Edward +VII-land, dat van kapitein Scott dien naam had gekregen, had ik, eer +ik Lyttelton op Nieuw-Zeeland verliet, gehoopt, mijn winterkwartier +te kunnen opslaan. Zooals men later zal zien, werd ik genoodzaakt, +dat plan op te geven. + +De eerste moeilijkheid, die zich aan mij voordeed, was die, om de +noodige geldmiddelen te krijgen, een zaak van het allergrootste +belang. Na herhaald uitstel kreeg ik steun genoeg, om te kunnen +bekend maken, dat er een nieuwe Antarctische expeditie zou worden +uitgerust. Dat was in Februari 1907, en op den 7den Augustus 1907 +vertrok de "Nimrod" van Torquay, uitgerust op zoodanige wijze, als +de beschikbare geldmiddelen toelieten. + +Ons scheepje was een walvischvaarder van veertig jaar oud, goed +geschikt voor het ruwe werk tusschen het ijs. De uitrusting voor een +Poolexpeditie vereischt veel zorg en nadenken, omdat, als eenmaal de +beschaving achter u ligt, het niet mogelijk is, het ontbrekende aan +te vullen en een geringe vergeetachtigheid de ernstigste gevolgen kan +hebben. Enkele woorden omtrent onze uitrusting zullen den lezer dus +belang inboezemen. Het eerste, waar het op aan kwam, was een hut, die +als winterkwartier kon dienen, daar het niet in het voornemen lag, de +"Nimrod" in het ijs te laten blijven. Het schip zou naar Nieuw-Zeeland +terugkeeren, na de expeditie en de voorraden te hebben afgezet. + +De hut was van hout opgetrokken en werd in secties mee naar het Zuiden +genomen, alle zorgvuldig gemerkt, zoodat ze met spoed zou kunnen worden +in elkaar gezet bij aankomst in het winterkwartier. De buitenafmetingen +van de hut waren 19 bij 33 bij 12 voet, en ze was bekleed met kurk +en vilt ter bescherming tegen de koude. Het oorspronkelijk plan was +geweest, dat de aan wal gaande groep zou bestaan uit twaalf man; +maar ten slotte werd dit aantal verhoogd tot vijftien, waardoor wij +het in de winterkwartieren niet al te ruim hadden. + +De vraag van het voedsel was er een van het allerhoogste belang. Wij +gingen naar de beste kantoren en kregen alles van uitstekende +hoedanigheid. De uiterste zorg werd ervoor gedragen, dat het eten +gezond en goed was, maar ook, dat het passend zou zijn voor de +behoeften in de Zuidpoolstreken, en het gevolg is geweest, dat we +de expeditie hebben voltooid zonder een enkel geval van ziekte, dat +aan onzen voorraad moest worden toegeschreven. Meel en zoetigheden, +als jams, heldere stroop, suiker, ingemaakte vruchten en gedroogd +fruit, speelden een hoofdrol in het door ons meegenomene, want bij de +felle kou in de Poolstreken heeft men een natuurlijk verlangen naar +zoetigheid en naar zulke gerechten als puddingen, van meel bereid. We +hadden ook voorraden van vleesch in bussen, visch enz., maar we +vervingen dikwijls die zaken door het gebruik van zeehondenvleesch +in den winter, daar het versche vleesch ertoe meewerkte, den vijand +van alle poolvaarders, de gevreesde scorbut, op een afstand te +houden. Het voornaamste voedingsartikel voor de slede-expedities was +pemmikan of gedroogd vleesch, dat we uit Kopenhagen hadden betrokken, +en bovendien hadden we veel preparaten van specialen aard, bestemd, om +een maximum aan voedingswaarde te geven bij een minimum gewicht. Daar +zal ik later nog op terugkomen. + +We voorzagen ons van dikke Jaegerstoffen, en daarover heen droegen +we dun Burberrygoed, waar de wind niet door drong en dat inderdaad +uitstekend bleek te beschermen tegen de ijskoude stormen. We hadden ook +wel de zware pilokleeren, die door andere expedities werden gebruikt, +maar nadat we op de sledereizen in het voorjaar eenige proeven ermee +hadden gedaan, besloot ik, dat we die zware kleeding niet zouden +aantrekken op den tocht naar de Zuidpool. Het besparen of uitwinnen +van gewicht was immers een zaak van het allergrootste belang. + +De hoofdbedekking was altijd een punt van veel zorg, en ieder +Poolonderzoeker tracht weer een methode te bedenken, om te beletten, +dat zijn gezicht bevriest. Het is niet doenlijk, het voorste gedeelte +van het gezicht te bedekken, want het vocht van den adem zou tegen de +bedekking bevriezen, en dan zou het kwaad al gebeurd zijn. Om in de +hut te dragen in het winterkwartier hadden we dikke russische vilten +laarzen en voor het gebruik op den tocht Laplandsch schoeisel, groote +laarzen van rendiervel met de harige zij naar buiten. Daarin legden we +droog gras, dat de vochtigheid der voeten moest absorbeeren, en dan was +er nog ruimte voor de voeten en drie of vier paar dikke sokken. Die +groote laarzen waren met zacht band om het been vastgebonden, om ze +op hun plaats te houden. + +Slaapzakken van Jaegerwol en dekens werden in de hut gebruikt, terwijl +we voor gebruik onderweg slaapzakken hadden van rendiervel met het +bont van binnen. Onze tenten waren gemaakt van licht Willesdensch +zeildoek en waren over vijf palen heengetrokken van bamboes, aan den +top te zamen gebonden. Drie palen werden naar de windzijde en twee +naar de lijzij geplaatst, waar de deur was, een ronde opening, die van +binnen kon worden dichtgebonden. Sneeuw werd opgestapeld rondom het +sneeuwtapijt op den vloer van de tent, om alles behagelijk te houden. + +De sleden waren gewijzigde modellen van de Discovery-sleden. Ze +waren elf voet lang, gemaakt in Noorwegen van een daarvoor speciaal +uitgezocht hout, en ze wogen omstreeks zestig pond ieder, met de touwen +en de blikken met olie. De wijze, waarop ze het ruwe werk op het ijs +verrichtten, was boven allen lof verheven. Petroleumlampen van het +Frimusmodel en petroleum waren meegenomen voor de slede-expedities, +en het kookgereedschap was van aluminium. Dat belangrijk deel van +de uitrusting bleek goed te voldoen, want bij een temperatuur ver +beneden nul konden wij sneeuw in twintig minuten in kokend water +veranderen. Een kachel voor kolen en een acetyleengaskachel werden +in het winterkwartier gebruikt, en een voorraad steenkool was uit de +"Nimrod" ontscheept. + +Iets nieuws was het gebruik van mantsjoerijsche paardjes en van +een automobiel. Die ponies zijn waarschijnlijk de gehardste dieren +in de wereld. Ze waren er aan gewend, te leven en te werken onder +omstandigheden van buitengewone koude en te reizen over sneeuw en ijs, +en hun geneigdheid, om alles maar te verslinden, waar ze hun tanden in +konden zetten, bracht ons dikwijls in verlegenheid. Ze aten hun tuig +op of elkaars staarten, als hun daar maar de gelegenheid voor werd +gegeven. Ik had vijftien van die paardjes uit een mantsjoerijsch +dorp gekregen, en na een lange reis werden ze te Port Lyttelton +aan wal gezet in Nieuw-Zeeland. Toen moesten ze gedresseerd worden, +en dit werk stelde aan de bekwaamheid en de wilskracht van een paar +nieuw-zeelandsche paardenkoopers hooge eischen. + +Ten slotte koos ik de beste tien ponies en scheepte ze in op de +"Nimrod" voor de reis naar het antarctisch gebied. De automobiel +was een nieuwe Arroll Johnston, bijzonder geschikt gemaakt voor de +beproeving der lastigste wegen bij zeer lage temperaturen, en hoewel +ze niet kon worden gebezigd op de zachte sneeuw van de IJsbarrière, +deed ze goede diensten bij het trekken van de sleden over het +zee-ijs. De wetenschappelijke uitrusting was zoo volledig, als we +haar maar eenigszins maken konden, maar gebrek aan fondsen maakte +het onmogelijk, alles te erlangen, wat we zouden hebben gewenscht. + +De leden van de groep, die in het Zuidland aan wal ging, waren +buiten mijzelven: J. Murray, bioloog; Dr. E. Marshall, geneesheer +en landmeter; R. Priestley, geoloog; Dr. Forbes Mackay, geneesheer; +luitenant J. E. Adams van de koninklijke marine, meteoroloog; Sir +Philip Brocklehurst voor het voorkomende werk en de photografie; +Ernest Joyce en Frank Wild, belast met de zorg voor de honden en de +sleden; B. Day, chauffeur en electricien; G. E. Marston, artiest; +W. C. Roberts, kok en zoöloog; professor T. W. David, geoloog; +Douglas Mawson, physicus, geoloog en magneticien, en E. Armytage voor +de paardjes. + +Hunne Majesteiten, koning Edward en koningin Alexandra, waren zoo +vriendelijk, den 4den Augustus 1907 een bezoek te komen brengen aan +boord van de "Nimrod", een eer, die op hoogen prijs werd gesteld door +de expeditie, en Hare Majesteit de koningin gaf ons een Union Jack +ten geschenke, die op de reis naar het Zuiden werd meegevoerd. De +reis heen naar Nieuw-Zeeland had niets bijzonders, en op 1 Januari +1908 verlieten we Port Lyttelton voor de zuidelijker streken. + +Wij hadden van de menschen op Nieuw-Zeeland en uit Australië zooveel +sympathie en hulp gekregen, dat ik er niet dankbaar genoeg voor +kan zijn, en de welgemeende hartelijkheid bij het afscheid te Port +Lyttelton is een der gelukkigste herinneringen van de expeditie. Meer +dan dertig duizend menschen juichten ons van de heuvels toe en van +de vergezellende stoombooten, toen we de haven uitvoeren. + +Wij werden gesleept tot aan den Poolcirkel door een stoomboot, de +"Koonya", opdat we onze kolen zouden kunnen sparen, en dit gedeelte +van de reis was ver van aangenaam. Het weêr was zeer ruw, en de kleine +"Nimrod" lag diep in het water, terwijl ze, gehinderd door de lange +lijn, zwaar werkte. Herhaaldelijk was het noodig, bij te draaien, +omdat we het er niet op konden laten aankomen, dat een zee overboord +zou slaan en de deklading zou meesleepen, waar de paarden, de honden, +de automobiel en de petroleum toe behoorden. Het verschrikkelijke +stooten maakte ons schip lek en eischte onophoudelijk veel werk aan +de pompen. We verloren slechts een enkel paard, dat omviel op zijn +rug in een storm en doodgeschoten moest worden. + +Eindelijk klaarde het weêr op, en we kregen het pakijs in het gezicht +omstreeks 1500 mijlen van Lyttelton, nadat we veertien dagen gesleept +waren. Ons schip had wat geleden, maar we hadden geen ernstige +schade te betreuren, en nadat we de lijn hadden afgeworpen en de +laatste boodschappen met de stoomboot hadden meegegeven, zetten we +de reis zuidwaarts voort, en met eigen stoom. We volgden den 178sten +meridiaan W. L., een nieuwen weg, die gekozen was, om de "Nimrod" zoo +weinig mogelijk last te bezorgen van het pakijs; en varend tusschen +honderden tafelvormige ijsbergen door nauwe doorgangen, kwamen we ten +slotte in de Ross-zee en voeren om den hoek van de groote IJsbarrière, +de reusachtige ijsklip, die hoog boven het kraaiennest van de "Nimrod" +uitstak. + +Wij bespeurden, dat ondoordringbaar pakijs den weg versperde naar +Koning Edward VII-land. Pakijs is ijs, gevormd op de oppervlakte van +de zee in den winter, dat opgebroken wordt in den zomer, wanneer het +noordwaarts drijft naar warmer streken en langzamerhand wegsmelt. Onze +oorspronkelijke bedoeling, om te overwinteren op het in 1902 ontdekte +land, moest daarom worden opgegeven en we stoomden naar Mac-Murdosont +en vestigden onze winterkwartieren op een plek, twintig mijlen ten +noorden van het punt, waar de Discovery-expeditie overwinterde. + +De volgende maatregel was het lossen van de voorraden en de uitrusting; +maar het duurde eenigen tijd, eer het ons gelukte, het schip in den +juisten stand te brengen, dat wij het werk gemakkelijk konden doen; +de toestand van het ijs werkte storend. In den tusschentijd bracht +een troepje van ons met sleden een bezoek aan de baai, waarin de +"Discovery" had overwinterd; ze vond de hut, die de vorige expeditie +had gebruikt, vrij van sneeuw en geheel onbeschadigd. Ten laatste +kregen we de "Nimrod" dicht bij den wal in de onmiddellijke nabijheid +van het punt, voor de hut uitgekozen op kaap Royds, en we gingen +ertoe over, ons boeltje te ontschepen, waarvan reeds een groot deel +aan dek was gebracht. De motorwagen werd het eerst aan wal geheschen, +en daarna de paarden, want er was kans, dat het ijs zou opbreken, +en het zou zoo goed als onmogelijk geweest zijn, om die met booten +aan land te brengen. Er volgde een periode van hard werk. De hut +moest worden opgezet in een klein dal dicht bij het strand, en ieder +lid der expeditie moest meehelpen aan het vervoer der voorraden en +der uitrusting. + +Toen het weêr slechter werd, moest de "Nimrod" worden overgebracht +naar een veiliger ankerplaats, hetgeen tijdverlies meebracht, en bij +verschillende gelegenheden hadden we een nieuwe landingsplaats te +zoeken ten gevolge der bewegingen van het ijs. Eens brak een ijsschol, +waarop we aan het werk waren, plotseling op, en we verloren bijna +een onzer ponies; als niet de leden der expeditie in die dagen zich +zoo prachtig veel moeite hadden gegeven, dan zouden we zeker het +verlies hebben te betreuren gehad van een deel van onzen voorraad, +of onze bezittingen zouden ernstig schade hebben geleden. + +Een hevige storm, die drie dagen aanhield, was een onzer +beproevingen. Ik was op zee met de "Nimrod" gedurende die drie dagen, +en toen ik naar het strand terugkeerde, zag ik, dat het zeeschuim wel +een kwartmijl landinwaarts was gevlogen en dat onze kostbare voorraden +begraven waren in een massa bevroren zeewater, op sommige plaatsen +vijf of zes voet diep. Onze hoop kolen was in 't ijs opgesloten, +een feit, dat waarschijnlijk de kleinere stukken ervoor had behoed, +heinde en ver verspreid te zijn geworden. We hadden toen geen tijd, +om naar de voorraden te kijken. Het was volstrekt noodig, dat de +"Nimrod" wegkwam, eer het seizoen verder was gevorderd, en na een +flinke inspanning, om kolen aan land te brengen, stoomde ons schip +naar het Noorden op den 22sten Februari en liet het aan ons klein +troepje over, het werk af te maken. + +Het meest in het oog vallende punt in de nabijheid van onze +winterkwartieren was in het landschap de berg Erebus, Mount Erebus, +en toen we het grootste deel van onze bagage hadden bevrijd uit het +ijs, met behulp van houweelen en stangen, en ons hadden ingericht +op een antarctisch leven, waren we in staat, dien grooten vulkaan te +bestudeeren en de andere eigenaardigheden van de streek. + +De wetenschappelijke leden der expeditie begonnen hun aandacht +te wijden aan hun eigen speciale vakken, en de belangwekkendste +ontdekkingen werden weldra gerapporteerd. De meteoroloog was gelukkig +in de buurt van den Erebus, want de wolk van damp, die steeds boven +de kruin hing, was een natuurlijke aanwijzing van bewegingen en +toestanden in de hoogere lagen van den dampkring. + +Er was nog genoeg werk te doen van algemeenen aard. We gebruikten +de kisten, die onze goederen bevatten, om de lucht af te sluiten +van den onderkant van onze hut, daar de ervaring ons had geleerd, +dat de vloer het zwakke punt was, wat het toetreden van de koude +betrof. Een ruw berglokaaltje werd opgericht aan één kant van den +ingang voor het bewaren van voedingsmiddelen, en aan de andere zij +bouwde Mawson een bepaald subliem bouwsel, dat dienen moest voor +chemisch en physisch laboratorium. Natuurlijk werd het enkel gebruikt +als magazijn, omdat de temperatuur daarbinnen ongeveer precies gelijk +was aan de buitentemperatuur, en de warme, vochtige lucht, die uit +de deur van de hut kwam, bedekte alles in het kleine vertrek met +fantastische ijskristallen. + +Aan de lijzijde der hut was een schuilplaats opgericht voor de paarden, +de kisten maïs, de balen voeder, waarbij voor dat doel planken en +geteerde kleeden werden gebruikt. De geharde dieren schenen niet veel +behagen te scheppen in dezen maatregel, die hun welzijn op het oog +had, en gedurende hun eersten nacht in de beschutting braken enkele +van hen, na een geweld van belang te hebben gemaakt, los en keerden +naar het dal terug, waar ze eerst waren vastgebonden geweest. Kort +daarna stak Grisi, de wakkerste van hen allen, zijn hoofd door een +der ramen van de hut. Een bergplaats, die aan de zuidzijde van de hut +was gebouwd, bezweek bij den eersten storm, en toen het weêr bedaard +was, moesten we een dienst organizeeren voor het zoeken van verloren +goederen. Ik vond een russisch lederen laars, die meer dan drie pond +woog, liggen op driekwart mijl afstands van het krat, waarin ze was +geborgen geweest, en het ding moet door de lucht hebben gereisd, want +het was niet geschaafd door de rotsen, waar het overheen was gegaan. + +Een donkere kamer werd ingericht in een hoek van de hut, terwijl de +kisten met vruchten in flesschen voor het doel dienden, om de ruimte +af te zetten, en in den tegenoverliggenden hoek had ik een klein +eigen hutje, gebouwd van planken en met een dakje. + +Het leven in ons winterhuis was niet onbelangrijk. Elke twee personen +hadden een vakje voor zichzelven van zeven bij zes voet, afgesloten +van de rest onzer kleine wereld door middel van staaldraad en +zeildoek. De smaak en handigheid van de leden der expeditie konden +worden beoordeeld naar de manier, waarop deze vertrekjes in orde +gemaakt en versierd waren. + +Een groot gordijn in de kamer was beschilderd en stelde een vuurhaard +voor met een vroolijk vuur, dat erin brandde, en een bouquet op den +schoorsteenmantel, een opwekkend tooneeltje, als het erg koud was. Een +tweede gordijn liet zien levensgroote teekeningen van Napoleon en van +Jeanne d'Arc. Jeanne was vastgebonden op den brandstapel en de vlammen +speelden om haar heen op een manier, die waarschijnlijk warmte moest +suggereeren. Om zooveel mogelijk ruimte te hebben in het midden, +hadden we het zóó ingericht, dat de tafel kon worden opgetrokken +naar de zoldering, als ze niet werd gebruikt, en zoo bleef er ruimte +voor de verschillende werkzaamheden van de leden der expeditie. De +kachel liet in het begin te wenschen over, maar een onderzoek toonde +aan, dat de oorzaak school bij het feit der afwezigheid van enkele +belangrijke onderdeelen, die niet waren aangebracht, toen de kachel +werd geplaatst in de hut, en nadat het gebrek was verholpen, hadden +we er niets meer op aan te merken. Die kachel werd op zware proeven +gesteld, want ze moest negen maanden aan één stuk branden, met nu en +dan een poosje rust van hoogstens tien minuten, als ze moest worden +schoongemaakt. Een weerkundig station was dicht bij de hut opgericht, +waar iedere twee uren waarnemingen werden gedaan, soms tijdens stormen, +die het werken buitenshuis al bijzonder onaangenaam maakten. + +Toen we ons in de hut hadden gevestigd, begonnen we vragende blikken +te werpen in de richting van den Erebus. De bestijging van den berg +was als zeer bezwaarlijk beschouwd, zoo niet als onmogelijk; maar er +was geen twijfel aan, of, als de berg beklommen kon worden, zouden de +wetenschappelijke resultaten hoogst waardevol wezen, en zoo besloten +we, dat er een poging zou worden gewaagd. + +Ik koos professor David, Mawson en Mackay, om de bestijging van den +top te beproeven. Ze moesten voor tien dagen van levensmiddelen worden +voorzien, en een hulpgezelschap, bestaande uit Adams, Marshall en +Brocklehurst, zou de hoofdgroep zooveel mogelijk ter zijde staan. Het +gebeurde, dat alle zes den top van den berg bereikten. Het gezelschap +sloeg zijn eerste kamp op omstreeks zeven mijlen verwijderd van +het winterkwartier en 2750 voeten boven de oppervlakte der zee. Ze +vertrokken den volgenden morgen bij een temperatuur van tien graden +onder nul, en na een inspannend klimmen over de sneeuw, die door +den wind zwaar gegroefd was, bereikten ze een hoogte van ongeveer +5550 voet. + +De aard van de vulkanische brokken, die rondom het kamp lagen, gaf +aan, dat de Erebus nog kort geleden eenige lava had uitgestooten. Er +werd bij dit kamp een dépôt aangelegd, en proviand voor drie dagen +werd verderop meegenomen, terwijl het derde kamp opgeslagen werd ter +hoogte van 8750 voet bij een temperatuur van 20 graden onder nul. Dien +nacht werd het gezelschap door een sneeuwstorm overvallen, die nog +in woede toenam gedurende den volgenden dag. Het was onmogelijk, +om vooruit te komen, en de mannen bleven in hun slaapzakken. + +In den namiddag kwam Brocklehurst te voorschijn uit den slaapzak voor +drie personen, gebruikt door de leden van de hulpexpeditie, en dadelijk +sleurde de wind een van zijn handschoenen van wolfsvel mee weg. Hij +vloog er achterna en werd een eind meegesleurd in het ravijn. Adams, +die met Brocklehurst te voorschijn was gekomen, werd door den wind +naar beneden gesleurd, en Marshall, die in den slaapzak bleef, +moest krachtig zich inspannen, om niet met zak en al naar beneden te +tuimelen. Adams en Brocklehurst slaagden er in, naar den zak terug +te kruipen, de laatste bijna uitgeput, en beiden verstijfd van koude. + +Het gezelschap kon den volgenden dag verder komen, en na nog veel +moeilijk en gevaarlijk klimmen, waarbij Mackay aan een groot gevaar +ontsnapte, bereikten ze den rand van den ouden krater, boven welks +zuideinde de werkzame kegel zich verheft. Ze waren toen aan den zoom +van een afgrond van zwart rotsgesteente, gescheiden van de sneeuw, +die den krater vulde door een diepe gracht, die uitgehold was door +de stormwinden. + +Er werd een kamp opgeslagen in een holte op de noordwestelijke +helling van den hoofdkegel omstreeks vijftig voet onder den rand van +den ouden krater, en hier werd er een onderzoek ingesteld naar de +voeten van Brocklehurst, daar hij zei, dat hij al eenigen tijd er in +het geheel geen gevoel meer in had. Er moest geconstateerd, dat zijn +groote teenen zwart waren, en dat nog vier andere teenen bevroren +waren, ofschoon niet zoo erg. Het moet hem veel zelfoverwinning en +vastberadenheid hebben gekost, om maar voortdurend, wel negen uren +lang, te hebben geklommen met zijn voeten in zulk een toestand. Nadat +de circulatie van het bloed bij hem was hersteld, werd hij in een +slaapzak achtergelaten, terwijl de andere vijf man verder gingen, +om den bodem van den ouden krater te onderzoeken. + +Hun aandacht was getrokken door eenige merkwaardige heuvels, die +verspreid waren over de sneeuwvlakte binnen den krater, en daarheen +richtten ze hun schreden. Ze bevonden, dat de heuvels fumarolen waren, +die in een gewoon klimaat worden herkend aan de rookwolkjes, die er +boven hangen. De fumarolen van den Mount Erebus vertoonen een in ijs +veranderd rookzuiltje, waarin de damp dadelijk overgaat, zoodra hij +de oppervlakte van de sneeuwvlakte bereikt, en het gevolg is geweest +het ontstaan van die eigenaardige heuveltjes. Enkele plekken van geel +gekleurd ijs bleken zwavel te bevatten. + +Den volgenden dag drong het gezelschap door tot den rand van den in +werking zijnden krater, gaande over beddingen van harde sneeuw en +groote hoeveelheden puimsteen, en langzaam en met moeite klimmend, +omdat de hoogte en de felle koude de ademhaling belemmerden. Toen ze +den kraterrand bereikten als de eerste menschen, die den top van den +Erebus vermeesterden, zagen ze zichzelven staan aan den zoom van een +diepen afgrond, gevuld met een opstijgende wolk van stoom. + +Na een aanhoudend hard sissend geluid, dat eenige minuten aanhield, +kwam er van beneden een zwaar dof gebrom, en dan vlogen onmiddellijk +groote, bolvormige massa's damp omhoog, die het volume deden toenemen +van de wolk, die boven den krater zweefde. De lucht was gevuld +met brandende zwaveldampen. Dan deed op eens een licht windje de +dampwolk wegdrijven, en ze zagen den krater vóór zich in zijn geheele +uitgestrektheid en diepte. Hij was tusschen 800 en 900 voet diep en +de grootste breedte was een halve mijl, terwijl in de diepte drie aan +elkander gelijke openingen te zien waren, waaruit de damp opsteeg. Aan +den wand van den krater, die tegenover de plaats van ons gezelschap +lag, wisselden lagen van donker puimsteen af met witte plekken sneeuw, +en op één plaats wees het voorkomen van dampzuiltjes erop, dat de +sneeuw op warm rotsgesteente lag. + +De afdaling ging vlug in haar werk, want het gezelschap daalde 5000 +voet naar beneden in vier uren, door te glijden langs de lange +ijshellingen, wat niet weinig schade toebracht aan hun kleeding +en hun uitrusting. Ze bereikten het dépôt, dat ze bij het stijgen +hadden aangelegd, maar bevonden, dat de storm hun bezittingen her- +en derwaarts had verspreid, en de laatste einden van den tocht +terug naar het winterkwartier werden afgelegd onder zeer bezwarende +omstandigheden. Het had er allen schijn van, of er weer een sneeuwstorm +ophanden was; de mannen waren doodvermoeid; de petroleum was bijna op; +een der tenten had een groot gat, dat er in gebrand was, en een der +kachels was gebroken op den glijtocht. + +Ze lieten hun slede en hun uitrusting in den steek op de plek, +waar ze hun eerste kamp hadden opgeslagen, en deden een laatsten +geforceerden marsch, die hen in de winterkwartieren bracht in +uitgeputten toestand. Ze hadden hun werk gedaan, dat was echter de +hoofdzaak, en binnen enkele minuten vergaten ze hun leed onder het +genot van een overvloedigen maaltijd. Ik wil hier niet uitweiden +over de resultaten van de bestijging uit wetenschappelijk oogpunt +of trachten, dat te doen, maar even wil ik toch meedeelen, dat het +gezelschap de hoogte van den berg vaststelde op 13.350 voet, en dat +ze de morenen, achtergelaten door den een of anderen voorvader van +den Grooten IJsmuur, op de westelijke hellingen van den berg zagen +opklimmen tot een hoogte van duizend voet boven zeepeil. Daar de +aangrenzende zee ten minste 300 vademen diep is, moet de ijsbedekking, +toen ze op haar maximum was, ten minste een dikte van niet minder +dan 2800 voet hebben gehad. + +De lange wintermaanden waren druk, maar niet afwisselend. Ieder man had +zijn deel aan het werk te verrichten, en enkele van de onderzoekingen +en ontdekkingen, door de geleerden gedaan, waren hoogst interessant. + +Wij leefden een geregeld leven onder gestadige routine, alleen +afgebroken, als er een sneeuwstorm uit het ijzige Zuiden kwam +opdagen, die allerlei bezwaren en onaangenaamheden verbond aan de +werkzaamheden van het voederen der paarden en honden, het halen van +kolen en voorraden van buiten en het doen van de waarnemingen op ons +weerkundig station. + +Wij speelden hockey en voetbal in de open lucht, als er voldoende +licht was, en in de hut vermaakten sommigen van ons zich met bridge, +poker en domino. Het Kerstfeest en de verjaardagen waren gelukkige +feestdagen, die er toe bijdroegen, om ons troepje te beveiligen tegen +de kwellingen van een aanval van Poolverveling. + +Verscheiden leden van de expeditie werkten mee aan het schrijven van de +"Aurora australis", een boek, dat geschreven, gedrukt en geïllustreerd +werd in ons winterkwartier. De omslagen der deelen werden gemaakt van +hout, dat behoord had tot de kisten, waarin onze voorraden verpakt +waren geweest, en de liefhebberij-drukkerij gaf bezigheid en afleiding +gedurende de maanden van duisternis. + +Langzaam gingen die maanden toch voorbij, en toen de lente naderde, +begonnen we ongeduldig te verlangen naar den dag, waarop we in +staat zouden zijn, met de slede-expedities te beginnen naar de beide +eindpunten, waarheen onze eerzucht zich uitstrekte, de magnetische +Zuidpool en de aardrijkskundige Zuidpool zelve. + + + +De top van den Erebus werd van dag tot dag duidelijker voor ons +zichtbaar, naarmate het daglicht in kracht won. De winternacht, +die vier maanden had geduurd, begon te wijken. Zoodra het daglicht +voldoende zal wezen, beginnen wij aan de toebereidselen voor de +expeditie naar de Zuidpool. + +Van het uithoudingsvermogen onzer pony's hangt het slagen onzer +onderneming af, en in den winter hebben we het hun dan ook aan +geen enkele zorg doen ontbreken. Dank zij dat stelsel van verwende +lievelingen, zijn ze nu in zeer goeden staat. Om ze te wennen aan het +trekken der sleden, lieten we hen van de stapelplaats van de kolen +den voorraad dagelijks naar ons huis brengen, of wel we lieten ze +blokken ijs halen, bestemd voor de voorziening in onze behoefte aan +zoet water. De blokken werden geklopt uit een meer, dat 1200 meter +van de woning was verwijderd. Toen ze eenmaal aan het trekken gewend +waren, bleef er te beslissen, hoeveel gewicht ze konden vervoeren. Na +een lange reeks van proeven kwamen we tot het resultaat, dat het +maximum gewicht, dat een pony in staat was, in goede omstandigheden +te vervoeren, 295 kilo bedroeg, met inbegrip van de zwaarte van de +slede, die 27 kilo was. + +Bij het poolonderzoek hangt het succes voor een groot deel af van +de hoedanigheid der uitrustingsvoorwerpen. De rol, die de sleden +daarbij spelen, is hoogst gewichtig. Goede voertuigen moeten twee +hoofdeigenschappen hebben, die elkaâr schijnen uit te sluiten; ze +moeten vast en sterk zijn in hun verticale en horizontale verbindingen +en tegelijk moeten ze een groote buigzaamheid bezitten, zoodat ze over +uitstekende punten kunnen worden heen getrokken, zonder aan een te +groote spanning te worden blootgesteld, die op den duur tot scheuren +aanleiding zou kunnen geven. Om die onmisbare soepelheid te verkrijgen, +waren onze sleden in de verschillende onderdeelen door leêren riemen +verbonden, terwijl de dwarshouten met schroeven en moeren waren +gevoegd. Die voertuigen, die in Noorwegen waren vervaardigd, gaven +ons veel voldoening. Ze waren 3.30 meter lang, een zeer practische +afmeting. Om ze te kunnen trekken, deden de manschappen breede linnen +gordels om het lijf, door bretels vastgehouden, waaraan de trekzeelen +of strengen waren vastgemaakt. Die uitrusting, die eenvoudig en licht +was, had het voordeel, de trekkers te behoeden tegen de noodlottige +gevolgen van een val in de spleten. + +Terwijl ik de pony's dresseerde, hield dokter Marshall zich ermee +bezig, onze verschillende voedingsmiddelen te onderzoeken op de +hoeveelheid koolhydraten en vet, die ze bevatten, ten einde onzen +mee te nemen voorraad te kiezen naar wetenschappelijke eischen. Ten +gevolge van dat onderzoek werd de dagelijksche portie voor ieder +persoon vastgesteld op 963 gram en samengesteld uit suiker, pemmikan, +beschuit, kaas, plasmon of melkpoeder, chocolade, thee, cacao en +porties van een gerecht, dat wij emergency noemden en dat uit ham, +erwten en wortels bestond, of emergency oxo, waarbij de ham vervangen +was door rundvleesch. + +In onze voeding was aan de suiker een groote plaats ingeruimd, als een +voedingsmiddel van den eersten rang. Onze beschuit was gebakken van +ongebuild tarwemeel, waaraan 25 procent plasmon was toegevoegd. Ons +pemmikan bestond uit het allerbeste rundvleesch met 60 procent vet +eraan toegevoegd. Er komen veel merken van dat voedingsmiddel aan +de markt; dat wat wij gebruiken en dat van de beste qualiteit was, +kwam uit Kopenhagen. Aan de thee voegden we melkpoeder toe, om ze +versterkend te maken. Onderweg namen we drie maaltijden dagelijks. Het +was geen afwisselend menu; 's morgens en 's avonds bestond het uit +"hoosh", dat was het emergency-gerecht met pemmikan en gekruimelde +beschuit tot soep gekookt, beschuiten en cacao. Bij het tweede ontbijt +werd thee gedronken met chocolade en kaas. + +We namen levensmiddelen voor één-en-negentig dagen mee. De pony's +waren bestemd, om ons in geval van nood tot voedsel te dienen. Op den +dag, dat wij geen eten meer voor hen zouden hebben of als ze uitgeput +zouden wezen, zouden wij ze slachten en opeten. Om in de ijswereld de +dieren te kunnen voeden, hadden wij maïs meegenomen en een preparaat, +dat uit gedroogde wortels, suiker en vleesch bestond. + +De kleeding der mannen bestond uit twee pyjama-Jaegerpantalons, +die bestemd waren om bij hevige kou over elkander te worden +aangetrokken, een hemd, een borstrok, een buis van burberry, zeer +lichte, ondoordringbare stof, tien paar sokken, drie paar mocassins, +een balaclavamuts met burberry-kap en bonthandschoenen, aan een riem om +den hals hangend, om ze niet te verliezen, als we ze uittrokken. Die +kleêren droegen we vier maanden lang, en daar we al dien tijd ons +niet konden wasschen, om de eenvoudige reden dat er geen water was, +of ten minste dat het niet was te krijgen dan ten koste van een +groote uitgaaf aan brandstof, kan men begrijpen, hoe vuil wij waren +bij onze terugkomst! + +De slaapgelegenheid bestond uit een slaapzak voor ieder man. Die was, +om zoo te zeggen, onze slaapkamer, waar wij, als de dag ten einde was, +de individueele vrijheid vonden, om te lezen, te schrijven en te doen +wat ons goed dacht. + +Het wetenschappelijk materiaal bestond uit een kleine theodoliet, +kompassen, hypsometers en aneroïde-barometers om de hoogte te +bepalen; dan alcohol-thermometers in graden verdeeld tot 100 graden +Fahrenheit onder nul, en tafels voor de berekening der waarnemingen; +alles besloten in een kist met een goeden voorraad aanteekenboekjes, +wegend 18 kilogram. + +Die bagage was op vier sleden geladen, elk door één pony getrokken. + +Eer we op onzen tocht naar de pool uitgingen, deed ik twee voorloopige +uitstapjes op de Groote IJsbarrière, den reusachtigen gletscher, +die ons naar het Uiterste Zuiden zou brengen. + +Het eerste had ten doel, den toestand van het ijsdek te onderzoeken +met het oog op het gebruik van de automobiel. Ik vertrok daartoe den +12den Augustus, tien dagen vóór de terugkomst der zon, met professor +David en Armytage. Tijdens dat tochtje doorstonden we felle koude en +een hevigen sneeuwstorm. Herhaaldelijk daalde de thermometer tot 45.5 +en zelfs tot 48.8 graden onder nul! Bovendien konden we nog zoo goed +als niets zien. Wat leek ons in die omstandigheden ons warm en goed +verlicht huisje prettig en gezellig en wat kwamen we na zeven dagen +uitgehongerd thuis! Daar in het winterkwartier waren onze kameraden +verbluft van onze gulzigheid, vooral zij, die nooit aan dergelijke +tochten hadden deelgenomen. Zij konden hun oogen niet gelooven +bij het zien van de hoeveelheden soep, brood, boter en gebakken +zeehondenvleesch, die wij naar binnen werkten. + +Het resultaat van den tocht was niet bepaald aanmoedigend. De gletscher +was bedekt met een dikke laag sneeuw, en het was zeer twijfelachtig, +of eenige weken later, als wij naar het Zuiden zouden vertrekken, +de auto er zou kunnen rijden. + +De tweede voorjaarstocht had plaats op het eind van September. Ons +doel was toen het aanleggen van een dépôt op een ver zuidelijk gelegen +punt, opdat we, daar aangekomen, onzen voorraad levensmiddelen zouden +kunnen aanvullen. + +Op den grooten gletscher nam ik, daar September zeer koud was, de +pony's op dezen voorbereidingstocht niet mee. Ik wou de kostbare +dieren niet aan een verkenningsexpeditie wagen. Ook werden er geen +honden meegevoerd, want die weigeren te trekken, als de wind hun dikke +vlokken sneeuw in den neus jaagt. Ik ben er trouwens van overtuigd, +dat vaak de menschen nog kunnen vooruitkomen, als de honden het +zouden opgeven. Naar mijn meening kan een troep van zes krachtige +mannen vooruitkomen in onverschillig welk weêr, behalve in geval van +hevige blizzards, sneeuw- en hagelstormen. + +Den 22sten September begaven Adams, Wild, Marshall, Joyce, Marston, +Day en ik ons op weg met een last van ongeveer 462 kilo. Op 79 graden +36 minuten, dus op 222 kilometer van het winterkwartier, werd het +dépôt gevestigd, het dépôt A, zooals het voortaan werd genoemd. + +Na ernstig nadenken lieten we in dit dépôt niets anders achter dan +een voorraad maïs voor de pony's, uit vrees dat we het later niet +zouden kunnen terugvinden. Mocht dat het geval wezen, dan zou het +verlies van de maïs zeker zeer ernstig zijn, maar het zou ons niet +op een totale mislukking van den tocht naar de pool te staan komen. + +Gedurende den tocht noodzaakten blizzards ons verscheiden malen om +in de tent te blijven in onze slaapzakken; in het geheel waren we +zeven en een halven dag tot gedwongen werkeloosheid gedoemd. Daarbij +was de kou zoo hevig, dat meermalen de petroleum in onze veldkachels +bevroor of tot een strooperig vocht werd, dat op gecondenseerde melk +geleek. Met dergelijk weer was het voorzichtiger binnen te blijven. Den +13den October waren we na zware dagen terug. Als altijd arriveerden +we met een formidabelen honger. + +Toen we waren uitgerust van de vermoeienis, die alle gletschertochten +geven, werkten we ijveriger dan ooit aan de toebereidselen voor den +tocht naar het Uiterste Zuiden en begonnen met het overbrengen van het +meeste van onzen voorraad naar Hutpunt, een plaats op 20 mijlen ten +zuiden van ons kwartier, het oude winterkwartier van de Discovery. Het +huis, dat daar op Hut Point door die expeditie opgericht was, bevond +zich nog in goeden staat en diende ons als centraal magazijn in de +buurt van de Barrière en dikwijls ook tot schuilplaats bij slecht weêr. + +Op den Grooten Gletscher.--Den 28sten October kwam eindelijk de +groote dag, het oogenblik van het vertrek voor de groote onderneming, +waarvan de voorbereiding al mijn gedachten en al mijn tijd sinds meer +dan drie jaren had vervuld. + +Ik vertrok in het gezelschap van dokter Marshall, Adams en Wild. Een +hulpexpeditie volgde ons op de eerste dagmarschen. + +Op het drijfijs, dat den fjord bedekte, die aan den Grooten Gletscher +uitkwam, was een pony begonnen te hinken, wat ons tot 3 November bij +Hut Point deed blijven. Dadelijk daarna begonnen de moeilijkheden; +de sneeuw was zacht en het ijs vol spleten; dan nam een blizzard ons +op in zijn ijzige kilheid. Vier dagen van een dergelijk marcheeren, +en we waren nog maar 48 kilometer verwijderd van het punt van uitgang +te midden van een doolhof van scheuren en spleten. Daar namen wij +afscheid van de hulpexpeditie. In krachtige handdrukken lieten onze +kameraden ons voelen, hoe warm de wenschen waren, die ze koesterden +voor ons succes. Niet zonder een gevoel van weemoed zagen we hen +zich verwijderen, om terug te keeren naar den overvloed en naar een +betrekkelijk comfortabele omgeving. + +Dien dag overkwam ons een ernstig ongeluk. Plotseling vielen Adams en +zijn pony in een spleet, waarvan de opening door een dun laagje sneeuw +verborgen werd. Gelukkig werden ze in hun val tegengehouden door een +sneeuwbrug; maar hun positie bleef nog buitengewoon gevaarlijk. Ieder +oogenblik kon de sneeuwbrug bezwijken en man en paard meesleuren in +een bodemloozen afgrond. Wild, die achter Adams liep, was dadelijk +zijn vriend ter hulp gesneld en hielp hem uit de spleet, waarna +ze den pony optrokken. Juist op het oogenblik, toen het dier weer +boven was gebracht, stortte de sneeuwbrug in. Het ongeluk had ons +kunnen kosten een man, een paard en de helft van onze proviand. Na dat +avontuur bleven we dagen in de tent, om helderder lucht af te wachten, +waarbij men op den gletscher goed kon zien. + +Toen we ons weer op weg begaven, werd de marsch verschrikkelijk +moeilijk. De oppervlakte, die schijnbaar effen was, waar wij ons +op bewogen, was nu eens gescheurd in tal van gevaarlijke spleten, +dikwijls onder een sneeuwlaag verborgen, dan weer bedekt met die golven +van sneeuw, die door den wind op de oppervlakte van gletschers worden +gevormd, en die op de Groote Barrière een hoogte bereiken van meer dan +een meter. Op een dergelijk terrein is de allergrootste voorzichtigheid +noodig, om ongelukken te voorkomen. + +Den 15den November bereikten we het dépôt A, waar we maïs innamen +voor de paarden. + +De dagen volgden elkaar en geleken veel op elkander. Iederen morgen +om 4.40 stonden we op en om zes uur werd er ontbeten; dan braken +we de tenten af, maakten de pony's klaar en deden alles weer netjes +in de zakken. De kou doet al die preparatieven langzaam en moeilijk +gaan, en het sein van vertrek kon niet vroeger dan acht uur worden +gegeven. We gingen achter elkaâr, ieder met zijn paard aan de hand +en om beurten liepen we vooraan, om het spoor te banen. Elk uur +hielden we vijf minuten rust. Om één uur in den namiddag werd de +groote rust gehouden voor het tweede ontbijt, en om zes uur werd het +kamp in gereedheid gebracht na een étappe van negen uren. Dadelijk +als we in het bivak waren aangekomen, hielden we ons met de pony's +bezig. Ze werden geroskamd en nadat ze dekens hadden overgekregen en +vastgemaakt waren aan een tusschen de sleden gespannen staaldraad, +werden ze gevoederd. Hun portie bestond uit vier en een halve kilo per +dag. Als een pony na het eten nog honger scheen te hebben, gaven we +dien een extraatje. We moesten inderdaad de paarden rijkelijk voeden, +om te maken dat ze hun krachten zoo lang mogelijk behielden. + +Waren eenmaal de paarden verzorgd en de tenten opgeslagen, dan ging +de kok van de week aan het bereiden van het avondeten. Verwarmd +door het fornuis, vormde de tent, die eerst voor keuken had gediend, +daarna een slaapkamer, een bijzonder warme en daarom zeer gezochte. + +In de tent gezeten om het fornuis, nuttigden we ons avondeten, en +dan legden we ons in onze zakken, om te schrijven aan onze bladen en +onze aanteekeningen te maken, eer we in dien diepen slaap vielen, die +volgt op langdurige lichamelijke inspanning. Dat zijn de aangenaamste +oogenblikken van den dag. + +Een tweede dépôt B werd opgericht op 81.4 Z.B., ongeveer 140 kilometers +van het eerste verwijderd. Daar we nog maar een kleine hoeveelheid +voedsel voor de pony's hadden, en daar we behoefte hadden aan versch +vleesch voor onze voeding en om het dépôt aan te leggen, maakten wij +een paard af. + +De plaats van die reserve-levensmiddelen werd aangewezen door een +slede, die rechtop in de sneeuw werd gestoken, zoodat ze er 2.40 +meter boven uitstak, en door een stok met een zwarte vlag. De vlag +en de slede waren maar op korten afstand zichtbaar. Om het dépôt +terug te vinden, moesten wij vooral vertrouwen op onze waarneming +van de omgeving. We lieten er nu een deel van den pony achter, een +blik petroleum en een voorraad beschuit. Elke 140 kilometer stelden +wij ons voor, zoo'n dépôt aan te leggen. + +Den 22sten November was voor de eerste maal nieuw land in het gezicht: +een ontoegankelijke, verijsde keten met een paar van sneeuw ontdane +toppen. Er zijn slechts weinige gelukkigen, wien het gegeven is, +land te aanschouwen, waarop nog geen menschelijk oog heeft gerust; +dus laat het zich begrijpen, dat onze voldoening groot was bij het +zien van die verwijderde toppen. + +Maar als die bergen dezelfde richting blijven houden, zullen wij de +effen vlakte van den Grooten Gletscher moeten verlaten en de bergen +gaan beklimmen, wat onze voldoening in hooge mate verkleint. + +Dien dag legden wij nog een afstand af van 24 kilometer in spijt van +veel wind en den slechten toestand van de sneeuw. Die was nog nooit +zoo week geweest; hier en daar zakten de paarden er tot den buik in. + +Op den Gletscher.--Mij ontbreekt de ruimte, om alle incidenten +van onzen tocht te beschrijven, hoe het land al hooger werd en wij +kronkelwegen aflegden door een doolhof van spleten, tot eindelijk de +berg was beklommen, waaraan wij den gerechtvaardigden naam gaven van +den Berg der Hoop! Van dien top ontdekten wij inderdaad den gletscher, +die ons naar de pool zelve zou moeten voeren. + +De onmetelijke ijsstroom, de eenige weg, waarlangs wij over de bergen +konden komen en verder zuidwaarts reizen, was overal gespleten door +breede scheuren en stond vol ijstorens of seracs. + +Wij kwamen erbij door een inzinking tusschen de bergen, door ons de +Poort van het Zuiden genoemd. + +Al dadelijk bij het begin der bergbeklimming deden zich +verschrikkelijke moeilijkheden voor; voortaan kunnen de étappen +niet meer zoo lang wezen als op de Barrière. Den 6den December waren +niet minder dan zes uren noodig, om 550 meter af te leggen. Het ijs +was vol spleten, sommige met een laag sneeuw bedekt, andere wijd +gapend. En wat waren ze diep! Als het oog in de diepten blikte van +die blauwe kloven, zag het geen bodem. Te midden van die afgronden +zou de minste misstap doodelijk kunnen zijn. Op zulk een terrein +was het onmogelijk, de sleden te trekken met hun volle lading, en +om alle bagage naar hetzelfde punt te vervoeren, waren veel reizen +heen en terug noodig. Bovendien staken overal scherpe kanten op, +waartegen de sledeijzers spoedig beschadigd werden. De eenige pony, +die ons nog was overgebleven, Socks, durfde zich niet wagen op het +gebrekkige ijs en werd aan de hand langs den rand gevoerd. + +De volgende uittreksels van mijn dagboek kunnen den lezer een +denkbeeld geven van de gevaren en moeilijkheden der bestijging: "Den +7den December viel er een ramp voor. Om acht uur 's morgens vertrokken +wij, Adams, Marshall en ik, en trokken een slede, die beladen was met +157 kilo, terwijl Wild achter ons den pony leidde, die vóór de tweede +slede was gespannen. Op de met sneeuw bedekte hellingen drongen onze +laarzen diep in de sneeuw, en de pony zakte nu en dan er tot den buik +in weg. Dan kwam een terrein vol spleten. Voeg daarbij, dat het licht +minder werd, en dat er een vreemd, wit, diffuus schijnsel heerschte, +dat het moeilijk maakte de scheuren in het ijs te zien, dan kan men +zich een voorstelling maken van de moeilijkheden. + +Na het tweede ontbijt werd het licht wat beter en we gingen weer op +weg. Plotseling weerklonk een wanhopig gegil van Wild. Wij keerden +ons om, en wat zagen we? De tweede slede met den neus in een spleet +en Wild, zich krampachtig vasthoudend aan de slede boven den afgrond; +van het paard geen spoor. Een oogenblik later waren we bij onzen +kameraad en hielpen hem uit zijn benarde positie. Wat den armen +Socks betrof, die was verzonken en verzwolgen! Wild was ternauwernood +ontsnapt! Onder het gewicht van het paard was een sneeuwbrug, waar de +eerste groep zonder bezwaar overheen was gekomen, ingestort en had de +slede meegesleurd met het paard. Wild had een hevigen stoot gevoeld, +toen de teugel van den pony hem was ontrukt; de armen uitspreidend, +had hij snel den rand der spleet kunnen grijpen. Bij geluk had de +val van Socks den disselboom afgebroken, een omstandigheid, die onzen +vriend en de slede behouden had doen blijven. Op onzen buik liggend +op den rand van den afgrond, onderzochten we de diepte, maar kwamen +tot geen resultaat; we zagen niets dan een groote, zwarte holte, en +geen enkel geluid was te hooren. Hoe dankbaar moesten wij nog wezen, +dat Wild behouden was gebleven, en welke verschrikkelijke gevolgen +zou het verlies van de slede na zich hebben gesleept! Beroofd van de +beide slaapzakken, die erop waren gebonden, zouden wij niet alleen +niet verder hebben kunnen gaan, maar bovendien zou het ons hoogst +waarschijnlijk onmogelijk zijn geweest, onze winterkwartieren weer +te bereiken. + +Gelukkig was door dit accident het vorderen op den gletscher niet veel +bemoeilijkt, want die weg was zoo slecht, dat de pony toch haast niet +verder had kunnen worden meegenomen, en dat wij hem nog denzelfden +avond zouden hebben afgemaakt. Het is intusschen een feit, dat zijn +verdwijning ons van een kostbare bron van voedsel beroofde. Het +restant van zijn voorraad maïs zal in onze magen verdwijnen. + +Na de slede te hebben opgetrokken, gingen we weer op weg. Thans hadden +we met ons vieren 450 kilogram te trekken. + +Op het punt, waar wij dien avond stilhielden, was de gletscher sterk +gespleten. Door met de ijsbijlen te peilen merkten we, dat er overal +afgronden waren, met een dunne laag sneeuw bedekt. Het zou dwaasheid +wezen, daar den nacht door te brengen en de kans te loopen, in den +slaap verzwolgen te worden. Bij gevolg gingen we de tenten 400 meter +verder achterwaarts neerzetten. Hoe onaangenaam was het, op onze +schreden terug te keeren! + +De 9de December was weer een prachtige dag. En dat was gelukkig, want +de étappe van dien dag was een zeer bezwaarlijke, de gevaarlijkste +van de heele reis. + +Kwartier vóór acht in den morgen vertrokken we over het blauwe ijs; +nog geen uur later was er al weer een veld vol spleten te overwinnen; +sommige spleten droegen een laag sneeuw; andere hadden iets vaster, +maar niet minder gevaarlijke sneeuwbruggen. Onder het gewicht +van Marshall gaf een der bruggen mee, en onze vriend verdween; +het tuig, waarin hij bleef hangen, redde hem van een val in een +meer dan 300 meter diepen afgrond. Enkele oogenblikken later viel +Adams, en daarna was het mijn beurt. Verderop werd de toestand nog +hachelijker. De sleden gleden over het ijs, maar stieten telkens tegen +de scherpe kanten van de randen der spleten; de eene, die al door +den val beschadigd was, werd bij een schok van voren vernield. In die +omstandigheden werd het onmogelijk de beide sleden tegelijk te trekken, +zoodat we ons met ons vieren eerst voor de eene slee moesten spannen, +die een paar honderd meter ver trekken, en dan terugkeeren om de +tweede te halen. Eerst na elf uur, toen het ijs beter was geworden, +konden we beide voertuigen tegelijk voorttrekken. + +Om kwartier vóór twaalf rust, om poolshoogte te nemen. Resultaat: +84.2 Z.B. Dat was nog niet ver, en dan te denken, dat wij de beide +laatste dagen zonder ophouden omhoog waren gegaan, terwijl ieder +van ons 72 kilo had te trekken. We waren ter hoogte van ongeveer 750 +meter, naar de ruwe opgaaf van de instrumenten, niet gecorrigeerd ten +opzichte van de temperatuur of door vergelijking met de waarnemingen +in het winterkwartier. In den namiddag nog een zware stijging: +vijf uren achtereen sleepten we de sleden over een zeer ongelijk +terrein. We waren dan ook uitgeput en uitgehongerd bij de aankomst +in het bivak. Om 6 uur kampeerden we ter hoogte van 900 meter. + +Dien avond maakten, gelijk reeds vele dagen, lage cumuluswolken het +uitzicht naar het Zuiden onmogelijk. Hoe verlangden we naar den top, +de hoogte van het plateau en naar een vlak ijsveld, waarop we zouden +kunnen vooruitkomen! Er was dien dag 18.9 kilometer afgelegd. + +Onze gesprekken liepen bijna altijd over de keuken en over de +gerechten, die we graag zouden willen eten. Bij de maaltijden verdween +onze soep met een naar onzen zin veel te groote snelheid. Met ongeduld +verlangden we naar Kerstmis; dien dag zouden we, wat er ook mocht +gebeuren, de boter eruit braden. + +Den 12den December kwamen we maar 4800 meter vooruit! Duidelijker +dan eenige beschrijving stelt dat cijfer de bezwaren van den tocht +in het licht. + +Twintig minuten vóór acht vertrek over het allerslechtste terrein +dat men zich kan voorstellen. Een blauwe ijsvlakte, waaruit scherpe +punten opsteken tusschen diepe scheuren. Het was als een bergland +met heuvels en diepe dalen en kloven, een grond, als poolexpedities +zeker weinig hebben aangetroffen. + +Steeds moest onze aandacht gespannen blijven, om te voorkomen, dat +de sleden braken bij een botsing met de ijspunten of in een spleet +verdwenen, of om op te passen, dat we niet zelf een doodelijke +buiteling maakten. Toch vielen we telkens weer; en 's avonds zaten +we vol builen en kneuzingen, maar Goddank was er niets ernstigs. + +Op zulk een terrein waren al onze vereenigde krachten nog nauwelijks +voldoende, om één enkele slede te doen vooruitgaan, en zoo trokken +we den heelen dag samen één slede, twee van ons van voren trekkend +en twee duwend aan den achterkant. Na zoo 1600 meter te hebben +afgelegd, gingen we de tweede slede halen. Bij gevolg moesten wij, +om 5000 meter vooruit te komen, 15 kilometer afleggen, en dat op +ijs, waar een verkeerd gezette voetstap een doodelijk ongeluk kon +veroorzaken. Hoe het zij, we zijn 4800 meter gevorderd naar de pool. + +Bijna een week lang ging het zoo voort, en nog altijd hield het +vermoeiende trekken aan. + +Den 18den December waren we des avonds totaal verstijfd. We hadden een +hoogte van 2200 meter bereikt na een van onze moeilijkste etappen, +maar die zeer belangrijk was, daar we ten slotte eindelijk op het +plateau waren aangekomen! + +Om half acht 's morgens waren we op weg gegaan en legden 10 kilometer +af onder het transporteeren der bagage in twee reizen, dus in het +geheel 30 kilometer op glad ijs, nu eens de sleden ophijschend en +met alle macht ze aan de touwen ophalend, dan weer ze trekkend, +als de helling iets minder steil was. Kwartier vóór een hielden +we rust voor het tweede ontbijt. Rondom ons waren overal spleten; +Adams en ik hadden het ongeluk ook nog te vallen. + +Terwijl de soep pruttelde op het vuur, ging ik stukken rots zoeken en +vond ze zeer verschillend van de stukken zandsteen van den vorigen +dag. In die hoogere streek hadden de bergen een heel ander aanzien +dan op de lagere breedte. Links van ons, dus in het Oosten, waren ze +merkwaardig geregeld gestreept en rechts, in het westen, bestonden +ze uit gesteente, dat door atmosferische invloeden blijkbaar veel +had geleden. + +Den geheelen namiddag besteedden we aan de beklimming van een lange +sneeuwhelling en trokken weer in twee reizen de sleden ertegen op, +zoodat we weer door en door vermoeid en uitgehongerd in het bivak +aankwamen. + +Om het proviand langer te doen strekken, werden de porties verkleind; +bij gevolg werden we al hongeriger en elken nacht droomden we van +overvloedig voedsel. Dagelijks zuinigden we twee beschuiten per +man uit en wat pemmikan en suiker; daarvoor in de plaats aten we de +maïs van de paarden, na die in water te hebben geweekt. Op den 18den +December hadden we nog voor vijf weken levensmiddelen en we waren +nog 544 kilometer van de pool verwijderd. Als we dus het doel wilden +bereiken, zouden we ons met hongersnoodporties moeten behelpen. De +thermometer wees 17.2 graden vorst en daarbij sneed een ijzige wind +ons in het gezicht. + +Overal waren spleten en onpeilbare diepten. We hoopten den volgenden +dag aan het eind der moeilijke bestijging aan te komen. + +En in werkelijkheid bereikten wij de hoogte van het plateau eerst een +week later, den 25sten December. Het verdere gedeelte van den gletscher +bood nog wel hellingen aan, maar we troffen er niet, als lager, van +die verbrokkelde gedeelten, die onzen gang zoozeer hadden vertraagd. + + +Als volgend uittreksel uit mijn dagboek kies ik dat, wat op Kerstmis +betrekking heeft, den dag, waarnaar wij allen zoo hadden verlangd, +om eindelijk eens naar onzen zin genoeg te kunnen eten. Het vroor +27,7 graden met jachtsneeuw en ijzig kouden zuidenwind. Den heelen +dag besteedden we aan het beklimmen van een zeer steile helling, +die hier en daar in spleten was gescheurd. + +We waren ter hoogte van 2850 meter en om zes uur in den avond hadden +we 85.55 Z.B. bereikt. Versterkt door een stevig ontbijt waren we om +zeven uur vertrokken. Al dadelijk hadden we weeke sneeuw waarover de +versleten ijzers van de sleden moeilijk voortkwamen, 's Morgens was +het zwaar trekken en om 12 uur hadden we nog slechts 8.2 kilometer +afgelegd. + +Ter eere van den grooten dag werd onder het tweede ontbijt de vlag, +die de Koningin mij heeft geschonken, ontrold en ook de sleden werden +bevlagd, en ik photografeerde het tooneel met mijn metgezellen erbij. + +Het was zeer koud, 26.8 graden vorst en er woei een doordringende +ijskoude wind. + +In den namiddag waren het altijd nog sneeuwhellingen. Om 6 uur +verscheen er in het Zuidoosten, juist toen we zouden gaan kampeeren, +iets als een ander land. Dien avond nam de wind nog in kracht +toe. Wij wisten niet, hoe de aanwezigheid van zooveel zachte sneeuw +te verklaren met dien aanhoudenden wind. Naar alle waarschijnlijkheid +komt ze van het plateau, dat wij nog niet hebben bereikt en waarvan +ze is voortgedreven door den hevigen Zuidoostenwind. + +Dien avond hadden we een vorstelijk maal. Eerst een ragout van +ponyvleesch, pemmikan, beschuit en emergency-oxo; daarna een +plum-pudding, besproeid met een klein glaasje brandewijn, een maal, +dat Lucullus ons zou hebben benijd, eindelijk cacao, sigaren en een +lepel room voor ieder. + +Wij hebben overdaad genoten, wat ons in langen tijd niet weer zou +gebeuren. + +Tot aan de pool en dan naar hetzelfde punt terug, als waar we toen +waren, was 917 kilometer en we hadden maar voor een maand proviand. Dus +moesten de porties weer worden verminderd. Van den volgenden dag +af kregen we maar zes beschuiten per dag, een 's morgens, drie 's +middags en twee 's avonds. We zouden daar laten blijven al wat niet +volstrekt noodig was. Reeds waren we, wat de kleeding aangaat, tot +de uiterste grens genaderd; we hadden niets meer bij ons dan wat we +aan hadden. Het was gevaarlijk, een deel van onze uitrusting achter +te laten, maar de omstandigheden maakten het noodzakelijk. + +Maar daar aan het einde der wereld vlogen dien dag onze gedachten +vaak naar het vaderland en naar allen die ons dierbaar waren. + +Marshall nam dien avond ook onze temperaturen op en vond ze 1.11 +graad beneden het normale. Maar we voelden ons nog flink en krachtig. + +Toen op Kerstmis tot een nieuwe vermindering der porties was besloten, +hadden we juist een overvloedigen maaltijd achter ons en konden dus de +toekomst met een zekere kalmte tegemoet zien; maar den volgenden dag +zag alles er anders uit, met tien uur trekkens voor den boeg. Altijd +woei het hard, en gedurende onzen geheelen pooltocht blies de wind +uit het Zuiden. + +Wij werden van dag tot dag zwakker, uitgeput door te weinig eten en +het vele inspannende werk. Ook leden we geducht van de koude door de +onvoldoendheid van ons voedsel, om de lichaamswarmte op peil te houden. + +Den 4den Januari liepen we over een onmetelijk sneeuwveld en +nergens was iets anders dan ijs te zien. Wij besloten een dépôt +van levensmiddelen op het plateau te laten. Daardoor werd onze last +lichter, maar het gevaar bestaat, dat we het dépôt niet terugvinden in +de sneeuweentonigheid die ons omringt. Om dat gevaar te verminderen, +dat noodlottig zou wezen, bedachten wij, om elke 18 kilometer een +der bamboestokken van de in het dépôt achtergelaten tent te planten, +met een zwarte vlag op den top; op die manier was onze weg gemerkt. + +Onze bagage was nu verminderd tot 39.5 kilo per persoon; maar in onzen +verzwakten toestand scheen die last ons zwaarder dan de 87 kilo, +die we eenige weken geleden trokken. Onze étappen waren nog van 19 +tot 22 kilometer. + +Op den 9den Januari was de breedte 88.8; we hadden hevigen sneeuwstorm, +en in den nacht wakkerde de storm nog aan. Twee-en-een halven dag had +de wind een kracht van 110 tot 130 kilometer in het uur en nu en dan +daalde de thermometer tot 39 graden onder nul. + +Het begon er ernstig uit te zien, want onze geringe voorraad slonk, +zonder dat we vooruit kwamen. Bovendien waren we bevreesd, dat de storm +onze bakens op de sneeuw zou doen verdwijnen en de stokken omwerpen, +en hoe zouden wij dan het dépôt terugvinden, waarvan ons leven afhing? + +Al dien tijd was de temperatuur binnen in de tent haast niet hooger dan +er buiten en door het versleten zeildoek drong de sneeuw. Dikwijls had +de een of ander bevroren voeten, en om den bloedsomloop te herstellen, +hielpen we allen mee aan het wrijven en verzorgen. In die donkere +uren werd gebeden, dat de storm toch maar mocht ophouden. + +Om één uur in den morgen van den 9den Januari ging de wind liggen. De +storm had zijn werk verricht, en wij waren inderdaad uitgeput. Er +was nu geen twijfel meer aan, we hadden de uiterste grens van onze +kracht bereikt. Om twee uur in den morgen stonden we op, en om vier +uur vertrokken we voor een laatste poging op weg naar het Zuiden, +slechts meenemend wat eten, de instrumenten en de vlag van de koningin. + +Nu eens dravend, dan loopend, volbrachten we dien laatsten tocht. Om +9 uur in den morgen hadden we 88.23 Z.B. bereikt en ontplooiden de +Union Jack. Verder te gaan zou gelijk hebben gestaan met ons den +weg af te snijden naar het dépôt, dat we dan niet meer zouden hebben +kunnen halen. + +Daarginds was de pool, 179 kilometer vóór ons; maar het was onmogelijk +haar te bereiken. + +Over de wijde sneeuwvlakte lieten we onzen Goertz-kijker langs +den horizon gaan, maar nergens was land waar te nemen. Naar alle +waarschijnlijkheid ligt de aardrijkskundige pool midden op dat +reusachtige plateau op een hoogte van 3000 à 3300 meter; zeker het +koudste deel der aarde en een der stormachtigste tevens. + +Na ons groepje te hebben gephotografeerd, geschaard vóór de vlag van +de koningin, die in den kouden poolwind wapperde, namen wij bezit van +het plateau in naam van den koning. En onmiddellijk daarna begonnen +wij den terugtocht naar het Noorden, naar ons kamp. + + + +Luitenant Shackleton heeft in de vorige nommers de geschiedenis +verhaald van de organisatie en de uitrusting van zijn expeditie, hoe de +winterkwartieren waren gevestigd op den rand van de Groote IJsbarrière, +het antarctisch continent, en ten slotte hoe hijzelf met drie gezellen +dien wondervollen tocht van 800 mijlen deed in de onbekende gebieden +der Zuidpoolstreken, die zijn hoogtepunt bereikte in het planten van +de engelsche vlag op een afstand van 97 engelsche mijlen, dat is 179 +kilometer, van de Zuidpool. Thans vertelt luitenant Shackleton de +geschiedenis van den langen marsch van zijn klein gezelschap naar het +Noorden op den terugweg. Ze waren uitgeput door geforceerde marschen +en hard werk, en zijn beschrijving van hoe ze zich erdoor sloegen, +vormt een waardig besluit voor dit verhaal van heldendaden. + +Wij hadden de engelsche vlag geplant op een afstand van 179 kilometer +van de Zuidpool en hadden dus ver overschreden het vorige record van +den Zuidpoolafstand, dat 667 kilometer verder noordelijk lag. + +Nu moesten wij een langen tocht naar het Noorden maken, om onze +winterkwartieren te bereiken. Toen we twee-en-een halve maand te +voren vertrokken, waren we sterk en krachtig en wel doorvoed en +hadden overvloed van levensmiddelen bij ons, althans voor het eerste +gedeelte van onzen tocht. Maar toen we op weg gingen, om de reis +terug te ondernemen, waren we in een verzwakten toestand en hingen +af van enkele weinige dépôts van levensmiddelen, op groote afstanden +van elkander gelegen. + +Er was intusschen geen tijd tot klagen, want onze redding was van onzen +spoed afhankelijk. Na dus ons zuidelijkste punt te hebben bereikt, +haastten we ons naar de tent, die door den sneeuwstorm geheel was +overdekt, en na een sober ontbijt begonnen we den terugtocht dadelijk +ondanks onze vermoeienis en een koud, hongerig gevoel. Om vijf uur in +den namiddag kampeerden we, daar de behoefte aan rust zich dringend +deed gevoelen. + +De blizzard had de vlaggen afgerukt van de stokken, die wij op onze +heenreis naar het Zuiden hadden geplant, maar gelukkig waren de +sporen van onze sleden nog terug te vinden. De zuidenwind, die heen +een zoo lastig beletsel was geweest om vooruit te komen, bleek thans +een hulp van beteekenis. Op de slede heschen we bij wijze van zeil +het vloerkleed van doek, dat in de tent was uitgespreid geweest, +en door den wind voortgestuwd, gleden we snel voort in noordelijke +richting. Door deze inrichting gelukte het ons in de eerstvolgende +dagen etappen af te leggen van 32 tot 48 kilometer per dag, twintig +tot dertig engelsche mijlen. + +Nadat we het dépôt hadden teruggevonden, dat we op het groote +sneeuwveld hadden aangelegd, zetten we snel onzen tocht voort naar het +tweede, boven op den gletscher. We wisten, dat daar slechts voedsel +aanwezig was voor vier dagen, en het dan volgende dépôt lag negentig +mijlen, 145 kilometer verder! + +In verbazende vaart vlogen we over spleten en hooge ijsrichels, +een waaghalzerij, die alleen kon worden verontschuldigd door onze +buitengewone omstandigheden. Er moest alles gewaagd, om zoo spoedig +mogelijk het doel te halen. De hoogere gedeelten van den gletscher +boden groote moeilijkheden aan, want de wind en de zon hadden +er de sneeuw doen verdwijnen, en overal was er een blauwe, gladde +oppervlakte, glibberig als glas! Op de hellingen moesten we de slede +als een baal goed laten zakken aan het groote Alpentouw. + +Van dag tot dag werd de weg slechter; de randen der spleten waren soms +zoo scherp, dat de onderstellen van de slede erdoor werden beschadigd, +en door al het schokken uit haar verband gerukt, liep de slede niet +meer recht en had de helft van haar onderkant verloren. Dichtbij den +voet van den gletscher werd het anders. Daar lag nog een dikke laag +sneeuw, die helaas de spleten onzichtbaar maakte en daardoor gevaar +meebracht, terwijl ze natuurlijk ook onzen gang vertraagde. + +.... Wij moesten het nu doen met vier beschuiten +per dag ieder en met twee pannetjes zeer dunne +soep. Op 26 Januari om vijf uur in den morgen +kregen we een ontbijt van half geweekte maïs, ons +laatste vaste voedsel. Den geheelen dag liepen we +met moeite over zachte sneeuw en raakten vaak in +verborgen spleten. Het kostte ons de grootste moeite, +om op te passen, dat de slede niet in een spleet +kwam en dat wijzelf geen gevaarlijke buiteling maakten. +Van tijd tot tijd hielden we een korte rust, om +een kop thee te gebruiken; met zout en peper was +dat het eenige, wat we nog van onze voorraden over +hadden. We hielden halt om twee uur in den morgen +en vertrokken al weer 's morgens om negen uur, +want we wisten, dat het den dood beteekende, als +we langer ons ophielden. + +We bleven doorgaan tot één uur in den namiddag op den 27sten en kwamen +tot op een halve mijl afstands van het dépôt. Twee-en-dertig uren lang +hadden wij geworsteld, om vooruit te komen, zoo snel we konden. Eer +we het bivak hadden bereikt, was Adams flauw gevallen.... + +Terwijl ik de tent opsloeg, was Marshall naar het dépôt +vooruitgeloopen, om wat ponyvleesch en beschuit te brengen, en toen +genoten we het eerste voedsel na 32 uren marscheerens en dat meestal +met grooten spoed. Geen vaste stof hadden we tot ons genomen sedert +vijf uur den vorigen morgen. + +Na dezen maaltijd kregen we een goeden slaap, en den volgenden morgen +namen we ons dépôt mee en gingen door de "Poort van het Zuiden", +om vervolgens weer op de Groote Barrière te komen met een gevoel, +van eindelijk weer in bekende streken te zijn aangeland. Nu lag +dan de bezwaarlijke gletscher achter ons, waarop we sedert meer dan +vijftig dagen zooveel van onze krachten hadden gevergd. Het plateau +lag achter ons en we waren nu op weg naar voedsel, een schuilplaats +en de kameraden. + +Pas op de Barrière aangekomen, hadden we een sneeuwstorm te +doorstaan. De geringe hoeveelheid van onze voedingsmiddelen +verhinderde ons, op verbetering in het weder te wachten; ondanks den +storm moesten we voort en, door het kompas geholpen, sloegen we ons +door de sneeuwvlagen heen naar het Noorden. We liepen over ijs vol +gaten en spleten, zooals we wisten van onze reis naar het Zuiden, +maar nu we geen vijf el van ons af konden zien, bleven we door een +wonderlijk geluk vrij van eenig ongeval, ofschoon we zeker veel in +de sneeuw verborgen spleten passeerden. Zelfs geen sneeuwbrug stortte +onder ons in! + +Om den terugweg te vinden, hadden we een sneeuwhoogte gemaakt op +de plek van ieder kamp in de hoop, dat we op den terugweg erdoor +zouden worden geholpen, om in het goede spoor te blijven. Die hoop +bleek niet ijdel, want op 31 Januari vonden we den eersten van +die sneeuwheuvels. Er was toen weer een nieuwe moeilijkheid bij +gekomen. Er moest iets verkeerds geweest zijn in het vleesch, dat +uit een der dépôts was genomen, waardoor Wild hevige dysenterie had +gekregen, al kon hij nog wel marscheeren ondanks zijn zwakte. Kort +daarna kwam mijn beurt, en weldra kregen Adams en Marshall de ziekte +ook. Al onze geneesmiddelen waren opgebruikt en er viel niets te doen +dan onze porties beschuit te verminderen en op te houden met het eten +van vleesch. + +De oppervlakte van de sneeuw was gruwelijk week, en ofschoon we +tien of elf uur per dag reisden, konden we slechts met de grootste +moeite, anderhalve mijl per dag vorderen; 2400 meter in een uur was +een maximum. De eerste dagen van Februari vonden ons bezig met die +worsteling naar het Noorden, en eindelijk hadden we dan het dépôt +bereikt op 82 graden, 45 minuten Zuiderbreedte. + +Mijn dagboek zei heel weinig in die dagen. De volgende passages, die +ik eraan ontleen, zullen een denkbeeld geven van de omstandigheden, +waaronder we voortzwoegden en den ernst van den toestand, waarin +wij verkeerden. + +We verlieten het dépôt op 3 Februari en namen de slede mee, die er +op de heenreis was achtergelaten. + +"Vertrokken met de nieuwe slede en 150 engelsche ponden meer gewicht om +veertig minuten over acht," schreef ik. "Gekampeerd om half zes. Niet +meer dan vijf mijlen; akelig weeke oppervlakte van de sneeuw. Allen +acute dysenterie door het gebruik van vleesch. Vertrouwen, dat de slaap +ons herstellen zal; kunnen van avond niet verder gaan, Wild er slecht +aan toe, zelf ook zwakker, en de anderen ook aangetast. Slecht licht, +weinig voedsel, sneeuw erger dan ooit. Ze ligt een voet diep. Opgestaan +om half vijf in den morgen, na om elf uur naar bed te zijn gegaan. Niet +meer van avond. Temperatuur vijf boven het vriespunt. Somber". + +De nacht bracht ons niet de gehoopte verkwikking; hij herstelde onze +krachten niet, zooals ik had verwacht. + +Den volgenden dag, 4 Februari, schreef ik: "Ik kan niet meer +schrijven. Allen lijden we aan acute dysenterie. Vreeselijke dag. Niet +mogelijk verder te gaan. Het vooruitzicht is dreigend. Mooi weêr." + +Den volgenden dag slaagden we erin, op weg te gaan; maar in die dagen +was ons leven iets als een nachtmerrie, tot werkelijkheid geworden. + +Den 7den Februari schreef ik: "Er waait een hevige storm. Volgehouden +tot zes uur na den middag. Adams en Marshall weer dysenterie. We zijn +uitgeput; onze levensmiddelen zijn zoo goed als op. Allen zeer zwak." + +De storm, die in gewone omstandigheden beschouwd zou zijn geworden +als een beletsel om verder te gaan, was in deze periode voor ons een +helper, omdat hij ons gauwer deed vorderen naar het Noorden. + +"Alle denken en praten is over eten," schreef ik op den 9den Februari +in het dagboek, en het gezegde werd den volgenden dag herhaald. De +sneeuwhoopen, die wij hadden opgericht op de heenreis, waren een heele +troost, want we troffen ze geregeld en zoo gaven ze ons de zekerheid, +dat onze afstandsmeter voor de sleden de afstanden juist aangaf, en +dat we inderdaad met betrekkelijke snelheid naar het Noorden vorderden. + +We waren nu gekomen tot een half pannetje warme soep en vijf beschuiten +per dag en per man. + +Op 13 Februari bereikten we het Chineesdépôt, waar we den pony +hadden geslacht, die den naam van Chinees droeg, den eerste, die +op de heenreis was opgeofferd. Onze heele voorraad was uitgeput. Ik +schreef in het dagboek: "Met de lever van onzen Chinaman hadden we +een uitgezocht maal. We zochten overal naar resten van vleesch, die +mogelijk achtergebleven waren, toen de pony werd geslacht. Ik vond +een blok harde, roode sneeuw, niets anders dan het bloed van Chinaman, +door de vorst in een hard blok veranderd. Dadelijk groef ik het op en +maakte er een bouillon van, die door ons allen lekker werd gevonden. We +legden vandaag 19.5 kilometer af met een niet sterken wind." + +Op de plaats van het dépôt laadden we het ponyvleesch op de sleden +en de beschuit. Die zullen ons naar het dépôt A. moeten brengen, +dat 144 kilometer meer naar het Noorden is gelegen. + +Trots kou en honger en zwakte legden wij toch menigen dag meer dan +twintig mijlen af. In die periode bestond ons rantsoen uit twee +pannetjes thee, een pannetje slappe cacao, drie vierden van een +pannetje soep en gekookt vleesch en vier beschuiten. Wij bemerkten, +dat het paardevleesch zachter bleef, als we het eenvoudig wat warm +maakten, dan wanneer we het kookten, en onze voorraad brandstof was +niet groot genoeg, om het te laten stoven. + +Het eenige vleesch, dat we stoofden, was een voorraadje, dat we hadden +afgeschraapt van de beenderen van den pony Grisi, en die weelde +veroorloofden we ons, omdat dit vleesch maanden lang in de zon had +gelegen en later schimmelig was geworden. + +Wij vorderden intusschen, en den 20sten Februari hadden we het gevoel, +ons thuis te naderen. + +Den 21sten schreef ik in mijn dagboek: "Wij stonden om twintig minuten +vóór vijf op, juist toen het begon te waaien. De thermometer daalde +tot ruim 37 graden vorst. Den heelen dag bleef de wind aanhouden, en +we konden maar niet warm worden, maar legden twintig mijlen af. In +gewone omstandigheden zou men op een poolreis in zulk weêr stil in +de tenten blijven; wij echter kunnen in onzen kritieken toestand ons +niet ophouden. We moeten vooruit, het koste wat het wil! Vóór ons is +de overvloed; achter ons de dood. + +Dit is de tijd van het jaar, waarin het meeste slechte weêr te +verwachten is. De zon daalt nu verscheiden uren onder den horizon en +tegen half tien in den avond is het volkomen duister. + +Wij zijn zoo mager geworden, dat onze beenderen ons pijn doen, als +we in onze slaapzakken gaan liggen, die ook al het meeste van hun +bont hebben verloren. Van avond stoofden we een paar stukken van +Grisi's vleesch, en het gerecht smaakte heerlijk. Goddank, dat wij +de Klip naderen." + +(Met de "Klip" bedoelt de schrijver den heuvel +Minna, een rotspunt aan den rand der Barrière. +Vóór zijn vertrek naar het Uiterste Zuiden had de +heer Shackleton het bevel achtergelaten, dat er +levensmiddelen moesten worden gebracht naar een +plek 112 kilometer ten zuiden van de winterkwartieren. +Volgens die voorschriften werd er een dépôt +gevestigd aan den voet van den heuvel Minna. De +afdeeling, die in opdracht had, deze zending te volbrengen, +trok daarna verscheiden dagen zuidwaarts +in de hoop, Shackleton te ontmoeten of hem en zijn +metgezellen te zoeken. Maar de groep van Shackleton +was later dan oorspronkelijk was berekend als +tijd van terugkomst, en de hulpexpeditie moest teruggaan +volgens de bevelen, die de leider der expeditie +van te voren had achtergelaten.) + +De 22ste Februari was beter, want ik schreef: "Een prachtige +dag. Heerlijk weêr, 33 kilometer! Om ons te tracteeren ter eere van +dat resultaat, namen we een goeden maaltijd. Omstreeks elf uur in den +morgen ontmoetten wij de versche sporen van vier man met honden. Ze +trokken recht naar het Zuiden en met flinke snelheid, zoodat het +stellig goed weêr moet zijn geweest. De lengte van hun schreden wees +uit, dat ze vlug vooruit kwamen. Ook droegen ze geen bontlaarzen, +maar skilaarzen, en wij vonden een eindje sigaret! Wij slaan nu ons +kamp op boven die schreden en we willen zien, ze te volgen naar de +klip, want ze moeten van het dépôt zijn gekomen. Hierdoor hebben we de +zekerheid, dat er levensmiddelen zijn gebracht naar de opgegeven plek, +zooals ik had voorgeschreven. Ik kan niet uitmaken, wie de vierde man +kan zijn geweest, tenzij het Buckley is, die er nu zou kunnen zijn, +als het schip is aangekomen. + +Wij passeerden de plek, waar ze op den middag hebben gerust en +gegeten, en ik ben zeker, dat het schip is aangekomen, want er +lagen daar in het rond blikjes, die andere étiketten droegen, dan +die van ons gewoon proviand. We vonden drie kleine stukjes chocolade +en een stukje beschuit als belooning voor de moeite, die we hadden +gedaan, om te zoeken naar het een of ander, dat de anderen hadden +weggeworpen. Er werd geloot om de lekkernijen. Ik had het ongeluk, +het stukje beschuit te trekken, en in dat verdriet was ik eenige +oogenblikken ten prooi aan een onredelijke boosheid. Daaruit blijkt, +hoe primitief wij zijn geworden en hoe de quaestie van een hapje eten +ons oordeel benevelt. We zijn bijna aan het eind van onzen voorraad, +maar daar we nu vast rekenden op het dépôt van de Klip, namen we een +goeden maaltijd. Daarna was er niets meer in voorraad; als wij niet +aan het dépôt komen, zijn we verloren." + +Den 23sten kwamen wij aan de Klip en vonden er overvloedig proviand +en berichten. Het schip, de Nimrod, dat ons zou komen afhalen, was +inderdaad gearriveerd en het was al voor de terugreis in gereedheid +gebracht. + +Het vleesch van den pony Grisi, dat in deze dagen gegeten was, had bij +Wild een hernieuwden aanval van dysenterie ten gevolge. Twee dagen +later werd Marshall op zijn beurt ernstig ziek. Nadat hij nog trots +zijn pijnen een étappe van vier-en-twintig mijlen met ons aflegde, +was hij op 26 Februari te ziek, om in den namiddag verder te gaan, +ofschoon hij het nog wilde probeeren. In die omstandigheden nam ik het +besluit, hem in het kamp achter te laten onder de hoede van Adams, +terwijl ik met Wild een geforceerden marsch van 53 kilometer of 33 +mijlen deed naar het schip. + +Den 1sten Maart kwamen we aan boord, waar al onze kameraden ons op +het allerhartelijkst verwelkomden. Denzelfden dag ging ik er weer op +uit met een hulptroepje, om onze zieke te hulp te komen. Wij hadden +het geluk Marshall veel beter te vinden, en den 4den Maart waren wij +allen aan boord van de Nimrod. Dadelijk daarop zette het schip koers +naar Nieuw-Zeeland. + + + +(Zoo kort en eenvoudig vertelt de luitenant dit laatste gedeelte +van den tocht, maar zoowel de redactie van Pearson's Magazine, +waarin het verhaal van den tocht het eerst is gepubliceerd als +de fransche Illustration, die er een vertaling van geeft, voegen +hier een opmerking aan het verhaal toe, namelijk dat luitenant +Shackleton's bescheidenheid hem weerhouden heeft, de aandacht te +vestigen op misschien het treffendste blijk van zijn eigen dapperheid, +uithoudingsvermogen en schitterende eigenschappen als leider, en de +redacteur acht het zeker, dat de lezers er belang in zullen stellen, +te hooren wat een der leden van zijn troepje te zeggen heeft, die op +zijn terugkeer wachtte. + +"Hij was lang over zijn tijd," zegt hij, "en we waren bang, dat hem +een ongeluk was overkomen. De Nimrod ging hem zoeken. De kapitein +ontdekte twee stippen op de Barrière op een afstand en toen zag +hij het licht van de heliograaf. De stippen ontwikkelden zich tot +luitenant Shackleton en Wild. Waar waren Marshall en Adams? Er +ging een boot heen en de onderzoekers werden aan boord genomen. Hun +magere leden en ingevallen gezichten toonden, hoe groote ontberingen +ze hadden geleden. En toch, na het eten van een stevig maal van +gebakken brood en ham, vertrok luitenant Shackleton, ofschoon hij +in vier-en-twintig uur niet had geslapen, onmiddellijk, om de zware +53 mijlen af te leggen en met de hulpexpeditie Marshall te bereiken, +die ziek was aan dysenterie door het gebruik van paardevleesch en die +onder de hoede van Adams was achtergebleven. Het was nog een tocht +van anderhalven dag, eer ze er aankwamen. Toen keerden allen terug +naar het schip, uitgeput, maar gelukkig over den goeden afloop van de +groote onderneming. Luitenant Shackleton had het sterke stuk bestaan, +een reis van 99 mijlen per slede te doen met weinig slaap in drie +dagen aan het slot van een tocht van 1700 mijlen.") + + + +Aan boord kreeg ik niet anders dan goede berichten. Op de Nimrod genoot +ik met een gevoel van onbeschrijfelijke vreugde en dankbaarheid van +hetgeen de andere leden der expeditie mij hadden te vertellen. + +Onder de allergrootste gevaren had het gezelschap, dat uit professor +David, Douglas Mawson en Dr. Mackay bestond, de magnetische Zuidpool +ontdekt na vele avonturen en was daarna in welstand opgehaald door de +Nimrod. Dat was het noordelijke gezelschap. Het westelijke had een +nieuwe kust geëxploreerd en was eveneens door het schip opgenomen, +terwijl elk lid van het troepje gezond was. De pogingen, die waren +gedaan, waren alle goed geslaagd. In alle richtingen was er nuttig +werk gedaan, en ons wakker scheepje bracht ons nu terug naar de +beschaving en de vrienden zonder het verlies van een enkel man. Wij +konden rusten, slapen en eten zonder eenige kwelling des geestes en +met een heerlijk gevoel van vrijheid, comfort en veiligheid, dat een +goede reactie was op de maanden van zorg en inspanning. + +Thans wil ik nog een paar woorden wijden aan de werkzaamheden van de +beide genoemde groepen, werkzaamheden, die van groote beteekenis waren. + +De groep voor het Noorden, die onder het bevel stond van professor +David, had de winterkwartieren den 5den October verlaten. Ik heb +slechts weinige van de incidenten kunnen vermelden, die op onze reis +naar het Zuiden hebben plaats gehad, en ik kan nu ook maar zeer kort +blijven stilstaan in de mij voor dit artikel toegestane ruimte, bij +het werk van dit gezelschap, dat zich ten doel stelde, de magnetische +Zuidpool te zoeken, en dat die pool bereikte. Ook het troepje, dat +een reis westwaarts maakte, kan ik maar vluchtig volgen. + +Zij namen bezit van een dépôt, dat vroeger door de auto was gebracht op +een westelijk punt en trokken toen langs Victorialand noordwaarts over +het ijs. Het eerste eind van 400 kilometer was uiterst moeilijk. De +reizigers moesten twee sleden trekken, waarop hun proviand was geladen +en hun materialen, te zamen 500 kilo's wegend. Met hun drieën konden ze +de beide zware voertuigen niet tegelijkertijd vooruit krijgen. Daarom +spanden ze zich eerst voor de eene slede, en na die dan ongeveer 3600 +meter te hebben vooruitgebracht, keerden ze op hun schreden terug, +om de tweede slede te halen. Driemaal legden ze zoo hetzelfde traject +af. Wel kwamen ze op deze wijze al heel langzaam vooruit, en omdat +dus de étappen van elken dag zoo klein waren, moesten professor David +en zijn metgezellen hun dagelijksche rantsoenen verkleinen. + +Gelukkig, dat zeehonden en pingoeïns hun overvloedig hielpen in +de aanvulling van hun eetbaren voorraad. Dat wild werd gebraden op +een vuur, dat met zeehondenvet werd onderhouden in een fornuisje, +door een der reizigers op vernuftige manier gemaakt van een blikken +bus. Onze vrienden schikten zich best met dit menu, dat min of meer +olieachtig moet worden genoemd. + +Intusschen kwam men dieper in den zomer, en de temperatuur +werd hooger. Op het ijs hadden de onderzoekers van de warmte te +lijden en moesten vaak hun jassen uittrekken. Ten slotte kwamen +ze aan den uitlooper van den Drygalskigletscher, waar ze een dépôt +vestigden. Daarna namen ze voorraden mee voor zes weken en begonnen +de bestijging van het plateau, waarop de magnetische Zuidpool is +gelegen op een afstand van de zee van ongeveer 320 kilometer. + +Het was zeer slecht weêr geworden. Ofschoon men zich in den vollen +zomer bevond, viel er herhaaldelijk sneeuw en in groote massa's; +bovendien duurde het een volle week, dat de eene storm op den anderen +volgde. Als men daarbij bedenkt, dat de ijsmassa, die de hellingen +bedekte van het plateau, vol spleten was, dan wordt het begrijpelijk, +dat de mannen op hun exploratietocht een oogenblik dachten, dat ze hun +onderneming zouden moeten opgeven. Ze waren op een grooten gletscher +geraakt; maar toen ze telkens weer vielen, moesten ze wel van dien weg +afzien. Enkel een geen oogenblik falende waakzaamheid en het geluk, +dat de afdeeling op de heele expeditie niet in den steek liet, redden +de leden van een groote ramp. Langs een sneeuwhelling wist David de +streken van het gescheurde ijs uit den weg te gaan en bereikte zoo +het plateau ten zuiden van den berg Larsen. + +Na die inspanning waren allen uitgeput; maar ze bleven gelooven aan +het eindelijke succes van hun onderneming. Verder trekkend over het +zacht golvende plateau langs den meridiaan van de magnetische pool, +bereikte het troepje een hooge sneeuwvlakte, gelegen ter hoogte van +2100 tot 2400 meter. Op dit terrein werd het voortgaan gemakkelijker, +en den 16den Januari 1909 op 72 graden, 45 minuten Z. B. en 134 graden +W. L. van Greenwich was het doel van dezen zwaren tocht bereikt. Op +dat punt plaatsten zeer preciese waarnemingen de magnetische Zuidpool. + +Om het behaalde succes te vieren, ontplooide professor David de +nationale vlag en in naam des konings nam hij bezit van dit deel van +het antarctisch continent. + +Dadelijk daarna begon de terugtocht. Er was geen tijd te +verliezen. Onvoldoende gevoed, aan zeer hevige koude blootgesteld, +voortdurend in de noodzakelijkheid, overmatig zwaren arbeid te +verrichten, waren de dappere ontdekkers in hooge mate verzwakt. + +Uit het Zuidwesten blies onophoudelijk een ijzige wind en herhaaldelijk +woedden hevige sneeuwstormen. Gelukkig was de richting van den wind +in de meeste gevallen gunstig, en dank zij het zeil, dat aan de sleden +was aangebracht, ging de daling betrekkelijk vlug. + +Na een laatsten wanhopigen strijd op een sterk gespleten gletscher +kwam het troepje den 3den Februari uitgeput bij het dépôt aan, dat +achtergelaten was op den Drygalskigletscher. De nood was toen op het +hoogst gestegen voor de drie mannen, die kleine donkere stipjes waren +op het groote, witte veld. De levensmiddelen liepen op het eind, en +de terugweg naar de winterkwartieren was afgesneden door het smelten +van het ijs in den tijd van den tocht naar de magnetische pool. + +De bevrijding van dit gezelschap uit hun netelige positie door de +Nimrod is een illustratie van het geluk, dat de expeditie trouw +bleef. Mijn kameraden hebben in de gevaarlijke omstandigheden den +meest bewonderenswaardigen moed getoond. Voordat ze zich waagden op de +gletschers van het binnenland, wisten ze, dat ze bij hun terugkomst +op open water zouden stuiten en dat hun heil uitsluitend was gelegen +in de komst van het schip. Volgens mijn instructies moest, als den +1sten Februari David niet op het station was aangekomen, de Nimrod +er op uitgaan, om hem te zoeken. Dat deel der kust, dat onderzocht +moest worden, was zeer uitgestrekt. Daarom mocht men met eenige zorg +zijn vervuld over het succes van het onderzoek. + +Maar zoodra men bij het dépôt was aangekomen, slaagde de afdeeling +erin, zeehonden en pingoeïns te vangen en weldra kon het gezelschap +zijn honger stillen met flinke stukken versch vleesch en spek. Terwijl +men in de tent een sappig en smakelijk maal genoot, werden plotseling +twee schoten vernomen. Met een sprong waren de onderzoekers overeind, +gingen naar buiten en wat zagen ze? De Nimrod, die hun kamp had +opgemerkt en nu naderbij kwam. In zijn uitbundige vroolijkheid viel +Mawson in een spleet, die oversneeuwd was, maar werd spoedig gered +met de hulp der ontscheepte matrozen van het schip, die onzen vriend +optrokken uit zijn gevaarlijke positie. Een goed uur later was de +Nimrod op weg naar het station bij kaap Royds. + +Den vorigen dag was de Nimrod het dépôt voorbijgevaren, zonder iets te +bespeuren. Thans keerde het schip terug, om het anker uit te werpen +dicht bij het winterkwartier, toen de scherpe oogen van de mannen, +die de wacht hadden, het kleine kamp ontdekten. De redding van David +en de zijnen in die bezwaarlijke omstandigheden mag wel aan hun goed +gesternte worden toegeschreven. + +Deze expeditie naar de magnetische Zuidpool heeft uit het oogpunt der +wetenschap zeer belangrijke resultaten gehad, maar daarop kan ik hier +niet ingaan. + + + +Het gezelschap, dat naar het Westen onderzoekingen deed, bestond uit +Armytage, Priestley en Brocklehurst. Ze had de opdracht, geologische +onderzoekingen te doen in het bergland, dat zich ten westen van het +station uitstrekte. De gedane waarnemingen en de oogst aan geologisch +materiaal, die werd meegebracht, zijn eveneens hoogst interessant. + +Op dezen verkenningstocht had er een dramatisch incident plaats. In +den nacht van den 22sten Januari raakte de ijsschol, waarop de drie +mannen kampeerden, los van de kust. Den volgenden morgen bij het +ontwaken waren onze vrienden ten hoogste verbaasd en verschrikt, +toen ze zich in volle zee zagen. Den geheelen dag dwaalden ze op hun +ijsveld rond door de baai, omringd door haaien, die met gulzige blikken +over den rand van het ijs keken naar het afgedreven en hulpelooze +troepje. De toestand scheen hopeloos; maar gelukkig kwam er dien +avond een verandering in de richting van den stroom, zoodat ze naar +het Zuiden dreven, en omstreeks middernacht raakte een hoek van hun +ijsschol het landijs voor eenige minuten aan. Met een sprong brachten +ze zich toen in veiligheid, konden nog hun uitrusting meenemen, +en bijna dadelijk daarna dreef hun ijsmassa weer naar het Noorden, +naar de open zee! Den volgenden dag zagen ze het schip op een afstand +van ongeveer elf mijlen, terwijl het heliografische seinen afzond. + +De afdeeling, die levensmiddelen was gaan brengen naar de klip bij +den berg Minna ten behoeve van ons troepje bij de terugkomst uit het +Zuiden, ontsnapte ook aan een wissen dood op haar terugweg naar de +winterkwartieren. Den 18den Februari had ze een streek te passeeren, +die vol spleten was, en ze hielden een richting, die loodrecht op +die gevaarlijke plekken stond. Het ging naar kaap Crozier en ze +draafden over een harde oppervlakte. Plotseling werd een voet van +Joyce gevat door een opening, maar hij kon zich nog snel loswerken +en zijn weg vervolgen. Het ongeval leek niet erg, en er werd niet om +stilgehouden, want Joyce viel niet. Maar in het volgende oogenblik, +toen de slede over een hoogen sastrugi ging, sloeg ze achterover +onderste boven en met een donderend geweld stortte de sneeuwbrug, +die een breede spleet had verborgen, in. + +Marston, die vóór de slede liep, kwam er nog net over, en een hond, +die naast hem liep, viel erin, maar kon aan het tuig nog worden +opgetrokken. Het gezelschap stond toen aan den rand van een gapende +kloof, waarin gemakkelijk de slede met de mannen en de honden hadden +kunnen worden verzwolgen. Aan den overkant van de instorting zagen +ze nog duidelijk de sporen van de slede en hun eigen voetstappen, +plotseling ophoudend, waar de brug was ingestort. Dat ze ontkomen waren +aan het doodsgevaar, leek hun een wonder, en nadat ze een photografie +hadden genomen, trokken ze verder met veel grooter voorzichtigheid. + +Er zijn in allerlei opzichten door de inspanning der expeditieleden +belangrijke resultaten verkregen, zonder dat wij eenig verlies hadden +te betreuren. Thans brengt ons stevig scheepje ons naar de beschaving +terug. Onze arbeid is ten einde. Na zooveel maanden van vermoeienis +en ontberingen, kunnen we rust nemen, slapen en eten naar hartelust +in een gevoel van voldane behagelijkheid. + +De Nimrod sloeg den weg naar het Noorden in met volle zeilen en met +de grootste snelheid, waartoe haar machine in staat was. Er woei een +zeer hevige koude wind, wat een geluk moest heeten, want het ijs, +dat begonnen was, zich aan de oppervlakte te vormen, werd snel al +dikker en dikker, terwijl groote brokken drijfijs voor ons uit dreven, +zoodat het veel waard was, vlug vooruit te komen. + +Op den morgen van den 6den Maart waren we op de hoogte van kaap Adare, +en ik hoopte, tusschen de Balleny-eilanden en de kust te kunnen +doorvaren, en de kustlijn te volgen van kaap North naar het Westen, +om de kust tot Adelieland te verkennen. + +Maar eerst had ik nog gehoopt, de geologische verzamelingen aan boord +te kunnen nemen, die door onze noorderafdeeling op het eiland Monazite +waren neergelegd. Op dat oogenblik blies de wind echter als een storm, +en de ijsvelden, die aan de kust zich ophoopten, werden dikker en +dikker. Er was geen enkele schuilplaats in de buurt van het eiland; +dus zou het zeer moeilijk wezen, aan land te gaan, en het minste +oponthoud, zou noodlottige gevolgen kunnen hebben. Al die redenen +werkten ertoe mee, mij te doen besluiten, de geologische collectie +in den steek te laten en weer noordwaarts te stevenen. + +Zoo probeerden we dan den 6den Maart dien doorgang en de verkenning van +de kust naar het Westen, ten einde het verband te ontdekken tusschen +Victoria- en Adelieland. Het was een moeilijke onderneming. Altijd +hadden ten westen van kaap North de vaste ijsmassa's de schepen +tegengehouden, als ze hadden getracht, erlangs te varen. Geen schip +was dan ook ooit verder naar het Westen doorgedrongen. De Discovery +was door de Balleny-eilanden heen gevaren en was zeilende de plek +gepasseerd, waar op de kaarten Wilkesland was geteekend; maar het +was een open vraag gebleven, of Wilkesland niet op wat zuidelijker +breedte kon liggen. + +Langs het pakijs varend, dat in dikte bleef toenemen, hadden we +de voldoening, ons scheepje langs die kust te brengen tot een +punt, verder westelijk gelegen, dan op eenige vorige expeditie was +bereikt. Op den morgen van den 8sten Maart kwamen we in het gezicht +van een nieuwe kustlijn, een voorbij kaap North zich uitstrekkend, +tot nu toe onbekend land, dat eerst naar het Zuiden en dan naar het +Westen liep over een afstand van 45 mijlen. + +Wij deden opmetingen en Marston schetste de hoofdlijnen. + +Wij waren te ver uit den wal, om foto's te nemen, die eenigszins +van waarde konden wezen, maar de schetsen wezen duidelijk den aard +van het land aan. Het was een plateau, en prof. David hield het voor +den noordelijken rand van het groote tafelland, dat dit deel van den +Antarctis inneemt, het zuidelijke Poolplateau. Wij konden heel goed +hooge rotsen onderscheiden en klippen, met eenige baaien ertusschen. + +Wij zouden allen graag aan de exploratie zijn gegaan van dit deel +der kust, maar daarvan was geen sprake, evenmin als eraan kon worden +gedacht, meer naar het Westen te stevenen. Het ijs nam maar voortdurend +in dikte toe, en jong ijs werd gevormd tusschen de brokken van het +vorige jaar, zoodat er werkelijk gevaar begon te dreigen, dat we +zouden invriezen. Dus werd het dringend noodig, dat we ons uit de +voeten maakten, om vlug open water te zoeken, want anders zouden we +genoodzaakt worden tot een hernieuwde overwintering. Daar het zou zijn +geweest op een plaats, waar we geen geologisch werk van beteekenis +zouden kunnen doen, maakten we haast, om weg te komen. Wij wendden +dus den steven naar het Noorden langs het pakijs, steeds nog weer +zooveel mogelijk westelijk houdend naar de Balleny-eilanden. + +Ik had nog hoop, dat het mogelijk zou zijn er voorbij te komen en +Wilkesland te vinden. Het was een bijzonder moeilijk werk, en op +sommige oogenblikken kon het schip zich haast niet bewegen. Het scheen +geheel door het ijs geblokkeerd, en eindelijk tegen middernacht zag ik, +dat het noodig was den steven te wenden naar het Noorden. Dat was op +den 9den Maart. + +Het was intusschen al te laat; het ijs sloot zich, en de Nimrod zat +weer vast. De toestand was kritiek; maar na lang scharrelen vonden +we toch nog een uitweg, een open kanaaltje, en door dat te volgen +kwamen we in den namiddag van den 10den in open water, na een menigte +ijsmassa's te zijn gepasseerd. + +Nu waren we dan uit het pakijs vandaan, en onze tribulaties waren +ten einde. Na een snellen en voorspoedigen overtocht waren we den +22sten Maart op Nieuw-Zeeland aan de monding van Lord's rivier op +den zuidkant van het Stewart-eiland. + +Het is nu dadelijk niet mogelijk, met juistheid de beteekenis te +schatten van het aardrijkskundige en natuurwetenschappelijke werk, +door de expeditie verricht. In elken tak van de natuurwetenschap is er +gewerkt, en specialiteiten zullen te zijner tijd de bereikte resultaten +openbaar maken. Op het oogenblik is de studie van de verzamelingen, +die wij hebben meegebracht, nauwelijks begonnen. Ik kan dan ook slechts +in hoofdlijnen de meest in het oog loopende uitkomsten aangeven. + +In de eerste plaats weten we nu, dat de Groote IJsbarrière begrensd +wordt door bergen, die zich in zuidoostelijke richting uitstrekken van +78 graden Z. B. tot minstens 85 graden Z. B. en dat een onmetelijke +gletscher naar een hoogvlakte voert van meer dan 3000 meter boven +zeepeil, waarop de aardrijkskundige Zuidpool gelegen is. + +In de tweede plaats hebben wij verscheiden bergen in het binnenland +ontdekt en daar een overvloed van geologische staaltjes ingezameld. Die +specimina wijzen uit, dat in de een of andere periode van de +geologische geschiedenis onzer planeet een warm klimaat moet hebben +geheerscht in deze deelen van de IJszee. + +En eindelijk is een kustlijn van 45 mijlen lengte langs de noordzijde +van het antarctisch continent door ons geëxploreerd. + +De toestand van den vulkaan Erebus is op den top waargenomen, +en er zijn op dien berg interessante aardkundige verzamelingen +bijeengebracht. + +Daar ik niet bevoegd ben, over het geologisch werk te spreken, kan +ik enkel verzekeren dat de werkzaamheden, door onze specialisten, +geoefende mannen in hun vak, verricht, een helder licht werpen op +de veranderingen, die er hebben plaats gehad in dit gedeelte van +de aarde, en hun verzamelingen zoowel als hun rapporten zullen in +de naaste toekomst onderzocht en nagespeurd worden, opdat men kome +tot een oplossing van de problemen, gesteld door de ontdekking van +steenkoollagen ver in het binnenland. + +Op het gebied der meteorologie zijn er geregelde waarnemingen gedaan +omtrent de bewegingen der hoogere lagen van de atmosfeer, die een +zoo grooten invloed hebben op het klimaat in de landen der gematigde +luchtstreek. Thans moeten de duizenden cijfers, afgelezen van de +instrumenten, nog in tabellen worden gebracht en worden vergeleken, +zoodat er een reuzenmassa te doen blijft voor de vakmenschen, die er +hun besluiten uit zullen moeten trekken. + +Buitendien zal de physica haar aandacht wijden aan onze waarnemingen +van het Zuiderlicht, ten einde dat tot dusver duistere verschijnsel +beter te leeren begrijpen. Zoo zal er nieuw licht opgaan over de +Aurora Australis. + +Het bereiken van de Magnetische Pool en de talrijke waarnemingen +over het aardmagnetisme zullen van groote waarde blijken te zijn, +en zij zullen niet enkel belangstelling ontmoeten bij de mannen der +wetenschap, maar tevens zullen ze dienstig kunnen worden gemaakt voor +de zeevaart, zoodat ze niet alleen abstracte, maar ook practische +waarde hebben. Andere takken van wetenschap, te speciaal en te +diepzinnig om hier te worden genoemd, zijn voor zoo ver mogelijk in +den kring van onze werkzaamheden getrokken. + +Wat de wetenschap der biologie betreft, is de ontdekking +van microscopisch leven in de meren, die zich dichtbij onze +winterkwartieren bevonden, van het hoogste gewicht. Volgens de +ervaringen van onze natuurwetenschappelijke metgezellen kunnen de +kleine raderdiertjes leven bij een temperatuur van 73 graden Celsius +onder nul en tevens, ongedeerd, de proef doorstaan van te worden +blootgesteld aan een temperatuur van 200 graden Fahrenheit. + +Misschien zal een vergelijking van de fauna van Nieuw-Zeeland en +Australië met die van het antarctisch vasteland uitwijzen, dat +er vroeger een verbinding moet hebben bestaan tusschen die landen +der aarde. + +De collecties van onderzeesche planten en dieren, door de expeditie +bijeengebracht, zijn zeer uitgebreid en van groote verscheidenheid. Hoe +vreemd het moge schijnen, de onderzeesche fauna in de wateren van de +Zuidelijke IJszee is zeer rijk. De wateren van die zee hebben namelijk +een merkwaardig constante temperatuur, die weinig uiteenloopt in +den winter en den zomer, wat een gunstige omstandigheid is voor het +bestaan van dierlijk leven. + +Er zijn verzamelingen meegenomen van vellen van zeehonden en +pingoeïns. Ook hebben we ons beijverd, om voor de kinematograaf de +gedragingen van de merkwaardige vetganzen vast te leggen, en andere +episoden uit het antarctische leven. + +Er is nog heel veel te doen in de bevroren wereld, waaruit wij +zijn teruggekeerd. Daar, op de met ijs bedekte velden, vindt +de exploratie nog werk in overvloed. In onze voetstappen zullen +anderen erop uitgaan, om het onbekende te gaan veroveren. Op het +oogenblik werkt een fransche expeditie, geleid door Dr. Charcot, in de +zuidelijke ijswereld. Mocht ze vruchtbaren arbeid verrichten! Laten +de onderzoekers en ontdekkingsreizigers met alle energie, waartoe ze +in staat zijn, zich wijden aan de studie der natuur, dan zal iedere +poging om haar geheimen te ontsluieren, een nuttige bijdrage, leveren +tot de wetenschap en de som van menschelijke kennis vergrooten, en +als dat het geval is, zullen de inspanning en de moeite van diegenen, +die in deze richting arbeidden, niet nutteloos zijn geweest. + + + +Thans is het boek reeds verschenen, dat uitvoerig van de expeditie +vertelt. Het heet "The Heart of the Antarctic. Being the story of +the British Antarctic Expedition, 1907 till 1909". Het verscheen +bij Heinemann in Londen in twee deelen van samen 800 bladzijden. In +Engelands hoofdstad heeft de Nimrod in de Theems gelegen en er heel wat +bekijks gehad. Dat scheepje, dat daar gemeerd lag aan de Temple Pier, +had de zeeën getrotseerd in de meest afgelegen en eenzame streken te +midden van gevaarlijke ijsmassa's. Waar nu de flikkerende lichtjes van +de rivier boven masten en tuig stonden, waren de lampen des hemels voor +hen ontstoken, toen in de onherbergzame zeeën geen ander licht hen +wenkte. In plaats van de meeuwen, die in de stad het schip naderen, +waren de pingoeïns of vetganzen het gezelschap der bemanning geweest +en in plaats van te kijken naar de richting van den londenschen rook, +om de windrichting te kennen, hadden de reizigers het oog gericht +naar de damppluim, die er hing boven den vulkaan Erebus, den grooten +vuurspuwenden berg van het antarctisch vasteland. + +Die groote tegenstelling tusschen het alledaagsche leven van de +menschen die in steden wonen, en de allesomvattende mogelijkheden, +die wachten op diegenen, wier moed en ondernemingsgeest hen drijven +in de poolwereld, is de groote bekoring van antarctische en arctische +exploratie, haar altijddurende aantrekkelijkheid. Die bekoring wordt +grooter, als we in aanraking komen met hen, die een rol hebben gespeeld +in het poolonderzoek. + +Alleen het bericht, dat men zoo dicht tot de Zuidpool was genaderd, +deed een schok door de wereld gaan en boeide ieder, die eenige +verbeeldingskracht had, maar als men met eigen oogen het scheepje ziet, +dat de reis deed, en de stemmen hoort van de pioniers, die worstelden +met de moeilijkheden, die hen van de pool scheidden, voelt men nog +veel dieper de beteekenis. + +Alle leden der expeditie schijnen te hebben gephotografeerd, en geen +reisverhaal werd ooit rijker geïllustreerd dan het boek van Shackleton. + +Er is, zooals ook onze lezers zullen hebben bemerkt, geen vertoon +van pathos in het verhaal van den Engelschman, maar hoe tragisch is +het toch eigenlijk, dat daar op die groote hoogvlakte, waar het wijde +sneeuwveld rechtstreeks naar het punt op 90 graden breedte den toegang +vrijliet, moest worden teruggekeerd zonder dat het doel werd bereikt, +om geen menschenlevens te wagen; want gebrek aan voedsel dreef de +expeditie terug naar het Noorden. De stijgende weg op dat hooge +plateau was niet te moeilijk; ze hadden hun Kerstmiskamp ter hoogte +van 3000 meter gevierd in een koude, die hun lichaamstemperatuur tot +twee graden onder het normale deed dalen, en toch moest toen ondanks +al die betoonde energie worden teruggekeerd, eer de vlag aan de pool +was geplant. + +Het is aandoenlijk te lezen over dien laatsten dag, toen ze op 88 +graden 23 minuten Z.B. 's morgens heel in de vroegte, te voet, met de +vlag nog verder zuidwaarts drongen, zonder de slede mee te trekken. Een +koperen bus hadden ze bij zich met papieren, om te begraven op het +verst zuidelijke punt; een camera, een kijker en een kompas. Het had +drie dagen hevig gestormd en de oppervlakte van de sneeuw was hard, +zoodat ze vlug konden loopen. Op de plaats, die men om negen uur in +den morgen van den 9den Januari had bereikt, werd eindelijk de vlag +geplant en daar namen ze bezit van het plateau in naam van Z. M. Edward +VII. Terwijl de Union Jack vrij uitwapperde in den ijskouden wind, +keken ze door de kijkers steeds maar naar het Zuiden, maar konden +niets onderscheiden dan de witte, witte sneeuwvlakte. + +Het plateau scheen niet te worden afgebroken tot waar de pool moest +zijn, en ze kregen de overtuiging, dat langs dezen weg het doel kon +worden bereikt. + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Het dichtste bij de Zuidpool, by +Ernest Henry Shackleton + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET DICHTSTE BIJ DE ZUIDPOOL *** + +***** This file should be named 27671-8.txt or 27671-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/2/7/6/7/27671/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |