diff options
Diffstat (limited to '26443-8.txt')
| -rw-r--r-- | 26443-8.txt | 1074 |
1 files changed, 1074 insertions, 0 deletions
diff --git a/26443-8.txt b/26443-8.txt new file mode 100644 index 0000000..72ef029 --- /dev/null +++ b/26443-8.txt @@ -0,0 +1,1074 @@ +The Project Gutenberg EBook of De honig en zijn gebruik, by W.-F. Rondou + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De honig en zijn gebruik + +Author: W.-F. Rondou + +Release Date: August 27, 2008 [EBook #26443] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE HONIG EN ZIJN GEBRUIK *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + + + + + + + + DE HONIG + EN ZIJN GEBRUIK + + Door + + W.-F. Rondou + + Schrijver van den «Bond der Bieëntelers van Brabant» + + Tweede uitgave + + + Leuven + Drukkerij Polleunis en Ceuterick + 30, Weezenstraat, 30 + + 1895 + + + + + + + + +DE HONIG. + + "Het heeft Gode behaagd aan de + kleinste diertjes een veelvoudiger + vernuft dan aan de groote dieren + te schenken, maar geen is er dat + meer zinverstand dan de honigbie + ontvangen heeft." + + (H. Conscience.) + + +_Oorsprong_.--De honig (of honing) komt voort van _nectar_, welke door +de bieën op de bloemen van bijna alle planten verzameld wordt. De +nectar zelf is een zoet en welriekend sap, dat door de honigklieren +der bloemen wordt afgescheiden; hij lokt de bieën aan, en deze zuigen +hem uit den bloemkelk en brengen hem naar hare woning om er honig +van te maken. + +De kleur, de smaak, de geur en andere eigenschappen des honigs +verschillen volgens de planten, waarvan hij voortkomt. + +Vele gewassen bezitten de kracht menschen en dieren van hunne kwalen +te kunnen genezen, en worden daarom geneeskundige planten genoemd. De +bloem der plant is zeker haar voornaamste en krachtigste deel; welnu, +daar de honig om zoo te zeggen het sap der bloemen is, zal hij hiervan +ook de krachten bezitten. + +_Soorten._--Volgens de wijze, waarop de honig uit de bieënwoningen +geoogst wordt, onderscheidt men _gepersten_, _uitgetrokken_ of +_geslingerden_ honig, en honig in _raten_ of _sectiën_. + +Eertijds moesten de bieboeren hunnen honig uit de raten of schijven +persen, en bekwamen dan meestal een mengsel, dat uit honig, was, +stuifmeel en doode bieën bestond. Deze doenwijze heeft voorzeker veel +bijgedragen om het verbruik van den honig te doen verminderen, en +hem door de suiker te doen vervangen. De vreemde honig, die nog meest +door onze suikerbakkers, drogisten en apothekers aangekocht wordt, is +doorgaans geperste; doch hij heeft het voordeel zeer goedkoop te zijn, +zoodat hij daarom boven onzen zuiveren, inlandschen honig verkozen +wordt. Goedkoop, maar slecht en vervalscht is de meeste honig, die +hier uit andere streken wordt ingevoerd. Wij zeggen slecht, want het +persen bederft den besten honig, omdat hij hierdoor zijne frischheid, +zijnen geur, zijnen goeden smaak en zijne kleur verliest. + +Dank aan den overgrooten vooruitgang, die er sedert eenige jaren in de +bieënteelt gedaan is, kunnen de bieëntelers thans zeer zuiveren honig +leveren. In plaats van den honig uit de raten te persen, gebruikt de +verstandige bieman een werktuig, honigslinger genoemd, waarmede hij den +honig uit de schijven kan trekken. De honigslinger is een werktuig, +dat op de middelpuntvliedende kracht gesteund is. In de beredeneerde +bieënteelt zijn thans de gewone korven met vaststaande raten door de +bieënkassen met losse ramen vervangen. Wil de bieënteler nu zijnen +honig oogsten, dan neemt hij de gevulde ramen uit de kas, borstelt er +de bieën af, ontzegelt de gesloten honigcellen en zet de raten in den +slinger. Hij zet het werktuig in beweging en, na verloop van eenige +minuten, is de honig uit de cellen getrokken, zonder de schijven te +breken of er eenige onzuiverheid mede te mengen. Men bekomt aldus +uiterst zuiveren honig, terwijl men er ook met de handen niet moet +aanraken. Deze uitgetrokken of uitgeslingerde honig is bijgevolg +veel meer waard dan honig, die geperst werd. Overigens, wie onder +opzicht van spijzen een weinig keurig is, zal geenen gepersten honig +gebruiken, en hem, niettegenstaande zijnen lagen prijs, geheel en +gansch verwerpen. + +Naar het voorbeeld der Engelschen en der Amerikanen, begint men in ons +land ook _honig in sectiën_ te gebruiken. Deze sectiën zijn kleine +ramen, waarin de bieënteler zeer zuivere waswafels zet, maagdenwas +genoemd, waarvan de cellen door de bieën aangewerkt en met honig gevuld +worden. Dewijl deze raten in hunnen natuurlijken staat verkocht worden, +is men hier altoos verzekerd echten honig te hebben. + +_Kleur._--De versch uitgeslingerde honig is klaar, doorschijnend en +geelachtig van kleur. Volgens de bloemen, waarvan hij voortkomt is de +honig in eene zelfde streek zeer verschillend in kleur en geur. De +natuur van den grond oefent tevens eenen grooten invloed uit op +de kleur des honigs: zoo is de honig, die van bloemen voortkomt, +welke op kalkgrond groeien, veel klaarder dan degene van planten, +die op klei- of zandgronden staan. Dientengevolge is het moeilijk +naar de kleur te bepalen, van welke bloemen de honig voortkomstig is. + +Ziehier echter eenige algemeene aanduidingen over de kleur des honigs: +De honig der meeste fruitboomen is wit, doch die der kriekeboomen +is goudgeel; de slooren en de mostaardplant geven eenen honig, zoo +klaar als water; de lindeboom verschaft gelen of donkergroenen honig, +die klaar of troebel zijn kan; de acacia levert er witgroenen op; +de bloemen van velden en weiden brengen geelgroenen of lichtbruinen +honig voort; de honig, geoogst op hoogroode klaver, is zoo klaar als +water, stroogeel of citroengeel; die der dennenboomen is geelbruin +of geelgroen, terwijl die der boekweit donkerbruin gekleurd is. + +_Vervalsching._--Evenals vele andere eetwaren, wordt de honig op +allerlei wijzen vervalscht. Zekere oneerlijke handelaars voegen bij +hunnen honig eene hoeveelheid water, die wel eens 33% bedraagt. Anderen +mengen hem met meel, ameldonksuiker, saccharose of rietsuiker, melasse, +gelatine, dextrine, en zelfs met zware minerale stoffen. Tevens wordt +er bij middel van _glucose_ veel valsche honig verveerdigd. Om aan +dat voortbrengsel eenen goeden geur te geven, mengt men er een weinig +echten honig bij. + +Men duidt allerlei middelen aan om de vervalsching des honigs vast te +stellen. Het beste ware hem door eenen scheikundige te laten ontleden, +doch dit middel zou over het algemeen te kostelijk zijn. Wij duiden +daarom eenige eenvoudige doenwijzen aan, waardoor men in de meeste +gevallen de vervalsching kan waarnemen. Vooreerst weet men, dat een +liter zuivere honig ten naaste bij 1400 grammen weegt, terwijl het +gewicht van eenen liter water maar 1000 grammen bedraagt. Wanneer +derhalve de honig zijn gewoon gewicht niet heeft, is dit een teeken, +dat hij te veel water bevat. Om te weten of de honig met glucose +gemengd is, neme men eene tas thee, waarin men eenen lepel honig +doet; als deze laatste zuiver is, zal de thee zijne natuurlijke +kleur behouden, doch is de honig met glucose vervalscht, dan wordt +de thee donkerder. + +Het korrelen of kristalliseeren van den honig is over het algemeen +een teeken, dat hij zuiver is. Wanneer de honig met vreemde stoffen +gemengd is, dan kan men, in de meeste gevallen, deze waarnemen door er +een weinig water bij te voegen. Is de honig b. v. met bloem gemengd, +dan zinkt deze op den bodem. + +Overigens, wanneer men gewoon is zuiveren honig te nemen, dan zal +men seffens den vervalschten van den goeden onderscheiden. + +In alle geval, de koopers moeten zich van den goedkoopen en vooral +van den vreemden honig wachten, want hij is doorgaans vervalscht. + +Hoe zal men goeden, zuiveren en onvervalschten honig kunnen +bekomen?--Hiervoor moeten de liefhebbers zich wenden tot bieëntelers, +die voor hunne eerlijkheid gekend zijn. Zij kunnen hem koopen op +de honigmarkten, welke door den «Bond der Bieëntelers van Brabant» +en andere Maatschappijen van Bieënteelt hier te lande ingericht worden. + +Koopt men op andere tijden honig bij de leden van onzen «Bond», +dan ook mag men zeker zijn onvervalschten honig te hebben; immers, +tot nog toe is het niet gebeurd, dat één enkel geval van bedrog zich +bij onze leden heeft voorgedaan. Overigens, moest een lid zijnen +honig vervalschen, dan wierd het aanstonds uit den «Bond» gesloten, +en het bedrog zou door alle mogelijke middelen aan het publiek kenbaar +gemaakt worden. Wij mogen dus gerust zeggen: «Koopt uwen honig bij +onze leden, en gij zult goede waar hebben.» + +Het ware te wenschen, dat de vervalsching des honigs door eene wet +verboden wierde, evenals zulks voor andere eetwaren is gedaan! + +_Bewaring._--De honig moet bewaard worden in glazen of blikken bokalen, +in aarden potten of in kleine houten vaten. De zinken voorwerpen +deugen niet om er honig in te bewaren. + +Als hij in eene droge en welverluchte plaats gezet wordt, verandert de +zuivere honig spoedig in korrels, hij _kristalliseert_. Alsdan is zijne +kleur witter en hij wordt zoo hard, dat hij zelfs eenigen weerstand +aan het lemmer van een mes kan bieden. De honig, die van koolzaad +(slooren) en van fruitboomen voortkomt, kristalliseert zeer spoedig; +de andere blijft langer vloeibaar, doch wordt eindelijk ook _korrelig_. + +De honig is _vochtopslorpend_, dit wil zeggen, dat hij gemakkelijk de +vochtigheid der lucht opneemt. Dientengevolge mag men hem in geene +kelders of andere vochtige vertrekken zetten; ook kan hij best in +bewoonde kamers bewaard worden. + +Wanneer de bietjes hunnen honig willen bewaren, sluiten zij hunne +cellen met een deksel luchtdicht toe. Wij moeten dit wonderbaar +insect hierin navolgen. Als wij honig goed en gedurende langen tijd +willen bewaren, zullen wij hem in bokalen doen, welke _luchtdicht_ +sluiten. Eer hij echter in deze luchtdichte potten gedaan wordt, +moet de honig volkomen rijp zijn. Wanneer de honig begint te gisten, +ter oorzake zijner vochtigheid of zijner onrijpheid, dan kan men hem +weder goed maken met er krijt en houtskolen bij te voegen. Daarvoor +moet men den pot, waarin de honig is, allengskens in water verwarmen, +terwijl men den honig met een spaantje omroert. Het krijt en de kolen +nemen al de vuile stoffen op, en zinken naar den bodem. Wanneer men +nu den honig in eenen anderen pot overgiet, dan is hij weer zoo goed +als te voren. + +Honig, die reeds oud is, wordt wel eens vloeibaar en begint te +gisten. Om hem weder goed te krijgen, zal men hem in eenen dubbelen pot +(bain-marie) verwarmen en er de onzuiverheden zorgvuldig afschuimen. Na +die behandeling wordt hij weer stijf en kan opnieuw eenen geruimen +tijd bewaard worden. + +Men mag den honig nooit bloot op het vuur zetten, want dan zou de fijne +honiggeur vervliegen, zoodat er niets dan siroop meer zou overblijven. + + + + + +GEBRUIK DES HONIGS. + + +_De honig als voedsel._--De geschiedenis leert ons, dat de honig +van in de eerste tijden door den mensch als een aangenaam, gezond en +krachtig voedsel werd aanzien. Zelfs zijn er vele eeuwen verloopen +zonder dat er andere suiker gebruikt werd dan honig; immers men weet, +dat de honig hedendaags nog in de meeste gevallen de suiker vervangen +kan, terwijl het omgekeerde zelden of nooit mogelijk is, want suiker +is op verre na geen honig. + +Lieden, welke een dagelijksch gebruik van honig maken, bevinden +er zich uiterst goed mede, want zij krijgen er leven en gezondheid +door. Wanneer Julius Cesar met Pollio-Rumilius middagmaalde om den +honderdsten verjaardag van dezen laatsten te vieren, vroeg hij hem, +welk middel hij gebruikte om zulke levenskracht van lichaam en geest te +behouden. Pollio antwoordde hem: «_Inwendig door den honig, uitwendig +door de olie._» + +Zuivere honig is een zeer versterkend voedsel; immers, onder +eenen kleinen omvang bevat hij de rijkste voedingsstoffen. Hij +verteert gemakkelijk en gaat bijna geheel en gansch in lympha en +bloed over. Door zijne bijzondere eigenschappen doet hij de andere +spijzen beter verteren, en vergemakkelijkt den slaap. De honig op +brood gestreken is zeer aangenaam en nuttig voor de gezondheid; +ook verkiezen de kinderen doorgaans den honig boven de boter. In +Zwitserland doet men niet alleen boter op het brood, maar men strijkt +er nog eene laag honig over, hetgeen daar als eene ware lekkernij +wordt aanzien. Er zijn liefhebbers, die den honig in zwarten koffie, +of in koffie met melk gebruiken, en er zich goed mede bevinden. + +Men gebruikt ook honig bij het maken van peperkoek, koeken, siroop, +konfijten, koeldranken, bier, wijn, grogs, azijn, brandewijn en +allerlei soorten van likeuren. + +_De honig als geneesmiddel._--Alhoewel de honig vooral als voedsel +dient aangeprezen te worden, bezit hij niettemin zulke uitmuntende +eigenschappen, dat hij als een voornaam geneesmiddel moet aanzien +worden. + +Over het algemeen is de honig voor lieden met eene slappe maag +aan te prijzen; immers, hij verteert gemakkelijk, en door zijne +verfrisschende, buikzuiverende en afdrijvende eigenschappen, +voorkomt hij de hardlijvigheid. Voor ziekten in den mond, de keel +en de ademingsorganen is hij bijzonder aan te bevelen; overigens, +menigeen heeft zulks genoegzaam ondervonden. Verder wordt de honig met +goed gevolg gebezigd in ziekten aan de blaas en de nieren, en is een +pijnstillend middel voor zweren, puistjes op de huid en brandwonden. + +Zonder zoo verwaand te zijn eene geneeskundige verhandeling over den +honig te willen schrijven, gaan wij nochtans eenige voorschriften +mededeelen, die wij hebben bijeenverzameld. + +Het zal ook wel onnoodig zijn den lezer te doen opmerken, dat wij de +doctors en hunne geneesmiddelen niet willen afschaffen. Integendeel, +wij zouden in voorkomend geval iedereen aanraden nooit lang uit +te stellen om eenen geneesheer te halen. Ons eenig doel is het +gebruik van honig te doen toenemen door het bewijs te leveren, +dat dit voortbrengsel der bieën groote diensten kan bewijzen in +lichte onpasselijkheden, die er door genezen worden; alsmede, dat +de honig aan te prijzen is voor gezonden en bijzonder voor zieken, +die eene ongeneesbare ziekte schijnen te hebben. Bij deze laatsten +zal hij meestal hulp of verlichting aanbrengen. Ook is de werking +des honigs voorkomend; bijgevolg kan hij dikwijls de ziekte in den +beginne tegenhouden, die anders zeer gevaarlijk zou kunnen worden. + + + + + +VOORSCHRIFTEN. + + +_1º Tegen de aamborstigheid of moeilijke ademhaling._--Meng eene +once (bijna 29 grammen) ricinusolie met vier oncen honig. Neem er 's +morgens en 's avonds eenen lepel van. Dit geneesmiddel is uitmuntend, +eenvoudig en doelmatig. (Newman.) + +_2º Geneesmiddel tegen den hoest._--Neem gedurende den dag, alle +twee uren, een koffielepel heeten honig; 's avonds neme men nog +eenen eer men slapen gaat, en 's morgens een uur vóór het ontbijt +eenen anderen. Als men er een weinig ganzevet bijmengt, wordt dit +geneesmiddel krachtiger om den hoest, de luchtpijpontstekingen, +de heeschheid, enz. te genezen. (Dennler.) + +_3º Honigsiroop als geneesmiddel tegen den hoest._--Dit geneesmiddel +is uitmuntend tegen den gewonen hoest, want meestal is de zieke +reeds merkelijk verlicht, nadat men er de eerste dosis van ingenomen +heeft.--Laat in eene wel gesloten kom goed koken: eene halve pint +(bijna 48 centiliters) in stukken gesneden ajuinen en eenen gill +(13 centiliters) olijfolie. Zijg dat vervolgens door, en voeg er +eenen gill goeden honig bij. Roer het mengsel goed om en doet het +in eene flesch, die gij behoorlijk stoppen zult. Neem er 's avonds +eenen kleinen lepel van, eer gij naar het bed gaat, iederen keer dat +de hoest hevig wordt. (Newman.) + +_4º Honigdranken tegen hoest, keelpijn enz._--De dranken, die met +honig zoet gemaakt zijn, genezen de keelpijn, den hoest en kunnen +het ontwikkelen der _diphtérie_ tegenhouden, vooral wanneer men ze +nuchter neemt, alvorens naar 't bed te gaan. Een glas wijn of cider, +ofwel een grog, die met honig zoet gemaakt is, worden hiervoor ook +zeer aanbevolen. (Apiculteur.) + +_5º Geneesmiddel tegen de influenza._--Neem eene handvol lindebloemen; +laat ze gedurende een half uur trekken op vier tassen kokend water. Doe +er voor iedere tas vloeistof drij suikerlepels _zuiveren_ honig +bij; drinkt dat warm uit, en begeef u naar 't bed in eene verwarmde +plaats. Des anderendaags zult gij genezen zijn. (Rucher.) + +_6º Nog tegen de influenza._--Het nut van den honig en van de stoffen, +die er van voortkomen, is sedert lang gekend voor het behandelen en +genezen der ademingsorganen. In 1782, zegt de _Almanach du Pèlerin_, +genas men de zieken, die aan influenza leden, bij middel van theedrank +uit honigmee verveerdigd. (Progrès Apicole.) + +_7º Geneesmiddel voor eenen verouderden hoest._--Het volgend +voorschrift duidt een kostbaar geneesmiddel aan tegen verouderden en +langdurenden hoest. Dit geneesmiddel is bijzonder nuttig voor oude +personen, die sedert lang van luchtpijpontsteking aangedaan zijn; +alsmede in al de gevallen van veronachtzaame verkoudheden, waarin +de huid des zieken heet is en de pols rap slaat.--Meng eene pint +uitgeslingerden honig, eene pint lijnolie en zooveel brandewijn +(whisky). Hiervan neme men drij- of viermaal per dag eenen +lepel. (Newman.) + +_8º Geneesmiddel tegen de ziekten der ademingsorganen._--De leeraars, +de muzikanten en al degenen, die gebruik of misbruik van hunne stem +maken, moesten dikwijls honig gebruiken. Door het mierzuur, dat hij +bevat, is de honig een uitmuntend geneesmiddel tegen de heeschheid, +den hoest, de verkoudheid, de griep, de luchtpijpontsteking, en als +afleidend middel, tegen de keelpijn, de borstziekten en de moeilijke +ademhaling. Het regelmatig gebruik van honig met kleine weegbree, +heeft meer dan eenen borstzieke genezen. De honig, dien de bieën op +de dennenboomen halen, is de beste voor deze soort van zieken. Een +aangename en nuttige geneesdrank kan men te dien einde maken met +eene kom warmen wijn, cider of melk, die met honig is zoet gemaakt, +en waarbij een klein glas kirsch gevoegd wordt. Menigeen zou dit +geneesmiddel nemen zonder ziek te zijn. (Voirnot.) + +_9º Honigkandij met teer, tegen den hoest._--Laat koken twee +handvollen groenen andoorn of malruvie in twee vierden water, totdat +er een vierde van het vocht verkookt is. Zijg dat afkooksel door en +voeg er eene tas honig bij, ook zooveel suiker, eenen lepel reuzel +(liesvet) en eenen lepel teer (goudron). Laat dit mengsel koken tot +het stolt; zorg echter, dat het niet te lang koke opdat het niet +hard en broos zou worden. Begin met hiervan de dikte eener erwt in +te nemen, en vermeerder langzamerhand de dosis volgens uwen smaak en +uwe noodwendigheid. Deze kandij is een uitmuntend geneesmiddel tegen +den hoest en verlicht altijd seftens den zieke. (Newman.) + +_10º Tegen zweren, etterbuilen, wratten, enz._--Voor uitwendig gebruik, +wordt de honig met meel gemengd; hij vormt alsdan eene heilzame zalf +voor etterbuilen, zweren, wratten, enz. (Gois.) + +_11º Gorgeldrank met honig tegen de keelpijn._--Laat eenige bladen +van salie (sauge) in water koken, doe dit afkooksel vervolgens door, +voeg er eenen lepel honig en eenen lepel azijn per tas bij, en gorgel +daarmede, 't is het beste middel om zich te ontmaken van het slijm, +dat u belet te slikken en u keelpijn veroorzaakt. (Dennler.) + +_12º Ander geneesmiddel tegen de keelpijn._--Drink des avonds, +alvorens slapen te gaan, een kommetje warmen wijn of zoeten cider, +die met honig gemengd is. (L'Apiculteur.) + +_13º Voortreffelijk geneesmiddel tegen de vallingen of +verkoudheden._--Meng te zamen 2 oncen levertraan, 2 oncen honig +en 2 oncen citroensap. Neem van dit mengsel drijmaal daags twee +koffielepels. (World Médical.) + +_14º Middel om de vermoeidheid te bestrijden._--Neem eene handvol +santorie of aardgal, en laat ze in het derde van eenen liter water +trekken en koken; voeg hierbij nog twee of drij lepels honig, en drink +dit warm mengsel, alvorens u naar 't bed te begeven. Dit aftreksel +doet rusten, vergemakkelijkt den slaap, verwekt het zweeten en 's +anderendaags is men frisch en gezond.--Men plukt de santorie na haren +bloeitijd, in Augusti en September. (L'Auxiliaire de L'Apiculteur.) + +_15º Middel tegen de slapeloosheid._--Een der beste middels tegen de +slapeloosheid, bestaat in het nemen van een kommetje melk, die met +honig zoet gemaakt is, en waarin men, om er eenen aangenamen geur aan +te geven, eene versch geroosterde muskaatnoot gedaan heeft. (L'Abeille +et sa Culture.) + +_16º Geneesmiddel tegen de bleekzucht._--De behandeling der bleekzucht +door den honig wordt in Denemark en Hanover veel toegepast. De jonge +dochters der steden, die bleek zijn, worden op den buiten gezet om er +veel oefening te hebben en om er honig te eten. De goede uitslagen +dezer behandeling hebben aan Lehman het gedacht gegeven, dat het de +ontoereikendheid van de hépatische suiker is, welke de bleekzucht +veroorzaakt. Deze theorie zou de genezende kracht des honigs voor +die ziekte verklaren. (Revue Internationale d'Apiculture.) + +_17º Geneesmiddel tegen het speen._--Het gebruik van honig op de +maaltijden heeft, naar wij goed weten, de ergste gevallen van speen +genezen. (L'Abeille et la Ruche.) + +_18º Geneesmiddel voor zeere en ontsteken oogen._--Meng een deel honig +bij vijf deelen water, wasch er twee of drijmaal daags uwe oogschelen +mede, zorg dragende dat er ook eenige druppels in het oog vallen; +weldra zult gij volkomen genezen zijn. (Newman.) + +_19º Geneesmiddel tegen de mondzweren._--De mondzweren der kinderen +worden genezen door het gebruik van honig, waarbij aluin ofwel borax +gemengd is. Als de kinderen tanden krijgen, wrijft men hun tandvleesch +met een afkooksel van groote maluwe, of van vlaszaad, ofwel met eene +oplossing van safraan, gemengd met honig. (Voirnot.) + +_20º Honigzalf._--Neem twee lepels honig, eenen dooier van een ei en +eene voldoende hoeveelheid meel om er deeg van te kunnen maken. Deze +zalf is uitmuntend voor oude wonden, die niet willen toegaan, voor +bloedzweren en voor loopende wonden. (Newman.) + + + + + +VERSCHILLEND GEBRUIK DES HONIGS. + + +_1º Bewaring van alle fruitsoorten met honig._--Neem kouden geklaarden +of uitgeslingerden honig en giet hem op zuiver, droog en uitgezocht +fruit, dat men bij lagen in glazen potten gelegd heeft, totdat het +met eene laag van eenige centimeters overdekt is; men sluit aanstonds +de potten met sterk papier. (Le Rucher.) + +_2º Elzasche peperkoek._--Voorschrift: + + + gele honig 1/2 kilo. + roggebloem 1/2 kilo. + potasch 10 grammen. + + +Na den honig verwarmd te hebben, mengt men er allengskens meel (bloem) +bij; daarna voegt men er potasch bij, die men eerst in een glas +brandewijn heeft laten oplossen. Men kneedt vervolgens het geheel, +men snijdt het deeg in behoorlijke stukken en men laat ze bakken. Men +bestrijkt met suiker en eiwit; 125 gr. suiker en een ei zijn voldoende +voor de hoogergemelde hoeveelheid. (Dennler.) + +_3º Honigkoeken met citroen._--Neem eene tas boter, twee tassen honig, +vier wel geklopte eieren, een klein lepel uittreksel van citroen, +eene halve tas zure melk, eenen kleinen lepel soda en meel genoeg +om alles te zamen te kunnen kneden, Laat vervolgens op een heet vuur +bakken. (Newman.) + +_4º Grog._--Dit is een drank samengesteld uit cognac of rhum, +verlengd met koud of warm water en volgens beliefte zoet gemaakt met +honig. (Dennler.) + +_5º Chrysomel (gulden likeur)._--Neem 4 kilos honig, die gij in water +doet ten einde 8 liters mengsel te bekomen. Laat deze 8 liters koken +totdat er maar 4 liters overblijven. Dan mengt men deze 4 liters +siroop met 5 liters zuiveren alcohol, waarin men voorafgaandelijk, +gedurende 8 tot 15 dagen, drij stukjes _vanille_ heeft laten trekken; +aldus zult gij 7 liters likeur bekomen. (Voirnot.) + +_6º Chartreuse met honig._--Ziehier een voorschrift om 10 liters van +deze likeur te bekomen. + + + 4 liters alcohol, + 100 grammen uittreksel van chartreuse, + 3 kilogrammen honig, + 3 of 4 liters water, + 5 grammen lijm voor het klaren. + + +Men mengt den alcohol met het uittreksel en men laat dit mengsel 12 +uren rusten. Men verlengt den honig met 2 liters water, men laat +koken en schuimt zorgvuldig af. Nadat het vocht koud geworden is, +voegt men er het overblijvende koud water bij, en men mengt alles in +een vaatje, dat van eene kraan voorzien is; 's anderendaags voegt men +er den lijm bij, dien men eerst in een glas warm water heeft laten +smelten. Veertien dagen later mag men den chartreuse op flesschen +trekken. (Dennler.) + +_7º Andere likeuren van honig._ [1]--De honiglikeuren zijn +eenvoudiglijk gemaakt uit eene mengeling van wijngeest met sterk +gekookten honigmee. Op voorhand doet men bij den alcohol kummel, +munt, kirsch, enz. Men laat gedurende eenigen tijd rusten; daarna +zijgt men door en mengt met verdikten honigmee. + + + + + +DE HONIG IN DE VEEARTSENIJKUNDE. + + +Ziehier wat «De Bieënvriend» (jaargang 1892) daarover schrijft: +«De honig wordt hedendaags in de veeartsenijkunde benuttigd. Het +is nochtans niet goed hem alleen te gebruiken; hij brengt vooral +een goed uitwerksel te weeg, als hij met zekere geneesmiddelen +gemengd wordt. Deze laatste kunnen dan ook veel gemakkelijker +toegediend worden. Bij deze vermenging verkrijgt de honig genezende +eigenschappen, die hij door zich zelven niet hebben zou, en zulks +op zoodanige wijze, dat de werkingskracht des mengsels verre die van +andere zelfstandigheden, alleen gebruikt, te boven gaat. Het is dus +zeer voordeelig de minerale en plantaardige geneesmiddelen tot poeder +te brengen, ten einde ze des te beter met honig te kunnen mengen, +vooral wanneer het ziekten der ademhalingsorganen geldt. + +Vele dieren, die op deze wijze behandeld worden, komen na eenige +dagen zelf het geneesmiddel nemen, daar zij door den zoeten smaak +worden aangetrokken. Wij allen weten, hoe moeilijk het soms is vuile +geneesdranken aan onze groote dieren toe te dienen. Laatst nog zegde +mij een veearts, dat vele jonge kalveren, eenige dagen na hunne +geboorte, ten gevolge van eenen afgang sterven. Hij gebruikte tegen +deze ziekte een sterk geneesmiddel, dat hij gedurende eenige dagen +in water, waarin honig was opgelost, deed geven. Gewoonlijk werd die +toepassing met den besten uitslag bekroond.--Eindelijk mengde hij +nog den honig met een ander geneesmiddel voor eene pootziekte der +paarden--le crapaud,--die zoo moeilijk te genezen is. + +Over twee maanden was het vee van mijnen gebuur aangetast door de +blaarziekte, die dit jaar zoo schrikkelijk in vele stallen onzes lands +geheerscht heeft. Reeds eenige malen had men bij mij honig gehaald; +toen ik op zekeren dag naar dit buitengewoon verbruik van honig op +die hoeve vernam, antwoordde men mij, dat de honig als geneesmiddel +voor de koeien werd aangewend.» + + + + + +VOORSCHRIFTEN (VEEARTSENIJKUNDE). + + +_1º Verzachtende drank._--Neem: Gerst 375 grammen; water 9 kilogrammen; +honig eenen halven kilogram.--Maak daarvan eenen drank, dien gij in +gevallen van hevige verstopping zult geven. (Apiculture pratique.) + +_2º Weekmakende drank._--In geval van verstopping kan men nog den +volgenden drank geven: + +Vlaszaad 125 grammen; kokend water 10 liters; honig 125 grammen.--Laat +koud worden en geeft dit in twee keeren. (ID.) + +_3º Waterafdrijvende geneesdrank._--Neem: Witte wijn 4000 grammen; +water 4000 grammen; salpeter 90 grammen; honig 125 grammen. + +Geef dit in twee of drij dosissen per dag. (ID.) + +_4º Slaapdrank._--Opium 5 centigrammen; honigwater 1500 grammen. + +Voor eene dosis: in geval van afgang en van buikloop bij het paard +of bij den os. (White.) + +_5º Verfrissende geneesdrank._--Honig 150 grammen; azijn 75 grammen; +water 100 grammen. (Apiculture pratique.) + +_6º Wormafdrijvende geneesdrank voor het paard._--Terpentijngeest +30 grammen; 3 of 4 dooiers van eieren; honig 200 grammen; water of +witte wijn 1000 grammen. + +Slaat de dooiers van eieren met den terpentijngeest en den honig, +en voeg dit bij den wijn. (ID.) + +_7º Geneesmiddel met moederkoren gemaakt voor de baarmoeder._--Poeder +van moederkoren 30 grammen; roode wijn 1000 grammen; honig 250 grammen. + +In geval van dergelijke ziekten, moet men den veearts raadplegen. + +_8º Zalf._--Neem honig en roggemeel; maak er een deeg van en leg het +op de voeten in geval van spruwkoorts, en op de oude wonden, die er +spoedig door gezuiverd en genezen worden. (ID.) + +_9º Hoeststillend opiummiddel._--Poeder van zoethout 30 grammen; +poeder van maluwe 30 grammen; opium 1 gram; honig 300 grammen. + +Geneesmiddel tegen den droes, de verkoudheden en de zinkingen. + +_10º Pillen tegen den hoest._--Ipéca 4 grammen; campher 8 grammen; +zoethout 15 grammen; honig in voldoende hoeveelheid. (ID.) + +_11º Geneesmiddel tegen het heerschend mondzeer of de spruwziekte +der paarden._--Wasch der mond met het volgende mengsel: Poeder van +aluin 20 grammen; honig 150 grammen; azijn 200 grammen; water 1000 +grammen. (ID.) + +_12º Geneesmiddel tegen den droes van het paard._--Neem: spiesglans +40 grammen; zwavel 100 grammen; poeder van gentiaan 100 grammen; +kalmuswortel 50 grammen; lijnmeel 200 grammen; honig zooveel als er +noodig is om er eene likking van te maken. + +Hiervan geve men 3 of 4 maal per dag, zoodat de hoeveelheid op 4 +dagen is verbruikt. (Wagenfeld.) + +_13º Middel tegen de kwaadaardige tongblaar of kanker in den mond +bij de runderen._--Neem: Spaansch groen (Azijnzuurkoper) 20 grammen; +honig 50 grammen; azijn 500 grammen. + +Meng dit tot eene wassching onder elkander. (ID.) + +_14º Geneesmiddel tegen het mondzeer der kalveren._--Men herkent deze +ziekte bij het kalf wanneer het niet zuigt of drinkt en daardoor +vermagert. Op de tong vindt men kleine blaasjes of puistjes; het +tandvleesch is rood en gezwollen, en de mond is met schuimend speeksel +gevuld. De ziekte ontstaat gewoonlijk door eene slechte gesteldheid +der melk. + +Om die rauwe plaatsen in den mond te genezen, bestrijkt men ze eenige +malen daags met het volgende mengsel: + + + Borax 10 grammen. + Tinctuur van Myrrhe 15 grammen. + Honig 40 grammen. (ID.) + +_15º Ander geneesmiddel tegen het mondzeer der kalveren._--Neem: +vlierbloemen en saliebladen, van ieder 50 grammen. Laat ze een uur +lang op 1 1/2 liter kokend water trekken, en voeg bij het doorgezegen +vocht 150 grammen honig en 10 grammen aluin, waarmede men den mond +van het kalf eenige keeren per dag wascht. (ID.) + + + + + +AANBEVOLEN WERKEN EN TIJDSCHRIFTEN: + + +1º Bestier der bieenhalle, volgens het stelsel met losse ramen, +door Ed. Bertrand.--Vrij vertaald naar de zevende Fransche uitgave +door W.-F. Rondou.--Opgehelderd met drij plaaten en twee-en-negentig +figuren.--Brecht. L. Braekmans, Drukker--Uitgever.--Prijs: 2 fr. 50 + +Aangenomen door de «Verbeteringsraad van het Lager Onderwijs». + +2º _De gewijzigde Bieënkas Dadant_. Beschrijving en verveerdiging, met +figuren, door Ed. Bertrand, vrij vertaald door W.-F. Rondou.--Prijs: + 0 fr. 30. + +3º _Lessen van Landbouwkunde_ ten gebruike der lagere scholen, +door W.-F. Rondou. Versierd met 35 figuren.--St Truiden. Jos +Leenen,--Uitgever--Prijs: 0,80 fr. + +Vierde uitgave.--Aangenomen door den «Verbeteringsraad van het Lager +Onderwijs». + +4º _De Bieënvriend_, tijdschrift van den «Bond der Bieëntelers van +Brabant,» orgaan van de «Vereeniging der Bieëntelers van de beide +Vlaanderen».--Abonnementsprijs per jaar 2 fr. 50 + +Voor inschrijvingen en aankondigingen wende men zich tot W.-F. Rondou, +Hoofdonderwijzer te Oud-Heverlee. + +5º _Revue Internationale d'Apiculture_, scientifique, théorique et +pratique, dirigée par Edouard Bertrand, Propriétaire-Apiculteur à Nyon +(Suisse). Prix d'abonnement, par mandat postal international 4 fr. 60 + + + + + +AANTEEKENING + + +[1] Voor het maken van honigmee en andere dranken, verwijzen wij den +lezer naar de werken van Bertrand, Voirnot, Leriche, enz. + + + + + +End of Project Gutenberg's De honig en zijn gebruik, by W.-F. Rondou + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE HONIG EN ZIJN GEBRUIK *** + +***** This file should be named 26443-8.txt or 26443-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/2/6/4/4/26443/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |