summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old
diff options
context:
space:
mode:
Diffstat (limited to 'old')
-rw-r--r--old/20081122-27315-0.txt4871
-rw-r--r--old/20081122-27315-0.zipbin0 -> 81077 bytes
2 files changed, 4871 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/20081122-27315-0.txt b/old/20081122-27315-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..f62e8bb
--- /dev/null
+++ b/old/20081122-27315-0.txt
@@ -0,0 +1,4871 @@
+The Project Gutenberg EBook of The Birds, by Aristophanes
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.net
+
+
+Title: The Birds
+
+Author: Aristophanes
+
+Translator: Polyvios Dimitrakopoulos
+
+Release Date: November 22, 2008 [EBook #27315]
+Last Updated: November 12, 2009
+
+Language: Greek
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE BIRDS ***
+
+
+
+
+Produced by Sophia Canoni. Book provided by Iason Konstantinides
+
+
+
+
+Note: The Table of contents is not included in the book. It has been
+created to help the reader. Numbers in curly brackets relate to the
+footnotes that have been transferred at the end of each scene. Their
+wording, wherever it refers to book pages or other footnotes, has been
+changed according to the new numbering. The changes are included in
+brackets. Brackets within the play are used by the translator for words
+not included in the ancient text to help the rhyming.
+
+The tonic system has been changed from polytonic to monotonic.
+Spelling mistakes noted in a table at the end of the book have been
+taken into account. The spelling of the book has not been changed
+otherwise.
+
+Σημείωση: Ο πίνακας περιεχομένων δεν υπάρχει στο βιβλίο. Δημιουργήθηκε
+προς διευκόλυνση του αναγνώστη. Οι αριθμοί σε αγκύλες αφορούν στις
+υποσημειώσεις που έχουν μεταφερθεί από το τέλος κάθε σελίδας στο τέλος
+κάθε σκηνής. Το λεκτικό τους, όπου αναφέρεται σε σελίδες ή άλλες
+υποσημειώσεις, έχει αλλαχτεί σύμφωνα με την νέα αρίθμηση. Οι αλλαγές
+περικλείονται από αγκύλες[]. Μέσα στο βιβλίο, οι αγκύλες
+χρησιμοποιούνται για λέξεις εκτός αρχαίου κειμένου που χρησιμοποιεί ο
+μεταφραστής για να διευκολύνει την ομοιοκαταληξία.
+
+Ο τονισμός έχει αλλάξει από πολυτονικό σε μονοτονικό. Τα παροράματα που
+είχαν σημειωθεί στο τέλος του βιβλίου, έχουν διορθωθεί. Κατά τα άλλα
+έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του βιβλίου.
+
+ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΩΜΕΝΩΝ
+ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ
+ΣΚΗΝΗ Α'. {1}-{6}
+ΣΚΗΝΗ Β'. {7}-{9}
+ΣΚΗΝΗ Γ'. {10}-{24}
+ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΝ
+ΣΚΗΝΗ Α'. {25}-{58}
+ΣΚΗΝΗ Γ'.(*) {59}-{69}
+ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ
+ΣΚΗΝΗ Α'. {70}-{74}
+ΣΚΗΝΗ Β’. {75}-{82}
+ΣΚΗΝΗ Γ’. {83}-{86}
+ΣΚΗΝΗ Δ’.
+ΣΚΗΝΗ Ε’.
+ΣΚΗΝΗ ς'. {87}-{90}
+ΣΚΗΝΗ Ζ’. {91}-{92}
+ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΝ
+ΣΚΗΝΗ Α'. {93}-{97}
+ΣΚΗΝΗ Β’. {98}-{101}
+ΣΚΗΝΗ Γ’.
+ΣΚΗΝΗ Δ’. {102}-{108}
+ΣΚΗΝΗ Ε’. {109}-{118}
+ΣΚΗΝΗ ς'. {119}-{121}
+ΣΚΗΝΗ Ζ’. {122}-{123}
+ΣΚΗΝΗ Η’. {124}-{127}
+ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟΝ
+ΣΚΗΝΗ Α'. {128}-{129}
+ΣΚΗΝΗ Β’. {130}-{139}
+ΣΚΗΝΗ Γ’. {140}-{142}
+ΣΚΗΝΗ Δ’. {143}-{146}
+ΣΚΗΝΗ Ε’. {147}-{149}
+ΣΚΗΝΗ ς'. {150}
+ΣΚΗΝΗ Γ’.(*)
+
+(*) Λάθος αρίθμηση
+
+
+ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΕΞΗ
+ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
+ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ
+ΟΙ ΟΡΝΙΘΕΣ
+ΕΜΜΕΤΡΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
+ΠΟΛΥΒΙΟΥ Τ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΎΛΟΥ
+(POL ARCAS)
+
+ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
+ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΕΞΗ
+1910
+ΕΙΣΑΓΩΓΗ
+ΕΙΣ ΤΟΥΣ «OΡΝΙΘΑΣ»
+
+Διά της κωμωδίας ταύτης σατυρίζει δριμύτερον ο ποιητής την
+επικρατήσασαν εν Αθήναις πολιτικήν και κοινωνικήν διαφθοράν,
+παρουσιάζων δύο πολίτας Αθηναίους εξοριζομένους εκουσίως και
+καταφεύγοντας εις τα πτηνά προς ίδρυσιν νέας πολιτείας με ηρεμώτερον
+βίον και με αγνότερα ήθη• σατυρίζει δε φαιδρώς και τας αποδιδομένας εις
+τους θεούς ανθρωπίνους αδυναμίας.
+
+ΠΡΟΣΩΠΑ
+πολίται Αθηναίοι:
+ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ (Τροχίλος)υπηρέτης του Τσαλαπετεινού.
+Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ (Έποψ)
+ΧΟΡΟΣ ΟΡΝΙΘΩΝ
+ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟΠΟΥΛΙ (Φοινικόπτερον)
+(ΚΗΡΥΚΕΣ)
+Ο ΙΕΡΕΥΣ
+Ο ΠΟΙΗΤΗΣ
+Ο ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ΜΕΤΩΝ Γεωμέτρης
+Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+Ο ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΠΩΛΗΣ
+ΑΓΓΕΛΟΙ
+ΙΡΙΣ
+Ο ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+ΚΙΝΗΣΙΑΣ διθυραμβοποιός
+Ο ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ΗΡΑΚΛΗΣ
+Βωβόν πρόσωπον: Ο ΥΠΗΡΕΤΗΣ του Πεισθεταίρου
+
+
+ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ
+
+Ο Ι Ο Ρ Ν I Θ Ε Σ
+
+
+
+
+ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ
+
+
+
+
+_(Η σκηνή παριστά οδόν πετρώδη.- Εις απόστασιν δένδρα, θάμνοι και λίθοι
+- Εισέρχεται ο Πεισθέταιρος και ο Ευελπίδης κρατούντες ο είς Κουρούναν
+και ο έτερος Καρακάξαν. Ακολουθεί ο θεράπων κρατών στρωμνάς, χύτραν και
+άλλα μαγειρικά σκεύη)._
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ _(Προς την Καρακάξαν)_
+ Να πάμε ίσια προς τα εκεί, που το δενδρί προβάλλει.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς την Κουρούναν)_
+ Να σκάσης!-Η κουρούν'αυτή [άκουσε] σκούζει πάλι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Γιατί μωρέ κακόμοιρε, πέρα και δώθε τρέχουμε;
+ θα τσακιστούμε· γνέματα για διάσιμο δεν έχουμε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Εγώ, που στης Κουρούνας μου επίστεψα το στόμα
+ επήρα χίλια στάδια ως τώρα, πες κι' ακόμα.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Αμή κ'εγώ, που να πεισθώ στην Καρακάξα βιάσθηκα,
+ για ιδές, εξενυχιάσθηκα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν βλέπω πού βρισκόμαστε, σε ποιόν του κόσμου τόπο.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Να βρούμε την πατρίδα μας ξέρεις κανένα τρόπο;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Σε τούτο θα βρισκότανε ακόμα μπερδεμένος
+ και ο Εξηκεστίδης {1} [ο κοσμογυρισμένος].
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Αλλοίμονο!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(παρατηρών προς το βάθος)_
+ Για τράβα 'ς αυτό το μονοπάτι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ _(προς το κοινόν)_
+ Και τον χρωστάμε όλον ετούτον τον μπελιά
+ στον υποχονδριασμένον αυτόν τον Φιλοκράτη {2}
+ που μας πουλεί στο πιάτο τα πειο παχειά πουλιά·
+ γιατί μας είπ' [Ορθά κοφτά]
+ το πως με τα πουλιά του αυτά
+ θα βρούμε τον Τηρέα {3} τον Τσαλαπετεινό
+ που ήταν πρώτα όρνιο [κι' αυτός ανθρωπινό],
+ και την Κουρούνα εφούσκωσε τρεις οβολούς 'ς εμένα,
+ την Καρακάξα δε αυτή στον Θαρρελείδη, {4} ένα·
+ κι' άλλο δεν ξεύρουν [τόσην ώρα]
+ παρά να μας φορτώνουνε δαγκώματα.
+_(Προς την Κουρούναν)_
+ Έλα, μωρή! τι χάσκεις τώρα;
+ θα μας τραβάς ακόμα στα πετρώματα;
+_(Προς τον Πεισθέταιρον)_
+ Πήρες κανένα δρόμο με το μάτι;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπα! δεν υπάρχει ούτε μονοπάτι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ θα βρούμε, λέ' η Κουρούνα σου, δρόμο 'ς αυτήν τή χώρα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ο,τι έλεγε προτήτερα, το ίδιο λέει και τώρα.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Σαν τι σου λέει δηλαδή;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι άλλο τάχα ξέρει, παρά πού μου κατάκοψε με δαγκωνιές το χέρι;
+ Τι φοβερό! γυρέψαμε του κάκου
+ να πάμε μια φορά «κατά κοράκου»,
+ κ' ετοιμασίες κάναμε, και όμως
+ δεν ξέρουμε πούθε τραβά ο δρόμος!
+_(Προς το κοινόν)_
+ Γιατί ημείς,—ώ άνδρες, που ακούτ' εμέ [τον βλάκα]—
+ επάθαμεν αρρώστια αντίθετη απ' του Σάκκα. {5}
+ Γιατί αυτός δεν ήτανε πολιτογραφημένος
+ και γύρευε με το στανιό να τον ειπούν πολίτη·
+ κ' εμείς, που είχαμε τιμές από φυλή και γένος,
+ πολίτες, δίχως να μας μπη κανένας και στη μύτη,
+ πήραμε τα δυο πόδια μας καθένας και πετάξαμε·
+ μα τούτο δεν το πράξαμε
+ ούτ' από μίσος τάχα για την πόλι,
+ γιατί έχει από τη φύσι προτερήματα,
+ ούτε πως δεν μοιράζει 'ς όλους χρήματα.
+ Η τζίτζικες 'ς ένα χρόνο
+ τραγουδούν δυο μήνες μόνο,
+ μα οι Αθηναίοι τώρα πέρασαν και της τζιτζίκες,
+ γιατί 'ς όλο τους το βίο τραγουδούνε μόνο δίκες!
+ Γι' αυτό λοιπόν τραβήξαμε κ' εμείς 'ς αυτά τα μέρη
+ με χύτρα και με κάνιστρο και με μυρτιές 'ςτο χέρι, {6}
+ [να χτίσουμε την πόλιν μας] κ' εδώ κ' εκεί γυρνάμε
+ να βρούμε τόπον ήσυχο, που να καλοπερνάμε.
+ Με δρόμο μακρυνό
+ εκείνον τον Τηρέα τον Τσαλαπετεινό
+ καθένας μας ζητάει,
+ να τον παρακαλέσουμε αν θέλη να μας πη,
+ εκεί όπου πετάει,
+ αν είδε καμμιά πόλι με τέτοια προκοπή.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ερχόμενος προς τον Ευελπίδην)_
+ Ε!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Τι;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τούτ' η Κουρούνα μου [ρίχνει ψηλά το μάτι]
+ και ώρα είνε κάμποση, που απάνω δείχνει κάτι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Κ' η Καρακάξα χάσκοντας [ψηλά το μάτι ρίχνει]
+ κι' απάνω κάτι δείχνει.
+ Δεν ξέρω αν βρίσκονται πουλιά στον τόπο αυτόν [που μπαίνουμε],
+ μα μ' ένα κρότο στη στιγμή, νομίζω, το μαθαίνουμε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Α, κάμε τούτο πρώτο!
+ χτύπησε με το γόνα σου την πέτρα τη μεγάλη.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Δεν την κτυπάς καλήτερα εσύ με το κεφάλι;
+ διπλό θα κάνη κρότο.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Σκύψε λοιπόν, σου είπα,
+ πάρε λιθάρι κτύπα!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Αφού το θέλεις, νά κ' εγώ...
+
+_(Λαμβάνει λίθον και κτυπά επί του βράχου, φωνάζων :)_
+ Παί! παί!...
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Για να σου ειπώ,
+ παιδί τον λες τον Έποπα; Για πες του : πω-πω-πω!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ _(κτυπών)_
+ Πώ-πω-πω-πάω!... πω-πω-πω-πάω!
+ ακόμη θέλεις να κτυπάω;
+ πω-πω-πω-πάω!... πω-πω-πω-πάω!..
+
+_(Εξέρχεται επί του βράχου το Τρυποκάρυδον).-
+
+ * * *
+
+{1} Ο Εξηκεστίδης ήτο ξένος και είχε πολύ ταξιδεύσει, αναφέρεται δε
+παρ' άλλοις και ως κιθαρωδός και πυθιονίκης.
+
+{2} «Ο πινακοπώλης Φιλοκράτης» : αντί του «Ορνεοπώλης», διότι τα πτηνά
+επώλουν επί πινακίων.
+
+{3} Ο Τηρεύς, υιός του Άρεως και της νύμφης Βυστωνίδος, βασιλεύς της
+Θράκης, ήλθεν εις βοήθειαν του βασιλέως της Αττικής Πανδίονος,
+πολεμούντος κατά του Λαβδάκου. Νυμφευθείς εν Αθήναις την Πρόκνην,
+θυγατέρα του Πανδίονος, εγέννησεν εξ αυτής τον Ίτυν. Μετά τινα όμως
+χρόνον, αγαπήσας την αδελφήν της συζύγου του Φιλομήλαν, ητίμασεν αυτήν,
+αποκόψασα κατόπιν την γλώσσάν της διά να μη προδώση το έγκλημά του.
+Εκείνη όμως κατορθώσασα ν'ανακοινώση τούτο εις την αδελφήν της, διά
+κοινής συμφωνίας έσφαξαν τον Ίτυν προς εκδίκησιν και τον παρέδωκαν εις
+τον Τηρέα ως φαγητόν. Δια τα εγκλήματα ταύτα ετιμωρήθησαν αι μεν
+γυναίκες μεταμορφωθείσαι εις Αηδόνα και Χελιδόνα, ο δε Τηρεύς εις Έποπα
+(Τσαλαπετεινόν) καταδιώκοντα αυτάς. Τον Έποπα τούτον (Τηρέα) έρχονται
+αναζητούντες οι ανωτέρω δύο Αθηναίοι.
+
+{4} Θαρρελλίδης : Αθηναίος διακωμωδούμενος ως μικρόσωμος.
+
+{5} Εννοεί τον Ακέστορα, τραγικόν ποιητήν, όστις εκαλείτο και Σάκκας,
+ως ξένος· οι Σάκκαι ήσαν έθνος της Θράκης, ή κατ' άλλους νομαδικαί
+φυλαί, διαιτώμεναι μεταξύ των ορέων Ιμάου και Παροπαμίσου εν Ασία.
+
+{6} Τα αναγκαιούντα διά την θυσίαν επί τη ιδρύσει νέας πόλεως.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β’.
+
+
+
+ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ και οι ΑΝΩΤΕΡΩ
+
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Τ' είνε τούτοι [που κτυπάνε;]
+ τον αφέντη ποιοί ζητάνε;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ω Απόλλων μου! τι στόμα είνε τούτο που ανοίγει;
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Συμφορά μου! είν' άνθρωποι, οπού βγήκαν στο κυνήγι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Βρε τι βλέπεις φοβερό;
+ δεν μπορούσες να ειπής τάχα ένα λόγο τρυφερό;
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Νά!... να πάτε να χαθήτε!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μα δεν είμαστε άνθρωποι.
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Άμ τι είσθε τότε; ειπήτε!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Είμαι όρνιο της Λιβύας που το λενε φοβιτσάρη. {7}
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Τίποτε μ' αυτό δεν είπες [κ' έλα, κάνε μας τη χάρι]...
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ _(δεικνύων τα σκέλη του)_
+ [Τα πουλιά] δω κάτω πούνε,
+ δεν ρωτάς να σου το ειπούνε;
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ _(δεικνύων τον Πεισθέταιρον)_
+ Τ' είδους όρνειο είνε τούτος κι' από ποιο τραβάει γένος;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Νά, εγώ που βλέπεις είμαι Φασιανικός {8}( χεσμένος.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Και σύ τι θηρίον είσαι; σε παρακαλώ πολύ.
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Είμαι δουλικό πουλί.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μήπως τάχ' από κανένα ενικήθης πετεινό;
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Από τότε που ο αφέντης ήλθε κ' έγινε πτηνό,
+ παρακάλεσε κ'εμένα Τρυποκάρυδο να γίνω
+ κ' είδός τι ακόλουθός του κ' υπηρέτης του να μείνω.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Τα πουλιά έχουν ανάγκην από δούλους;
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Καθώς ξέρω
+ ήταν άνθρωπος· και όταν μου γυρεύη να του φέρω
+ της μαρίδες του Φαλήρου, παίρνω αμέσως ένα πιάτο
+ και της φέρνω από κει κάτω.
+ Κι' όταν φάβα θέλη πάλι,
+ βρίσκω χύτρα και κουτάλι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Τρέχα-τρέχ' αυτός [ο φίλος]
+ έγινε πουλί τ ρ ο χ ί λ ο ς {9}.
+ Ξέρεις τώρα τι να πράξης;
+ τον αφέντη σου να κράξης.
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Μά τον Δία, εκοιμήθη• μόλις είνε στιγμές λίγες,
+ πούφαγε σμυρτιές και μυίγες.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μολαταύτα ξύπνισέ τον.
+ ΤΟ ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟ
+ Αχ! θα τον στενοχωρήσω,
+ μα για χάρι σας πηγαίνω στη στιγμή να τον ξυπνίσω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+_(εξαφνιζόμενος από το πέταγμα του Τρυποκάρυδου_
+
+ Απ' τον τρόμο, που να σκάσης! μού κοψες τα ύπατα μου.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+
+_(βλέπων την Καρακάξαν του αφιπταμένην εκ των χειρών του)_
+
+ Νά τη! πάει η Καρακάξα απ' το φόβο, συφορά μου!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε δειλότατο θηρίο! τοσ' είν' η παλληκαριά σου
+ πού άφησες την Καρακάξα;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μήπως δα κ' η αφεντιά σου
+ δεν αφήκες την Κουρούνα, όταν τούμπα είχες φάη;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν την άφησα.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Πού είνε;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έκαμε φτερά και πάει.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μόνη της φτερό είχε πάρη;
+ μπράβο!... είσαι παλληκάρι!..
+
+_(Εμφανίζεται ο Τσαλαπετεινός)._
+
+
+ * * *
+
+{7} Αναφέρει την Λιβύαν, ή ως βρίθουσαν ορνέων, ή διότι οι Λίβυες
+εθεωρούντο βάρβαροι και δειλοί· η δευτέρα υπόθεσις είνε και η ορθότερα,
+δικαιολογουμένη και υπό της πλαστής λέξεως «Υποδεδιώς» (φοβιτσάρης).
+
+{8} Εικάζεται ότι διά της λέξεως «φασιανικός» υπονοεί τους συκοφάντας.
+
+{9} Ενταύθα ο Αρ. παίζει με την λέξιν τ ρ ο χ ί λ ο ς, την οποίαν
+λαμβάνει εκ της αφηγήσεως του πτηνού, τ ρ έ χ ο ν τ ο ς διά την
+υπηρεσίαν του αυθέντου του, ήτοι: «ΤΡ. τρέχω.... τρέχω.... ΕΥΕΛ. Τ ρ ο
+χ ί λ ο ς, ·όνις ουτοσί".
+
+
+
+ ΣΚΗΝΗ Γ'.
+
+
+
+ ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ και οι ΑΝΩΤΕΡΩ
+
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Τα χόρτα μου άνοιξε να βγω!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ _(μετά κωμικού φόβου)_
+ Τι τρομερό θηρίο!
+ Ω Ηρακλή! τι φτερωσά! τι τρίδιπλο λοφίο!
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ποιός με γυρεύει;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Οι θεοί μαζύ και με τον Δία
+ σ' έχουν μαδήση, φαίνεται.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ωραία κοροϊδεία
+ για τα φτερά [που βλέπετε αυτά τα μαδημένα]•
+ μα ήμουν άνθρωπος κ' εγώ.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ποιος κοροϊδεύει εσένα;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ποιόν κοροϊδεύεις τάχα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τη μύτη σου μονάχα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ο Σοφοκλής που μ' έφερε 'ς αυτό το χάλι φταίει,
+ που όλο στής τραγωδίες του για τον Τηρέα λέει.{10}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Συ είσαι ο Τηρεύς λοιπόν; Τι είσαι γινωμένος,
+ όρνειο, παγώνι...
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πουλί.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μπα! γιατ' είσαι μαδημένος;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Εμάδησα.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Και από τι; από αρρώστιαν;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Όχι
+ αλλά το γένος των πουλιών [που λέτε, έτσι τώχει]:
+ μαδούν στη βαρυχειμωνιά, βγάζουν φτερά κατόπι.
+ Μα πέτε μου ποιοί είσθε σεις;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Εμείς; θνητοί, ανθρώποι.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ποιά είνε η πατρίδα σας;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Είμαστε από την πόλι
+ που βγαίνουν όλο στόλοι.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μην τύχη κ' είσθ' ηλιασταί; {11}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Το εναντίον βρήκες
+ είμαστε απηλιασταί, [σχαινόμεθα της δίκες],
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μπα! βρίσκεται τέτοια σπορά στου τόπου σας το χώμα;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Αν φέρης γύρα τους αγρούς, κάτι θα βρης ακόμα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Και τι λοιπόν γυρεύετε που ήλθατ' έδώ πέρα;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Γυρεύουμε να μείνουμε μαζύ σου [νύχτα-μέρα].
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Γιατί;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Γιατ' ήσουν σαν εμάς άνθρωπος μια φορά
+ κ' έτσι το είχες, σαν εμάς, και συ κρυφή χαρά,
+ όταν τα ξένα χρήματα, καθώς εμείς, συγύριζες,
+ και τα 'παιρνες για δανεικά και πίσω δεν τα γύριζες·
+ κατόπιν έγινες πουλί, πήρες τον κόσμο γύρα,
+ και του ανθρώπου απόκτησες και του πουλιού την πείρα.
+ Γι' αυτό ικέται ήλθαμε 'ς εσένα να μας πης
+ για καμμιά πόλι τριχωτή που ναν' της προκοπής,
+ κι' ως είδος τι γουναρικό, που νάχουμ' [όλον τον καιρό]
+ ξαπλωταριό γερό.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Γυρεύεις μεγαλείτερη από την πόλι εκεί των Κραναών; {12}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Α, όχι δα, μα πειο συμφερτική.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Α, θα γυρεύης, φαίνεται, την αριστοκρατία.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Δεν θέλω ούτε για το γυιό ν' ακούσω του Σκελλία.{13}
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ήγουν ποια πόλι θέλατε να κατοικήτ' ευχάριστα;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Εκείνην που τα πράματα τα πειο τρανά και άριστα
+ θάσαν αυτά : Αυγή-αυγή
+ όξω άπ' τη θύρα μου να βγη
+ ένας από τους φίλους μου, κι' αυτά να ειπή' ς εμένα :
+ «Πάρε και τα παιδάκια σου μαζύ, καλολουσμένα,
+ κ' έλα, για όνομα θεού, στο σπίτι |γείτονα μου],
+ πούχω τραπέζι γάμου·
+ πρόσεξε μήπως δεν φανής, γιατί αν τύχη μια φορά
+ να μου 'ρθη κάποια συμφορά,
+ στο λέω, δεν θα σε δεχθώ.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Γυρεύεις, μα τον Δία,
+ πράγματα λυπηρά.—-Και συ!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μια τέτοια αηδία
+ κ' εγώ γυρεύω.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Δηλαδή;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όταν πατέρας θα με ιδή
+ που έχει όμορφο παιδί,
+ να 'ρθή κοντά μου με ντροπή
+ και τέτοια λόγια να μου πη:
+ «Α Στιλβωνίδη,{14} φίλε μου, [είμαι προσβεβλημένος]•
+ γύριζε απ' το γυμνάσιον ο γυιόκας μου λουσμένος,
+ και όταν τον απάντησες καθόλου δεν του μίλησες,
+ και ούτε τον αγκάλιασες, και ούτε τον εφίλησες,
+ δεν του πιασες ταρχίδια,
+ μα ούτε και στο σπίτι σου τον πήγες [για παιγνίδια],
+ κ' είσαι και φίλος πατρικός!...
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Τι λες! βρε τον καϋμένο!
+ που ένα πράμα γύρεψε και τούτος σιχαμένο!
+ Υπάρχει όπως τη θέλετε μια πόλι ευτυχισμένη·
+ πούνε κοντά στη θάλασσα την Ερυθρά χτισμένη» {15}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Πω, πω! σε θάλασσα κοντά να βρούμε κατοικία,
+ κλητήρες να μας δέχωνται με τη Σαλαμινία!{16}
+ Δεν ξέρεις πόλι ελληνική;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Τον Λέπρεον {17} της Ήλιδος· γιατί δεν πάτ' εκεί;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Σιχαίνομαι τον Λέπρεον, γιατί αρκεί που είδα
+ τον [ποιητή] Μελάνθιον.{18}
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Να πάτε στη Λοκρίδα,
+ που είνε οι Οπούντιοι, να μείνετε.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Να μείνωμε;
+ και μ' ένα τάλαντο χρυσό Οπούντιος {19} δεν γίνομαι
+ [να πέσω στο κατάντι
+ του Οπουντίου του στραβού, τεμπέλη, συκοφάντη.]
+ Για πες μου τώρα: πως περνά, ζώντας κανείς με τα πουλιά;
+ εσύ θα ξέρης βέβαια.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Δεν είνε κι' άσχημη δουλειά·
+ πρώτον, δεν θέλεις χρήματα για έξοδα και για φαΐ.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Αμ' τότε κίβδηλα πολλά αφαίρεσες απ' τη ζωή.{20}
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Τρώμε στους κήπους της μυρτιές, το άσπρο το σουσάμι,
+ και δυόσμο, [που χωρίς αυτόν δεν γίνονται οι γάμοι]
+ και παπαρούνες.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Δηλαδή σαν νεοπανδρεμένοι
+ περνάτε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μωρέ τι μας λες!; εις των πουλιών τα γένη
+ βλέπω μεγάλη φρόνησι και δύναμι πολλή,
+ και πειο τρανοί θα γίνετε με μια μου συμβουλή.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Τι συμβουλή!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι συμβουλή θ' ακούσετε ρωτάτε;
+ πρώτον τρυγύρω χάσκοντας ποτέ να μή πετάτε·
+ δεν είναι και το έργο αυτό τιμητικό πολύ·
+ γιατί «τ' είν' τούτο το πουλί;»
+ κανένας αν ρωτούσε,
+ θάβγαιν' ευθύς ο [παστρικός] Τελέας {21} ν' απαντούσε:
+ «τούτο είν' ανθρωπορνίθι
+ όπου άστατο γεννήθη,
+ θέσι δεν κρατεί να μείνη
+ κι' ούτε ίχνος δεν αφίνει.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μα τον Διόνυσον! λαμπρά η κοροϊδεία όλη.
+ Μα τι λοιπόν να κάνουμε;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Να χτίσετε μια πόλι. {22}
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μα τα πουλιά μονάχα
+ τι είδους πόλι, [λέτε σεις], μπορεί να χτίσουν τάχα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι κουταμάρα φοβερή μας είπες τούτ' την ώρα!
+ Για κύττα κάτω.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ _(εκτελών)_
+ Βλέπω, νά!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κύττα κι' απάνω τώρα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ _(εκτελών)_
+ Να, βλέπω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τώρα κύτταξε και γύρω σου ως τόσο.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ _(εκτελών)_
+ Καλά, κι αν κοψολεμιασθώ στο τέλος τι θα νοιώσω;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι είδες;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Είδα σύγνεφα και τουρανού [το θόλο].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα πως; -δεν έχουν τα πουλιά στον ουρανό τον πόλο;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πόλο; Τι πόλο δηλαδή;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Νά, σαν να λέμε, χώρα·
+ τόπος που τριγυρνάνε
+ κι' όλ' άπ' αυτόν περνάνε,
+ λέγεται πόλος τώρα·
+ και αν τον κατοικήσετε
+ και τον μανδρογυρίσετε,
+ ο πόλος πόλις γίνεται.
+ Και στους ανθρώπους άρχοντες και κύριοι θα μείνετε,
+ ακρίδες σαν να ήσανε·
+ κι' όπως στη Μήλο μια φορά της πείνας εψοφήσανε, {23}
+ το ίδιο θα ψοφήσουνε και οι θεοί μια μέρα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πώς;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μέσο ουρανού και γης έχουμε τον αγέρα·
+ όπως εμείς, σαν θέλουμεν εις τους Δελφούς να πάμε,
+ το δρόμο να μας δώσουνε οι Βοιωτοί ζητάμε,
+ έτσι κι' όταν προσφέρουμε θυσίας [κατά κόρον]
+ εις τους θεούς, αν οι θεοί δεν σας πληρώσουν φόρον,
+ σεις δεν θαφήσετε ποτέ να πάη απάνω ίσα
+ στο χάος απ' τας πόλεις τους, των θυσιών η κνίσα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ _(μετά θαυμασμού)_
+ Πρε! μα τη γή! τα σύγνεφα! τα δίχτυα! την παγίδα
+ ως τώρα σκέψι απ' αυτή σοφώτερη δεν είδα.
+ εάν και τάλλα τα πουλιά
+ εγκρίνουν τούτη τη δουλειά,
+ θα είμαι πρόθυμος μαζύ να χτίσουμε τη χώρα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και θα τους εξηγήση ποιός το σχέδιο μας τώρα;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ο ίδιος συ. Τόσον καιρό μαζύ μ' αυτά που μένω,
+ μια που ήταν γένος βάρβαρο [και μη γραμματισμένο.],
+ και να μιλάνε τά μαθα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και πως θα τα καλούσες;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Α! εύκολα. Μέσ' από δω 'ς οχτιές πυκνοφυλλούσσες
+ αμέσως θα πηδήσω,
+ τ'αηδόνι θα ξυπνίσω
+ και κελαδώντας τότε αυτό θα προσκαλέση τάλλα,
+ που σαν ακούσουν τη φωνή θαρθούν εδώ τρεχάλα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ω συ, απ' τα πουλιά ταγαπητότερο,
+ κάμε μ' αυτήν τη χάρι, μην αργήσης,
+ κ' έμβα μέσ' στην οχτιά το γρηγορώτερο
+ ταηδόνι να ξυπνήσης.
+
+_(Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ προχωρών προς την λόχμην των θάμνων και λαμβάνων την
+κατάλληλον θέσιν αρχίζει τας κάτωθι στροφάς:)_
+
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Παύσε τον ύπνο, σύντροφε [από παληούς καιρούς] {24}
+ και χύσε ήχους από ύμνους ιερούς,
+ που με το θείο σου το στόμα
+ τον Ίτυ τον πολύκλαυστο θρηνείς ακόμα,
+ τον Ίτυ τον δικό μου και δικό σου,
+ και με το ράμφος το ξανθό σου
+ τον κλαις γλυκά
+ με μοιρολόγια αρμονικά.
+ Μέσ' από τα πυκνόφυλλα πουρνάρια
+ στους θρόνους του Διός
+ υψώνετ' η φωνή σου η καθάρεια
+ κι' ο χρυσομάλλης Φοίβος ο θεός
+ στους θρήνους τους λυπητερούς
+ μ' άλλο τραγούδι απαντά, και στένει
+ με τη [χρυσή] τη λύρα του την λεφαντοδεμένη
+ θεών χορούς·
+ και τοτ' αντιφωνεί
+ από τα στόματά τους τα αιώνια
+ κοινά τραγούδια και εναρμόνια
+ η θεία των θεών φωνή.
+
+_(Ακούεται έσωθεν αυλός ως άσμα αηδόνος)_
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ω, τι ωραία το πουλί,
+ Ζευ βασιλειά, όπου λαλεί!
+ ολόκληρη τη λαγκαδιά
+ εγέμισε από μέλι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ε! συ!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι τρέχει;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Τσιμουδιά!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Γιατί;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ο Τσαλαπετεινός να τραγουδήση θέλει.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Εποποί! ποποπό! ποποί! ποποί!
+ Ιώ! ιώ! ίτω-ίτω! ίτω ίτω! ίτω-ίτω!
+ Έλα, έλα εδώ κανένα
+ φτερωμένο σαν εμένα!
+ όσα τους αγρούς τρυγάτε
+ με της φύτρες της πολλές
+ κριθαροφάγοι, αναρίθμητες φυλές,—
+ κι όσα σεις σπορολογάτε
+ και πετάτ' εδώ κ' εκεί
+ γοργόφτερα, και με φωνή μελωδική·—
+ και σεις, που με λεπτή φωνή και μ' ένα στόμα,
+ γλυκολαλείτε μέσ' στης αυλακιάς το χώμα
+ που αφίνει το ζευγολατιό—
+ τιό-τιό-τιό! τιό-τιό-τιό! τιό-τιό-τιό!
+ Και σεις, που μέσ' στων περβολιών πετάτε
+ της κισσοσκέπαστες μεριές,—-
+ και σεις που στα βουνά τρυγάτε
+ ταγρίληα και της κουμαριές—
+ πετάχτ' εδώ που σας ζητώ—
+ τοτοβρίξ! τριοτό! τριοτό! τριοτό!
+ Και σεις, που [κυνηγάτε
+ και] τα κουνούπια χάφτετα τα βλαβερά,
+ και μέσ' στων βάλτων τα νερά
+ και στης κοιλάδες πάτε· —
+ κι' όσα στα μέρη μένετε της γης τα δροσερά,
+ και μέσ' στου Μαραθώνα
+ τον μαγικό λειμώνα,—
+ και συ, λιβαδοπέρδικα, με τα πολύχρωμα φτερά!
+ Και όσες φυλές στης θάλασσες [γυρίζετε
+ και] με της αλκυόνες φτερουγίζετε
+ απάνω από τα κύματα τα φουσκωμένα,-—
+ ελάτε τα νεώτερα να μάθετ' από μένα.—
+ ελάτ' ελάτ' από το κάθε μέρος
+ όλα τα μακρολαίμικα πουλιά,
+ γιατ' ένας πονηρός έφθασε γέρος
+ με νέες γνώμες γι' άγνωστη δουλειά!
+ Όλα στους λόγους μου τρέχατε!
+ ελάτ', ελάτ' ελάτε!
+
+_(Ο Τσαλαπετεινός εισέρχεται εις την λόχμην, ενώ ταυτοχρόνως ακούεται
+έσωθεν ο χορός των Πτηνών, αδόντων εις ποικίλας φωνάς)_
+
+ ΧΟΡΟΣ ΠΤΗΝΩΝ
+ Τόρο-τόρο-τόρο-τοροτίξ!
+ κικκαβαύ! κικκαβαύ!
+ τόρο-τόρο-τόρο-τορολιλιλίξ...
+
+_(Πίπτει η αυλαία υπό τα βήματα των πτηνών, ενώ ο Πεισθέταιρος και ο
+Ευελπίδης παρατηρούν αλλήλους μετ' ευαρέστου εκπλήξεως.)_
+
+ * * *
+
+{10} Εννοεί τον «Τηρέα» τραγωδίαν του Σοφοκλέους, εις την οποίαν ο
+ποιητής επαρουσίασεν αυτόν και την Πρόκνην ως απωρνιθωμένους.
+
+{11} Οι ηλιασταί ήσαν δικασταί του μεγάλου εν Αθήναις δικαστηρίου της
+Ηλιαίας, το οποίον έλαβε το όνομα τούτο, διότι οι δικασταί συνεδρίαζον
+υπό τον Ήλιον.
+
+{12} Κραναός : αρχαίος βασιλεύς των Αθηνών, εξ ου και το παλαιόν όνομα
+της πόλεως.
+
+{13} Ο Σκελλίας είχεν υιόν καλούμενον Αριστοκράτην, ο δε Ευελπίδης
+παίζει με την λέξιν ενταύθα, προς μεγαλειτέραν έμφασιν του κατά των
+αριστοκρατών μίσους του.
+
+{14} Πεποιημένη λέξις, σατυρίζουσα τους καλλωπιστάς
+
+{15} Εννοεί την Ευδαίμονα Αραβίαν.
+
+{16} Ναυς, μεταφέρουσα τους προσαγομένους εις δίκην. Κατά την εποχήν
+εκείνην η Σαλαμινία είχεν αποσταλή εις Σικελίαν διά να επαναφέρη τον
+Αλκιβιάδην, κατηγορούμενον επί ιεροσυλία. Η ναυς αύτη ήτο προωρισμένη
+γενικώς διά την υπηρεσίαν της Δημοκρατίας, ενώ η Πάραλος διετίθετο
+κυρίως διά τας θρησκευτικάς ανάγκας.
+
+{17} Πόλις της Πελοποννήσου πλησίον της Τριφυλίας· λέγεται, δε ότι
+ωνομάσθη ούτως, ως ορεινή και καλυπτομένη από πέτρας ποικιλοχρώμους και
+διαλεύκους, διδούσας εις αυτήν την όψιν λεπριώντος σώματος. Το κυρίως
+όνομα της πόλεως είνε το Λέπρε(ι)ον ουδέτερον και ουχί αρσενικόν.
+
+{18} Τραγικός ποιητής λεπρός.
+
+{19} Παίζει με την λέξιν· ο Οπούντιος ήτο Αθηναίος οκνηρός, μονόφθαλμος
+και συκοφάντης, ως εξ ανάγκης επεξηγείται και εν τω κειμένω μου διά
+προσθέτων στίχων, προς ευκολωτέραν κατανόησιν του λογοπαιγνίου κατά την
+από σκηνής διδασκαλίαν του έργου.
+
+{20} Υπονοεί την κυκλοφορίαν των εκ Χίου κιβδήλων νομισμάτων, την
+διαφθοράν των ηθών και τας ψευδείς κατηγορίας των συκοφαντών.
+
+{21} Κίναιδος δειλός, γαστρίμαργος και πονηρός.
+
+{22} Σατυρίζει την τάσιν των Αθηναίων προς τον αποικισμόν.
+
+{23} Εννοεί τον λιμόν των Μηλισίων κατά την εποχήν του Πελοποννησιακού
+πολέμου, πολιορκηθέντων υπό του Αθηναίου Νικίου.
+
+{24} Αποτείνεται προς την Αηδόνα (Πρόκνην) συμφώνως με την προηγουμένην
+μου [υποσημείωσιν αρ. 10]
+
+
+
+
+ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΝ
+
+
+
+
+_(Η αυτή σκηνογραφία.— Ο Πεισθέταιρος και ο Ευελπίδης φαίνονται
+επανερχόμενοι εκ των παρασκηνίων, κατόπιν ερεύνης προς ανεύρεσιν των
+πτηνών.)_
+
+
+
+ ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ—και μετ' ολίγον το ΚΟΚΚΙΝΟΠΟΥΛΙ και ο
+ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Βλέπεις συ πουλί κανένα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τίποτε δεν διακρίνω αν και χάσκω ολονένα
+ βλέποντας τον ουρανό.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Τώρα χάσαμ' από μπρος μας και τον Τσαλαπετεινό•
+ άδικα να σκούξη μπήκε, σαν την κλώσσα στην οχτιά,
+ όπως τα κιτρινοπούλια [οπού ζουν στη ρεματιά].
+ Το ΚΟΚΚΙΝΟΠΟΥΛΙ _(εμφανιζόμενον εις ύψωμα)_
+ Τοροτίξ! Τοροτοτίξ;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Να ένα πουλί σιμώνει·
+ αλλά τι πουλ' είνε τούτο; είνε τάχατε παγώνι;
+
+_(Εμφανίζεται ο Τσαλαπετεινός)._
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(δεικνύων τον Τσαλαπετεινόν)_
+ Νάτος!—Τι πουλί είνε τούτο, θα μας το εξηγήσης τώρα;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Δεν είν' απ' αυτά τα ντόπια, όπου βλέπετε στη χώρα·
+ είν' ένα πουλί της λίμνης.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μωρέ, σούνε μια χαρά!,
+ κ' έχει κόκκινα φτερά.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Με το δίκηο του- [καϋμένε]·
+ Κοκκινόπουλο το λένε.
+
+_(Εμφανίζεται ο Πετεινός της Περσίας)._
+
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ε! για κύττα!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι φωνάζεις;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Κι άλλο ιδές εκεί πουλί.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα τον Δία! από τόπο θάνε μακρυνό πολύ.
+
+_(Προς τον Τσαλαπετεινόν)._
+
+ Και ποιος 'είνε τάχα τούτος, ο παράξενος βουνήσιος,
+ που, σαν ποιητής και μάντις, στέκει κορδωμένος, [ίσιος];
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μήδος είνε τόνομά του.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μήδος αι; ώ Ηρακλή μου! πως επέταξ' έδώ κάτου,
+ δίχως ναν' [όπως οι Μήδοι] στην καμήλα του καβάλλα; {25}
+
+_(Εμφανίζεται πτηνόν με λοφίον, όπως ο Τσαλαπετεινός)._
+
+ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Να κ' ένα πουλί που βγαίνει με λοφίο [στην κεφάλα].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποιό να είν' αυτό το τέρας;
+ Είνε κι άλλος σαν εσένα;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ήταν ποιητής πατέρας
+ και αυτού ο Φιλοκλής, {26}
+ [κι ο δικός μου ο Σοφοκλής]
+ κ' είμ' εγώ δικός του πάππος·
+ σαν να λέμεν έτσι κάπως
+ [για περισσότερη ευκολία]
+ ο Καλλίας Ιππονίκου, κι ο Ιππόνικος Καλλία. {27}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ο Καλλίας είναι τούτος δηλαδή, και επομένως
+ πρέπει νάνε μαδημένος.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Με το νανε πειο γενναίος [και να σπέρνη τον παρά του]
+ συκοφάντες και γυναίκες του μαδούνε τα φτερά του.
+
+_(Εισέρχεται έτερον πτηνόν με χρωματιστά πτερά)_
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποσειδώνα! τ' είνε τούτο, πούχει στα φτερά του χρώμα;
+ πώς το λένε;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Φ α τ α ο ύ λ α. {28}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κι' άλλος βρίσκεται ακόμα
+ Φαταούλας, ή μην είνε ο Κλεώνυμος; {29}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Α, όχι!
+ Ω Κλεώνυμος αν είνε το λοφίο δεν θά τόχη!
+ [τρέχα-τρέχα, δος του νάχη
+ τόχασε σε κάποια μάχη.]
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε, λοφία που τα έχουν,
+ στους αγώνες σαν να τρέχουν.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ζούνε, βλέπετε, στους λόφους νάχουν κάποια σιγουριά,
+ σαν τους Κάρες. {30}
+
+_(Εισβάλλει πλήθος πτηνών εις την σκηνήν)_
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποσειδώνα! [απ' την κάθε μια μεριά]
+ τι πουλί και τι κακό
+ που μαζεύθη!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ω Απόλλων! Σύγνεφο είνε ξαφνικό!
+ απ' το πέταγμα που κάνουν
+ δεν τα βλέπω πούθε φθάνουν.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Νά μια πέρδικα, νά κ' ένα τηγανάρι του λειμώνα,
+ κοκκινόπαπια είνε τούτο, να, και τούτ' ειν' αλκυόνα...
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Κι από πίσω της ποιός είνε;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Τούτος; είν' ένας κηρύλος.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μπα! πουλί είν' ο κηρύλος :
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πώς δεν είνε ο σποργίλος; {31}
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Νά και μια κουκουβάγια.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Πρε, τι λες; ποιός έχει φέρη
+ κουκουβάγια στην Αθήνα;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Νά, τρυγόνι, περιστέρι,
+ μπούφος, νεκροπούλι, κίσσα, κοκκινόπουλο, αμπελίδα,
+ φάσσα και κοκκινολαίμης, όρνειο, κούκος, κολυμπίδα,
+ νά και μία καρδερίνα, και κοκκινοποδαράκι,
+ νά κ'ένας βελανιδιάρης, σκορδαλός, νά και γεράκι,
+ νά κ' ένας ανεμογάμης.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Τι κοτσίφια και πουλιά!
+ Τι τρεχάλες πέρα-δώθε, τι φωνές και τι λαλιά!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τάχατε μας φοβερίζουν;
+ ωχ! 'ς εμάς τους δυο γυρίζουν
+ χάσκοντας κι' αγριεμένα!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Έτσι φαίνεται κ' εμένα
+ ΧΟΡΟΣ
+ Πόπο-πόπο-πόπο-πού
+ με γυρεύουνε; και τούτοι μας έφθασαν από πού;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Βρίσκομαι καιρό 'δώ πάνω,
+ μα τους φίλους δεν ξεχάνω.
+ ΧΟΡΟΣ
+ τι-τι-τι-τι:
+ θέλεις τάχα; κ' έχεις πράμα να μου ειπής καλό και τι;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μιάν υπόθεσι καλή
+ και ωφέλιμη και δίκηα και κοινή και ασφαλή.
+ Δυο σοφοί μας ήλθαν άνδρες κ είν' η γνώμες του καλές.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Από πού και πώς; τι λες;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ήλθαν από τους ανθρώπους δύο γέροι [γάλι-γάλι]
+ κ' ένα σχέδιον μας φέρουν για υπόθεσι μεγάλη.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Βρε, κολασμένε γέρο!
+ πούχεις απ' όσους ξέρω
+ της αμαρτίες πειο πολλές —
+ τι κάθεσαι και λες;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μ'όσα θ' ακούσης να σου ειπώ φόβο, να μη σε πιάση.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τι τάχα μου 'χεις φτιάση;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Δυο άνδρας υποδέχθηκα, που ζήτησαν να ρθήτε
+ κ' εδώ να μαζευθήτε.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Και το καμες αυτό εσύ,
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Για το δικό μας το καλό.
+ και χαίρομαι.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Και είν' εδώ;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Οσο κ'εγώ που σας μιλώ.
+ Δεικνύει τον Πεισθέταιρο και τον Ευελπίδην.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Άι! άι! πάθαμε κακό!
+ έγκλημα προδοτικό!
+ Αυτός που φίλος ήτανε μαζύ μας,
+ και μοιραζόταν πάντα τη βοσκή μας,
+ της συμφωνίες της παληές επάτησε
+ και των πουλιών τους όρκους δεν εκράτησε!
+ Με δολερούς μ' έφερε τρόπους
+ και μ' έρριψε στους παληανθρώπους.
+ που από γενετής μ' επολεμήσανε
+ και για τροφή τους μ' εξεκοκκαλίσανε
+ Κι' όσο γι' αυτόν, όπου τους έχει φέρη,
+ κατόπιν θα τα λογαριάσουμε,
+ αφού πληρώσουν πρώτα οι δυο γέροι
+ που θα τους κατακομματιάσουμε!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(έντρομος)_
+ Χαθήκαμε
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ [προς τον Πεισθέταιρον]
+ ‘Σ' εσέ χρωστώ την τύχη τούτη την κακή·
+ γιατί με πήρες από κει
+ μαζύ σου εδώ να τρέχω;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Για σύντροφο να σ' έχω.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ναι, για να κλάψω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε τι λες; Και πώς θα κλάψης τάχα,
+ σαν θα σου βγάλουν τα πουλιά τα μάτια σου, βρε χάχα;
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ω! ω! εμπρός! προχώρει! χτύπησε τον,
+ με ορμή πολέμου, φοβερά,
+ κι' από παντού περιτριγύρισέ τον
+ με τα φτερά!
+ Πρέπει να κλάψουν τούτ' οι δυο πρεσβύτες
+ κ' έτσι να δώσουμε τροφή και στης δικές μας μύτες.
+ Ούτε βουνό βαθυσκιωμένο
+ ούτε του αιθέρα σύγνεφο και πέλαγ' αφρισμένο
+ να μου κρυφθούν, θα τους δεχθή. Λοιπόν ας μην αργήσουμε
+ κι ας πέσουμε με δαγκανιές να τους σουρομαδήσουμε!
+ Πούν' ο ταξίαρχος; ας προχωρήση
+ με το δεξί το κέρας να κτυπήση
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ _(έμφοβος)_
+ Νά τα! και πού ο δύστυχος θα στρίψω για να φύγω;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε! δεν θα μείνης;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Έτσι αι; για να με φαν [σε λίγο];
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποιός τρόπος τάχα να σωθής σου ήλθε στο κεφάλι;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ξέρω κ' εγώ;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Λοιπόν εγώ έχω μια γνώμην άλλη :
+ εδώ να μείνουμε κ' οι δυο, της χύτρες να κρατήσουμε
+ και πόλεμο να στήσουμε.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Κ' η χύτρα τι ωφέλεια θα μας δώση;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Η κουκουβάγια δεν θα μας ζυγώση.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ ‘Σ αυτά πού έχουν νύχια τι θα δείξουμε;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Εδώ μπροστά της σούβλες μας θα μπήξουμε.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Και για τα μάτια τι θα κάμω πάλι;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τη χύτρα βάλ' εμπρός ή το τσουκάλι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Σοφώτατε! επέτυχες σπουδαία στρατηγήματα,
+ και τον Νικία {32} πέρασες κι' αυτόν στα μηχανήματα!
+ ΧΟΡΟΣ
+ Προχώρει! δόσε!
+ τη μύτη χώσε!
+ με γρηγοράδα
+ [κοντά τους σύρε]!
+ τράβα και μάδα!
+ χτύπα και δείρε!
+ πρώτ' από τάλλα,
+ σπάσ' την τσουκάλα!
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ _επεμβαίνων προς τα πτηνά:_
+ Για πέστε μου, τι θέλετε να φτιάσετε;
+ να καταστρέψετε, να κομματιάσετε,
+ χωρίς κακό κανένα να σας κάνουνε,
+ ώ σεις, χειρότερα θεριά του κόσμου!
+ αυτούς τους δυο, όπου για φίλοι φθάνουνε
+ κ' είνε και συγγενείς της γυναικός μου! {33}
+ ΧΟΡΟΣ
+ Και πρέπει να τους λυπηθούμε
+ περσσότερο κι' από τους λύκους;
+ ποιούς άλλους θα εκδικηθούμε
+ πειο φοβερούς εχθρούς [κι' αδίκους];
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Απ' τη γενειά τους είν' εχθροί, μα είνε φίλοι στην ψυχή,
+ και θα σε μάθουν πράματα, που θα σε κάνουν ευτυχή.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Πού ξέρω αν θα μας μάθουνε ό,τ' είν' ωφέλεια μας,
+ που πάντοτε ήσαν εχθροί με τα προγονικά μας;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Απ' τους εχθρούς τους οι σοφοί μεγάλη παίρνουν γνώσι
+ και πάντοτ' η προφύλαξις κατώρθωσε να σώση·
+ ο φίλος όμως τίποτα στο νου σου δεν σου βάζει,
+ και να μαθαίνη ο εχθρός μονάχα τ' αναγκάζει.
+ Κ' η πόλεις μόνο απ' τους εχθρούς εμάθανε καλά,
+ κ' όχι από τους φίλους τους, τείχη να χτίζουνε ψηλά,
+ και νάχουν πλοία μακρυά. Αυτά είνε τα μαθήματα
+ που πάντα σώζουν τα παιδιά, το σπίτι και τα χρήματα.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ας δούμ' από τα λόγια τους τ' όφελος μας βγαίνει·
+ πάντα κανείς κάτι σοφό κ' απ' τον εχθρό μαθαίνει.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον Ευελπίδην)_
+ Σαν να τους πέρασε ο θυμός· για γύρισε ποδάρι.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ _(προς τον χορόν)_
+ Έτσ'είνε δίκηα, και γι'αυτό να μου χρωστάτε χάρι.
+ ΧΟΡΟΣ _(προς τον Τσαλαπετεινόν)_
+ Μα κι' ό,τι τώρα εζήτησες ποτέ δεν σ'τ'αρνηθήκαμε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον Ευελπίδην)_
+ Σαν να φιλιωθήκανε.
+ Για βάλε τώρα κάτω
+ τη χύτρα και το πιάτο.
+ κ' αυτό το δόρυ, δηλαδή τη σούβλα, ας την κρατούμε,
+ νάμαστε μέσ' στα όπλα μας εδώ που περπατούμε,
+ κ' ας ρίχνουμε λοξή ματιά με προσοχή μεγάλη
+ σε τούτο το τσουκάλι·
+ δεν πρέπει να το χάσουμε.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Καλά, κι' αν σκοτωθούμε
+ πού τάχα θα ταφούμε;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Να, και τους δυο θα μας δεχθή αμέσως ο Κεραμεικός
+ και θα μας θάψουν δωρεάν,
+ αν πούμε εις τους στρατηγούς πως πέσαμεν ηρωικώς
+ μαχόμενοι εις Ο ρ ν έ α ν! {34}
+ ΧΟΡΟΣ
+_(ο Κορυφαίος τακτοποιών την γραμμήν των λοιπών πτηνών)_
+
+ Μπήτε στη θέσι σας καθένας, και το θυμό με την οργή,
+ όπως το κάνουν κ' οι οπλίτες, να καταθέσετε στη γη,
+ κι' ας μάθουμε ποιοι ναν αυτοί και τι μας φέρνουνε καλό.
+ —Άρχισε, Τσαλαπετεινέ! εσένα πρώτα προσκαλώ
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Θέλεις ν' ακούσης;
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ποιοί 'ν' αυτοί και πούθε είνε φερμένοι;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Απ' την Ελλάδα τη σοφή είνε κ' οι δυο οι ξένοι.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τάχα ποιά τύχη στα πουλιά τους φέρνει και τους δυο;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Από αγάπη στων πουλιών τους τρόπους και το βίο
+ ήλθαν να κατοικήσουν
+ μαζύ σου, και να ζήσουν.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Μπα, έτσι αί! μωρ' τι μας λες; ποιά τάχα νάχουν γνώμη;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Απίστευτα θ' ακούσετε και πειο πολύ ακόμη.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Κάποιο κέρδος θα του βγαίνη
+ για να θέλη εδώ να μένη.
+ τους εχθούς του να νικήση,
+ ή τους φίλους να ωφελήση!
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Για μεγάλην ευτυχία κ' ανεξήγητη μιλεί
+ πουν απίστευτη πολύ,
+ και δικά σας όλα θάνε κατά τη δική τους γνώμη
+ και τα δώθε και τα κείθε και τα παραπέρα ακόμη.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ποιος από τους δύο σας χρωστά;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Α, τάχουμε πολύ σωστά.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Πού είν' η φρονιμάδα σας;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Είνε πασπαλισμένοι
+ απ' όλα, πονηροί, σοφοί και κωλοπετσωμένοι.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Πες του, πες του να μιλήση·
+ με φτερά τα όσα είπες μούχουν την ψυχή γεμίση·
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ _(προς τους Αθηναίους):_
+ Έλα, καθένας από σας τα όπλα του ας πάρη,
+ κ' ας τα κρεμάση, με καλό, εκεί στο κρεμαστάρι
+ του μαγερειού, κοντά στη 'στιά.—Συ τώρα μίλησε τους,
+ και του μαζεύματος αυτού το λόγο εξήγησε τους.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όχι, μα τον Απόλλωνα, αν ίσως δεν θελήση
+ μ' εμέ να συμφωνήση,
+ όπως με τη γυναίκα του υπόσχεσ' είχε δώση
+ ο πίθηκος ο μαχαιράς, {35}—ούτε να με δαγκώση,
+ μήτε ταρχίδια να μου 'γγίση
+ μα ούτε και να μου τρυπήση,
+ τον....
+ ΧΟΡΟΣ
+ [Α, καταλαβαίνω,] τον....
+ να μη φοβάσαι όσο γι' αυτόν.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τον οφθαλμόν θέλω να ειπώ —
+ ΧΟΡΟΣ
+ Έ, συμφωνώ μαζύ σου.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Καλά λοιπόν ορκίσου.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Εύχομαι νικητής να βγης για όλους τους κριτάς
+ και για τους θεατάς.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Καλά.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Κι' αν δεν κρατήσω
+ τον όρκο μου, μ' ένα κριτή μονάχα να νικήσω.
+ Ο ΚΗΡΥΞ _(ή Πεισθέταιρος)_
+ Ακουσε, λαέ! ας πάνε οι οπλίται τώρα πάλι
+ με τα όπλα τους στα σπίτια· κι' αν ανάγκη εϊνε [μεγάλη]
+ για καινούργια προσταγή,
+ στα πινάκια θα βγη.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Πάντοτε δολερό με κάθε τρόπον
+ γεννήθηκε το γένος των ανθρώπων.
+ Για πες· κάτι καλό μπορεί να μου προτείνης
+ οπού 'ς εμένα το διακρίνεις,
+ ή βλέπεις νάχω δύναμι μεγάλη,
+ που δεν τη νοιώθει το ξερό μου το κεφάλι.
+ Πες ότι βλέπεις 'ς όλους μπρος· κ' αν τύχη
+ ο λόγος σου καλό να μας πετύχη,
+ θάνε καλό για όλους μας αντάμα.
+ Λέγε λοιπόν με θάρρος [για να ιδώ]
+ για ποιό μας ήλθες πράμα
+ τη γνώμη σου να ειπής εδώ·
+ κανένας τη συνθήκη δεν θα λύση
+ προτού [καθένας από σας μιλήση.]
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και λοιπόν, μα τον Δία, την ώρα
+ [καθώς βλέπεις] δεν χάνω,
+ θα ζυμώσω το λόγο μου τώρα
+ και καρβέλια θα κάνω.
+ —Φέρε στεφάνι, βρε παιδί! κι' άλλος ας κουβαλήση
+ νερό το γρηγορώτεοο, στα χέρια μου να χύση.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ε! πρόκειται να φάμε λοιπόν ή τίποτ' άλλο;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ω, μα τον Δία, θέλω λόγο να ειπώ μεγάλο
+ με ξύγγι, την ψυχή τους βαθιά να τη λυγώση·
+ γατ' είσθε βασιληάδες, και θλίψιν έχω τόση....
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τι; βασιληάδες, [είπες]; σε ποιόν;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Σε κάθε πράμα.
+ Σ'εμέ, 'ς αυτόν, στον Δία, και πειο παληοί συνάμα
+ του Κρόνου, των Τιτάνων, κι' από της γης το χώμα..
+ ΧΟΡΟΣ
+ Της γης;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα τον Απόλλωνα!
+ ΧΟΡΟΣ
+ Δεν τώχα μάθη ακόμα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Γιατί εγεννήθης αμαθής και δεν εσπούδασες πολλά,
+ ούτ' Αίσωπον {36} εδιάβασες, που 'λεγε σώνει και καλά,
+ πως εγεννήθ' η σκορδαλλού προτήτερα και [χωριστά]
+ απ' όλα τάλλα τα πουλιά, και από τον κόσμο πειο μπροστά,
+ κ' από αρρώστιαν έχασε κατόπι τον πατέρα•
+ κ' εκείνος έμειν' άταφος έως την πέμπτη μέρα
+ με το να μην υπάρχη γη·
+ μ' από τη στενοχώρια της μη ξέροντας το πως να βγη,
+ άνοιξε τάφο να τον βάλη
+ μέσ'στο δικό της το κεφάλι.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Που πάει να πη, πως ο πατέρας πούχε αυτή,
+ εκεί στον Δήμον Κ ε φ α λ ώ ν {37} έχει θαφτή.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Αφού εγεννηθήκανε κι' από τη γη προτήτερα,
+ κι' απ' τους θεούς, και βγαίνουνε απ' όλους μεγαλείτερα,
+ δεν είνε πρέπον [να γυρεύουν]
+ μόνον αυτά να βασιλεύουν;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ω ναι, μα τον Απόλλωνα· πρέπει να κατορθώσης
+ τώρα, λοιπόν τη μύτη σου και συ να δυναμώσης.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Αμ' δε θα δώση ο Ζευς με ευκολία
+ στον ξυλοφάγο αυτόν την βασιλεία; {38}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κι' ότι δεν ήσαν οι θεοί στα χρόνια τα παληά
+ εις τους ανθρώπους άρχοντες, μα ήσαν τα πουλιά
+ κ' εκείνα βασίλευανε, σημάδι έμεινε τρανό·
+ και πρώτα πρώτ' ας φέρουμε παράδειγμα τον πετεινό·
+ Δαρείο και Μεγάβυζον αυτός ετυραννούσε,
+ και Πέρσας διοικούσε,
+ γι' αυτό καθένας τον καλεί
+ και Περσικό πουλί. {39}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Για τούτο επομένως
+ πηγαίνει κορδωμένος
+ σαν τον Μεγάλο Βασιλειά,
+ κ' έχει στην κεφαλή του
+ ολόρθο το λειρί του,
+ μόνος απ' όλα τα πουλιά.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τόσο πολύς και μέγας είχε γίνη
+ και είχε τέτοια δύναμι μεγάλη,
+ που την παληά τη δύναμί του εκείνη
+ και σήμερα τη ανακρίνεις πάλι,
+ γιατί στην πρωινή του τη λαλιά
+ σηκώνονται και μπαίνουν στη δουλειά
+ οι τσουκαλάδες και οι σιδεράδες,
+ οι παπουτσήδες και οι τομαράδες,
+ κ' οι λουτρατζήδες και οι ψωμάδες,
+ κ' οι ασπιδολυροτορνευτάδες,
+ και φεύγουν όσοι νύχτες βγαίνουν
+ και για βρωμοδουλειές πηγαίνουν].
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Αμ δεν ρωτάς εμένα
+ που έχασ' από τούτο [το πουλί]
+ ο άμοιρος μια χλαίνα
+ και ήταν κ' από φρυγικό {40} μαλλί!
+ Γιατ' είχα μισοκοιμηθή, κ' ήμουν κουτσοπιωμένος,
+ 'ς ενός παιδιού δεκάμερα {41} στην πόλι καλεσμένος,
+ και πριν να φάνε οι άλλοι,
+ τούτος ο πετεινός εδώ ακούσθηκε που ελάλει·
+ θαρρώντας το λοιπόν κ' εγώ πως είχε πεια φωτίση,
+ στην Αλιμούντα {42} ετράβηξα· λίγο είχα προχωρήση
+ έξω απ' το τείχος, που άξαφνα εις τα πλευρά μου πέφτει
+ μια μαγκουριά από 'να νυκτοκλέφτη·
+ κυλιέμαι χάμου έτοιμος να σκούξω· μα τραβάει
+ εκείνος το μανδύα μου, και πάει κ' ακόμα πάει].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τότε λοιπόν ο γέρακας {43} εις τον καιρόν εκείνον
+ θα ήταν ίσως βασιληάς και άρχων των Ελλήνων.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πώς; των Ελλήνων;!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βέβαια, κ' εδίδαξε καλά
+ πως πρέπει να κατρακυλά
+ κανείς στο γέρακα μπροστά.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μα τον Διόνυσο, σωστά,
+ κ' εγώ σαν είδα γέρακα, κυλίσθηκα [στο χώμα·]
+ κ' όπως ανασκελώθηκα, με χάσκοντας το στόμα,
+ κατάπια έναν οβολό,{44} [το μόνο μου λεφτούλι]
+ κ' εγύρισα στο σπίτι μου με αδειανό σακκούλι.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα πάλι και στην Αίγυπτον εκείνη
+ και στη Φοινίκη βασιληάς ο Κούκκος είχε γίνη·
+ κ' οι κούκκοι όταν «κουκκουκού» αρχίζανε,
+ οι Φοίνικες εβγαίναν και θερίζανε
+ στους κάμπους τα σιτάρια
+ καθώς και τα κριθάρια.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Α.! ώστε αυτό που λέμ' εμείς [ σαν βγαίνουνε στο θέρος.
+ οι θεριστάδες μας γυμνοί] θάρθε απ' αυτό το μέρος :
+ «Κούκκου! ψωλές στους κάμπους μας!» {45}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και δύναμ' είχαν τόση,
+ ώστε και ο Μενέλαος, κι ο Αγαμέμνων, κι' όσοι
+ μέσα σε πόλι ελληνική βασίλεψαν [και χώρα],
+ είχαν πουλί στο σκήπτρο τους, με μερδικό στα δώρα
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Κύττα! κι αυτό δεν τόξερα· για τούτο κι απορούσα
+ όταν να βγαίνη ο Πρίαμος στο θέατρο θωρούσα
+ και το πουλί που εκράτει
+ εγύριζε και κύτταζε κατά τον Λυσικράτη {46}
+ όπου δωροδοκεί.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Να και το σπουδαιότερο : ο Ζευς που τώρα διοικεί,
+ μ' όλη τη βασιλεία του, έχει στην κεφαλή {47}
+ αητό, που πάει να πη πουλί·
+ κ' η Αθηνά η κόρη του [την] κουκουβάγια [θέλει]
+ και ο Απόλλωνας κρατεί γεράκι, σαν κοπέλλι. {48}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μα τη θεά τη Δήμητρα, τα λες με πολλή γνώσι·
+ μα για ποιό λόγο τα πουλιά έχουνε χάρη τόση;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Γιατί, βλέπεις, σαν κανένας στους θεούς θυσία φέρη
+ και, συμφώνως με το νόμο, ζώων σπλάγχνα τους προσφέρη
+ τρέχουν τα πουλιά με βία
+ και αρπάζουνε τα σπλάγχνα πειο μπροστά κ' από τον Δία,
+ και κανένας δεν μπορούσεν όρκο στον παληόν το χρόνο
+ στους θεούς του πεια να κάνη, παρά στα πουλιά και μόνο.
+ Μα κ' ο Λάμπων [που μαντεύει] {49}
+ εις τη χήνα παίρνει όρκο σαν κανένα κοροϊδεύη.
+ Κ' έτσι για τρανούς αγίους σας περνούσαν μια φορά·
+ τώρα σας περνούν για δούλους, για κοπέλια, για μωρά.
+ σας κτυπούν ['ς αυτά τα χρόνια]
+ σαν ζουρλούς με τα κοτρώνια.
+ Κ' εκεί μέσα στα ιερά
+ κάθε κυνηγός που μπαίνει στήνει ξόβεργα [γερά],
+ φράχτρες και πλακοπαγίδες. βρόχια, δίχτυα, πλέχτρες, κόλλα·
+ κ' έπειτα που σας τσακώνουν σας πουλάνε μαζύ όλα,
+ κι' ο αγοραστής σας ψάχει
+ για να σας ευρή τα πάχη.
+ κ'ύστερα, όταν σας ψήσουν, τούτο πάλι δεν τους φθάνει·
+ παίρνουνε τυρί τριμμένο και μυρουδικό βοτάνι,
+ βάζουν λάδι, βάζουν ξείδι, κ' όταν όλα γίνουν ένα
+ σάλτσα φτιάνουνε γερή
+ και γλυκειά και λιπαρή,
+ και ζεστά σας περιχύνουν, σαν να είσθε βρωμισμένα.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Πολλές, πολλές μας φέρνουν λύπες,
+ ώ άνθρωπε, αυτά που είπες·
+ και θλίψι αισθάνομαι βαρειά
+ στην πατρική κακομοιριά
+ που κληρονόμησαν τιμή μεγάλη
+ και μας την άφησαν 'ς αυτό το χάλι.
+ Κάποιος θεός και κάποια μοίρα
+ 'ς εμένα σ' έστειλαν σωτήρα·
+ θα σ' αναθέσω να διοικήσης
+ κ' εμέ και τα πουλιά μου επίσης.
+ Μα τι θα κάμω [για να νικήσω]
+ πες μου· δεν θάμαι άξιος να ζήσω,
+ εάν δεν πάρω με κάθε τρόπον
+ την βασιλείαν [θεών κι ανθρώπων].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και λοιπόν εγώ σας δίνω πρώτα-πρώτα συμβουλή,
+ μια πόλις να υπάρχη που να ζη κάθε πουλί·
+ να μανδρώσετε κατόπιν γύρω-γύρω τον αέρα,
+ κ'ότι βρίσκετ' εκεί πέρα,
+ σε τρανές ψημένες πλίθες, όπως εις τη Βαβυλώνα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ [Γιγαντόσωμα εσείς όρνεια!] Πορφυρίων! Κεβριώνα! {50}
+ τρομερά που θάνε πάλι!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κι'όταν σεις τη φτιάσετ' έτσι, τότε ν' απαιτήσετ' όλοι
+ την αρχήν από τον Δία· κ' αν απάντησι δεν δώση
+ και τον δυνατώτερό του δεν θελήση να τον νοιώση,
+ πόλεμο ιερό κηρύχτε, που να μην επιτραπή
+ από το βασίλειό σας να περνούν [χωρίς ντροπή],
+ κ' όπως πρώτα καυλωμένοι κατεβαίνανε [με τρέλλες]
+ και πλακώνανε Αλκμήνες, και Αλόπες, και Σεμέλες! {51}
+ Κ' αν δεν το παραδεχθούνε,
+ στην ψωλή να σφραγισθούνε
+ για να παύσουν να γαμούνε. Έχω κ' άλλη συμβουλή :
+ στους ανθρώπους κήρυκά σας άλλο στείλατε πουλί,
+ κι' αφού θάχουνε το γένος το δικό σας βασιληά,
+ να προσφέρουν στα πουλιά
+ της θυσίες οι άνθρωποι,
+ και εις τους θεούς, κατόπι·
+ κ' ύστερα πουλιά να πάρουν, όπως πρέπει σε καθένα,
+ και εις των θεών τη θέσι να τα βάλουν ένα-ένα.
+ Κι' όποιος εις την Αφροδίτη έκανε θυσία πρώτα,
+ στάχυα να δωρή ψημένα στη φαληρική την κόττα·
+ κι' όποιος εις τον Ποσειδώνα τη γουρούνα του προσφέρει,
+ στάχυα στο παπί{52} να φέρη,
+ και στον Ήφαιστον εκείνος όπου θυσιάζει κάτι,
+ εις το γλάρο {53} να προσφέρη πίττα [στο εξής] μελάτη·
+ κ' αν στον βασιληά τον Δία εθυσίαζε κριάρι,
+ τώρα βασιληά έχει χάρι
+ το α ρ χ ι δ ο π ο ύ λ ι, {54} κι' όλοι να του σφάζουν εδώ κάτω,
+ πιο μπροστά κ' από τον Δία, έναν κούνουπ' αρχιδάτο! {55}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Α, του κούνουπα η θυσία όλο γλύκα με γεμίζει·
+ τώρα ο Ζευς ας μπουμπουνίζη!
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πως για θεούς οι άνθρωποι θα μας νομίσουν μια φορά,
+ κι' όχι κουρούνες βρωμερές, που έχουν σαν εμάς φτερά;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Αυτά που λες είνε ζουρλά· φτερά δεν έχει σαν πουλί
+ και ο Έρμής πούνε θεός, κ' άλλοι θεοί παρά πολλοί;
+ Έχει κι η Νίκη που πετά χρυσά φτερά στο σώμα,
+ κι ο Έρωτας ακόμα.
+ Έψαλε για την Ίριδα κ' ο Όμηρος εγκώμια
+ και έλεγε πως ήτανε με περιστέρι όμοια.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Δεν θα βροντήση απάνω μας ο Ζευς από τον ουρανό
+ το φτερωτό του κεραυνό;
+ ΧΟΡΟΣ
+ Και αν δεν καταλάβουνε
+ και παν με τους παληούς θεούς κ' υπ' όψει δεν μας λάβουνε;
+ Σύγνεφ' από σπορολόγους και σπουργίτια να υψωθή,
+ στα χωράφια τους να πέση κ' η σπορά τους να χαθή.
+ Και η Δήμητρ' ας ορίση,
+ σαν ψοφήσουνε της πείνας, το σιτάρι να μετρήση.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μα τον Δία [δίκηον έχεις], ούτε καν θα το θελήση,
+ και να ιδής και τι προφάσεις που [θα βγή να] τους πουλήση!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κ' ύστερα τη δύναμί σας για να νοιώσουν τη μεγάλη,
+ κόρακες να 'βγούνε πάλι
+ και τα βώδια που οργώνουν
+ και ταρνιά τους να στραβώνουν,
+ που για να τα θεραπεύη
+ κ' ο γιατρός τους ο Απόλλων, πληρωμή θα τους γυρεύη
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Όχι, πριν πουλήσω πρώτα δυο βοϊδάκια.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κι' αν θελήσουν
+ σένα για θεό, και σένα για ζωή ν' αναγνωρίσουν,
+ σένα και για γη, για Κρόνο, και για Ποσειδώνα εσένα,
+ δόστε ταγαθά σας όλα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πες απ' ταγαθά μας ένα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Η ακρίδες τους αμπελανθούς ποτέ δεν θα τρυγάνε,
+ μα η κουκουβάγιες θα της τρών' και θα της κυνηγάνε
+ με τους ανεμογάμηδες. Οι κούνουπες κ' η σκνίπες
+ στα σύκα δεν θα πέφτουνε να τα γεμίζουν τρύπες,
+ μα η τσίχλες σαν κοπάδι θα γυρίζουν,
+ κ' απ' όλ' αυτά θα τα ξεκαθαρίζουν.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πώς τάχα θα τους δώσουμε και πλούτη;
+ γιατί τα χρήματ' αγαπάνε τούτοι.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όταν ζητήσουν συμβουλή θα μάθουν [μ'ευκολία]
+ που είνε τα πιο πλούσια μεταλλεία·
+ θα λένε και στους μάντιδες επίσης
+ ποιες φέρνουν κέρδη πλειότερα απ' της επιχειρήσεις,
+ κ' έτσι από τους ναυτικούς να μη χαθή ούτ' ένας.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Πώς τάχα δεν θα χάνεται;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πάντα ρωτάει καθένας
+ για τα ταξίδια τα πουλιά:—«Τώρα μην ξεκινήσης·
+ θα κάνη βαρυχειμωνιά.» —«Ξεκίνα, θα κερδίσης».
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Παίρνω καράβι τότ' εγώ, μαθαίνω να τραβώ κουπιά,
+ κ' έτσι με σας δεν μένω πια.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τους θησαυρούς που οι πρόγονοι 'ς άγνωστους θάψαν τόπους,
+ θα δείξουν στους ανθρώπους,
+ γιατί τους ξέρουν τα πουλιά· και λενε μάλιστα πολλοί:
+ «το θησαυρό που έχω εγώ, τον ξέρει μόνο το πουλί».
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Α, το καράβι το πουλώ,
+ και παίρνω ένα τσαπί καλό
+ της στάμνες να ξεχώνω.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Και πως μπορούν να δώσουνε υγεία, πούνε μόνο
+ στο χέρι των θεών αύτη :
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και πως; η ευτυχία
+ τάχα δεν είν' υγεία;
+ Να το ξέρης, πως κανέναν δεν θα ιδής ποτέ γέρο,
+ όταν ζη με μόνο κέρδος τον κακό του τον καιρό.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Και στο γήρας πως θα φθάνουν,
+ που και τούτο κατοικεί
+ εις τον Όλυμπον εκεί; {56}
+ παιδαρέλια θα πεθαίνουν;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τα πουλιά θα τους προσθέσουν μια ζωή τριών αιώνων.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ ,
+ Με ποιόν τρόπο;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Με ποιόν τρόπο; με τον εαυτό τους [μόνον]
+ Και δεν ξέρεις πως ανθρώπων πέντε γενεές μαζύ
+ η γλωσσού η κουρούνα ζη;
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Αντε! τότ' από τον Δία βέβαια πιο άξια θάνε
+ τα πουλιά να κυβερνάνε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποιός αμφιβάλλει πια γι' αυτό;
+ Με μάρμαρο [πελεκητό]
+ ναούς δεν θα υψώνουμε,
+ και ούτε θα χρυσώνουμε
+ την κάθε μια τους πόρτα·
+ θα κατοικούνε μια χαρά,
+ σε πουρναράκια [δροσερά],
+ χαμόκλαδα [και χόρτα].
+ Κι' αυτά τα πιο σεμνά πουλιά
+ θάχουν ναό τους την εληά·
+ και ούτε πια τον Αμμωνα και τους Δελφούς θα πιάνουμε
+ θυσίες να τους κάνουμε·
+ στης αγριληές και κουμαριές
+ θα φέρνουμε μ' απλοχεριές
+ σιτάρι και κριθάρι
+ και με τα χέρια σηκωτά
+ ευχή θα κάνουμε 'ς αυτά
+ μερίδι' απ' όλα ταγαθά να δίνουνε [για χάρι]
+ και ταγαθά μας θα τα ξαναπαίρνουμε,
+ με λίγο σιταράκι που θα φέρνουμε.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ω φίλτατέ μου γέροντα, που εχθρό μου [τόσην ώρα]
+ σε νόμιζα, και φίλος βγαίνεις τώρα,
+ ποτέ δεν θα θελήσω
+ τη γνώμη σου ν'αφήσω·
+ Περήφανο με κάμανε τα λόγια σου πολύ,
+ κ' έκαμα όρκο με απειλή,
+ πως αν εσύ, οπού μου είπες όλο
+ άγια και δίκηα λόγια, δίχως δόλο,
+ έπαιρνες την απόφασι με τη δική μου γνώμη
+ να πολεμήσης τους θεούς μαζύ μου,
+ αυτοί δεν θα μπορούσανε πολύν καιρόν ακόμη
+ να την ποδοπατούν τη δυναμί μου.
+ Και όσα θέλουν δύναμι να γίνουνε, είνε δουλειά
+ όπου ανήκει στα πουλιά·
+ μ' αν χρειασθούν σοφίσματα τρανά και μετρημένα
+ ανήκει αυτό 'ς εσένα.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Μα το θεό δεν πρέπει να νυστάζουμε
+ ακόμα τώρα,
+ και νίκες αυριανές να λογαριάζουμε
+ δεν είνε ώρα.
+ Δεν πρέπει πια ν' αργήσουμε
+ και κάτι ας ενεργήσουμε.
+ Μα πρώτα μπήτε μέσ' στη φωλιά μου,
+ στα φρύγανά μου και στ' άχυρά μου.
+ Και τώνομά σας πέτε μας.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπα, εύκολο το πράμα.
+ Εμένα λεν Πεισθέταιρο.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Και τούτος πούν' αντάμα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ο Ευελπίδης [είν' αυτός] απ' τον Κριό. {57}
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Καλή ώρα
+ και εις τους δυο.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Νάσαι καλά.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ορίστε μέσα τώρα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πάμε, μα πέρνα οδηγός.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Και με χαρά μεγάλη..
+
+_Προχωρεί και επανέρχεται._
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μωρέ να πάρη η οργή! θα τα πρυμνίσω πάλι!
+ — Πες μας να ιδούμε : πως εγώ και τούτος θα τα πάμε
+ με σας, πουλιά πετούμενα, εμείς που δεν πετάμε;
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Λαμπρά!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα γι' άκου τώρα συ το μύθο του Αισώπου,
+ μας λέει κάτι, όπου
+ το λένε όλοι τακτικά:
+ η Αλεπού με τον Αετό συντρόφεψε πολύ κακά.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Να μη φοβάσθε τίποτε· όταν θα φάτε μια φορά
+ τη ρίζα [κάποιου χορταριού], ευθύς θα βγάλετε φτερά.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Χεμ, σαν ην' έτσι, μπαίνουμε. Μανόδωρε! Ξανθία!
+ αρπάξατε τα στρώματα [και μπήτε κατ’ ευθεία]!
+
+_(Εισέρχονται οι δύο υπηρέται φέροντες στρώματα και και προχωρώντες
+εξέρχονται εκ του ετέρου παρασκηνίου.- Ο ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ και ο ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+διατίθενται ν' ακολουθήσουν τους υπηρέτας, και ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+κατέρχεται εκ του υψώματος, ότε ο ΧΟΡΟΣ λαμβάνει τον λόγον,
+απευθυνόμενος προς τον ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΝ)._
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Σε φωνάζω! σε φωνάζω!
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Τι φωνάζεις συ;
+ ΧΟΡΟΣ
+ Να πάτε
+ και μαζύ να καλοφάτε·
+ το γλυκόλαλον αηδόνι, οπού με της Μούσες μοιάζει,
+ φέρ' το εδώ και άφησέ το, για να μας διασκεδάζη.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα τον Δία άκουσέ τους, [δίχως άργητα καμμιά],
+ κράξε στο πουλάκι νάβγη, απ' τη βοϊδοκαλαμιά.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ναι, για το θεό, για φέρ' το να το ιδούμε το πουλί.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ε, κι αυτό θα σας το κάνω, σαν το θέλετε πολύ.
+ Αποτεινόμενος προς το βάθος.
+ —- Έβγα, Πρόκνη απ' τη φωλιά σου
+ και μπροστά στους ξένους στάσου!
+
+_Εξέρχεται η Αηδών, η οποία είναι εταίρα φέρουσα μόνον προσωπίδα
+πτηνού._
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ω Ζευ μου πολυτίμητε! πόσο μου φαίνεται καλό,
+ και τι λευκό και απαλό!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+
+_Ερευνών το σώμα της Αηδόνος στρέφεται ταυτοχρόνως προς τον
+Πεισθέταιρο_
+
+ Βρε, ξέρεις τούτο το πουλί
+ θαρρώ πως θα το πλάκωνα και μ' ευχαρίστησι πολλή.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(πλησιάζων)_
+ Χρυσάφι πούχει απάνω της, σαν νάτανε παρθένα,
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Πως θα της δώσω ένα φιλί μου φαίνεται κ' εμένα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Αλλά, μωρέ κακόμοιρε, έχει τη μύτη σουβλερή.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Τότε, μα το θεό, μπορεί
+ να πιάσω το κεφάλι της να το ξεκαθαρίσω,
+ όπως το τσώφλι του αυγού, κ' ύστερα να φιλήσω.
+ Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ
+ Ελάτε, πάμε τώρα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έ, τράβα συ λοιπόν μπροστά με την καλή την ώρα.
+
+_Ο ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ, ο ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ και Ο ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ αποσύρονται
+δεξιόθεν {58}_
+
+ * * *
+
+
+{25} Οι Μήδοι εταξίδευον επί καμηλών.
+
+{26} Ο Φιλοκλής ήτο τραγικός ποιητής, γράψας και αυτός τραγωδίαν
+«Τηρέα> προ του Σοφοκλέους· τούτο εννοεί λέγων, ότι και ο έτερος Έποψ
+είχε πατέρα τον Φιλοκλή
+
+{27} Εις την οικογένειαν ταύτην τα ονόματα Καλλίας και Ιππόνικος
+ενηλλάσοντο από πατέρων εις τέκνα· ο Καλλίας ήτο ο λεγόμενος δαδούχος,
+άσωτος και σπάταλος της πατρικής περιουσίας, μητρυιός του Περικλέους
+και πατήρ της Ιππαρέτης, συζύγου του Αλκιβιάδου.
+
+{28} «Κατωφαγάς» πεποιημένη λέξις εκ του καταφαγάς, κατάτρωγαν τα
+πάντα, την οποίαν απέδωκα διά της συγχρόνου φαταούλας.
+
+{29} Πολυφάγος, και ρίψασπις κωμωδούμενος εις τας Νεφέλας (στ. 353) και
+εις την Ειρήνην (στ. 1254) ως και κατωτέρω.
+
+{30} Οι Κάρες κατώκουν επί λόφων, πρώτοι δε έκαμον χρήσιν λοφίων, εξ ων
+και «λόφοι καρικοί».
+
+{31} Αθηναίος κουρεύς, αναφερόμενος και υπό του Πλάτωνος εν Σοφισταίς:
+«το Σποργίλου κουρείον, έχθιστον τέγος».
+
+{32} Στρατηγός ως ανωτέρω, περίφημος καταστάς διά τας μηχανάς τας
+οποίας μετεχειρίσθη διά να εκπολιορκήση την Μήλον.
+
+ {33} Η Πρόκνη ήτο θυγάτηρ Αθηναίου βασιλέως, ως είπον εν [υποσημείωση
+3.]
+
+{34} Ενταύθα παίζει με την λέξιν «Ορνεαί», όπως θα έλεγέ τις «αποθανείν
+εν Πλαταιαίς» τούτο δε εμφαίνεται και εκ της αστείας βεβαιώσεως, ότι θα
+εθάπτοντο και δημοσία δαπάνη ως ήρωες εις το Κεραμεικόν, ένθα οι
+Αθηναίοι κατά την μαρτυρίαν των Μενεκλέους και Καλλικράτους, έθαπτον
+τους πίπτοντας εις τας μάχας, σημειούντες επί κίονος την μάχην και την
+εποχήν του θανάτου. Άλλως, Ορνεαί ήσαν και πόλεις της Αργολίδος,
+αναφερόμεναι, παρ' Ομήρω, ένθα εγένετο και μάχη μεταξύ Λακεδαιμονίων
+και Κορινθέων.
+
+{35} Οι διάφοροι παλιοί σχολιαστές εις το χωρίον τούτο αποδίδουσι
+διαφόρους σημασίας· η πλειότερον ομως προσεγγίζουσα προς την έννοιαν
+του κειμένου είναι ότι ο Αρ. υπαινίσσεται μαχαιροποιόν τίνα εν Αθήναις.
+Παναίτιον καλούμενον, ο οποίος, βραχύσωμος ων ευρίσκετο εις διαρκή
+διάστασιν με την γυναίκα του υψηλόσωμον ούσαν· είχον δε συνθηκολογήση
+ενώπιον φίλων να μη κακοποιή αυτόν κατά τινα ώραν της συζυγικής
+συναντήσεώς των. Εν τούτοις ο παραλληλισμός ενταύθα είνε ανάστροφος,
+καθόσον τα πτηνά, ως μικροσωμότερα των ανθρώπων, παραλληλίζονται μάλλον
+προς τον νανοφνή μαχαιροποιόν παρά προς τους δύο Αθηναίους. Πιθανόν ο
+ποιητής να παίζη διά της αναστροφής.
+
+{36} Αισώπειος μύθος μη σωζόμενος· αναφέρεται εις τας παροιμίας του
+Αποστολίου. (Ραγκαβής).
+
+{37} Κεφαλαί, δήμος της Αττικής (Ακαμαντίδος φυλής). Ενταύθα είνε
+λογοπαίγνιον.
+
+{38} Εννοεί ότι ο δρυοκολάπτης αρέσκεται, να σκάπτη την δρυν, ιερόν
+δένδρον του Διός.
+
+{39} Ο πετεινός εκαλείτο και «Περσική όρνις» αλλαχού δε και Μήδος.
+[Λίγο πριν την υποσημείωση 25]. Μεγάβυζος ήτο σατράπης των Περσών
+περίφημος διά την κατάκτησιν της αιγυπτίας Μέμφιδος.
+
+{40} Το έριον της Φρυγίας Αγκύρας και Λαοδικείας εθεωρείτο εκλεκτότερον
+όλων των άλλων.
+
+{41} Την δεκάτην ημέραν από της γεννήσεως παιδιού οι γονείς παρέθετον
+γεύμα εις φίλους και συγγενείς και έθετον το όνομα.
+
+{42} Αλιμούς: χωρίον της Αττικής πέραν του Φαλήρου Λεοντίδος φυλής
+
+{43} Ικτίνος: η εμφάνισις του Ικτίνου εχαιρετίζετο διά γονυκλίσεων
+ευχαριστίας, ως προσημαίνουσα το έαρ. Ενταύθα ο Αρ. παίζει παραβάλλων
+τον νυκτοκλέπτην με το αρπακτικόν όρνεον.
+
+{44} Τους οβολούς οι πτωχοί, ελλείψει θυλακίων, εκράτουν μεταξύ των
+οδόντων, ότε μετέβαιναν εις την αγοράν δι' οψώνιον.
+
+{45} «Κόκκυ, ψωλοί πεδίονδε» : όπως και εν τω κειμένω παρεισήγαγον την
+σχετικήν εξήγησιν, η παροιμία προήλθεν εκ του ότι οι θερισταί, διά τον
+καύσωνα του θέρους, εξήρχοντο γυμνοί εις τους αγρούς προς θερισμόν.
+
+{46} Στρατηγός Αθηναίος, κλέπτης, πανούργος και δωροδόκος.
+
+{47} Εννοεί το σκήπτρον· λέγει δε κεφαλήν, διότι τα αφιερωμένα εις
+έκαστον θεόν όρνεα ετίθεντο επί της κεφαλής αυτών.
+
+{48} Ετίθετο εις τας χείρας του Απόλλωνος ο ιέραξ ως μαντικόν όρνεον.
+
+{49} Μάντις, εις ον αποδίδεται και η αποικία των Αθηναίων εις Σύβαρην
+της Ιταλίας.
+
+{50} Μυθολογικά πτηνά, λαβόντα μέρος εις την γιγαντομαχίαν κατά των
+θεών
+
+{51} Αλόπη, ήτο θυγάτηρ του Κερκύονος· Σεμέλη, η μήτηρ του Βάκχου,
+Αλκμήνη δε σύζυγος του Αμφιτρύωνος και μήτηρ του Ηρακλέους.
+
+{52} Κάθε πτηνόν υδροχαρές.
+
+{53} Δια την αδηφαγίαν του πτηνού.
+
+{54} Ούτω μετέφρασα το «ορχίλος όρνις», πλαστήν και ταύτην λέξιν, προς
+χαρακτηρισμόν της ασελγείας του Διός.
+
+{55} «Σέρφον ενόρχην»: σέρφος κατ' άλλους σπέρμα, κατ άλλους δε ζώον
+μικρόν, όπερ και το ορθότερον.
+
+{56} Υπαινιγμός διά την κατάπτωσιν του θρησκευτικού φρονήματος, αποδών
+αυτήν και εις το γήρας των θεών.
+
+{57} «Κριώθεν»: γράφεται, και Θρίηθεν, από τον δήμον της Οινηίδος
+φυλής. Κριώθεν δε της φυλής Αντιοχίδος.
+
+{58} Σ. Μ. Εις το σημείον τούτο πρέπει να θεωρηθή λήγον το Β' μέρος,
+προκειμενου περί παραστάσεως. Εν τούτοις ωραιοτέρα και αρχαιοπρεπεστέρα
+θα ήτο η παράστασις, εάν δεν κατέπιπτεν η αυλαία, αντί δε του
+διαλείμματος εξετελούντο τα χορικά και αι παραβάσεις υπό τον ήχον του
+αυλού.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Γ'.
+
+
+
+Η ΑΗΔΩΝ ΧΟΡΟΣ ΠΤΗΝΩΝ
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ήλθες, ω φιλενάδα μου. ω ξανθή μου.
+ που είσαι η πιό αγαπητή μου
+ εσύ άπ' όλα τα πουλιά·
+ όπου στους ύμνους συντροφιά μου κάνεις
+ και στα τραγούδια μου, -ήλθες, εφάνης
+ για να μου φέρης τη γλυκειά σου τη λαλιά.
+ — Ω, εσύ! που λάλημ' ανοιξιάτικο καλό
+ φυσάς με τον γλυκόλαλον αυλό,
+ έλα τους αναπαίστους
+ αρχίνησε και πες τους!
+
+_Ακούεται αυλός συνοδεύων τας κάτωθι στροφάς_
+
+ Σκοτεινόζωοι άνθρωποι, που με φύλλων ομοιάζετε γένη,
+ λιγοδύναμοι, λασποφτιασμένοι,
+ ίδιοι μ' όνειρα, εφήμεροι κ' άφτεροι εσείς, όπου ζήτε' με
+ λύπες πολλές,
+ ω θνητοί, ασθενείς σαν τον ίσκιο φυλές.
+ προσοχή στους αθάνατους δόσατε εμάς που μιλούμε
+ στους αιθέριους, που υπάρχουμε πάντα κ' αγέραστοι ζούμε,
+ και θ'ακούσετε σεις από μας τα σωστά, για το κάθε κρυφό τουρανού,
+ που αθάνατην έχουμε σκέψι στο νου·
+ κι αφού μάθετε τώρ'από μένα
+ το πως είνε θεοί και πουλιά και ποτάμια πλασμένα.
+ χάος κ' έρεβος, πέστε του Πρόδικου {59} σεις [του αστρονόμου
+ να πάψη]
+ και να κάτση να κλάψη.
+ Ήταν έρεβος, νύχτα ολοσκότεινη,
+ πλατύς τάρταρος, χάος, [σιγή],
+ κ' ούτ' υπήρχανε τότε [ολοφώτεινοι]
+ ο ουρανός κ' ο αγέρας κ' η γη.
+ Στου ερέβους τον άπειρο χώρο
+ η μαυρόφτερη Νύχτα [περνά],
+ κ' αυτή πρώτη γεννά
+ έν' αυγό δίχος σπόρο,
+ που στου χρόνου τους γύρους τον Έρωτα βγάζει—
+ που η ψυχές τον ποθούν και που φέρνει στης πλάτες φτερά
+ χρυσοστόλιστα κ' αστραφτερά,
+ και μ' ανέμου στροβίλους ομοιάζει.
+ Κι' αφού η Νύχτα με αγάπη [πολλή]
+ με τ' ολόφωτο Χάος ενώθη,
+ στου Ταρτάρου τα βάθη εκλώθη
+ και στο φως πρώτη εβγήκε η δική μας φυλή.
+ Των θεών δεν υπήρχε το γένος πριν ο Ερωτας βγή
+ για να σμίξη τα πάντα· και αυτά του ήσαν ξένα,
+ μεταξύ τους σαν βρέθηκαν όλα σμιγμένα.
+ ουρανός εγεννήθη, και πόντος, και γη,
+ κ' όλα αυτά των μακάρων ταθάνατα γένη·
+ κ' έτσι εμείς πιο μπροστά, γεννηθήκαμε χρόνια πολλά,
+ από κάθε θεό· μα κ' ότ'είμαστε όλοι βγαλμένοι
+ απ' τον Έρωτα, φαίνεται τούτο καλά :
+ γιατί πάντα πετάμε και ζούμε μαζύ γοργοφτέρωτα
+ μ' όσους έχουν τον έρωτα μέσ' στην καρδιά·
+ κ' όσα όμορφα ήσαν ακόμα παιδιά,
+ αλλά μπήκαν στα χρόνια κι αυτά κ' αρνηθήκαν τον έρωτα,
+ με το μέσο μας οι ερασταί τα γαμήσαν κ' εκείνα
+ ή ορτύκι προσφέροντας ή πετεινό, ή προσφέροντας πέρδικα ή χήνα.
+ Από μας τα πουλάκια [και μόνα]
+ βγαίνει πάντα καλό κάθε τι,
+ και της ώρες μετρούν οι θνητοί
+ φθινοπώρου, ανοίξεως, χειμώνα.
+ Σαν ο γερανός κράζοντας πάη
+ στη Λιβύα, ο άνθρωπος σπέρνει,
+ και του ναύτη του λέει να κρεμάη
+ το τιμόνι και ύπνο να παίρνη.
+ Και του Ορέστη {60}του λέει μια χλαίνα δική του να υφάνη
+ να μη γδύνη τους άλλους κρυφά όταν ρίγος τον πιάνη.
+ Το γεράκι εποχή δείχνει άλλη και βγαίνει να ειπή,
+ το μαλλί το καλοκαιρινό των αρνιών να κοπή
+ πότε πρέπει· και ύστερα πάλι
+ χελιδόνι προβάλλει,
+ για να ειπή πότε πρέπει κανείς να πουλήση τη χλαίνα,
+ και χιτώνα ελαφρό ν' αγοράση κανένα.
+ Είμαστ' Άμμων και Φοίβος Απόλλων εμείς τα πουλιά
+ και Δελφοί και Δωδώνη· για κάθε δουλειά
+ κ' ό,τι χρήσιμο θέλετ' εσείς της ζωής ν αποχτάτε,
+ για εμπόρια, για γάμους, εμάς πρώτα-πρώτα ρωτάτε.
+ Όρνια πάντα τα λέτ' όσα έχουν για σας μαντική·
+ κάθε φήμη έχει γούρι σαν όρνειο' άκουτ' από κει
+ ένα φτέρνισμα, γούρι κ' αυτό· κι όσα βλέπετε γούρια
+ κ' η φωνή και οι δούλοι, κι' αυτά τα γαϊδούρια.
+ Απ αυτές της μαντείες που κάνουμε κάθε φορά
+ ο Απόλλων ο μάντις δεν είμαστ' εμείς φανερά;
+ Εάν θεών μας δώσετε τιμάς,
+ θα βρήτε μάντεις πάντοτε 'ς εμάς
+ για της Μούσες, για τ' αγέρι
+ και για όλη τη χρονιά,
+ για δροσές, για καλοκαίρι
+ και για βαρυχειμωνιά.
+ Και δεν θα σας ξεφύγουμε, γεμάτα περηφάνεια.
+ όπως ο Ζευς'ς τα σύγνεφα κι απάνω 'ς τα ουράνια·
+ μα πάντοτε κοντά σας
+ 'ς εσάς και 'ς τα παιδιά σας
+ και 'ς των παιδιών σας τα παιδιά, καθένα μας θα δίνη
+ και ευτυχία, και ζωή, και πλούτο, και ειρήνη,
+ υγεία, νειάτα και χορούς, γέλια και γλέντια κι άλλα,
+ και του πουλιού το γάλα,
+ που από τα τόσα αγαθά θα βγήτε κουρασμένοι,
+ μα κ' όλοι πλουτισμένοι.
+
+ [Στροφή]
+
+ Ω Μούσα εσύ της λαγκαδιάς! με την πολύτροπη λαλιά,
+ όπου καθήμενος με σε εις την πυκνόφυλλη μελιά,—
+ τιό-τιό-τιό-τιοτίγξ!
+ μέσ' στα λιβάδια ταπαλά και στων βουνών της κορυφές,—
+ τιό-τιό-τιό-τιοτιγξ!
+ από το ράμφος το ξανθό με τραγουδιών γλυκές στροφές,
+ δείχνω τους νόμους του Πανός, τους [θείους και] ιερούς,
+ και τους σεμνούς της Ορεινής μητέρας {61} [μας] χορούς,—
+ τοτοτοτοτοτοτοτοτοτίγξ!
+ Κι' ο Φρύνιχος {62} [ο ποιητής] επήγε κ' έκοψε από 'κει
+ των τραγουδιών του τον καρπό, που έχουν αρμένισμα γλυκύ,
+ τιό-τιό-τιό-τιοτίγξ!
+
+ [Παράβασις]
+
+ Αν, ω θεαταί, θελήση
+ από σας κανείς να ζήση
+ τη ζωή ευτυχισμένη,
+ ας ερθή μ' εμάς να μένη.
+ Κάθε τι, που εδώ στην πόλι
+ για κακό το παίρνουν όλοι
+ και οι νόμοι το εμποδίζουν,
+ στα πουλιά το συνηθίζουν.
+ Αν οι νόμοι εδώ πέρα
+ τώχουν για κακό, το τέκνο να χτυπάη τον πατέρα,
+ επιτρέπουμε και τούτο· κι'αν ποτέ κανείς ορμήση
+ το γονιό του να κτυπήση
+ θα του ειπή: «και συ στη μύτη, βάλ' ένα κεντρί {63} επίσης
+ κι' αν μπορής, να πολεμήσης».
+ Κι' αν κανένας δραπετεύση από σας στιγματισμένος,
+ κ' έρθη στων πουλιών το γένος,
+ τότε αυτόν θα τον καλώ
+ τηγανάρι παρδαλό.
+ Κι' αν κανείς απ' τη Φρυγία, εις τον τόπον μας φερμένος
+ 'σαν το Σπίθαρο μαζύ μας θέλει στα πουλιά να μείνη
+ φρυγικό πουλί θα γίνη,
+ του Φιλήμονος {64} το γένος.
+ Κι' αν κανείς απ' την Καρία δούλος, και 'ς εμάς ανέβη,
+ κ' όπως ο Εξηκεστίδης πάππους και αυτός γυρεύη,
+ θα τους βρη τους συγγενείς του λίγο τι να ψάξη κάπως,
+ [γιατί μέσ' 'ς της τόσες πάππιες] θα βρεθή και κάποιος
+ [π ά π π ο ς {65}
+ Μα κι' αν ο Πεισίου {66} δείξη
+ εις τους άτιμους της πύλες, ότι θέλει για' ν' ανοίξη,
+ περδικόπουλο να γίνη [ο καθείς θα τον ιδή],
+ του πατέρα του παιδί,
+ γιατί δεν είν' αμαρτία για της πέρδικες βαρειά,
+ ο πατέρας να μαθαίνη στο παιδί την πονηριά.
+ [Αντιστροφή]
+ Έτσι κ' οι κύκνοι κάνουν με χαρά —
+ τώ-τιό-τιό-τιό-τιό-τιό-τιοτίγξ!
+ όταν μαζύ χτυπούνε τα φτερά,
+ κ' υμνούνε τον Απόλλωνα σε μια φωνή ενωμένοι,—
+ τιό-τιό-τιό-τιοτίγξ!
+ εκεί στου Εύρου {67} ποταμού την όχθη καθισμένοι.
+ τιό-τιό-τιοτίγξ!
+ Τα αιθέρια νέφη προσπερνά το λάλημα που χύνεται·
+ με φόβο στέκουν τα θεριά
+ και ήσυχ' απ’ την ξαστεριά
+ τ’ άγριο κύμα σβύνεται.
+ τοτοτοτοτοτοτοτοτοτίγξ!
+ Ο Όλυμπος το αντιλαλεί κ' οι αθάνατοι απορούνε,
+ κ' η Μούσες και η χάριτες γλυκά το αντιφωνούνε,
+ τιό-τιό-τιό-τιοτίγξ!
+
+ [Παράβασις]
+
+ Γλυκύτερο καλό και πιο μεγάλο
+ παρά φτερά να κάνης δεν είν' άλλο.
+ Κι' αν από σας κανείς, ω θεαταί,
+ είχε φτερά 'ς την πλάτη του ποτέ,
+ σαν θα τον θέριζεν η πείνα,
+ με το ν' ακούη τακτικά
+ όλα τ' ατέλειωτα εκείνα
+ της τραγωδίας χορικά,
+ θα πέταγε στο σπίτι του καλά να τη γεμίση,
+ και πάλι μέσ' 'ς το θέατρο χορτάτος να γυρίση.
+ Κι' αν σε κανέναν από σας τουρχότανε χεσίδι,
+ δεν θα' χεζε το ρούχο του, ωσάν τον Πάτροκλείδη, {68}
+ μα θα πετούσε στα ψηλά με βιάσι του μεγάλη,
+ να κλανε, να ξεθύμαινε και να ξανάρθη πάλι.
+ Και αν κανένας από σας νάνε μοιχός τυχαίνη,
+ και στο Βουλευτικό ιδή το σύζυγο να μένη
+ της γυναικός, αυτός μπορεί γοργό φτερό να βάλη,
+ να την γαμήση γρήγορα και να ξανάρθη πάλι.
+ Βλέπετε τώρα καθαρά
+ πως για καθέναν άνθρωπο συμφέρουν τα φτερά.
+ Κι' ο Διιτρέφης, {69} που κανε φτερά σαν το πουλί
+ πλέκοντας βέργες λυγαριάς, έγινε πρώτος σε φυλή
+ και ίππαρχος, που ήτανε μηδενικό στη χώρα,
+ και φτιάνει τόσα πράματα και κόκκορας είν' τώρα.
+
+ Αυλαία
+
+ * * *
+
+
+{59} Πρόδικος, σοφιστής Κοίος την καταγωγήν γράψας περί φύσεως και
+αρχής των πραγμάτων.
+
+{60} Νυκτοκλέπτης πολλαχού αναφερόμενος.
+
+{61} Η Ρέα, σύζυγος του Κρόνου και μήτηρ των θεών θεότης ορεινή.
+
+{62} Φρύνιχος ο Πολυφράδμονος ήτο τραγικός ποιητής, θαυμαστός διά την
+αρμονίαν των στίχων του. Υπήρξαν τέσσαρες φέροντες το όνομα τούτο: είς
+υποκριτής, είς κωμικός, είς στρατηγός, περί του οποίου ο Αρ. ομιλεί εν
+Βάτραχοις και ο ανωτέρω.
+
+{63} «Πλήκτρον» : τούτο ήτο έμβολον χαλκού εφαρμοζόμενον εις το ράμφος
+των αλεκτρυόνων κατά τας αλεκτρυονομαχίας.
+
+{64} Ο Σπίθαρος εκωμωδείτο ως βάρβαρος και Φρυξ, χαβάς και ο Φιλήμων, ο
+δε Εξηκεστίδης ως Καρ, ως και αλλαχού [γραμμή έργου με υποσημείωση 1].
+
+{65} Λογοπαίγνιον : Εις τον στίχον του κειμένου «φυσάτω π ά π π ο υ ς
+παρ' ημίν, και φανούνται φράτορες» ο Αριστοφάνης παίζει με την λέξιν
+«πάππος», η οποία, κατά τον Ευφρόνιον, είνε πτηνού όνομα, γνωστού τότε,
+το οποίον μετέφερον εις την ανωτέρω σημασίαν. Η «φρατορία» ήτο τρίτη
+κατηγορία της φυλής.
+
+{66} Αγνωστος κατά τον αρχαίον Σχολιαστήν· κατ' άλλους είς των
+Ερμοκοπιδών ή υιός τοιούτου, όπερ και πιθανώτερον.
+
+{67} Ποταμός της Θράκης, πηγάζων εκ της Ροδόπης.
+
+{68} Πολεμιστής και λόγιος «κατασχημονών των στρωμάτων, διό και χεσάς
+ελέγετο (ο Σχολιαστής).
+
+{69} Ούτος κατά τον Σχολιαστήν έπλεκε κατ'αρχάς περικαλύμματα φιαλών
+από βέργας, κατόπιν δε υψώθη εις αξιώματα· κατά τον πολυμαθέστατον Α.
+Ρ. Ραγκαβήν είνε ο αυτός Αθηναίος στρατηγός, όστις κατά το ίδιον έτος -
+της παραστάσεως των «Ορνίθων» εκυρίευσε την Μυκαλησσόν της Ευβοίας,
+ένθα και ετραυματίσθη (Θουκυδ. Α, 23: Γ, 75. Ζ, 29. Η, 64), υπήρχε δε
+και ανδριάς αυτού επί της Ακροπόλεως (Παυσανίας Α, 23).
+
+
+
+
+ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ
+
+
+
+
+_(Σκηνή η αυτή. Εισέρχονται ο Πεισθέταιρος και ο Ευελπίδης φέροντες
+πτέρωμα και παρατηρούντες μετά περιέργειας αλλήλους)._
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(καγχάζων)_
+ Να το λοιπόν το θάμα!
+ Μα πιό αστείο πράμα
+ ως τώρα, σου το βεβαιώ,
+ δεν είχα ιδή, μα το θεό!
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Γιατί γελάς, παρακαλώ;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(παρατηρών τον Ευελπίδην)_
+ Γελώ με τα φτερά σου·
+ ξέρεις με τι κατάντησες να μοιάζης [συφορά σου; ].
+ μ' ένα χηνάρι [σπιτικό] κακοζωγραφισμένο.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Συ μοιάζεις μ' ένα κότσυφο σύρριζα μαδημένο.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Θαρρώ πως θα την πάθουμε κ' οι δυο μας μια χαρά,
+ σαν του Αισχύλου το ρητό, από τα ίδια μας φτερά. {70}
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Και τι θα κάνουμε; για πες.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πρώτον, να κατορθώσουμε
+ μεγάλο κ' ένδοξ' όνομα 'ς την πόλι μας να δώσουμε,
+ και 'ς τους θεούς να κάνουμε θυσίασμα και δώρα.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Έτσι κ' εμέ μου φαίνεται. Μα για να ιδούμε τώρα,
+ τι όνομα θα βάλουμε 'ς την πόλι μας;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Να βάλουμε
+ από τη Λακεδαίμονα και Σπάρτη να τη βγάλουμε.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Ώ Ηρακλή! [δεν σου 'ρθε τίποτ' άλλο; ]
+ Σπάρτην εγώ την πόλι μου να βγάλω;
+ με σπάρτα χαμοκρέββατο κι' αν είχα για να πέσω,
+ κι' αν είχ' ακόμα ένα σχοινί μονάχα, να το δέσω,
+ Σπάρτη δεν θα την έβγαζα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τότε λοιπόν να ιδούμε
+ πώς πρέπει να την πούμε.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Κάποιο να βρούμε όνομα τρανό, με περηφάνεια,
+ παρμένο από τα σύγνεφα και από τα ουράνια.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Νεφελοκοκκυγία, {71} βρε, σ' αρέσει να τη βγάλω;.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Πώ, πω! μωρέ τι όνομα ωραίο και μεγάλο!
+ Νεφελοκοκκυγία, ναι! πες μου, 'ς την πόλι τούτη
+ του Θεαγένη τάχατε δεν βρίσκονται τα πλούτη
+ και του Αισχίνη; {72}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βέβαια· μα βρίσκονται ακόμα
+ [σπαρμένα μέσ' 'ς το χώμα]
+ στη Φλέγα, [που οι ποιηταί στη Θράκη την εφτιάσανε]
+ και τους Τιτάνας οι θεοί εκατακομματιάσανε.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Μωρέ τι πόλις! και θεό ποιόν σκέπτεσαι να βάνουμε
+ για πολιούχο, και για ποιόν τον πέπλο θα υφάνουμε·; {73}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έ, δεν αφίνουμε κ' εμείς εις την δική σας πόλι
+ την Αθηνά, [που έχουνε κ' οι Αθηναίοι όλοι;]
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ [Πώ, πω! θεός φυλάξοι!]
+ Και πως μια πόλι θα μπορεί να βρίσκεται σε τάξι,
+ που νάχη από δω θεό, γυναίκ' αρματωμένη,
+ και τον Κλεισθένη {74} από 'κεί με τ' αργαλειού το χτένι;
+ Κι' απάνω στα πετρώματα ποιούς θάχης διωρισμένους;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ένα πουλί θαν' από μας, του Περσικού του γένους,
+ οπού το λένε δυνατό, και το φωνάζουν ούλοι
+ για κλωσσοπούλι του Άρεως.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ _(μετά κωμικής ικεσίας)_
+ Ώ κύριε κλωσσοπούλι!
+ να τέλος πάντων και θεός, [και όχι σαν αυτούς εκεί],
+ που και 'ς της πέτρες μια φορά μπορεί να κατοική.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έλα λοιπόν τώρα,
+ πέτα 'ς τον αέρα,
+ πήγαιν' εκεί πέρα
+ που οι μαστόροι χτίζουν τείχη για τη χώρα
+ φέρε τους μαζύ σου
+ και χαλίκια, — γδύσου·
+ δούλεψε τη λάσπη, —-στάμνες τους κουβάλα,—-
+ γλίστρ' από της σκάλες, πέσε κουτρουβάλα, —
+ βάλε και φυλάκους,—σύμπα τη φωτιά.—-
+ γύρνα με κουδούνια, ρίχνε μια ματιά
+ φύλακας τους νάσαι,-—
+ πέφτε να κοιμάσαι!
+ Μα και κήρυκας να στείλης 'ς τους θεούς απάνω ένα,
+ κ' άλλον κάτω 'ς τους ανθρώπους, κι' απ' αυτούς πάλι ‘ς εμένα.
+ ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+ Και συ μένοντας 'δω χάμου
+ κάτσε κι' ούρλιαζε κοντά μου.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πήγαιν' εκεί που σ' έστειλα, γιατί χωρίς εσένα
+ απ' όλ' αυτά που είπαμε δεν θα γενή κανένα.
+ θα μείνω εγώ δω πάνω
+ 'ς αυτούς τους νέους μας θεούς θυσία για να κάνω.
+ προσκάλεσε λοιπόν να μπη
+ κι' ο ιερεύς για την πομπή.
+ —Παιδί! παιδί! έλα κοντά· σήκωσε το παναίρι αυτό
+ και τη λεκάνη να νυφτώ.
+
+_(Ο ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ εξέρχεται. — Εισέρχεται ο ΙΕΡΕΥΣ οδηγών τράγον ισχνόν και
+κατεσκληκότα)._
+
+ * * *
+
+{70} Ο Αισχύλος εις την τραγωδίαν του οι «Μιρμιδώνες» αναφέρει
+συμβολικωτάτην τινά παροιμίαν της Λιβύας : ότι αετός ποτε επληγώθη από
+βέλος κατεσκευασμένον από τα ίδια πτερά του :
+
+ «... πληγέντ' ατράκτω τοξικώ τον αετόν,
+ ειπείν ιδόντα μηχανήν πτερώματος :
+ τάδ' ουχ υπ' άλλων, αλλά τοις αυτών πτεροίς
+ αλισκόμεθα».
+
+{71} Όνομα πλαστόν από τας ν ε φ έ λ α ς και τον κ ό κ κ υ γ α.
+
+{72} Θεαγένης και Αισχίνης ήσαν δύο καυχηματίαι προσποιούμενοι τους
+πλουσίους· διά τούτο ο πρώτος επωνομάζετο και Κ α τ ι ν ό ς.
+
+{73} Εν Αθήναις κατ' έτος αι παρθένοι ύφαινον πέπλον διά την πολιούχον
+Αθηνάν.
+
+{74} Κωμωδείται πολλαχού παρ' Αρ. ως γυναικώδης και αισχρός.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β'.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ — ΙΕΡΕΥΣ
+
+ ΙΕΡΕΥΣ
+ Είμαι σύμφωνος μαζύ σου
+ και της γνώμης της δικής σου•
+ και μεγάλα και ωραία 'ς τους θεούς θα φέρω τώρα
+ και ποιήματα και δώρα•
+ και για χάρι τους θα πιάσω
+ το τραγί να θυσιάσω.
+ Εμπρός! εμπρός! η Πυθική φωνή ας ακουστή,
+ και το τραγούδι [το σαχλό] του Χαίρη του κιθαριστή.
+
+_(Εμφανίζεται είς Κόραξ φυσών αυλόν κακοζήλως και παρατόνως)_
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον Κόσσυφον)._
+ Παύσε, μωρέ! αυτήν την αηδία!
+ Ω Ηρακλή! τ' είν' τούτος; μα τον Δία,
+ πολλά κακά είδα κ' εγώ, αλλά δεν είδ' ακόμα
+ φλογέρα μ' επιστόμιο 'ς ενός κοράκου στόμα!
+
+_(Ο Κόραξ εξαφανίζεται)._
+
+ —Έ, ιερέα! εμπρός! στην εργασία!
+ κάμε 'ς τους νέους μας θεούς θυσία.
+ ΙΕΡΕΥΣ
+ θα το κάμω· ποιός θα φέρη
+ της θυσίας το παναίρι;
+
+_(Υψοί τας χείρας προς τον ουρανόν και εύχεται με κωμικήν κατάνυξιν)._
+
+ Ευχηθήτε 'ς την Εστία την πουλερική,—
+ 'ς το γεράκι πούν' εκεί
+ κι' από της εστίες ζη,
+ 'ς του Ολύμπου τους αθανάτους,—
+ 'ς τα ολύμπια παιδιά τους,—
+ πάντων και πασών μαζύ!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ω συ, γεράκι του Σουνίου! βασιληά
+ Πελαργικέ! {75} χαίρε απ' όλα τα πουλιά!
+ ΙΕΡΕΥΣ! _(ως ανωτέρω)_
+ Ευχηθήτε [απ' ευθείας]
+ κ' εις τον Δήλιον τον κύκνο, κ' εις τον κύκνο της Πυθίας
+ 'ς τη Λητώ ορτυκομάννα κι' Άρτεμι την Καρδερίνα.—
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ [Βλέπεις τα ονόματά της τ' άλλαξ' η θεά κ' εκείνα]:
+ Κολαινίς {76} για την Αθήνα,
+ κ' εδώ πέρα Καρδερίνα.
+ ΙΕΡΕΥΣ
+ Και στο Βάκχο τώρα πάλι
+ που Σαβάζιο τον λένε εις τους φρυγικούς τους τόπους,
+ κ' ευχηθήτε 'ς τη μεγάλη
+ τη Σπουργίταινα, μητέρα 'ς τους θεούς και 'ς τους ανθρώπους.—
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Χαίρε, δέσποινα Κυβέλη, που σπουργίτα είσ' [εδώ πέρα],
+ του Κλεόκριτου {77} μητέρα!
+ ΙΕΡΕΥΣ
+ Εύχομαι να δώσουν όλοι 'ς τους Νεφελοκοκκυγιώτες
+ σωτηρίαν και υγείαν, όπως και 'ς αυτούς τους Χιώτες! {78}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν ξέρεις τι ευχαρίστησιν αισθάνομαι μεγάλη,
+ που έχουν την ουρίτσα τους παντού οι Χιώτες βάλη.
+ ΙΕΡΕΥΣ _(ως ανωτέρω)_
+ 'Σ τους Ήρωας και 'ς τα πουλιά [ευχή τώρα θα κάνω]
+ και 'ς των Ηρώων τα παιδιά, και εις τον πελεκάνο,
+ και εις τον Πορφυρίωνα, κ' εις το παγώνι εκείνο,
+ και εις τον ξυλοπετεινό, και εις τον πελεκάνο,
+ και εις την άγριοπαππια, κ' εις το κοκκινοπούλι,
+ και εις το μελανόσκουφο, και εις το κλαψοπούλι,
+ [ευχή και 'ς τα πουλιά τα δυο]
+ 'ς τον ελασά κ' αιγιθαλό, 'ς τον καταρράχτη κ' ερωδιό!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(με έκρηξιν στενοχωρίας)_
+ Αεί 'ς την οργή! τι προσκαλείς, με όλ' αυτά που είπες,
+ και τι θα φάνε, δύστυχε, τόσοι αητοί και γύπες;
+ Δεν βλέπεις πως και μοναχά μπορεί ένα γεράκι
+ ν' αρπάξη το τραγάκι;
+ τράβ' από 'δώ και χάσου
+ συ και τα στέμματά σου!
+ Τον τράγο αυτό, με τάχος,
+ θα σφάξω εγώ μονάχος.
+ ΙΕΡΕΥΣ
+ Πρέπει κατόπι πάλι
+ ευχή να κάμω κι' άλλη
+ και ράντισμα με βάγιο,
+ να ειπώ τραγούδι δεύτερο θεοσεβές και άγιο,
+ και να καλέσω τους θεούς [με ιερές στροφές],
+ ή ένα μόνον απ' αυτούς, αν έχετ' αρκετές τροφές,
+ γιατί ο τράγος τούτος 'δώ δεν έχει τίποτ' άλλα,
+ παρά τη γενειάδα του και κέρατα μεγάλα!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Θα ευχηθούμε τούτη τη φορά
+ 'ς τους νέους μας θεούς με τα φτερά!
+
+_(Εισέρχεται ο Ποιητής. Είν' ρακένδυτος και φέρει μακράν κόμην)._
+
+ * * *
+
+{75} Κατά παρωδίαν του π ε λ α σ γ ι κ ό ς, όπως εκαλείτο το βόρειον
+τείχος της Ακροπόλεως, Κατά τον Δούκαν, π ε λ α γ ι κ ώ ν, εκ του
+πελάγους.
+
+{76} Η Άρτεμις εκαλείτο και Κολαινίς ή από Κολαινίου τινός ιερέως,
+ιδρύσαντος ιερόν της Κολαινίδος Αρτέμιδος, ή από πτηνού τίνος, φέροντος
+το όνομα κόλαινον.
+
+{77} Κωμωδούμενος ως ασελγής και κίναιδος, διά τας ασελγείας του πτηνού
+σπουργίτου.
+
+{78} Κατά τας θυσίας οι Αθηναίοι ηύχοντο υπέρ εαυτών και των Χίων, οι
+οποίοι ήσαν πιστοί σύμμαχοί των.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Γ'.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ - ΙΕΡΕΥΣ - ΠΟΙΗΤΗΣ
+
+ ΠΟΙΗΤΗΣ _(στομφωδώς)_
+ Την Νεφελοκοκκυγία την πολυευτυχισμένη
+ με ωδές και ύμνους, Μούσα, κράτησε την δοξασμένη.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τ' εί'ν' αυτό το πράμα, θε μου!
+ —-Τ' είσαι συ, μωρέ, για πε μου!
+ ΠΟΙΗΤΗΣ _(πάντοτε στομφωδώς)_
+ Εγώ γράφω τους ύμνους μελιρρύτων γλωσσών
+ κ' είμ' ακούραστος δούλος των εννέα Μουσών —
+ κατά που λέει ο Όμηρος.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Εγώ ποτέ δεν είδα
+ κανένα δούλο ακούρευτο {79} με τόση δα κοτσίδα.
+ ΠΟΙΗΤΗΣ
+ Όχι είμεθα όμως διδάσκαλοι ούλοι,
+ των Μουσών των εννέα ακούραστοι δούλοι—
+ κατά που λέει ο Όμηρος.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και μόνο η αφεντιά σου;
+ μα δούλος είν' ακούραστος κι' αυτό το φόρεμά σου.
+ Και ως εδώ, κυρ ποιητή,
+ εξεκουμπίσθηκες, γιατί;
+ ΠΟΙΗΤΗΣ
+ 'Σ της Νεφελοκοκκυγίες έφερα ωδές γραμμένες
+ με συνέχειες μεγάλες,
+ κ' έφερα ακόμη κι' άλλες
+ για να ψάλουν η παρθένες.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πότε την σκάρωσες αυτήν την εσοδείαν όλη;
+ ΠΟΙΗΤΗΣ
+ Από καιρό, πολύν καιρό, την ψέλνω αυτήν την πόλι.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε συ, μόλις τη βάφτισα, σαν το μωρό, τη χώρα,
+ κι' ακόμα τα δεκάμερα δεν γιώρτασα ως τώρα.
+ ΠΟΙΗΤΗΣ
+ Φήμη στα αυτιά μου μεγάλου λόγου
+ με γρηγοράδα ήλθεν αλόγου : {80}
+ «της Αίτνας κτίστη και πατέρα,
+ [Ιέρων]! όνομα ι ε ρ ώ ν» -—
+ δος και 'ς εμένα εδώ πέρα
+ με προθυμίαν θησαυρόν,
+ κ' απ' όλα δος μου ταγαθά σου,
+ πούχεις και για την αφεντιά σου
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(καθ' εαυτόν)_
+ Ου! απ' αυτό το βάσανο πολλές δουλειές θα ιδούμε,
+ αν κάτι δεν του δώσουμε να τον ξεφορτωθούμε.
+ — Συ, πούχεις και γουναρικό,
+ μα και χιτώνα παστρικό,
+ γδύσου και δόσε κάτι τι
+ και 'ς το σοφό τον Ποιητή·
+ μα κράτει το γουναρικό [με τούτον τον ψυχρό καιρό],
+ γιατί μου φαίνεται και συ πως έχεις τούρτουρα γερό.
+ ΠΟΙΗΤΗΣ
+ Η φίλη Μούσα δέχεται τη χάρι,
+ κ' αυτό που της προσφέρεις, θα το πάρη.
+ Ακούστε τώρα μια ωδή Πινδαρική, που θα σας πω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Αυτός να μας ξεφορτωθή, δεν θάχη, φαίνεται σκοπό.
+ ΠΟΙΗΤΗΣ
+ Μέσα 'ς τους Σκύθες τους νομάδες,{81}
+ εδώ κ' εκεί ο Στράτων τρέχει·
+ ρούχο απ' τους ανυφαντάδες
+ να ρίξη απάνω του δεν έχει,
+ κ' άδοξος ζη θέρος, χειμώνα,
+ με δίχως γούνα και χιτώνα. {82}
+ Κατάλαβες τι εννοώ;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Καταλαβαίνω κάτι·
+ 'κείν' το χιτώνα έβαλες, μου φαίνεται, 'ς το μάτι.
+
+_(Προς τον Ιερέα)_
+
+ Γδύσου, [καιρό μη χάνουμε]
+ πρέπει 'ς αυτόν το Ποιητή κάποιο καλό να κάνουμε
+
+_(Ο Ιερεύς παραδίδει τον χιτώνα του εις τον Ποιητήν. ούτος δε σπεύδει
+να τυλιχθή δι' αυτού)._
+
+ Πάρ' τον αυτόν, παρακαλώ,
+ και άμε τώρα 'ς το καλό.
+ ΠΟΙΗΤΗΣ
+ Φεύγω· κ' όταν στη πόλι μου θα φθάσω
+ ακούστε τι τραγούδι θα σας φτιάσω :
+ Δόξασε, ώ χρυσόθρονη, την πόλι
+ πούνε φρικτή και παγωμένη όλη.
+ Στους κάμπους της επήγα μια φορά
+ τους πολυχιονισμένους—
+ και πολυσποριασμένους, -
+ τραλαραρά!... τραλαραρά!...
+
+_(Απέρχεται επαναλαμβάνων την στροφήν)._
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον εξελθόντα ποιητήν)._
+ Μα το θεό τη γλύττωσες για τούτον το χειμώνα
+ μ' αυτόν που μας εβούτηξες 'δώ πέρα τον χιτώνα.
+
+_(Προς τον ιερέα).-
+
+ Σε βεβαιώ δεν πίστευα τέτοιο κακό να ιδώ :
+ να πάρη αμέσως μυρουδιά την πόλι μας εδώ
+ — Πάρε λοιπόν τον αγιασμό τριγύρω να γυρίσης.
+ ΙΕΡΕΥΣ _(ετοιμαζόμενος διά την θυσίαν)_
+ Προσέχετε και σιωπή!
+
+_(Εισέρχεται ο ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ, καθ' ην στιγμήν ο Πεισθέταιρος σύρει προς
+εαυτόν τον τράγον)._
+
+ * * *
+
+{79} Εις τους δούλους απηγορεύετο να διατηρούν κόμην.
+
+{80} Ενταύθα ο Αριστοφάνης παρωδεί τον προς τον Ιέρωνα ύμνον του
+Πινδάρου, την φιλοκέρδειαν του ποιητού και την ασχολίαν του προς
+εξύμνησιν των νικητών των αγώνων, ανθρώπων και ίππων.
+
+{81} Εκ της σωζομένης πινδαρείου στροφής: «Νομάδος σοι γαρ ει Σκύθας
+πλάτα Στράτων, ος αμαξοφόρητον οίκον ου πέπαται».
+
+{82} Παρά τοις Σκύθαις εθεωρείτο άδοξος ο μη έχων ή μη κατέχων
+μεταφορικόν αμάξιον.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Δ'.
+
+
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ - ΙΕΡΕΥΣ — ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ Τον τράγο μη τον 'γγίσης!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποιος είσαι συ;
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ Ποιος είμ' εγώ; Ο Χρησμολόγος.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Χάσου
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ Μην παίζης, ώ κολότυχε, και με τα ιερά σου.
+ Για τη Νεφελοκοκκυγία αυτή υπήρχε μια φορά
+ ένας χρησμός του Βάκιδος, {83} που τώπε καθαρά.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπορώ να σε ρωτήσω
+ γιατί δεν είπες το χρησμό προτού την πόλι χτίσω;
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ Το θείον μούχε αποκλεισμό.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Για πες, ν' ακούσω, το χρησμό.
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ _(εφεξής πομπωδώς)_
+ «Οταν λύκοι κατοικήσουν
+ και κουρούνες άσπρες ζήσουν
+ μεταξύ της Σικυώνος και Κορίνθου {84}»
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Εδώ πέρα
+ τι δουλειά με Κορινθίους έχω εγώ;
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ Για τον αέρα
+ ήθελε να ειπή ο Βάκις
+
+_(πομπωδώς)_
+
+ «Για θυσία [και για δώρα]
+ ασπρομάλλικο κριάρι να προσφέρης στην Πανδώρα· {85}
+ κ' όποιος μάντις ειπή πρώτος τη μαντεία μου, για χάρι
+ υποδήματα καινούργια και χιτώνιον να πάρη».
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπα! υπάρχουν και παπούτσια μέσα στο χρησμό του Βάκι;
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ _(εξάγων φύλλον παπύρου)_
+ Πάρε, διάβασ' το χαρτάκι.
+_(αναγινώσκει ο ίδιος)_
+ «Να του δώσουν και μποτίλλια, και στο χέρι του να βάλη
+ τα εντόσθια του τράγου».—
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπα! το λέει και τούτο πάλι;
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ _(τείνων τον πάπυρον)_
+ Πάρε, διάβασ' το χαρτάκι.
+_(Εξακολουθεί πομπωδώς).-
+ «Κι' αν αυτά που σου προστάζω
+ εκτελέσης, νεανία, εις τα ύψη σ' ανεβάζω
+ σαν αητό• δεν θα σε κάνω, αν δεν φάγω κ' εγώ τράγο,
+ ούτ' αητό, ούτε τρυγόνι, παρά μόνο ξυλοφάγο!»
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ο χρησμός λοιπόν του Βάκι μέσα όλ' αυτά τα βάζει;
+
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ _(ως ανωτέρω).-
+ Πάρε, διάβασ' το χαρτάκι.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όμως ο χρησμός δεν μοιάζει
+ και μ' αυτόν, που απ' τον ίδιο τον Απόλλωνα έχω πάρη,
+ [και δεν λέει τέτοια χάρι].
+
+_(Εξάγει φύλλον παπύρου και αναγινώσκει, μιμούμενος το πομπώδες ύφος
+του Χρησμολόγου, και υπό πνεύμα απειλής).-
+
+ «Αν κουβαληθή κανένας φαφλατάς και φουσκωμένος
+ δίχως ναν προσκαλεσμένος,
+ φέρνοντας στενοχωρία
+ όταν κάνης τη θυσία,
+ κ' από του ψητού τα σπλάχνα μεζεδάκια σου γυρέψη,
+ δος του κλωτσοπατηνάδες στα πλευρά, ως που να ρέψη!»
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ _(απαθώς)_
+ Το κοψες το ψεματάκι!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(τείνων τον πάπυρον)_
+ Πάρε, διάβασ' το χαρτάκι.
+
+_(αναγινώσκει ως ανωτέρω)_
+
+ «Ούτε και αητός θα πάρη από τους μεζέδες, μήτε
+ και ο Λάμπων, και ο μέγας Διοπείθης, οι προφήται».
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ Όλα, όλ' αυτά τα είπε του Απόλλωνος το στόμα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ως ανωτέρω)_
+ Πάρε, διάβασ' το χαρτάκι!— Έ, δεν έφυγες ακόμα;
+ ΧΡΗΣΜΟΛΟΓΟΣ
+ Ω, κακότυχος που ήμουν!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ωθών αυτόν προς έξοδον)_
+ Τράβα ς' άλλες πολιτείες
+ να πουλήσης προφητείες!
+
+_(Ο Χρησμολόγος φεύγει θρηνών. — Εισέρχεται εκ του αντιθέτου μέρους ο Μ
+έ τ ω ν, {86} φέρων πίνακα, κανόνας γεωμετρικούς και διαβήτας)._
+
+ * * *
+
+{83} Παλαιότερος ιερεύς, θαυματοποιός, και γράψας χρησμούς.
+
+{84} Ελέγετο επί πλουσίων πόλεων.
+
+{85} Η γη.
+
+{86} Μέτων, περίφημος αστρονόμος και γεωμέτρης.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Ε'.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ — ΙΕΡΕΥΣ— ΜΕΤΩΝ
+
+ ΜΕΤΩΝ
+ Να πούρχομαι κ' εγώ σε σας.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Άλλος μπελάς και πάλι!
+ τ' ήλθες να κάμης; εύρηκες εφεύρεσι μεγάλη;
+ τι τάχατε βουλήθηκες
+ και πήρες τα παπούτσια σου κ' εδώ μας κουβαλήθηκες;
+ ΜΕΤΩΝ
+ Να σας μετρήσω θέλω τον αγέρα,
+ και δρόμους να χαράξω εδώ πέρα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Για το θεό! ποιος είσαι συ;
+ ΜΕΤΩΝ
+ Ποιος είμ' εγώ; ο Μέτων,
+ που δεν τον ξέρει ο Κολωνός, μα η Ελλάς.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Για ιδέ τον!
+ Και δεν μου λες, σαν τ' είν' αυτά που έχεις εκεί πέρα;
+ ΜΕΤΩΝ
+ Τα μέτρα του αγέρα,
+ Σαν φούρνος γύρω από τη γη
+ ο αγέρας τη γυρολογεί·
+ τούτ' τον κανόνα τον κυρτόν απάνωθε θα βάλω,
+ τον διαβήτην ύστερα καρφώνω [τον μεγάλο]...
+ νοιώθεις;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν νοιώθω τίποτα, [και ούτε θα μπορέσω]
+ ΜΕΤΩΝ
+ Κανόνα ύστερα ορθόν σε τούτα θα προσθέσω
+ να σου γενή τετράγωνον ο κύκλος [μια χαρά],
+ Στο κέντρον θαν' η αγορά
+ και θάρχωνται ακόμη
+ ορθοί στο μέσο οι δρόμοι,
+ τα ίδια όπως γίνεται στο στρογγυλό σταστέρι,
+ που απ' όλα του τα μέρη
+ αστράφτουν η αχτίνες,
+ όλες ορθές κ' εκείνες!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Αυτός ο Μέτων [ο γνωστός]
+ σου είν'ενας Θαλής σωστός!
+ ΜΕΤΩΝ
+ Τι τρέχει;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ξέρεις βέβαια το πόσο σ' αγαπώ,
+ έ, άκου αυτό που θα σου ειπώ :
+ Να πάρης πόδι γρήγορα.
+ ΜΕΤΩΝ
+ Και τι θα πάθω; για να ιδώ.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όπως στη Λακεδαίμονα, το ίδιο κάνουμε κ' εδώ·
+ τους δέρνουμε, τους σπρώχνομε
+ τους ξένους, και τους διώχνομε.
+ ΜΕΤΩΝ
+ Μην έχετ' επανάστασι, [κ' ελεύθερα της βρέχετε];
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Α, όχι δα, μα τον θεό!
+ ΜΕΤΩΝ
+ Τότε λοιπόν τι έχετε;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έχουμε πάρει απόφασιν εδώ να μην αφήσουμε
+ κάθε ψωροπερήφανο, κ' όλους να τους τσακίσουμε.
+ ΜΕΤΩΝ
+ Ώστε πρέπει να του δίνω απ' τον τόπο τούτο τώρα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα δεν ξέρω αν θαύρης ώρα.
+
+_(τον δέρνει)_
+
+ Να που άρχισ' η βροχή!
+ ΜΕΤΩΝ
+ Συμφορά στον δυστυχή!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν σου τόπα; τράβα τώρα και του λόγου σου επίσης
+ τα πλευρά σου να μετρήσης!
+
+_(Ο Μέτων φεύγει δερόμενος.- Εισέρχεται εκ του αντιθέτου μέρους ο
+επίσκοπος κρατών δύο αμφορείς ψηφοφορίας και ενδεδυμένος με φόρτον
+πολυτελείας)._
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ς'
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ – ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Πού είν' εδώ οι Πρόξενοι; {87} [για πέτε μου ν'ακούσω].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποιός είσαι, Σαρδανάπαλε,{88} πούρθες με τέτοιο λούσο;
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Επίσκοπος {89} κληρώθηκα Νεφελοκοκκυγίας.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Επίσκοπος; ποιός σ' έστειλε [με τέτοιας οδηγίας];
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Μ' έστειλ' ένα παληόχαρτο εκείνου του Τελέα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ [Τι λες; πολυ ωραία! ]
+ Θέλεις να πάρης το μισθό τη ράχη να μας δείξης,
+ πριν ιστορίες τίποτα στην πόλι μας ανοίξης;
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Μα τους θεούς, να γύριζα το ήθελα πολύ,
+ γιατί έχω κάμει πρότασι σπουδαία 'ς τη Βουλή
+ για τον Φαρνάκη {90} των Περσών, [πούχει μεγάλο πλούτο].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ραπίζων αυτόν αιφνιδίως)_
+ Ορίστε!... πάρε το μισθό και τράβα!
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Τ' είνε τούτο!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Νά, τώρα ένα ψήφισμα για τον Φαρνάκη παίρνεις.
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Διαμαρτύρομαι φρικτά! τους επισκόπους δέρνεις;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε δεν θα φύγης από δω με τούτα τα σταμνιά σου;
+ [και έπειτα, για στάσου,]
+ στέλνουν επίσκοπο ποτέ σε πολιτείες [και λαούς]
+ πριν πιάσουνε οι κάτοικοι να θυσιάσουν στους θεούς;
+
+_(Ο Πεισθέταιρος αποδιώκει τον Επίσκοπον διά ραβδισμών. Εισέρχεται εκ
+του ετέρου μέρους ο Ψηφισματοπώλης αναγινώσκων ψήφισμα επί παπύρου)._
+
+ * * *
+
+{87} Εις τας Αθήνας υπήρχον οι λεγόμενοι Πρόξενοι, επιτετραμμένοι την
+φιλοξενίαν των ξένων.
+
+{88} Βασιλεύς της Νίνου, περίφημος διά την τρυφηλότητά του.
+
+{89} «Επίσκοποι», εκαλούντο οι αποστελλόμενοι ως επιτηρηταί εις τας
+αποικίας.
+
+{90} Σατράπης των Περσών, επιδιώκων σχέσεις μετά των δημοσίων αρχόντων
+διά πλουσίων δωροδοκιών.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Ζ'.
+
+
+
+ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΠΩΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΩΤΕΡΩ
+
+ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΠΩΛΗΣ _(αναγινώσκων)_
+ Αν Νεοελοκοκκυγιώτης Αθηναίον αδικήση...
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι παληόχαρτο είνε τούτο, που μας έχει κουβαλήση;
+ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΠΩΛΗΣ
+ Είμαι Ψηφισματοπώλης, κ' ήλθα εδώ [να συμφωνήσω]
+ και τους νόμους να πουλήσω
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποιούς;
+ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΠΩΛΗΣ _(αναγινώσκων)
+ «Να μεταχειρισθούνε οι Νεφελοκοκκυγιώτες
+ μέτρα και σταθμά και νόμους, όπως κ' οι Ολοφυξιώτες {91}
+ [της Χαλκιδικής πολίτες]
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Διάβασε και συ τους νόμους, όπου έχουν οι Σκουξίτες! {92}
+_(τον δέρνει)_
+ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΠΩΛΗΣ
+ Τι έπαθες;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ [τι θες να πάθω;]
+ αν δεν πας εις την δουλειά σου, μαύρους νόμους θα σε μάθω.
+
+_(Ο Ψηφισματοπώλης αποσύρεται δερόμενος, ενώ αντιθέτως επανέρχεται ο
+Επίσκοπος κρατών πάντοτε τας εκλογικάς κάλπας)_
+
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Μηνύω τον Πεισθέταιρον, και τον Απρίλη μήνα
+ να έλθη [στην Αθήνα]
+ να δικασθή ως υβριστής.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε συ! τι τσαμπουνάς αυτού; δεν θα ξεκουμπιστής;
+
+_(Ο Ψηφισματοπώλης εμφανίζεται εκ του ετέρου μέρους)_
+
+ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΠΩΛΗΣ(αναγινώσκων)_
+ «Και όποιος διώξη άρχοντες [κι' απλήρωτους τους στείλη]
+ και αψηφή το ψήφισμα, που πέρασε στη στήλη,
+ [που γράφονται οι νόμοι]...
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπα, συφορά που μ' εύρηκε! βρε είσ' εδώ ακόμη;
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Δέκα χιλιάδες πρόστιμο δραχμές θα σου προσθέσω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+
+_(λαμβάνων τους δύο αμφορείς εκ των χειρών του Επισκόπου)_
+
+ Κ' εγώ θα κάτσω γρήγορα στα δυο σου αγγειά να χέσω.
+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
+ Να μου το θυμηθής αυτό, [που κάθισες στους δρόμους]
+ τη νύχτα, και κατάχεσες τους ψηφισμένους νόμους.
+
+_(Ενώ ο Π ε ι σ θ έ τ α ι ρ ο ς κάθεται αλληλοδιαδόχως επί εκατέρου των
+δοχείων και αφοδεύει, ο Ψ η φ ι σ μ α τ ο π ώ λ η ς και ο Ε π ί σ κ ο π
+ο ς αναγκάζονται να φύγουν κρατούντες την μύτην των.)_
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+_(προσποιούμενος ότι καταδιώκει)_
+
+ Πιάστε τον! πιάστε τον αυτόν! —- Βρε βλάκα! πού πηγαίνεις;
+ γιατί μ' εμάς δεν μένεις;
+
+_(Επανέρχεται. — Προς τον Ιερέα)_
+
+ — Έ, ας τραβήξουμε κ' εμείς και τον καιρό μη χάνουμε
+ κι' αυτόν τον τράγο στους θεούς θυσία να τον κάνουμε!
+
+_(Ο Ιερεύς και ο Πεισθέταιρος σύρουν τον τράγον εκτός της σκηνής)_
+
+ ΑΥΛΑΙΑ
+
+ * * *
+
+{91} Ολόφυξος, πόλις υπό τον Άθω, εις την οποίαν έστελλον οι Αθηναίοι
+ψηφίσματα.
+
+{92} «Οτοτύξιοι» λέξις πεποιημένη εκ του σχετλιαστικού οτοτοί! την
+οποίαν απέδωκα διά της ανωτέρω λέξεως.
+
+
+
+
+ ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΝ
+
+
+
+
+ Σκηνογραφία η αυτή.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ ΠΤΗΝΩΝ
+
+ ΗΜΙΧΟΡΟΣ
+ Στον παντεπόπτη εμένα τώρα,
+ που πήρα όλες της εξουσίες,
+ θα κάνη ο κόσμος ευχές και δώρα,
+ θεών λατρεία, θεών θυσίες.
+ Από τα ύψη εγώ και μόνο
+ θα βλέπω κάθε της γης μεριά,
+ καρπούς θα σώζω, και θα σκοτώνω
+ όλα τα γένη απ' τα θεριά,
+ που, με ταχόρταγό τους το στόμα,
+ πέφτουν και τρώνε κάθε φορά
+ και τα βλαστάρια της γης ακόμα
+ κι' όλα τα δένδρα τα καρπερά.
+ Φονηάς θα γίνω του κάθε γένους
+ που φαρμακώνει με το κεντρί,
+ μέσα στους κήπους τους μυρωμένους,
+ κάθε λουλούδι, κάθε δεντρί.
+ Σαύρες και φίδια, κ' ό,τι δαγκάνει
+ θα πάθουν όλεθρο φοβερό,
+ κ' όσα θα βλέπω, κ' όσα θα φθάνη
+ το ελαφρό μου γοργό φτερό.
+
+_(Παράβασις)_
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Σήμερα που ακούτε όλοι μια προκήρυξι στη χώρα :
+ όποιος από σας σκοτώση το Μηλιό το Διαγόρα {93}
+ [που ασέβησε στης Κόρης και στης Δήμητρας τη χάρι],
+ ένα τάλαντο θα πάρη
+ Κι'όποιος πάλι θα σκοτώση τύραννο νεκρόν κανένα
+ [για το ανδραγάθημά του] τάλαντο θα πάρη ένα.
+ Κι' από μέν' ακούστε πάλι•
+ μια προκήρυξι μεγάλη:
+ Φιλοκράτη τον Σπουργίτη {94} όποιος από σας σκοτώση,
+ ένα τάλαντο θα πάρη· ζωντανόν αν τον τσακώση
+ θαν' ακόμα πιο καλό,
+ και το τάλαντο το ένα τετραπλό θα το κερδίζη,
+ γιατί εφτά στον οβολό
+ τα πουλάει τα σπουργίτια, κ' έτσι τα εξευτελίζει·
+ και της τσίχλες μας προσέτι
+ της φυσά, της βασανίζει, και κατόπι της εκθέτει·
+ και των κοτσυφιών της μύτες της τρυπά κάθε φορά
+ με τα ίδια τους φτερά,
+ και κρατεί φυλακισμένα
+ μέσ' στα δίχτυα και δεμένα
+ όσα περιστέρια πιάνει,
+ όπου κράχτες με τη βία 'ς τάλλα τα πουλιά τα κάνει.
+ Τούτα θέλαμε να ειπούμε· κι' όσοι έχουνε συνήθεια
+ νάχουνε φυλακισμένα μέσα στης αυλές ορνίθια,
+ να ταφήσουνε να πάνε στη δική τους τη δουλειά.
+ Και αν δεν το παραδεχθήτε, θα σας πιάσουν τα πουλιά,
+ μεσ' 'ς τα δίχτυα θα σας δέσουν,
+ κ' έτσι, με τους ίδιους τρόπους,
+ είδος κράχτες θα σας θέσουν
+ για να πιάνουν τους ανθρώπους.
+ ΗΜΙΧΟΡΟΣ
+
+_(Αντιστροφή)_
+
+ Γενειά των όρνειων ευτυχισμένη
+ και των πουλιών μας, που δίχως χλαίνη
+ κάθε χειμώνα περνάει βαρύ,
+ και ούτε ζέστη ποτέ μας φέρει
+ το πυρωμένο το καλοκαίρι
+ κ' η κάθε αχτίνα του η λαμπερή.
+ Μέσα 'ς των φύλλων πάντοτε μένω
+ τον κάθε κόρφο τον πυκνωμένο
+ του ανθισμένου του λιβαδιού,
+ όταν ο τζίτζικας, με άσματα μύρια,
+ κράζει, καϋμενος απ' τα λιοπύρια
+ που ανάφτει ο ήλιος μεσημεριού
+ Μέσα σε άντρα βαθιά φωλιάζω
+ και με της Νύμφες ξεχειμωνιάζω·
+ κι' όλο σε μύρτα παρθενικά
+ βρίσκω τροφή μου πάντα 'ς το θέρος,
+ που η Χάρες σπέρνουν σε κάθε μέρος,
+ με τα λουλούδια τους τα λευκά.
+ ΧΟΡΟΣ _(Παράβασις)_
+ Για τη νίκη θέλω κάτι στους κριτάς μου να ορίσω :
+ τα καλά που θα μας βρούνε, όλα θα τα δώσω πίσω·
+ και του Αλέξανδρου {95} τα δώρα
+ θα τα ξεπερνούν η χάρες που από μας θα ιδούνε τώρα.
+ Πρώτον, θάχετε από 'κείνο, που γυρεύουν οι κριταί :
+ του Λαυρείου η κ ο υ κ ο υ β ά γ ι ε ς {96} δεν θα λείψουνε ποτέ ·
+ μεσ' 'ς τα σπίτια σας θα μένουν, και στης τσέπες σας πολλούς
+ θα κλωσάνε οβολούς·
+ και τα σπίτια σας θα γίνουν
+ σαν ναοί πελεκητοί
+ γιατί θάρχωνται να στήνουν
+ αετώματα {97} οι αητοί.
+ Κι' αν ορέγεσθε καμμία
+ να βουτήξετ' εξουσία,
+ θα σας βάζουμε στο χέρι
+ έν' αχόρταγο ξεφτέρι.
+ Κι' αν κανένας φαγοπότι από σας τυχαίνη νάχη.
+ πάντα δανεικό θα παίρνη το δικό μας το στομάχι.
+ Μ' αν κανένας τη γυρίση
+ εναντίον μας την κρίσι,
+ ας φροντίση για να βάλη,
+ όπως και στους ανδριάντας, ένα σκιάδι 'ς το κεφάλι,
+ γιατί όποιος δεν θα τώχη και μιαν άσπρη φέρνη χλαίνα,
+ θα μου το πληρώση εμένα
+ όταν θάρθουν τα πουλιά
+ να τον κάμουν από πάνω έως κάτω, κουτσουλιά!
+
+_(Εισέρχεται ο Πεισθέταιρος και ο Ευελπίδης)_
+
+ * * *
+
+{93} Μιλήσιος φιλόσοφος άθεος καταδικασθείς εις θάνατον.
+
+{94} Ίδε [υποσημείωσιν 2]
+
+{95} Αλέξανδρον εννοεί ίσως τον Πάριν και τα δώρα, άτινα έλαβε παρά της
+Αφροδίτης.
+
+{96} Εννοεί τα αργυρά νομίσματα τα φέροντα την γλαύκα.
+
+{97} Παίζει με τας λέξεις αετός και αέτωμα των ναών.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β’.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ {98} —ΧΟΡΟΣ και μετά μικρόν ΑΓΓΕΛΟΣ Α'.
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έ, η θυσία, βρε πουλιά, είχε καλή την τύχη.
+ Αλλά κανείς δεν φαίνεται να φθάνη από τα τείχη,
+ να μάθουμε 'σαν τι δουλειά
+ κάνουν 'κεί πέρα τα πουλιά.
+ Μα να που λαχανιάζοντας κάποιος εκεί προβάλλει
+ κ' έρχεται 'σαν τον Αλφειό με δύναμι μεγάλη.
+
+_(Εισέρχεται ο Αγγελος Α'. ασθμαίνων)_
+
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α'.
+ Πού ναν', πού νάνε τάχα
+ ο άρχων ο Πεισθέταιρος;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Να, δεν με βλέπεις, χάχα;
+ ΑΓΓΕΛΟΣ α'.
+ Έ, τέλειωσε· το χτίσανε το τείχος τα πουλιά.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Λαμπρά!
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α'.
+ Τι μεγαλοπρεπής και τι καλή δουλειά!
+ και τέτοιο πλάτος έχουν,
+ που θα μπορούν να τρέχουν,
+ ο Θεαγένης από 'δω, με μια ορμή μεγάλη,
+ και νάρχεται ο φαφλατάς απ' την μεριά την άλλη,
+ ο Προξενείδης, μ' άρματα και άλογα ζεμένα,
+ που ναν' από τον Δούρειο τρανότερο καθένα. {99}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ω Ηρακλή!
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α'.
+ Το μάκρος του το μέτρησα κι' αυτό:
+ οργυιές είν' εκατό·
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ)_
+ Τι μάκρος, Ποσειδώνα μου! ποιοι τάχατε να ήσανε
+ εκείνοι που το χτίσανε;
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α'
+ Ησαν μονάχα τα πουλιά· πλιθοκουβαλητάδες
+ Αιγύπτιοι {100} δεν ήσανε, ούτε και λιθαράδες,
+ ούτε και χτίστες· τόχτισαν [μεγάλο και σωστό]
+ το τείχος, μόνα τα πουλιά με τρόπο θαυμαστό.
+ Βάλαν της πέτρες Γερανοί και το θεμέλιο φτιάσανε,
+ που απ' τη Λιβύα φθάσανε
+ σωστές τρεις μυριάδες,
+ και την επελεκήσανε την πέτρα οι Μυταράδες,
+ και κάθε Ρεματόπουλο, και όποιο στα ποτάμια ζη,
+ εις τον αέρα το νερό το κουβαλήσανε μαζύ.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και πηλοφόρι απ' αυτά ποιό ήξερε να κάνη;
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α'
+ Ήλθαν ευθύς Ερωδιοί καθένας με λεκάνη.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και πώς μπορούσαν τον πηλό να βάλουν μ' ευκολία;
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α',
+ Κι' αυτό ευρέθη, φίλε μου, και με πολλή σοφία·
+ οι Χήνες τον δουλέψανε με τα πλατειά ποδάρια
+ και 'ς της λεκάνες ύστερα τον ρίχνανε σαν φτυάρια.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή Ευελπίδης)_
+ Τα πόδια τι δεν φτιάνουνε!
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α'.
+ Μα το θεό, σωστά·
+ και τα Παππιά εζώσανε άσπρες ποδιές μπροστά·
+ και Χελιδόνια με ξυστριά επέταξαν ακόμα,
+ όπως ταγίζουν τα πουλιά, με τον πηλό στο στόμα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή Ευελπίδης)_
+ Έτσι [με τέτοιους όρους]
+ δεν είνε ανάγκη με μισθό να πάρης και μαστόρους.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα πες μου τώρα, ποιό πουλί απ' όλα τούτα ξέρει
+ του τείχους να κατεργασθή τα ξύλινα τα μέρη;
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Α'.
+ Αρχιμαστόροι πάνσοφοι οι Πελεκάνοι ήσανε
+ και με της τόσες μύτες τους της πόρτες πελέκησανε,
+ οπού ενόμιζε κανείς, με της χτυπιές που κάνανε,
+ πως ναυπηγείο στήσανε και πως καράβια φτιάνανε.
+ Και τώρα η πύλες μπήκανε
+ κι' όλες μανταλωθήκανε·
+ γίνετ' η έφοδος καλά·
+ κουδούνια έχουνε πολλά, {101}
+ να στέκουν 'ς όλες της μεριές οι φύλακες δεν παύουν,
+ κ' εκεί στους πύργους γύρωθε πολλές φωτιές ανάβουν.
+ Εγώ πηγαίνω μια στιγμή για να νιφθώ τρεχάλα.
+ Συ, κάμε τώρα τάλλα.
+
+_(Ο Άγγελος Α' απέρχεται)_
+
+ * * *
+
+{98} Κατά την παράστασιν δύναται να παρευρίσκεται και ο Ευελπίδης εις
+την σκηνήν, χάριν της ποικιλίας του διαλόγου, εις τον οποίον να λαμβάνη
+και μέρος, υποκαθιστών τον Πεισθέταιρον εις όσα μέρη σημειούται εν
+παρενθέσει το όνομά του.
+
+{99} Οι ανωτέρω ήσαν κομπασταί, μηδέν έχοντες των αποδιδομένων εις
+εαυτούς· και τούτο διά ν' αποδείξη το ανυπόστατον του τείχους.
+
+{100} Οι Αιγύπτιοι εκωμωδούντο ως αχθοφόροι.
+
+{101} Παρά τοις αρχαίοις οι φρουροί εκωδωνοφόρουν επί των τειχών.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Γ’.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ—ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ και μετ' ολίγον ΑΓΓΕΛΟΣ Β'
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Συ αυτού τι κάνεις τώρα;
+ τάχα θαυμασμό σου αφίνει,
+ που το τείχος έχει γίνη
+ τόσο γρήγορα στη χώρα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έ, βέβαια, μα τους θεούς! και να θαυμάζω πρέπει,
+ ψέμμα θα το θαρρή κανείς ακόμα κι' αν το βλέπη.
+ (ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ)
+ Σταλμένον κάποιο φύλακα εδώ κοντά θωρώ,
+ που έρχεται χορεύοντας πολεμικό χορό.
+
+_(Εισέρχεται ο Αγγελος Β')_
+
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Β' _(ασθμαίνων και έμφοβος)_
+ Ωχ! Ωχ!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ποιό σούρθε ξαφνικό;
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Β'
+ Επάθαμε τρανό κακό :
+ Εφάνηκε κάποιος θεός
+ απ' τους συντρόφους του Διός·
+ της Καρακάξες γέλασε, που ήσαν σκοποί τη μέρα,
+ κ' από της πύλες πέρασε πετώντας στον αγέρα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή Ευελπίδης)_
+ Πρε, τι κακή ψυχρή δουλειά πάθαμε τούτη τη φορά!
+ Ποιός ήτανε;
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Β'.
+ Δεν ξέρουμε· είχε στης πλάτες του φτερά.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έπρεπε να του στείλετε της περιπόλους πρώτες.
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Β'.
+ Πώς; τρεις χιλιάδες στείλαμε γεράκια ιπποτοξότες
+ και κάθε απ' τα πουλιά αυτά
+ πούχουν τα νύχια αγκυλωτά
+ επήγαν σε λιγάκι, —
+ Ανεμογάμης, Γυψ, Αητός, τριάρχιδο Γεράκι,
+ Χαλκοκουρούνα,— πέταξαν με ορμή στην ίδιαν ώρα,
+ και ο αιθέρας έτριξεν απ' των φτερών τη φόρα,
+ όταν εξεκινήσανε προς τον θεό να πάνε.
+ Αλλά δεν είνε μακρά, κάπου δω πέρα θάνε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τόξα, σφενδόνες γρήγορα να πάρετε στο χέρι,
+ και τα κοπέλια μας εδώ να ρθούνε χέρι-χέρι.
+ Ρίξε το τόξο! χτύπησε! δος μου [για τον αγώνα]
+ κ' εμένα τη σφενδόνα!
+
+_(Ο Αγγελος Β' απέρχεται βιαστικός)_
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Πόλεμος σηκώθηκε
+ π' ούτε ξαναειπώθηκε!
+ Βάλτε τούτη τη φορά
+ στον αγέρα μια φρουρά,
+ τον νεφοτριγυρισμένο, που Έρεβος τον έχει φτιάση,
+ μήπως και θεός κανένας ξεγλιστρήση και περάση·
+ και προσέχετ' ένα γύρω, γιατί ακούσθη ως εδώ πέρα
+ θεϊκής φτερούγας χτύπος, πούρχεται απ' τον αγέρα.
+
+_(Εμφανίζεται η Ίρις)_
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Δ'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ—ΙΡΙΣ—ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ε, ε! πού πας του λόγου σου και πού πετάς τρεχάτη;
+ μην το κουνάς!... στάσου αυτού και την ορμή σου κράτει!...
+ ποιά είσαι και πούθ' έρχεσαι και από τόπους ποίους;
+ ΙΡΙΣ
+ Έρχομαι από τους θεούς εγώ, τους Ολυμπίους.
+
+_(Ο Πεισθέταιρος και ο Ευελπίδης πλησιάζουν και την παρατηρούν
+ γύρωθεν περιέργως)_
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Καράβι είνε άρα γε ή κράνος τώνομά σου; {102}
+ ΙΡΙΣ
+ Η Ίρις είμαι η γρήγορη [που βρίσκομαι σιμά σου].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Σαλαμινία, Πάραλος {103}, τι είσαι;
+ ΙΡΙΣ
+ Τάχεις χάση!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον Χορόν)_
+ Δεν πάει ένα τριάρχιδο {104} γεράκι να την πιάση!
+ ΙΡΙΣ
+ Εμέ να πιάση ένα πουλί!
+ γιατί;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Να κλάψης και πολύ.
+ ΙΡΙΣ
+ Τι έκαμα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πως άνοιξες, μωρή καταραμένη,
+ της πύλες, και στα τείχη αυτά μας βρίσκεσαι χωμένη;
+ ΙΡΙΣ
+ Δεν ένοιωσα να πέρασα τίποτα πύλες.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Άκου!
+ αυτή με κοροϊδεύει εδώ, κ' εγώ μιλώ του κάκου!
+ Στον Καρακαξοφρούραρχο επήγες εκεί 'πάνου;
+ μίλει! επήρες κανενός σφραγίδα {105} Πελεκάνου;
+ ΙΡΙΣ
+ [Παρακαλώ, Για στάσου]
+ Πούν' το κακό;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή Ευελπίδης)_
+ Δεν έχεις, αι;
+ ΙΡΙΣ
+ Μα είσαι στα σωστά σου;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν σού βαλε ο Ορνίθαρχος σημάδι του κανένα;
+ ΙΡΙΣ
+ Όχι· κανείς σημάδι του δεν έδωκε 'ς εμένα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κ' έτσι λοιπόν επέταξες από το χάος τώρα,
+ μέσα 'ς την ξένη χώρα.
+ ΙΡΙΣ
+ Χεμ 'να πετάη ο θεός 'ς το χάος, έτσι τώχει.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Εγώ δεν είμαι σύμφωνος μ' αυτό τον τρόπον, όχι.
+ ΙΡΙΣ
+ Με αδικείς.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ξέρεις λοιπόν, μωρή κατακαϋμένη,
+ που απ' όλες συ της Ίριδες πιό δίκηα πεθαμένη
+ θα ήσουν, αν το άξιζες;
+ ΙΡΙΣ
+ [Μ' αυτό πως θα το κάνης·
+ που] είμ' εγώ αθάνατη;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπορεί και να πεθάνης•
+ γιατί νομίζω πως πολλά θα πάθουμε κακά,
+ να μαστ' εμείς αφεντικά
+ και σεις να φτιάνετε δουλειές 'σαν το κακό καιρό σας,
+ χωρίς ν' ακούτε κάποτε και τον καλήτερό σας.
+ Αλλά για πες μου, [στάσου]:
+ τι τ' αρμενίζεις έτσι δα μπροστά μου τα φτερά σου;
+ ΙΡΙΣ
+ 'Στους ανθρώπους εκεί πέρα
+ τρέχω, τώρ' αποσταλμένη απ' τον θείο μου πατέρα,
+ να τους πω να θυσιάζουν
+ και αρνιά 'ς τους Ολυμπίους, όπως πάντοτε, να σφάζουν
+ 'ς τους βωμούς των θυσιών,
+ που η κνίσα ν' ανεβαίνη ως της μύτες των θεών.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι μας λες! σε θεούς ποίους;
+ ΙΡΙΣ
+ Να, 'ς εμάς τους ουρανίους.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τα πουλιά ευρήκαν τρόπους
+ θεοί νάνε στους ανθρώπους,
+ και να γίνετ' η θυσία
+ μοναχά 'ς αυτά, και όχι και στον Δία—μα τον Δία!
+ ΙΡΙΣ
+ Βλάκα, βλάκα! μην τα βάζης με τη θεϊκήν οργή,
+ γιατ' η Δίκη δεν αργεί,
+ και ο Ζευς εξωργισμένος
+ ημπορεί να καταστρέψη σένα κι όλο σου το γένος·
+ ένα κεραυνό Λυκίμνου {106} στο κεφάλι σου αν ανάψη,
+ είνε άξιος και το σώμα και το σπίτι να σου κάψη.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κάτσε ήσυχα! τα λόγια πάψε πεια τα φουσκωμένα·
+ για Λυδό ή και για Φρύγα συ μ' επέρασες εμένα,
+ που θαρρείς πως η φοβέρα την ψυχή μου θα κλονίση;
+ Μάθε πως ο Ζευς, αν ίσως και με παραενοχλήση,
+ θα του κάμω τα παλάτια στάχτη, μα κι' αυτό ακόμα
+ του Αμφίωνος {107} το δώμα,
+ με αητούς πυρπολητάδες. Πορφυρίωνες τρανούς
+ εναντίον του θα στείλω αψηλά στους ουρανούς
+ εξακόσιους, και ντυμένους με παρδάλεων δορά.
+ Τούφτιασ' ένας Πορφυρίων φασαρίες μια φορά. {108}
+ Κι' όσο για την αφεντιά σου,
+ αν μου παραμπής στη μύτη, θα σ' ανοίξω τα μεριά σου,
+ — πούσαι κι' αγγελιοφόρος —κι' όταν θα σε βάλω χάμου,
+ θα στο σκίσω, αυτό που έχεις, μ' όλα τα γεράματά μου.
+ που θα παραξενευθής
+ πως σαν έμβολο του πλοίου μου σηκώθηκεν ευθύς.
+ ΙΡΙΣ
+ Ου, να σκάσης, κουτομόγια!
+ Καλέ κύτταξε τι λόγια!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν τραβάς λοιπόν δουλειά σου; θα φας ξύλο και γαμήσι
+ ΙΡΙΣ
+ Μα ο πατέρας μου, θα ιδούμε, να το κάνης αν σ' αφήση.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Συφορά μου! πέτα τώρα για να κάψης και κανένα
+ πειο γερόν και από μένα.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Εβγάλαμε προκήρυξιν, όσο θεοί και νάνε,
+ ποτέ να μη περνάνε
+ την πόλι μας αυτή·
+ κι' ούτε να στέλλουν οι θνητοί
+ από της γης καμμιά μεριά
+ την κνίσα τη βαρειά.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ανησύχως)_
+ Πολύ κακό μου κάνει,
+ που ακόμα δεν εφάνη
+ ο Κήρυκας, που στείλαμε να πάη στους ανθρώπους.
+
+_(Εισέρχεται ο Κήρυξ, κομίζων χρυσούν στέφανον)_
+
+ * * *
+
+{102} Καλεί αυτήν «πλοίον» διότι ως εκ του αέρος κολπούται το φόρεμα
+της «περικεφαλαίαν» ή «πέτασον», διότι φέρει επί της κεφαλής κάλυμμα
+πτερωτόν ως ο Ερμής.
+
+{103} Περί των δύο τούτων πλοίων εσημείωσα [στην υποσημείωση 16]
+
+{104} «Τρίαρχος» κατά παρωδίαν του «Τριήραρχος».
+
+{105} Εις σημείον διαβάσεως, καθόσον οι Πελεκάνοι εφρούρουν τα τείχη.
+
+{106} «Λικυμνίαις βολαίς»: περί τούτου υπάρχουν δισταγμοί παρά τοις
+σχολιασταίς· άλλοι λέγουν ότι Λικύμνιός τις είχε κεραυνωθή, άλλοι ότι
+ήτο εμπρηστής, ο δε Απολλώνιος εις τα επιγεγραμμένα λέγει ότι
+υπαινίσσεται ο Αρ. ομώνυμον δράμα του Ευριπίδου, εν τω οποίω εισήχθη
+τις κεραυνοβοληθείς.
+
+{107} Φράσις ληφθείσα εκ της Νιόβης του Αισχύλου.
+
+{108} Ιδέ [υποσημείωση 50]
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Ε'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ—ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ—ΚΗΡΥΞ
+
+ ΚΗΡΥΞ
+ Πεισθέταιρε μακάριε! που ξέρεις τόσους τρόπους!
+ σοφώτατ' ενδοξότατε και τρισμακαρισμένε!...
+ δος μου, να πάψω, προσταγή...
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι τσαμπουνάς, καϋμένε;
+ ΚΗΡΥΞ
+ Οι λαοί σου στέλλουν όλοι το χρυσό στεφάνι τούτο,
+ δίκαια να στεφανώση της σοφίας σου τον πλούτο.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δέχομαι· μα γιατί τάχα οι λαοί να με τιμάνε;
+ ΚΗΡΥΞ
+ Έφτιασες αιθέρια πόλι τόσο δοξασμένη νάνε,
+ που δεν ξέρεις πως τιμάται από τους ανθρώπους τώρα,
+ κ' απ' αυτούς ακόμα πόσοι την ποθούν αυτήν τη χώρα!
+ Προτού φτιάσης'συ την πόλι
+ από λακωνομανία είχαν παλαβώση όλοι·
+ έσερναν μακρές μαγκούρες, είχαν τα μαλλιά κοτσίδες,
+ εσωκράτιζαν, {109} πεινούσαν κ' είχαν γίνη κουρελήδες·
+ τώρα τα γυρίσαν πάλι
+ και μια ορνιθομανία τους κυρίεψε μεγάλη,
+ και δεν έχουνε δουλειά
+ παρά με ευχαρίστησί τους να μιμούνται τα πουλιά.
+ Μόλις το πρωί ξυπνήσουν και ανοίξουνε τα μάτια.
+ φεύγουν από τα κρεββάτια,
+ τρέχουν στα βοσκίσματα·
+ κ' όταν θάρθουνε στην πόλι
+ στα βιβλία σκύφτουν όλοι,—
+ βόσκουνε ψηφίσματα!
+ Και τέτοια η μανία τους κατάντησε να γίνη,
+ που τα ονόματα πουλιών επήρανε κ' εκείνοι.
+ Πέρδικα {110} ήταν κάπελας, που είχ' ένα ποδαράκι·
+ και ο στραβός Οπούντιος {111} λεγότανε κοράκι·
+ και χελιδόνι ο Μένιππος {112} λεγόταν του λοιπού·
+ και σκορδαλλός ο Φιλοκλής·{113} ελέγανε χηναλεπού
+ τον Θεαγένη {114}· έβγαλαν Αιγύπτιο λελέκι
+ και το Λυκούργο {115} νυχτερίς ο Χαιρεφών {116} παρέκει·
+ κίσσα τον Συρακούσιο {117} κι' ορτύκι τον Μειδία,{118}
+ γιατ' ήταν αηδία
+ μ' εκείνο το κεφάλι του, που ήταν κτυπημένο
+ σαν ορτυκιού πολεμιστή, και σουρομαδημένο.
+ Κι' από την πολλήν αγάπη όπου έχουν στα πουλιά
+ να τα τραγουδάνε όλοι είν' η μόνη τους δουλειά,
+ κι' όπου βλέπουν περιστέρι, χελιδόνι, ή και κάποια
+ βγη μπροστά τους χήνα ή πάπια,
+ ή μονάχα ένα φτερό,
+ ή και πούπουλο ξερό!
+ Να, αυτό εκεί συμβαίνει και θα ιδής 'ς αυτούς τους τόπους
+ δέκα νάρθουν χιλιάδες να γυρέψουνε φτερά,
+ και να μάθουνε τους τρόπους,
+ οπού ξέρουνε τα όρνεια, — να βουτάνε στα γερά!
+ Ώστε πρέπει φτερά νάβρης, έτσι που να κατορθώσης
+ όσοι θάρθουν μετανάστες γρήγορα να τους φτερώσης.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μπα! και κάθουμαι ακόμα [μ' όλ' αυτά που έχω μάθη];
+
+_(Προς τον Κήρυκα)_
+
+ Και το κάθε μας κοφίνι, και το κάθε μας καλάθι
+ τρέχα γέμισε γερά
+ ως απάνω με φτερά·
+ κι' ο Μανής μου χέρι-χέρι
+ ως τη θύρα να τα φέρη,
+ γιατί εγώ τους ερχομένους
+ πρέπει να δεχθώ, τους ξένους.
+
+_(Ο Κήρυξ απέρχεται)_
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Γρήγορα η πόλι τούτη
+ από άνδρες θάχη πλούτη,
+ φθάνει μόνο λίγη τύχη
+ και τα πάντα θα πιτύχη,
+ κι' όλοι θα την αγαπήσουν
+ και 'ς αύτη θα κατοικήσουν
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον υπηρέτη)_
+ Έλα συ, καιρό μη χάνης!
+ κι' ό,τι σου είπα να το κάνης.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τι καλό μας λείπει τώρα
+ από τούτη εδώ τη χώρα
+ τάχα, που δεν θα θελήσουν
+ άνδρες να την κατοικήσουν;
+ και ο Πόθος κ' η Σοφία,
+ κάθε Χάρι θεϊκιά,
+ και η φρόνιμ' Ησυχία
+ με την όψι τη γλυκειά!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+
+_προς τον υπηρέτην βραδέως και ανεπιτηδείως εκτελούντα την διαταγήν
+του)_
+
+ Τι βλακείες φτιάνεις! στάσου!...
+ κάμε γρήγορα δουλειά σου!
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ας μη χάνουμε καιρό
+ ας το φέρη το καλάθι ένας με γοργό φτερό,
+ και ας τρίψη αυτού τη μούρη
+ οπού φαίνεται πως είνε αργοκίνητο γαϊδούρι!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον χορόν)_
+ Είνε βλάκας ο Μανής
+ και δειλός, όσο κανείς.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τα φτερά εσύ να βάλης τακτικά
+ όσ' από πουλιά εβγήκαν μουσικά
+ κι' από μαντικά μαζύ,
+ κ' όποιο άλλο συνηθίζει εις της θάλασσες να ζη·
+ κ' έπειτα τον κάθε άνδρα, που το μάτι σου θα βλέπη,
+ τον φτερώνεις όπως πρέπει.
+
+_(Εισέρχεται ο Πατραλοίας)._
+
+ * * *
+
+{109} Σατυρίζει τον Σωκράτην ως ρυπαρόν και πένητα.
+
+{110} Όνομα κύριον οινοπώλου γνωστού και χολού, εξ ου και η παροιμία
+«Πέρδικος σκέλος».
+
+{111} Περί τούτου ιδέ [υποσημείωση 19] Ενταύθα ως άρπαξ και αναιδής.
+
+{112} Ο Μένιππος εκαλείτο και χελιδών, καθό ιπποτρόφος.
+
+{113} Αισχρός τις, έχων προεξέχουσαν την κορυφήν της κεφαλής,
+σατυριζόμενος και εν Θεσμοφοριάζουσαις (στ. 168).
+
+{114} Πανούργος και φθονερός.
+
+{115} Ή διότι ήτο Αιγύπτιος ούτος, ή διότι είχε μακράς τας κνήμας ως η
+Αιγυπτία ίβις.
+
+{116} Μελαγχροινός και ωχρός.
+
+{117} Ως φλύαρος.
+
+{118} Κυβιστής και ορτυγοκόπος (άεργος κόπτων κεφαλάς ορτυκιών εις την
+αγοράν χάριν διασκεδάσεως), ή διότι η κεφαλή του ήτο μαδημένη, ως η του
+πολεμιστού όρτυγος κατόπιν μάχης.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ς'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ—ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ—ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+
+ ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+ Ω! ήθελα να γίνω αητός και να πετώ με τα φτερά
+ στης λίμνης της απέραντης τα γαλανά νερά!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προς τον χορό)_
+ Αυτός που' πε πως έγινα μέγας και πολύς
+ ήτανε άγγελος σωστός, δεν ήτανε ψ ε υ τ α γ γ ε λ ή ς( {119}
+ Να πούρχετ' ένας απ' αυτούς
+ και τραγουδάει τους αητούς.
+ ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+ Χε! Χε! τίποτα δεν είνε σαν το πέταγμα γλυκό!
+ Ορνιθομανία τώρα μ' έχει πιάση και κακό!
+ και μ' αρέσουνε ακόμη
+ όλοι των πουλιών οι νόμοι,
+ και πετώ, και θα ζητήσω
+ με πουλιά να κατοικήσω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Με ποιούς νόμους; γιατί τέτοιους έχουν τα πουλιά πολλούς.
+ ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+ Όλους· μάλιστα εκείνους που νομίζουν πειο καλούς :
+ τον πατέρα όταν θέλης από τον λαιμό να πιάνης
+ και βαθιά να τον δαγκάνης.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα τον Δία! όσο δέρνουν τον πατέρα πειο βαριά
+ το περνούν τα κλωσσοπούλια για τρανή παλληκαριά!
+ ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+ Να, γι' αυτό να κατοικήσω ήλθα στα ψηλά 'δω πέρα,
+ γιατί θέλω να τον πνίξω τον δικό μου τον πατέρα
+ κι' ό,τι έχει να του πάρω. {120}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα κι' αυτό να ξέρης όμως :
+ εις των Πελαργών της πλάκες παλαιός υπάρχει νόμος :
+ «Όταν Πελαργός πατέρας αναθρέψη τα πουλιά,
+ και τα κάμη να πετάξουν από μέσ' απ' τη φωλιά,
+ τότε πεια με προθυμία τρέχουνε κι' αυτά μεγάλη
+ τον πατέρα τους το γέρο να τον θρέψουνε και πάλι».
+ ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+ Τότε τάχω κάμη ρόίδο! κ' ήλθα εδώ να καταντήσω,
+ τον πατέρα να βοσκήσω;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όχι, όχι, κακομοίρη! μ' αφού θέλεις πεια ως τόσο,
+ 'σαν αυτό τωρφανοπούλι γρήγορα θα σε φτερώσω.
+ Δεν θ' ακούσης, βρε παιδί μου,
+ την κακή τη συμβουλή μου·
+ θα σε μάθω εγώ να κάνης ό,τι έκανα παιδί :
+ τον πατέρα σου μη δέρνης· πάρε τούτο τα ραβδί,
+ πάρ' και τη φτερούγα τούτη, βάλε μια φορά στο νου
+ ότι έχεις στο κεφάλι το λειρί του πετεινού,
+ γίνου στρατιώτης, φρούρει, παίρνε και μισθό μαζύ
+ για να τρως—και άφησε τον τον πατέρα σου να ζη!
+ Κ' επειδ' είσαι παλληκάρι, πέταξε στη Θρακική
+ για να πολεμάς εκεί.
+ ΠΑΤΡΑΛΟΙΑΣ
+ Μα το Βάκχο! θα το κάμω: μου πες πράμα πειο καλό.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κάμε το λοιπόν, να δείξης ότι έχεις και μυαλό!
+
+_(Ο Πατραλοίας απέρχεται.—Εισέρχεται ο Κινησίας {121})_
+
+ * * *
+
+{119} «Έοικεν ου ψευδαγγελής είν' άγγελος».
+
+{120} Έδερον και εκακοποίουν τους πατέρας των, διά να λαμβάνουν τα
+χρήματά των και να τα σπαταλούν.
+
+{121} Ποιητής και διθυραμβοποιός, περί ου ο Αρ. και πολλαχού κάμνει
+λόγον· ενταύθα παρουσιάζεται και ως χωλός.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Ζ'.
+
+
+ΧΟΡΟΣ—ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ—ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Πετάω μ' ελαφρά
+ στον Όλυμπο φτερά·
+ παίρνω και δρόμους άλλους
+ των τραγουδιών μεγάλους.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ναί· μα για να πετάς καλά
+ φορτίο σου χρειάζεται από φτερά πολλά.
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Πετώ 'μ' άφοβο σώμα και με νου
+ στο νέο τούτο δρόμο τουρανού.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τον Κινησία ασπάζομαι τον φλαμουρένιον! στάσου!
+ κάνει στροφές το πόδι σου 'σαν τα ποιήματά σου.
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ _(τραγουδών)_
+ Επιθυμώ πολύ
+ αηδόνι να με κάνης, γλυκόλαλο πουλί.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Πάψε τες, σε παρακαλώ, της μελωδίες της πολλές,
+ κ' εξήγει τ' είν' αυτά που λες.
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Γυρεύω από σένα
+ φτερά να πάρω [ξένα]
+ στα σύγνεφα πετώντας
+ να υψωθώ, ζητώντας
+ στροφές να πάρω νέες αεροκλονισμένες
+ και χιονοσκεπασμένες!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ [Για κάνε 'μου τη χάρι
+ και πες μου] ποιός μπορεί στροφές στα σύγνεφα να πάρη;
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Η τέχνη μας κρέμετ' εκεί,
+ γιατ' είνε του αέρος•
+ κάθε ωραίο και γλυκύ
+ των διθυράμβων μέρος,
+ που είνε γαλαζόλαμπον [ωσάν τον ουρανό]
+ και γοργοφτεροκίνητο και μαυροσκοτεινό.
+ θέλεις ν' ακούσης από δαύτα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ευχαριστώ, δεν θέλω· άφτα!
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Μα τον Ηρακλή, θ' ακούσης· θα σου περιγράψω τώρα
+ την αέρινη τη χώρα
+ και πουλιών αιθεροδρόμων μιαν εικόνα θα σου δώσω,
+ κι' όρνειων όπου το λαιμό τους έχουν τόσο κι' άλλο τόσο...
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Χωχώπ! {122} [σία κι' αράξαμε!]
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Κι' αμέσως πέρα ως πέρα
+ με της πνοές του αγέρα
+ όλον το θαλασσόδρομο θα θαλασσοπεράσω...
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή Ευελπίδης)_
+ Θαρρώ πως θα σε πιάσω
+ και θα στης κόψω της πνοές!
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Και πότε δρόμο παίρνοντας
+ στο νότο, πότε στο βόρεια το σώμα τούτο φέρνοντας,
+ θ' ανοίγω αυλάκι στ' ουρανού τα αιθέρια τα μάκρη
+ δίχως λιμάνι κι' άκρη•
+ Α, γέρο μου, πολύ σοφά το σκέφθηκες το πράμα!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(δέρων αυτόν)_
+ Καλά λοιπόν, δεν χαίρεσαι που βλέπεις τέτοιο θάμα,
+ να γίνης φτεροκίνητος;
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Και κάνεις τέτοιο συ κακόν
+ [με το ραβδί] στον δάσκαλον των τραγουδιών των κυκλικών,
+ όπου για μένα η φυλές κάνουν καυγά τόσον καιρό;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Θέλεις να μείνης, και σε 'μας για να διδάξης το χορό των
+ όρνειων των πετούμενων και στο Λεωτροφίδη, {123}
+ για να τον μάθη απ' αυτόν κι' ο δήμος Κεκροπίδη;
+ ΚΙΝΗΣΙΑΣ
+ Με κοροϊδεύεις, φαίνεται· μα εγώ από δω πέρα
+ δεν το κουνώ, και ξέρε το, αν ίσως στον αγέρα
+ δεν θα πετάξω μια φορά
+ παίρνοντας από σε φτερά.
+
+_(Αποσύρεται.— Εισέρχεται ο Συκοφάντης ρακένδυτος)_
+
+ * * *
+
+{122} «Ωόπ»: κέλευσμα ναυτικόν, διδόμενον εις τους κωπηλάτας διά να
+παύσουν την κωπηλασίαν.
+
+{123} Ήτο και ούτος πολύ λεπτός το σώμα και λιπόσαρκος, ως ο Κινησίας•
+κατ' άλλους και ανόητος διθυραμβοποιός, διδάσκων εις την Κεκροπίαν
+φυλήν.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Η'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ — ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ — ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Τα πουλιά ποιά είνε τούτα τα παρδαλοφτερωμένα,
+ οπού χρήματα δεν έχουν στα κρυφά κομποδεμένα,
+ χελιδών με τα φτερά σου τα μακρυά και παρδαλά;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Άναψα πολύ μεγάλον στο κεφάλι μου μπελά!
+ Να κ' αυτός που μουρμουρίζει κι' από δώθε μας προβάλλει.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Χελιδών μακροφτερούσσα, εις εσέ μιλώ και πάλι.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή Ευελπίδης)_
+ Μα θαρρώ, πως μ' όλα τούτα, όπου λέει στη χελιδόνα,
+ κάποιον θα ζητή χιτώνα,
+ [με τη γδύμνια όμως πούχει] και για να ντυθή καλά,
+ φαίνεται πως χελιδόνια του χρειάζονται πολλά.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Ποιός αυτός που κατορθώνει
+ τους ανθρώπους οπού έρχοντ' εδώ πέρα να φτερώνη;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Νά με· πες μας τι με θέλεις.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Θέλω φτέρωμα να βάλω·
+ μη ρωτάς για τίποτ' άλλο.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και τι σκέπτεσαι να πράξης;
+ στην Πελλήνη {124} θα πετάξης;
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Όχι· είμαι συκοφάντης και κλητήρας νησιώτης... {125}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι ευλογημένη τέχνη!
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Κ' έχω για δουλειά εν πρώτοις
+ τακτικά ν' ανοίγω δίκες· νά, γι' αυτό λοιπόν φτερά
+ θέλω νάχω μια φορά,
+ να γυρνώ στην κάθε πόλι και σε δίκες να καλώ...
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ)_
+ [Και γιατί, παρακαλώ;]
+ Την δουλειάν αυτή θα κάνης πειο καλά με τα φτερά;
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Κ' έτσι, για να μη με βλέπουν οι λησταί καμμιά φορά,
+ κάθε τόπο που πηγαίνω με τους γερανούς θ' αφίνω
+ κ' όλο δίκες για σαβούρα μέσα μου θα καταπίνω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ώστ' αυτό το έργο κάνεις; μα για πε μου : τόσο νέος
+ οπού είσαι, και τους ξένους τους συκοφαντείς;
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Βεβαίως·
+ τι φοβούμαι για να πάθω,
+ όταν του σκαφτιά την τέχνη δεν κατώρθωσα να μάθω;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα υπάρχουν τόσα έργα που μπορεί κάνεις να ζη
+ και με τη δικαιοσύνη και με φρόνησι μαζύ·
+ [πως κανένα δεν ευρήκες]
+ παρά έμαθες μονάχα να σκαρώνης όλο δίκες;
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Βάλε μου φτερά στην πλάτη, και σταμάτα της πολλές
+ που μου δίνεις συμβουλές.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Με τα λόγια ν' αποκτήσης τα φτερά θα κατορθώσης.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Και πως τάχα; με τα λόγια έναν άνδρα θα φτερώσης;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Με τα λόγια πειο γερά
+ παίρνει ο άνθρωπος φτερά.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Όλοι;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μήπως ευκαιρία
+ δεν σου έτυχε, ν' ακούσης τους πατέρες στα κουρεία
+ όπου πάνε τα παιδιά τους, λέγοντας [κάθε φορά]:
+ «Στο παιδί μου ο Διιτρέφης {126} τόσα έ δ ω κ ε φ τ ε ρ ά
+ με τα λόγια, όπου τέχνη τώρ' απέκτησε μεγάλη
+ για την ιππασία»· κι' άλλος είπε πως του γυιού του πάλι
+ το μυαλό πήρε φ τ ε ρ ό,
+ και πετά στην τραγωδία.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Με τους λόγους [απορώ]
+ πως φτερά στο νου φυτρώνουν.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ναι τα λόγια τον υψώνουν
+ και του δίνουν περηφάνεια. Νά και τώρα μια φορά
+ και 'ς εσένα θα προσφέρω με τα λόγια μου φτερά,
+ και, συμφώνως με το νόμο,
+ να τραβάς τον ίσιο δρόμο.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Μα δεν θέλω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Θα το κάμης.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Η γενηά μου είνε μια
+ πούχει τη συκοφαντία πατρική κληρονομιά,
+ κι' αίσχος τούτο θα της κάμη.
+ Βάλε μου φτερά στη ράχη γερακιού ή ανεμογάμη,
+ για να προσκαλώ τους ξένους, κι' όταν τους κατηγορώ,
+ να ξαναγυρίζω, κ' έτσι να μη χάνω τον καιρό.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τώρα σε καταλαβαίνω·
+ θέλεις δηλαδή πριν φθάσης να δικάζουνε τον ξένο.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Τώχεις νοιώση μια χαρά!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κι' όταν θάρχεται ο ξένος, τότε συ με τα φτερά
+ θα ξαναπετάς κει κάτου
+ να βουτάς τα χρήματά του.
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Τι ωραία που τα ξέρεις!
+ ούτε πρέπει από τη σβούρα τίποτε να διαφέρης.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι σημαίν' η σβούρα πούπες νοιώθω τώρα καθαρά·
+ έχω τα ωραία τούτα κερκυραίικα φτερά. {127}
+
+_(Τον μαστιγώνει)_
+
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Αχ!.. αλλοί!.. τι συφορά;.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όχι, βρε· έχω φτερά
+ κι' από σήμερα θ' αρχίσης
+ σαν τη σβούρα να γυρίσης.
+
+_(Τον δέρει)_
+
+ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ
+ Συφορά κ' αλλοίμονό μου!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Δεν πετάς από δω πέρα
+ και να πας εκεί που ο λίβας θα σε ψήνη νύχτα μέρα;
+ Φύγε, κακό χρόνο νάχης! γιατί μ' όσα εδώ θα πάθης
+ πονηροστρεψοδικίες περισσότερες θα μάθης!
+
+_(τον αποδιώκει διά ραβδισμών, επανερχόμενος δε αποτείνεται προς τον
+παρευρισκόμενον υπηρέτην : )_
+
+ Ας τραβούμε τώρα δρόμο·
+ πάρ' και τα φτερά στον ώμο.
+
+_(Ο υπηρέτης λαμβάνει τα καλάθια με τα φτερά και απέρχεται μετά του
+Πεισθεταίρου).-
+
+ ΑΥΛΑΙΑ
+
+ * * *
+
+{124} Υπαινίσσεται την γυμνότητα του Συκοφάντου, διότι εις την Πελλήνην
+της Αχαΐας, κατά τους αγώνας των Ηραίων ή των Ερμαίων ετίθετο ως
+έπαθλον χλαίνα.
+
+{125} «Νησιωτικός» ως συκοφαντών τους κατοικούντας εις τας νήσους και
+εγκαλών εις δίκας.
+
+{126} Πλούσιος και ιπποτρόφος. Περί αυτού ίδε και [υποσημείωση 69]
+
+{127} Εννοεί ράβδον ή μάστιγα μεταξύ των οποίων εφημίζοντο αι
+Κερκυραϊκαί ως στερεώτεραι.
+
+
+
+ ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟΝ
+
+
+
+
+ ΣΚΗΝΗ Α'.
+
+
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Μ' όσες φορές ανοίξαμε φτερά
+ και επετάξαμε στην κάθε χώρα,
+ πολλά καινούργια είδαμε ως τώρα
+ ιεράματα, θαυμαστά και φοβερά.
+ Φυτρώνει στην Καρδία {128} πάρα κάτου
+ ξετοπισμένο κάποιο δένδρο άλλο.
+ Κλεώνυμον το λενε τώνομά του,
+ κ' είν' άχρηστο, δειλό, κ' όμως μεγάλο.
+ Όταν η άνοιξι πως ήλθε δείχνη
+ συκοφαντίες πάντοτε βλαστάνει,
+ κι' όταν το κρύο του χειμώνα πιάνη
+ πετάει ασπίδες και τα φύλλα ρίχνει.
+ Ακόμη παρά πέρα είδα τόπους
+ απ' τη μεριά που το σκοτάδι βγαίνει·
+ από λυχνάρια είν' ερημωμένοι
+ κ' οι ήρωες συζούν με τους ανθρώπους·
+ τρώνε μαζύ στο ίδιο το τραπέζι
+ όλες της ώρες, έξω από το βράδυ,
+ γιατί η νύχτα η σκοτεινή δεν παίζει,
+ και ήρωες δεν βρίσκεις στο σκοτάδι.
+ Κι' αν ίσως σε θνητόν κανένα λάχη
+ ο ήρωας Ορέστης {129} να τον πιάση,
+ θα φάη ξυλοφόρτωμα στη ράχη
+ και κάθε ρουχαλάκι του θα χάση.
+
+_(Εισέρχεται εν σπουδή ο Προμηθεύς, με την κεφαλήν κεκαλυμμένην και
+κρατών σκιάδιον)_
+
+ * * *
+
+{128} Σατυρίζει τον Κλεώνυμον ως ξένον συκωφάντην και ρίψασπιν (ίδε και
+[υποσημείωση 29]). Η Καρδία ήτο πόλις Θρακική, και ο πολίτης Καρδιανός.
+
+{129} Νυκτοκλέπτης, πολλαχού αναφερόμενος.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Β'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ—ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ και μετά μικρόν ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ [ή Ευελπίδης]
+
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ _(έμφοβος)_
+ Αν με ιδή ο Ζευς, θα πάθω συφορά πολύ μεγάλη.
+ Ο Πεισθέταιρος πού είνε;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+_(εισερχόμενος μετά του Ευελπίδου)_
+
+ Ω, ω! τ' είνε τούτος πάλι,
+ και γιατί έχει τα μούτρα έτσι δα κουκουλωμένα;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Από πίσω μου να τρέχη βλέπετε θεό κανένα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όχι, όχι· συ ποιος είσαι;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Τι ώρα είνε; [ποιός να ξέρη;]
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι ώρα είνε; τώρα μόλις πέρασε το μεσημέρι.
+ Μα ποιος είσαι συ, για πε μου.
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Εινε τάχα περασμένο
+ δειλινό, ή και πειο βράδυ;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή Ευελπίδης)_
+ Ω τι πράμα σιχαμένο!
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Και ο Ζευς τι κάνει τώρα; φέρνει σύγνεφα βαριά
+ ή μην είνε ξαστεριά;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(δέρων αυτόν).-
+ Νά λοιπόν και συ να κλάψης.
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Σαν αρχίζεις τέτοιο πράμα,
+ ξεσκεπάζομ' εν τω άμα.
+
+_(Αποκαλύπτεται)_
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Φίλτατέ μου Προμηθέα!
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Σώπα, σώπα! μη φωνάζης!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι συμβαίνει;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Τώνομά μου απ' το στόμα σου μη βγάζης
+ αν με ιδή ο Ζευς δω κάτω, θα με κάμης να χαθώ·
+ κ' όσα πράματα συμβαίνουν για να σου διηγηθώ,
+ παρ' ευθύς αυτό το σκιάδι κ' έλα κάμε μου τη χάρι
+ σκέπασε μ' ευθύς, το μάτι των θεών να μη με πάρη.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μωρέ πως αυτό το σκέφθης!
+ [κ' αφού είσαι Προμηθέας] σαν καλα το π ρ ο μ η θ ε ύ θ η ς! {130}
+ Έλα, τρύπωσ' από κάτω, η ψυχή σου να θαρρέψη.
+
+_(Ο Προμηθεύς κρύπτεται υπό το σκιάδιον, το οποίον κρατεί ο
+Πεισθέταιρος·)_
+
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Άκουσε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ακούω, λέγε.
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Πάει, τον έχεις καταστρέψη
+ συ τον Δία.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Από πότε;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Απ' την ώρα που εδώ πέρα
+ κατοικείτε τον αγέρα·
+ στους θεούς δεν θυσιάζουν και η κνίσα απ' τα μεριά
+ των σφαχτών δεν ανεβαίνει στη δική μας τη μεριά,
+ κι' όπως στων Θεσμοφορίων {131} τη γιορτή, χωρίς θυσίες,
+ την περνάμε με νηστείες.
+ Και οι βάρβαροι θεοί
+ σκούζουν όλοι πεινασμένοι σαν να είν' Ιλλυριοί, {132}
+ και θα κάνουν εκστρατεία,
+ από πάνω από τον Δία,
+ τα εμπορικά [του] αν ίσως δεν ανοίξη τα κλεισμένα,
+ που τουλάχιστον να μπάζουν σπλάχνα μέσα τους κομμένα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα για στάσου, από πάνω στο δικό σας το κεφάλι,
+ είνε κ' άλλοι θεοί πάλι
+ βαρβάροι;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Και μπορεί τάχα να μην είνε τέτοια είδη,
+ που οι πρόγονοι κει επάνω βρίσκονται του Εξηκεστίδη; {133}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και για πες μου, πως τους λένε;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Α, ποιό είνε τώνομά τους;
+ Τριβαλλούς εκεί τους λένε [τους βαρβάρους αθανάτους].
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τ ρ ι β α λ λ ο ύ ς; καταλαβαίνω·
+ "θα σου τ ρ ί ψ ω την κασσίδα» {134} είνε από κει βγαλμένο.
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Ακριβώς. Ακουσε τώρα που στο λέω καθαρά:
+ για να συμφιλιωθήτε αν έλθουν καμμιά φορά
+ από του Διός το μέρος κι' απ' των Τριβαλλών επίσης,
+ πούν' ακόμα παρά πάνω, συ να μη τους συμφωνήσης,
+ αν ο Ζευς την εξουσία [που κατέχει τη μεγάλη ]
+ στα πουλιά δεν δώση πάλι,
+ κι' αν δεν δώση για γυναίκα την Βασίλεια {135} 'ς εσένα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Η Βασίλεια τι' είνε;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Είνε ώμορφη παρθένα
+ που κρατεί τ' αστροπελέκια του Διός μονάχα εκείνη,
+ κ' όλα τάλλα: σωφροσύνη,
+ καλή θέλησι, την τάξι, του ναυστάθμου τα ταμεία,
+ τα τριώβολα που έχει, και την κάθε κοροϊδεία!
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Βρε τι λες! και όλα τούτα τα φυλάει μόνο εκείνη;
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Σου το είπα· κ' αν την πάρης, 'ς όλ' αφέντης θάχης γίνη!.
+ Να, γι' αυτό ήλθα δω κάτω να στους μάθω αυτούς τους τρόπους,
+ γιατί, βλέπεις, πάντα ήμουν ευεργέτης στους ανθρώπους ({136}.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(ή ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ)_
+ Βέβαια· 'ς εσέ χρωστούμε των θεών το πυρ, γι' αυτό
+ τρώμε τώρα και ψητό.
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Τους σιχαίνομαι, το ξέρεις.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Και για τούτο μισητός
+ είσαι πάντοτε 'ς εκείνους.
+ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
+ Είμαι Τίμωνας {137} σωστός.
+ Πρέπει όμως να γυρίσω [δίχως τον καιρό να χάνω]·
+ φέρ' το σκιάδι μου, αν τύχη και με πάρη από πάνω
+ του Διός το μάτι έτσι, να θαρρή πως κανηφόρον
+ ακολούθησα καμμίαν [στης Παλλάδος την πομπή]. {138}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προσφέρων μικρόν σκίμποδα)_
+ Πάρ' και το σκαμνάκι τούτο [στο κεφάλι σου να μπη]
+ να σε ιδή και σ κ α μ ν η φ ό ρ ο ν! {139}
+
+_(Τοποθετεί τον σκίμποδα επί της κεφαλής του Προμηθέως, ο οποίος
+απέρχεται μετά του Πεισθεταίρου—και του Ευελπίδου.—)_
+
+ * * *
+
+{130} Λογοπαίγνιον: «Ευ γ' επενόησας αυτό και προμηθικώς».
+
+{131} Η εορτή των Θεσμοφορίων ήτο πενθήμερος, διεξήγετο δε εν νηστεία
+την γ' ημέραν.
+
+{132} Τοποθετεί ο Αρ. άνωθεν των θεών βαρβάρους και απολιτίστους θεούς,
+τους Τριβαλλούς, διά το αστείον και προς συμβολισμόν ίσως της παλαιάς
+βαρβάρου καταστάσεως του ανθρωπίνου γένους. Οι Τριβαλλοί ήτο βάρβαρος
+φυλή κατοικούσα εις την Μοισίαν, περί ών ευρίσκει τις πλειότερα και εν
+τη Ποικίλη Ιστορία του Αιλιανού.
+
+{133} Διαβάλλεται πολλαχού ως ξένος και βάρβαρος· ίδε και [υποσημείωση
+1].
+
+{134} «Εντεύθεν άρα τουπιτριβείης εγένετο»: επροτίμησσα την αντίστοιχον
+σύγχρονον φράσιν «τρίβω την κασσίδα», την οποίαν μετεχειρίσθη και ο
+Ραγκαβής εν τη μεταφράσει του των «Ορνίθων» (τόμ. Ε' Απάντων, σελ 346
+στ. 1502).
+
+{135} «Η Βασίλεια»: πεποιημένον όνομα, διά του οποίου ενσωματούνται όλα
+τα αγαθά και η ισχύς του Διός εις γυναίκα.
+
+{136} Ως γνωστόν, ο Προμηθεύς έκλεψε το πυρ(την σοφίαν) του Διός και το
+εδώρησεν εις τους ανθρώπους, διό και ετιμωρήθη προσδεθείς επί του
+Καυκάσου κλπ.
+
+{137} Τίμων ο Μισάνθρωπος, περί ου και πολλαχού αναφέρει ο Αρ. (ίδε και
+μετάφρασίν μου Λυσιστράτης και Βατράχων).
+
+{138} Αι κανηφόροι εις την εορτήν των Παναθηναίων εσκιάζοντο άνωθεν από
+σκιάδια, τα οποία εκράτουν δούλαι.
+
+{139} «Και τον δίφρον γε διφροφόρει τονδί λαβών».
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Γ’.
+
+
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Κοντά στους Ισκιοπόδαρους {140} μια λίμν' είν' απλωμένη,
+ που ο Σωκράτης άλουστος με της ψυχές πηγαίνει.
+ Επήγ' εκεί κ' ο Πείσανδρος {141} με την επιθυμία
+ να ιδή ψυχή καμμία,
+ που τη δική του ζωντανή την έχασε [σε μάχη]
+ [κι' όλοι τον είδαν νάχη]
+ ένα χαμηλοπρόβατο σφαχτό, που το θυσίασε
+ και έφυγε σαν Οδυσσεύς και πεια δεν επλησίασε·
+ και του καμηλοαίματος τη μυρουδιά ρουφώντας
+ από τον άδη η νυχτερίδ' ανέβη ο Χαιρεφώντας. {142}
+
+_(Εισέρχεται ο Ποσειδών, ο Ηρακλής και ο Τριβαλλός)._
+
+ * * *
+
+{140} Σκιάποδες: γένος μυθολογούμενον ως ζων παρά τον Ατλαντικόν
+Ωκεανόν προς την διακεκαυμένην ζώνην· κατά Πλίνιον, Στράβωνα και
+Κτησίαν εβάδιζον τετραποδητί, είχον δε τους πόδας τόσον πλατείς, ώστε
+τον ένα τούτων μετεχειρίζοντο και ως σκιάδιον· διά τούτων σατυρίζει
+τους φιλοσόφους ως αψύχους και «επί σκιάς βαδίζοντας» (Σχολιαστής).
+
+{141} Δειλός και καταχραστής, περί ου και εν Λυσιστράτη (στ. 490).
+
+{142} Περί τούτου και ανωτέρω [υποσημείωση 116]
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Δ'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ—-ΠΟΣΕΙΔΩΝ—ΗΡΑΚΛΗΣ—-ΤΡΙΒΑΛΛΟΣ και μετ' ολίγον ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ και
+ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ
+
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Της Νεφελοκοκκυγίας η ωνομασμένη πόλι,
+ που ερχόμαστε για πρέσβεις, νά τη! είνε τούτη όλη
+ όπου βλέπουμ' εδώ πέρα.
+
+_(Προς τον Τριβαλλόν, ο οποίος οσφραίνεται γύρωθεν)_
+
+ Ε! τι κάνεις συ; για στάσου
+ από το ζερβί το μέρος κούμπωσες το φόρεμά σου;
+ δεξιά δεν το γυρίζεις; τ' είσαι, βρε δυστυχισμένε;
+ μήπως τάχα Λαισποδία {143} [στραβοπόδαρο] σε λένε;
+ Η δημοκρατία, κύττα! κύττα που μας καταντά!
+ πρέσβυ να χειροτονήσουν οι θεοί κι' αυτόν κοντά!
+
+_(Ο Τριβαλλός, μηδέν εννοών, στρέφεται εδώ και εκεί ο Ποσειδών τον
+κρατεί αποτόμως)._
+
+ Μην κουνιέσαι, λέω, σκάσε! [γιατί μέσ' στον ουρανό]
+ βάρβαρον θεό δεν είδα από σένα πιό τρανό.
+ — Τι θα κάνουμ' Ηρακλή μου;
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Άκουσε το: εάν τύχη
+ και βρεθή μπροστά μου εκείνος που μας έφραξε με τείχη
+ σου το λέω : θα τον πνίξω [κ' όπως θέλουν ας τον λένε].
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Στάσου, βρε ευλογημένε!
+ μας εκλέξανε για πρέσβεις και μας έστειλαν εδώ
+ για ειρήνη.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Θα τον πνίξω δυο φορές, σαν τον ιδώ.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+
+_(εισέρχεται, προσποιούμενος ότι δεν προσέχει εις τους παρόντας και
+λέγει εμφατικώς προς τον ακολουθούντα αυτόν Ευελπίδην :)_
+
+ — Πάρε συ για το φαΐ μας τα μυρουδικά στο χέρι•
+ — πάρε συ τον τυροτρίφτη· άλλος το τυρί να φέρη,
+ κι' ας τρέξη άλλος πάλι
+ τη φωτιά να πάη να βάλη.
+
+_(Οι θεοί παρατηρούν αλλήλους με έκφρασιν λαιμαργίας και πείνης)._
+
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ_(προχωρών και υποκλίνων)_
+ Τρεις θεοί εδώ μιλούμε
+ και τον άνδρα χαιρετούμε.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ θα ξύσω τα μυρουδικά.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Τι κρέατα 'ν' αυτά;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Αυτά; Πουλιά επαναστατικά
+ που τα καταδικάσανε τα όρνεια τα δημοτικά
+ γιατί επαναστατήσανε.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Γιατί με τα μυρουδικά
+ τα περιχείς;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ _(προσποιούμενος έκπληξιν)_
+ Ω Ηρακλή! καλώς τον! Τι συμβαίνει;
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Πρέσβεις 'ς εσένα ήλθαμεν απ' τους θεούς σταλμένοι
+ να παύση αυτός ο πόλεμος.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+_(στρέφων τα νώτα και αποτεινόμενος προς τον υπηρέτην)_
+
+ Λάδι, μωρέ, δεν έχει
+ το λαδικό;
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Πολύ σωστά· πρέπει παχύ να τρέχη
+ το λίπος από τα πουλιά.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ [Ακούστε με κ' εμένα]:
+ κέρδος από τον πόλεμο δεν έχουμε κανένα·
+ μ' αν γίνετε με τους θεούς και με τον Δία φίλοι,
+ στους βάλτους σας πολύ νερό βροχήσιο θα σας στείλη,
+ και θα περνά γαλήνια η κάθε σας ημέρα·
+ γι' αυτό και πληρεξούσιοι εφθάσαμ' εδώ πέρα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Εμείς δεν πρωταρχίσαμε τον πόλεμο μαζύ σας·
+ μ' αν ην' η θέλησί σας
+ τώρα σπονδή θα γίνη,
+ αν να τα πάμε θέλετε με τη δικαιοσύνη.
+ Νά, τούτο είν' το δίκηο μας : Ο Ζευς πρέπει ν' αφήση
+ κάθε αρχή, και στα πουλιά να την ξαναγυρίση·
+ έτσι κ' η συμφιλίωσι θα πάη με το καλό,
+ και στο τραπέζι τούτο εδώ τους πρέσβεις προσκαλώ.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ [Για το τραπέζι εμίλησε;] αυτό αρκεί 'ς εμένα :
+ Ψηφίζω.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Τ' είπες, δύστυχε; τάχεις λοιπόν χαμένα,
+ κ' η λιχουδιά σε δέρνει;
+ ποιός γυιός απ' τον πατέρα του την εξουσία παίρνει;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι λες! αλήθεια; κι' από που θάχετε τέτοια χάρι
+ σαν έχουν κάτω τα πουλιά την εξουσία πάρη;
+ Νά, δεν κυττάτε τώρα
+ όπου κρυμμένοι άνθρωποι στης γης την κάθε χώρα,
+ σκύφτουνε και σας κάνουνε σωστή επιορκία;
+ Και όμως, αν με τα πουλιά κάνετε συμμαχία,
+ στον Δία και στον κόρακα όρκο κανείς αν κάνη
+ κ' επιορκή, ο κόρακας το μάτι θα του βγάνη.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Ώ, μα τον Ποσειδώνα! ναι, τα λες πολύ καλά.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Έτσι μου φαίνεται κ' εμέ.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ _(προς τον Τριβαλλόν)_
+ Τι λες και συ, [κρεμανταλά];
+ ΤΡΙΒΑΛΛΟΣ
+ «Ναβαισατρού» {144}
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Νά, βλέπετε; Κι' αυτός το παραδέχεται.
+ Μα τώρα, [για προσέχετε]
+ ν' ακούσετε κ' έν' άλλο,
+ που θα πιτύχετ' απο μας, καλό πολύ μεγάλο :
+ Αν άνθρωπο, υποσχεθή 'ς ένα θεό θυσία,
+ και ύστερα την αρνηθή από φιλαργυρία
+ και λέγοντας πως ο θεός την κάκια δεν βαστάει,
+ εμείς θα το πληρώνουμε αυτό που θα χρωστάη.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Και με ποιόν τρόπον; για να ιδώ.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Όταν ο άνθρωπος αυτός
+ τα χρήματά του θα μετρά, ή και θα κάθεται γδυτός
+ μέσ' στο λουτρό, απάνω του θα πέφτη ένα ξεφτέρι
+ και δυο αρνιών αντίτιμο θ' αρπάζη να σας φέρη.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Εγώ λοιπόν απ' όλους σας ψηφίζω πρώτα-πρώτα
+ να ξαναπάρουν τα πουλιά την εξουσία.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Ρώτα
+ να ιδής τι λέει κ' ο Τριβαλλός.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ _(προς τον Τριβαλλόν)_
+ Τι λες εσύ; βρε βλάκα;
+ ξαναγκαρύζεις μια φοράν ακόμη, αι;
+ ΤΡΙΒΑΛΛΟΣ
+ «Σαυνάκα
+ βακταρικρούσα»
+ ΗΡΑΚΛΗΣ _(προς τον Ποσειδώνα)_
+ Δέχεται και κάτι παραπάνω.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ 'Σαν είσθε σύμφωνοι εσείς, κ' εγώ το ίδιο κάνω.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ _(προς τον Πεισθέταιρον)_
+ Κ' εγώ μαζύ σου συμφωνώ
+ εσύ να πάρης την αρχή από τον ουρανό.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Μα το θεό, θυμήθηκα κι' αυτό: όταν στο Δία
+ θα παραδώσω μια φορά την Ήρα για συμβία,
+ [θάνε συμφωνημένα]
+ να δώση τη Βασίλεια την κόρη του 'ς εμένα.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ _(ειρωνικώς)_
+ Χεμ! τότε η ευγένεια σου φιλίωσι δε θέλει—-
+
+_(Προς τους λοιπούς)_
+
+ και πάμε στη δουλίτσα μας.
+
+_(Στρέφεται να φύγη)_
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Κ' εμένα δεν με μέλει,
+
+_(Προς τα παρασκήνια)_
+
+ — Μάγερα! φτιάσε πειο γλυκειά τη σάλτσα σου ακόμα.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Ευλογημένε Ποσειδών, πώχεις κ' άνθρώπου στόμα,
+ για μια γυναίκα σήμερα εμείς θα πολεμήσουμε;
+ πού πας;
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Και τι θα κάνουμε λοιπόν;
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Να συμφωνήσουμε.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Φτωχέ! σε κοροϊδεύουνε· δεν τώχεις καταλάβη;
+ μ' αυτά που θέλεις γίνεται στον εαυτό σου βλάβη•
+ γιατί, όταν πεθάνη ο Ζευς και του αρπάξουν τούτοι
+ το σκήπτρο, συ θάσαι φτωχός· το χρήμα και τα πλούτη
+ -θάναι δικά σου, μια φορά που ο Ζευς θενά πεθάνη.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Αλλοίμονο και τρις αλλοί! σοφίσματα που βγάνει!
+
+_(Προς τον Ηρακλέα, λαμβάνων αυτόν ιδιαιτέρως)_
+
+ Για έλα τώρα πειο κοντά, που έχω κάτι να σου ειπώ.
+
+_(Κατ' ιδίαν προς αυτόν)_
+
+ Ο θειός σου σε φούσκωσε ραδιουργίες, πω, πω, πω!
+ συ είσαι νόθο του παιδί, και λέει ρητά ο νόμος
+ πως ούτε 'ς ένα τόσο δα δεν θάσαι κληρονόμος. {145}
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Νόθος εγώ! τι λες;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ -Εσύ· από γυναίκα ξένη
+ σ' εγέννησε. Κ' η Αθηνά δεν είνε γεννημένη
+ από τον Δία; τίποτα για κείνη δεν θ' αφήσουνε
+ τα γνήσια ταδέλφια της, που θα κληρονομήσουνε.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Μα πώς; κιάν ο πατέρας μου, πεθαίνοντας, θελήση
+ 'ς εμέ, το νόθο του το γυιό, τα χρήματα ν' αφήση;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Το εμποδίζει όμως
+ το πράμ' αυτό ο νόμος.
+ Πρώτος κ' αυτός ο Ποσειδών, που σ' ερεθίζει τώρα,
+ θα σου ζητή τα χρήματα από την ίδιαν ώρα,
+ και θα σου λέη γνήσιος πως είνε αδελφός.
+ Ο Σόλων 'ς ένα νόμο του το λέει κ' αυτό σαφώς :
+ «Ο νόθος δεν έχει καμμιά
+ μερίδα στην κληρονομιά
+ μπροστά στα γνήσια παιδιά· κ' αν γνήσιος δεν είν κανείς,
+ τα παίρνουνε τα χρήματα οι πειο στενοί οι συγγενείς».
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Ώστ' από του πατέρα μου τα χρήματα, για μένα
+ δεν θ' απομείνη δηλαδή μερίδιο κανένα;
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ναι, μα τον Δία, τίποτε. Μα πες μου έτσι σ' άφησε
+ ως τώρα ο πατέρας σου; δεν σ' επολιτογράφησε;
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Ακόμα· και μου φάνηκε παράξενον ως τώρα...
+
+_(βλέπει, αγρίως προς τον ουρανόν).-
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τι χάσκεις, βλέποντας με οργή την πατρική σου χώρα;
+ [Άκου και τούτο ακόμα :]
+ να μείνης αν παραδεχθής με το δικό μας κόμμα,
+ εγώ σε κάνω βασιληά,
+ και θα τηλώνης την κοιλιά
+ με των πουλιών τα γάλα.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Εγώ τα βρίσκω όλ' αυτά τα δίκηα σου μεγάλα,
+ κι' αυτήν την κόρη που ζητείς, εγώ στην παραδίνω.
+
+_(προς τον Ποσειδώνα)_
+
+ Και συ τι λες;
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Δεν δέχομαι· την ψήφο μου δεν δίνω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Έ, τώρα η απόφασις απέμεινε στον Τριβαλλό.
+
+_(Προς τον Τριβαλλόν)_
+
+ Και συ, τι λες, [ παρακαλώ;]
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Ω μ ό ρ φ α ι ν α κ ο ρ ί τ σ α ι ν α μ ε γ ά λ α β α σ ι λ η ά
+ τ ο δ ί ν ω σ τ ο π ο υ λ ι ά. {146}
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Την παραδίνει λέει κ' αυτός.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Δεν είπε αυτό που λες·
+ αν τέτοιο πράμα ήθελε, θάκανε πηδησιές πολλές
+ και τσίρι-τσίρι θάλεγε σαν χελιδόνι.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ [Στάσου!
+ στα λόγια τα δικά σου]
+ και τούτος είνε σύμφωνος· κ' αυτός την κόρη εκείνη
+ στα χελιδόνια δίνει.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Τι να σου ειπώ, που τάχετε μαζύ συμφωνημένα,
+ κ' εγίνατ' όλοι ένα·
+ και τώρα αφού σύμφωνοι θελήσατε να μείνετε,
+ εγώ δεν λέω τίποτε.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ _(προς τον Πεισθέταιρον)_
+ Ότι μας είπες γίνεται.
+ Έλα λοιπόν, πάμε μαζύ στον ουρανό τρεχάλα
+ την κόρη τη Βασίλεια να πάρης κι' όλα τάλλα.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+_(δεικνύων τα σφαγμένα πτηνά).-
+
+ Ώστε και τούτα τα πουλιά έγκαιρα τάχα σφάξη
+ για το τραπέζι, που απαιτεί του γάμου μου η τάξι.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Έ, τώρα σεις πηγαίνετε· εγώ θα μείνω πίσω
+ ετούτα εδώ τα κρέατα να κάτσω να τα ψήσω.
+ ΠΟΣΕΙΔΩΝ
+ Να ψήσης συ τα κρέατα, κ' εμείς να πάμε μόνοι!
+ Πολύ μεγάλη λιχουδιά το πράμα φανερώνει.
+ ΗΡΑΚΛΗΣ
+ Μα έτσι, όπως κρίνω...
+ τι να σου ειπώ; καλήτερα μου φαίνεται να μείνω.
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Ας έλθη ένας κοντά μου
+ για να μου φέρη γρήγορα το φόρεμα του γάμου.
+
+_(Εξέρχεται ακολουθούμενος υπό του Ευελπίδου Ποσειδώνος, Ηρακλέους και
+Τριβαλλού)._
+
+ * * *
+
+{143} Στρατηγός κατά Θουκυδίδην [Η'. 86] είχε στρεβλόν τον πόδα και
+έκρυπτεν αυτόν διά της χλαμύδος του έως κάτω.
+
+{144} Μετεχειρίσθην τας αυτάς πεποιημένας φράσεις του κειμένου.
+
+{145} Κατά τον νόμον εθεωρείτο εν Αθήναις ως νόθον το εκ γυναικός μη
+Αθηναίας τέκνον και απεστερείτο της πατρικής κληρονομίας, επροτιμάτο δε
+τούτου η κόρη εις την κληρονομίαν, και ότε ακόμη δεν υπήρχον γνήσια
+άρρενα.
+
+{146} Απόδοσις της παρεφθαρμένης φράσεως: «Καλάνι» (καλήν) κόραιναν
+(κόρην) και μεγάλαν βασίλιναν (βασιλέως) όρνιτο (όρνισι) παραδίδωμι».
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Ε'.
+
+
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Στας Φανάς {147} κοντά, που βγαίνει της Κλεψύδρας {148} το νερό,
+ το γλωσσοθρεμμένο γένος βρίσκεται το πονηρό,
+ όπου σπέρνουν και θερίζουν και τρυγάνε με της γλώσσες
+ οι συκοφαντίες τόσες.
+ Φίλιππ' είνε και Γοργίαι, {149} γέννημα βαρβάρου γένους,
+ κ' έτσι από τους Φιλίππους τούτους τους γλωσσοθρεμμένους
+ εις της Αττικής τη χώρα,
+ [όταν κάνουνε θυσίες], κόβουνε της γλώσσες τώρα
+ κ' απ' τα σπλάγχνα της χωρίζουν
+ [που κ' εκείνα τα βρωμίζουν!]
+
+_(Εισέρχεται ο Αγγελος Γ')_
+
+ * * *
+
+{147} Φαναί: κυρίως ακρωτήριον της Χίου• ενταύθα είνε πεποιημένη λέξις
+εκ του φαίνειν, σημαίνοντος εγκαλείν.
+
+{148} Κλεψύδρα, κρήνη εν τη Ακροπόλει, ην και πολλαχού αναφέρει.
+
+{149} Φίλιππος συκοφάντης και αλλαχού αναφερόμενος. Γοργίας ο
+Λεοντίνος, ο περίφημος σοφιστής, αντίπαλος του Σωκράτους περί του
+οποίου ασχολείται και ο Πλάτων εν τω Γοργία.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ς'.
+
+
+
+ΧΟΡΟΣ—-ΑΓΓΕΛΟΣ Γ'
+
+ ΑΓΓΕΛΟΣ Γ'
+ Ω γένος απερίγραπτο και τρισμακαρισμένο,
+ καλότυχα πουλιά!
+ στα ευτυχισμένα μέρη σας τώρα τον νηοφερμένο
+ δεχθήτε βασιληά.
+ Τέτοιος προβάλλει, που κανείς τη λάμψι του ως τώρα
+ δεν θάχε ιδωμένη
+ σε άστρο μυριοφώτιστο, στων ουρανών τη χώρα
+ τη χρυσοφωτισμένη.
+ Στο χέρι κεραυνό κρατεί, σαγίτα φτερωμένη
+ κ' έχει γυναίκα συντροφιά,
+ που η λάμψις η μακρόλαμπη του ήλιου δεν της βγαίνει
+ στην αμολόγητη ωμορφιά.
+ Άφραστες χύνοντ' ευωδιές από τα βάθη τουρανού —
+ ώ τι ωραίο πράμα!
+ κ' η αύρες παιγνιδίζουνε με της πλεξίδες του καπνού
+ που αφίνει το θυμίαμα.
+ Νά τος, που έφθασεν εδώ' ας ανοιχθή ακόμα
+ γι' αυτόν το καλορροίζικο και θείο της Μούσας στόμα.
+ ΧΟΡΟΣ
+ Ανάβαινε και κάνε τόπο,
+ άλλαξε θέσι, άλλαξε τρόπο,
+ και πέτα. γύρω, πουν' ενωμένοι
+ ευτυχισμένος μ'ευτυχισμένη!
+ Ω, ω! τι νηάτα! ώ, ω! τι κάλλη!
+ σου κάνουμ' όλοι
+ δόξα μεγάλη,
+ με τέτοιο γάμο 'ς αυτήν την πόλι!
+ Μεγάλη τύχη τον περιμένει
+ τον άνδρ' αυτόν
+ από τα γένη
+ των φτερωτών
+ Ψάλετε γάμου τραγούδια χίλια
+ στον άνδρα τούτον και στη Βασίλεια.
+
+_(Ημίχορος)_
+
+ Τέτοια τραγούδια εκοίμισαν σε περασμένο χρόνο
+ την Ήρα την Ολύμπια μέσ' στου Διός την αγκαλιά,
+ θεών μεγάλου βασιληά
+ με τον ψηλό το θρόνο.
+ Υμέναιε! Υμέναιε!—Κι' ο Έρωτας παρέκει
+ στους δυο τους παραστέκει, {150}
+ ο χρυσοφτέρωτος θεός,
+ που των αλόγων τα λουριά τα ελαστικά τραβούσε
+ κ' ως μάρτυρας περνούσε.
+ — Υμέναιε! υμέναιε! — στους γάμους Ήρας και Διός!
+
+_(Βρονταί και αστραπαί. Εισέρχεται ο Πεισθέταιρος περιβεβλημένος
+πορφύραν-—άνωθεν του πτερώματος—οδηγών την Βασίλειαν διά της δεξιάς και
+εις την αριστεράν κρατών κεραυνούς. Ακολουθεί και ο Ευελπίδης)._
+
+ * * *
+
+{150} Ο Έρως παρίστατο ως παράνυμφος εις τους γάμους του Διός και Ήρας
+και εκράτει τας ηνίας του άρματος· διότι επί οχήματος έφερον τας νύμφας
+εις τον οίκον του γαμβρού, συμπαρισταμένου και του παρανύμφου όστις
+εκαλείτο «πάροχος» εκ του παροχούμαι.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ Γ’.
+
+
+
+ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ - (ΒΑΣΙΛΕΙΑ) και οι ανωτέρω.
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Οι ύμνοι μ' ευχαρίστησαν και τα τραγούδια τα πολλά
+ κ' αυτά τα λόγια τα καλά.
+ Έλα, μιαν ωδή καλή
+ για το βρόντημά μου πες,
+ που η γη το αντιλαλεί,
+ ψάλε και της φλογισμένες του Διός της αστραπές,
+ κ' ύμνους ο καθείς ας πλέκη
+ στο λαμπρό το αστροπελέκι.
+ ΧΟΡΟΣ
+ 'Ω φως της αστραπής τρανό και χρυσωμένο!
+ ώ του Διός σπαθί, άφθαρτο, πυρωμένο!
+ ώ συ, που αντιλαλείς και μέσ' στης γης το χώμα
+ και φέρνεις τη βροχή, και συ βροντή ακόμα,
+ oπού με σένα εδώ ταράζει τούτος τώρα
+ της γης την κάθε χώρα.
+
+_(Προς τον Πεισθέταιρον)_
+
+ Κράτησε τώρα όλα αυτά να βασιλεύης μόνος σου,
+ και την Βασίλεια του Διός για σύντροφο στο θρόνο σου.
+
+ ΠΕΙΣΘΕΤΑΙΡΟΣ
+ Τους γάμους μου γιορτάστε τώρα,
+ σύντροφα γένη φτεροφόρα,
+ στου Διός μέσα το παλάτι
+ κ' εκεί στου γάμου το κρεββάτι.
+
+_(Προς την Βασίλειαν)_
+
+ Άπλωσ', ευτυχισμένη, με χαρά
+ το χέρι σου [το τρυφερό],
+ πιάσε με απ' τα δυο μου τα φτερά
+ κ' έλα να στήσουμε χορό,
+ κ' ελαφρά θα κατορθώνω
+ στα ψηλά να σε σηκώνω.
+
+_(Η Βασίλεια τον λαμβάνει, εκ της πτέρυγος και χορεύει μετ' αυτού, ενώ
+ταυτοχρόνως συνοδεύουσι βρονταί και αστραπαί καθώς και τα ποικίλα
+άσματα των πτηνών, όπως εις το τέλος της α' πράξεως)._
+
+ ΧΟΡΟΣ
+ Τραλαλά! εμπρός! Παιών!
+ τραλαλά! τη Νίκη ψάλε!
+ απ' τα γένη των θεών
+ πειο λαμπρέ και πειο μεγάλε!
+
+ΑΥΛΑΙΑ
+
+
+Η Σειρά των Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων των Εκδόσεων Φέξη, υπήρξεν ένας
+σταθμός στα ελληνικά χρονικά. Για πρώτη φορά προσφερόταν συστηματικά
+στο Ελληνικό αναγνωστικό κοινό, η αρχαία ελληνική σκέψη (ιστορία,
+φιλοσοφία, ποίηση, δράμα, δικανικός και πολιτικός λόγος) σε
+δημιουργικές μεταφορές της, από τους άριστους μεταφραστές του τόπου,
+στην πιό σύγχρονη μορφή που πήρε, εξελισσόμενο, το γλωσσικό της όργανο.
+Ο Όμηρος, οι Τραγικοί κι ο Αριστοφάνης, ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο
+Πλάτων, ο Ξενοφών, ο Αριστοτέλης, ο Θεόκριτος, ο Θεόφραστος, ο
+Επίκτητος, ο Πλούταρχος, ο Λουκιανός κλπ προσφέρονται και σήμερα, στις
+κλασικές πια μεταφράσεις των Πολυλά, Ραγκαβή, Μωραϊτίδη, Κονδυλάκη,
+Ποριώτη, Γρυπάρη, Τανάγρα, Πολέμη, Καμπάνη, Καζαντζάκη Βάρναλη, Αυγέρη,
+Βουτιερίδη, Ζερβού, Φιλαδελφέως, Τσοκόπουλου, Σιγούρου, Κ. Χρηστομάνου
+κλπ. σε μια σύγχρονη σειρά εκδόσεων βιβλίου τσέπης, πράγμα που επίσης
+γίνεται για πρώτη φορά, συστηματικά, στην Ελλάδα.
+
+Η κωμωδία αυτή αποτελεί σάτιρα της πολιτικής και κοινωνικής διαφθοράς
+και σκώμμα εναντίον των θεωριών για καινούργια πολιτεύματα. Ο μύθος
+πλέκεται γύρω από δύο αθηναίους πολίτες που πάνε στα πουλιά για να
+ιδρύσουν εκεί μια νέα πολιτεία.
+
+Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΑΝΑΤΥΠΩΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ
+ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ.
+
+ΑΘΗΝΑΙ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 36 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΤΣΙΜΙΣΚΗ 61
+
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of The Birds, by Aristophanes
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE BIRDS ***
+
+***** This file should be named 27315-0.txt or 27315-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ http://www.gutenberg.org/2/7/3/1/27315/
+
+Produced by Sophia Canoni
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.net/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.net
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.net),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ http://www.gutenberg.net
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/old/20081122-27315-0.zip b/old/20081122-27315-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..5e9ee4e
--- /dev/null
+++ b/old/20081122-27315-0.zip
Binary files differ
generated by cgit v1.2.3 (git 2.25.1) at 2026-06-15 19:34:41 +0000