diff options
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 25843-8.txt | 3583 | ||||
| -rw-r--r-- | 25843-8.zip | bin | 0 -> 53654 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-h.zip | bin | 0 -> 372094 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-h/25843-h.htm | 5259 | ||||
| -rw-r--r-- | 25843-h/images/p138.jpg | bin | 0 -> 100925 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-h/images/p140.jpg | bin | 0 -> 100492 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-h/images/p146.jpg | bin | 0 -> 105654 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0129.png | bin | 0 -> 86908 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0130.png | bin | 0 -> 165778 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0131.png | bin | 0 -> 147765 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0132.png | bin | 0 -> 124218 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0133.png | bin | 0 -> 129770 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0134.png | bin | 0 -> 144892 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0135.png | bin | 0 -> 134981 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0136.png | bin | 0 -> 154179 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0137.png | bin | 0 -> 125763 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0138.png | bin | 0 -> 147174 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0139.png | bin | 0 -> 166259 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0140.png | bin | 0 -> 133037 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0141.png | bin | 0 -> 121056 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0142.png | bin | 0 -> 132383 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0143.png | bin | 0 -> 135277 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0144.png | bin | 0 -> 137425 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0145.png | bin | 0 -> 153845 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0146.png | bin | 0 -> 138705 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0147.png | bin | 0 -> 139171 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0148.png | bin | 0 -> 123033 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0149.png | bin | 0 -> 139803 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0150.png | bin | 0 -> 151843 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0151.png | bin | 0 -> 151214 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0152.png | bin | 0 -> 135063 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0153.png | bin | 0 -> 141832 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0154.png | bin | 0 -> 159906 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0155.png | bin | 0 -> 185792 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0156.png | bin | 0 -> 178042 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0157.png | bin | 0 -> 177036 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 25843-page-images/p0158.png | bin | 0 -> 152438 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
40 files changed, 8858 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/25843-8.txt b/25843-8.txt new file mode 100644 index 0000000..c60ca99 --- /dev/null +++ b/25843-8.txt @@ -0,0 +1,3583 @@ +Project Gutenberg's De Klucht der Vergissingen, by William Shakespeare + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Klucht der Vergissingen + +Author: William Shakespeare + +Translator: Dr. L. A. J. Burgersdijk + +Release Date: June 19, 2008 [EBook #25843] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE KLUCHT DER VERGISSINGEN *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + + + + + + + +DE KLUCHT DER VERGISSINGEN. + + +PERSONEN: + + Solinus, hertog van Ephesus. + Ægeon, een koopman van Syracuse. + Tweelingbroeders, zonen van Ægeon en Æmilia. + Antipholus van Ephesus, + Antipholus van Syracuse. + Tweelingbroeders, dienaren van de gebroeders Antipholus. + Dromio van Ephesus, + Dromio van Syracuse. + Balthazar, een koopman. + Angelo, een goudsmid. + Een Koopman, vriend van Antipholus van Ephesus. + Een Koopman, handelende met Angelo. + Knijp, een schoolmeester. + Æmilia, vrouw van Ægeon. + Adriana, vrouw van Antipholus van Ephesus. + Luciana, haar zuster. + Lucie, dienstmaagd van Adriana. + Een Courtisane. + + Een Cipier, Gerechtsdienaars, Wachten en verder Gevolg. + + +Het tooneel is in Ephesus. + + + + + +EERSTE BEDRIJF. + + +EERSTE TOONEEL. + + +Een zaal in het paleis van den Hertog. + +De Hertog, Ægeon, een Cipier, een Gerechtsdienaar en verder Gevolg +komen op. + +ÆGEON. Spreek 't vonnis uit, Solinus; en de dood, +Het eind van alles, eindige ook mijn nood. + +HERTOG. Koopman van Syracuse, spaar uw reed'nen; +Ik volg, steeds onpartijdig, streng de wet. +De bitt're vijandschap, die onlangs rees, +Doordien uws hertogs wreede toren woedde +Op hand'laars, wakk're burgers onzer stad,-- +Die, 't geld ontberend om zich los te koopen, +Zijn wet bezeeg'len moesten met hun bloed,-- +Bant alle ontferming van ons gram gelaat. +Want sedert tusschen uw onrustig volk +En ons een diep rampzaal'ge twist ontstond, +Verboden hier en ginder raadsbesluiten +Zoowel aan Syracusers als aan ons, 12 +Den handel tusschen beide ontvlamde steden; +Ja meer, zoo een, uit Ephesus geboortig, +Zich wagen durft op Syracuse's markten, +Of ook, als een, uit Syracuse afkomstig, +'t Gebied van Ephesus betreedt, dan sterft hij, +En al zijn goed'ren zijn verbeurd verklaard, +Tenzij hij duizend mark betalen kan +Als boete voor zijn schuld en als zijn losgeld. +Maar al uw have, op 't allerhoogst geschat, +Is zeker nog geen honderd mark in waarde; +En dus veroordeelt u de wet ter dood. + +ÆGEON. 'k Heb dezen troost, dat, als uw wil geschiedt, +De zon, die daalt, voor 't laatst mijn jammer ziet. + +HERTOG. Spreek, Syracuser, meld mij nog in 't kort, +Waarom ge uw vaderstad verlaten hebt, +En wat gij hier in Ephesus kwaamt doen. + +ÆGEON. 't Is wel het zwaarst, wat gij mij op kunt leggen, +Dat ik mijn onuitspreek'lijk leed u meld; +Maar opdat elk getuig', dat drang des harten, +Niet lage misdaad, schuld is van mijn dood, +Wil ik verhalen, wat mijn smart mij toelaat. +Ik stam uit Syracuse en was gehuwd; +Mijn vrouw zou heel mijn heil en ik het hare +Geweest zijn, had niet onheil ons vervolgd. +Wij leefden recht gelukkig; onze rijkdom +Nam toe door meen'ge welgeslaagde reis +Naar Epidamnum, tot mijn factor stierf +En mij de zorg om de onbeheerde goed'ren +Uit mijner gade zoete omarming reet. +Nog geen zes maand was onze scheiding oud, +Toen zij, schoon bijna door de zoete straf +Bezwijkend, die de vrouw te dragen heeft, +Zich toerustte om mij na te reizen, en +Voorspoedig veilig aankwam waar ik was. +Zij had er nog niet lang vertoefd, of werd +De blijde moeder van twee flinke zoons, +En, wonder! de een den and'ren zoo gelijk, +Dat naamverschil alleen verschil kon geven. +Terzelfder uur en in hetzelfde huis +Was ook een vrouw van lagen stand verlost +Van tweelingknaapjes, evenzoo gelijk. +Die kocht ik,--de ouders leden broodsgebrek-- +Opdat zij dienaars werden van mijn zoons. +Mijn vrouw, niet weinig trotsch op zulk een paar, +Hield dag aan dag op onze huisreis aan; +Onwillig stemde ik toe; helaas! te vroeg +Betraden wij een schip. 62 +Wij waren pas een mijl van Epidamnum, +Daar gaf de zee, den wind steeds onderdanig, +Reeds teekens, boden van een bitt'ren nood, +En dra was alle hoop voor ons vervlogen. +Het duist're licht, dat ons de hemel schonk, +Bracht ons beangst gemoed, in steê van troost, +De zekerheid van de' onvermijdb'ren dood, +Dien ik voor mij wel daad'lijk hadde omarmd, +Maar 't stâge jamm'ren van mijn gade, die +Vooruit beweende, wat zij naad'ren zag, +En 't bitter schreien van mijn lieve kleinen, +Die weenden nu zij 't and'ren zagen doen, +Deed mij naar uitstel streven van ons lot; +Want uitstel mocht het zijn, iets anders niet. +Het scheepsvolk zocht zijn redding in de boot +En liet aan ons het zinkend vaartuig over. +Mijn vrouw, voor de' eerstgeboor'ne meest bezorgd, +Bond dezen aan een kleinen noodspriet vast, +Zooals de zeeman meevoert voor een storm, +En met hem een van de gekochte kind'ren; +En evenzoo deed ik met de andre twee. +En daarop bonden wij, mijn vrouw en ik, +Steeds turend op het voorwerp onzer zorg, +Onszelven vast aan de einden van den spriet; +En dreven met een sterke stroom, zooveel +Wij gissen konden, naar Corinthe toe; +En eind'lijk brak de zon weer helder door +En dreef de neev'len weg, die ons verdierven. +En bij het stralen van 't gewenschte licht +Werd ook de zee weer rustig en wij zagen +Twee schepen uit de verte tot ons naad'ren, +Een van Corinthe en een van Epidaurus. +Doch eer ze er waren,--o, verlang niets meer; +Gis, uit wat voorging, noodlots ommekeer. + +HERTOG. Neen, oude, breek niet af; want mededoogen +Mag ik u schenken, schoon genade niet. + +ÆGEON. O, hadden zoo de goden zich erbarmd, +Dan zou ik niet terecht thans wreed hen noemen. +De schepen waren nog tien mijlen ver, +Daar stieten we op een scherp en kantig rif; +Geweldig was door onze vaart de schok, +Zoodat ons noodschip in het midden brak. +Zoo deelde ons dan het lot, bij 't wreed verbreken +Van onzen echt, gelijk'lijk beiden toe, +Wat ons geluk en wat ons droef'nis bracht. +Het deel van haar, die arme, dat gewis +Wel min gewicht droeg, maar niet minder wee, +Werd sneller voortgedreven door den wind, +En ik zag alle drie aan boord genomen, +Door visschers van Corinthe, naar 't ons scheen. +In 't eind kwam òns een ander schip op zijde; +En toen zij zagen, wie er was gered, 114 +Was liefdevolle hulp ons deel; zij hadden +De visschers gaarne van hun prooi beroofd, +Waar' niet hun bark te slecht bezeild geweest; +Doch daarom werd er koers gezet naar huis.-- +Zoo weet gij nu, hoe mij 't geluk ontvlood +En 't ongeluk mijn leven heeft gerekt, +Opdat ikzelf mijn rampen zou verkonden. + +HERTOG. Deel nog om hunnentwil, die gij betreurt, +Welwillend mij volledig mede, wat +Aan hen en u tot nu weervaren is. + +ÆGEON. Mijn jongste zoon, doch oudste zorg, begon, +Toen hij een achttien jaar was, naar zijn broeder +Te willen zoeken, en hield telkens aan, +Dat ik zijn dienaar,--wien, gelijk zijn meester, +Van zijnen broeder slechts de naam nog bleef,-- +Hem mee zou geven, dat zij samen zochten, +'t Verlangen naar het lang verloren kind +Deed mij 't verliezen van mijn eenling wagen. +Ik heb in 't verste Griekenland vijf zomers +Gezworven en heel Azië doorkruist, +En kwam naar Ephesus op mijn terugweg, +Wel zonder hoop, maar hier als overal, +Waar menschen zijn, in 't zoeken onverdroten. +Doch hier is 't einde van mijn leed en leven, +En zeeg'nen zou ik mijn verhaasten dood, +Wist ik door al mijn zwerven slechts: zij leven. + +HERTOG. Rampzaal'ge Ægeon, door het lot bestemd +Om zulk een overmaat van leed te dragen! +Geloof mij, waar' 't niet tegen onze wet, +Niet tegen mijn gezag, mijn kroon, mijn eed,-- +Die schoon hij 't will', geen vorst miskennen mag-- +Mijn hart zou wis uw pleitbezorger zijn. +Maar schoon gij tot den dood verwezen zijt, +En, zonder groote schade voor onze eer, +'t Geslagen vonnis geen herroeping duldt, +Wil ik u gunstig zijn, zooveel ik kan. +Ik schenk u dezen ganschen dag, opdat +Gij hulpe zoekt, die u het leven redde. +Klop aan bij al uw vrienden hier, en smeek +Of borg uw losgeld bij elkaâr, en leef; +Gelukt dit niet, dan blijft uw dood bepaald. +Bewaker, houd hem in het oog. + +Cipier. Het zal geschieden, vorst. + +ÆGEON. Ik ga, maar hoop- en hulploos is mijn nood; +'t Is uitstel van een reeds begonnen dood. + +(Allen af.) + + + +TWEEDE TOONEEL. + + +Een plein in Ephesus. + +Antipholus en Dromio van Syracuse, benevens een Koopman, +komen op. + +KOOPMAN. Geef voor, dat gij van Epidamnum zijt, +Want anders legt men op uw goed beslag. +Nog heden raakte een Syracuser koopman +In hecht'nis, wijl hij hier zich heeft gewaagd; +En daar hij zich niet los kan koopen, sterft hij, +Zooals de wet van onze stad bepaalt, +Nog eer de moede zon in 't westen zinkt. +Ziehier het geld, dat ik voor u bewaarde. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hier, Dromio, ga, breng dit naar den + Centaurus, +En blijf er wachten, tot ik bij u kom. +'t Is binnen 't uur reeds tijd voor 't middagmaal; +Tot zoolang wil ik in de stad eens rondzien; +De winkels eens bekijken, de gebouwen; +Dan kom ik eten en een slaapje doen; +Want ik ben moede en stijf van 't lange reizen; +Ga, loop maar door. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel menig hield u bij uw woord en ging +Met zulk een aardig duitje werk'lijk door. + +(Dromio van Syracuse af.) + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Dat is een trouwe knaap, heer, die recht vaak, +Als zorg en somberheid mij nederdrukken, +Mijn geest vervroolijkt door zijn luchte scherts. +Maar kom, verzelt gij mij eens door de stad, +En blijft gij dan van middag bij mij eten? + +KOOPMAN. Ik heb een samenkomst van hand'laars, heer, +En hoop, dat die mij goed wat op zal brengen; +Verschoon mij dus. Maar als gij wilt, zal ik +U tegen vijf uur op de markt ontmoeten, +En ben tot slapenstijd dan tot uw dienst. +Thans roepen mij mijn zaken elders heen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Tot vijf uur, gaarne. Nu ga ik wat slent'ren +En recht op mijn gemak uw stad bezien. + +KOOPMAN. Nu, ik wensch u met uzelven veel genoegen. + +(Koopman af.) + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Die mij genoegen met mijzelven wenscht, +Die wenscht mij toe, wat zeker niet gebeurt. +Ik ben een waterdroppel in de wereld, +Die in de zee een and'ren droppel zoekt, +En als hij zich tot onderzoek er in stort, +Bij 't zoeken spoorloos zich er in verliest; +Zoo ik, terwijl ik moeder zoek en broeder, +Verlies ik mij, onzaal'gen, zelf er door. + +(Dromio van Ephesus komt op.) + +Daar komt mijn trouwe levensalmanak. 41 +Hoe is 't? wat keert gij daar zoo ras terug? + +DROMIO VAN EPHESUS. Zoo ras terug? zeg eer, zoo laat pas hier! +De kip brandt aan, de bigge valt van 't spit, +De klok heeft lang reeds twaalf geslagen, en +Mijn meesteres reeds één hier op mijn wang; +Zij is ontvlamd, omdat het eten koud is, +Het eten koud, omdat gij niet te huis komt, +Gij komt niet thuis, wijl gij geen honger hebt, +Gij hebt geen honger, wijl gij niet gevast hebt; +Maar wij, vermoeid door vasten en gebeden, +Wij boeten voor uw euveldaân van heden. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Leg op uw mond een slot, maar zeg mij eerst: +Waar hebt gij 't geld, dat ik u gaf, gelaten? + +DROMIO VAN EPHESUS. Den schelling meent gij van verleden Woensdag, +Voor--, voor een staartriem van mijn meesteres? +Dien heeft de zadelmaker lang en breed. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik ben nu in geen stemming om te schertsen; +Dus zeg mij en wat vlug, waar is het geld? +Wij zijn hier vreemd; hoe komt het in u op, +Niet zelf te passen op een som zoo groot? + +DROMIO VAN EPHESUS. Heer, 'k bid u, scherts zoo, als ge aan tafel zit. +Ik kom, vlug als de post, hier van uw vrouw, +Doch kom ik weer, dan maakt zij mij tot deurpost, +En kerft gewis uw schuld hier op mijn kruin. +Is u dan niet, als mij, uw maag een klok, +Wier slag u zonder bode huiswaarts drijft? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Kom, Dromio, kom, ontijdig is die scherts; +Bewaar ze tot ik vroolijker gestemd ben. +Waar is het goud, dat ik u toevertrouwde? + +DROMIO VAN EPHESUS. Aan mij, heer? ik ontving geen goud van u. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Komaan, schavuit, genoeg van zulke grappen; +Spreek op, hoe staat het met wat gij moest doen? + +DROMIO VAN EPHESUS. Heer, 'k moest u zoeken op de markt en vragen, +Dat ge in uw huis, den Fenix, eten komt; +Daar wacht mijn meesteres u, met haar zuster. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo waar ik christen ben, gij zult mij zeggen, +Waar 't geld in veiligheid geborgen is, +Of ik sla u dien bol vol grappen in, +Die schertsen blijft, als ik geen scherts versta. +Waar zijn die duizend mark, die ik u gaf? + +DROMIO VAN EPHESUS. 'k Heb een'ge merken op mijn bol van u, +En enkele op mijn rug van de eed'le vrouw, +Maar van u beiden saam geen duizend merken. +Doch gaf ik, wat ik kreeg, u weer terug, +Misschien waar' 't ras met uw geduld gedaan. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Van de eed'le vrouw? zeg, vlegel, welke vrouw? + +DROMIO VAN EPHESUS. Uw vrouw, heer, vrouw des huizes in den Fenix, +Die vast, totdat gij thuis om te eten komt, +En vraagt, dat gij wat spoedig eten komt. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wat! drijft ge in mijn gezicht den spot + met mij, +En dat gewaarschuwd! Vlegel! hier! hou daar! + +(Hij slaat hem.) + +DROMIO VAN EPHESUS. Om Gods wil, heer; houd toch uw handen thuis! +Gij wilt niet, heer? dan toon ik u mijn hielen. + +(Hij loopt heen.) + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo waar ik leef, door de' een of and're' + streek +Is al mijn geld den kerel afgezet. +De stad is, zegt men, vol bedrog en list, +Vol beurzensnijders die het oog bedotten, +Nachttoov'naars, die verbijst'ren, heksen, die +De ziel verdervend, 't lichaam tevens sloopen, +Marktschreeuwers, tal van sluw vermomde dieven, +En zulke godvergeten schurken meer. +Zoo 't waarheid blijkt, reis ik onmidd'lijk af. +Ik ijl naar den Centaurus, zoek mijn knecht, +Doch vrees, er komt niet veel van 't geld terecht. + +(Antipholus van Syracuse af.) + + + + +TWEEDE BEDRIJF. + + +EERSTE TOONEEL. + + +In het huis van Antipholus van Ephesus. + +Adriana en Luciana komen op. + +ADRIANA. Mijn man blijft weg, zijn dienaar eveneens, +Dien ik zoo aandreef vlug zijn heer te zoeken! +En, Luciana, twee uur moet het zijn. + +LUCIANA. Een koopman heeft hem moog'lijk uitgenoodigd, +Zoodat hij van de markt ter maaltijd ging. +Laat ons gaan eten, zusje; wees niet boos; +De man is van zijn doen en laten baas; +Hem is de tijd de baas; hij ziet: 't is tijd; +En gaat of komt; dus zusjelief, wees kalm. + +ADRIANA. Wat is 't, dat hem die meerd're vrijheid geeft? + +LUCIANA. 't Is dat hij buitenshuis zijn zaken heeft. + +ADRIANA. Deed ik als hij, hij nam 't mij kwalijk af. + +LUCIANA. Met recht: zijn wil voert over u den staf. + +ADRIANA. Een ezel is 't, die zulk een staf verdraagt! + +LUCIANA. Wee haar, die aan een stug verzet zich waagt! +Bij wat ge op aard, in lucht of water ziet, +Voert één deel over 't ander steeds gebied; +Zie 't vee, den visch, den vogel in de lucht, +'t Is steeds de man, die orde houdt en tucht; +De man, half god, van alle scheps'len 't eerst, +Die 't breede land, de woeste zee beheerscht, +Door ziel en geest, die krachtig in hem leven, +Ver boven vogels, vee en visch verheven, +Is van zijn vrouw de heer en vorst, dus stil! +En plooi ùw willen naar des meesters wil. + +ADRIANA. U schrikt van de' echt die slavernij wis af? + +LUCIANA. Neen, eer maakt angst voor huwlijkszorg mij laf. + +ADRIANA. Zijt ge eens getrouwd, dan wilt ge ook wel regeeren. + +LUCIANA. 'k Wil onderwerping eerst, dan liefde leeren. + +ADRIANA. Maar als uw man zijn toevlucht elders nam? + +LUCIANA. Ik zou het dragen, tot hij wederkwam. + +ADRIANA. Als niets ons tergt, geduldig zwijgt de mond; +Zacht blijft men, is voor 't tegendeel geen grond. +Een armen mensch, door 't nijdig lot geplaagd, +Vermanen wij tot kalm zijn, als hij klaagt; +Maar drukte eens òns hetzelfde leed als hem, +Niet min, licht meer, verhieven we onze stem; +Zie, zoo roemt gij, nog door geen man gekrenkt, +Van 't voos geduld, dat dit verlichting schenkt; +Maar huw eens, word gekrenkt als ik, en ras +Blijkt uw geduld u dwaas en smelt als was. + +LUCIANA. Nu 'k huw wel eens en neem de proef er van.--42 +Daar komt uw dienaar; spoedig volgt uw man. + +(Dromio van Ephesus komt op.) + +ADRIANA. Nu, is de komst uws tragen heers op handen? + +DROMIO VAN EPHESUS. O, spreek mij niet van zijn handen, mijn ooren +weten er al genoeg van en kunnen er van meepraten. + +ADRIANA. Gij hebt hem dus gesproken? en wat doet hij? + +DROMIO VAN EPHESUS. Zijn doen? dat heeft hij mij aan 't oor +verteld. Vervloekt zijn hand, ik kon hem nauw verstaan. + +LUCIANA. Sprak hij zoo zacht, dat gij 't niet vatten kondt? + +DROMIO VAN EPHESUS. Neen, hij sloeg wel zoo hard, dat ik zijn slagen +maar al te goed kon voelen en met dat al zoo onduidelijk, dat het +mijn bevatting te boven ging. + +ADRIANA. Maar 'k bid u, zeg mij, komt hij nu naar huis? +Hij leeft, zoo 't schijnt, om mij pleizier te doen. + +DROMIO VAN EPHESUS. Nu, meesteres, hij is een dolle stier. + +ADRIANA. Een dolle stier, gij schelm? + +DROMIO VAN EPHESUS. Niet dat hij horens draagt, maar hij is dol. +Toen ik hem vroeg om thuis te komen eten, +Vroeg hij mij naar een duizend mark in goud; +"'t Is etenstijd," riep ik; "mijn goud!" riep hij; +"Uw maal brandt aan," riep ik; "mijn goud!" riep hij; +"Komt gij naar huis?" riep ik; "mijn goud!" riep hij, +"Waar hebt gij, zeg, mijn duizend mark, gij schelm?" +"Het vleesch brandt aan," riep ik; "mijn goud!" riep hij; +"Heer, de eedle vrouw,--" riep ik; "hang op uw vrouw! +"Wat weet ik van uw vrouw? weg met uw vrouw!" + +LUCIANA. Dat zeide, wie? + +DROMIO VAN EPHESUS. Dat zeide hij, mijn meester; +"'k Weet niets," riep hij, "van huis of vrouw of lief." 71 +En zoo breng ik, door zijne schuld, mijn boodschap, +Niet op mijn tong, maar op mijn schouders thuis, +Want, kort en goed, zijn rans'len dreef mij voort. + +ADRIANA. Terug, schavuit, en breng uw meester hier. + +DROMIO VAN EPHESUS. Terug? en dan met slagen weer naar hier? +Om Gods wil, laat een ander nu eens gaan. + +ADRIANA. Terug, of rondom zal het hoofd u gloeien. + +DROMIO VAN EPHESUS. En hij zou 't gloeien doen met rooden schijn; +Zoo schonkt gij beiden mij een heil'genglorie. + +ADRIANA. Weg, domme prater, haal uw meester hier! + +DROMIO VAN EPHESUS. Zeide ik goedrond de waarheid, ben ik dáárom +Te schoppen als een bal van hier naar ginds? +Gij schopt mij weg, hij schopt gewis mij weer, +Als ik dat uit zal houden, zoo naai mij eerst in leer. + +(Dromio van Ephesus af.) + +LUCIANA. Foei, wat misvormt de gramschap uw gelaat! + +ADRIANA. Wis zit hij bij het een of ander liefje' en praat, +Terwijl ik naar een enk'len lach verlang. +Ontnam reeds rimp'lige ouderdom mijn wang +Haar boeiend schoon? Wie heeft het mij geroofd, +Dan hij? Is geest en scherts in mij verdoofd? +Neemt iets aan vlug en lucht gekout den moed, +'t Is barschheid, ruw en hard als steen, die 't doet, +Lokt and'rer fraai gewaad hem van mijn zij, +'t Is mijn schuld niet, want hij koopt mij kleedij. +Wat is in mij vervallen en is 't niet +Door hem? Ja, zoo hij mij vervallen ziet, +Hij ziet zijn eigen werk; één zonnestraal +Van hem, mijn schoon herleeft in morgenpraal. +Doch grillig springt mijn hert naar jonger hout +En nieuwe wei, ik arme ben hem te oud. + +LUCIANA. Wat plaagt u de ijverzucht!--Foei, schaam u toch! + +ADRIANA. 'k Moest dwaas, gevoelloos zijn, verdroeg ik 't nog. +Ja, elders wordt zijn oog geboeid, gewis; +Waarom is hij niet hier, zoo 't dit niet is? +Gij weet, hij zou me een gouden keten geven, +Waar' enkel dit, dit achterweeg gebleven, +En steeds zijn liefde mijn, voor mij alleen! +Ik zie het nu, de fijnst geslepen steen +Verliest zijn glans, en blijve goud ook goud, +Hoe vaak betast, zijn vol gewicht behoudt +Het niet aldoor; en op den schoonsten naam +Werpt valschheid en verleiding vaak een blaam. +Ach, nu mijn schoon zijn oog niet meer kan laven, +Wil ik 't in tranen met mijzelf begraven. + +LUCIANA. Wat de ijverzucht bespott'lijk door kan draven! + +(Beiden af.) + + + + + +TWEEDE TOONEEL. + + +Een plein. + +Antipholus van Syracuse komt op. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Het goud, dat ik aan Dromio gaf, ligt veilig +En wel in den Centaur; de trouwe borst +Is uitgegaan, bezorgd, om mij te zoeken. +Naar wat ik reken en de waard mij zeide, +Kon ik hem nog niet spreken, sinds ik 't eerst +Hem van de markt naar huis zond. Zie, daar komt hij. + +(Dromio van Syracuse komt op.) + +Zoo, man, is thans uw joligheid wat uit? +Scherts weder zoo, als gij in slagen lust hebt, +Gij weet van geen Centaurus? van geen goud? +Mijn vrouw doet mij door u voor 't eten roepen? +De Fenix heet mijn huis? Wat dolheid was 't, +Zoo dol bescheid te geven op mijn vragen? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Heer, welk bescheid? en wanneer zeide ik dat? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo pas, en hier, geen half uur nog geleden. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik heb u niet gezien, sinds gij mij 't goud +Van hier naar den Centaurus brengen liet. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wat, schurk! gij hebt de ontvangst van +'t goud geloochend, +Van een meest'res en van een maal gesproken, +Maar weet nu, hoop ik, dat die grap niet smaakt. + +DROMIO VAN SYRACUSE. 't Verheugt mij, dat ge in scherts behagen hebt. +Maar wat bedoelt gij, heer? wil 't mij verklaren. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo, waagt gij 't weer, den draak met mij +te steken? +Acht gij dat scherts? Hier, neem dan dit, en dat! + +(Hij slaat hem.) + +DROMIO VAN SYRACUSE. Om gods wil, heer! houd op, uw jok wordt ernst. +Wat jokte ik dan, dat gij mij zoo betaalt? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Omdat ik soms gemeenzaam scherts en keuvel, +Als met een nar, misbruikt ge in overmoed +Mijn vriendlijkheid en neemt mijn ernstige uren, +Alsof ze u toebehoorden, in beslag. +Maar dans' de mug ook in den zonneschijn, +Zij kruipt in reten, als de lucht betrekt; +Begluur, als gij wilt schertsen, mijn gelaat, +En richt uw doen naar mijnen blik, of ik +Leer op uw bol u beter maat te houën. 34 + +DROMIO VAN SYRACUSE. Op mijn bol, heer, zegt gij? als gij het slaan +wildet laten, zou ik het liever voor een hoofd houden, maar als gij met +dat ranselen voortgaat, moet ik een bolwerk voor mijn hoofd dienen te +krijgen en het goed dekken, of mijn beetje verstand in mijn schouders +zoeken te bergen. Maar ik bid u, heer, waarom word ik geslagen? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Weet gij 't nog niet? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik weet alleen, dat ik geslagen ben. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Moet ik dus zeggen, waarom? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ja, heer, gaarne, want ieder waarom heeft zijn +daarom, zegt het spreekwoord. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waarom?--vooreerst, gij dreeft den spot +met mij. +Waarom nog eens?--gij dorst het tweemaal doen. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Liep ergens ooit een man zoo ongerijmd als ik +er in? +In geen van deze twee daaroms is rijm noch slot noch zin. +Toch, heer, dank ik u. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo, dankt ge mij? waarvoor? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel, meester, voor dat iets, dat gij mij gaaft +voor niets. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik zal het de volgende maal weer goed maken +en u eens niets voor iets geven. Maar zeg, man, is het etenstijd? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Neen, heer, ik geloof, dat aan het vleesch nog +iets ontbreekt, dat ik heb. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Een mooi ding, en wat? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Het geklopt zijn. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo, man, dan zal het niet malsch zijn. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Als het zoo is, heer, dan bid ik u, eet er +niets van. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waarom niet? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Het mocht u de gal doen overloopen en mij een +tweede klopping bezorgen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Nu, man, leer dan op zijn tijd te schertsen; +er is een tijd voor alles. 66 + +DROMIO VAN SYRACUSE. Voordat gij zooveel overloop van gal hadt, +zou ik dit hebben durven ontkennen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Op welken grond, man? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel, heer, op een grond zoo glad als de gladde +kale kop van Vader Tijd zelf. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Laat hooren. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Voor niemand is er een tijd, dat hij zijn haar +terugkrijgt, als de natuur hem eens kaal gemaakt heeft. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Is geld niet bij machte het hem terug te +bezorgen? + +DROMIO VAN SYRACUSE. O ja, als hij een pruik koopt en daardoor zijn +verloren haar herkrijgt van een ander man. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waarom is de Tijd zoo schriel met haar, +terwijl het toch zulk een welige uitbotting is? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Omdat het een zegen is, waar hij beesten mee +beschenkt; en wat hij den mensch in haar heeft te kort gedaan, dat +heeft hij in verstand vergoed. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo, maar er zijn menschen genoeg, die meer +haar hebben dan verstand. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Maar ook van die heeft elk nog verstand genoeg +om zijn haar te verliezen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zoo, gij hebt daar harige lieden voor +onnoozele halzen zonder verstand verklaard. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Hoe onnoozeler iemand is, des te eer zorgt hij +het kwijt te raken; maar hij verliest het met een soort van genot. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Om welke reden? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Om twee redenen, en wel zeer gezonde. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Neen, gezonde juist niet. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Nu, zekere redenen dan. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zekere? in een zoo bedrieglijke wereld, +neen. 95 + +DROMIO VAN SYRACUSE. Bepaalde redenen dan. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Noem ze maar op. + +DROMIO VAN SYRACUSE. De een is, dat hij het geld voor friseeren +uithaalt, de andere, dat zij hem aan tafel niet in zijn soep kunnen +vallen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Gij hadt mij nu al dezen tijd moeten bewijzen, +dat er niet voor alles een tijd is. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Zeker, heer, en dat heb ik gedaan; namelijk dat +er geen tijd is om haar, van nature verloren, terug te krijgen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Maar uw reden gaf den grond niet aan, waarom +er geen tijd is om het terug te krijgen. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Dan wil ik het zoo versterken: de Tijd zelf is +kaal en zal dus tot het eind der wereld kale volgelingen hebben. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik dacht al wel, dat het op een kaal besluit +zou uitloopen. Maar stil! wie wenkt ons daar? + +(Adriana en Luciana komen op.) + +ADRIANA. Antipholus, ja blik maar vreemd en koud; +Een ander liefje ziet gij teeder aan; +Ik ben niet Adriana, niet uw vrouw. +Er was een tijd, dat ge ongevergd mij zwoert: +Geen enkel woord was in uw oor muziek, +Geen enk'le blik welsprekend voor uw oog, +Geen enk'le handdruk lieflijk voor uw hand, +Geen enk'le spijs welsmakend voor uw tong, +Dan woord of blik of druk of spijs van mij. +Van waar thans, o mijn gade, o spreek, van waar, +Dat gij thans zoo vervreemd zijt van uzelf? +Uzelf, zeg ik, daar gij van mij vervreemd zijt, +Van mij, die met u een, ondeelbaar, beter +Dan 't beet're deel ben van uw dierbaar ik. +O scheur niet, mijn geliefde, u van mij los, +Want ja, geloof mij, in de woeste branding +Laat ge even licht een waterdroppel vallen +En schept dien onvermengd er weder uit, +Verminderd noch vermeêrd, dan dat ge uzelf +Aan mij ontneemt, en niet mijzelf er bij. +Hoe trof 't u niet in 't diepste van uw ziel, +Zoo gij slechts hoordet, dat ik trouwloos was, +Dat dit mijn lichaam, heilig u gewijd, +Bevlekt zou zijn met booze', onkuischen lust! +Zoudt gij niet op mij spuwen, mij vertrappen, +Uw naam van gâ mij sling'ren in 't gezicht, +De huid mij scheuren van 't boeleerend voorhoofd, +Den trouwring snijden van mijn valsche hand, +Dien breken met een vloek van eeuw'ge scheiding? +Ik weet, dit kunt gij doen; zoo doe het nu. +Ik ben geschandvlekt met het merk van echtbreuk; +Mij woelt een overspeel'ge lust in 't bloed; +Want zijn wij tweeën één en zijt gij valsch, +Dan stroomt het gif van uw bloed in het mijn', +En door uw smetstof word ik tot boelin. +Dies, heilig zij u steeds het huwlijksbed, +Dan leeft gij ononteerd, ik onbesmet. 148 + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Geldt mij dit, schoone vrouw? Ik ken u niet. +Twee uren pas ben ik in Ephesus, +En vreemder dan de stad is mij uw taal; +Want, hoe ik napluis, wat ik heb gehoord, +'k Begrijp van alles, wat gij zegt, geen woord. + +LUCIANA. Foei, zwager, zijt ge een ander dan voorheen? +Wanneer hebt ge ooit mijn zuster zoo bejegend? +Zij liet door Dromio voor het maal u roepen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Door Dromio? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Door mij? + +ADRIANA. Door u, en met dit antwoord kwaamt gij thuis: +Hij had u afgeranseld en, bij 't slaan, +Mijn huis als 't zijn, mij als zijn vrouw geloochend. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Dus hebt ge met deze edelvrouw gesproken? +Van waar die afspraak? en wat wilt ge ermee? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik, heer? ik heb haar nooit gezien voor nu. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Gelogen, knaap! want juist, wat gij daar zegt, +Was uwe boodschap aan mij op de markt. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik heb haar van mijn leven nooit gesproken. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hoe komt het dan, dat ze ons bij name noemt? +Of is dit door een geest haar ingefluisterd? + +ADRIANA. Hoe kwalijk strookt het met uw waardigheid, +Dit guichelspel te spelen met uw slaaf, +Hem aan te zetten, dat hij dus mij terg'! +Lijd ik het onrecht, dat gij mij verlaat, +Hoop niet op onrecht onrecht door uw smaad. +Laat toe, dat ik om u mijn armen sla; +Ik ben een wingerd, gij een olm, mijn gâ; +Mijn zwakheid, om uw forschen stam gerankt, +Gevoelt, erkent, dat ze alle kracht u dankt: +Wat tusschen ons zich dringe en u omvaam', +'t Is onbeschaamd klimop of mos of braam; +Het snoeimes kappe 't weg; 't zou u verderven, +Uw groei verstikken, leven van uw sterven. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Het is tot mij, dat zij die reed'nen houdt! +Wat! ben ik in den droom met haar getrouwd? +Of slaap ik nu en meen ik, dat ik hoor? +Wat vreemde waan verdwaast mijn oog en oor? +Maar kom, tot mij dit raadsel wordt verklaard, +Zij de opgedrongen dwaling thans aanvaard. + +LUCIANA. Dromio, ga, zeg hun, 't eten op te dragen. 189 + +DROMIO VAN SYRACUSE. Mijn rozenkrans! en fluks een kruis geslagen! +Dit is een tooverland! O wee ons, wee! +Al wie hier spreekt, is spook en uil en fee. +Verzetten we ons, dan brengen ze ons in 't nauw, +En knijpen voor het minst ons bont en blauw. + +LUCIANA. Wat praat gij in uzelf en staat nog daar? +Dromio, gij doeniet, slak, gij leuteraar! + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik ben vervormd, betooverd, heer, niet waar? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ja, zeker is 't uw geest, zooals de mijne. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Naar geest en lichaam beide, of ik slaap. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Uitwendig niet. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ja toch ik werd een aap. + +LUCIANA. Wat zoudt gij wezen, als 't geen ezel was? + +DROMIO VAN SYRACUSE. 't Is waar, zij drijft mij en ik snak naar gras. +Ja 't moet wel zijn, dat ik een ezel ben, +Wijl zij mij kent, ik haar volstrekt niet ken. + +ADRIANA. Kom, kom, zoo dwaas wil ik niet langer wezen, +Dat ik mij de oogen wrijf en bitter ween, +Nu heer en dienaar spotten met mijn nood. +Kom, man, aan tafel.--Dromio, wees portier.-- +'k Wil heden boven met u spijzen, man; +Gij zult mij al uw dolle streken biechten.-- +Knaap, als u iemand naar uw meester vraagt, +Dan spijst hij elders: laat geen sterv'ling toe.-- +Kom, zuster.--Dromio, wees een goed portier. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wat is het, hemel, hel of aarde, hier? +Slaap, waak ik? Ben ik wijs of buiten west? +Ik ken mijzelven niet en zij mij best. +Hoe 't zij, 'k wil meegaan zonder verder vragen, +En blindlings in dit avontuur mij wagen. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Is 't uw wil, heer, dat ik de wacht hier houd? + +ADRIANA. Laat ge iemand in, weet dat het u berouwt! + +LUCIANA. Kom, kom, Antipholus, of 't maal is koud. + +(Allen af.) + + + + + +DERDE BEDRIJF. + + +EERSTE TOONEEL. + + +Voor het huis van Antipholus van Ephesus. + +Antipholus van Ephesus, Dromio van Ephesus, +Angelo en Balthazar komen op. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Vriend Angelo, maak gij het voor ons goed; +Als ik niet op mijn tijd pas, kijft mijn vrouw. +Zeg, dat ik met u in de werkplaats was, +En naar het maken van haar halssnoer keek, +En dat gij 't morgen thuis bezorgen zult. +Maar denk eens, deze schelm houdt stokstijf staande, +Dat ik hem op de markt ontmoette, sloeg, +En duizend mark in goud van hem begeerde, +En ook mijn vrouw verloochende en mijn huis.-- +Spreek op, gij drinkebroêr, wat meent ge er mee? + +DROMIO VAN EPHESUS. Zeg wat gij wilt, heer, maar ik weet, wat ik weet, +Dat uw groete bestond in het slaan, dat gij deedt; +Waar' mijn vel perkament en waren uwe slagen inkt, +'k Had een schrift'lijk bewijs, dat gij zoo mij ontvingt. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij zijt een ezel, zie ik. 15 + +DROMIO VAN EPHESUS. Dat dacht ikzelf ook alreê, +Want ik word uitgescholden en slagen krijg ik mee, +Maar dan zou ik achteruitstaan, en als gij dat bedacht, +Dan naamt ge u voor mijn hoeven en de' ezel in acht. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij zwijgt, heer Balthazar, ik hoop nu maar, +dat het maal +Beantwoordt aan mijnen wensch, dan vindt gij een goed onthaal. + +BALTHAZAR. Hoog schat ik uwe vriendlijkheid, al waar' ook 't eten +schraal. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Een schraal onthaal is vriendlijkheid; veel +liever zie ik den disch, +Heer Balthazar, beladen met keur van vleesch en visch. + +BALTHAZAR. Goed eten tel ik minder, dat schaft soms een lomperd ook. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik meer dan hoff'lijke woorden; een woord +vervliegt als rook. + +BALTHAZAR. Zij de spijs ook gering, bij een vriendlijken waard ga ik +gaarne te gast. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Voorwaar, dan zijt gij een gast, die een +vrekkigen gastheer past. +Maar is een eenvoudig maal u goed, neem dan voor lief, wat ik bied; +Vindt gij elders ook lekkerder schotels, een vriend'lijker welkomst +niet.-- +Doch zie, mijn deur gesloten! knaap, roep eens, en klop aan! 30 + +DROMIO VAN EPHESUS. Hé, Trui, Brigit, Marianne, Kaat, Rika, Martha, +Jaan! + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Bloed, domoor, ezel, schaapskop, +lompe beer! +Pak u weg van de deur of zet op de stoep u neer! +Wat roept gij hier deernen op, en dat zoo bij 't dozijn, +Als één reeds een te veel is? Van hier, loop rond, verdwijn! + +DROMIO VAN EPHESUS. Wat lomperd werd portier hier?--Doe open, mijn +meester wacht. + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Hij ga van waar hij kwam, en neem +voor de koû zich in acht. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wie maakt daar praatjes? vlug wat! laat +ons door. + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Ja heer, 'k zeg u wanneer, als +gij mij zegt, waarvoor. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Waarvoor? ik kom eten, ik at vandaag nog niet. + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). De deur is dicht van daag; wacht +tot gij ze open ziet. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wie houdt mijn deur mij dicht en beschimpt +mij daar zoo? + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Wel, die vandaag portier is, +en mijn naam is Dromio. + +DROMIO VAN EPHESUS. Staalt gij mijn dienst en naam, gij zult het, +o schurk! u beklagen; +De een bracht mij nooit crediet en de ander dikwijls slagen. +Hadt gij den heelen dag maar voor Dromio gespeeld, +Dan waren u mijne namen en klappen toebedeeld. + +LUCIE (van binnen). Welk een leven! wie is 't, die voor de deur +hier staat? + +DROMIO VAN EPHESUS. Laat, Luus! wat vlug mijn heer in. + +LUCIE (van binnen). Wat heer? hij + komt te laat. +Vertel dat uw meester. 50 + +DROMIO VAN EPHESUS. Mijn god, het is te gek. +Kom ik binnen, geloof me, dan pak ik je bij den nek. + +LUCIE (van binnen). Des te beter, dat gij daar moet blijven, +gij bloed! + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Is Luus uw naam? wel Luus dan, +dat antwoord was wel goed. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hoor, meisje, wat is dat? gij laat ons toch +in, naar ik meen? + +LUCIE (van binnen). Gij hebt reeds het antwoord. + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). En dat was neen. + +DROMIO VAN EPHESUS. Wel zeker, ja, help haar; zij kan 't niet alleen! + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Kom, kreng, laat mij binnen. + +LUCIE (van binnen). Waarvoor? vraag +ik maar. + +DROMIO VAN EPHESUS. Heer, bons op de deur. + +LUCIE (van binnen). Ja, bons ze uit elkaâr. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. En trap ik haar in, feeks, dan krijgt gij +uw loon. + +LUCIE (van binnen). Beproef het, dan krijgt gij het tuchthuis +ter woon. + +ADRIANA (van binnen). Wie maakt aan de deur toch dat heidensch +gedruisch? + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Op mijn eer, in uw stad is +onrustig gespuis. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Zijt gij daar eind'lijk, vrouw, voorwaar, +gij komt vrij laat. + +ADRIANA (van binnen). Uw vrouw, schavuit? pak u weg, en vlug, is +mijn raad. + +DROMIO VAN EPHESUS. Dat "schavuit", heer, wis blijft het u bij, +waar ge ook gaat. + +ANGELO. Hier wacht noch maal noch welkomst ons, en beiden trokken +ons aan. + +BALTHAZAR. Wat beter was, bleef onbeslist; nu zullen zij beide ons +ontgaan. + +DROMIO VAN EPHESUS. Uw gasten zijn er, meester; laat hen niet buiten +staan. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wij komen niet in de haven; de wind is ons +hier tegen. + +DROMIO VAN EPHESUS. Gelukkig is er wind, want anders stondt ge in +den regen. +Uw maal daarbinnen is warm en gij staat hier in de koû, 71 +Verraden en verkocht; wie, die niet dol worden zou? + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Een koevoet! die deur moet omver; wat helpt +ons geklop? + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Breek in, als gij durft, en ik +breek u uw schurkenkop. + +DROMIO VAN EPHESUS. Nu wacht maar, wij zullen dat schelden en razen +wel stuiten, +En spoedig genoeg u een ander deuntje doen fluiten. + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Eer breekt ge uw woord dan de deur; +gij gaat u in woorden te buiten. + +DROMIO VAN EPHESUS. En gij zijt buiten westen. Voor 't laatst nog, +laat ons binnen. + +DROMIO VAN SYRACUSE (van binnen). Als vogels zonder veêren zijn, +en visschen zonder vinnen. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Nu dan, niet langer praatjes. Ga, haal een +koevoet hier. + +DROMIO VAN EPHESUS. Een koevoet zonder koe, niet waar? Doch sterker +dan een stier. +Spreekt hij van visschen zonder vin en vogels zonder veêren, +Die enk'le voet zal aan dien knaap zijn dolheid wel verleeren. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Genoeg, haal mij een koevoet hier; komaan! + +BALTHAZAR. Bedwing u, heer, niets overijld gedaan! +Zoo deedt ge uw eigen goeden naam te kort, +En bracht de vlekk'looze eer van uwe vrouw +Licht in 't bereik van achterdocht en laster. +In 't kort: gij kent haar lang; haar schrand're geest, +Deugd, leeftijd, zedigheid, staan alle borg, +Dat er een grond is voor haar doen, hoe vreemd; +En zij verantwoordt, twijfel niet, volkomen, +Dat thans de deur voor u gesloten blijft. +Neem raad van mij aan; ga nu rustig heen, +En laat ons in den Tijger saam gaan eten; +En tegen de' avond gaat ge alleen naar huis, +En hoort, wat tot dit buitensluiten dreef. +Want tracht gij met geweld hier in te breken, +Juist op dit uur van druk verkeer, dan loopen +Er daad'lijk dwaze praatjes door de stad, +En vinden ingang bij 't gemeene volk; +En zoo wordt op uw vlekkeloozen naam +Een booze smet geworpen, die blijft kleven, +En na uw dood uw graf onteeren zou; +Want laster, eens gezaaid, is schielijk groot, +En blijft aan 't groeien, waar zij wortel schoot. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij hebt mij overtuigd. Ik wil dus gaan, 107 +En, vroolijkheid ten trots, nu vroolijk zijn. +Een deerne weet ik, aardig, onderhoudend, +Vol geest, gevat,--ja vrij, maar toch ook zacht; +Daar zullen we eten; 't is een meisje, waar +Mijn vrouw,--doch ik bezweer u, zonder reden +Zich vaak jaloersch om heeft getoond. Bij haar +Gebruiken wij het maal.--Ga gij naar huis, +En haal den ketting;--die is nu wel klaar;-- +En breng hem, bid ik, met u in den Egel; +Want dat is 't huis; dien ketting schenk ik nu,-- +Al waar' het enkel om mijn vrouw te plagen,-- +Aan onze gastvrouw; beste heer, maak spoed. +'k Werd in mijn eigen huis niet opgenomen, +En klop nu elders aan om onderkomen. + +ANGELO. Gij ziet mij ras daar bij u, binnen 't uur. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ja doe dat, goed.--Die grap wordt wel wat duur. + +(Allen af.) + + + + +TWEEDE TOONEEL. + + +Binnenplein in het huis van Antipholus van Ephesus. + +Luciana en Antipholus van Syracuse komen op. + +LUCIANA. Antipholus, is 't moog'lijk? Gij verzaakt +Uw plicht van echtgenoot? wat worm ontstal +Uw jonge liefdebloem het hart? hoe raakt +Uw jong geluk, bij de' opbouw, in verval? +Naamt gij mijn zuster om den wil van 't geld, +Behandel om den wil van 't geld haar goed; +Mint gij thans elders, háár zij 't niet gemeld, +Verberg uw valschheid diep in uw gemoed; +Dat nooit mijn zuster in uw oog het leez', +Uw tong uw eigen schande nooit verkonde; +Blik zacht, spreek vleiend, huichel, ban haar vrees, +Hul in het vlekk'loos kleed der deugd uw zonde; +Schijn trouw, hoewel uw hart zijn trouw vergeet; +Leer de ondeugd, hoe zij voor een heil'ge speelt; +Wees heimlijk valsch; wat nut, dat zij het weet? +Een domme dief, die pocht terwijl hij steelt! +'t Is boos, afkeerig van haar kus te zijn, +Maar dubbel, dat gij 't aan den disch verraadt; +Door fraaie taal redt schande vaak den schijn, +Maar booze taal is dubbel-booze daad. +O, veins slechts liefde en--ach! zoo is de vrouw!-- +Wij achten 't waar; gij hebt onze' angst gestild; +Geeft gij aan and'ren de' arm, en ons de mouw, +Toch voert ge ons om en rond, zooals ge wilt. +Keer tot haar, zwager; deernis hebt gij toch! +Troost, kus haar, noem uzelf haar trouwe man; +Een weinig huich'lens is een vroom bedrog. +Als zoete vleitaal twist bedwingen kan. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Volschoone!--wat uw naam is, weet ik niet, +Noch door wat wonder gij den mijnen weet;-- +Doch grooter wonder boeit mijn oog; het ziet +Een hemelgeest, met lieflijkheid omkleed. +Zeg, dierb're, hoe ik denken, spreken moet; +Onthul voor mijn verstand, dat aardsch en zwak, +Vol dwaling, bot en loom is, niets bevroedt, +Den duist'ren zin van wat uw mond daar sprak. +Gij doet mij twijf'len, of ik niet verschil +Van wat ik was, voert me in een tooverland; +Zijt ge een godin, die mij vervormen wil? +Vervorm mij dan! ik geef mij in uw hand. +Ben ik nog ik, dan weet ik dit voorwaar: 41 +Uw zuster, die daar weent, is niet mijn vrouw; +Geen eed, geen echt verbond mij ooit aan haar, +Veeleer, veeleer verpand ik u mijn trouw. +Lok niet in uwer zuster tranenmeer +Mij, schoone meer-elf, met verdervend lied; +Zing voor uzelf, Sirene, min mij weer, +En spreid uw haargoud op den zilv'ren vliet; +Dan kies ik dat voor leger, waar ik rust, +En stel met trots mij voor, dat, als ik zink, +De dood aldus gewin is, weelde en lust;-- +Ja, is de liefde wuft, dat zij verdrink'! + +LUCIANA. Wat! zijt gij dwaas? niet wetend wat gij zegt? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Verbaasd, misschien verdwaasd; ik weet +niet recht. + +LUCIANA. Zwak moet uw oog zijn, dat u zoo doet dwalen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wijl 't, schoone zon! gestaard heeft in +uw stralen. + +LUCIANA. Blik waar 't behoort, en 't oog herwint zijn kracht. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Zou 'k turen, mijn geliefde, in sombre nacht? + +LUCIANA. Geliefde, zegt gij? noem mijn zuster zoo. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Uw zusters zuster! + +LUCIANA. Mijne zuster! + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. O! +Gij zijt het zelf, gij, leven van mijn leven, +Oog van mijn oog, mijns harten hart, mijn streven, +Mijn hoop, mijn heul, mijn heil, mijn een'ge have, +Mijn aardsche hemel, een'ge hemelgave! + +LUCIANA. Dat alles is mijn zuster, moest het zijn. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wees zelf uw zuster, lieve, en word dan mijn. +U wijd ik mij, u zweer ik eeuw'ge trouw; +Gij hebt nog geen gemaal en ik geen vrouw; +Reik mij uw hand! + +LUCIANA. O zwijg, heer, houd u stil! +Ik haal mijn zuster hier, of zij dit wil. + +(Luciana af.) + +(Dromio van Syracuse komt haastig aangeloopen.) + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ho, Dromio! ho! waar ijlt gij zoo naar toe? 72 + +DROMIO VAN SYRACUSE. Kent gij mij, heer? ben ik Dromio? ben ik uw +slaaf? ben ik mijzelf? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Gij zijt Dromio; gij zijt mijn slaaf; gij +zijt uzelf. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik ben een ezel; ik ben de slaaf van een vrouw; +ik ben niet mijzelf. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Van welke vrouw de slaaf en waarom uzelf niet? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Bij mijn ziel, heer, mijzelf niet; ik behoor +aan een vrouw toe, die aanspraak op mij maakt, mij vervolgt, mij +wil hebben. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Welke aanspraak maakt zij op u? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel heer, zulk een aanspraak, als gij op uw +paard maakt; en zij zou mij willen hebben als een beest; niet dat +zij mij wil hebben, omdat ik een beest ben; maar zij, die een zeer +beestachtig schepsel is, maakt aanspraak op mij. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wat is zij voor een schepsel? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Een zeer ontzagwekkend schepsel; ja een, +waarvan een man niet spreken mag zonder er bij te voegen: "met verlof +gezegd." Ik vind dit huwelijk maar een mager fortuintje, en toch is +zij een verwonderlijk vette partij. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hoe zoo een vette partij? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel, heer, zij is het keukenmensch, en een en +al reuzel; en ik zou niet weten, wat ik met haar zou moeten doen, +dan een lamp van haar maken, en van haar wegloopen bij haar eigen +licht. Ik verzeker u, haar plunje en het vet er in branden wel een +Laplandschen winter lang; en als zij leeft tot den oordeelsdag, +brandt zij een week langer dan de heele wereld. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hoe ziet zij er uit? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Zwartachtig als mijn schoenen, maar haar gezicht +wordt op lange na zoo schoon niet gehouden, want zij zweet, heer, zij +zweet; men zou tot over de schoenen in die zwartigheid kunnen waden. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Dat is een gebrek, dat met water te +verbeteren is. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Volstrekt niet, heer, zij is in de wol geverfd; +geen zondvloed zou het kunnen doen. 109 + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hoe is haar naam? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Nel, heer, maar haar naam en drie verrel, dat is: +'n el en drie verrel meet haar nog niet van heup tot heup. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Dus, zij is nog al breed? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Zij is niet hooger, dan zij breed is; zij is +een kogel, een globe; ik kon landen op haar vinden. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Op welk deel van haar lichaam ligt Ierland? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Op haar achterdeel, heer; ik herkende het aan +de moerassen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waar Schotland? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Dat herkende ik aan de onvruchtbaarheid, midden +in de holte van haar hand. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waar Frankrijk? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Op haar voorhoofd, dat afvallig is en in opstand +tegen zijn hoofd. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waar Engeland? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik zocht naar de krijtbergen, maar kon niets +wits vinden; doch ik gis, dat het op haar kin lag, van wege den zilten +stroom tusschen haar kin en Frankrijk. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waar Spanje? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Op mijn eer, dat zag ik niet, maar ik voelde de +hitte er van in haar adem. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waar Amerika en de beide Indiën? + +DROMIO VAN SYRACUSE. O heer, op haar neus, die over en over met +robijnen, karbonkels en saffieren bezet is en zijn rijke pracht naar +den heeten adem van Spanje laat hellen, dat geheele vloten uitzond, +om aan haar neus lading in te nemen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waar liggen België en de Nederlanden? + +DROMIO VAN SYRACUSE. O heer, zoo laag heb ik niet gezocht. In het +kort, deze schommel of heks maakte aanspraak op mij,--noemde mij +Dromio,--bezwoer mij, dat ik met haar getrouwd was,--vertelde mij, +welke verborgen teekens ik aan mijn lijf had, zooals de vlek op +mijn schouder, het moedermaal in mijn nek, de groote wrat op mijn +linkerarm, zoodat ik, vol ontzetting, voor haar op den loop ging als +voor een heks. + +En ware ik niet een en al geloof, en mijn hart niet van staal, zoo + weet dit: +Zij had mij verhekst tot een keukenhond en ik draaide nu zeker het + spit. 151 + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Begeef u oogenblikk'lijk naar de haven, +Want waait er een'ge wind van land naar zee, +Dan blijf ik in deez' stad geen nacht meer over;-- +Steekt eenig schip in zee, zoek me op de markt; +Ik loop daar op en neer, totdat gij komt. +Kent ieder ons, wij niemand, dan, voorwaar! +Is vluchten best en blijven vol gevaar. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Snel, als een wand'laar, voor een beer beducht, +Neem ik, voor die mijn vrouw wil zijn, de vlucht. + +(Dromio van Syracuse af.) + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. In deze plaats zijn enkel heksen thuis; +En daarom is 't hoog tijd van hier te gaan. +Denk ik, die mij gemaal noemt, als mijn vrouw, +Dan rilt mijn ziele; doch haar schoone zuster, +Onwederstaanbaar door bevalligheid, +Betoov'rend door haar wezen en gesprek, +Deed mij schier ontrouw plegen aan mijzelf. +Dus, eer ik me in mijn eigen strikken vang, +Sluit ik mijn oor voor haar Sirenenzang. + +(Angelo komt op.) + +ANGELO. Antipholus! + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ja, ja, dat is mijn naam. + +ANGELO. Dat weet ik best, heer, Zie, hier is de ketting. +Ik had hem u in de' Egel wel gebracht, +Maar hij is pas zoo even klaar gekomen. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. En wat moet ik met dezen ketting doen? + +ANGELO. Heer, wat gij wilt; hij is voor u gemaakt. 175 + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Voor mij gemaakt, heer? 'k Heb hem niet + besteld. + +ANGELO. Niet eens of twee keer, maar wel twintigmaal. +Ga, neem hem, en verras uw vrouw er mee; +Ik hoop van avond bij u aan te komen +En haal dan voor den ketting zelf het geld. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ontvang, heer, liever thans het geld, + want anders +Ziet gij misschien noch geld noch ketting ooit. + +ANGELO. Gij drijft den spot er mee. Tot weerziens, heer! + +(Angelo af.) + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Een vreemd geval! wat is dit nu alweer? +Dit weet ik slechts: geen mensch zoo dwaas, die niet +Een gift aanvaardt, die men zoo hoff'lijk biedt. +En ik erken, hier is nog wel te leven, +Als vreemden zoo maar gouden ketens geven. +Doch naar de markt, en Dromio gewacht; +Want zeilt een schip, dan reis ik voor de nacht. + +(Antipholus van Syracuse af.) + + + + + +VIERDE BEDRIJF. + + +EERSTE TOONEEL. + + +Een open plein. + +Een Koopman, Angelo en een Gerechtsdienaar komen op. + +KOOPMAN. Gij weet, met Pinkst'ren was de som verschuldigd, +En sedert drong ik niet bijzonder aan, +En zou het nog niet doen, maar 'k moet op reis +Naar Perzië, waartoe ik geld behoef. +Gelief mij dus onmidd'lijk te betalen, +Of deze man voert u ter gijz'ling heen. + +ANGELO. Gelijk bedrag als ik u schuldig ben, +Heb ik te vord'ren van Antipholus. +Zoo even vóór ik u ontmoette, heb ik +Aan hem een keten overhandigd, en +Te vijf uur zou ik daar het geld voor innen. +Wil mij dus begeleiden naar zijn huis, +Dan doe ik daar, in dank, mijn schulden af. + +(Antipholus van Ephesus en Dromio van Ephesus komen op.) + +GERECHTSDIENAAR. Dien weg kunt gij u sparen; ziet, daar komt hij. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Koop gij, terwijl ik naar den goudsmid ga, +Mij een eind touw, want dat heb ik bestemd +Voor mijne vrouw en die haar helpers waren +Om op den dag mij buitenshuis te sluiten. +Maar stil, ik zie den goudsmid daar. Ga vlug, +En koop het touw en breng 't mij thuis. + +DROMIO VAN EPHESUS. Dat is 20 +Wel duizend ponden 's jaars mij waard! een touw! + +(Dromio van Ephesus af.) + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Nu, die op u vertrouwt, is wel bediend! +Ik zeide ginds uw komst toe en den ketting, +Maar noch de keten, noch de goudsmid kwam. +Dacht ge onze vriendschap al te hecht, wanneer zij +Werd saamgeketend? kwaamt gij daarom niet? + +ANGELO. Uw scherts alle eer! maar zie, hier is de nota, +Hoeveel uw ketting weegt, tot op 't karaat, +'t Gehalte van het goud, en 't duur fatsoen; +Het is zoo omtrent drie dukaten meer, +Dan ik aan dezen koopman schuldig ben; +Voldoe gij hèm thans, bid ik, want hij moet +Ras onder zeil en wacht op niets dan dit. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik heb op 't oogenblik het geld niet bij mij, +En heb ook in de stad nog iets te doen. +Breng, beste heer, den vreemd'ling naar mijn huis, +En neem de keten mee en vraag mijn vrouw, +Dat zij die in ontvangst neem' en voldoe. +Misschien ben ik er even vroeg als gij. 39 + +ANGELO. Dus geeft gij haar de keten dan toch zelf? + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Neen, doe gij 't maar; ik mocht mij eens + verlaten. + +ANGELO. Nu, goed. Hebt gij de keten bij u, heer? + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wat ik? Ik hoop toch, heer, dat gij haar hebt; +Want anders gaat gij zonder geld naar huis. + +ANGELO. Neen, geef de keten, heer, in allen ernst; +De koopman wordt gewacht door wind en tij, +En 'k hield hem tot mijn spijt te lang reeds op. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Mijn hemel! wis moet deze scherts bewimp'len, +Dat gij mij in den Egel zitten liet. +Het was aan mij u daarom hard te vallen, +Maar als een feeks zoekt gij het eerste twist. + +KOOPMAN. De tijd gaat om; ik bid u, heer, besluit! + +ANGELO. Gij hoort, hoe hij mij dringt;--de keten, heer! + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wel, geef die aan mijn vrouw, en haal uw geld. + +ANGELO. Kom, kom, ik gaf haar u zoo pas; dus zend +De keten, of geef een bewijs mij mee. 56 + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. O foei, dat is geen scherts meer; 't gaat +te ver; +Waar is de ketting? 'k Bid u, toon hem mij. + +KOOPMAN. Mijn zaken dulden die vertraging niet. +Spreek, heer, hoe is 't? betaalt gij mij of niet? +Zoo niet, dan neem' die dienaar hem gevangen. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik u betalen? wat zou ik betalen? + +ANGELO. Wat gij mij voor de keten schuldig zijt. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Vóór ik de keten heb, ben ik niets schuldig. + +ANGELO. Ik heb ze voor een half uur u gegeven. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij gaaft mij niets; en krenkt mij, als gij + 't zegt. + +ANGELO. Gij krenkt mij meer nog, heer, als gij 't ontkent. +Bedenk toch, mijn krediet staat op het spel. + +KOOPMAN. Neem, dienaar, hem in hecht'nis op mijn klacht. + +GERECHTSDIENAAR. Ik geef gehoor.-- +In naam des hertogs hebt gij mij te volgen. + +ANGELO. Dit komt mijn goeden naam te na.-- +Kies dus: betaal die som voor mij aan hem, +Of volg voor mij dien dienaar naar de gijz'ling. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik zou betalen, wat ik nooit ontving? +Neem mij in hecht'nis, schaapskop, als gij durft. + +ANGELO. Hier zijn de kosten, man; neem hem gevangen.-- +Mijn eigen broeder spaarde ik niet, als hij +Mij zoo in 't openbaar te schande maakte. + +GERECHTSDIENAAR. 'k Neem u in hecht'nis, heer. Gij hoort de klacht. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik onderwerp mij, tot ik borgtocht stel.-- +Maar, heerschap, gij bekoopt die scherts zoo duur, +Dat heel uw winkel zoo veel goud niet levert. + +ANGELO. Nu, heer, er is nog recht in Ephesus, +Dat u beschamen zal; ik ben gerust. 83 + +(Dromio van Syracuse komt op.) + +DROMIO VAN SYRACUSE. Er is een schip van Epidamnum, heer, +Dat enkel op de komst des reeders wacht, +Om uit te loopen. Al ons reisgoed, heer, +Heb ik aan boord gebracht en 'k heb ook de olie, +Den balsem, de aqua vitae aangekocht. +Het schip is zeilreê; lustig blaast de wind, +Aflandig; en op niets meer wordt gewacht, +Dan op den eig'naar, meester, en op u. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Weer een bezeet'ne! welk een schip, gij + schaapskop, +Van Epidamnum wacht alleen op mij? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Een schip, waarop ik plaats voor u zou nemen. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij dronken slaaf, gij, moest een touw + mij halen; +En 'k zeide u ook waarom en tot wat einde. + +DROMIO VAN EPHESUS. Een touw, heer? dan toch met een schip aan 't eind? +Gij zondt mij naar de haven, om een schip. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik doe die zaak wel nader met u af, +En leer uw ooren beter acht te geven. +Maar nu, schavuit, met spoed naar Adriana, +Neem dezen sleutel, geef haar dien en zeg, +Dat ze in mijn kist, met Turksch tapijt omkleed, +Een beurs vindt met dukaten; breng die hier, +En deel haar mee, dat ik op straat in hecht'nis +Genomen ben en borg wil stellen. Vlug!-- +'k Ben tot uw dienst, man, tot het geld er is. + +(De Koopman, Angelo, Gerechtsdienaars en +Antipholus van Ephesus af.) + +DROMIO VAN SYRACUSE. Naar Adriana? dat is waar wij aten, +Waar Dowsabel tot man mij hebben wil! +Ze is al te dik, naar 'k hoop, voor mijn omarming. +Al heb ik weinig lust, ik moet er heen; +Een meester heeft een wil, een dienaar geen. + +(Dromio van Syracuse af.) + + + + +TWEEDE TOONEEL. + + +Binnenhof in het huis van Antipholus van Ephesus. + +Adriana en Luciana komen op. + +ADRIANA. Ach, zuster, heeft hij zoo uw hart belaagd? +Gelooft gij, dat hij 't waarlijk meende? spreek! +Zeg ja of neen! Hoe sprak zijn oog? en zaagt +Ge er leed of vreugd in? was hij rood of bleek? +En zaagt ge, als tusschen wolken flikkerlicht, +Ook strijd des harten op zijn aangezicht? + +LUCIANA. Hij zwoer: gij hadt op hem in 't minst geen recht. + +ADRIANA. Wijl hij het mij niet geeft, en dat is slecht. + +LUCIANA. Dan zwoer hij ook, dat hij zich vreemd'ling wist. + +ADRIANA. Dan zwoer hij waar, en toch, een meineed is 't. + +LUCIANA. Toen nam ik uw partij. + +ADRIANA. En wat deed hij? 11 + +LUCIANA. Wat ik voor u hem vroeg, vroeg hij van mij. + +ADRIANA. En hoe bood hij zijn valsche liefde u aan? + +LUCIANA. Káns had een eerlijk aanbod, zoo gedaan. +Ik was zoo schoon, mijn taal zoo zacht, zoo zoet,-- + +ADRIANA. Spraakt gij zoo lief? + +LUCIANA. O stil toch! welk een gloed! + +ADRIANA. Ik kan niet, wil niet, houd mij niet meer in; +Nu hebb', zoo niet mijn hart, mijn tong haar zin! +Hij is verdraaid, krombeenig, rimp'lig, oud, +Van top tot teen een monster, hartloos, koud, +Onvriendlijk, boos en slecht, een nar, een beer, +Misvormd naar 't lijf, maar naar den geest nog meer. + +LUCIANA. En plaagt u ijverzucht om zulk een man? +Wie klaagt, die zulk een kwaad ontloopen kan? + +ADRIANA. O, maar ik acht hem beter dan ik zeg; +Als and'rer oog hem maar zoo haatlijk vond! +De kievit schreeuwt, is hij van 't nest ver weg; +Mijn harte bidt voor hem, al vloekt mijn mond. + +(Dromio van Syracuse komt op.) + +DROMIO VAN SYRACUSE. Hier, neem! de beurs! de kist! Vlug, sluit + haar open! + +LUCIANA. Waarom zoo buiten adem? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Is dat loopen! + +ADRIANA. Waar is uw meester, Dromio? Is 't hem wel? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Hij is in 't voorportaal, neen, in de hel! +Hem heeft een duivel beet, in eeuw'gen dos, +Een man, wiens hart met staal benageld is; +Een wreede booze geest, een wolf, neen, meer, +Een kerel, gansch gehuld in buffelleêr, +Zoo'n ruggevriend met grijpers, die loert en spiedt en gluipt; 37 +En zich in bochten wringt, door poortjes en gangen sluipt; +Een hond op 't valsche spoor, maar die zijn wild toch speurt, +En arme zielen, vóór 't gericht, ter helle sleurt. + +ADRIANA. Spreek, man, 'k begrijp u niet. + +DROMIO VAN SYRACUSE. En ik begrijp alleen, dat hem een rakker greep. + +ADRIANA. Gegrepen? spreek! wie heeft hem dan verklaagd? + +DROMIO VAN SYRACUSE. 'k Weet niet, op welke klacht hij in hecht'nis + is gebracht, +Maar die het deed, was in een buffelleêren dracht. +Wilt gij het losgeld sturen, de goudbeurs uit zijn kist? + +ADRIANA. Ga 't halen, zuster. (Luciana af.)--'k Sta verwonderd, dat +Mijn man zoo iets als stille schulden had.-- +Waarom werd hij gegijzeld? om een schuldbrief? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Niet om papier, maar om een sterker ding; +Een keten, keten was 't! Wat hoor ik, kling ling ling! + +ADRIANA. Hoort gij de keten daar? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Neen, neen, de klok. Het is mijn tijd van gaan; +'t Was twee, toen 'k hem verliet, en 'k hoor het één daar slaan. + +ADRIANA. Een uur zou weer teruggaan, wees niet dom! + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel, als het uur een rakker treft, dan schrikt + het en keert om. + +ADRIANA. Als of de tijd in schulden stak! hoe dol! wie hoorde 't ooit? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Tijd is bankroet; beloven doet hij, ja, op + 't uur betalen nooit. +En dief, dat is hij ook, ja, geef maar acht, +Hoe steelsch hij komt en gaat, bij dag en nacht! +Is Tijd bankroet en dief, en ziet hij een rakker, die wacht, +Is dan een uur teruggaan niet goed van hem bedacht? + +(Luciana komt terug, met een beurs.) + +ADRIANA. Hier, Dromio, breng hem 't geld, en vlug! met spoed! +En kom terstond toch met uw meester thuis.-- +Ach, zuster, 'k weet niet, wat ik denken moet; +Nu geeft mij 't denken troost, dan is 't mijn kruis. + +(Allen af.) + + + +DERDE TOONEEL. + + +Een open plein. + +Antipholus van Syracuse komt op. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik kom geen sterv'ling tegen of hij groet mij, +Als ware ik hun een welbekende vriend; +Daarbij, een ieder noemt mij bij mijn naam; +Die biedt mij geld; een ander noodt mij bij zich; +Die dankt mij voor bewezen vriendlijkheid; +Die biedt mij iets bijzonder fraais te koop; +Daar even riep een snijder me in zijn winkel, +En liet mij zijde zien, voor mij ontboden, +En nam meteen mij ongevraagd de maat. +Geen twijfel, 't moeten droomgezichten zijn, +En Laplands heksenmeesters huizen hier. + +(Dromio van Syracuse komt op.) + +DROMIO VAN SYRACUSE. Heer, daar is het goud, waar gij mij om hebt +uitgestuurd.--Maar waar hebt gij dat evenbeeld van den ouden Adam in +zijn nieuw gewaad gelaten? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hoe! wat voor goud en welken Adam meent gij? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Niet Adam, den paradijsbewaarder, maar Adam, +den gevangenbewaarder; die wandelt in het vel van het kalf, dat +voor den Verloren zoon geslacht werd; die achter u aansloop, heer, +als een booze geest, en u beval uwe vrijheid te verzaken. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Mensch, ik versta u niet. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Niet? het geval is toch zeer eenvoudig: ik meen +den man, die rondliep, als een bas-viool, in een lederen foedraal; +den man, die, als de lieden moe zijn, hen oppakt en laat zitten; +den man, heer, die menschen in verval met een sterken arm ophelpt +en in zekerheid brengt; den man, die niet rust, voor hij met zijn +ambtsstaf meer exploten gedaan heeft, dan een Moor met zijn piek. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ah zoo! meent gij een gerechtsdienaar? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ja, heer, den oppersten van de bende; die zijn +banden klaar heeft voor ieder, die een verbintenis wil verbreken; +een, die altijd iemand rust gunt, en zegt: "Blijf maar zitten!" + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Nu man, genoeg; gun aan uw grappen rust. Zeilt +er van avond ook nog een schip uit? Kunnen wij vertrekken? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel, heer, ik heb het u voor een uur al gemeld, +dat de brik "Voorwaarts" van avond zee kiest; maar toen werdt gij +door een rakker genoopt te blijven op de kogge "Rustuit". Hier zijn +de Engelen, die ik halen moest om u te bevrijden. 41 + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. De kerel is verbijsterd, maar ik ook; +Van de eene dwaling komen wij in de and're; +Een goede geest help' veilig ons van hier! + +(Een Courtisane komt op.) + +COURTISANE. Getroffen, heer Antipholus, getroffen! +Ik zie, gij hebt den goudsmid nu ontmoet; +Is dat de keten, heden mij beloofd? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wijk, Satan, wijk; beproef uw kunsten niet. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Meester, is dit mejuffer Satan? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Het is de duivel. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Neen, erger dan dat, zij is des duivels moêr, +die in de gedaante van een lichte deerne rondwandelt; van daar, dat, +als de deernen zeggen: "De Duivel hale mij", dit zooveel wil zeggen +als: "Ik zou een lichte deerne willen zijn". Daar staat geschreven, +dat zij aan mannen zich voordoen als licht; licht is een uitwerksel +van vuur, en vuur verzengt en steekt aan; dus, lichte deernen steken +aan. Kom haar niet te na. + +COURTISANE. U beider boert, heer, tuigt van jolig bloed. +Gaat gij weer mee? Ook 't avondmaal is goed. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Meester, als gij dat doet, reken dan op lepelkost +en zorg voor een langen lepel. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Waarom, Dromio? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wel, die met den duivel wil eten, moet een langen +lepel hebben. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Weg, booze! welk een praat, welk maal? gij +zijt, +Zooals gij allen zijt, een tooverkol; +Ga, ik bezweer u, ga, verlaat mij, voort! + +COURTISANE. Geef dan den ring, dien ik aan 't maal u gaf, +Of wel de keten, die gij hebt beloofd; +Dan ga ik, heer, en val u niet meer lastig. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Meest vragen heksen naar een nagelsnippel, +Een haar, een drupje bloed, een speld, een niets, +Een noot, een kersepit, +Die daar wat meer, een gouden keten, ja! +Voorzichtig, heer; als gij ze geeft, dan rammelt +De duivel ons er schrik mee op het lijf. + +COURTISANE. Ik bid u, heer, den ring of wel de keten; +'k Hoop, zóó bedriegt gij mij toch niet, niet zóó. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Weg, heks! verdwijn! Kom, volg mij, Dromio. + +DROMIO VAN SYRACUSE. "Nooit ijdel", zei de pauw; die les is niet van +stroo. 81 + +(Antipholus en Dromio van Syracuse af.) + +COURTISANE. Nu, buiten kijf, Antipholus is gek; +Want anders stelde hij zich zoo niet aan. +Wat! voor mijn ring, veertig dukaten waard, +Heeft hij een gouden keten mij beloofd, +En nu ontkent hij mij èn 't een èn 't ander. +Ja, dat hij gek is, blijkt mij niet alleen +Door dit bewijs van dolle drift, maar ook +Door 't dwaas verhaal, dat hij aan tafel deed, +Hoe hem zijn vrouw zijn deur gesloten hield. +Gewis zijn haar zijn vlagen welbekend +En hield zij daarom 't huis voor hem gesloten. +Het best is, dat ik naar zijn huis mij spoed, +En daar zijn vrouw vertel, dat hij als dol +Mijn woning binnendrong en met geweld +Den ring me ontnam. Ja, die manier is goed; +Veertig dukaten waar' te groot bankroet. + +(De Courtisane af.) + + + + +VIERDE TOONEEL. + + +Op dezelfde plaats. + +Antipholus van Ephesus en de Gerechtsdienaar komen op. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wees niet beducht, man, ik ontloop u niet; +Maar geef u, eer ik van u ga, de som, +Waarvoor gij mij in hecht'nis hebt genomen. +Mijn vrouw is heden wonderlijk geluimd, +En schenkt misschien mijn bode geen geloof. +Dat ik in Ephesus gegijzeld werd, +Geloof mij, 't zal haar schril in de ooren klinken. + +(Dromio van Ephesus komt op, met een eind touw.) + +Daar komt mijn dienaar, denk'lijk met het geld.-- +Nu, man, gij hebt toch wat gij halen moest? + +DROMIO VAN EPHESUS. Zie maar, genoeg om allen te betalen. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Maar waar is 't geld? + +DROMIO VAN EPHESUS. Wel, heer 'k heb met het geld het touw betaald. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Vijfhonderd stuks dukaten voor een touw? + +DROMIO VAN EPHESUS. Neen, heer, dan bracht ik wel vijfhonderd touwen. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Nu, tot wat einde stuurde ik u naar huis? + +DROMIO VAN EPHESUS. Om een eind touw, en 'k breng dat eind u hier. 17 + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Zot, met dat eind is hier uw welkomst dan. + +(Hij slaat hem.) + +GERECHTSDIENAAR. Geduld, mijn waarde heer, geduld. + +DROMIO VAN EPHESUS. Neen, het is aan mij, geduld te hebben; ik ben +de lijdende partij. + +GERECHTSDIENAAR. Kom aan, hou je mond. + +DROMIO VAN EPHESUS. Neen, beduid hem liever, zijn handen thuis +te houden. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij, vervloekte, zinnelooze vlegel! + +DROMIO VAN EPHESUS. Ik wou, heer, dat het waar was, dat ik mijn vijf +zinnen niet had; dan voelde ik uw slagen niet. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij hebt voor niets gevoel dan voor slagen, +precies als een ezel. + +DROMIO VAN EPHESUS. Ja, ik ben een ezel, inderdaad; 't is aan mijn +ooren te zien, die lang zijn door uw trekken.--Ik heb hem gediend +van het uur van mijn geboorte tot dit oogenblik toe, en krijg voor +mijn diensten niets uit zijn handen dan slagen. Als ik koud ben, +maakt hij mij warm door slaan, als ik warm ben, koud door slaan; +ik word er mee gewekt, als ik slaap; opgejaagd, als ik zit, uit de +deur gedreven, als ik uitga, er mee verwelkomd, als ik thuis kom; +ja, ik draag het op mijn schouders, net als een bedelaarster haar +kind meedraagt; en ik vrees, als hij mij kreupel geslagen heeft, +zal ik er mee moeten bedelen van deur tot deur. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Kom, ga nu mee; ik zie mijn vrouw daar komen. + +(Adriana, Luciana, de Courtisane en Knijp komen op.) + +DROMIO VAN EPHESUS. Meesteres, "Respice finem", denk aan uw einde, +of liever aan de voorspelling van den papegaai: "Pas op voor het +eindje touw!" + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Maakt gij nog praatjes? + +(Hij slaat hem.) + +COURTISANE. Wat zegt gij nu wel? is uw man niet dol? + +ADRIANA. Zijn woestheid stelt het buiten allen twijfel. +Gij zijt een duivelbanner, dokter Knijp; +Geef, beste heer, hem zijn verstand terug, +En wat gij vordert, zal ik u betalen. + +LUCIANA. Och, och! wat ziet hij wild en grimmig rond! 53 + +COURTISANE. Ziet, hoe hij trilt en beeft van razernij! + +KNIJP. Geef mij uw hand en laat me uw pols eens voelen. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Hier is mijn hand en dat uw oor die voel'! + +(Hij geeft hem een oorveeg.) + +KNIJP. Gij satan, die in dezen mensche huist, +Ik zeg u, wijk voor mijn volheilig bidden, +En spoed u heen naar 't rijk der duisternis; +Bij alle heil'gen, geef gehoor, ik ban u! + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Zwijg, suffe toov'naar, zwijg, ik ben niet dol. + +ADRIANA. Ach, waar' dit zoo, gij zwaar beproefde ziel! + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ei, ei, mijn schat, zijn dit uw gasten? spreek! +Deed die snaak daar met dat saffraangezicht +Vandaag in mijne woning zich te goed, +Terwijl de deur u helersdiensten deed +En mij den toegang tot mijn huis ontzeide? + +ADRIANA. O man, God weet, gij hebt te huis gegeten; +O, hadt gij daar tot nu met mij getoefd, +Dan hadt ge u deze schande en smaad bespaard! + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Te huis gegeten!--Vlegel, wat zegt gij? + +DROMIO VAN EPHESUS. Te huis gegeten!--heer, neen, waarlijk niet. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. En bleef de deur niet dicht, ik uitgesloten? + +DROMIO VAN EPHESUS. Ja wis, uw deur bleef dicht, gij uitgesloten. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. En heeft zijzelf daar, zij, mij niet beschimpt? + +DROMIO VAN EPHESUS. In waarheid, heer, zijzelf heeft u beschimpt. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. En heeft haar keukenmeid mij niet bespot? + +DROMIO VAN EPHESUS. Voorwaar, de keukenmaagd heeft u bespot. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. En ging ik niet in dolle woede weg? + +DROMIO VAN EPHESUS. Ja waarlijk, heer, mijn rug kan het getuigen; +Die heeft uw dolle woede wel gevoeld. 81 + +ADRIANA. Is dat wel goed, zijn waanzin zoo te voeden? + +KNIJP. Het is niet kwaad; de knaap verkent zijn stemming, +Gaat met hem mee, en maakt hem goedgeluimd. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij dreeft den goudsmid aan om mij te gijz'len! + +ADRIANA. Helaas, ik zond u geld voor uw bevrijding, +Door Dromio hier, die 't ijlings hebben moest. + +DROMIO VAN EPHESUS. Wat! geld door mij? Misschien wel goeden wil, +Maar zeker, meester, geld! geen rooden duit. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Zijt gij bij haar geen beurs met goud gaan +halen? + +ADRIANA. Hij kwam er om, en ik, ik gaf het hem. + +LUCIANA. Ik kan getuigen, dat zij 't goud hem gaf. + +DROMIO VAN EPHESUS. God en de touwverkooper zijn getuigen: +Niets anders moest ik halen dan een touw. + +KNIJP. Zij beiden zijn bezeten, heer en dienaar; +Zij zijn doodsbleek, en ziet eens, welke blikken! +Men boeie en breng' hen in een donk're cel. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS (tot Adriana). Spreek, waarom sloot gij + heden mij de deur? +(Tot Dromio.) En waarom loochent gij de beurs met goud? + +ADRIANA. Maar, beste man, ik sloot de deur u niet. + +DROMIO VAN EPHESUS. En, beste heer, ik heb geen goud ontvangen; +Doch ik erken, de deur bleef voor ons dicht. + +ADRIANA. Gij valsche schurk, gij spreekt in beide onwaar. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Gij valsche sloor, gij liegt, zijt valsch + in alles; +En zijt het met vervloekte schoeljes eens, +Om hoon en smaad te staap'len op mijn hoofd; +Maar 'k rijt u met mijn nagels de oogen uit, +Wier lust het is, mij zoo beschimpt te zien. + +ADRIANA. O bindt hem, bindt hem, houdt hem van mij af! + +KNIJP. Meer hulp! de Booze is sterk, die in hem huist. + +LUCIANA. Ach arme man, wat ziet hij bleek, ontdaan! + +(Drie of vier Helpers komen op, om Antipholus +van Ephesus te binden, die tegenstand biedt.) + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wat! legt gij 't op mijn leven toe? Gij rakker, +'k Ben uw gevang'ne; duldt gij, dat zij mij +Aan u ontrukken? 114 + +GERECHTSDIENAAR. Mannen, laat hem los; +'t Is mijn gevang'ne; gij blijft van hem af. + +KNIJP. Bindt ook den knecht, want hij is ook bezeten. + +(Zij trachten ook Dromio van Ephesus te binden.) + +ADRIANA. Gij domme rakker, waar bemoeit ge u mee? +Is 't u een lust, als een ellendig man +Zichzelven kwaad en leed en schande doet? + +GERECHTSDIENAAR. 't Is mijn gevang'ne; ontsnapt hij mij, dan wordt, +Wat hij betalen moet, op mij verhaald. + +ADRIANA. Daarvan onthef ik u, aleer ik ga. +Breng mij tot hem, die 't geld te vord'ren heeft! +Als ik de schuld eens weet, is ze ook betaald. +En, goede dokter, breng hem ongedeerd +Bij mij aan huis!--O diep onzaal'ge dag! + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. O diep onzaal'ge sloor! + +DROMIO VAN EPHESUS. Nu bindt eerst, heer, een hechte band ons saam! + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ter helle, schurk! waarom maakt gij mij dol? + +DROMIO VAN EPHESUS. Wilt gij voor niets gebonden zijn? Neen, meester, +Wees dol! schreeuw: "Duivel! Hel!" + +LUCIANA. God helpe u, armen! ach wat ijd'le taal! + +ADRIANA. Gaat, voert hem weg!--Kom, zuster, ga met ons. + +(Knijp en zijn Helpers af, met Antipholus +van Ephesus en Dromio van Ephesus.) + +Zeg thans, op wiens beklag hij werd gegijzeld. + +GERECHTSDIENAAR. Van Angelo, den goudsmid. Kent gij dien? + +ADRIANA. Ik ken hem wel. En hoeveel is hij schuldig? + +GERECHTSDIENAAR. Twee honderd stuks dukaten. + +ADRIANA. En waarvoor? + +GERECHTSDIENAAR. 't Is voor een ketting, aan uw man geleverd. + +ADRIANA. Hij heeft er een besteld, doch niet ontvangen. + +COURTISANE. Zeer kort, nadat vandaag uw man als dol +Bij mij in huis drong en mijn ring me ontnam,-- +Dien ik daareven aan zijn vinger zag,-- +Kwam ik hem tegen met een gouden keten. + +ADRIANA. Het kan zoo zijn, maar ik zag nooit die keten.-- +(Tot den Gerechtsdienaar.) Kom, breng mij naar den goudsmid; + ik verlang +Te weten, wat er van dat alles is. + +(Antipholus van Syracuse komt op, met getrokken degen, gevolgd door +Dromio van Syracuse.) + +LUCIANA. God sta ons bij, daar zijn zij weder los! + +ADRIANA. En 't zwaard ontbloot! komt, hulp gehaald om hem +Op nieuw te binden! + +GERECHTSDIENAAR. Voort! het geldt ons leven! + +(Adriana, Luciana en de Gerechtsdienaar af.) + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik zie, die heksen zijn voor zwaarden bang. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Die zich als vrouw u opdrong, liep nu weg. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Naar den Centaurus nu! haal daar ons goed; +O, waren wij reeds goed en wel aan boord! + +DROMIO VAN SYRACUSE. Inderdaad, blijf hier van nacht nog; men zal +ons zeker geen kwaad doen; gij hebt gezien, hoe vriendelijk men ons +toespreekt en ons goud geeft. Een recht beleefd volk hier, dat moet +gezegd zijn;--en was hier die dolle vleeschmassa niet, die mijn vrouw +wil heeten, dan kon ik wel over mijn hart krijgen hier nog te blijven +en ook heksenmeester te worden. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik blijf om heel de stad van nacht niet hier; +Dus voort, en alles nu aan boord gebracht! + +(Beiden af.) + + + + + +VIJFDE BEDRIJF. + + +EERSTE TOONEEL. + + +Voor een vrouwenklooster. + +De Koopman en Angelo komen op. + +ANGELO. Het spijt mij, heer, dat ik uw reis vertraagde, +Maar 'k zweer u, dat ik hem de keten gaf, +Al is hij laag genoeg om dit te looch'nen. + +KOOPMAN. Hoe staat de man hier in de stad bekend? + +ANGELO. Hij heeft een besten naam, heer; zijn crediet +Is onbeperkt, hij algemeen bemind; +Hij is van de allereersten van de stad, +Ja, meer dan mijn vermogen geldt zijn woord. + +KOOPMAN. Spreek zacht, want als ik wel zie, komt hij ginds. + +(Antipholus van Syracuse en Dromio van Syracuse komen op.) + +ANGELO. Hij is 't; met de eigen keten om den hals, +Die hij, bij hoog en laag, nooit had gezien! +Verzel mij, waarde heer, ik spreek hem aan.-- +Signor Antipholus, ik sta verbaasd, 13 +Dat gij in ongelegenheid mij brengt, +En, waarlijk niet in 't voordeel van uw naam, +Door woord en eed de ontvangst geloochend hebt +Der keten, die gij openlijk nu draagt. +Gezwegen nog van de aanklacht, schande en gijz'ling, +Deedt ge onrecht, schade aan deez' mijn wakk'ren vriend, +Die, had hem onze twist niet opgehouden, +Nu onder zeil zou zijn, in volle zee. +Ik leverde u die keten; kunt gij 't looch'nen? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Gij deedt het, zeker; ik ontkende 't nooit. + +KOOPMAN. Dit deedt gij wel, heer; ja, gij zwoert er op. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wie hoorde die verlooch'ning; wie dien eed? + +KOOPMAN. Gij weet wel, dat mijn eigen ooren 't hoorden. +Ellend'ling foei! 't is zonde, dat gij leeft, +En nog verkeert waar brave lieden zijn. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Een lage schurk zijt gij, die zoo mij hoont. +Durft gij mij staan, dan zal ik tot uw straf +Mijn eer en eerlijkheid terstond u staven. + +KOOPMAN. Ik durf, en staaf, dat gij de schurk hier zijt. + +(Zij trekken de degens.) + +(Adriana, Luciana, de Courtisane en Anderen komen op.) + +ADRIANA. Houd op, doe hem geen leed; hij is waanzinnig.--33 +Dringt tot hem door, ontwapent hem; en bindt +Ook Dromio, en voert hen naar mijn huis. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Loop, meester, loop; ga, red u in een huis, +In 't klooster hier; vlucht, of wij zijn verloren! + +(Antipholus en Dromio van Syracuse vluchten in het klooster.) + +(De Abdis komt op.) + +ABDIS. Stil, menschen! Wat is 't doel van dezen oploop? + +ADRIANA. Mijn van 't verstand beroofden man te halen. +Ach, laat ons in, opdat wij hem weer binden +En ter verpleging voeren naar zijn huis. + +ANGELO. Ik wist wel, dat hij in de war moest zijn. + +KOOPMAN. Nu is 't mij leed, dat ik den degen trok. + +ABDIS. Hoe lang is 't, dat uw man waanzinnig werd? + +ADRIANA. Hij was, de gansche week, zwaarmoedig, stil, +Ontstemd, een ander man dan ooit te voren, +Doch niet dan dezen middag heeft zijn stemming +Zich in een vlaag van razernij geuit. + +ABDIS. Is hem een kostlijk schip op zee vergaan? +Een dierb're vriend gestorven? Heeft zijn oog +Misschien zijn hart verleid tot laakb're min? +Die zonde is vaak een zwak van jonge mannen, +Die al te vrij hun oogen zwerven doen. +Wat van dit alles was het, dat hem trof? + +ADRIANA. Niets van dit alles, of misschien het laatste: +Een liefje, dat hem aftrok van zijn huis. + +ABDIS. Hadt dan daarover ernstig hem berispt! + +ADRIANA. Dit deed ik wel. + +ABDIS. Misschien niet streng genoeg. + +ADRIANA. Zoo streng als mij de zedigheid maar toeliet. + +ABDIS. Als gij alleen waart? + +ADRIANA. Ook wel in gezelschap. + +ABDIS. Maar moog'lijk niet genoeg. + +ADRIANA. O, wel genoeg; nooit sprak ik van iets anders; +In bed, geen slaap ooit, want ik wees er op; +Alleen met hem, was dit mijn onderwerp; +En waren we onder menschen, 'k doelde er op; +"'t Was laag en slecht", ziedaar mijn gansch gesprek. + +ABDIS. En daardoor werd de man ten laatste gek; +'t Venijnig razen van jaloersche vrouwen +Doodt wisser dan de beet eens dollen honds; +Door uw gekijf werd hij belet te slapen, +En daardoor werd hij eindlijk zwak in 't hoofd; +Met uw verwijten werd zijn maal gesausd; +Onrustig eten stoort de spijsvertering; 74 +Zoo werd het woedend vuur der koorts gewekt; +En wat is koorts, zoo niet een vlaag van waanzin? +Gij zegt, uw kijven stoorde zijn vermaken; +Maar roof eens ied're vroolijkheid,--wat volgt? +Wat, dan droefgeestigheid, dof, zwart, de zuster +Van radelooze, onstuimige vertwijf'ling +Met haren langen stoet, verderf verspreidend, +Van bleeke kwalen, vijanden van 't leven? +Wie in zijn maal, vermaak en slaap aldoor +Gestoord wordt, mensch of dier, bezwijkt er voor, +Wordt suf of dol. Dus: voor uw ijverzucht +Nam wis uws mans verstand in 't eind de vlucht. + +LUCIANA. Wat ze ooit verweet, zij deed het zacht, ja schuw; +Al was ook zijn gedrag wild, woest en ruw.-- +Wat hoort gij haar verwijten, en zegt niets? + +ADRIANA. Zij heeft mij bitter zelfverwijt gewekt.-- +Naar binnen, vrienden! haalt mijn man nu hier! + +ABDIS. Neen, neen; geen schepsel treedt mijn woning binnen. + +ADRIANA. Geeft dan uw dienaars last mijn man te brengen. + +ABDIS. Ook dit niet; in een vrijplaats borg hij zich; +En die zal hem beschermen voor uw hand, +Tot ik hem zijn verstand hergeven heb, +Of al mijn moeite en zorgen ijdel blijken. + +ADRIANA. Neen, ik ben pleegster van mijn man; ik wil +Zijn krankheid heelen, dit is mijne taak; +En hierbij trede niemand in mijn plaats; +Sta dus hem af, dat ik hem met mij neem'. + +ABDIS. Bedaar; hij zal niet gaan, eer ik mijn schat +Van welgestaafde midd'len heb beproefd, +Mijn kruiden, dranken, heilige gebeden, +Om hem een man als vroeger te doen zijn. +Dit is van de gelofte, die ik deed, +Een deel, een heil'ge liefdeplicht der orde; +Daarom, ga heen en laat hem hier bij mij. + +ADRIANA. Ik gaan, met achterlating van mijn man? +Voorwaar, het is geen heilig doen, als gij +De vrouw wilt scheiden van haar echtgenoot. + +ABDIS. Bedaar, ga heen; ik lever hem niet uit. + +(Abdis af.) + +LUCIANA. Klaag over deze krenking bij den hertog. + +ADRIANA. Kom mede, ik wil een voetval voor hem doen, +En rijs niet, eer mijn tranen en gebeden +Van hem verwerven, dat hij herwaarts koom', +En aan de abdis mijn man door kracht ontrukk'. + +KOOPMAN. De zonnewijzer, meen ik, wijst op vijf; +Zoo daad'lijk komt de hertog zelf hier langs +Op zijnen weg naar 't somber dal des doods, +De plaatse, waar het halsrecht wordt gehouden; +Zij ligt aan de overzij der kloostergracht. + +ANGELO. Wat roept hem daar? 123 + +KOOPMAN. Een achtbaar man, een Syracusisch koopman, +Kwam tot zijn ongeluk alhier aan wal,-- +Wat tegen onze wetten strijdt,--en wordt +Om dit vergrijp in 't openbaar onthoofd. + +ANGELO. Daar zijn zij; wonen wij de onthoofding bij. + +LUCIANA. Kniel voor den hertog, eer hij verder gaat. + +(De Hertog met zijn Gevolg, Ægeon, blootshoofds, vergezeld van +den Beul en andere Gerechtsdienaars, komen op.) + +HERTOG. Nog eenmaal zij het openlijk verkondigd; +Wanneer een vriend de som voor hem betaalt, +Dan sterft hij niet; dit sta ik hem nog toe. + +ADRIANA. O vorst! mijn recht! bescherm mij voor de abdis! + +HERTOG. De deugdzame en zoo hoog-eerwaarde vrouw! +Onmoog'lijk is 't, dat zij u onrecht deed. + +ADRIANA. Vergun mij, edel vorst: Antipholus, +Mijn man, dien ik, op aandrang van uw hoogheid, +Tot heer van mij en 't mijne maakte, werd +Deez' boozen dag van razernij bevangen, +Zoodat hij, met zijn even dollen dienaar, +Als een bezeet'ne door de straten liep, +En tot ontstelt'nis van de burgers, binnen +Hun huizen drong, juweelen roofde, ringen, +Ja alles, waar zijn razend oog op viel. +Ik liet hem binden, voeren in ons huis, +En ging toen uit om weder goed te maken, +Wat hier of daar zijn woede had misdaan. +Maar,--'k weet niet, hoe zijn dolheid er in slaagde,-- +Dra was hij los, ontsnapt aan zijn bewakers, +Ontmoet ons weer, zijn dolle slaaf en hij; +En beide', ontvlamd in woede, 't zwaard ontbloot, +Zij dringen op ons aan, en wij, wij vluchten, +Maar keeren dra, door hulp versterkt, terug, +Om hen op nieuw te binden. Zij ontvluchten, +Door ons vervolgd, in deze abdij; en hier +Sluit nu de abdis de poort voor ons en weigert +Aan ons verlof, dat wij hem komen halen, +En weigert ook, hem aan ons uit te leev'ren. +Gelast dus, eed'le hertog, dat hij ons +Gebracht word' ter verpleging in zijn huis. 160 + +HERTOG. Uw man heeft mij in de' oorlog goed gediend, +En ik heb u mijn vorstlijk woord verpand, +Toen gij als heer en meester hem aanvaarddet, +Door daden steeds hem alle gunst te toonen. +Kloppe een van u dus aan de kloosterpoort; +Ik wensch de abdis te hooren, want ik wil +De zaak beslechten, eer ik verder ga. + +(Een Dienaar komt op.) + +DIENAAR. Meest'res, meest'res, o snel! en red u, snel! +Want heer en dienaar zijn weer los, de meiden +Geranseld en de dokter vastgebonden; +Dien zengden zij met brandend hout den baard; +En als die vlamde, goten zij met kuipen +Er stinkende aalt op om het haar te blusschen. +Mijn meester preekt geduld hem voor, terwijl +De knecht het hoofd hem kaal-knipt als een nar; +Als gij niet oogenblikk'lijk bijstand zendt, +Dan dooden zij den duivelbanner nog. + +ADRIANA. Stil, dwaas! uw meester en zijn knecht zijn hier; +Onwaar is alles, wat gij daar bericht. + +DIENAAR. Neen, neen, meest'res, ik zweer u, het is waar; +Ik haalde nauwlijks adem, sinds ik 't zag. +Hij schreeuwt om u, en zweert, dat, heeft hij u, +Hij u 't gelaat verzengt, ontoonbaar maakt. + +(Geschreeuw achter het tooneel.) + +Hoor, hoor! daar is hij reeds, ik bid u, vlucht. + +HERTOG. Kom bij mij hier; ducht niets; de wacht treê voor. + +ADRIANA. Wee mij, het is mijn man! Getuig nu zelf, +Dat een onzichtb're toovermacht hem drijft! +Zoo even was hij in de abdij verborgen, +Nu is hij weder hier, geen mensch weet hoe. + +(Antipholus van Ephesus en Dromio van Ephesus komen op.) + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Doe recht, genadig vorst, verschaf mij recht, +Ter wille van mijn diensten in den krijg, +Toen ik u dekte met mijn lijf als schild, +Gewond werd tot uw redding; 'k vraag bij 't bloed, +Dat ik voor u toen stortte, schaf mij recht. + +ÆGEON. Als mij de doodsangst niet benevelt, zie ik +Mijn zoon Antipholus en Dromio daar. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Verschaf mij recht, heer, tegen deze vrouw! +Zij, die gij mij als echtgenoot eens schonkt, +Heeft mij belaagd, beleedigd en onteerd, +Heeft mij gekrenkt, ja boven alle maat. +O, ongelooflijk is de smaad, dien zij +Mij schaamt'loos dezen dag heeft aangedaan. + +HERTOG. Zeg hoe, en u zal alle recht geworden. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Zij sloot, doorluchte vorst, het huis voor mij, +Terwijl zij binnen met schavuiten braste. 205 + +HERTOG. Een zwaar vergrijp! Zeg, vrouwe, deedt ge aldus? + +ADRIANA. Neen, eed'le vorst; hijzelf, ik en mijn zuster, +Wij aten samen thuis. God straff' mijn ziel, +Als hij mij daar niet gruwlijk valsch beticht. + +LUCIANA. 'k Wil nooit den dag meer zien, des nachts nooit slapen, +Als zij uw hoogheid niet de waarheid meldt. + +ANGELO. O, valsche vrouwen! Beiden zweren valsch; +Op dit punt heeft de dolleman gelijk. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Mijn vorst en heer! ik weet wel wat ik zeg; +'k Ben niet door wijn beneveld, ben niet dol, +Niet blind door woede, schoon, wat mij weêrvoer, +Genoeg ware, om een wijs man gek te maken. +Die vrouw sloot mij de deur bij 't middagmaal, +En is de goudsmid hier niet in 't komplot, +Hij kan 't getuigen, want hij was er bij. +Van daar ging hij voor mij een keten halen, +Die hij me in de' Egel brengen zou, want daar +Heb ik met Balthazar gemiddagmaald. +Toen hij na 't maal nog niet gekomen was, +Ging ik hem zoeken, kwam op straat hem tegen, +En deze heer was bij hem. Maar daar zwoer +Die valsche goudsmid mij een duren eed, +Dat hij de keten mij gegeven had, +Die ik, bij God, nooit had gezien, en liet +Mij daad'lijk voor 't bedrag in hecht'nis nemen. +Ik heb mij niet verzet, maar zond mijn lummel +Naar huis om geld; hij keerde zonder geld. +Toen heb ik mijn bewaker overreed, +Dat hij mij naar mijn huis zou vergezellen. +Op weg daarheen ontmoetten wij +Mijn vrouw, haar zuster en een gansche bent +Van lage saamgezwoor'nen, onder hen +Een zeek'ren Knijp, een schralen maag'ren deugniet, +Een wandelend geraamte, een marktbedrieger, +Een kalen kunstenmaker en voorspeller, +Holoogig, scherp van trekken en in lompen, +Een levend lijk. Dat aak'lig monster gaf +Zich, waarlijk! uit voor duivelbanner, kijkt mij +In de oogen, voelt mijn pols, en keert +Brutaal zijn niet-gezicht naar mijn gezicht, +En roept: "Hij is bezeten!" Toen werpt alles +Zich op mij, bindt mij, sleept mij weg naar huis, +En brengt mij daar, te zaam met Dromio, +Gebonden, in een kil en donker hok. 247 +Mijn banden reet ik met mijn tanden stuk, +Herwon mijn vrijheid en liep onverwijld +Hier tot uw hoogheid, wien ik dringend smeek, +Genadig mij voldoening te verschaffen +Voor een behand'ling, zoo vol schande en smaad. + +ANGELO. Mijn vorst, in waarheid, dit getuig ik meê; +Hij spijsde niet te huis, men sloot hem buiten. + +HERTOG. Maar gaaft gij hem de keten, ja of neen? + +ANGELO. Gewis, heer, en toen hij naar binnen vlood, +Zag ieder hier de keten om zijn hals. + +KOOPMAN. En ik kan ook bezweren, dat mijn ooren +De erkent'nis hoorden van de ontvangst, en toch, +Gij hadt die vroeger op de markt geloochend. +En daarop trok ik tegen u het zwaard, +En zijt gij hier het klooster ingevlucht, +Van waar ge, als door een wonder, hier weer staat. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik zette nooit een voet in deze abdij; +Nooit trokt gij tegen mij het zwaard, en 'k heb +De keten nooit gezien. God sta mij bij! +Waar gij mij meê bezwaart, 't is alles logen. + +HERTOG. Dit is een zaak vol wondervreemde raadsels! +Het schijnt, gij allen dronkt uit Circe's nap. +Waar' hij hier ingevlucht, hij zou er zijn; +En waar' hij dol, hij pleitte niet zoo kalm. +Gij zegt, hij at bij u; de goudsmid hier +Ontkent dit stellig.--Knaap, en wat zegt gij? + +DROMIO VAN EPHESUS. Mijn vorst, hij at bij die daar ginds, in de' Egel. + +COURTISANE. Zoo is 't, en trok dien ring mij van den vinger. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. 't Is waar, mijn vorst, dien ring heb ik +van haar. + +HERTOG. En zaagt gij hem de abdij hier binnengaan? + +COURTISANE. Zoo zeker, heer, als ik uw hoogheid zie. + +HERTOG. 't Is wondervreemd;--ga, roep de abdis nu hier; +Gij speelt een spel, of uw verstand loopt spelen. + +(Een van het Gevolg af.) + +ÆGEON. Grootmoedig vorst, vergun me een enkel woord; +Waarschijnlijk is een vriend daar, die mij redden, +De som, die mij bevrijdt, betalen zal. + +HERTOG. Spreek, Syracuser, wat gij wilt; spreek vrij. + +ÆGEON. Uw naam, heer, is Antipholus, niet waar? +En die man is uw dienaar Dromio? 287 + +DROMIO VAN EPHESUS. Tot voor een uur was ik zijn dienaar, heer; +Maar thans heeft hij mijn banden doorgeknaagd, +Dus ben ik, Dromio, thans door hem gediend. + +ÆGEON. Gij beiden zult u mijner wis herinn'ren. + +DROMIO VAN EPHESUS. Neen, wij herinn'ren ons ons-zelf door u: +Wij waren pas in banden zooals gij; +Doch gij zijt geen patiënt van Knijp, niet waar? + +ÆGEON. Wat ziet gij vreemd mij aan? gij kent mij wel. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik heb u nooit gezien, heer, vóór dit uur. + +ÆGEON. Sinds gij mij zaagt, heeft droef'nis mij veranderd; +Door zorgvolle uren heeft de maag're hand +Des Tijds mij vreemde trekken ingegrift: +Maar zeg mij dan, mijn stem herkent gij toch? + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ook niet. + +ÆGEON. En Dromio, gij? + +DROMIO VAN EPHESUS. Ik ook niet, heer. + +ÆGEON. Gij kent die zeker. + +DROMIO VAN EPHESUS. Nu, heer, even zeker ken ik ze niet; en wat ook +iemand u moge ontkennen, gij zijt nu gebonden om hem te gelooven. + +ÆGEON. Mijn stem zelfs niet! O, wreede macht des Tijds! +Hebt gij in zeven jaar mijn arme tong +Doorboord, gesplitst, zoodat mijn een'ge zoon +Den zwakken toon niet kent mijns schorren kommers? +Zij mijn gerimpeld aangezicht bedekt +Met 's winters doodsche vlokkensneeuw, en werden +De buizen van mijn bloed verstijfd, toch heeft +De nacht mijns levens nog herinnering, +Mijn kwijnend lampenpaar een schemerschijn, +Mijn oor, schoon doof, nog iets gehoors; en die +Getuigen, die mij bleven, zeggen mij: +Voorwaar, gij zijt mijn zoon Antipholus. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ik heb mijn vader nooit, neen, nooit gezien. + +ÆGEON. Wij scheiden voor pas zeven jaar, bedenk het, +In Syracuse, knaap. Zeg, schaamt ge u, zoon, +Nu ik ellendig ben, mij te herkennen? + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. De hertog, en een elk, die hier mij kent, +Zijn mijn getuigen, dat het niet zoo is; +Ik ben in Syracuse nooit geweest. 325 + +HERTOG. Ik zeg u, Syracuser, twintig jaar +Was ik beschermer van Antipholus, +En zoo lang was hij nooit in Syracuse. +Wis maken ouderdom en angst u kindsch. + +(De Abdis komt op, met Antipholus van Syracuse en Dromio van +Syracuse.) + +ABDIS. Zie, vorst, een man, die bitter onrecht leed. + +(Allen dringen om hen heen, om hen te zien.) + +ADRIANA. Twee echtgenooten, of mijn oog bedriegt mij. + +HERTOG. De een moet geleigeest van den ander zijn, +En zoo de dienaars ook! Wie is de mensch, +En wie de geest? wie kan hen onderkennen? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ik, heer, ben Dromio, laat dezen gaan. + +DROMIO VAN EPHESUS. Ik, heer, ben Dromio, laat mij hier staan. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Wie zijt gij, spreek! Ægeon of zijn geest? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Mijn oude meester! wie heeft u geboeid? + +ABDIS. Wie hem ook boeide, ik maak zijn handen los, +En win een echtgenoot door zijn bevrijding. +Spreek, oude Ægeon, als gij 't zijt, die eens +Een vrouw, met name Æmilia, bezat, +Die op één dag twee schoone zoons u schonk, +Als gij dezelfde Ægeon zijt, zoo spreek, +En spreek dan tot die zelfde Æmilia! + +ÆGEON. Als ik niet droom, zijt gij Æmilia! +En zijt gij dat, zoo meld mij van den zoon, +Die met u dreef op dien onzaal'gen mast. + +ABDIS. Door Epidamniërs werden hij en ik, +En ook de tweeling Dromio gered; +Doch weldra namen visschers van Corinthe +Hun met geweld mijn zoon en Dromio af, +Maar lieten mij aan die van Epidamnum. +Wat later van hen werd, bleef me onbekend; +En mij viel 't lot ten deel, dat gij hier ziet. + +HERTOG. 't Verhaal van dezen morgen gaat nu voort: +Die twee Antipholussen, zoo gelijk, +En die twee Dromio's, ook van uitzicht één,-- +En dan wat zij daar van die schipbreuk meldde;-- +Ja, dit zijn de ouders van die beide kind'ren, +Die hier het toeval samen heeft gebracht. +Antipholus, gij kwaamt dus van Corinthe? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Niet ik, heer, neen; ik kwam van Syracuse. + +HERTOG. Treed dan ter zijde; ik weet niet, wien ik zie. 364 + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Ja, ik, doorluchte vorst, kwam van Corinthe. + +DROMIO VAN EPHESUS. En ik met hem. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Hierheen gebracht door hertog Menaphron, +Den hoogberoemden krijgsheld, uwen oom. + +ADRIANA. Wie van u beiden at vandaag bij mij? + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik, eed'le vrouw. + +ADRIANA. En gij zijt niet mijn man? + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Neen, neen, zeg ik daarop. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Dat zeg ik ook; toch noemde zij mij zoo; +En deze schoone jonkvrouw, hare zuster, +Sprak steeds van zwager.--(Tot Luciana.) Wat ik toen u zeide, +Dit worde, wensch ik vurig, dra vervuld, +Zoo niet al wat ik zie en hoor, een droom is. + +ANGELO. Dat is de keten, heer, die ik u gaf. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Ik meen het ook, heer; ik ontken het niet. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. En mij, heer, deedt gij voor die keten +gijz'len. + +ANGELO. Ik meen het ook, heer; ik ontken het niet. + +ADRIANA. Ik zond u, heer, voor uwen borgtocht geld, +Door Dromio; maar 't schijnt, hij bracht het niet. + +DROMIO VAN EPHESUS. Neen, niet door mij. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. De buidel met dukaten kwam tot mij; +En Dromio, mijn dienaar, bracht mij dien. +Zoo trof staâg de een den dienaar van den ander; +Ik werd voor hem gehouden, hij voor mij, +En zoo ontstonden die vergissingen. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Dat goud zij nu de losprijs van mijn vader. + +HERTOG. Behoud het vrij; ik schonk hem 't leven reeds. + +COURTISANE. Heer, geef mijn diamant mij nu terug. + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Hier is hij, met mijn' dank voor 't goed + onthaal. + +ABDIS. Doorluchte hertog, sta de gunst mij toe +Van met ons in de abdij te gaan, en hoor +Uitvoerig, wat ons ieder is weervaren; +En allen, die hier nu verzameld zijt, +En meegeleden hebt door al de dwaling +Van éénen dag, treedt binnen; allen zullen +Ten volle, zoo ik hoop, bevredigd zijn.--399 +Sinds vijf en twintig jaar, mijn zonen, was ik +In arbeid over u en eerst dit uur +Werd ik van mijnen zwaren last bevrijd.-- +Mijn vorst, mijn echtgenoot en tweetal zoons, +En gij, kalenders van hun levenstijd, +Gaat op ten doopfeest; weest met mij verblijd; +Wat dag, na lange smart aan vreugd gewijd! + +HERTOG. Ja! gaarne zal ik peter zijn op 't feest. + +(De Hertog, de Abdis, Ægeon, de Courtisane, de Koopman, Angelo +en het Gevolg af.) + +DROMIO VAN SYRACUSE. Zal ik uw goed, heer, nu van boord gaan halen? + +ANTIPHOLUS VAN EPHESUS. Wat hebt gij, Dromio, van mij ingescheept? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Heer, wat van u in den Centaurus lag. + +ANTIPHOLUS VAN SYRACUSE. Hij spreekt tot mij. Ik ben uw meester, + Dromio; +Ga thans maar mee; dat alles komt te recht. +Omarm uw broeder, wees met hem verheugd. + +(Antipholus van Syracuse, Antipholus van Ephesus, Adriana en +Luciana af.) + +DROMIO VAN SYRACUSE. Dat dikke lief van u, ginds in uw huis, +Die mij voor u tot keukenman wou maken, +Zal nu mijn zuster wezen, niet mijn vrouw. + +DROMIO VAN EPHESUS. Mij dunkt, gij zijt mijn spiegel, niet mijn + broeder; +Ik zie aan u, ik ben een knap jongmensch. +Komaan, naar binnen, om bij 't feest te zijn. + +DROMIO VAN SYRACUSE. Ga voor, man; gij zijt de oudste. + +DROMIO VAN EPHESUS. Dat is de vraag, hoe zullen wij 't beslissen? + +DROMIO VAN SYRACUSE. Wij zullen om 't langste strootje trekken voor +de eerstgeboorte; ga tot zoo lang voor. + +DROMIO VAN EPHESUS. Neen, dan zij 't zoo: +Wij sprongen samen de wereld in, als broeders, met elkander; +Zoo gaan wij nu samen hand aan hand, en de een niet na den ander. + +(Beiden af.) + + + + + +AANTEEKENINGEN. + + +Van de "Comedy of Errors" is geen afzonderlijke druk bekend; men kan +als zeker aannemen, dat het stuk voor het eerst verscheen in 1623, +in de folio-uitgave van Shakespeare's gezamenlijke tooneelwerken. In +1598 maakte Francis Meres,--zie boven blz. 120,--er gewag van, maar +zeker is het verscheiden jaren ouder en onder de eerstelingen des +dichters te rekenen. De bewijzen hiervoor zijn in het stuk zelf +te vinden. Vooreerst merke men op, welk een uitgestrekt gebruik +Shakespeare maakt van zoogenaamde _doggerel rhymes_ of knuppelverzen, +die in oudere Engelsche tooneelwerken veelvuldig gebezigd worden, +zoodat zelfs geheele stukken er in geschreven werden; Shakespeare +gebruikt ze alleen voor boertige tooneelen of gezegden, maar oudere +tooneelschrijvers achten ze ook voor ernstige onderwerpen geschikt; +zoo geeft in een ernstig stuk van 1570 of daaromtrent, _Damon and +Pithias_ geheeten, Dionysius zijn rechtspraak met deze woorden: + + + "Pithias, seeing thou takest me at my word, take Damon to thee: + For two months he is thine; unbind him, I set him free; + Which time once expired, if he appear not the next day by noon, + Without further delay thou shalt lose thy life, and that + full soon." + + +Behalve in dit stuk van Sh. vindt men deze verzen, die ongeveer het +midden houden tusschen regelmatige verzen en proza, bijna alleen +in "De getemde Feeks" (_Taming of the shrew_) en in "Veel gemin, +geen gewin" (_Love's labour's lost_), beide, of ten minste het +laatstgenoemde, onder Sh.'s eerste stukken te rekenen. In "De klucht +der vergissingen" zijn deze verzen over het algemeen regelmatiger +dan in "Veel gemin, geen gewin", waar soms alleen het rijm uitwijst, +dat er verzen bedoeld zijn; men zie daar b.v. IV. 2. 29, de regels: +"Zoo dorre planten" enz.--Een tweede bijzonderheid is het veelvuldig +voorkomen van afwisselend rijmende verzen, die Sh. in zijn Venus en +Adonis (1593) zoo meesterlijk weet te bezigen en die in de latere +stukken van Sh. zelden voorkomen, maar wel in de oudere, met name +in "Veel gemin, geen gewin", den "Midzomernachtdroom", en "Romeo +en Julia".--Volgens velen komt in "De Klucht der vergissingen" een +toespeling op de tijdsomstandigheden voor, die vermoeden doet, dat het +stuk in 1591 of 1592 geschreven is. In het tweede tooneel van het derde +bedrijf geeft de Syrac. Dromio aan zijn heer een beschrijving van de +keukenmeid uit het huis van Antipholus van Ephesus; hij vergelijkt +haar met een globe en zegt, dat hij landen op haar onderscheiden +kan. Op de vraag van zijn meester, waar dan Frankrijk ligt, antwoordt +hij: _In her forehead, armed and reverted, making war against her +heir_. Dit heir is in de tweede folio-uitgave in _hair_ veranderd, +waarschijnlijk, omdat de woordspeling met _heir_ en _hair_ niet +begrepen werd. Verstaat men _hair_, dan was het voorhoofd gewapend, +bekleed met iets, dat voortwoekerend het haar doet uitvallen en het +voorhoofd vergroot, een gevolg der Fransche ziekte, ook bij Bredero +de Francoysen genoemd. Verstaat men _heir_, erfgenaam, dan wordt er +gezinspeeld op den binnenlandschen oorlog in Frankrijk, die na het +vermoorden van koning Hendrik III, in Augustus 1589, ontbrand was +tegen zijn erfgenaam, Hendrik IV, en eerst een einde nam, toen deze, +in Juli 1593, Parijs wel een mis waard achtte. Koningin Elizabeth +had in 1591 aan Hendrik IV 4000 man hulptroepen gezonden onder Essex +en diens broeder Walter en steunde hem ook later meer dan eens op +gelijke wijze. De toestand in Frankrijk was dus ongetwijfeld in +Londen bekend genoeg, dat zulk een woordspeling met _hair_ en _heir_ +dadelijk verstaan werd.--Men weet verder, dat er in December 1594 +in Gray's Inn ter eere van een groot heer een _Comedy of Errors_ +vertoond werd, waarschijnlijk dit stuk. Later werd het ook wel voor +Koning Jacobus I opgevoerd, naar gemeld wordt op 28 December 1604. + +Neemt men aan, dat het stuk in 1591 of 1592 geschreven is, dan zal +men der waarheid zeker zeer nabij zijn. Verder kunnen wij als zeker +aannemen, dat Sh. bekend was met het blijspel _Menæchmei_ van den +ouden Romeinschen dichter Plautus, en daaruit aanleiding putte om dit +stuk te schrijven. Wel is het oude blijspel niet vóór 1595 in het +Engelsch verschenen, maar Shakespeare was hoogstwaarschijnlijk het +Latijn genoeg machtig om Plautus in het oorspronkelijke te lezen. Er +was in Stratford een Grammarschool, dus een school, waar het Latijn +hoofdvak was; deze werd ongetwijfeld door Shakespeare bezocht en men +mag gerust vermoeden, dat hij zijn meesters geen oneer zal hebben +aangedaan en, om Plautus te leeren kennen, niet behoefde te wachten op +het verschijnen eener gebrekkige vertaling; zijn Venus en Adonis, en al +zijn oudere stukken leggen getuigenis af, dat hij het Latijn vrij goed +machtig was en de Latijnsche schrijvers, zooals Ovidius en Plautus, +in het oorspronkelijke las; in zijn latere stukken laat hij die kennis +minder uitkomen, maar men kan er toch op velerlei wijze de sporen van +opmerken, tot in den zinsbouw en de beteekenis, die hij somwijlen aan +de woorden toekent [1]. De folio-uitgave maakt het bovendien hoogst +waarschijnlijk, dat Sh. Plautus' Menæchmi in het Latijn gelezen heeft: +de Antipholus van Ephesus heet er _Sereptus_, een blijkbare fout van +den afschrijver of zetter voor _Surreptus_, "de gestolene", het woord, +waarmede in Plautus' stuk, de eene broeder telkens wordt aangeduid, +gelijk hij ook in de inhoudsopgave, het _argumentum_, driemaal zoo +genoemd wordt; de andere broeder heet in Sh.'s folio-uitgave nu eens +_erotes_, dan weder _errotes_, een dergelijke fout voor _erraticus_, +de zwervende, dus de reiziger, die zijn broeder overal gaat zoeken. + +Ter juiste waardeering van Sh.'s stuk mag het nuttig heeten, met dat +van Plautus eenigszins nader kennis te maken. Bij Plautus is geen +onder 't leed gebogen vader, die, van zijn beide zoons beroofd, +ze gaat opzoeken; de vader der tweelingen is lang dood; door een +proloog worden wij ingelicht over het vroeger gebeurde. In Syracuse +leefde een oud koopman, aan wien zijn vrouw twee geheel gelijke +tweelingen schonk. Toen de jongens zeven jaren oud waren, neemt de +vader den eenen mee op zijn reize naar de groote en rijke koopstad +van Beneden-Italië, Tarente. Daar wordt op de markt de knaap door een +koopman uit de bekende handelsstad van Grieksch Illyrië, Epidamnus, +bij de Romeinen meest Dyrrachium geheeten, gestolen en naar zijn +woonplaats medegenomen; de vader sterft weinige dagen later van +verdriet. Toen de grootvader der tweelingen te Syracuse dit verneemt, +geeft hij aan den overgebleven tweeling, Sosicles, den naam van zijn +verloren lieveling en naamgenoot, en noemt hem dus Menæchmus.--De +koopman uit Epidamnus, die geen kinderen had, neemt den gestolen +knaap als zoon aan, bezorgt hem later een rijke vrouw, komt weldra +te sterven en laat hem al zijn schatten na. Zijn broeder Menæchmus +(Sosicles) heeft geen rust in Syracuse, maar gaat zijn broeder zoeken; +na een jaar of zes zwervens komt hij eindelijk te Epidamnus aan. + +Juist na zijn aankomst begint het stuk van Plautus. Eerst treedt de +Parasiet of Tafelschuimer van den Epidamnischen Menæchmus op, die bij +zijn begunstiger wil gaan eten. Weldra komt deze zelf uit zijn huis, +onder het uiten van verwijten tegen zijn vrouw, die jaloersch is, +en altijd weten wil waar hij heengaat. Het arme schepsel heeft er wel +reden toe, want haar man wil juist naar een liefje, een lichtekooi, +gaan, met name Erotium; hij heeft zelfs een fraai opperkleed van zijn +vrouw bij zich, dat hij heimelijk heeft weggekaapt en aan Erotium +schenken wil. Hij treft deze bij haar huis aan, geeft haar het gewaad, +en zegt, dat hij, na op de markt geweest te zijn, met zijn Parasiet +bij haar zal komen eten. Erotium zendt haar kok uit om de noodige +inkoopen te doen en gaat in huis. + +Nu komt de broeder uit Syracuse, Menæchmus-Sosicles, op. De kok, +die van zijn boodschappen terugkeert, is de eerste, die hem voor +zijn broeder aanziet; weldra doet ook Erotium, die uit haar huis te +voorschijn komt, hetzelfde; de man staat verbijsterd, dat zij niet +alleen zijn naam weet, maar ook dien zijns vaders en nog andere +bijzonderheden uit Syracuse, doch gaat op haar aandringen met haar +eten, na eerst zijn geldbuidel aan zijn slaaf Messenio te hebben +toevertrouwd.--Weldra komt de Parasiet op, die van zijn begunstiger is +afgeraakt en reeds ontevreden is, dat hij nog niet aan het lekkere maal +zit. Daar ziet hij zijn Menæchmus, zoo hij meent, uit het huis komen; +deze neemt het oppergewaad mee, met de belofte, dat hij dit nog zal +laten verfraaien. De Parasiet spreekt hem aan, maar wordt afgegrauwd, +zoodat hij woedend besluit, aan Menæchmus' vrouw het gedrag van haar +man te gaan verklappen. Juist als Menæchmus-Sosicles heen wil gaan, +komt de dienstmeid van Erotium uit het huis met een gouden ketting, +vroeger, zoo zij zegt, door hem van zijn vrouw gestolen, hij belooft +op haar verzoek, dat hij dien zwaarder en nieuwerwetscher zal laten +maken en dan aan haar meesteres zal terugbrengen; hij is echter +wel degelijk van plan dien, zoowel als den mantel, voor zich te +houden.--De Parasiet heeft inmiddels Menæchmus' vrouw met de ontrouw +van haar man bekend gemaakt, en haar ook gemeld, dat deze het gestolen +opperkleed bij zich heeft, om het nog mooier te laten maken; beiden +wachten den man op, die door zaken is opgehouden en zich nu naar +zijn liefste spoedt. Zoodra zij hem ontwaren, heeft hij het hard te +verantwoorden; liegen en ontkennen helpt hem niet; zijn vrouw wil hem +niet meer het huis laten betreden, als hij het kleed niet meebrengt +en gaat in huis. Hij gaat naar Erotium, maar wordt door haar, als +hij beweert nòch mantel nòch ketting van haar te hebben ontvangen, +met verwijten overladen en buiten gesloten, en gaat zijn vrienden +over het geval raadplegen. Nu komt de andere Menæchmus, met den mantel +om, op, wordt door de vrouw zijns broeders met verwijtingen begroet; +ten hoogste verontwaardigd, dat hij haar niet wil kennen, laat zij +haar vader roepen, die haar wel de les leest over haar wantrouwen +en jaloerschheid, maar eindelijk, daar de gewaande echtgenoot nòch +vrouw nòch schoonvader wil kennen, en zich ook opzettelijk als een +dolle aanstelt, het met haar eens is, dat hij gek is, zoodat een +geneesheer ontboden wordt. Hij weet echter te ontkomen alvorens deze +er is. De geneesheer treft daarentegen den anderen Menæchmus nabij +zijn huis aan, houdt hem om zijn ontkentenis van het gebeurde voor +waanzinnig, en ontbiedt helpers, die den dolleman willen grijpen +en medevoeren. Deze wordt echter ontzet door den slaaf Messenio, +die zijn heer in gevaar meent te zien, en tot loon voor dezen dienst +zijn vrijheid verzoekt, maar hem wel wil blijven dienen, en terstond +het toevertrouwde geld, dat veilig in de herberg geborgen ligt, gaat +halen. De gehuwde Menæchmus gaat nog eens beproeven den mantel zijner +vrouw terug te krijgen. Nu ontmoet Messenio zijn echten heer, die +niets van den bewezen dienst en de vrijlating van zijn slaaf afweet, +maar onder het gesprek komt de tweelingbroeder op en dan wordt, door +bemiddeling van den slaaf, alles opgehelderd; de broeders besluiten +samen Epidamnus te verlaten; de slaaf wordt vrijgelaten en mag den +verkoop van het huis en de goederen des Epidamniërs bekend maken; +als er maar een kooper komt opdagen, is zelfs de vrouw te koop. + +De vergelijking van beide stukken in bijzonderheden zou het bestek +der aanteekeningen verre te buiten gaan en zij, naar aanleiding van +het medegedeelde, aan den lezer zelf overgelaten; slechts enkele +opmerkingen kunnen hier nog plaats vinden. Shakespeare heeft +aan het eene tweelingpaar een tweede toegevoegd en daardoor een +grootere en zeer vermakelijke verscheidenheid in de vergissingen +verkregen. Hij maakte daarbij gebruik van het onloochenbare recht +van den kluchtspelschrijver om toestanden te onderstellen, die +onwaarschijnlijk zijn; genoeg is het, als zij slechts mogelijk zijn en +tevens geschikt om den toeschouwer te boeien en te vermaken. Aan dit +vereischte voldoet Shakespeare's stuk ten volle. Uit de onderstelling +vloeit alles zoo geregeld mogelijk voort; en daar de toeschouwer in +het geheim is en veel meer weet dan de optredende personen, vindt +hij genot in het gevoel, dat hij alles, wat voor deze een raadsel is, +zelf onmiddellijk kan oplossen. Als men daarbij nu nog in aanmerking +neemt, dat er in het stuk wel degelijk karakterschildering is, dat +er een kennelijk verschil bestaat in geaardheid tusschen de twee +gebroeders Antipholus, en ook, hoewel in geringere mate, tusschen de +twee Dromio's; dat Adriana en haar zuster Luciana, de oude Ægeon, +de Hertog, kortom alle personen met zorg geteekend zijn,--als wij +nagaan, hoe indrukwekkend de lotgevallen van den rampspoedigen +vader zijn medegedeeld, zoodat zij ons gedurende het geheele stuk +voor den geest staan, hoe de blij-eindende ontknooping ons inderdaad +roert, geruststelt en bevredigt, dan kunnen wij niet nalaten in dit +tooneelwerk van den jeugdigen Shakespeare een meesterstuk te zien. + + + +I. 1. 13. _Verboden hier en ginder raadsbesluiten._ In een stuk, +uitgevaardigd in het begin van Elizabeth's regeering, wordt erkend, +dat beperkende bepalingen tot bescherming van eigen handel groot +ongenoegen wekken tusschen vorsten, en aan de kooplieden veel leed en +schade toebrengen. Toch riep Elizabeth zelf, weinige jaren later zulke +bepalingen in het leven. Het is, of de dichter hier wil uitdrukken, +welke noodlottige gevolgen zij desnoods zouden kunnen hebben. + +I. 1. 41. _Door meen'ge welgeslaagde reis naar Epidamnum._ Wel staat +in 't Engelsch, dat hij meen'ge reis naar Epidamnum deed, doch de +bedoeling is ongetwijfeld, dat hij menig schip met koopwaren er +heen zond, want eerst na den dood van zijn factor reisde hijzelf er +naar toe. + +I. 1. 53. _Dat naamverschil alleen verschil kon geven._ Dat de twee +kinderen ooit een verschillenden naam droegen, blijkt niet bij Sh.; +bij Plautus wel. + +I. 1. 79. _Voor de eerstgeboor'ne meest bezorgd._ Bij Sh. staat +_latterborn_, in tegenspraak met reg. 125. Daarom is hier vertaald, +alsof er _elder-born_ staat.--Het is echter ook mogelijk, dat regel +125 moet gelezen worden: _my eldest boy, and yet my youngest care_, +dan ware _jongst-geborene_ hier goed. + +I. 1. 94. _Epidaurus_ is een stad aan de oostkust van de Peloponnesus, +nabij Argos. + +I. 1. 132. _Ik heb in 't verste Griekenland_ enz. Men mag vermoeden, +dat hier een paar regels zijn weggevallen, waar Ægeon zal gezegd +hebben, dat hij om het uitblijven van zijn zoon, besloot dezen zelf +te gaan zoeken. + +I. 2. 9. _Naar den Centaurus._ Blijkbaar is dit, zooals later ook de +Tijger (III. 1. 95), de naam van een herberg; maar Sh. geeft ook aan +huizen van bijzondere personen, zooals in zijn tijd ook ten onzent +in zwang was, in dit stuk namen, zooals de Feniks (I. 2. 75), de Egel +(III. 1. 116). + +I. 2. 56. _Een staartriem voor mijn meesteres._ In Sh.'s tijd reden, +bij reizen, ook de vrouwen te paard. + +I. 2. 97. _De stad is, zegt men, vol bedrog en list._ De stad Ephesus +stond reeds bij de ouden bekend als een plaats, waar veel tooverkunst +uitgeoefend werd. Men vindt dit ook in de Handelingen der Apostelen +vermeld, XIX, vs. 13 en 19. Dat Sh. juist daarom zijn stuk te Ephesus +liet spelen, is duidelijk genoeg; men vergelijke II. 2. 191; als +de gedachte aan tooverij den zoekenden Antipholus en zijn dienaar +verbijstert, is het verklaarbaar, dat zij, bij al de vergissingen, +niet op de gedachte komen, van nader te onderzoeken, of niet misschien +juist in Ephesus hun evenbeelden wonen. + +II. _Eerste Tooneel._ Wààr een tooneel speelt, wordt door de +folio-uitgave niet aangegeven; de meeste uitgevers hebben hier als +localiteit een openbaar plein aangegeven. Ten onrechte; Adriana en +Luciana hebben niets op straat te doen, en wachten, zooals blijkt, +thuis den heer des huizes af, naar wien zij hun dienaar op nieuw +willen uitsturen. Men kan hierbij ook aannemen, dat de twee vrouwen +zich daar in een binnenhof of in den tuin bevinden, waar de tafel +voor het maal gereedstaat. Daar kunnen zij, III. 1, zeer wel met +Antipholus van Syracuse het middagmaal gebruiken; op het hooren van +gedruisch gaat Adriana dan naar de deur. + +II. 1. 83. _Te schoppen als een bal._ Voor het voetbalspel, ook thans +nog in zwang, is, zoals bekend is, de bal met leder overtrokken. + +II. 1. 101. _Ik arme ben hem te oud._ In 't Engelsch: _Poor I +am but his stale_. Geheel juist is de plaats niet te vertalen; +in het oorspronkelijke wordt gespeeld met de woorden _deer_ en +_dear_, en met de verschillende beteekenissen van het substantief +_stale_ (zie "_Taming Shrew_" I. 1. 58, en III. 1. 90; "_Much Ado_" +II. 2. 26, en IV. 1. 66) en van het adjectief _stale_, zie _Cymbeline_, +III. 4. 53. Op deze laatste beteekenis is bij de hier gegeven vertaling +vooral gelet. + +II. 1. 109. _Ik zie het nu_ enz. De meest bedorven plaats in het stuk; +het is nog niet gelukt, den tekst op bevredigende wijze te herstellen, +het bederf schuilt vooral in reg. 112: _Wear gold_ enz. + +II. 2. 35. _Op mijn bol?_ In 't Engelsch een woordspeling met _sconce_, +dat "bol" of "hoofd" beteekent, en ook "schans", waarom ook het woord +_ensconce_, "verschansen" volgt. + +II. 2. 89. _Hij verliest het met een soort van genot._ Op de meening, +dat door een losbandige levenswijze ziekten ontstaan, die het haar +doen uitvallen, zinspeelt de dichter meermalen. + +III. 1. 53. _Hoor, meisje, wat is dat?_ In 't Engelsch: _Do you +hear, you minion? you'll let us in, I hope_. In 't Engelsch is dit +gedeelte het eenige vers, dat niet rijmt. Men heeft daarom, met groote +waarschijnlijkheid, vermoed, dat er een regel hier uitgevallen is, +die op _rope_ eindigde en waarin Lucie met een eind touw bedreigd +wordt. Theobald veranderde, om een rijm te krijgen op de volgende +twee regels, _I hope_ in _I trow_. De vertaler moest hier ook met +een drievoudig rijm zich redden. + +III. 1. 81. _Een koevoet zonder koe._ In 't Engelsch: _A crow without +a feather_. "Crow" beteekent _kraai_ en _breekijzer_. Daarop volgt +reg. 83 nog _to pluck a crow together_, in het Duitsch "ein Hühnchen +mit Jemandem pflücken", wat wij zeggen: "een appeltje met iemand +schillen."--Opmerkelijk is, dat Plautus in zijn "Gevangenen", +_Captivi_, V. 4. 9., het woord _upupa_ evenzoo gebruikt als +Shakespeare hier _crow_; _upupa_ is te gelijk een vogel, de _hop_, +en een _pikhouweel_, zooals voor het loswerken van steenachtigen +grond gebezigd word. + +III. Tweede Tooneel. _Binnenplein._ Men kan zich ook voorstellen, +dat na het vertrek der vorigen Luciana en Antipholus van Syracuse +uit het huis te voorschijn komen. Eigenaardiger is het echter, dat +dit gesprek niet op straat gevoerd wordt, maar op een binnenplein, +dat men als aan den ingang grenzend denken kan. + +III. 2. 52. _Is de liefde wuft._ Men vergelijke: _Venus en Adonis_, +149. + +III. 2. 117. _Zij is een kogel, een globe._ Men vergelijke in Rabelais +(L. III. Ch. 28) de beschrijving van den baard van Panurge door +frère Jean, aldus luidende: "Ta barbe par les distinctions du gris, +du blanc, du tanné, et du noir, me semble une mappemonde. Regarde +ici. Voyla Asie. Icy sont Tigris et Euphrates. Voyla Africque. Icy +est la montaigne de la Lune. Vois-tu les paluz du Nil? Deça est +Europe. Vois-tu Theleme? Ce touppet icy tout blanc, sont les monts +Hyperborées."--Als het stuk voor koning Jacob I werd opgevoerd, bleef +zeker de vermelding van Schotlands onvruchtbaarheid (reg. 123) wel +achterwege. In den Koopman van Venetië (I. 2. 83) wordt een Schotsch +edelman belachelijk gemaakt: in de oude quarto staat _the Scottish +lord_, maar in de folio-uitgave van 1623, gedrukt nadat het stuk voor +genoemden koning gespeeld was, staat _the other lord_. + +IV. 1. 93. _Welk een schip, gij schaapskop?_ In 't Engelsch: "_Thou +peevish sheep, what ship_" enz. In Shakespeare's tijd werden _ship_ +en _sheep_ nagenoeg eender uitgesproken. + +IV. 2. 22. _Misvormd naar 't lijf._ In het Engelsch _stigmatical_, +door de natuur geteekend, gebrandmerkt. + +IV. 2. 27. _De kievit schreeuwt_, enz. In Sh.'s tijd werd de +kievit meermalen hiervoor aangehaald, ja de uitdrukking schijnt +spreekwoordelijk geweest te zijn. In Lily's Campaspe leest men: +"You resemble the lapwing, who crieth most where her nest is +not." Shakespeare zelf herhaalt het beeld in "Maat voor Maat," I.4.32. + +IV. 2. 32. _Hij is in 't voorportaal, neen, in de hel._ In het +Engelsch staat: He is in Tartar's limbo; de uitdrukking schijnt +aan de Engelschen uit Dante's Goddelijke Comedie gemeenzaam te zijn +geworden, men vindt haar meermalen bij Shakespeare en ook in Spencer's +Elfenkoningin. De _hel_ was in Sh.'s tijd, en nog een eeuw later de +naam van een gevangenis. Evenzoo was _counter_ (reg. 39) de naam van +een gevangenis; maar _to run counter_ is ook een uitdrukking voor +een jachthond, die op een valsch spoor is of in verkeerde richting +loopt.--De gerechtsdienaars waren in leder gekleed, zie K. Hendrik IV, +I. 2. 48. + +IV. 3. 14. _Den ouden Adam in zijn nieuw gewaad._ Adam na den val, +toen hij zich met beestenvellen bekleedde. + +IV. 3. 28. _Dan een Moor met zijn piek._ Er staat eigenlijk: +"dan een moorenpiek". Een _morris-pike_ was een gevaarlijk wapen; +gerechtsdienaars droegen als teeken van hun ambt een staf, _mace_. + +IV. 3. 34. _Blijf maar zitten._ In 't Engelsch: _God give good +rest_! "Rest" te gelijk voor _rust_ en _arrest_ gebezigd.--De +_engelen_, waarvan reg. 41 gesproken wordt, zijn gouden munten van +10 Shill.; zie "Koopman van Venetië," II. 7. 65. + +IV. 4. 44. _Respice finem._ Let op het einde. Het bijna gelijkluidende +_Respice funem_, waarop hier gedoeld wordt, beteekent: "Let op het +touw", of "Pas op voor het touw"; Dromio doelt op het touw, dat hij +heeft moeten halen. Als men aan de papegaaien, om de toehoorders te +plagen, leert zeggen: "Beware the rope's end", beteekent dit eer: +"Hoed u voor den strop."--Dokter Knijp, die hier optreedt, wordt in +de Folio-uitgave een schoolmeester genoemd; schoolmeesters verstonden +Latijn, en konden daarom als duivelbanners optreden. + +IV. 4. 78. _De keukenmaagd._ Het Engelsch betitelt haar +_kitchen-vestal_, omdat zij, als de Vestaalsche maagden, het vuur +moet aanhouden. + +V. 1. 175. _Het hoofd hem kaal knipt als een nar._ Het was de gewoonte, +bij de verpleging van narren (gekken, waanzinnigen) hun het haar zeer +kort af te knippen of af te scheren. + +V. 1. 205. _Terwijl zij binnen met schavuiten braste._ In het Engelsch +staat: _While she with harlots feasted in my house_. Het woord _harlot_ +beteekent, van mannen gebruikt, meestal "liederlijk mensch, schoelje, +schavuit." + +V. 1. 400. _Sinds vijf en twintig jaar_ enz. In de Folio-uitgave leest +men: "Sinds drie en dertig jaar." Het is mogelijk, dat Sh. zelf zoo +schreef en niet heeft nagerekend, wat hij vroeger had medegedeeld; maar +drie en dertig is voor deze broeders wel wat oud en door een eenvoudige +optelling van twee, door Sh. gegeven getallen vindt men vijf en twintig +jaar, wat meer met den geest van het stuk overeenkomt. Ægeon heeft, +I. 1. 126, gezegd, dat de hem overgebleven zoon op achttienjarigen +leeftijd zijn broeder ging opzoeken, en zoo pas, V. 1. 309, dat dit +vertrek eerst zeven jaar geleden is. Reeds voorlang heeft Theobald het +getal veranderd en is door verscheiden uitgevers, b.v. door Knight, +hierin gevolgd. + + + + + +AANTEEKENING + + +[1] Men vindt dit boven blz. 5 en vgg. uiteengezet. Meermalen zal +men in de aanteekeningen het een en ander aantreffen, dat ook in het +"Overzicht van Sh.'s leven en werken" vermeld is. Op deze wijze kunnen +de aanteekeningen een geheel uitmaken, dat geraadpleegd kan worden +zonder dat de lezer telkens naar dit overzicht verwezen wordt. + + + + + +End of Project Gutenberg's De Klucht der Vergissingen, by William Shakespeare + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE KLUCHT DER VERGISSINGEN *** + +***** This file should be named 25843-8.txt or 25843-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/2/5/8/4/25843/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/25843-8.zip b/25843-8.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e6425fe --- /dev/null +++ b/25843-8.zip diff --git a/25843-h.zip b/25843-h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..25691b4 --- /dev/null +++ b/25843-h.zip diff --git a/25843-h/25843-h.htm b/25843-h/25843-h.htm new file mode 100644 index 0000000..f02805d --- /dev/null +++ b/25843-h/25843-h.htm @@ -0,0 +1,5259 @@ + +<!DOCTYPE html +PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> + +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. --> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1"> + +<title>De Klucht der Vergissingen</title> +<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="author" content="William Shakespeare"> +<meta name="DC.Creator" content="William Shakespeare"> +<meta name="DC.Title" content="De Klucht der Vergissingen"> +<meta name="DC.Date" content="#####"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css"> +/* Standard CSS stylesheet */ + + + +body +{ +font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} + +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +} + +h1.docTitle +{ +font-size:1.6em; +line-height:2em; +} + +h2.byline +{ +font-size:1.1em; +font-weight:normal; +line-height:1.44em; +} + +span.docAuthor +{ +font-size:1.2em; +font-weight:bold; +} + +h2.docImprint +{ +font-size:1.2em; +font-weight:normal; +} + +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} + +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} + +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} + +.index +{ +font-size: 80%; +} + +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} + +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} + +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} + +h3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} + +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} + +h4.lghead +{ +margin-left:10%; +margin-right:10%; + +} + +.alignleft +{ +text-align:left; +} + +.alignright +{ +text-align:right; +} + +.alignblock +{ +text-align:justify; +} + +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} + +p.poetry +{ +margin:0 10% 1.58em; +} + +span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */ +{ +color: white; +} + +p.line +{ +margin:0 10%; +} + +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} + +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} + +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} + +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} + + +div.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} + +.epigraph .bibl +{ +text-align: right; +} + +.epigraph .poem +{ +margin-left: 0; +} + +.epigraph .line +{ +margin-left: 0; +text-indent: 0; +} + +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} + +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} + +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} + +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} + +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} + +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} + +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} + +.leftnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} + +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} + +a.noteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} + + +.red +{ +color: red; +} + +.displayfootnote +{ +display: none; +} + +div.footnotes +{ +margin-top: 1em; +padding: 0; +} + +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} + +p.footnote +{ +font-size: 80%; +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} + +p.footnote .label +{ +float: left; +text-align:left; +width:2em; +} + +.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption +{ +font-size: 80%; +} + + +.poem +{ +margin-left:5%; +position:relative; +text-align:left; +width:90%; +} + +.poem h4 +{ +font-weight:normal; +margin-left:5em; +} + +.poem .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left:-2.5em; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} + +.versenum +{ +font-weight:bold; +} + +/* right aligned page number in table of contents */ +.tocPagenum, .flushright +{ +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +} + +.footnotes .line +{ +font-size:80%; +margin:0 5%; +} + +.poem .i0 +{ +display:block; +margin-left:2em; +} + +.poem .i1 +{ +display:block; +margin-left:3em; +} + +.poem .i2 +{ +display:block; +margin-left:4em; +} + +.poem .i3 +{ +display:block; +margin-left:5em; +} + +.poem .i4 +{ +display:block; +margin-left:6em; +} + +.poem .i5 +{ +display:block; +margin-left:7em; +} + +.poem .i6 +{ +display:block; +margin-left:8em; +} + +.poem .i7 +{ +display:block; +margin-left:9em; +} + +.poem .i8 +{ +display:block; +margin-left:10em; +} + +.poem .i9 +{ +display:block; +margin-left:11em; +} + +span.corr +{ +border-bottom:1px dotted red; +} + +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} + +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} + +.letterspaced +{ +letter-spacing:0.2em; +} + +.smallcaps +{ +font-variant:small-caps; +} + + +.caps +{ +text-transform:uppercase; +} + +.fraktur +{ +font-family: 'Walbaum-Fraktur'; +} + +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} + +h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure +{ +text-align:center; +} + +h1,h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} + +h1.label,h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h5,h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} + +p,p.initial +{ +text-indent:0; +} + +p.firstlinecaps:first-line +{ +text-transform: uppercase; +} + +p.dropcap:first-letter +{ +float: left; +clear: left; +margin: 0em 0.05em 0 0; +padding: 0px; +line-height: 0.8em; +font-size: 420%; +vertical-align:super; +} + +.poem +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} + +p.quote,div.blockquote,div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} + +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} + + +ul { list-style-type: disc; } +ol { list-style-type: decimal; } +ol.AL { list-style-type: lower-alpha; } +ol.AU { list-style-type: upper-alpha; } +ol.RU { list-style-type: upper-roman; } +ol.RL { list-style-type: lower-roman; } +.lsoff { list-style-type: none; } + +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } + + + + + +/* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml +" */ + + + +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} + +body, a.hidden +{ +color: black; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6 +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} + +p.byline +{ +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} + +.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage +{ +color: #001FA4; +} + +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} + +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} + +p.dropcap:first-letter +{ +color: #001FA4; +font-weight: bold; +} + + + +</style></head> +<body> + + +<pre> + +Project Gutenberg's De Klucht der Vergissingen, by William Shakespeare + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Klucht der Vergissingen + +Author: William Shakespeare + +Translator: Dr. L. A. J. Burgersdijk + +Release Date: June 19, 2008 [EBook #25843] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE KLUCHT DER VERGISSINGEN *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + + + + + +</pre> + +<span class="pagenum">[<a id="xd0e105" href="#xd0e105">129</a>]</span><div class="body"> +<div class="div0" id="kv"> +<h2 class="normal">De Klucht der Vergissingen.</h2> +<ul class="castlist"> +<li class="castlist"> +<h4>Personen:</h4> +</li> + + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Solinus</span>, hertog van Ephesus. +</li> + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Ægeon</span>, een koopman van Syracuse. +</li> + + +<li class="castlist"><b><span class="corr" id="xd0e128" title="Bron: tweelingbroeders">Tweelingbroeders</span>, zonen van Ægeon en Æmilia.</b><ul class="castGroup"> +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Antipholus</span> van Ephesus, +</li> +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Antipholus</span> van Syracuse<span class="corr" id="xd0e144" title="Bron: ,">.</span></li> +</ul> +</li> + + +<li class="castlist"><b><span class="corr" id="xd0e149" title="Bron: tweelingbroeders">Tweelingbroeders</span>, dienaren van de gebroeders Antipholus.</b><ul class="castGroup"> +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Dromio</span> van Ephesus, +</li> +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Dromio</span> van Syracuse<span class="corr" id="xd0e165" title="Bron: ,">.</span></li> +</ul> +</li> + + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Balthazar</span>, een koopman. +</li> + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Angelo</span>, een goudsmid. +</li> + + +<li class="castitem">Een Koopman, vriend van Antipholus van Ephesus.</li> + +<li class="castitem">Een Koopman, handelende met Angelo.</li> + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Knijp</span>, een schoolmeester. +</li> + + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Æmilia</span>, vrouw van Ægeon. +</li> + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Adriana</span>, vrouw van Antipholus van Ephesus. +</li> + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Luciana</span>, haar zuster. +</li> + +<li class="castitem"><span class="smallcaps">Lucie</span>, dienstmaagd van Adriana. +</li> + +<li class="castitem">Een Courtisane.</li> + + +<li class="castitem">Een Cipier, Gerechtsdienaars, Wachten en verder Gevolg.</li> +</ul> +<p>Het tooneel is in Ephesus.</p> +<div id="kv.i" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">Eerste Bedrijf.</h2> +<div class="div2" id="kv.i.1"> +<h3 class="normal">Eerste Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Een zaal in het paleis van den Hertog.</i></p> +<p class="stage"><i>De Hertog, <span class="smallcaps">Ægeon</span>, een Cipier, een Gerechtsdienaar en verder Gevolg komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek ’t vonnis uit, Solinus; en de dood,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het eind van alles, eindige ook mijn nood.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Koopman van Syracuse, spaar uw reed’nen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik volg, steeds onpartijdig, streng de wet.</span></p> +<p class="line" style=""><span>De bitt’re vijandschap, die onlangs rees,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doordien uws hertogs wreede toren woedde</span></p> +<p class="line" style=""><span>Op hand’laars, wakk’re burgers onzer stad,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die, ’t geld ontberend om zich los te koopen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zijn wet bezeeg’len moesten met hun bloed,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bant alle ontferming van ons gram gelaat.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want sedert tusschen uw onrustig volk</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ons een diep rampzaal’ge twist ontstond,</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.1.13">Verboden hier en ginder raadsbesluiten</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoowel aan Syracusers als aan ons, <span class="linenum">12</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Den handel tusschen beide ontvlamde steden;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ja meer, zoo een, uit Ephesus geboortig,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zich wagen durft op Syracuse’s markten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of ook, als een, uit Syracuse afkomstig,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Gebied van Ephesus betreedt, dan sterft hij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En al zijn goed’ren zijn verbeurd verklaard,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Tenzij hij duizend mark betalen kan</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als boete voor zijn schuld en als zijn losgeld.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar al uw have, op ’t allerhoogst geschat,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is zeker nog geen honderd mark in waarde;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dus veroordeelt u de wet ter dood.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’k Heb dezen troost, dat, als uw wil geschiedt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>De zon, die daalt, voor ’t laatst mijn jammer ziet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek, Syracuser, meld mij nog in ’t kort,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waarom ge uw vaderstad verlaten hebt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En wat gij hier in Ephesus kwaamt doen.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="xd0e325" href="#xd0e325">130</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is wel het zwaarst, wat gij mij op kunt leggen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ik mijn onuitspreek’lijk leed u meld;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar opdat elk getuig’, dat drang des harten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Niet lage misdaad, schuld is van mijn dood,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wil ik verhalen, wat mijn smart mij toelaat.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik stam uit Syracuse en was gehuwd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vrouw zou heel mijn heil en ik het hare</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geweest zijn, had niet onheil ons vervolgd.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij leefden recht gelukkig; onze rijkdom</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.1.41">Nam toe door meen’ge welgeslaagde reis</span></p> +<p class="line" style=""><span>Naar Epidamnum, tot mijn factor stierf</span></p> +<p class="line" style=""><span>En mij de zorg om de onbeheerde goed’ren</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uit mijner gade zoete omarming reet.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nog geen zes maand was onze scheiding oud,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toen zij, schoon bijna door de zoete straf</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bezwijkend, die de vrouw te dragen heeft,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zich toerustte om mij na te reizen, en</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voorspoedig veilig aankwam waar ik was.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij had er nog niet lang vertoefd, of werd</span></p> +<p class="line" style=""><span>De blijde moeder van twee flinke zoons,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En, wonder! de een den and’ren zoo gelijk,</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.1.53">Dat naamverschil alleen verschil kon geven.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Terzelfder uur en in hetzelfde huis</span></p> +<p class="line" style=""><span>Was ook een vrouw van lagen stand verlost</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van tweelingknaapjes, evenzoo gelijk.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die kocht ik,—de ouders leden broodsgebrek—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Opdat zij dienaars werden van mijn zoons.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vrouw, niet weinig trotsch op zulk een paar,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hield dag aan dag op onze huisreis aan;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Onwillig stemde ik toe; helaas! te vroeg</span></p> +<p class="line" style=""><span>Betraden wij een schip. <span class="linenum">62</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij waren pas een mijl van Epidamnum,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Daar gaf de zee, den wind steeds onderdanig,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Reeds teekens, boden van een bitt’ren nood,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dra was alle hoop voor ons vervlogen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het duist’re licht, dat ons de hemel schonk,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bracht ons beangst gemoed, in steê van troost,</span></p> +<p class="line" style=""><span>De zekerheid van de’ onvermijdb’ren dood,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dien ik voor mij wel daad’lijk hadde omarmd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar ’t stâge jamm’ren van mijn gade, die</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vooruit beweende, wat zij naad’ren zag,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ’t bitter schreien van mijn lieve kleinen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die weenden nu zij ’t and’ren zagen doen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Deed mij naar uitstel streven van ons lot;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want uitstel mocht het zijn, iets anders niet.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het scheepsvolk zocht zijn redding in de boot</span></p> +<p class="line" style=""><span>En liet aan ons het zinkend vaartuig over.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vrouw, voor de’ eerstgeboor’ne meest bezorgd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bond dezen aan een kleinen noodspriet vast,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zooals de zeeman meevoert voor een storm,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En met hem een van de gekochte kind’ren;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En evenzoo deed ik met de andre twee.</span></p> +<p class="line" style=""><span>En daarop bonden wij, mijn vrouw en ik,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Steeds turend op het voorwerp onzer zorg,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Onszelven vast aan de einden van den spriet;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dreven met een sterke stroom, zooveel</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij gissen konden, naar Corinthe toe;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En eind’lijk brak de zon weer helder door</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dreef de neev’len weg, die ons verdierven.</span></p> +<p class="line" style=""><span>En bij het stralen van ’t gewenschte licht</span></p> +<p class="line" style=""><span>Werd ook de zee weer rustig en wij zagen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Twee schepen uit de verte tot ons naad’ren,</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.1.94">Een van Corinthe en een van Epidaurus.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch eer ze er waren,—o, verlang niets meer;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gis, uit wat voorging, noodlots ommekeer.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, oude, breek niet af; want mededoogen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mag ik u schenken, schoon genade niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O, hadden zoo de goden zich erbarmd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan zou ik niet terecht thans wreed hen noemen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>De schepen waren nog tien mijlen ver,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Daar stieten we op een scherp en kantig rif;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geweldig was door onze vaart de schok,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoodat ons noodschip in het midden brak.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo deelde ons dan het lot, bij ’t wreed verbreken</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van onzen echt, gelijk’lijk beiden toe,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat ons geluk en wat ons droef’nis bracht.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het deel van haar, die arme, dat gewis</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wel min gewicht droeg, maar niet minder wee,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Werd sneller voortgedreven door den wind,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ik zag alle drie aan boord genomen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door visschers van Corinthe, naar ’t ons scheen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>In ’t eind kwam òns een ander schip op zijde;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En toen zij zagen, wie er was gered, <span class="linenum">114</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Was liefdevolle hulp ons deel; zij hadden</span></p> +<p class="line" style=""><span>De visschers gaarne van hun prooi beroofd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar’ niet hun bark te slecht bezeild geweest;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch daarom werd er koers gezet naar huis.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo weet gij nu, hoe mij ’t geluk ontvlood</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ’t ongeluk mijn leven heeft gerekt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Opdat ikzelf mijn rampen zou verkonden.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Deel nog om hunnentwil, die gij betreurt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Welwillend mij volledig mede, wat</span></p> +<p class="line" style=""><span>Aan hen en u tot nu weervaren is. +</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn jongste zoon, doch oudste zorg, begon,</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.1.126">Toen hij een achttien jaar was, naar zijn broeder</span></p> +<p class="line" style=""><span>Te willen zoeken, en hield telkens aan,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ik zijn dienaar,—wien, gelijk zijn meester,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van zijnen broeder slechts de naam nog bleef,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hem mee zou geven, dat zij samen zochten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Verlangen naar het lang verloren kind</span></p> +<p class="line" style=""><span>Deed mij ’t verliezen van mijn eenling wagen.</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.1.132">Ik heb in ’t verste Griekenland vijf zomers</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gezworven en heel Azië doorkruist,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En kwam naar Ephesus op mijn terugweg,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wel zonder hoop, maar hier als overal,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar menschen zijn, in ’t zoeken onverdroten.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch hier is ’t einde van mijn leed en leven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zeeg’nen zou ik mijn verhaasten dood,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wist ik door al mijn zwerven slechts: zij leven.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="xd0e563" href="#xd0e563">131</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Rampzaal’ge Ægeon, door het lot bestemd</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om zulk een overmaat van leed te dragen!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geloof mij, waar’ ’t niet tegen onze wet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Niet tegen mijn gezag, mijn kroon, mijn eed,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die schoon hij ’t will’, geen vorst miskennen mag—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn hart zou wis uw pleitbezorger zijn.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar schoon gij tot den dood verwezen zijt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En, zonder groote schade voor onze eer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Geslagen vonnis geen herroeping duldt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wil ik u gunstig zijn, zooveel ik kan.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik schenk u dezen ganschen dag, opdat</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij hulpe zoekt, die u het leven redde.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Klop aan bij al uw vrienden hier, en smeek</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of borg uw losgeld bij elkaâr, en leef;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gelukt dit niet, dan blijft uw dood bepaald.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bewaker, houd hem in het oog.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Cipier.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Het zal geschieden, vorst.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ga, maar hoop- en hulploos is mijn nood;</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is uitstel van een reeds begonnen dood.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Allen af.</i>) +</p> +</div> +<div class="div2" id="kv.i.2"> +<h3 class="normal">Tweede Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Een plein in</i> <span class="letterspaced">Ephesus</span>. +</p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van</i> <span class="smallcaps">Syracuse</span>, <i>benevens een Koopman, komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Geef voor, dat gij van Epidamnum zijt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want anders legt men op uw goed beslag.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nog heden raakte een Syracuser koopman</span></p> +<p class="line" style=""><span>In hecht’nis, wijl hij hier zich heeft gewaagd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En daar hij zich niet los kan koopen, sterft hij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zooals de wet van onze stad bepaalt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nog eer de moede zon in ’t westen zinkt.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ziehier het geld, dat ik voor u bewaarde.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.2.9">Hier, Dromio, ga, breng dit naar den Centaurus,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En blijf er wachten, tot ik bij u kom.</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is binnen ’t uur reeds tijd voor ’t middagmaal;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Tot zoolang wil ik in de stad eens rondzien;</span></p> +<p class="line" style=""><span>De winkels eens bekijken, de gebouwen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan kom ik eten en een slaapje doen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want ik ben moede en stijf van ’t lange reizen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ga, loop maar door.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wel menig hield u bij uw woord en ging</span></p> +<p class="line" style=""><span>Met zulk een aardig duitje werk’lijk door.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Dromio van Syracuse</span> <i>af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat is een trouwe knaap, heer, die recht vaak,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als zorg en somberheid mij nederdrukken,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn geest vervroolijkt door zijn luchte scherts.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar kom, verzelt gij mij eens door de stad,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En blijft gij dan van middag bij mij eten?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb een samenkomst van hand’laars, heer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En hoop, dat die mij goed wat op zal brengen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Verschoon mij dus. Maar als gij wilt, zal ik</span></p> +<p class="line" style=""><span>U tegen vijf uur op de markt ontmoeten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ben tot slapenstijd dan tot uw dienst.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Thans roepen mij mijn zaken elders heen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Tot vijf uur, gaarne. Nu ga ik wat slent’ren</span></p> +<p class="line" style=""><span>En recht op mijn gemak uw stad bezien.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, ik wensch u met uzelven veel genoegen.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Koopman af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Die mij genoegen met mijzelven wenscht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die wenscht mij toe, wat zeker niet gebeurt.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ben een waterdroppel in de wereld,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die in de zee een and’ren droppel zoekt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En als hij zich tot onderzoek er in stort,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bij ’t zoeken spoorloos zich er in verliest;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo ik, terwijl ik moeder zoek en broeder,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Verlies ik mij, onzaal’gen, zelf er door.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>Daar komt mijn trouwe levensalmanak. <span class="linenum">41</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe is ’t? wat keert gij daar zoo ras terug?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo ras terug? zeg eer, zoo laat pas hier!</span></p> +<p class="line" style=""><span>De kip brandt aan, de bigge valt van ’t spit,</span></p> +<p class="line" style=""><span>De klok heeft lang reeds twaalf geslagen, en</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn meesteres reeds één hier op mijn wang;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij is ontvlamd, omdat het eten koud is,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het eten koud, omdat gij niet te huis komt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij komt niet thuis, wijl gij geen honger hebt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij hebt geen honger, wijl gij niet gevast hebt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar wij, vermoeid door vasten en gebeden,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij boeten voor uw euveldaân van heden.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Leg op uw mond een slot, maar zeg mij eerst:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar hebt gij ’t geld, dat ik u gaf, gelaten?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Den schelling meent gij van verleden Woensdag,</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.2.56">Voor—, voor een staartriem van mijn meesteres?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dien heeft de zadelmaker lang en breed.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ben nu in geen stemming om te schertsen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dus zeg mij en wat vlug, waar is het geld?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij zijn hier vreemd; hoe komt het in u op,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Niet zelf te passen op een som zoo groot?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Heer, ’k bid u, scherts zoo, als ge aan tafel zit.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik kom, vlug als de post, hier van uw vrouw,<span class="pagenum">[<a id="xd0e833" href="#xd0e833">132</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch kom ik weer, dan maakt zij mij tot deurpost,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En kerft gewis uw schuld hier op mijn kruin.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is u dan niet, als mij, uw maag een klok,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wier slag u zonder bode huiswaarts drijft?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kom, Dromio, kom, ontijdig is die scherts;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bewaar ze tot ik vroolijker gestemd ben.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar is het goud, dat ik u toevertrouwde?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Aan mij, heer? ik ontving geen goud van u.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Komaan, schavuit, genoeg van zulke grappen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek op, hoe staat het met wat gij moest doen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Heer, ’k moest u zoeken op de markt en vragen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ge in uw huis, den Fenix, eten komt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Daar wacht mijn meesteres u, met haar zuster.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo waar ik christen ben, gij zult mij zeggen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar ’t geld in veiligheid geborgen is,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of ik sla u dien bol vol grappen in,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die schertsen blijft, als ik geen scherts versta.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar zijn die duizend mark, die ik u gaf?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’k Heb een’ge merken op mijn bol van u,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En enkele op mijn rug van de eed’le vrouw,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar van u beiden saam geen duizend merken.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch gaf ik, wat ik kreeg, u weer terug,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Misschien waar’ ’t ras met uw geduld gedaan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Van de eed’le vrouw? zeg, vlegel, welke vrouw?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Uw vrouw, heer, vrouw des huizes in den Fenix,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die vast, totdat gij thuis om te eten komt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En vraagt, dat gij wat spoedig eten komt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat! drijft ge in mijn gezicht den spot met mij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dat gewaarschuwd! Vlegel! hier! hou daar!</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij slaat hem.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Om Gods wil, heer; houd toch uw handen thuis!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij wilt niet, heer? dan toon ik u mijn hielen.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij loopt heen.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo waar ik leef, door de’ een of and’re’ streek</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is al mijn geld den kerel afgezet.</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.i.2.97">De stad is, zegt men, vol bedrog en list,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vol beurzensnijders die het oog bedotten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nachttoov’naars, die verbijst’ren, heksen, die</span></p> +<p class="line" style=""><span>De ziel verdervend, ’t lichaam tevens sloopen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Marktschreeuwers, tal van sluw vermomde dieven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zulke godvergeten schurken meer.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo ’t waarheid blijkt, reis ik onmidd’lijk af.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ijl naar den Centaurus, zoek mijn knecht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch vrees, er komt niet veel van ’t geld terecht.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> van Syracuse af.) +</p> +</div> +</div> +<div id="kv.ii" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">Tweede Bedrijf.</h2> +<div class="div2" id="kv.ii.1"> +<h3 class="normal">Eerste Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>In het huis van</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus.</i></p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Adriana</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Luciana</span> <i>komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn man blijft weg, zijn dienaar eveneens,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dien ik zoo aandreef vlug zijn heer te zoeken!</span></p> +<p class="line" style=""><span>En, Luciana, twee uur moet het zijn.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een koopman heeft hem moog’lijk uitgenoodigd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoodat hij van de markt ter maaltijd ging.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Laat ons gaan eten, zusje; wees niet boos;</span></p> +<p class="line" style=""><span>De man is van zijn doen en laten baas;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hem is de tijd de baas; hij ziet: ’t is tijd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En gaat of komt; dus zusjelief, wees kalm.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat is ’t, dat hem die meerd’re vrijheid geeft?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is dat hij buitenshuis zijn zaken heeft.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Deed ik als hij, hij nam ’t mij kwalijk af.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Met recht: zijn wil voert over u den staf.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een ezel is ’t, die zulk een staf verdraagt!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wee haar, die aan een stug verzet zich waagt!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bij wat ge op aard, in lucht of water ziet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voert één deel over ’t ander steeds gebied;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zie ’t vee, den visch, den vogel in de lucht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is steeds de man, die orde houdt en tucht;</span></p> +<p class="line" style=""><span>De man, half god, van alle scheps’len ’t eerst,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die ’t breede land, de woeste zee beheerscht,<span class="pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133">133</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Door ziel en geest, die krachtig in hem leven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ver boven vogels, vee en visch verheven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is van zijn vrouw de heer en vorst, dus stil!</span></p> +<p class="line" style=""><span>En plooi ùw willen naar des meesters wil.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>U schrikt van de’ echt die slavernij wis af?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, eer maakt angst voor huwlijkszorg mij laf.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zijt ge eens getrouwd, dan wilt ge ook wel regeeren.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’k Wil onderwerping eerst, dan liefde leeren.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Maar als uw man zijn toevlucht elders nam?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zou het dragen, tot hij wederkwam.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Als niets ons tergt, geduldig zwijgt de mond;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zacht blijft men, is voor ’t tegendeel geen grond.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een armen mensch, door ’t nijdig lot geplaagd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vermanen wij tot kalm zijn, als hij klaagt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar drukte eens òns hetzelfde leed als hem,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Niet min, licht meer, verhieven we onze stem;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zie, zoo roemt gij, nog door geen man gekrenkt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van ’t voos geduld, dat dit verlichting schenkt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar huw eens, word gekrenkt als ik, en ras</span></p> +<p class="line" style=""><span>Blijkt uw geduld u dwaas en smelt als was.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu ’k huw wel eens en neem de proef er van.—<span class="linenum">42</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Daar komt uw dienaar; spoedig volgt uw man.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, is de komst uws tragen heers op handen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>O, spreek mij niet van zijn handen, mijn ooren weten er al genoeg van en kunnen er van meepraten.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p>Gij hebt hem dus gesproken? en wat doet hij?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Zijn doen? dat heeft hij mij aan ’t oor verteld. Vervloekt zijn hand, ik kon hem nauw verstaan.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p>Sprak hij zoo zacht, dat gij ’t niet vatten kondt?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Neen, hij sloeg wel zoo hard, dat ik zijn slagen maar al te goed kon voelen en met dat al zoo onduidelijk, dat het mijn bevatting +te boven ging. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Maar ’k bid u, zeg mij, komt hij nu naar huis?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij leeft, zoo ’t schijnt, om mij pleizier te doen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, meesteres, hij is een dolle stier.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een dolle stier, gij schelm?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Niet dat hij horens draagt, maar hij is dol.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toen ik hem vroeg om thuis te komen eten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vroeg hij mij naar een duizend mark in goud;</span></p> +<p class="line" style=""><span>“’t Is etenstijd,” riep ik; “mijn goud!” riep hij;</span></p> +<p class="line" style=""><span>“Uw maal brandt aan,” riep ik; “mijn goud!” riep hij;</span></p> +<p class="line" style=""><span>“Komt gij naar huis?” riep ik; “mijn goud!” riep hij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>“Waar hebt gij, zeg, mijn duizend mark, gij schelm?”</span></p> +<p class="line" style=""><span>“Het vleesch brandt aan,” riep ik; “mijn goud!” riep hij;</span></p> +<p class="line" style=""><span>“Heer, de eedle vrouw,—” riep ik; “hang op uw vrouw!</span></p> +<p class="line" style=""><span>“Wat weet ik van uw vrouw? weg met uw vrouw!”</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat zeide, wie?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat zeide hij, mijn meester;</span></p> +<p class="line" style=""><span>“’k Weet niets,” riep hij, “van huis of vrouw of lief.” <span class="linenum">71</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>En zoo breng ik, door zijne schuld, mijn boodschap,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Niet op mijn tong, maar op mijn schouders thuis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want, kort en goed, zijn rans’len dreef mij voort.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Terug, schavuit, en breng uw meester hier.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Terug? en dan met slagen weer naar hier?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om Gods wil, laat een ander nu eens gaan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Terug, of rondom zal het hoofd u gloeien.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En hij zou ’t gloeien doen met rooden schijn;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo schonkt gij beiden mij een heil’genglorie.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Weg, domme prater, haal uw meester hier!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zeide ik goedrond de waarheid, ben ik dáárom</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.ii.1.83">Te schoppen als een bal van hier naar ginds?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij schopt mij weg, hij schopt gewis mij weer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als ik dat uit zal houden, zoo naai mij eerst in leer.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Foei, wat misvormt de gramschap uw gelaat!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wis zit hij bij het een of ander liefje’ en praat,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Terwijl ik naar een enk’len lach verlang.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ontnam reeds rimp’lige ouderdom mijn wang</span></p> +<p class="line" style=""><span>Haar boeiend schoon? Wie heeft het mij geroofd,<span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134">134</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan hij? Is geest en scherts in mij verdoofd?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Neemt iets aan vlug en lucht gekout den moed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is barschheid, ruw en hard als steen, die ’t doet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Lokt and’rer fraai gewaad hem van mijn zij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is mijn schuld niet, want hij koopt mij kleedij.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat is in mij vervallen en is ’t niet</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door hem? Ja, zoo hij mij vervallen ziet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij ziet zijn eigen werk; één zonnestraal</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van hem, mijn schoon herleeft in morgenpraal.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch grillig springt mijn hert naar jonger hout</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.ii.1.101">En nieuwe wei, ik arme ben hem te oud.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat plaagt u de ijverzucht!—Foei, schaam u toch!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’k Moest dwaas, gevoelloos zijn, verdroeg ik ’t nog.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ja, elders wordt zijn oog geboeid, gewis;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waarom is hij niet hier, zoo ’t dit niet is?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij weet, hij zou me een gouden keten geven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar’ enkel dit, dit achterweeg gebleven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En steeds zijn liefde mijn, voor mij alleen!</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.ii.1.109">Ik zie het nu, de fijnst geslepen steen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Verliest zijn glans, en blijve goud ook goud,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe vaak betast, zijn vol gewicht behoudt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het niet aldoor; en op den schoonsten naam</span></p> +<p class="line" style=""><span>Werpt valschheid en verleiding vaak een blaam.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ach, nu mijn schoon zijn oog niet meer kan laven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wil ik ’t in tranen met mijzelf begraven.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat de ijverzucht bespott’lijk door kan draven!</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Beiden af.</i>) +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p140.jpg" alt="De klucht der vergissingen, Tweede Bedrijf, Tweede Tooneel." width="476" height="720"><p class="figureHead"><span class="letterspaced">De klucht der vergissingen</span>, Tweede Bedrijf, Tweede Tooneel. +</p> +</div><p> + + + + +</p> +</div> +<div class="div2" id="kv.ii.2"> +<h3 class="normal">Tweede Tooneel.</h3> +<p class="stage"><span class="letterspaced">Een plein.</span></p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse komt op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Het goud, dat ik aan Dromio gaf, ligt veilig</span></p> +<p class="line" style=""><span>En wel in den Centaur; de trouwe borst</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is uitgegaan, bezorgd, om mij te zoeken.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Naar wat ik reken en de waard mij zeide,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kon ik hem nog niet spreken, sinds ik ’t eerst</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hem van de markt naar huis zond. Zie, daar komt hij.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>Zoo, man, is thans uw joligheid wat uit?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Scherts weder zoo, als gij in slagen lust hebt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij weet van geen Centaurus? van geen goud?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vrouw doet mij door u voor ’t eten roepen?</span></p> +<p class="line" style=""><span>De Fenix heet mijn huis? Wat dolheid was ’t,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo dol bescheid te geven op mijn vragen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Heer, welk bescheid? en wanneer zeide ik dat?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo pas, en hier, geen half uur nog geleden.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb u niet gezien, sinds gij mij ’t goud</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van hier naar den Centaurus brengen liet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat, schurk! gij hebt de ontvangst van ’t goud geloochend,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van een meest’res en van een maal gesproken,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar weet nu, hoop ik, dat die grap niet smaakt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Verheugt mij, dat ge in scherts behagen hebt.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar wat bedoelt gij, heer? wil ’t mij verklaren.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo, waagt gij ’t weer, den draak met mij te steken?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Acht gij dat scherts? Hier, neem dan dit, en dat!</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij slaat hem.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Om gods wil, heer! houd op, uw jok wordt ernst.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat jokte ik dan, dat gij mij zoo betaalt?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Omdat ik soms gemeenzaam scherts en keuvel,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als met een nar, misbruikt ge in overmoed</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vriendlijkheid en neemt mijn ernstige uren,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Alsof ze u toebehoorden, in beslag.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar dans’ de mug ook in den zonneschijn,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij kruipt in reten, als de lucht betrekt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Begluur, als gij wilt schertsen, mijn gelaat,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En richt uw doen naar mijnen blik, of ik</span></p> +<p class="line" style=""><span>Leer op uw bol u beter maat te houën. <span class="linenum">34</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p id="kv.ii.2.35">Op mijn bol, heer, zegt gij? als gij het slaan wildet laten, zou ik het liever voor een hoofd houden, maar als gij met dat +ranselen voortgaat, moet ik een bolwerk voor mijn hoofd dienen te krijgen en het goed dekken, of mijn beetje verstand in mijn +schouders zoeken te bergen. Maar ik bid u, heer, waarom word ik geslagen? +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Weet gij ’t nog niet?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Ik weet alleen, dat ik geslagen ben.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Moet ik dus zeggen, waarom?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Ja, heer, gaarne, want ieder waarom heeft zijn daarom, zegt het spreekwoord.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Waarom?—vooreerst, gij dreeft den spot met mij.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waarom nog eens?—gij dorst het tweemaal doen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Liep ergens ooit een man zoo ongerijmd als ik er in?</span></p> +<p class="line" style=""><span>In geen van deze twee daaroms is rijm noch slot noch zin.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toch, heer, dank ik u.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb135" href="#pb135">135</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo, dankt ge mij? waarvoor?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wel, meester, voor dat iets, dat gij mij gaaft voor niets.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Ik zal het de volgende maal weer goed maken en u eens niets voor iets geven. Maar zeg, man, is het etenstijd?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Neen, heer, ik geloof, dat aan het vleesch nog iets ontbreekt, dat ik heb.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Een mooi ding, en wat?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Het geklopt zijn.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Zoo, man, dan zal het niet malsch zijn.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Als het zoo is, heer, dan bid ik u, eet er niets van.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waarom niet?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Het mocht u de gal doen overloopen en mij een tweede klopping bezorgen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Nu, man, leer dan op zijn tijd te schertsen; er is een tijd voor alles. <span class="linenum">66</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Voordat gij zooveel overloop van gal hadt, zou ik dit hebben durven ontkennen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Op welken grond, man?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Wel, heer, op een grond zoo glad als de gladde kale kop van Vader Tijd zelf.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Laat hooren.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Voor niemand is er een tijd, dat hij zijn haar terugkrijgt, als de natuur hem eens kaal gemaakt heeft.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Is geld niet bij machte het hem terug te bezorgen?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>O ja, als hij een pruik koopt en daardoor zijn verloren haar herkrijgt van een ander man.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waarom is de Tijd zoo schriel met haar, terwijl het toch zulk een welige uitbotting is?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Omdat het een zegen is, waar hij beesten mee beschenkt; en wat hij den mensch in haar heeft te kort gedaan, dat heeft hij +in verstand vergoed. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Zoo, maar er zijn menschen genoeg, die meer haar hebben dan verstand.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Maar ook van die heeft elk nog verstand genoeg om zijn haar te verliezen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Zoo, gij hebt daar harige lieden voor onnoozele halzen zonder verstand verklaard.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Hoe onnoozeler iemand is, des te eer zorgt hij het kwijt te raken; maar <span id="kv.ii.2.89">hij verliest het met een soort van genot</span>. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Om welke reden?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Om twee redenen, en wel zeer gezonde.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Neen, gezonde juist niet.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Nu, zekere redenen dan.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Zekere? in een zoo bedrieglijke wereld, neen. <span class="linenum">95</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Bepaalde redenen dan.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Noem ze maar op.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>De een is, dat hij het geld voor friseeren uithaalt, de andere, dat zij hem aan tafel niet in zijn soep kunnen vallen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Gij hadt mij nu al dezen tijd moeten bewijzen, dat er niet voor alles een tijd is.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Zeker, heer, en dat heb ik gedaan; namelijk dat er geen tijd is om haar, van nature verloren, terug te krijgen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Maar uw reden gaf den grond niet aan, waarom er geen tijd is om het terug te krijgen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Dan wil ik het zoo versterken: de Tijd zelf is kaal en zal dus tot het eind der wereld kale volgelingen hebben.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Ik dacht al wel, dat het op een kaal besluit zou uitloopen. Maar stil! wie wenkt ons daar?</p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Adriana</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Luciana</span> <i>komen op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Antipholus, ja blik maar vreemd en koud;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een ander liefje ziet gij teeder aan;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ben niet Adriana, niet uw vrouw.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Er was een tijd, dat ge ongevergd mij zwoert:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geen enkel woord was in uw oor muziek,<span class="pagenum">[<a id="pb136" href="#pb136">136</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Geen enk’le blik welsprekend voor uw oog,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geen enk’le handdruk lieflijk voor uw hand,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geen enk’le spijs welsmakend voor uw tong,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan woord of blik of druk of spijs van mij.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van waar thans, o mijn gade, o spreek, van waar,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat gij thans zoo vervreemd zijt van uzelf?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uzelf, zeg ik, daar gij van mij vervreemd zijt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van mij, die met u een, ondeelbaar, beter</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan ’t beet’re deel ben van uw dierbaar ik.</span></p> +<p class="line" style=""><span>O scheur niet, mijn geliefde, u van mij los,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want ja, geloof mij, in de woeste branding</span></p> +<p class="line" style=""><span>Laat ge even licht een waterdroppel vallen</span></p> +<p class="line" style=""><span>En schept dien onvermengd er weder uit,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Verminderd noch vermeêrd, dan dat ge uzelf</span></p> +<p class="line" style=""><span>Aan mij ontneemt, en niet mijzelf er bij.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe trof ’t u niet in ’t diepste van uw ziel,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo gij slechts hoordet, dat ik trouwloos was,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat dit mijn lichaam, heilig u gewijd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bevlekt zou zijn met booze’, onkuischen lust!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoudt gij niet op mij spuwen, mij vertrappen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw naam van gâ mij sling’ren in ’t gezicht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>De huid mij scheuren van ’t boeleerend voorhoofd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Den trouwring snijden van mijn valsche hand,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dien breken met een vloek van eeuw’ge scheiding?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik weet, dit kunt gij doen; zoo doe het nu.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ben geschandvlekt met het merk van echtbreuk;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mij woelt een overspeel’ge lust in ’t bloed;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want zijn wij tweeën één en zijt gij valsch,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan stroomt het gif van uw bloed in het mijn’,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En door uw smetstof word ik tot boelin.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dies, heilig zij u steeds het huwlijksbed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan leeft gij ononteerd, ik onbesmet. <span class="linenum">148</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Geldt mij dit, schoone vrouw? Ik ken u niet.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Twee uren pas ben ik in Ephesus,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En vreemder dan de stad is mij uw taal;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want, hoe ik napluis, wat ik heb gehoord,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Begrijp van alles, wat gij zegt, geen woord.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Foei, zwager, zijt ge een ander dan voorheen?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wanneer hebt ge ooit mijn zuster zoo bejegend?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij liet door Dromio voor het maal u roepen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Door Dromio?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Door mij?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Door u, en met dit antwoord kwaamt gij thuis:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij had u afgeranseld en, bij ’t slaan,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn huis als ’t zijn, mij als zijn vrouw geloochend.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dus hebt ge met deze edelvrouw gesproken?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van waar die afspraak? en wat wilt ge ermee?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik, heer? ik heb haar nooit gezien voor nu.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gelogen, knaap! want juist, wat gij daar zegt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Was uwe boodschap aan mij op de markt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb haar van mijn leven nooit gesproken.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe komt het dan, dat ze ons bij name noemt?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of is dit door een geest haar ingefluisterd?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe kwalijk strookt het met uw waardigheid,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dit guichelspel te spelen met uw slaaf,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hem aan te zetten, dat hij dus mij terg’!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Lijd ik het onrecht, dat gij mij verlaat,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoop niet op onrecht onrecht door uw smaad.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Laat toe, dat ik om u mijn armen sla;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ben een wingerd, gij een olm, mijn gâ;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn zwakheid, om uw forschen stam gerankt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gevoelt, erkent, dat ze alle kracht u dankt:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat tusschen ons zich dringe en u omvaam’,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is onbeschaamd klimop of mos of braam;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het snoeimes kappe ’t weg; ’t zou u verderven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw groei verstikken, leven van uw sterven.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Het is tot mij, dat zij die reed’nen houdt!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat! ben ik in den droom met haar getrouwd?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of slaap ik nu en meen ik, dat ik hoor?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat vreemde waan verdwaast mijn oog en oor?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar kom, tot mij dit raadsel wordt verklaard,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij de opgedrongen dwaling thans aanvaard.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dromio, ga, zeg hun, ’t eten op te dragen. <span class="linenum">189</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn rozenkrans! en fluks een kruis geslagen!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dit is een tooverland! O wee ons, wee!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Al wie hier spreekt, is spook en uil en fee.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Verzetten we ons, dan brengen ze ons in ’t nauw,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En knijpen voor het minst ons bont en blauw.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat praat gij in uzelf en staat nog daar?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dromio, gij doeniet, slak, gij leuteraar!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ben vervormd, betooverd, heer, niet waar?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja, zeker is ’t uw geest, zooals de mijne.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Naar geest en lichaam beide, of ik slaap.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Uitwendig niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja toch ik werd een aap.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat zoudt gij wezen, als ’t geen ezel was?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is waar, zij drijft mij en ik snak naar gras.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ja ’t moet wel zijn, dat ik een ezel ben,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wijl zij mij kent, ik haar volstrekt niet ken.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb137" href="#pb137">137</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kom, kom, zoo dwaas wil ik niet langer wezen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ik mij de oogen wrijf en bitter ween,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nu heer en dienaar spotten met mijn nood.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kom, man, aan tafel.—Dromio, wees portier.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Wil heden boven met u spijzen, man;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zult mij al uw dolle streken biechten.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Knaap, als u iemand naar uw meester vraagt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan spijst hij elders: laat geen sterv’ling toe.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kom, zuster.—Dromio, wees een goed portier.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat is het, hemel, hel of aarde, hier?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Slaap, waak ik? Ben ik wijs of buiten west?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ken mijzelven niet en zij mij best.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe ’t zij, ’k wil meegaan zonder verder vragen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En blindlings in dit avontuur mij wagen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Is ’t uw wil, heer, dat ik de wacht hier houd?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Laat ge iemand in, weet dat het u berouwt!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kom, kom, Antipholus, of ’t maal is koud.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Allen af.</i>) +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p138.jpg" alt="De klucht der vergissingen, Derde Bedrijf, Eerste Tooneel." width="485" height="720"><p class="figureHead"><span class="letterspaced">De klucht der vergissingen</span>, Derde Bedrijf, Eerste Tooneel. +</p> +</div><p> + + +</p> +</div> +</div> +<div id="kv.iii" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">Derde Bedrijf.</h2> +<div class="div2" id="kv.iii.1"> +<h3 class="normal">Eerste Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Voor het huis van</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus.</i></p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus</i>, <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus</i>, +<span class="smallcaps">Angelo</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Balthazar</span> <i>komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Vriend Angelo, maak gij het voor ons goed;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als ik niet op mijn tijd pas, kijft mijn vrouw.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zeg, dat ik met u in de werkplaats was,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En naar het maken van haar halssnoer keek,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dat gij ’t morgen thuis bezorgen zult.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar denk eens, deze schelm houdt stokstijf staande,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ik hem op de markt ontmoette, sloeg,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En duizend mark in goud van hem begeerde,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ook mijn vrouw verloochende en mijn huis.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek op, gij drinkebroêr, wat meent ge er mee?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zeg wat gij wilt, heer, maar ik weet, wat ik weet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat uw groete bestond in het slaan, dat gij deedt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar’ mijn vel perkament en waren uwe slagen inkt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Had een schrift’lijk bewijs, dat gij zoo mij ontvingt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zijt een ezel, zie ik. <span class="linenum">15</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat dacht ikzelf ook alreê,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want ik word uitgescholden en slagen krijg ik mee,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar dan zou ik achteruitstaan, en als gij dat bedacht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan naamt ge u voor mijn hoeven en de’ ezel in acht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zwijgt, heer Balthazar, ik hoop nu maar, dat het maal</span></p> +<p class="line" style=""><span>Beantwoordt aan mijnen wensch, dan vindt gij een goed onthaal.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Balthazar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hoog schat ik uwe vriendlijkheid, al waar’ ook ’t eten schraal.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een schraal onthaal is vriendlijkheid; veel liever zie ik den disch,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Heer Balthazar, beladen met keur van vleesch en visch.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Balthazar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Goed eten tel ik minder, dat schaft soms een lomperd ook.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik meer dan hoff’lijke woorden; een woord vervliegt als rook.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Balthazar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zij de spijs ook gering, bij een vriendlijken waard ga ik gaarne te gast.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Voorwaar, dan zijt gij een gast, die een vrekkigen gastheer past.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar is een eenvoudig maal u goed, neem dan voor lief, wat ik bied;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vindt gij elders ook lekkerder schotels, een vriend’lijker welkomst niet.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch zie, mijn deur gesloten! knaap, roep eens, en klop aan! <span class="linenum">30</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hé, Trui, Brigit, Marianne, Kaat, Rika, Martha, Jaan!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Bloed, domoor, ezel, schaapskop, lompe beer!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Pak u weg van de deur of zet op de stoep u neer!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat roept gij hier deernen op, en dat zoo bij ’t dozijn,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als één reeds een te veel is? Van hier, loop rond, verdwijn!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat lomperd werd portier hier?—Doe open, mijn meester wacht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Hij ga van waar hij kwam, en neem voor de koû zich in acht.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138">138</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wie maakt daar praatjes? vlug wat! laat ons door.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Ja heer, ’k zeg u wanneer, als gij mij zegt, waarvoor.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Waarvoor? ik kom eten, ik at vandaag nog niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> De deur is dicht van daag; wacht tot gij ze open ziet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wie houdt mijn deur mij dicht en beschimpt mij daar zoo?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Wel, die vandaag portier is, en mijn naam is Dromio.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Staalt gij mijn dienst en naam, gij zult het, o schurk! u beklagen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>De een bracht mij nooit crediet en de ander dikwijls slagen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hadt gij den heelen dag maar voor Dromio gespeeld,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan waren u mijne namen en klappen toebedeeld.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Lucie</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Welk een leven! wie is ’t, die voor de deur hier staat?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Laat, Luus! wat vlug mijn heer in.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Lucie</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Laat, Luus! wat vlug mijn heer in.</span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Wat heer? hij komt te laat.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vertel dat uw meester. <span class="linenum">50</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Vertel dat uw meester.</span> Mijn god, het is te gek.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kom ik binnen, geloof me, dan pak ik je bij den nek.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Lucie</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Des te beter, dat gij daar moet blijven, gij bloed!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Is Luus uw naam? wel Luus dan, dat antwoord was wel goed.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iii.1.53">Hoor, meisje, wat is dat? gij laat ons toch in, naar ik meen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Lucie</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Gij hebt reeds het antwoord.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Gij hebt reeds het antwoord.</span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> En dat was neen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wel zeker, ja, help haar; zij kan ’t niet alleen!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kom, kreng, laat mij binnen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Lucie</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Kom, kreng, laat mij binnen.</span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Waarvoor? vraag ik maar.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Heer, bons op de deur.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Lucie</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Heer, bons op de deur.</span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Ja, bons ze uit elkaâr.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En trap ik haar in, feeks, dan krijgt gij uw loon.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Lucie</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Beproef het, dan krijgt gij het tuchthuis ter woon.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Wie maakt aan de deur toch dat heidensch gedruisch?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Op mijn eer, in uw stad is onrustig gespuis.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zijt gij daar eind’lijk, vrouw, voorwaar, gij komt vrij laat.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(van binnen).</span> Uw vrouw, schavuit? pak u weg, en vlug, is mijn raad.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat “schavuit”, heer, wis blijft het u bij, waar ge ook gaat.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hier wacht noch maal noch welkomst ons, en beiden trokken ons aan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Balthazar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat beter was, bleef onbeslist; nu zullen zij beide ons ontgaan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Uw gasten zijn er, meester; laat hen niet buiten staan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wij komen niet in de haven; de wind is ons hier tegen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gelukkig is er wind, want anders stondt ge in den regen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw maal daarbinnen is warm en gij staat hier in de koû, <span class="linenum">71</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Verraden en verkocht; wie, die niet dol worden zou?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een koevoet! die deur moet omver; wat helpt ons geklop?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Breek in, als gij durft, en ik breek u uw schurkenkop.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu wacht maar, wij zullen dat schelden en razen wel stuiten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En spoedig genoeg u een ander deuntje doen fluiten.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Eer breekt ge uw woord dan de deur; gij gaat u in woorden te buiten.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En gij zijt buiten westen. Voor ’t laatst nog, laat ons binnen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>van binnen</i>).</span> Als vogels zonder <span class="corr" id="xd0e2538" title="Bron: veeren">veêren</span> zijn, en visschen zonder vinnen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu dan, niet langer praatjes. Ga, haal een koevoet hier.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iii.1.81">Een koevoet zonder koe, niet waar? Doch sterker dan een stier.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Spreekt hij van visschen zonder vin en vogels zonder veêren,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die enk’le voet zal aan dien knaap zijn dolheid wel verleeren.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Genoeg, haal mij een koevoet hier; komaan!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Balthazar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Bedwing u, heer, niets overijld gedaan!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo deedt ge uw eigen goeden naam te kort,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En bracht de vlekk’looze eer van uwe vrouw</span></p> +<p class="line" style=""><span>Licht in ’t bereik van achterdocht en laster.<span class="pagenum">[<a id="pb139" href="#pb139">139</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>In ’t kort: gij kent haar lang; haar schrand’re geest,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Deugd, leeftijd, zedigheid, staan alle borg,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat er een grond is voor haar doen, hoe vreemd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zij verantwoordt, twijfel niet, volkomen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat thans de deur voor u gesloten blijft.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Neem raad van mij aan; ga nu rustig heen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En laat ons in den Tijger saam gaan eten;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En tegen de’ avond gaat ge alleen naar huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En hoort, wat tot dit buitensluiten dreef.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want tracht gij met geweld hier in te breken,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Juist op dit uur van druk verkeer, dan loopen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Er daad’lijk dwaze praatjes door de stad,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En vinden ingang bij ’t gemeene volk;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zoo wordt op uw vlekkeloozen naam</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een booze smet geworpen, die blijft kleven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En na uw dood uw graf onteeren zou;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want laster, eens gezaaid, is schielijk groot,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En blijft aan ’t groeien, waar zij wortel schoot.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij hebt mij overtuigd. Ik wil dus gaan, <span class="linenum">107</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>En, vroolijkheid ten trots, nu vroolijk zijn.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een deerne weet ik, aardig, onderhoudend,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vol geest, gevat,—ja vrij, maar toch ook zacht;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Daar zullen we eten; ’t is een meisje, waar</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vrouw,—doch ik bezweer u, zonder reden</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zich vaak jaloersch om heeft getoond. Bij haar</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gebruiken wij het maal.—Ga gij naar huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En haal den ketting;—die is nu wel klaar;—</span></p> +<p class="line" style=""><span>En breng hem, bid ik, met u in den Egel;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want dat is ’t huis; dien ketting schenk ik nu,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Al waar’ het enkel om mijn vrouw te plagen,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Aan onze gastvrouw; beste heer, maak spoed.</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Werd in mijn eigen huis niet opgenomen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En klop nu elders aan om onderkomen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij ziet mij ras daar bij u, binnen ’t uur.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja doe dat, goed.—Die grap wordt wel wat duur.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Allen af.</i>) +</p> +</div> +<div class="div2" id="kv.iii.2"> +<h3 class="normal">Tweede Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Binnenplein in het huis van</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus.</i></p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Luciana</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Antipholus, is ’t moog’lijk? Gij verzaakt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw plicht van echtgenoot? wat worm ontstal</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw jonge liefdebloem het hart? hoe raakt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw jong geluk, bij de’ opbouw, in verval?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Naamt gij mijn zuster om den wil van ’t geld,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Behandel om den wil van ’t geld haar goed;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mint gij thans elders, háár zij ’t niet gemeld,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Verberg uw valschheid diep in uw gemoed;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat nooit mijn zuster in uw oog het leez’,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw tong uw eigen schande nooit verkonde;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Blik zacht, spreek vleiend, huichel, ban haar vrees,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hul in het vlekk’loos kleed der deugd uw zonde;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Schijn trouw, hoewel uw hart zijn trouw vergeet;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Leer de ondeugd, hoe zij voor een heil’ge speelt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wees heimlijk valsch; wat nut, dat zij het weet?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een domme dief, die pocht terwijl hij steelt!</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is boos, afkeerig van haar kus te zijn,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar dubbel, dat gij ’t aan den disch verraadt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door fraaie taal redt schande vaak den schijn,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar booze taal is dubbel-booze daad.</span></p> +<p class="line" style=""><span>O, veins slechts liefde en—ach! zoo is de vrouw!—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij achten ’t waar; gij hebt onze’ angst gestild;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geeft gij aan and’ren de’ arm, en ons de mouw,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toch voert ge ons om en rond, zooals ge wilt.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Keer tot haar, zwager; deernis hebt gij toch!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Troost, kus haar, noem uzelf haar trouwe man;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een weinig huich’lens is een vroom bedrog.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als zoete vleitaal twist bedwingen kan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Volschoone!—wat uw naam is, weet ik niet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Noch door wat wonder gij den mijnen weet;—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch grooter wonder boeit mijn oog; het ziet</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een hemelgeest, met lieflijkheid omkleed.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zeg, dierb’re, hoe ik denken, spreken moet;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Onthul voor mijn verstand, dat aardsch en zwak,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vol dwaling, bot en loom is, niets bevroedt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Den duist’ren zin van wat uw mond daar sprak.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij doet mij twijf’len, of ik niet verschil</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van wat ik was, voert me in een tooverland;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zijt ge een godin, die mij vervormen wil?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vervorm mij dan! ik geef mij in uw hand.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ben ik nog ik, dan weet ik dit voorwaar: <span class="linenum">41</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Uw zuster, die daar weent, is niet mijn vrouw;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geen eed, geen echt verbond mij ooit aan haar,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Veeleer, veeleer verpand ik u mijn trouw.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Lok niet in uwer zuster tranenmeer</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mij, schoone meer-elf, met verdervend lied;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zing voor uzelf, Sirene, min mij weer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En spreid uw haargoud op den zilv’ren vliet;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan kies ik dat voor leger, waar ik rust,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En stel met trots mij voor, dat, als ik zink,</span></p> +<p class="line" style=""><span>De dood aldus gewin is, weelde en lust;—</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iii.2.52">Ja, is de liefde wuft, dat zij verdrink’!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat! zijt gij dwaas? niet wetend wat gij zegt?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Verbaasd, misschien verdwaasd; ik weet niet recht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zwak moet uw oog zijn, dat u zoo doet dwalen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wijl ’t, schoone zon! gestaard heeft in uw stralen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Blik waar ’t behoort, en ’t oog herwint zijn kracht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zou ’k turen, mijn geliefde, in sombre nacht?</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb140" href="#pb140">140</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Geliefde, zegt gij? noem mijn zuster zoo.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Uw zusters zuster!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Uw zusters zuster!</span> Mijne zuster!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Uw zusters zuster! Mijne zuster!</span> O!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zijt het zelf, gij, leven van mijn leven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Oog van mijn oog, mijns harten hart, mijn streven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn hoop, mijn heul, mijn heil, mijn een’ge have,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn aardsche hemel, een’ge hemelgave!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat alles is mijn zuster, moest het zijn. +</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wees zelf uw zuster, lieve, en word dan mijn.</span></p> +<p class="line" style=""><span>U wijd ik mij, u zweer ik eeuw’ge trouw;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij hebt nog geen gemaal en ik geen vrouw;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Reik mij uw hand!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Reik mij uw hand!</span> O zwijg, heer, houd u stil!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik haal mijn zuster hier, of zij dit wil.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Luciana</span> <i>af.</i>) +</p> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse komt haastig aangeloopen.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Ho, Dromio! ho! waar ijlt gij zoo naar toe? <span class="linenum">72</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Kent gij mij, heer? ben ik Dromio? ben ik uw slaaf? ben ik mijzelf?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Gij zijt Dromio; gij zijt mijn slaaf; gij zijt uzelf.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Ik ben een ezel; ik ben de slaaf van een vrouw; ik ben niet mijzelf.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Van welke vrouw de slaaf en waarom uzelf niet?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Bij mijn ziel, heer, mijzelf niet; ik behoor aan een vrouw toe, die aanspraak op mij maakt, mij vervolgt, mij wil hebben.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Welke aanspraak maakt zij op u?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Wel heer, zulk een aanspraak, als gij op uw paard maakt; en zij zou mij willen hebben als een beest; niet dat zij mij wil +hebben, omdat ik een beest ben; maar zij, die een zeer beestachtig schepsel is, maakt aanspraak op mij. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Wat is zij voor een schepsel?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Een zeer ontzagwekkend schepsel; ja een, waarvan een man niet spreken mag zonder er bij te voegen: “met verlof gezegd.” Ik +vind dit huwelijk maar een mager fortuintje, en toch is zij een verwonderlijk vette partij. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Hoe zoo een vette partij?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Wel, heer, zij is het keukenmensch, en een en al reuzel; en ik zou niet weten, wat ik met haar zou moeten doen, dan een lamp +van haar maken, en van haar wegloopen bij haar eigen licht. Ik verzeker u, haar plunje en het vet er in branden wel een Laplandschen +winter lang; en als zij leeft tot den oordeelsdag, brandt zij een week langer dan de heele wereld. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Hoe ziet zij er uit?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Zwartachtig als mijn schoenen, maar haar gezicht wordt op lange na zoo schoon niet gehouden, want zij zweet, heer, zij zweet; +men zou tot over de schoenen in die zwartigheid kunnen waden. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Dat is een gebrek, dat met water te verbeteren is.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Volstrekt niet, heer, zij is in de wol geverfd; geen zondvloed zou het kunnen doen. <span class="linenum">109</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Hoe is haar naam?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Nel, heer, maar haar naam en drie verrel, dat is: ’n el en drie verrel meet haar nog niet van heup tot heup.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Dus, zij is nog al breed?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Zij is niet hooger, dan zij breed is; <span id="kv.iii.2.117">zij is een kogel, een globe</span>; ik kon landen op haar vinden. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Op welk deel van haar lichaam ligt Ierland?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Op haar achterdeel, heer; ik herkende het aan de moerassen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waar Schotland?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p id="kv.iii.2.123">Dat herkende ik aan de onvruchtbaarheid, midden in de holte van haar hand.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waar Frankrijk?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Op haar voorhoofd, dat afvallig is en in opstand tegen zijn hoofd.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waar Engeland?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Ik zocht naar de krijtbergen, maar kon niets wits vinden; doch <span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141">141</a>]</span>ik gis, dat het op haar kin lag, van wege den zilten stroom tusschen haar kin en Frankrijk. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waar Spanje?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Op mijn eer, dat zag ik niet, maar ik voelde de hitte er van in haar adem.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waar Amerika en de beide Indiën?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>O heer, op haar neus, die over en over met robijnen, karbonkels en saffieren bezet is en zijn rijke pracht naar den heeten +adem van Spanje laat hellen, dat geheele vloten uitzond, om aan haar neus lading in te nemen. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waar liggen België en de Nederlanden?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>O heer, zoo laag heb ik niet gezocht. In het kort, deze schommel of heks maakte aanspraak op mij,—noemde mij Dromio,—bezwoer +mij, dat ik met haar getrouwd was,—vertelde mij, welke verborgen teekens ik aan mijn lijf had, zooals de vlek op mijn schouder, +het moedermaal in mijn nek, de groote wrat op mijn linkerarm, zoodat ik, vol ontzetting, voor haar op den loop ging als voor +een heks. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>En ware ik niet een en al geloof, en mijn hart niet van staal, zoo weet dit:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij had mij verhekst tot een keukenhond en ik draaide nu zeker het spit. <span class="linenum">151</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Begeef u oogenblikk’lijk naar de haven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want waait er een’ge wind van land naar zee,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan blijf ik in deez’ stad geen nacht meer over;—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Steekt eenig schip in zee, zoek me op de markt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik loop daar op en neer, totdat gij komt.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kent ieder ons, wij niemand, dan, voorwaar!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is vluchten best en blijven vol gevaar.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Snel, als een wand’laar, voor een beer beducht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Neem ik, voor die mijn vrouw wil zijn, de vlucht.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>In deze plaats zijn enkel heksen thuis;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En daarom is ’t hoog tijd van hier te gaan.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Denk ik, die mij gemaal noemt, als mijn vrouw,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan rilt mijn ziele; doch haar schoone zuster,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Onwederstaanbaar door bevalligheid,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Betoov’rend door haar wezen en gesprek,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Deed mij schier ontrouw plegen aan mijzelf.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dus, eer ik me in mijn eigen strikken vang,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Sluit ik mijn oor voor haar Sirenenzang.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Angelo</span> <i>komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Antipholus!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja, ja, dat is mijn naam.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat weet ik best, heer, Zie, hier is de ketting.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik had hem u in de’ Egel wel gebracht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar hij is pas zoo even klaar gekomen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En wat moet ik met dezen ketting doen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Heer, wat gij wilt; hij is voor u gemaakt. <span class="linenum">175</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Voor mij gemaakt, heer? ’k Heb hem niet besteld.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Niet eens of twee keer, maar wel twintigmaal.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ga, neem hem, en verras uw vrouw er mee;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik hoop van avond bij u aan te komen</span></p> +<p class="line" style=""><span>En haal dan voor den ketting zelf het geld.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ontvang, heer, liever thans het geld, want anders</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ziet gij misschien noch geld noch ketting ooit.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij drijft den spot er mee. Tot weerziens, heer!</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Angelo</span> <i>af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een vreemd geval! wat is dit nu alweer?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dit weet ik slechts: geen mensch zoo dwaas, die niet</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een gift aanvaardt, die men zoo hoff’lijk biedt.</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ik erken, hier is nog wel te leven,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als vreemden zoo maar gouden ketens geven.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch naar de markt, en Dromio gewacht;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want zeilt een schip, dan reis ik voor de nacht.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse af.</i>) +</p><span class="pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142">142</a>]</span></div> +</div> +<div id="kv.iv" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">Vierde Bedrijf.</h2> +<div class="div2" id="kv.iv.1"> +<h3 class="normal">Eerste Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Een open plein.</i></p> +<p class="stage"><i>Een Koopman</i>, <span class="smallcaps">Angelo</span> <i>en een Gerechtsdienaar komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij weet, met Pinkst’ren was de som verschuldigd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En sedert drong ik niet bijzonder aan,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zou het nog niet doen, maar ’k moet op reis</span></p> +<p class="line" style=""><span>Naar Perzië, waartoe ik geld behoef.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gelief mij dus onmidd’lijk te betalen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of deze man voert u ter gijz’ling heen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gelijk bedrag als ik u schuldig ben,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Heb ik te vord’ren van Antipholus.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo even vóór ik u ontmoette, heb ik</span></p> +<p class="line" style=""><span>Aan hem een keten overhandigd, en</span></p> +<p class="line" style=""><span>Te vijf uur zou ik daar het geld voor innen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wil mij dus begeleiden naar zijn huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan doe ik daar, in dank, mijn schulden af.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus komen op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dien weg kunt gij u sparen; ziet, daar komt hij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van <span class="corr" id="xd0e3304" title="Bron: Ephese">Ephesus</span>.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Koop gij, terwijl ik naar den goudsmid ga,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mij een eind touw, want dat heb ik bestemd</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voor mijne vrouw en die haar helpers waren</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om op den dag mij buitenshuis te sluiten.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar stil, ik zie den goudsmid daar. Ga vlug,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En koop het touw en breng ’t mij thuis.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat is <span class="linenum">20</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Wel duizend ponden ’s jaars mij waard! een touw!</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, die op u vertrouwt, is wel bediend!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zeide ginds uw komst toe en den ketting,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar noch de keten, noch de goudsmid kwam.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dacht ge onze vriendschap al te hecht, wanneer zij</span></p> +<p class="line" style=""><span>Werd saamgeketend? kwaamt gij daarom niet?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Uw scherts alle eer! maar zie, hier is de nota,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoeveel uw ketting weegt, tot op ’t karaat,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Gehalte van het goud, en ’t duur fatsoen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het is zoo omtrent drie dukaten meer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan ik aan dezen koopman schuldig ben;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voldoe gij hèm thans, bid ik, want hij moet</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ras onder zeil en wacht op niets dan dit.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb op ’t oogenblik het geld niet bij mij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En heb ook in de stad nog iets te doen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Breng, beste heer, den vreemd’ling naar mijn huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En neem de keten mee en vraag mijn vrouw,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat zij die in ontvangst neem’ en voldoe.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Misschien ben ik er even vroeg als gij. <span class="linenum">39</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dus geeft gij haar de keten dan toch zelf?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, doe gij ’t maar; ik mocht mij eens verlaten.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, goed. Hebt gij de keten bij u, heer?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat ik? Ik hoop toch, heer, dat gij haar hebt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want anders gaat gij zonder geld naar huis.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, geef de keten, heer, in allen ernst;</span></p> +<p class="line" style=""><span>De koopman wordt gewacht door wind en tij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ’k hield hem tot mijn spijt te lang reeds op.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn hemel! wis moet deze scherts bewimp’len,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat gij mij in den Egel zitten liet.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het was aan mij u daarom hard te vallen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar als een feeks zoekt gij het eerste twist.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>De tijd gaat om; ik bid u, heer, besluit!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij hoort, hoe hij mij dringt;—de keten, heer!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wel, geef die aan mijn vrouw, en haal uw geld.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kom, kom, ik gaf haar u zoo pas; dus zend</span></p> +<p class="line" style=""><span>De keten, of geef een bewijs mij mee. <span class="linenum">56</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O foei, dat is geen scherts meer; ’t gaat te ver;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar is de ketting? ’k Bid u, toon hem mij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn zaken dulden die vertraging niet.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek, heer, hoe is ’t? betaalt gij mij of niet?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo niet, dan neem’ die dienaar hem gevangen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik u betalen? wat zou ik betalen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat gij mij voor de keten schuldig zijt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Vóór ik de keten heb, ben ik niets schuldig.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb ze voor een half uur u gegeven.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij gaaft mij niets; en krenkt mij, als gij ’t zegt.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb143" href="#pb143">143</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij krenkt mij meer nog, heer, als gij ’t ontkent.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bedenk toch, mijn krediet staat op het spel.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neem, dienaar, hem in hecht’nis op mijn klacht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik geef gehoor.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>In naam des hertogs hebt gij mij te volgen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dit komt mijn goeden naam te na.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kies dus: betaal die som voor mij aan hem,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of volg voor mij dien dienaar naar de gijz’ling.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zou betalen, wat ik nooit ontving?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Neem mij in hecht’nis, schaapskop, als gij durft.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hier zijn de kosten, man; neem hem gevangen.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn eigen broeder spaarde ik niet, als hij</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mij zoo in ’t openbaar te schande maakte.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’k Neem u in hecht’nis, heer. Gij hoort de klacht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik onderwerp mij, tot ik borgtocht stel.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar, heerschap, gij bekoopt die scherts zoo duur,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat heel uw winkel zoo veel goud niet levert.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, heer, er is nog recht in Ephesus,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat u beschamen zal; ik ben gerust. <span class="linenum">83</span></span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Er is een schip van Epidamnum, heer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat enkel op de komst des reeders wacht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om uit te loopen. Al ons reisgoed, heer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Heb ik aan boord gebracht en ’k heb ook de olie,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Den balsem, de <span class="letterspaced">aqua vitae</span> aangekocht.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het schip is zeilreê; lustig blaast de wind,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Aflandig; en op niets meer wordt gewacht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan op den eig’naar, meester, en op u.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iv.1.93">Weer een bezeet’ne! welk een schip, gij schaapskop,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van Epidamnum wacht alleen op mij?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een schip, waarop ik plaats voor u zou nemen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij dronken slaaf, gij, moest een touw mij halen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ’k zeide u ook waarom en tot wat einde.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een touw, heer? dan toch met een schip aan ’t eind?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zondt mij naar de haven, om een schip.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik doe die zaak wel nader met u af,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En leer uw ooren beter acht te geven.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar nu, schavuit, met spoed naar Adriana,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Neem dezen sleutel, geef haar dien en zeg,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ze in mijn kist, met Turksch tapijt omkleed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een beurs vindt met dukaten; breng die hier,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En deel haar mee, dat ik op straat in hecht’nis</span></p> +<p class="line" style=""><span>Genomen ben en borg wil stellen. Vlug!—</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Ben tot uw dienst, man, tot het geld er is.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>De Koopman</i>, <span class="smallcaps">Angelo</span>, <i>Gerechtsdienaars en</i> +<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Naar Adriana? dat is waar wij aten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar Dowsabel tot man mij hebben wil!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ze is al te dik, naar ’k hoop, voor mijn omarming.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Al heb ik weinig lust, ik moet er heen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een meester heeft een wil, een dienaar geen.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse af.</i>) +</p> +</div> +<div class="div2" id="kv.iv.2"> +<h3 class="normal">Tweede Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Binnenhof in het huis van</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus.</i></p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Adriana</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Luciana</span> <i>komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ach, zuster, heeft hij zoo uw hart belaagd?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gelooft gij, dat hij ’t waarlijk meende? spreek!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zeg ja of neen! Hoe sprak zijn oog? en zaagt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ge er leed of vreugd in? was hij rood of bleek?</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zaagt ge, als tusschen wolken flikkerlicht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ook strijd des harten op zijn aangezicht?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hij zwoer: gij hadt op hem in ’t minst geen recht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wijl hij het mij niet geeft, en dat is slecht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dan zwoer hij ook, dat hij zich vreemd’ling wist.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dan zwoer hij waar, en toch, een meineed is ’t.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Toen nam ik uw partij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En wat deed hij? <span class="linenum">11</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat ik voor u hem vroeg, vroeg hij van mij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En hoe bood hij zijn valsche liefde u aan?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Káns had een eerlijk aanbod, zoo gedaan.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik was zoo schoon, mijn taal zoo zacht, zoo zoet,—</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Spraakt gij zoo lief?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O stil toch! welk een gloed!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik kan niet, wil niet, houd mij niet meer in;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nu hebb’, zoo niet mijn hart, mijn tong haar zin!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij is verdraaid, krombeenig, rimp’lig, oud,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van top tot teen een monster, hartloos, koud,<span class="pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144">144</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Onvriendlijk, boos en slecht, een nar, een beer,</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iv.2.22">Misvormd naar ’t lijf, maar naar den geest nog meer.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En plaagt u ijverzucht om zulk een man?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wie klaagt, die zulk een kwaad ontloopen kan?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O, maar ik acht hem beter dan ik zeg;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als and’rer oog hem maar zoo haatlijk vond!</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iv.2.27">De kievit schreeuwt, is hij van ’t nest ver weg;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn harte bidt voor hem, al vloekt mijn mond.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hier, neem! de beurs! de kist! Vlug, sluit haar open!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Waarom zoo buiten adem?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Waarom zoo buiten adem?</span> Is dat loopen!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Waar is uw meester, Dromio? Is ’t hem wel?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iv.2.32">Hij is in ’t voorportaal, neen, in de hel!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hem heeft een duivel beet, in eeuw’gen dos,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een man, wiens hart met staal benageld is;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een wreede booze geest, een wolf, neen, meer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een kerel, gansch gehuld in buffelleêr,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo’n ruggevriend met grijpers, die loert en spiedt en gluipt; <span class="linenum">37</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>En zich in bochten wringt, door poortjes en gangen sluipt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een hond op ’t valsche spoor, maar die zijn wild toch speurt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En arme zielen, vóór ’t gericht, ter helle sleurt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek, man, ’k begrijp u niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En ik begrijp alleen, dat hem een rakker greep.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gegrepen? spreek! wie heeft hem dan verklaagd?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’k Weet niet, op welke klacht hij in hecht’nis is gebracht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar die het deed, was in een buffelleêren dracht.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wilt gij het losgeld sturen, de goudbeurs uit zijn kist?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ga ’t halen, zuster. <span class="stage">(<span class="smallcaps">Luciana</span> <i>af.</i>)</span>—’k Sta verwonderd, dat</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn man zoo iets als stille schulden had.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waarom werd hij gegijzeld? om een schuldbrief?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Niet om papier, maar om een sterker ding;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een keten, keten was ’t! Wat hoor ik, kling ling ling!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hoort gij de keten daar? +</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, neen, de klok. Het is mijn tijd van gaan;</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Was twee, toen ’k hem verliet, en ’k hoor het één daar slaan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een uur zou weer teruggaan, wees niet dom!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wel, als het uur een rakker treft, dan schrikt het en keert om.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana</b></p>. +<p class="line" style=""><span>Als of de tijd in schulden stak! hoe dol! wie hoorde ’t ooit?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Tijd is bankroet; beloven doet hij, ja, op ’t uur betalen nooit.</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dief, dat is hij ook, ja, geef maar acht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe steelsch hij komt en gaat, bij dag en nacht!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is Tijd bankroet en dief, en ziet hij een rakker, die wacht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is dan een uur teruggaan niet goed van hem bedacht?</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Luciana</span> <i>komt terug, met een beurs.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hier, Dromio, breng hem ’t geld, en vlug! met spoed!</span></p> +<p class="line" style=""><span>En kom terstond toch met uw meester thuis.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ach, zuster, ’k weet niet, wat ik denken moet;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nu geeft mij ’t denken troost, dan is ’t mijn kruis.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Allen af.</i>) +</p> +</div> +<div class="div2" id="kv.iv.3"> +<h3 class="normal">Derde Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Een open plein.</i></p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse komt op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik kom geen sterv’ling tegen of hij groet mij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als ware ik hun een welbekende vriend;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Daarbij, een ieder noemt mij bij mijn naam;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die biedt mij geld; een ander noodt mij bij zich;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die dankt mij voor bewezen vriendlijkheid;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die biedt mij iets bijzonder fraais te koop;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Daar even riep een snijder me in zijn winkel,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En liet mij zijde zien, voor mij ontboden,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En nam meteen mij ongevraagd de maat.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geen twijfel, ’t moeten droomgezichten zijn,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En Laplands heksenmeesters huizen hier.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Heer, daar is het goud, waar gij mij om hebt uitgestuurd.—Maar waar hebt gij dat evenbeeld van <span id="kv.iv.3.14">den ouden Adam in zijn nieuw gewaad</span> gelaten? +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Hoe! wat voor goud en welken Adam meent gij?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Niet Adam, den paradijsbewaarder, maar Adam, den gevangenbewaarder; die wandelt in het vel van het kalf, dat voor den Verloren +zoon geslacht werd; die achter u aansloop, heer, als een booze geest, en u beval uwe vrijheid te verzaken. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Mensch, ik versta u niet.</p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145">145</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Niet? het geval is toch zeer eenvoudig: ik meen den man, die rondliep, als een bas-viool, in een lederen foedraal; den man, +die, als de lieden moe zijn, hen oppakt en laat zitten; den man, heer, die menschen in verval met een sterken arm ophelpt +en in zekerheid brengt; den man, die niet rust, voor hij met zijn ambtsstaf meer exploten gedaan heeft, <span id="kv.iv.3.28">dan een Moor met zijn piek</span>. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Ah zoo! meent gij een gerechtsdienaar?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Ja, heer, den oppersten van de bende; die zijn banden klaar heeft voor ieder, die een verbintenis wil verbreken; een, die +altijd iemand rust gunt, en zegt: “<span id="kv.iv.3.34">Blijf maar zitten!</span>” +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Nu man, genoeg; gun aan uw grappen rust. Zeilt er van avond ook nog een schip uit? Kunnen wij vertrekken?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Wel, heer, ik heb het u voor een uur al gemeld, dat de brik “Voorwaarts” van avond zee kiest; maar toen werdt gij door een +rakker genoopt te blijven op de kogge “Rustuit”. Hier zijn de Engelen, die ik halen moest om u te bevrijden. <span class="linenum">41</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>De kerel is verbijsterd, maar ik ook;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van de eene dwaling komen wij in de and’re;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een goede geest help’ veilig ons van hier!</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Een Courtisane komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Getroffen, heer Antipholus, getroffen!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zie, gij hebt den goudsmid nu ontmoet;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is dat de keten, heden mij beloofd?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wijk, Satan, wijk; beproef uw kunsten niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Meester, is dit mejuffer Satan?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Het is de duivel.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Neen, erger dan dat, zij is des duivels moêr, die in de gedaante van een lichte deerne rondwandelt; van daar, dat, als de +deernen zeggen: “De Duivel hale mij”, dit zooveel wil zeggen als: “Ik zou een lichte deerne willen zijn”. Daar staat geschreven, +dat zij aan mannen zich voordoen als licht; licht is een uitwerksel van vuur, en vuur verzengt en steekt aan; dus, lichte +deernen steken aan. Kom haar niet te na. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>U beider boert, heer, tuigt van jolig bloed.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gaat gij weer mee? Ook ’t avondmaal is goed.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Meester, als gij dat doet, reken dan op lepelkost en zorg voor een langen lepel.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p>Waarom, Dromio?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Wel, die met den duivel wil eten, moet een langen lepel hebben.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Weg, booze! welk een praat, welk maal? gij zijt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zooals gij allen zijt, een tooverkol;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ga, ik bezweer u, ga, verlaat mij, voort!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Geef dan den ring, dien ik aan ’t maal u gaf,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of wel de keten, die gij hebt beloofd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan ga ik, heer, en val u niet meer lastig.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Meest vragen heksen naar een nagelsnippel,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een haar, een drupje bloed, een speld, een niets,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een noot, een kersepit,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die daar wat meer, een gouden keten, ja!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voorzichtig, heer; als gij ze geeft, dan rammelt</span></p> +<p class="line" style=""><span>De duivel ons er schrik mee op het lijf.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik bid u, heer, den ring of wel de keten;</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Hoop, zóó bedriegt gij mij toch niet, niet zóó.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Weg, heks! verdwijn! Kom, volg mij, Dromio.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>“Nooit ijdel”, zei de pauw; die les is niet van stroo. <span class="linenum">81</span></span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, buiten kijf, Antipholus is gek;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want anders stelde hij zich zoo niet aan.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat! voor mijn ring, veertig dukaten waard,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Heeft hij een gouden keten mij beloofd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En nu ontkent hij mij èn ’t een èn ’t ander.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ja, dat hij gek is, blijkt mij niet alleen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door dit bewijs van dolle drift, maar ook</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door ’t dwaas verhaal, dat hij aan tafel deed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe hem zijn vrouw zijn deur gesloten hield.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gewis zijn haar zijn vlagen welbekend</span></p> +<p class="line" style=""><span>En hield zij daarom ’t huis voor hem gesloten.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het best is, dat ik naar zijn huis mij spoed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En daar zijn vrouw vertel, dat hij als dol</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn woning binnendrong en met geweld</span></p> +<p class="line" style=""><span>Den ring me ontnam. Ja, die manier is goed;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Veertig dukaten waar’ te groot bankroet.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>De Courtisane af.</i>) +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p146.jpg" alt="De klucht der vergissingen, Vierde Bedrijf, Vierde Tooneel." width="485" height="720"><p class="figureHead"><span class="letterspaced">De klucht der vergissingen</span>, Vierde Bedrijf, Vierde Tooneel. +</p> +</div><p> + + + +</p> +</div> +<div class="div2" id="kv.iv.4"> +<h3 class="normal">Vierde Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Op dezelfde plaats.</i></p> +<p class="stage"><span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus en de Gerechtsdienaar komen op</i>. +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wees niet beducht, man, ik ontloop u niet;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar geef u, eer ik van u ga, de som,<span class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146">146</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Waarvoor gij mij in hecht’nis hebt genomen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vrouw is heden wonderlijk geluimd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En schenkt misschien mijn bode geen geloof.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ik in Ephesus gegijzeld werd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geloof mij, ’t zal haar schril in de ooren klinken.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus komt op, met een eind touw.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>Daar komt mijn dienaar, denk’lijk met het geld.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nu, man, gij hebt toch wat gij halen moest?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Zie maar, genoeg om allen te betalen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Maar waar is ’t geld?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Wel, heer ’k heb met het geld het touw betaald.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Vijfhonderd stuks dukaten voor een touw?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Neen, heer, dan bracht ik wel vijfhonderd touwen.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Nu, tot wat einde stuurde ik u naar huis?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Om een eind touw, en ’k breng dat eind u hier. <span class="linenum">17</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Zot, met dat eind is hier uw welkomst dan.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij slaat hem.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p>Geduld, mijn waarde heer, geduld.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Neen, het is aan mij, geduld te hebben; ik ben de lijdende partij.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p>Kom aan, hou je mond.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Neen, beduid hem liever, zijn handen thuis te houden.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Gij, vervloekte, zinnelooze vlegel!</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Ik wou, heer, dat het waar was, dat ik mijn vijf zinnen niet had; dan voelde ik uw slagen niet.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Gij hebt voor niets gevoel dan voor slagen, precies als een ezel.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Ja, ik ben een ezel, inderdaad; ’t is aan mijn ooren te zien, die lang zijn door uw trekken.—Ik heb hem gediend van het uur +van mijn geboorte tot dit oogenblik toe, en krijg voor mijn diensten niets uit zijn handen dan slagen. Als ik koud ben, maakt +hij mij warm door slaan, als ik warm ben, koud door slaan; ik word er mee gewekt, als ik slaap; opgejaagd, als ik zit, uit +de deur gedreven, als ik uitga, er mee verwelkomd, als ik thuis kom; ja, ik draag het op mijn schouders, net als een bedelaarster +haar kind meedraagt; en ik vrees, als hij mij kreupel geslagen heeft, zal ik er mee moeten bedelen van deur tot deur. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Kom, ga nu mee; ik zie mijn vrouw daar komen.</p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Adriana</span>, <span class="smallcaps">Luciana</span>, <i>de Courtisane en</i> <span class="smallcaps">Knijp</span> <i>komen op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Meesteres, “<span id="kv.iv.4.44" lang="la">Respice finem</span>”, denk aan uw einde, of liever aan de voorspelling van den papegaai: “Pas op voor het eindje touw!” +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p>Maakt gij nog praatjes?</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij slaat hem.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p>Wat zegt gij nu wel? is uw man niet dol?</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zijn woestheid stelt het buiten allen twijfel.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zijt een duivelbanner, dokter Knijp;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geef, beste heer, hem zijn verstand terug,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En wat gij vordert, zal ik u betalen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Och, och! wat ziet hij wild en grimmig rond! <span class="linenum">53</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ziet, hoe hij trilt en beeft van razernij!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Knijp.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Geef mij uw hand en laat me uw pols eens voelen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hier is mijn hand en dat uw oor die voel’!</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij geeft hem een oorveeg.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Knijp.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij satan, die in dezen mensche huist,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zeg u, wijk voor mijn volheilig bidden,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En spoed u heen naar ’t rijk der duisternis;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bij alle heil’gen, geef gehoor, ik ban u!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zwijg, suffe toov’naar, zwijg, ik ben niet dol.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ach, waar’ dit zoo, gij zwaar beproefde ziel!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ei, ei, mijn schat, zijn dit uw gasten? spreek!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Deed die snaak daar met dat saffraangezicht</span></p> +<p class="line" style=""><span>Vandaag in mijne woning zich te goed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Terwijl de deur u helersdiensten deed</span></p> +<p class="line" style=""><span>En mij den toegang tot mijn huis ontzeide?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O man, God weet, gij hebt te huis gegeten;</span></p> +<p class="line" style=""><span>O, hadt gij daar tot nu met mij getoefd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan hadt ge u deze schande en smaad bespaard!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Te huis gegeten!—Vlegel, wat zegt gij?</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147">147</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Te huis gegeten!—heer, neen, waarlijk niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En bleef de deur niet dicht, ik uitgesloten?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja wis, uw deur bleef dicht, gij uitgesloten.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En heeft zijzelf daar, zij, mij niet beschimpt?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>In waarheid, heer, zijzelf heeft u beschimpt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En heeft haar keukenmeid mij niet bespot?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.iv.4.78">Voorwaar, de keukenmaagd heeft u bespot.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En ging ik niet in dolle woede weg?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja waarlijk, heer, mijn rug kan het getuigen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die heeft uw dolle woede wel gevoeld. <span class="linenum">81</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Is dat wel goed, zijn waanzin zoo te voeden?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Knijp.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Het is niet kwaad; de knaap verkent zijn stemming,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gaat met hem mee, en maakt hem goedgeluimd.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij dreeft den goudsmid aan om mij te gijz’len!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Helaas, ik zond u geld voor uw bevrijding,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door Dromio hier, die ’t ijlings hebben moest.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat! geld door mij? Misschien wel goeden wil,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar zeker, meester, geld! geen rooden duit.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zijt gij bij haar geen beurs met goud gaan halen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hij kwam er om, en ik, ik gaf het hem.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik kan getuigen, dat zij ’t goud hem gaf.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>God en de touwverkooper zijn getuigen:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Niets anders moest ik halen dan een touw.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Knijp.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zij beiden zijn bezeten, heer en dienaar;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij zijn doodsbleek, en ziet eens, welke blikken!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Men boeie en breng’ hen in een donk’re cel.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>tot</i> <span class="smallcaps">Adriana</span>).</span> Spreek, waarom sloot gij heden mij de deur?</span></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>Tot</i> <span class="smallcaps">Dromio</span>.)</span> En waarom loochent gij de beurs met goud?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Maar, beste man, ik sloot de deur u niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En, beste heer, ik heb geen goud ontvangen;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch ik erken, de deur bleef voor ons dicht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij valsche schurk, gij spreekt in beide onwaar.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij valsche sloor, gij liegt, zijt valsch in alles;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zijt het met vervloekte schoeljes eens,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om hoon en smaad te staap’len op mijn hoofd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar ’k rijt u met mijn nagels de oogen uit,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wier lust het is, mij zoo beschimpt te zien.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O bindt hem, bindt hem, houdt hem van mij af!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Knijp.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Meer hulp! de Booze is sterk, die in hem huist.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ach arme man, wat ziet hij bleek, ontdaan!</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Drie of vier Helpers komen op, om</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> +<i>van Ephesus te binden, die tegenstand biedt.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat! legt gij ’t op mijn leven toe? Gij rakker,</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Ben uw gevang’ne; duldt gij, dat zij mij</span></p> +<p class="line" style=""><span>Aan u ontrukken? <span class="linenum">114</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mannen, laat hem los;</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is mijn gevang’ne; gij blijft van hem af.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Knijp.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Bindt ook den knecht, want hij is ook bezeten.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Zij trachten ook</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus te binden.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij domme rakker, waar bemoeit ge u mee?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is ’t u een lust, als een ellendig man</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zichzelven kwaad en leed en schande doet?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is mijn gevang’ne; ontsnapt hij mij, dan wordt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat hij betalen moet, op mij verhaald.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Daarvan onthef ik u, aleer ik ga.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Breng mij tot hem, die ’t geld te vord’ren heeft!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als ik de schuld eens weet, is ze ook betaald.</span></p> +<p class="line" style=""><span>En, goede dokter, breng hem ongedeerd</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bij mij aan huis!—O diep onzaal’ge dag!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O diep onzaal’ge sloor!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu bindt eerst, heer, een hechte band ons saam!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ter helle, schurk! waarom maakt gij mij dol?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wilt gij voor niets gebonden zijn? Neen, meester,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wees dol! schreeuw: “Duivel! Hel!”</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb148" href="#pb148">148</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>God helpe u, armen! ach wat ijd’le taal!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gaat, voert hem weg!—Kom, zuster, ga met ons.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Knijp</span> <i>en zijn Helpers af, met</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> +<i>van Ephesus en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>Zeg thans, op wiens beklag hij werd gegijzeld.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Van Angelo, den goudsmid. Kent gij dien?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ken hem wel. En hoeveel is hij schuldig?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Twee honderd stuks dukaten.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Twee honderd stuks dukaten.</span> En waarvoor?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is voor een ketting, aan uw man geleverd.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hij heeft er een besteld, doch niet ontvangen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zeer kort, nadat vandaag uw man als dol</span></p> +<p class="line" style=""><span>Bij mij in huis drong en mijn ring me ontnam,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dien ik daareven aan zijn vinger zag,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kwam ik hem tegen met een gouden keten.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Het kan zoo zijn, maar ik zag nooit die keten.—</span></p> +<p class="line" style=""><span><span class="stage">(<i>Tot den Gerechtsdienaar.</i>)</span> Kom, breng mij naar den goudsmid; ik verlang</span></p> +<p class="line" style=""><span>Te weten, wat er van dat alles is.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse komt op, met getrokken degen, gevolgd door</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>God sta ons bij, daar zijn zij weder los!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En ’t zwaard ontbloot! komt, hulp gehaald om hem</span></p> +<p class="line" style=""><span>Op nieuw te binden!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Gerechtsdienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Op nieuw te binden!</span> Voort! het geldt ons leven!</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Adriana</span>, <span class="smallcaps">Luciana</span> <i>en de Gerechtsdienaar af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zie, die heksen zijn voor zwaarden bang.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Die zich als vrouw u opdrong, liep nu weg.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Naar den Centaurus nu! haal daar ons goed;</span></p> +<p class="line" style=""><span>O, waren wij reeds goed en wel aan boord!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p>Inderdaad, blijf hier van nacht nog; men zal ons zeker geen kwaad doen; gij hebt gezien, hoe vriendelijk men ons toespreekt +en ons goud geeft. Een recht beleefd volk hier, dat moet gezegd zijn;—en was hier die dolle vleeschmassa niet, die mijn vrouw +wil heeten, dan kon ik wel over mijn hart krijgen hier nog te blijven en ook heksenmeester te worden. +</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik blijf om heel de stad van nacht niet hier;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dus voort, en alles nu aan boord gebracht!</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Beiden af.</i>) +</p> +</div> +</div> +<div id="kv.v" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">Vijfde Bedrijf.</h2> +<div class="div2" id="kv.v.1"> +<h3 class="normal">Eerste Tooneel.</h3> +<p class="stage"><i>Voor een vrouwenklooster.</i></p> +<p class="stage"><i>De Koopman en</i> <span class="smallcaps">Angelo</span> <i>komen op.</i></p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Het spijt mij, heer, dat ik uw reis vertraagde,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar ’k zweer u, dat ik hem de keten gaf,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Al is hij laag genoeg om dit te looch’nen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe staat de man hier in de stad bekend?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hij heeft een besten naam, heer; zijn crediet</span></p> +<p class="line" style=""><span>Is onbeperkt, hij algemeen bemind;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij is van de allereersten van de stad,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ja, meer dan mijn vermogen geldt zijn woord.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek zacht, want als ik wel zie, komt hij ginds.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse komen op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hij is ’t; met de eigen keten om den hals,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die hij, bij hoog en laag, nooit had gezien!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Verzel mij, waarde heer, ik spreek hem aan.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Signor Antipholus, ik sta verbaasd, <span class="linenum">13</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat gij in ongelegenheid mij brengt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En, waarlijk niet in ’t voordeel van uw naam,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door woord en eed de ontvangst geloochend hebt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Der keten, die gij openlijk nu draagt.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gezwegen nog van de aanklacht, schande en gijz’ling,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Deedt ge onrecht, schade aan deez’ mijn wakk’ren vriend,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die, had hem onze twist niet opgehouden,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nu onder zeil zou zijn, in volle zee.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik leverde u die keten; kunt gij ’t looch’nen?</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149">149</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij deedt het, zeker; ik ontkende ’t nooit.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dit deedt gij wel, heer; ja, gij zwoert er op.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wie hoorde die verlooch’ning; wie dien eed?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij weet wel, dat mijn eigen ooren ’t hoorden.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ellend’ling foei! ’t is zonde, dat gij leeft,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En nog verkeert waar brave lieden zijn.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een lage schurk zijt gij, die zoo mij hoont.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Durft gij mij staan, dan zal ik tot uw straf</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn eer en eerlijkheid terstond u staven.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik durf, en staaf, dat gij de schurk hier zijt.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Zij trekken de degens.</i>) +</p> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Adriana</span>, <span class="smallcaps">Luciana</span>, <i>de Courtisane en Anderen komen op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Houd op, doe hem geen leed; hij is waanzinnig.—<span class="linenum">33</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Dringt tot hem door, ontwapent hem; en bindt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ook Dromio, en voert hen naar mijn huis.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Loop, meester, loop; ga, red u in een huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>In ’t klooster hier; vlucht, of wij zijn verloren!</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse vluchten in het klooster.</i>) +</p> +<p class="stage">(<i>De Abdis komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Stil, menschen! Wat is ’t doel van dezen oploop?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn van ’t verstand beroofden man te halen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ach, laat ons in, opdat wij hem weer binden</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ter verpleging voeren naar zijn huis.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik wist wel, dat hij in de war moest zijn.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nu is ’t mij leed, dat ik den degen trok.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hoe lang is ’t, dat uw man waanzinnig werd?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hij was, de gansche week, zwaarmoedig, stil,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ontstemd, een ander man dan ooit te voren,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch niet dan dezen middag heeft zijn stemming</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zich in een vlaag van razernij geuit.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Is hem een kostlijk schip op zee vergaan?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een dierb’re vriend gestorven? Heeft zijn oog</span></p> +<p class="line" style=""><span>Misschien zijn hart verleid tot laakb’re min?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die zonde is vaak een zwak van jonge mannen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die al te vrij hun oogen zwerven doen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat van dit alles was het, dat hem trof?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Niets van dit alles, of misschien het laatste:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een liefje, dat hem aftrok van zijn huis.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hadt dan daarover ernstig hem berispt!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dit deed ik wel.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Dit deed ik wel.</span> Misschien niet streng genoeg.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo streng als mij de zedigheid maar toeliet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Als gij alleen waart?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Als gij alleen waart?</span> Ook wel in gezelschap.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Maar moog’lijk niet genoeg.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O, wel genoeg; nooit sprak ik van iets anders;</span></p> +<p class="line" style=""><span>In bed, geen slaap ooit, want ik wees er op;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Alleen met hem, was dit mijn onderwerp;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En waren we onder menschen, ’k doelde er op;</span></p> +<p class="line" style=""><span>“’t Was laag en slecht”, ziedaar mijn gansch gesprek.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En daardoor werd de man ten laatste gek;</span></p> +<p class="line" style=""><span>’t Venijnig razen van jaloersche vrouwen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doodt wisser dan de beet eens dollen honds;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door uw gekijf werd hij belet te slapen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En daardoor werd hij eindlijk zwak in ’t hoofd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Met uw verwijten werd zijn maal gesausd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Onrustig eten stoort de spijsvertering; <span class="linenum">74</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo werd het woedend vuur der koorts gewekt;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En wat is koorts, zoo niet een vlaag van waanzin?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zegt, uw kijven stoorde zijn vermaken;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar roof eens ied’re vroolijkheid,—wat volgt?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat, dan droefgeestigheid, dof, zwart, de zuster</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van radelooze, onstuimige vertwijf’ling</span></p> +<p class="line" style=""><span>Met haren langen stoet, verderf verspreidend,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van bleeke kwalen, vijanden van ’t leven?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wie in zijn maal, vermaak en slaap aldoor</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gestoord wordt, mensch of dier, bezwijkt er voor,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wordt suf of dol. Dus: voor uw ijverzucht</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nam wis uws mans verstand in ’t eind de vlucht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat ze ooit verweet, zij deed het zacht, ja schuw;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Al was ook zijn gedrag wild, woest en ruw.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat hoort gij haar verwijten, en zegt niets?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zij heeft mij bitter zelfverwijt gewekt.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Naar binnen, vrienden! haalt mijn man nu hier!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, neen; geen schepsel treedt mijn woning binnen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Geeft dan uw dienaars last mijn man te brengen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ook dit niet; in een vrijplaats borg hij zich;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En die zal hem beschermen voor uw hand,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Tot ik hem zijn verstand hergeven heb,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Of al mijn moeite en zorgen ijdel blijken.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb150" href="#pb150">150</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, ik ben pleegster van mijn man; ik wil</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zijn krankheid heelen, dit is mijne taak;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En hierbij trede niemand in mijn plaats;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Sta dus hem af, dat ik hem met mij neem’.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Bedaar; hij zal niet gaan, eer ik mijn schat</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van welgestaafde midd’len heb beproefd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn kruiden, dranken, heilige gebeden,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om hem een man als vroeger te doen zijn.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dit is van de gelofte, die ik deed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een deel, een heil’ge liefdeplicht der orde;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Daarom, ga heen en laat hem hier bij mij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik gaan, met achterlating van mijn man?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voorwaar, het is geen heilig doen, als gij</span></p> +<p class="line" style=""><span>De vrouw wilt scheiden van haar echtgenoot.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Bedaar, ga heen; ik lever hem niet uit.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Abdis af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Klaag over deze krenking bij den hertog.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kom mede, ik wil een voetval voor hem doen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En rijs niet, eer mijn tranen en gebeden</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van hem verwerven, dat hij herwaarts koom’,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En aan de abdis mijn man door kracht ontrukk’.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>De zonnewijzer, meen ik, wijst op vijf;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo daad’lijk komt de hertog zelf hier langs</span></p> +<p class="line" style=""><span>Op zijnen weg naar ’t somber dal des doods,</span></p> +<p class="line" style=""><span>De plaatse, waar het halsrecht wordt gehouden;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij ligt aan de overzij der kloostergracht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat roept hem daar? <span class="linenum">123</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een achtbaar man, een Syracusisch koopman,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kwam tot zijn ongeluk alhier aan wal,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat tegen onze wetten strijdt,—en wordt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om dit vergrijp in ’t openbaar onthoofd.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Daar zijn zij; wonen wij de onthoofding bij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kniel voor den hertog, eer hij verder gaat.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>De Hertog met zijn Gevolg</i>, <span class="smallcaps">Ægeon</span>, <i>blootshoofds, vergezeld van den Beul en andere Gerechtsdienaars, komen op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Nog eenmaal zij het openlijk verkondigd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wanneer een vriend de som voor hem betaalt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan sterft hij niet; dit sta ik hem nog toe.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O vorst! mijn recht! bescherm mij voor de abdis!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>De deugdzame en zoo hoog-eerwaarde vrouw!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Onmoog’lijk is ’t, dat zij u onrecht deed.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Vergun mij, edel vorst: Antipholus,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn man, dien ik, op aandrang van uw hoogheid,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Tot heer van mij en ’t mijne maakte, werd</span></p> +<p class="line" style=""><span>Deez’ boozen dag van razernij bevangen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoodat hij, met zijn even dollen dienaar,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als een bezeet’ne door de straten liep,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En tot ontstelt’nis van de burgers, binnen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hun huizen drong, juweelen roofde, ringen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ja alles, waar zijn razend oog op viel.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik liet hem binden, voeren in ons huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ging toen uit om weder goed te maken,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat hier of daar zijn woede had misdaan.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar,—’k weet niet, hoe zijn dolheid er in slaagde,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dra was hij los, ontsnapt aan zijn bewakers,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ontmoet ons weer, zijn dolle slaaf en hij;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En beide’, ontvlamd in woede, ’t zwaard ontbloot,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij dringen op ons aan, en wij, wij vluchten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar keeren dra, door hulp versterkt, terug,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Om hen op nieuw te binden. Zij ontvluchten,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door ons vervolgd, in deze abdij; en hier</span></p> +<p class="line" style=""><span>Sluit nu de abdis de poort voor ons en weigert</span></p> +<p class="line" style=""><span>Aan ons verlof, dat wij hem komen halen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En weigert ook, hem aan ons uit te leev’ren.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gelast dus, eed’le hertog, dat hij ons</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gebracht word’ ter verpleging in zijn huis. <span class="linenum">160</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Uw man heeft mij in de’ oorlog goed gediend,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ik heb u mijn vorstlijk woord verpand,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toen gij als heer en meester hem aanvaarddet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door daden steeds hem alle gunst te toonen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Kloppe een van u dus aan de kloosterpoort;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik wensch de abdis te hooren, want ik wil</span></p> +<p class="line" style=""><span>De zaak beslechten, eer ik verder ga.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Een Dienaar komt op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Meest’res, meest’res, o snel! en red u, snel!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Want heer en dienaar zijn weer los, de meiden</span></p> +<p class="line" style=""><span>Geranseld en de dokter vastgebonden;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dien zengden zij met brandend hout den baard;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En als die vlamde, goten zij met kuipen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Er stinkende aalt op om het haar te blusschen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn meester preekt geduld hem voor, terwijl</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.v.1.175">De knecht het hoofd hem kaal-knipt als een nar;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als gij niet oogenblikk’lijk bijstand zendt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dan dooden zij den duivelbanner nog.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Stil, dwaas! uw meester en zijn knecht zijn hier;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Onwaar is alles, wat gij daar bericht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dienaar.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, neen, meest’res, ik zweer u, het is waar;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik haalde nauwlijks adem, sinds ik ’t zag.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij schreeuwt om u, en zweert, dat, heeft hij u,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij u ’t gelaat verzengt, ontoonbaar maakt.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Geschreeuw achter het tooneel.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>Hoor, hoor! daar is hij reeds, ik bid u, vlucht.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb151" href="#pb151">151</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Kom bij mij hier; ducht niets; de wacht treê voor.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wee mij, het is mijn man! Getuig nu zelf,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat een onzichtb’re toovermacht hem drijft!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo even was hij in de abdij verborgen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nu is hij weder hier, geen mensch weet hoe.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Ephesus komen op.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Doe recht, genadig vorst, verschaf mij recht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ter wille van mijn diensten in den krijg,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toen ik u dekte met mijn lijf als schild,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gewond werd tot uw redding; ’k vraag bij ’t bloed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat ik voor u toen stortte, schaf mij recht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Als mij de doodsangst niet benevelt, zie ik</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn zoon Antipholus en Dromio daar.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Verschaf mij recht, heer, tegen deze vrouw!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij, die gij mij als echtgenoot eens schonkt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Heeft mij belaagd, beleedigd en onteerd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Heeft mij gekrenkt, ja boven alle maat.</span></p> +<p class="line" style=""><span>O, ongelooflijk is de smaad, dien zij</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mij schaamt’loos dezen dag heeft aangedaan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zeg hoe, en u zal alle recht geworden.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zij sloot, doorluchte vorst, het huis voor mij,</span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.v.1.205">Terwijl zij binnen met schavuiten braste. <span class="linenum">205</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Een zwaar vergrijp! Zeg, vrouwe, deedt ge aldus?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, eed’le vorst; hijzelf, ik en mijn zuster,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij aten samen thuis. God straff’ mijn ziel,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als hij mij daar niet gruwlijk valsch beticht.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Luciana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’k Wil nooit den dag meer zien, des nachts nooit slapen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als zij uw hoogheid niet de waarheid meldt.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>O, valsche vrouwen! Beiden zweren valsch;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Op dit punt heeft de dolleman gelijk.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vorst en heer! ik weet wel wat ik zeg;</span></p> +<p class="line" style=""><span>’k Ben niet door wijn beneveld, ben niet dol,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Niet blind door woede, schoon, wat mij weêrvoer,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Genoeg ware, om een wijs man gek te maken.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die vrouw sloot mij de deur bij ’t middagmaal,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En is de goudsmid hier niet in ’t komplot,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij kan ’t getuigen, want hij was er bij.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van daar ging hij voor mij een keten halen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die hij me in de’ Egel brengen zou, want daar</span></p> +<p class="line" style=""><span>Heb ik met Balthazar gemiddagmaald.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toen hij na ’t maal nog niet gekomen was,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ging ik hem zoeken, kwam op straat hem tegen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En deze heer was bij hem. Maar daar zwoer</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die valsche goudsmid mij een duren eed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat hij de keten mij gegeven had,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die ik, bij God, nooit had gezien, en liet</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mij daad’lijk voor ’t bedrag in hecht’nis nemen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb mij niet verzet, maar zond mijn lummel</span></p> +<p class="line" style=""><span>Naar huis om geld; hij keerde zonder geld.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Toen heb ik mijn bewaker overreed,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dat hij mij naar mijn huis zou vergezellen.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Op weg daarheen ontmoetten wij</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vrouw, haar zuster en een gansche bent</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van lage saamgezwoor’nen, onder hen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een zeek’ren Knijp, een schralen maag’ren deugniet,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een wandelend geraamte, een marktbedrieger,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een kalen kunstenmaker en voorspeller,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Holoogig, scherp van trekken en in lompen,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een levend lijk. Dat aak’lig monster gaf</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zich, waarlijk! uit voor duivelbanner, kijkt mij</span></p> +<p class="line" style=""><span>In de oogen, voelt mijn pols, en keert</span></p> +<p class="line" style=""><span>Brutaal zijn niet-gezicht naar mijn gezicht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En roept: “Hij is bezeten!” Toen werpt alles</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zich op mij, bindt mij, sleept mij weg naar huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En brengt mij daar, te zaam met Dromio,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gebonden, in een kil en donker hok. <span class="linenum">247</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn banden reet ik met mijn tanden stuk,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Herwon mijn vrijheid en liep onverwijld</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hier tot uw hoogheid, wien ik dringend smeek,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Genadig mij voldoening te verschaffen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voor een behand’ling, zoo vol schande en smaad.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vorst, in waarheid, dit getuig ik meê;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hij spijsde niet te huis, men sloot hem buiten.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Maar gaaft gij hem de keten, ja of neen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gewis, heer, en toen hij naar binnen vlood,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zag ieder hier de keten om zijn hals.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Koopman.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En ik kan ook bezweren, dat mijn ooren</span></p> +<p class="line" style=""><span>De erkent’nis hoorden van de ontvangst, en toch,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij hadt die vroeger op de markt geloochend.</span></p> +<p class="line" style=""><span>En daarop trok ik tegen u het zwaard,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zijt gij hier het klooster ingevlucht,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van waar ge, als door een wonder, hier weer staat.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zette nooit een voet in deze abdij;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nooit trokt gij tegen mij het zwaard, en ’k heb</span></p> +<p class="line" style=""><span>De keten nooit gezien. God sta mij bij!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar gij mij meê bezwaart, ’t is alles logen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dit is een zaak vol wondervreemde raadsels!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Het schijnt, gij allen dronkt uit Circe’s nap.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waar’ hij hier ingevlucht, hij zou er zijn;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En waar’ hij dol, hij pleitte niet zoo kalm.<span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152">152</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij zegt, hij at bij u; de goudsmid hier</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ontkent dit stellig.—Knaap, en wat zegt gij?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vorst, hij at bij die daar ginds, in de’ Egel.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo is ’t, en trok dien ring mij van den vinger.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is waar, mijn vorst, dien ring heb ik van haar.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En zaagt gij hem de abdij hier binnengaan?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo zeker, heer, als ik uw hoogheid zie.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Is wondervreemd;—ga, roep de abdis nu hier;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gij speelt een spel, of uw verstand loopt spelen.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Een van het Gevolg af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Grootmoedig vorst, vergun me een enkel woord;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Waarschijnlijk is een vriend daar, die mij redden,</span></p> +<p class="line" style=""><span>De som, die mij bevrijdt, betalen zal.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek, Syracuser, wat gij wilt; spreek vrij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Uw naam, heer, is Antipholus, niet waar?</span></p> +<p class="line" style=""><span>En die man is uw dienaar Dromio? <span class="linenum">287</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Tot voor een uur was ik zijn dienaar, heer;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar thans heeft hij mijn banden doorgeknaagd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dus ben ik, Dromio, thans door hem gediend.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij beiden zult u mijner wis herinn’ren.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, wij herinn’ren ons ons-zelf door u:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij waren pas in banden zooals gij;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch gij zijt geen patiënt van Knijp, niet waar?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat ziet gij vreemd mij aan? gij kent mij wel.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb u nooit gezien, heer, vóór dit uur.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Sinds gij mij zaagt, heeft droef’nis mij veranderd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door zorgvolle uren heeft de maag’re hand</span></p> +<p class="line" style=""><span>Des Tijds mij vreemde trekken ingegrift:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar zeg mij dan, mijn stem herkent gij toch?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ook niet. +</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Ook niet.</span> En Dromio, gij? +</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span><span class="hemistich">Ook niet. En Dromio, gij?</span> Ik ook niet, heer. +</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Gij kent die zeker.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p>Nu, heer, even zeker ken ik ze niet; en wat ook iemand u moge ontkennen, gij zijt nu gebonden om hem te gelooven.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn stem zelfs niet! O, wreede macht des Tijds!</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hebt gij in zeven jaar mijn arme tong</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doorboord, gesplitst, zoodat mijn een’ge zoon</span></p> +<p class="line" style=""><span>Den zwakken toon niet kent mijns schorren kommers?</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zij mijn gerimpeld aangezicht bedekt</span></p> +<p class="line" style=""><span>Met ’s winters doodsche vlokkensneeuw, en werden</span></p> +<p class="line" style=""><span>De buizen van mijn bloed verstijfd, toch heeft</span></p> +<p class="line" style=""><span>De nacht mijns levens nog herinnering,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn kwijnend lampenpaar een schemerschijn,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn oor, schoon doof, nog iets gehoors; en die</span></p> +<p class="line" style=""><span>Getuigen, die mij bleven, zeggen mij:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Voorwaar, gij zijt mijn zoon Antipholus.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik heb mijn vader nooit, neen, nooit gezien.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.v.1.309">Wij scheiden voor pas zeven jaar, bedenk het,</span></p> +<p class="line" style=""><span>In Syracuse, knaap. Zeg, schaamt ge u, zoon,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Nu ik ellendig ben, mij te herkennen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>De hertog, en een elk, die hier mij kent,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zijn mijn getuigen, dat het niet zoo is;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik ben in Syracuse nooit geweest. <span class="linenum">325</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zeg u, Syracuser, twintig jaar</span></p> +<p class="line" style=""><span>Was ik beschermer van Antipholus,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zoo lang was hij nooit in Syracuse.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wis maken ouderdom en angst u kindsch.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>De Abdis komt op, met</i> <span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse en</i> <span class="smallcaps">Dromio</span> <i>van Syracuse.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zie, vorst, een man, die bitter onrecht leed.</span></p> +</div> +<p class="stage">(<i>Allen dringen om hen heen, om hen te zien.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Twee echtgenooten, of mijn oog bedriegt mij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>De een moet geleigeest van den ander zijn,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zoo de dienaars ook! Wie is de mensch,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En wie de geest? wie kan hen onderkennen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik, heer, ben Dromio, laat dezen gaan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik, heer, ben Dromio, laat mij hier staan.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wie zijt gij, spreek! Ægeon of zijn geest?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn oude meester! wie heeft u geboeid?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wie hem ook boeide, ik maak zijn handen los,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En win een echtgenoot door zijn bevrijding.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Spreek, oude Ægeon, als gij ’t zijt, die eens</span></p> +<p class="line" style=""><span>Een vrouw, met name Æmilia, bezat,<span class="pagenum">[<a id="pb153" href="#pb153">153</a>]</span></span></p> +<p class="line" style=""><span>Die op één dag twee schoone zoons u schonk,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Als gij dezelfde Ægeon zijt, zoo spreek,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En spreek dan tot die zelfde Æmilia!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Ægeon.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Als ik niet droom, zijt gij Æmilia!</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zijt gij dat, zoo meld mij van den zoon,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die met u dreef op dien onzaal’gen mast.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Door Epidamniërs werden hij en ik,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En ook de tweeling Dromio gered;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doch weldra namen visschers van Corinthe</span></p> +<p class="line" style=""><span>Hun met geweld mijn zoon en Dromio af,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Maar lieten mij aan die van Epidamnum.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat later van hen werd, bleef me onbekend;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En mij viel ’t lot ten deel, dat gij hier ziet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>’t Verhaal van dezen morgen gaat nu voort:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die twee Antipholussen, zoo gelijk,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En die twee Dromio’s, ook van uitzicht één,—</span></p> +<p class="line" style=""><span>En dan wat zij daar van die schipbreuk meldde;—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ja, dit zijn de ouders van die beide kind’ren,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die hier het toeval samen heeft gebracht.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Antipholus, gij kwaamt dus van Corinthe?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Niet ik, heer, neen; ik kwam van Syracuse.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Treed dan ter zijde; ik weet niet, wien ik zie. <span class="linenum">364</span></span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja, ik, doorluchte vorst, kwam van Corinthe.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En ik met hem.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hierheen gebracht door hertog Menaphron,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Den hoogberoemden krijgsheld, uwen oom.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wie van u beiden at vandaag bij mij?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik, eed’le vrouw.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En gij zijt niet mijn man?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, neen, zeg ik daarop.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat zeg ik ook; toch noemde zij mij zoo;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En deze schoone jonkvrouw, hare zuster,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Sprak steeds van zwager.—<span class="stage">(<i>Tot</i> <span class="smallcaps">Luciana</span>.)</span> Wat ik toen u zeide,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Dit worde, wensch ik vurig, dra vervuld,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo niet al wat ik zie en hoor, een droom is.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat is de keten, heer, die ik u gaf.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik meen het ook, heer; ik ontken het niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>En mij, heer, deedt gij voor die keten gijz’len.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Angelo.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik meen het ook, heer; ik ontken het niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Adriana.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zond u, heer, voor uwen borgtocht geld,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Door Dromio; maar ’t schijnt, hij bracht het niet.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, niet door mij.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>De buidel met dukaten kwam tot mij;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En Dromio, mijn dienaar, bracht mij dien.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo trof staâg de een den dienaar van den ander;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik werd voor hem gehouden, hij voor mij,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En zoo ontstonden die vergissingen.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat goud zij nu de losprijs van mijn vader.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Behoud het vrij; ik schonk hem ’t leven reeds.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Courtisane.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Heer, geef mijn diamant mij nu terug.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hier is hij, met mijn’ dank voor ’t goed onthaal.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Abdis.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Doorluchte hertog, sta de gunst mij toe</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van met ons in de abdij te gaan, en hoor</span></p> +<p class="line" style=""><span>Uitvoerig, wat ons ieder is weervaren;</span></p> +<p class="line" style=""><span>En allen, die hier nu verzameld zijt,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En meegeleden hebt door al de dwaling</span></p> +<p class="line" style=""><span>Van éénen dag, treedt binnen; allen zullen</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ten volle, zoo ik hoop, bevredigd zijn.—<span class="linenum">399</span></span></p> +<p class="line" style=""><span id="kv.v.1.400">Sinds vijf en twintig jaar, mijn zonen, was ik</span></p> +<p class="line" style=""><span>In arbeid over u en eerst dit uur</span></p> +<p class="line" style=""><span>Werd ik van mijnen zwaren last bevrijd.—</span></p> +<p class="line" style=""><span>Mijn vorst, mijn echtgenoot en tweetal zoons,</span></p> +<p class="line" style=""><span>En gij, kalenders van hun levenstijd,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Gaat op ten doopfeest; weest met mij verblijd;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wat dag, na lange smart aan vreugd gewijd!</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Hertog.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ja! gaarne zal ik peter zijn op ’t feest.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>De Hertog, de Abdis</i>, <span class="smallcaps">Ægeon</span>, <i>de Courtisane, de Koopman</i>, <span class="smallcaps">Angelo</span> <i>en het Gevolg af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Zal ik uw goed, heer, nu van boord gaan halen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Wat hebt gij, Dromio, van mij ingescheept?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Heer, wat van u in den Centaurus lag.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Antipholus van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Hij spreekt tot mij. Ik ben uw meester, Dromio;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ga thans maar mee; dat alles komt te recht.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Omarm uw broeder, wees met hem verheugd.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Syracuse</i>, <span class="smallcaps">Antipholus</span> <i>van Ephesus</i>, <span class="smallcaps">Adriana</span> <i>en</i> <span class="smallcaps">Luciana</span> <i>af.</i>) +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat dikke lief van u, ginds in uw huis,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Die mij voor u tot keukenman wou maken,</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zal nu mijn zuster wezen, niet mijn vrouw.</span></p> +</div><span class="pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154">154</a>]</span><div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Mij dunkt, gij zijt mijn spiegel, niet mijn broeder;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Ik zie aan u, ik ben een knap jongmensch.</span></p> +<p class="line" style=""><span>Komaan, naar binnen, om bij ’t feest te zijn.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Ga voor, man; gij zijt de oudste.</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Dat is de vraag, hoe zullen wij ’t beslissen?</span></p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Syracuse.</b></p> +<p id="kv.i.1.79">Wij zullen om ’t langste strootje trekken voor de eerstgeboorte; ga tot zoo lang voor.</p> +</div> +<div class="
 poem
 "> +<p><b>Dromio van Ephesus.</b></p> +<p class="line" style=""><span>Neen, dan zij ’t zoo:</span></p> +<p class="line" style=""><span>Wij sprongen samen de wereld in, als broeders, met elkander;</span></p> +<p class="line" style=""><span>Zoo gaan wij nu samen hand aan hand, en de een niet na den ander.</span></p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Beiden af.</i>) +</p> +</div> +</div> +<div id="kv.n" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">Aanteekeningen.</h2> +<p>Van de “Comedy of Errors” is geen afzonderlijke druk bekend; men kan als zeker aannemen, dat het stuk voor het eerst verscheen +in 1623, in de folio-uitgave van Shakespeare’s gezamenlijke tooneelwerken. In 1598 maakte Francis Meres,—zie boven blz. 120,—er gewag van, maar zeker is het verscheiden jaren ouder en onder de eerstelingen des dichters te rekenen. De bewijzen hiervoor +zijn in het stuk zelf te vinden. Vooreerst merke men op, welk een uitgestrekt gebruik Shakespeare maakt van zoogenaamde <i lang="en">doggerel rhymes</i> of knuppelverzen, die in oudere Engelsche tooneelwerken veelvuldig gebezigd worden, zoodat zelfs geheele stukken er in geschreven +werden; Shakespeare gebruikt ze alleen voor boertige tooneelen of gezegden, maar oudere tooneelschrijvers achten ze ook voor +ernstige onderwerpen geschikt; zoo geeft in een ernstig stuk van 1570 of daaromtrent, <i lang="en">Damon and Pithias</i> geheeten, Dionysius zijn rechtspraak met deze woorden: + +</p> +<div class="
 poem
 " lang="en"> +<p class="line" style=""><span>“Pithias, seeing thou takest me at my word, take Damon to thee: +</span></p> +<p class="line" style=""><span>For two months he is thine; unbind him, I set him free; +</span></p> +<p class="line" style=""><span>Which time once expired, if he appear not the next day by noon, +</span></p> +<p class="line" style=""><span>Without further delay thou shalt lose thy life, and that full soon.”</span></p> +</div> +<p>Behalve in dit stuk van Sh. vindt men deze verzen, die ongeveer het midden houden tusschen regelmatige verzen en proza, bijna +alleen in “De getemde Feeks” (<i lang="en">Taming of the shrew</i>) en in “Veel gemin, geen gewin” (<i lang="en">Love’s labour’s lost</i>), beide, of ten minste het laatstgenoemde, onder Sh.’s eerste stukken te rekenen. In “De klucht der vergissingen” zijn deze +verzen over het algemeen regelmatiger dan in “Veel gemin, geen gewin”, waar soms alleen het rijm uitwijst, dat er verzen bedoeld +zijn; men zie daar b.v<span class="corr" id="xd0e6482" title="Niet in bron">.</span> IV. 2. 29, de regels: “Zoo dorre planten” enz.—Een tweede bijzonderheid is het veelvuldig voorkomen van afwisselend rijmende +verzen, die Sh. in zijn Venus en Adonis (1593) zoo meesterlijk weet te bezigen en die in de latere stukken van Sh. zelden +voorkomen, maar wel in de oudere, met name in “Veel gemin, geen gewin”, den “Midzomernachtdroom”, en “Romeo en Julia”.—Volgens +velen komt in “De Klucht der vergissingen” een toespeling op de tijdsomstandigheden voor, die vermoeden doet, dat het stuk +in 1591 of 1592 geschreven is. In het tweede tooneel van het derde bedrijf geeft de Syrac. Dromio aan zijn heer een beschrijving +van de keukenmeid uit het huis van Antipholus van Ephesus; hij vergelijkt haar met een globe en zegt, dat hij landen op haar +onderscheiden kan. Op de vraag van zijn meester, waar dan Frankrijk ligt, antwoordt hij: <i lang="en">In her forehead, armed and reverted, making war against her heir</i>. Dit heir is in de tweede folio-uitgave in <i>hair</i> veranderd, waarschijnlijk, omdat de woordspeling met <i lang="en">heir</i> en <i lang="en">hair</i> niet begrepen werd. Verstaat men <i lang="en">hair</i>, dan was het voorhoofd gewapend, bekleed met iets, dat voortwoekerend het haar doet uitvallen en het voorhoofd vergroot, +een gevolg der Fransche ziekte, ook bij Bredero de Francoysen genoemd. Verstaat men <i>heir</i>, erfgenaam, dan wordt er gezinspeeld op den binnenlandschen oorlog in Frankrijk, die na het vermoorden van koning Hendrik +III, in Augustus 1589, ontbrand was tegen zijn erfgenaam, Hendrik IV, en eerst een einde nam, toen deze, in Juli 1593, Parijs +wel een mis waard achtte. Koningin Elizabeth had in 1591 aan Hendrik IV 4000 man hulptroepen gezonden onder Essex en diens +broeder Walter en steunde hem ook later meer dan eens op gelijke wijze. De toestand in Frankrijk was dus ongetwijfeld in Londen +bekend genoeg, dat zulk een woordspeling met <i lang="en">hair</i> en <i lang="en">heir</i> dadelijk verstaan werd.—Men weet verder, dat er in December 1594 in Gray’s Inn ter eere van een groot heer een <i lang="en">Comedy of Errors</i> vertoond werd, waarschijnlijk dit stuk. Later werd <span class="pagenum">[<a id="pb155" href="#pb155">155</a>]</span>het ook wel voor Koning Jacobus I opgevoerd, naar gemeld wordt op 28 December 1604. + +</p> +<p>Neemt men aan, dat het stuk in 1591 of 1592 geschreven is, dan zal men der waarheid zeker zeer nabij zijn. Verder kunnen wij +als zeker aannemen, dat Sh. bekend was met het blijspel <i>Menæchmei</i> van den ouden Romeinschen dichter <span class="smallcaps">Plautus</span>, en daaruit aanleiding putte om dit stuk te schrijven. Wel is het oude blijspel niet vóór 1595 in het Engelsch verschenen, +maar Shakespeare was hoogstwaarschijnlijk het Latijn genoeg machtig om Plautus in het oorspronkelijke te lezen. Er was in +Stratford een Grammarschool, dus een school, waar het Latijn hoofdvak was; deze werd ongetwijfeld door Shakespeare bezocht +en men mag gerust vermoeden, dat hij zijn meesters geen oneer zal hebben aangedaan en, om Plautus te leeren kennen, niet behoefde +te wachten op het verschijnen eener gebrekkige vertaling; zijn Venus en Adonis, en al zijn oudere stukken leggen getuigenis +af, dat hij het Latijn vrij goed machtig was en de Latijnsche schrijvers, zooals Ovidius en Plautus, in het oorspronkelijke +las; in zijn latere stukken laat hij die kennis minder uitkomen, maar men kan er toch op velerlei wijze de sporen van opmerken, +tot in den zinsbouw en de beteekenis, die hij somwijlen aan de woorden toekent<a class="noteref" id="xd0e6522src" href="#xd0e6522">1</a>. De folio-uitgave maakt het bovendien hoogst waarschijnlijk, dat Sh. Plautus’ Menæchmi in het Latijn gelezen heeft: de Antipholus +van Ephesus heet er <i>Sereptus</i>, een blijkbare fout van den afschrijver of zetter voor <i>Surreptus</i>, “de gestolene”, het woord, waarmede in Plautus’ stuk, de eene broeder telkens wordt aangeduid, gelijk hij ook in de inhoudsopgave, +het <i lang="la">argumentum</i>, driemaal zoo genoemd wordt; de andere broeder heet in Sh.’s folio-uitgave nu eens <i>erotes</i>, dan weder <i>errotes</i>, een dergelijke fout voor <i>erraticus</i>, de zwervende, dus de reiziger, die zijn broeder overal gaat zoeken. + +</p> +<p>Ter juiste waardeering van Sh.’s stuk mag het nuttig heeten, met dat van Plautus eenigszins nader kennis te maken. Bij Plautus +is geen onder ’t leed gebogen vader, die, van zijn beide zoons beroofd, ze gaat opzoeken; de vader der tweelingen is lang +dood; door een proloog worden wij ingelicht over het vroeger gebeurde. In Syracuse leefde een oud koopman, aan wien zijn vrouw +twee geheel gelijke tweelingen schonk. Toen de jongens zeven jaren oud waren, neemt de vader den eenen mee op zijn reize naar +de groote en rijke koopstad van Beneden-Italië, Tarente. Daar wordt op de markt de knaap door een koopman uit de bekende handelsstad +van Grieksch Illyrië, Epidamnus, bij de Romeinen meest Dyrrachium geheeten, gestolen en naar zijn woonplaats medegenomen; +de vader sterft weinige dagen later van verdriet. Toen de grootvader der tweelingen te Syracuse dit verneemt, geeft hij aan +den overgebleven tweeling, Sosicles, den naam van zijn verloren lieveling en naamgenoot, en noemt hem dus Menæchmus.—De koopman +uit Epidamnus, die geen kinderen had, neemt den gestolen knaap als zoon aan, bezorgt hem later een rijke vrouw, komt weldra +te sterven en laat hem al zijn schatten na. Zijn broeder Menæchmus (Sosicles) heeft geen rust in Syracuse, maar gaat zijn +broeder zoeken; na een jaar of zes zwervens komt hij eindelijk te Epidamnus aan. + +</p> +<p>Juist na zijn aankomst begint het stuk van Plautus. Eerst treedt de Parasiet of Tafelschuimer van den Epidamnischen Menæchmus +op, die bij zijn begunstiger wil gaan eten. Weldra komt deze zelf uit zijn huis, onder het uiten van verwijten tegen zijn +vrouw, die jaloersch is, en altijd weten wil waar hij heengaat. Het arme schepsel heeft er wel reden toe, want haar man wil +juist naar een liefje, een lichtekooi, gaan, met name Erotium; hij heeft zelfs een fraai opperkleed van zijn vrouw bij zich, +dat hij heimelijk heeft weggekaapt en aan Erotium schenken wil. Hij treft deze bij haar huis aan, geeft haar het gewaad, en +zegt, dat hij, na op de markt geweest te zijn, met zijn Parasiet bij haar zal komen eten. Erotium zendt haar kok uit om de +noodige inkoopen te doen en gaat in huis. + +</p> +<p>Nu komt de broeder uit Syracuse, Menæchmus-Sosicles, op. De kok, die van zijn boodschappen terugkeert, is de eerste, die hem +voor zijn broeder aanziet; weldra doet ook Erotium, die uit haar huis te voorschijn komt, hetzelfde; de man staat verbijsterd, +dat zij niet alleen zijn naam weet, maar ook dien zijns vaders en nog andere bijzonderheden uit Syracuse, doch gaat op haar +aandringen met haar eten, na eerst zijn geldbuidel aan zijn slaaf Messenio te hebben toevertrouwd.—Weldra komt de Parasiet +op, die van zijn begunstiger is afgeraakt en reeds ontevreden is, dat hij nog niet aan het lekkere maal zit. Daar ziet hij +zijn Menæchmus, zoo hij meent, uit het huis komen; deze neemt het oppergewaad mee, met de belofte, dat hij dit nog zal laten +verfraaien. De Parasiet spreekt hem aan, maar wordt afgegrauwd, zoodat hij woedend besluit, aan Menæchmus’ vrouw het gedrag +van haar man te gaan verklappen. Juist als Menæchmus-Sosicles <span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156">156</a>]</span>heen wil gaan, komt de dienstmeid van Erotium uit het huis met een gouden ketting, vroeger, zoo zij zegt, door hem van zijn +vrouw gestolen, hij belooft op haar verzoek, dat hij dien zwaarder en nieuwerwetscher zal laten maken en dan aan haar meesteres +zal terugbrengen; hij is echter wel degelijk van plan dien, zoowel als den mantel, voor zich te houden.—De Parasiet heeft +inmiddels Menæchmus’ vrouw met de ontrouw van haar man bekend gemaakt, en haar ook gemeld, dat deze het gestolen opperkleed +bij zich heeft, om het nog mooier te laten maken; beiden wachten den man op, die door zaken is opgehouden en zich nu naar +zijn liefste spoedt. Zoodra zij hem ontwaren, heeft hij het hard te verantwoorden; liegen en ontkennen helpt hem niet; zijn +vrouw wil hem niet meer het huis laten betreden, als hij het kleed niet meebrengt en gaat in huis. Hij gaat naar Erotium, +maar wordt door haar, als hij beweert nòch mantel nòch ketting van haar te hebben ontvangen, met verwijten overladen en buiten +gesloten, en gaat zijn vrienden over het geval raadplegen. Nu komt de andere Menæchmus, met den mantel om, op, wordt door +de vrouw zijns broeders met verwijtingen begroet; ten hoogste verontwaardigd, dat hij haar niet wil kennen, laat zij haar +vader roepen, die haar wel de les leest over haar wantrouwen en jaloerschheid, maar eindelijk, daar de gewaande echtgenoot +nòch vrouw nòch schoonvader wil kennen, en zich ook opzettelijk als een dolle aanstelt, het met haar eens is, dat hij gek +is, zoodat een geneesheer ontboden wordt. Hij weet echter te ontkomen alvorens deze er is. De geneesheer treft daarentegen +den anderen Menæchmus nabij zijn huis aan, houdt hem om zijn ontkentenis van het gebeurde voor waanzinnig, en ontbiedt helpers, +die den dolleman willen grijpen en medevoeren. Deze wordt echter ontzet door den slaaf Messenio, die zijn heer in gevaar meent +te zien, en tot loon voor dezen dienst zijn vrijheid verzoekt, maar hem wel wil blijven dienen, en terstond het toevertrouwde +geld, dat veilig in de herberg geborgen ligt, gaat halen. De gehuwde Menæchmus gaat nog eens beproeven den mantel zijner vrouw +terug te krijgen. Nu ontmoet Messenio zijn echten heer, die niets van den bewezen dienst en de vrijlating van zijn slaaf afweet, +maar onder het gesprek komt de tweelingbroeder op en dan wordt, door bemiddeling van den slaaf, alles opgehelderd; de broeders +besluiten samen Epidamnus te verlaten; de slaaf wordt vrijgelaten en mag den verkoop van het huis en de goederen des Epidamniërs +bekend maken; als er maar een kooper komt opdagen, is zelfs de vrouw te koop. + +</p> +<p>De vergelijking van beide stukken in bijzonderheden zou het bestek der aanteekeningen verre te buiten gaan en zij, naar aanleiding +van het medegedeelde, aan den lezer zelf overgelaten; slechts enkele opmerkingen kunnen hier nog plaats vinden. Shakespeare +heeft aan het eene tweelingpaar een tweede toegevoegd en daardoor een grootere en zeer vermakelijke verscheidenheid in de +vergissingen verkregen. Hij maakte daarbij gebruik van het onloochenbare recht van den kluchtspelschrijver om toestanden te +onderstellen, die onwaarschijnlijk zijn; genoeg is het, als zij slechts mogelijk zijn en tevens geschikt om den toeschouwer +te boeien en te vermaken. Aan dit vereischte voldoet Shakespeare’s stuk ten volle. Uit de onderstelling vloeit alles zoo geregeld +mogelijk voort; en daar de toeschouwer in het geheim is en veel meer weet dan de optredende personen, vindt hij genot in het +gevoel, dat hij alles, wat voor deze een raadsel is, zelf onmiddellijk kan oplossen. Als men daarbij nu nog in aanmerking +neemt, dat er in het stuk wel degelijk karakterschildering is, dat er een kennelijk verschil bestaat in geaardheid tusschen +de twee gebroeders Antipholus, en ook, hoewel in geringere mate, tusschen de twee Dromio’s; dat Adriana en haar zuster Luciana, +de oude Ægeon, de Hertog, kortom alle personen met zorg geteekend zijn,—als wij nagaan, hoe indrukwekkend de lotgevallen van +den rampspoedigen vader zijn medegedeeld, zoodat zij ons gedurende het geheele stuk voor den geest staan, hoe de blij-eindende +ontknooping ons inderdaad roert, geruststelt en bevredigt, dan kunnen wij niet nalaten in dit tooneelwerk van den jeugdigen +Shakespeare een meesterstuk te zien. +</p> +<hr class="tb"><p> + +</p> +<p><a href="#kv.i.1.13">I. 1. 13.</a> <span class="letterspaced">Verboden hier en ginder raadsbesluiten.</span> In een stuk, uitgevaardigd in het begin van Elizabeth’s regeering, wordt erkend, dat beperkende bepalingen tot bescherming +van eigen handel groot ongenoegen wekken tusschen vorsten, en aan de kooplieden veel leed en schade toebrengen. Toch riep +Elizabeth zelf, weinige jaren later zulke bepalingen in het leven. Het is, of de dichter hier wil uitdrukken, welke noodlottige +gevolgen zij desnoods zouden kunnen hebben. + +</p> +<p><a href="#kv.i.1.41">I. 1. 41.</a> <span class="letterspaced">Door meen’ge welgeslaagde reis naar Epidamnum.</span> Wel staat in ’t Engelsch, dat hij meen’ge reis naar Epidamnum deed, doch de bedoeling is ongetwijfeld, dat hij menig schip +met koopwaren er heen zond, want eerst na den dood van zijn factor reisde hijzelf er naar toe. + +</p> +<p><a href="#kv.i.1.53">I. 1. 53.</a> <span class="letterspaced">Dat naamverschil alleen verschil kon geven.</span> Dat de twee kinderen ooit een verschillenden naam droegen, blijkt niet bij Sh.; bij Plautus wel. <span class="pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157">157</a>]</span> + +</p> +<p><a href="#kv.i.1.79">I. 1. 79.</a> <span class="letterspaced">Voor de eerstgeboor’ne meest bezorgd.</span> Bij Sh. staat <i lang="en">latterborn</i>, in tegenspraak met reg. 125. Daarom is hier vertaald, alsof er <i lang="en">elder-born</i> staat.—Het is echter ook mogelijk, dat regel 125 moet gelezen worden: <i lang="en">my eldest boy, and yet my youngest care</i>, dan ware <i>jongst-geborene</i> hier goed. + +</p> +<p><a href="#kv.i.1.94">I. 1. 94.</a> <span class="letterspaced">Epidaurus</span> is een stad aan de oostkust van de Peloponnesus, nabij Argos. + +</p> +<p><a href="#kv.i.1.132">I. 1. 132.</a> <span class="letterspaced">Ik heb in ’t verste Griekenland</span> enz. Men mag vermoeden, dat hier een paar regels zijn weggevallen, waar Ægeon zal gezegd hebben, dat hij om het uitblijven +van zijn zoon, besloot dezen zelf te gaan zoeken. + +</p> +<p><a href="#kv.i.2.9">I. 2. 9.</a> <span class="letterspaced">Naar den Centaurus.</span> Blijkbaar is dit, zooals later ook de Tijger (III. 1. 95), de naam van een herberg; maar Sh. geeft ook aan huizen van bijzondere +personen, zooals in zijn tijd ook ten onzent in zwang was, in dit stuk namen, zooals de Feniks (I. 2. 75), de Egel (III. 1. +116). + +</p> +<p><a href="#kv.i.2.56">I. 2. 56.</a> <span class="letterspaced">Een staartriem voor mijn meesteres.</span> In Sh.’s tijd reden, bij reizen, ook de vrouwen te paard. + +</p> +<p><a href="#kv.i.2.97">I. 2. 97.</a> <span class="letterspaced">De stad is, zegt men, vol bedrog en list.</span> De stad Ephesus stond reeds bij de ouden bekend als een plaats, waar veel tooverkunst uitgeoefend werd. Men vindt dit ook +in de Handelingen der Apostelen vermeld, XIX, vs. 13 en 19. Dat Sh. juist daarom zijn stuk te Ephesus liet spelen, is duidelijk +genoeg; men vergelijke II. 2. 191; als de gedachte aan tooverij den zoekenden Antipholus en zijn dienaar verbijstert, is het +verklaarbaar, dat zij, bij al de vergissingen, niet op de gedachte komen, van nader te onderzoeken, of niet misschien juist +in Ephesus hun evenbeelden wonen. + +</p> +<p><a href="#kv.ii.1">II. <span class="letterspaced">Eerste Tooneel.</span></a> Wààr een tooneel speelt, wordt door de folio-uitgave niet aangegeven; de meeste uitgevers hebben hier als localiteit een +openbaar plein aangegeven. Ten onrechte; Adriana en Luciana hebben niets op straat te doen, en wachten, zooals blijkt, thuis +den heer des huizes af, naar wien zij hun dienaar op nieuw willen uitsturen. Men kan hierbij ook aannemen, dat de twee vrouwen +zich daar in een binnenhof of in den tuin bevinden, waar de tafel voor het maal gereedstaat. Daar kunnen zij, III. 1, zeer +wel met Antipholus van Syracuse het middagmaal gebruiken; op het hooren van gedruisch gaat Adriana dan naar de deur. + +</p> +<p><a href="#kv.ii.1.83">II. 1. 83.</a> <span class="letterspaced">Te schoppen als een bal.</span> Voor het voetbalspel, ook thans nog in zwang, is, zoals bekend is, de bal met leder overtrokken. + +</p> +<p><a href="#kv.ii.1.101">II. 1. 101.</a> <span class="letterspaced">Ik arme ben hem te oud.</span> In ’t Engelsch: <i lang="en">Poor I am but his stale</i>. Geheel juist is de plaats niet te vertalen; in het oorspronkelijke wordt gespeeld met de woorden <i lang="en">deer</i> en <i lang="en">dear</i>, en met de verschillende beteekenissen van het substantief <i lang="en">stale</i> (zie “<i lang="en">Taming Shrew</i>” I. 1. 58, en III. 1. 90; “<i>Much Ado</i>” II. 2. 26, en IV. 1. 66) en van het adjectief <i>stale</i>, zie <i>Cymbeline</i>, III. 4. 53. Op deze laatste beteekenis is bij de hier gegeven vertaling vooral gelet. + +</p> +<p><a href="#kv.ii.1.109">II. 1. 109.</a> <span class="letterspaced">Ik zie het nu</span> enz. De meest bedorven plaats in het stuk; het is nog niet gelukt, den tekst op bevredigende wijze te herstellen, het bederf +schuilt vooral in reg. 112: <i>Wear gold</i> enz. + +</p> +<p><a href="#kv.ii.2.35">II. 2. 35.</a> <span class="letterspaced">Op mijn bol?</span> In ’t Engelsch een woordspeling met <i>sconce</i>, dat “bol” of “hoofd” beteekent, en ook “schans”, waarom ook het woord <i>ensconce</i>, “verschansen” volgt. + +</p> +<p><a href="#kv.ii.2.89">II. 2. 89.</a> <span class="letterspaced">Hij verliest het met een soort van genot.</span> Op de meening, dat door een losbandige levenswijze ziekten ontstaan, die het haar doen uitvallen, zinspeelt de dichter meermalen. + +</p> +<p><a href="#kv.iii.1.53">III. 1. 53.</a> <span class="letterspaced">Hoor, meisje, wat is dat?</span> In ’t Engelsch: <i lang="en">Do you hear, you minion? you’ll let us in, I hope</i>. In ’t Engelsch is dit gedeelte het eenige vers, dat niet rijmt. Men heeft daarom, met groote waarschijnlijkheid, vermoed, +dat er een regel hier uitgevallen is, die op <i lang="en">rope</i> eindigde en waarin Lucie met een eind touw bedreigd wordt. Theobald veranderde, om een rijm te krijgen op de volgende twee +regels, <i lang="en">I hope</i> in <i lang="en">I trow</i>. De vertaler moest hier ook met een drievoudig rijm zich redden. + +</p> +<p><a href="#kv.iii.1.81">III. 1. 81.</a> <span class="letterspaced">Een koevoet zonder koe.</span> In ’t Engelsch: <i lang="en">A crow without a feather</i>. “Crow” beteekent <i>kraai</i> en <i>breekijzer</i>. Daarop volgt reg. 83 nog <i lang="en">to pluck a crow together</i>, in het Duitsch “<span lang="de">ein Hühnchen mit Jemandem pflücken</span>”, wat wij zeggen: “een appeltje met iemand schillen.”—Opmerkelijk is, dat Plautus in zijn “Gevangenen”, <i>Captivi</i>, V. 4. 9., het woord <i>upupa</i> evenzoo gebruikt als Shakespeare hier <i>crow</i>; <i>upupa</i> is te gelijk een vogel, de <i>hop</i>, en een <i>pikhouweel</i>, zooals voor het loswerken van steenachtigen grond gebezigd word. + +</p> +<p><a href="#kv.iii.2">III. <span class="smallcaps">Tweede Tooneel.</span></a> <i>Binnenplein.</i> Men kan zich ook voorstellen, dat na het vertrek der vorigen Luciana en Antipholus van Syracuse uit het huis te voorschijn +komen. Eigenaardiger is het echter, dat dit gesprek niet op straat gevoerd wordt, maar op een binnenplein, dat men als aan +den ingang grenzend denken kan. + +</p> +<p><a href="#kv.iii.2.52">III. 2. 52.</a> <span class="letterspaced">Is de liefde wuft.</span> Men vergelijke: <i>Venus en Adonis</i>, 149. + +</p> +<p><a href="#kv.iii.2.117">III. 2. 117.</a> <span class="letterspaced">Zij is een kogel, een globe.</span> Men vergelijke in <span class="smallcaps">Rabelais</span> (L. III. Ch. 28) de beschrijving van den baard van Panurge door frère Jean, aldus luidende: “<span lang="fr">Ta barbe par les distinctions du gris, du blanc, du tanné, et du noir, me semble une mappemonde. Regarde ici. <span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158">158</a>]</span>Voyla Asie. Icy sont Tigris et Euphrates. Voyla Africque. Icy est la montaigne de la Lune. Vois-tu les paluz du Nil? Deça +est Europe. Vois-tu Theleme? Ce touppet icy tout blanc, sont les monts Hyperborées.</span>”—Als het stuk voor koning Jacob I werd opgevoerd, bleef zeker de vermelding van Schotlands onvruchtbaarheid (reg. <a href="#kv.iii.2.123">123</a>) wel achterwege. In den Koopman van Venetië (I. 2. 83) wordt een Schotsch edelman belachelijk gemaakt: in de oude quarto +staat <i lang="en">the Scottish lord</i>, maar in de folio-uitgave van 1623, gedrukt nadat het stuk voor genoemden koning gespeeld was, staat <i lang="en">the other lord</i>. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.1.93">IV. 1. 93.</a> <span class="letterspaced">Welk een schip, gij schaapskop?</span> In ’t Engelsch: “<i lang="en">Thou peevish sheep, what ship</i>” enz. In Shakespeare’s tijd werden <i>ship</i> en <i>sheep</i> nagenoeg eender uitgesproken. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.2.22">IV. 2. 22.</a> <span class="letterspaced">Misvormd naar ’t lijf.</span> In het Engelsch <i lang="en">stigmatical</i>, door de natuur geteekend, gebrandmerkt. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.2.27">IV. 2. 27.</a> <span class="letterspaced">De kievit schreeuwt</span>, enz. In Sh.’s tijd werd de kievit meermalen hiervoor aangehaald, ja de uitdrukking schijnt spreekwoordelijk geweest te zijn. +In <span class="smallcaps">Lily</span>’s Campaspe leest men: “<span lang="en">You resemble the lapwing, who crieth most where her nest is not.</span>” Shakespeare zelf herhaalt het beeld in “Maat voor Maat,” I.4.32. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.2.32">IV. 2. 32.</a> <span class="letterspaced">Hij is in ’t voorportaal, neen, in de hel.</span> In het Engelsch staat: He is in Tartar’s limbo; de uitdrukking schijnt aan de Engelschen uit Dante’s Goddelijke Comedie gemeenzaam +te zijn geworden, men vindt haar meermalen bij Shakespeare en ook in Spencer’s Elfenkoningin. De <i>hel</i> was in Sh.’s tijd, en nog een eeuw later de naam van een gevangenis. Evenzoo was <i lang="en">counter</i> (reg. 39) de naam van een gevangenis; maar <i lang="en">to run counter</i> is ook een uitdrukking voor een jachthond, die op een valsch spoor is of in verkeerde richting loopt.—De gerechtsdienaars +waren in leder gekleed, zie K. Hendrik IV, I. 2. 48. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.3.14">IV. 3. 14.</a> <span class="letterspaced">Den ouden Adam in zijn nieuw gewaad.</span> Adam na den val, toen hij zich met beestenvellen bekleedde. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.3.28">IV. 3. 28.</a> <span class="letterspaced">Dan een Moor met zijn piek.</span> Er staat eigenlijk: “dan een moorenpiek”. Een <i>morris-pike</i> was een gevaarlijk wapen; gerechtsdienaars droegen als teeken van hun ambt een staf, <i>mace</i>. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.3.34">IV. 3. 34.</a> <span class="letterspaced">Blijf maar zitten.</span> In ’t Engelsch: <i lang="en">God give good rest</i>! “Rest” te gelijk voor <i>rust</i> en <i lang="en">arrest</i> gebezigd.—De <i>engelen</i>, waarvan reg. 41 gesproken wordt, zijn gouden munten van 10 Shill.; zie “Koopman van Venetië,” II. 7. 65. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.4.44">IV. 4. 44.</a> <span class="letterspaced" lang="la">Respice finem.</span> Let op het einde. Het bijna gelijkluidende <i lang="la">Respice funem</i>, waarop hier gedoeld wordt, beteekent: “Let op het touw”, of “Pas op voor het touw”; Dromio doelt op het touw, dat hij heeft +moeten halen. Als men aan de papegaaien, om de toehoorders te plagen, leert zeggen: “<span lang="en">Beware the rope’s end</span>”, beteekent dit eer: <span class="corr" id="xd0e6918" title="Niet in bron">“</span>Hoed u voor den strop.”—Dokter Knijp, die hier optreedt, wordt in de Folio-uitgave een schoolmeester genoemd; schoolmeesters +verstonden Latijn, en konden daarom als duivelbanners optreden. + +</p> +<p><a href="#kv.iv.4.78">IV. 4. 78.</a> <span class="letterspaced">De keukenmaagd.</span> Het Engelsch betitelt haar <i lang="en">kitchen-vestal</i>, omdat zij, als de Vestaalsche maagden, het vuur moet aanhouden. + +</p> +<p><a href="#kv.v.1.175">V. 1. 175.</a> <span class="letterspaced">Het hoofd hem kaal knipt als een nar.</span> Het was de gewoonte, bij de verpleging van narren (gekken, waanzinnigen) hun het haar zeer kort af te knippen of af te scheren. + +</p> +<p><a href="#kv.v.1.205">V. 1. 205.</a> <span class="letterspaced">Terwijl zij binnen met schavuiten braste.</span> In het Engelsch staat: <i lang="en">While she with harlots feasted in my house</i>. Het woord <i lang="en">harlot</i> beteekent, van mannen gebruikt, meestal “liederlijk mensch, schoelje, schavuit.” + +</p> +<p><a href="#kv.v.1.400">V. 1. 400.</a> <span class="letterspaced">Sinds vijf en twintig jaar</span> enz. In de Folio-uitgave leest men: “Sinds drie en dertig jaar.” Het is mogelijk, dat Sh. zelf zoo schreef en niet heeft +nagerekend, wat hij vroeger had medegedeeld; maar drie en dertig is voor deze broeders wel wat oud en door een eenvoudige +optelling van twee, door Sh. gegeven getallen vindt men vijf en twintig jaar, wat meer met den geest van het stuk overeenkomt. +Ægeon heeft, <a href="#kv.i.1.126">I. 1. 126</a>, gezegd, dat de hem overgebleven zoon op achttienjarigen leeftijd zijn broeder ging opzoeken, en zoo pas, <a href="#kv.v.1.309">V. 1. 309</a>, dat dit vertrek eerst zeven jaar geleden is. Reeds voorlang heeft Theobald het getal veranderd en is door verscheiden uitgevers, +b.v. door Knight, hierin gevolgd. + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e6522src" id="xd0e6522">1</a></span> Men vindt dit boven blz. 5 en vgg. uiteengezet. Meermalen zal men in de aanteekeningen het een en ander aantreffen, dat ook in het “Overzicht van Sh.’s +leven en werken” vermeld is. Op deze wijze kunnen de aanteekeningen een geheel uitmaken, dat geraadpleegd kan worden zonder +dat de lezer telkens naar dit overzicht verwezen wordt. +</p> +</div> +</div> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div class="div1" id="toc"> +<h2 class="normal">Inhoudsopgave</h2> +<ul> +<li><a href="#kv">De Klucht der Vergissingen.</a><ul> +<li><a href="#kv.i">Eerste Bedrijf.</a><ul> +<li><a href="#kv.i.1">Eerste Tooneel.</a></li> +<li><a href="#kv.i.2">Tweede Tooneel.</a></li> +</ul> +</li> +<li><a href="#kv.ii">Tweede Bedrijf.</a><ul> +<li><a href="#kv.ii.1">Eerste Tooneel.</a></li> +<li><a href="#kv.ii.2">Tweede Tooneel.</a></li> +</ul> +</li> +<li><a href="#kv.iii">Derde Bedrijf.</a><ul> +<li><a href="#kv.iii.1">Eerste Tooneel.</a></li> +<li><a href="#kv.iii.2">Tweede Tooneel.</a></li> +</ul> +</li> +<li><a href="#kv.iv">Vierde Bedrijf.</a><ul> +<li><a href="#kv.iv.1">Eerste Tooneel.</a></li> +<li><a href="#kv.iv.2">Tweede Tooneel.</a></li> +<li><a href="#kv.iv.3">Derde Tooneel.</a></li> +<li><a href="#kv.iv.4">Vierde Tooneel.</a></li> +</ul> +</li> +<li><a href="#kv.v">Vijfde Bedrijf.</a><ul> +<li><a href="#kv.v.1">Eerste Tooneel.</a></li> +</ul> +</li> +<li><a href="#kv.n">Aanteekeningen.</a></li> +</ul> +</li> +</ul> +</div> +<div class="transcribernote"> +<h2>Colofon</h2> +<h3>Beschikbaarheid</h3> +<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het +kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<p>Het Engelse orgineel van dit eBoek is <i lang="en">The Comedy of Errors</i>, eBoek nummer <a href="https://www.gutenberg.org/etext/1104">1104</a>; <a href="https://www.gutenberg.org/etext/1504">1504</a>; <a href="https://www.gutenberg.org/etext/1769">1769</a>; <a href="https://www.gutenberg.org/etext/2239">2239</a>; <a href="https://www.gutenberg.org/etext/23046">23046</a> (Deze laatste in HTML). Een Franse vertaling is beschikbaar als eBoek <a href="https://www.gutenberg.org/etext/15848">15848</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give +it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<h3>Codering</h3> +<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde +van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn +gemarkeerd met het corr-element. + +</p> +<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met “. Geneste +dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens. + +</p> +<h3>Documentgeschiedenis</h3> +<ol class="lsoff"> +<li>2008-05-31 begonnen. + +</li> +</ol> +<h3>Externe Referenties</h3> +<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn dat deze links voor u niet werken.</p> +<h3>Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table width="75%"> +<tr> +<th>Plaats</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e128">Bladzijde </a></td> +<td width="40%">tweelingbroeders</td> +<td width="40%">Tweelingbroeders</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e144">Bladzijde </a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e149">Bladzijde </a></td> +<td width="40%">tweelingbroeders</td> +<td width="40%">Tweelingbroeders</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e165">Bladzijde </a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e2538">Bladzijde 138</a></td> +<td width="40%">veeren</td> +<td width="40%">veêren</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e3304">Bladzijde 142</a></td> +<td width="40%">Ephese</td> +<td width="40%">Ephesus</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e6482">Bladzijde 154</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#xd0e6918">Bladzijde 158</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's De Klucht der Vergissingen, by William Shakespeare + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE KLUCHT DER VERGISSINGEN *** + +***** This file should be named 25843-h.htm or 25843-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/2/5/8/4/25843/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/25843-h/images/p138.jpg b/25843-h/images/p138.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..48ad777 --- /dev/null +++ b/25843-h/images/p138.jpg diff --git a/25843-h/images/p140.jpg b/25843-h/images/p140.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1d644e6 --- /dev/null +++ b/25843-h/images/p140.jpg diff --git a/25843-h/images/p146.jpg b/25843-h/images/p146.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1fe0245 --- /dev/null +++ b/25843-h/images/p146.jpg diff --git a/25843-page-images/p0129.png b/25843-page-images/p0129.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..35869e4 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0129.png diff --git a/25843-page-images/p0130.png b/25843-page-images/p0130.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9c76477 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0130.png diff --git a/25843-page-images/p0131.png b/25843-page-images/p0131.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..07c14dc --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0131.png diff --git a/25843-page-images/p0132.png b/25843-page-images/p0132.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e82942f --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0132.png diff --git a/25843-page-images/p0133.png b/25843-page-images/p0133.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c69d627 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0133.png diff --git a/25843-page-images/p0134.png b/25843-page-images/p0134.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8353b24 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0134.png diff --git a/25843-page-images/p0135.png b/25843-page-images/p0135.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..db2ccef --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0135.png diff --git a/25843-page-images/p0136.png b/25843-page-images/p0136.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6e82cbe --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0136.png diff --git a/25843-page-images/p0137.png b/25843-page-images/p0137.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1c344a5 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0137.png diff --git a/25843-page-images/p0138.png b/25843-page-images/p0138.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..adfe6e8 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0138.png diff --git a/25843-page-images/p0139.png b/25843-page-images/p0139.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..da6c355 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0139.png diff --git a/25843-page-images/p0140.png b/25843-page-images/p0140.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..049f12b --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0140.png diff --git a/25843-page-images/p0141.png b/25843-page-images/p0141.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..36d9dd0 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0141.png diff --git a/25843-page-images/p0142.png b/25843-page-images/p0142.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7bbff45 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0142.png diff --git a/25843-page-images/p0143.png b/25843-page-images/p0143.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4fe703d --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0143.png diff --git a/25843-page-images/p0144.png b/25843-page-images/p0144.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..72ea131 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0144.png diff --git a/25843-page-images/p0145.png b/25843-page-images/p0145.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5ecdba8 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0145.png diff --git a/25843-page-images/p0146.png b/25843-page-images/p0146.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..202f432 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0146.png diff --git a/25843-page-images/p0147.png b/25843-page-images/p0147.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a9e346f --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0147.png diff --git a/25843-page-images/p0148.png b/25843-page-images/p0148.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0eaa15c --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0148.png diff --git a/25843-page-images/p0149.png b/25843-page-images/p0149.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6c9ed51 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0149.png diff --git a/25843-page-images/p0150.png b/25843-page-images/p0150.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..797e232 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0150.png diff --git a/25843-page-images/p0151.png b/25843-page-images/p0151.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a644407 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0151.png diff --git a/25843-page-images/p0152.png b/25843-page-images/p0152.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4a1f10d --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0152.png diff --git a/25843-page-images/p0153.png b/25843-page-images/p0153.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d37083d --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0153.png diff --git a/25843-page-images/p0154.png b/25843-page-images/p0154.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b53d989 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0154.png diff --git a/25843-page-images/p0155.png b/25843-page-images/p0155.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a35baf6 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0155.png diff --git a/25843-page-images/p0156.png b/25843-page-images/p0156.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..15799f5 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0156.png diff --git a/25843-page-images/p0157.png b/25843-page-images/p0157.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f90df6f --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0157.png diff --git a/25843-page-images/p0158.png b/25843-page-images/p0158.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a6d6350 --- /dev/null +++ b/25843-page-images/p0158.png diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..d9af843 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #25843 (https://www.gutenberg.org/ebooks/25843) |
